ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 8226 1371793 1367267 2026-04-21T16:42:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371793 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = File:Sita in exile.jpg | caption = Sita in exile by [[Raja Ravi Varma]]. | name = ಸೀತೆ | Devanagari = सीता | Sanskrit_transliteration = ಸೀತಾ | affiliation = [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]], [[ದೇವಿ]], [[ಪಂಚಕನ್ಯಾ]] ಅವತಾರ |dynasty =[[Kingdom of the Videhas|ವಿದೇಶ]] ''(by birth)''<br />[[ರಘುವಂಶಿ]]-[[Ikshvaku dynasty|ಇಕ್ಷ್ವಾಕು]]-[[Suryavansha|ಸೂರ್ಯವಂಶಿ]] ''(by marriage)'' | consort = [[ರಾಮ]] | children = [[Lava (Ramayana)|ಲವ]] (son) <br /> [[Kusha (Ramayana)|ಕುಶ]] (son) | father = [[ಜನಕ]] | mother= ಸುನೈನ | siblings = [[ಊರ್ಮಿಳೆ]] (sister)<br> [[ಮಾಂಡೇವಿ]] <br> [[ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ]] (cousins) | texts = ''[[ರಾಮಾಯಣ]]'' | festivals = ಸೀತಾ ನವಮಿ, ಜಾನಕಿ ಜಯಂತಿ, [[ವಿವಾಹ ಪಂಚಮಿ]], [[ದೀಪಾವಳಿ]], | birth_place = [[Mithila (region)|ಮಿಥಿಲೆ]]{{efn|Either present-day [[Sitamarhi district]], [[Bihar]], [[ಭಾರತ]] <ref>{{Cite web |url=https://m.telegraphindia.com/states/bihar/rs-48-5-crore-for-sita-s-birthplace/cid/1440819 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-20 |archive-date=2019-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016023030/https://m.telegraphindia.com/states/bihar/rs-48-5-crore-for-sita-s-birthplace/cid/1440819 |url-status=dead }}</ref><ref name="telegraphindia.com">{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/bihar/hot-spring-hot-spot-fair-begins-on-magh-full-moon-s-day/cid/1544104|title=Hot spring hot spot - Fair begins on Magh full moon's day|website=www.telegraphindia.com|accessdate=22 December 2018}}</ref><ref name="Sitamarhi">{{cite encyclopedia | url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/546790/Sitamarhi | title=Sitamarhi | encyclopedia=Britannica | accessdate=30 January 2015}}</ref><ref name="History of Sitamarhi">{{cite web | url=http://sitamarhi.bih.nic.in/profile/index.htm | title=History of Sitamarhi | publisher=Official site of Sitamarhi district | accessdate=30 January 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141220171523/http://sitamarhi.bih.nic.in/profile/index.htm | archive-date=20 December 2014 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> or Present-day [[Janakpur]], [[Province No. 2]], [[Nepal]]<ref>http://sacredsites.com/asia/nepal/janakpur.html</ref>}}}} {{Vaishnavism}} [[File:Rama placed a flower crown on head of sita.jpg|thumb|right|ಸೀತಾ ಕಲ್ಯಾಣ]] '''ಸೀತೆ'''ಯು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾದ [[ರಾಮಾಯಣ]]ದಲ್ಲಿನ [[ರಾಮ|ಶ್ರೀ ರಾಮನ]] ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜನಾದ [[ಜನಕರಾಜ|ಜನಕನ]] ಮಗಳು. ಸೀತೆಯು ಸ್ತ್ರೀ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದ್ದವಳು. ಸೀತೆಯು ರಾಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ [[ರಾವಣ|ರಾವಣನಿಂದ]] ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು [[ಲಂಕಾ|ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ]] ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ರಾಮ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಯಣ ಮೂಲವನ್ನ ಅರಸುತ್ತ ಹೋದರೆ ಸೀತೆಯು [[ಜನಕ]] ರಾಜನ ಮಗಳಾದುದರಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು '''ಜಾನಕಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೀತೆಯು ಪತಿವ್ರತೆ. ಸೀತಾ ತನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆ, ಸ್ವಯಂ ತ್ಯಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಭಾವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಜೊತೆ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ವಿವಾದಗಳಿವೆ. ಮಿತಿಲದ ಜನಕಪುರ ಮತ್ತು ಸೀತಾಮರ್ಹಿ ಸೀತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು== ಈ ದೇವತೆ "ಸೀತಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ ಸಿತಾ, ಫರೋನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಕನು ಯಜ್ಞದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಸಿತಾ ಎಂಬ ಪದವು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಚಿತ್ರಣವು ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೆಲೆಸಿದ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುವ ಅನೇಕ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು. ರಾಮಾಯಣದ ಸೀತೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರಾತನ ವೈದಿಕ ದೇವತೆಯಾದ ಸೀತೆಯ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇವರು ಒಮ್ಮೆ ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ [[ಭೂಮಿ]] ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫಲವತ್ತತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ವೈದಿಕ ಸ್ತುತಿಗೀತೆ (ಋಗ್ವೇದ ೪:೫೭) ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಕೌಸೀಕ್-ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶ-ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪರದನ್ಯಾದ (ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ದೇವರು) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಳ ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೀತಾವನ್ನು ಅನೇಕ ಎಪಿಥೆಟ್ಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನಕಿ ಅವರನ್ನು ಜನಕ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಅವಳು ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು. ದೇಹ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರ [[ತಂದೆ]] ಜನಕ ಅವರು ವೀಡಾಹಾ ಎಂಬುವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ವೈಧಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ದಂತಕಥೆ== '''ಜನನ''' ಸೀತಾಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಸಿಟಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀತಾ ಕುಂಡ್ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ, ಬಿಹಾರ, ಭಾರತವನ್ನು ಸೀತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಟಮಾರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಂ.೨, ನೇಪಾಳ, ದಲ್ಲಿ ಜನಕ್ಪುರ್ ಸೀತಾ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.[[File:Rama, Sita, Lakshmana.jpg|thumb|ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ]]<ref>{{cite web |title=Temples of Mithila, Janakpur also is the birthplace of Sita Devi, a Hindu goddess (also called Janaki), Janakpur, Dhanusha District, southern Terai, Nepal, Kathmandu, Indian border, ancient Maithili culture, language and script, Sita Devi, Hindu goddess, Janaki, Ramayana epos, King Janak, Sitamadhi, Maryada Purushottam Rama, Nageshwar temple, Hajipur, Patna, Muzaffarpur district, Ucchaitha, Benipatti, Madhubani Bihar, Goddess Devi Bhagwati, hindu festivals, festivity, indian culture, religion, society |url=http://www.biharlokmanch.org/indian_festivals_culture_aid_24.html |website=web.archive.org |accessdate=20 March 2020 |date=19 October 2014 |archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019153403/http://www.biharlokmanch.org/indian_festivals_culture_aid_24.html |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>{{cite web |last1=Nov 20 |first1=PTI | Updated: |title=Modi's visit to Sita's birthplace in Nepal cancelled {{!}} India News - Times of India |url=https://m.timesofindia.com/india/Modis-visit-to-Sitas-birthplace-in-Nepal-cancelled/articleshow/45220742.cms |website=The Times of India |accessdate=20 March 2020 |language=en}}</ref> #ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣ: ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಕಂಬನ್ರ ತಮಿಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾವತಾರಂನಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಟಮಾರಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಭೂಮಿ ದೇವಿ (ದೇವತೆ ಭೂಮಿ). ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ ಮತ್ತು ಜನ ಪತ್ನಿ ಸುನಿನಾ ಅವರು ಜನಕನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಬೆಳೆಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=University of Malaya |url=https://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Malaya |website=Wikipedia |accessdate=20 March 2020 |language=en |date=11 March 2020}}</ref> #ರಾಮಾಯಣ ಮಂಜರಿ: ರಾಮಾಯಣ ಮಂಜರಿ (೩೪೪-೩೬೬ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ), [[ವಾಲ್ಮೀಕಿ]] ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮನಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಜನಕನು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅವನು ಮಗು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಿನಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಗು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅದೇ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. #ಜಂಕಾ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು: ಮಹಾಭಾರತದ ರಾಮೋಪ್ಕ್ಷ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾಲಾ ಸೂರಿನ ಪೌಮಾಚರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಜನಕನ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೆವ್. ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಬುಲ್ಕೆ, ಸೀತಾ ಜನಕನ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು ಎಂದು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ರಾಮೋಪ್ಕಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಸೀತಾ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಯನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. #ವೇದಾವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಸೀತಾ ವೇದಾವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ರಾವಣನು ವೇದಾವತಿಯನ್ನು ಕಿರುಕುಳ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಲು ತಾನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾವಣನ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಮೀರಿದ ಆಕೆಯ ಪವಿತ್ರತೆಯು ದುರ್ಬಲವಾಯಿತು. ವೇದವತಿ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಾಮವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಪೈರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಳಲು ಮತ್ತು ರಾವಣನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಅವಳು ಸೀತೆಯಂತೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು. #ಮಣಿವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ಕ್ರಿ.ಪೂ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುನಾಭದ್ರನ ಉತ್ತರ ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ, ರಾವಣನು ಅಲ್ಕಪುರಿಯ ಅಮಿತವೆಗಳ ಮಗಳಾದ ಮಣಿವತಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಣಿವತಿ ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ, ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಈ ಮಗುವಿನ ಕಾರಣ ರಾವಣನ ನಾಶವನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾವಣನು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಣಿವತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ರೈತರಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾದ ಜಂಕಾ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. #ಮಣಿವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ಕ್ರಿ.ಪೂ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುನಾಭದ್ರನ ಉತ್ತರ ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ, ರಾವಣನು ಅಲ್ಕಪುರಿಯ ಅಮಿತವೆಗಳ ಮಗಳಾದ ಮಣಿವತಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಣಿವತಿ ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ, ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಈ ಮಗುವಿನ ಕಾರಣ ರಾವಣನ ನಾಶವನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾವಣನು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಣಿವತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ರೈತರಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾದ ಜಂಕಾ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. #ರಾವಣನ ಮಗಳು: ರಾಮಾಯಣದ ಸಂಘದಾಸನ ಜೈನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದ್ಬುತ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಸೀಸು, ವಾಸುದೇವಹಿಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾವಣನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದ್ಯಾರಾಧರ ಮಾಯಾ (ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ) ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗು ತನ್ನ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ರಾವಣ ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಶುವನ್ನು ದೂರದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನಕದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ==ಮದುವೆ== ಸೀತಾ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಜನಕನು ಜನಕುಪುರ್ಧಮ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸೀತಾ ದೇವರನ್ನು ಶಿವನ ದೇವತೆಯಾದ ಪಿನಕಾಗೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜನಕನಿಗೆ ಶಿವದ ಬಿಲ್ಲು ಎತ್ತುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನಕನು ಸೀತಾಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪತಿ ಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web |last1=Parmeshwaranand |first1=Swami |title=Encyclopaedic Dictionary of Puranas |url=https://books.google.co.in/books?id=FdIkaccgneAC&pg=PA1210&redir_esc=y |publisher=Sarup & Sons |accessdate=20 March 2020 |language=en |date=2001}}</ref> [[File:Rama breaking the bow to win Sita as wife.jpg|thumb|ರಾಮ ಸೀತಾಳನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿಯುತ್ತಾನೆ]] ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ತ್ಯಾಗದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದ. ಈ ಸ್ವಯಂವಾರದ ಕುರಿತು ಕೇಳುತ್ತಾ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಜನಕಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಕನ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದಶರಥನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಜನಕನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ರಾಮನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಮನನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಶಿವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅಂಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಅವತಾರವಾದ ಪರಶುರಾಮನು ಶಿವನ ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರನೆಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಬಂದ ನಂತರ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಮನು ಸೀತನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಜನಕನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ. ವಿವಾಹಾ ಪಂಚಮಿ ನಂತರ, ಸೈತಾನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನು ಸೀತಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಭರತನು ಮಾಂದವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಳು ಉರ್ಮಿಳಾ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಶ್ರುತಕ್ಕರ್ತಿ. ==ಗಡಿಪಾರು ಮತ್ತು ಅಪಹರಣ== ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ರಾಮನ ಮಲತಾಯಿಯಾದ ಕೈಕೇಯಿ, ಭರತನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ದಶರಥವನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸಿದನು, ಅವಳ ಸಹಾಯಕಿ ಮಂಥಾರನ ಏಕಾಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಮತ್ತು ರಾಮನನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯಾವನ್ನು ಬಿಡಲು ಮತ್ತು ದಂಡಕ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಂಚವಟಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅವರು ಅರಮನೆಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಮನನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿದರು. ಲಂಕಾ ರಾಜ ರಾವಣನು ಸೀತಾ ಅವರ ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ ಪಂಚವಟಿ ಅರಣ್ಯವು ಆಯಿತು. ರಾವಣನು ಸೀತಾಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಒಬ್ಬ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಗೋಲ್ಡನ್ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು [[File:Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg|thumb|ರಾವಣ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ]]ಸೀತಾ ಅಗ್ನಿ ದೇವತೆ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾಯಾ ಸೀತಾ ತನ್ನ ಭ್ರಾಂತಿಯ ದ್ವಿಗುಣವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಟಾಯು, ರಣಹದ್ದು-ರಾಜನು ಸೀತಾಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಆದರೆ ರಾವಣನು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಜಟಾಯು ಸಂಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಬದುಕುಳಿದರು. ರಾವಣನು ತನ್ನನ್ನು ಲಾಂಕಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯು ಅವನ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾದಳು. ಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ರಾವಣ ಅವಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಯಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು; ಹೇಗಾದರೂ, ಸೀತಾ ತನ್ನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡಿದಳು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಮನಿಂದ ಹನುಮಾನ್ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೀತಾಳ ಆಸುಪಾಸನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು. ಸೀತಾ ಹನುಮಾನ್ಗೆ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಕೊಡಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಹನುಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಾದ್ಯಂತ ರಾಮನಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. [[File:Hanuman Encounters Sita in Ashokavana.jpg|thumb|ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ಸೀತೆಯನ್ನು ಬೇಟಿಮಾಡಿದ]] ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ರಾಮನಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಮೇಲೆ, ರಾಮನು ಸೀತಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ-ದೇವತೆ ಅಗ್ನಿ ರಾಮದ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಯಾ ಸೀತಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಮಾಯಣದ ಥಾಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯು, ಸೀತಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳು ಲಾಟ್ಯೂಸ್ಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ''' ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಜೀವನ''' ದಂಪತಿಗಳು ಅಯೋಧ್ಯಾಗೆ ಮರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಪಟ್ಟಿದರು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ-ಕಂಡದ ಸಿಟ ರಾಮನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ರಾವಣನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀತಾಳನ್ನು ಸುದೀರ್ಘ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ರಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿಪರೀತ ತೊಳೆಯುವವನು, ತನ್ನ ದಾರಿಹೋದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು "ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಮನಿಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಸೀತಾ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪವು ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೇಗಾದರೂ, ಅವರು ಸುಳ್ಳುಸುದ್ದಿ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸೀತಾ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ತನ್ನ ಸಹಾಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೀತಾಳಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕುಶ ಮತ್ತು ಲವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆಯು ಏಕಮಾತ್ರ ತಾಯಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>{{cite web |last1=Nov 12 |first1=Kautilya Singh | TNN | Updated: |title=Uttarakhand set to come up with a massive Sita temple {{!}} Dehradun News - Times of India |url=https://m.timesofindia.com/city/dehradun/uttarakhand-set-to-come-up-with-a-massive-sita-temple/articleshow/72012205.cms |website=The Times of India |accessdate=20 March 2020 |language=en}}</ref> ಅವರು ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಾಮನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಸೀತಾ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಭುಮಿ ಅವರ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಯಸಿದನು. ಅನ್ಯಾಯದ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜೀವನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅವರ ಮನವಿ ಕೇಳಿದ ಭೂಮಿಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಭೂಮಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ==ರಾಮಾಯಣದ ಭಾಷಣಗಳು== ರಾಮಾಯಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಾಗ ಸೀತೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ರಾಮನು ಸೀತಾಳಿಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ. ರಾವಣನಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಸೀತಾ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣನು ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸೀತಾಳು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಲಂಕಾಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಹನುಮಂತ ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಗಳು. ರಾಮನ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕೆಂದು ಹನುಮಾನ್ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಸೀತಾಗೆ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಅವನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಳ್ಳನಂತೆ ಓಡಿಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸೀತಾ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಬದಲಾಗಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿ ರಾಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರಾವಣನನ್ನು ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{ರಾಮಾಯಣ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 2qo9zmycrovh7ugdmfd0kp1yz39qhc3 0 15691 1371792 1367261 2026-04-21T16:40:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371792 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name =ಸೀತಾಫಲ | image = Sugar-apple.jpg | image_width = 260px | image_caption = '''ಸೀತಾಫಲ''' | regnum = plantae | divisio = [[ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ]] | classis = [[ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೋಪ್ಸಿಡ]] | ordo = [[ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಲೆಸ್]] | familia = [[ ಅನೋನಾಸಿ ]] | genus = ''[[ಅನೋನ]]'' | species = '''''A. squamosa''''' | binomial = ''ಅನೋನ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸ (Annona squamosa}'' | binomial_authority = }} '''ಸೀತಾಫಲ''' (Custard Apple) ಮೂಲತಃ [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]] ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ನಿವಾಸಿ. ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. == ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ == ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ''ಅನೋನ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸ'' (Anona squamosa) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟರ್ಡ್ ಅಪಲ್ ಎಂಬ ಬಳಕೆಯ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. == ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು == ಇದು ಹೆಚ್ಚು [[ಕಾಂಡ|ಕಾಂಡಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ (೩ ರಿಂದ ೮ ಮೀಟರ್) ಗಿಡ.<ref name="aluka">{{Cite web |title=Compilation: Annona squamosa |url=https://plants.jstor.org/compilation/Annona.squamosa |access-date=2019-09-05 |work=Global Plants |publisher=JSTOR}}</ref><ref name="FNA">{{cite book|title=Flora of North America North of Mexico|last=Kral|first=Robert|editor=Flora of North America Editorial Committee|volume=3|chapter=''Annona squamosa'' Linnaeus, Sp. Pl. 1: 537. 1753|access-date=2019-09-05|chapter-url=http://beta.floranorthamerica.org/Annona_squamosa|archive-date=2019-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905193546/http://beta.floranorthamerica.org/Annona_squamosa|url-status=dead}}</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. [[ಹಣ್ಣು]] ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ. ಹೃದಯಾಕಾರದ ಹಣ್ಣು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸುರು ಬಣ್ಣ. ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 73.9%ರಷ್ಟು ಶರ್ಕರ, 1.6%ರಷ್ಟು [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]] ಹಾಗೂ 0.3% [[ಕೊಬ್ಬು]] ಇವೆ. ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಎ ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. == ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದರ ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರ ಹಾಗೂ ಪಚನಕಾರಿಯಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ [[ಬೀಜ]] ಹಾಗೂ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]] ಕೀಟನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಸುರೆಲೆಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು== ಸೀತಾಫಲದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು [[ಕುರು]], ಗಡ್ಡೆ(ಗ್ರಂಥಿ)ಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಆರಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಹಚ್ಚಿದರೆ [[ಬೆಂಕಿ]] ಬರುವುದು. ನವೆ(ದಡಿಕೆ) ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ೩ ರಿಂದ ೬ ದಿವಸ. ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ದಮ್ಮಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ ಗಿಡದ [[ತೊಗಟೆ]]ಯ [[ಕಷಾಯ]] ಮಾಡಿ [[ಜೇನು]] ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ [[ಜ್ವರ]], [[ಕೆಮ್ಮು]], [[ಗೂರಲು]] (ಉಬ್ಬಸ) ಗುಣವಾಗಿ ನಿತ್ರಾಣ ಕಮ್ಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಕ್ಕನುಸರಿಸಿ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಬರುವುದು. ಹುಣ್ಣು, ಗಾಯಗಳಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ [[ಎಲೆ]] ತಂದು ಒಣಗಿಸಿ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕರಕಾಗುವಂತೆ ಹುರಿದು ಹುಡಿಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಡು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಸಲೀನ್ ಹಾಕಿ ಮುಲಾಮಿನಂತೆ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತ ಬಂದರೆ ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮಾಯುತ್ತವೆ. ==ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು== * 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{commons category|Annona_squamosa}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{ITIS|id=18100|taxon=''Annona squamosa'' L.|access-date=17 March 2008}} * {{cite web |author=David Lee |author-link=Florida International University |title=Photographs of trees ''Annona squamosa'' |url=http://bio.fiu.edu/trees/sp_pages/Annona_squamosa.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080407072812/http://bio.fiu.edu/trees/sp_pages/Annona_squamosa.html |archive-date=7 April 2008 |access-date=2008-04-17 |website=The Miami Tree Puzzle |publisher=Florida International University}} * [https://web.archive.org/web/20140517120301/http://libproject.hkbu.edu.hk/was40/detail?lang=en&channelid=1288&searchword=herb_id%3DD01306 Annona squamosa L.] Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University) {{in lang|zh-hant}} {{in lang|en}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸೀತಾಫಲ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3ipatgx9j4pku24gwu5mbpekc3n4vjt 0 19601 1371807 1368617 2026-04-22T03:31:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371807 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ಸ್ವಾಹಿಲಿ |nativename=Kiswahili |states=[[ಬುರುಂಡಿ]], [[DR ಕಾಂಗೋ]], [[ಕೆನ್ಯಾ]], [[ಮೊಜಾಂಬಿಕ್]] (mostly [[Mwani language|Mwani]]), [[ರ್ವಾಂಡ]], [[ತಾಂಜಾನಿಯ]], [[ಉಗಾಂಡ]]<ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=swh Ethnologue list of countries where Swahili is spoken]<br />Thomas J. Hinnebusch, 1992, "Swahili", ''International Encyclopedia of Linguistics'', Oxford, pp. 99–106<br />David Dalby, 1999/2000, ''The Linguasphere Register of the World's Languages and Speech Communities'', Linguasphere Press, Volume Two, pg. 733–735<br />Benji Wald, 1994, "Sub-Saharan Africa", ''Atlas of the World's Languages'', Routledge, pp. 289–346, maps 80, 81, 85</ref> |speakers = ೧೫೦ ಲಕ್ಷ |date = 2012 |ref = e17 |speakers2= to 25<!--to nearest 5M--> million (2007)<ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref><br>40 million [[second language|L2]] speakers<ref name=e16>{{Ethnologue16|swa}}</ref> |familycolor=Niger-Congo |fam2=[[Atlantic–Congo languages|Atlantic–Congo]] |fam3=[[Benue–Congo languages|Benue–Congo]] |fam4=[[Southern Bantoid languages|Southern Bantoid]] |fam5=[[Bantu languages|Bantu]] |fam6=[[Northeast Coast Bantu languages|Northeast Coast Bantu]] |fam7=[[Sabaki languages|Sabaki]] |script=[[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರ]] ([[#Orthography|Roman Swahili alphabet]]),<br>[[ಅರೇಬಿಕ್ ಅಕ್ಷರ]] ([[#Orthography|Arabic Swahili alphabet]])<br>[[Swahili Braille]] |nation={{flag|Tanzania}}<br>{{flag|Kenya}}<br>{{flag|Uganda}}<br>[[African Union]] |agency=[[Baraza la Kiswahili la Taifa]] (Tanzania) |iso1=sw |iso2=swa |iso3=swa |notice=IPA }} '''ಸ್ವಾಹಿಲಿ''' (''ಕಿಸ್ವಾಹಿಲಿ'') ಭಾಷೆಯು, [[ಕಾಮರೋಸ್|ಕಾಮರೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಸಹಿತ, ದಕ್ಷಿಣ [[ಸೋಮಾಲಿಯಾ]]ದಿಂದ ಉತ್ತರ [[ಮೊಜ್ಯಾಂಬಿಕ್]]‌ವರೆಗಿನ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಕಡಲತೀರದ ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಸ್ವಾಹಿಲಿ ಭಾಷೆಯು [[ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಹಾಗೂ [[ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದ [[ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ]], ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಅಧಿಕೃತ ಬಳಕೆ ಭಾಷೆಗಳ (ವರ್ಕಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವಿಜ್) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದ ಏಕೈಕ ಭಾಷೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://llmap.org/languages/swh.html Visit LL-Map link for more information on Swahili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121005034134/http://llmap.org/languages/swh.html |date=2012-10-05 }} * [http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=17&menu=004/ UCLA report on Swahili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180605174759/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=17&menu=004%2F |date=2018-06-05 }} * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Swahili Foreign Service Institute Swahili course & audios (public domain)]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Swahili PanAfrican localisation page on Swahili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513175353/http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Swahili |date=2013-05-13 }} * [http://www.inst.at/trans/11Nr/ogwana11.htm Swahili Yesterday, Today and Tomorrow: Factors of Its Development and Expansion] * [http://www.glcom.com/hassan/dictionary/swahili_dictionary.html List of Swahili Dictionaries] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು]] ryh8jhtuctb7nhzmqayh4u44mahi44a 0 20639 1371809 1371321 2026-04-22T03:56:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371809 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹದಡಿ | other_name = | nickname = | settlement_type =ಗ್ರಾಮ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = Hanumanta k p | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|14|22|N|75|54|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Davanagere]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[Taluka]]s | parts = Davanagere | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 2 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 5303 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = 577525 | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹದಡಿ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಾವಣಗೆರೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಾವಣಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿ.<ref name="censusindia">Village code= 1082500 {{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=2008-12-18}}</ref><ref name="yahoomaps">{{cite web|url=http://in.maps.yahoo.com/|title=Yahoomaps India :|accessdate=2008-12-18|archive-date=2007-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070403060944/http://in.maps.yahoo.com/|url-status=dead}} Hadadi, Davanagere, Karnataka</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ೨೦೦೧ ರ ಭಾರತ [[ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ , ಹದಡಿಯಲ್ಲಿ ೫೩೦೩ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ೨೭೦೧ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೬೦೨ ಮಹಿಳೆಯರು. <ref name="censusindia" /> == ಭೂಪ್ರದೇಶ == ಹದಡಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ<ref>{{Cite web |title=Digital Elevation Data - with SRTM voids filled using accurate topographic mapping |url=http://www.viewfinderpanoramas.org/dem3.html |access-date=2023-04-25 |website=www.viewfinderpanoramas.org}}</ref>.  ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವು 798 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹದಡಿಯ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 18.4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹದಡಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ ಸುಮಾರು 683 ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ<ref>{{Cite web |title=NASA Earth Observations: Population Density |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |access-date=25 April 2023 |archive-date=9 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |url-status=dead }}</ref> .  ಹತ್ತಿರದ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ [[ದಾವಣಗೆರೆ]], ಹದಡಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 12.0 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹದಡಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹುತೇಕ ಹೊಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |access-date=25 April 2023 |archive-date=28 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] prifi7aw7432dp7h9tdvob8ub9e68po 0 22637 1371808 1368738 2026-04-22T03:54:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371808 wikitext text/x-wiki {{Otheruses}} {{Economics sidebar}} [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, '''ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ''' ಎಂಬುದು ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ [[ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟ]]ದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ರಾಬರ್ಟ್‌ J. ಬರೋ ಮತ್ತು ವಿಟ್ಟೋರಿಯೋ ಗ್ರಿಲ್ಲಿ (1994), ''ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌'' , ಅಧ್ಯಾಯ 8, ಪುಟ 142. ISBN 0333577647</ref> ವಾರ್ಷಿಕ [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] ದರವು ಶೂನ್ಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ (ಒಂದು ಋಣಾತ್ಮಕ [[ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ]]) ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬರುವಂತಾಗಿ, ಅದೇ ಮೊತ್ತದ ಹಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಓರ್ವರು ಖರೀದಿಸಲು ಅದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿಧಾನೀಕರಣವಾದ [[ಹಣದುಬ್ಬರ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಾರದು (ಅಂದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಇಳಿಕೆಯಾದರೂ, ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ).<ref>{{cite book | last = Sullivan | first = Arthur | authorlink = Arthur O' Sullivan | coauthors = Steven M. Sheffrin | title = Economics: Principles in action | publisher = Prentice Hall | year = 2003 | location = Upper Saddle River, New Jersey 07458 | pages = 343 | url = https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | isbn = 0-13-063085-3 | access-date = 2021-03-01 | archive-date = 2016-12-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161220014709/https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | url-status = dead }}</ref> ಹಣದುಬ್ಬರವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಕ ಚಲಾವಣೆಯಾದ (ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಘಟಕವಾದ) ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಏರಿಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ]]ಯೊಂದರ (''ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ'' ) ಅಪಾಯವೇ ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಮತ.<ref>[16] ^ ಹಮ್ಮೆಲ್‌, ಜೆಫ್ರೆ ರೋಜರ್ಸ್‌. "ಡೆತ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ಯಾಕ್ಸಸ್‌, ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್ ಇನ್‌ಫ್ಲೇಷನ್‌: ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ವರ್ಸ್‌‌ಸ್‌ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್ಸ್‌" (ಜನವರಿ 2007). [http://www.econjournalwatch.org/pdf/HummelCommentJanuary2007.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325235925/http://www.econjournalwatch.org/pdf/HummelCommentJanuary2007.pdf |date=2009-03-25 }}</ref> [[ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]] ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬಾಕೀದಾರನಾಗುವುದರಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು [[ಹಿಂಜರಿತ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ [[ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತ]]ದೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥೀರೀಕರಿಸದಂತೆ [[ಹಣಕಾಸಿನ ನೀತಿ]]ಯನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ದುರ್ಬಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಮಿನ್ನೆಯಾಪೊಲಿಸ್‌ನ ಆಂಡ್ರೂ ಅಟ್ಕೆನ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ J. ಕೆಹೋ [http://www.minneapolisfed.org/research/sr/sr331.pdf ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಪ್ರೆಷನ್‌: ಈಸ್‌ ದೇರ‍್ ಆನ್‌ ಎಂಪಿರಿಕಲ್‌ ಲಿಂಕ್‌?]</ref> ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ== [[ಹಣದ ಪೂರೈಕೆ]] ಹಾಗೂ [[ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತ]]ದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು "ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ" ಎಂಬ ಪದವು ಒಂದು ಪಯಾರ್ಯ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ]] ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌-ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನಾ ಪಂಥ]]ದ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="test">[http://mises.org/pdf/austtrad.pdf ದಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ರ್ಟಋಏಡ್‌ ಸೈಕಲ್‌ - ಲುಡ್‌ವಿಗ್‌ ವಾನ್‌ ಮೈಸಸ್‌ ಪುಟಗಳು 40-45]</ref> ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು ([[ಹಣದ ವೇಗ]]ವು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ) ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಭವ ಇರುತ್ತದೆಯಾದರಿಂದ, ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ==ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{Unreferenced section|date=January 2010}} {{Very long|section|date=January 2010}} [[IS/LM ಮಾದರಿ]]ಯಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, '''I''' ncome and '''S''' aving equilibrium/ '''L''' iquidity Preference and '''M''' oney Supply ಸಮತೋಲನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ), ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಗಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಬೇಡಿಕೆ]]ಯ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಸದ್ಯದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಸಿತವಿರುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ತಗ್ಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿ, [[ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ]]ಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹೂಡಿಕೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ. ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ [[ಪ್ರಚೋದನೆ]]ಯು ಒಂದು ಉತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ [[ಹಣ ಪೂರೈಕೆ]]ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಬರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಬಡ್ಡಿಯ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬರಬಹುದು. ಹಣದುಬ್ಬರವು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬೆಲೆಗಳು 2008ರ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟಿದ್ದವು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಥಳಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ:&nbsp;&nbsp;ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪಾಯ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವು ಅಭಾವಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಣವನ್ನು ಹೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಗೆ ಕೂಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭದ್ರತೆಗಳ ಸದೃಢ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವಾಗಲೂ ಸಹ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾದ ಅದರ [[ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲ]]ವೊಂದರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕೊಂದು ಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿಷೇಧ ರೂಪದ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೊಂಚವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರಗಳ ಬಡ್ಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಉತ್ತೇಜಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಮುಚ್ಚಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ]]ಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಇದು ಕಂಡುಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವೀಧಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶೂನ್ಯ ಪ್ರತಿಫಲ ಹೊಂದುವುದು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವಾಯಿದೆ ತುಂಬಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಎಂದೂ ಅರ್ಥಬರುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು [[ಸಾಗಣೆ]] ವ್ಯಾಪಾರವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಚಲಾವಣೆಯ ಹಣವನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗದೆ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು [[ಹಣದ ವೇಗ]] ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾದ ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವಿನಿಯ ದರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸುವರ್ಣಮಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ಬಾಹ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲದ ಅಗತ್ಯತೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣ ಕೂಡಿಡುವರ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲಾವಣೆ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಹಿಡುವಳಿದಾರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಾಲಗಾರರಿಂದ ಸಂಪತ್ತಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ (ಅಥವಾ ತೀರಾ ವಿಪರೀತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, [[ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರ]]ಕ್ಕೆ) ವಿರುದ್ಧವಾದುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಲಗಾರರು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯ ಪರವಾಗಿ ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಸಾಲದಾತರ (ಕೂಡಿಡುವವರ) ಮೇಲಿನ ಒಂದು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ''ಆಧುನಿಕ'' ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಇದು [[ಹಿಂಜರಿತ]]ದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ (ತೀರಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಲದ ಅವಧಿಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದಂಡ ಅಥವಾ ಜುಲ್ಮಾನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದಾಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಲೆಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭವಿಷ್ಯದ ಲಾಭಗಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಖರ್ಚುಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು [[ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. "ಹಣದುಬ್ಬರದ ಗುಪ್ತ ಅಪಾಯ"ವಿಲ್ಲದೆ, ಹಣವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದು ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ತೀರ್ಮಾನ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧನಾತ್ಮಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ (ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ದರದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯ ದರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಹಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ತಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಹಣದ ಲಭ್ಯ ಮೊತ್ತವು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ಏರಿಕೆಗಳ ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 19ನೇ ಶತಮಾನವು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸರಕುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದಾಗಲೂ ಸಹ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಉತ್ಪಾದಕರು ತಾವು ಮಾಡುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸುಧಾರಣೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಏರಿಕೆಗೊಂದ ಲಾಭಾಂಶದ ಒಂದು ಭರವಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲೆಂದು ಅಂಥಾ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ತೆರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಓರ್ವನ ಹಣದ ಖರೀದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಅಭಾವವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಲ್ಲದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಓರ್ವನ ನಿವ್ವಳ ಗಳಿಕೆಯು ಮನೆಗಳು, ಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತಿನ ಇತರ ಸ್ವರೂಪಗಳಂಥ ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಋಣಭಾರದ ಕೊರೆತವನ್ನೂ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಒಂದಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಋಣಭಾರವೊಂದರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾವತಿಗಳು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಋಣಭಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಈಡಾದಾಗ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರದ ಒಂದು ತೋರ್ಕೆಯ ವರ್ಧನೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ [[ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ 10%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಒಂದು 0% ಸಾಲವೂ ಕೂಡ ಅನಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಲ್ಲದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು 10% ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹಣದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ<blockquote>ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ, ಫೆಡರಲ್‌ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಡ್ಡಿದರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ--ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿಯ ಫೆಡರಲ್‌ ನಿಧಿಗಳ ದರದಂತೆ ಇದೂ ಇರುತ್ತದೆ--ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು) ಖರೀದಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಡ್ಡಿದರವು ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ತನ್ನ ವಾಡಿಕೆಯ ಬಡ್ಡಿದರದ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.,</blockquote>ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಅದು ಒಂದು "ವಾಸ್ತವಿಕ" ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಸದರಿ ದರವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು; ಹೀಗಾಗಿ, ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ [[ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವಿಕೆ]]ಯಂಥ (ಹಣವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವಂಥ) ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ನಾದ [[ಬೆನ್‌ ಬೆರ್ನಾಂಕೆ]] 2002ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, "...ಸಾಕಾಗುಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಹಣದ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವೊಂದನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತವೆ."<ref>[http://www.federalreserve.gov/BOARDDOCS/SPEECHES/2002/20021121/default.htm ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌: ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಷೂರ್‌ "ಇಟ್‌" ಡಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್‌ ಹಿಯರ್‌] ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಕೂಟದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್‌ ಬೆನ್‌ S. ಬೆರ್ನಾಂಕೆ ಮಾಡಿದ ಟೀಕೆಗಳು, ನವೆಂಬರ್‌ 21, 2002</ref> ಹಣದ ಕಟ್ಟಾ ಸಮರ್ಥಕರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ "ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗಳು" ಇರದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಒಂದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಾಗುವಂತೆ ಬೆಲೆಗಳ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಫಲಿತಾಂಶವು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗಳು ಇರದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಯಾರು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೋ ಅವನಿಗಿಂತ ಅದನ್ನು ಯಾರು ''ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ'' ಅಂಥವರನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಅವಧಿಗಳು ಓಲೈಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ವರ್ಗದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾವನೆಯ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರು ಕಟ್ಟಾ ಹಣದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಲೋಹವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು (ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು) ಆಧರಿಸಿದ ಹಣದ ಮಾನದಂಡವೊಂದರ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಇಂಥದೇ ಸಂದರ್ಭವಿತ್ತು. == ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ == ''ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ'' ಎಂಬುದೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು, ಅದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಜೂರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು, ಅದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://web.mit.edu/krugman/www/spiral.html ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ರಗ್‌ಮನ್‌ ಆನ್‌ ಡಿಫ್ಲೇಷನರಿ ಸ್ಪೈರಲ್ಸ್‌]</ref> ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಗಳು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಕಾರಣವನ್ನೇ ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು [[ವಿಷವರ್ತುಲ]]ಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಗಳು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತ]]ವು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ ಎಂದು ಅನೇಕರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯು 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅತಿಪೂರೈಕಾ]] ವಿವಾದದ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ [[ಮಹದಾರ್ಥಿಕ]] ರೂಪವಾಗಿದೆ. [[ಇರ್ವಿಂಗ್ ಫಿಶರ್‌‌]]ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಋಣಭಾರವು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು]] ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ==ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== [[ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರ]]ವು ಒಂದು ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇತರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಜನರು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಇತರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಚಲಾವಣಾ ಹಣದಲ್ಲಿ ಜನರು ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಆಗ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ==ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಕಾರಣಗಳು== [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯು ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯು ಮೇಲೆಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ (ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ) ಅಥವಾ (ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಹಾಗೂ 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ) ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತಗೊಂಡಿರುವ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಬೆನ್‌ ಬೆರ್ನಾಂಕೆ]]ಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇಳಿಕೆಯಾದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆ ಸಮಯದ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ===ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಧಗಳು=== ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ಬೇಡಿಕೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆರಡು ಪೂರೈಕೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿವೆ: * ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ. [[CPI]]ನಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ). * ನಗದು ನಿರ್ಮಿಸುವ (ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ) ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ (ನಗದಿನ ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿತಾಯಗಳು. ಹಣದ ವೇಗದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ. ಹಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ) * ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ದಿವಾಳಿತನ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಬರುವ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿತ) * ಜಫ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಠೇವಣಿಗಳ ಜಫ್ತಿ ಅಥವಾ ತಡೆಹಿಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಇಳಿಕೆ) ===ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಪಕ್ಷದ ಬಗೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ=== ಒಂದು ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಣದ ವೇಗ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ತಲಾವ್ಯಕ್ತಿಗೆ [[ಹಣ ಪೂರೈಕೆ]]ಯ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=March 2008}} ===ಸಾಲದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ=== ಆಧುನಿಕ ಸಾಲ-ಆಧರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, (ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು 'ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು') ''ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ'' ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ವತ್ತಿನ [[ನಿರಾಧಾರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ]]ವನ್ನು ಒತ್ತೆಯಿಡುವ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತಾನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ [[ನಿಯಂತ್ರಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆ]]ಯೊಂದರ ಕುಸಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ-ಆಧರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸಾಲನೀಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕುಸಿತವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯ [[ಮಿತಿಮೀರಿಕೆ]] ಬೆಳೆದಂತೆ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ನೆರವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ ಇದು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ತಾವು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿವೆ ಎಂಬುವಂತಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಆಗ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತವೆ. (ಅಡಮಾನದ) ಸಾಲವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿತಕಂಡಿರುವ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವು ಮಾರಿದರೆ ಅವು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಿತಿಮೀರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲಿಸಲು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಳಪೆ ಮರುಪಾವತಿಯ ಸಾಲಗಳ ವಸೂಲಾತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು (ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ) ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವೇಳೆ ಇದು ತತ್ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವುಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆಗ ಅವು ಸಾಲದ ನೀಡಿಕೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ==='ಅಧಿಕೃತ' ಹಣದ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು=== ಅಸ್ಥಿರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪದಾರ್ಥ ವಿನಿಮಯ ಹಾಗೂ [[ಡಾಲರೀಕರಣ]]ದಂಥ ಇತರ ಪರ್ಯಾಯ ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ’ಅಧಿಕೃತ’ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ (ಅಥವಾ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ನೆಚ್ಚಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ), ವ್ಯವಹಾರವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಲ್ಲದು (ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ).{{Citation needed|date=March 2008}} ಇಂಥ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿದ್ದರೂ, ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಆಮದು ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕಾಗುವ ಬಲವಂತದ ಅಗತ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇಂಥ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥ ವಿನಿಮಯವು ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ದರಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=March 2008}} ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿಯೂ ಇದು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಥ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇರುವ ಒಂದು ಸುಲಭ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ===ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (?)=== ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದಾಗ, ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ [[ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಒಂದು ಶೂನ್ಯ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ (''ಋಣಾತ್ಮಕ'' ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ''ವಾಸ್ತವಿಕ'' ಬಡ್ಡಿದರವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ) ಹಣವನ್ನು "ಸಾಲ ನೀಡಲು" ಅದಕ್ಕೆ "[[ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ]]" ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು (ಕೃತಕವಾಗಿ) ಏರಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ===ಸಾಲದ ಹಣ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು=== [[ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು, ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತನ್ಮೂಲಕ ಅದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಮಹಾನ್‌ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವೈಫಲ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಉದ್ಭವಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಕುಸಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಹದಗೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜಪಾನ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿತು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಒಂದು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ===2000ರ ಹಿಂಜರಿತದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಅಪಾಯ=== ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, 2000 ಹಿಂಜರಿತದ ನಂತರದ ಸನ್ನಿವೇಶವು US ತೀವ್ರ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]] ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು 2001ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಒಂದು "ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ" ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ==ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಿಕೆ== {{POV-section|date=December 2007}} 1930ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ತನಗೆ ತಾನೇ ಸರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದಂತೆ, ಬೇಡಿಕೆಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನಗೆ ತಾನೇ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕೇನ್ಸ್‌ ಪಂಥೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ವಯಂ-ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವಂಥದ್ದಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತೆರಿಗೆಯ ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಏರಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೀಸಲು ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈ ಮೀಸಲು ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ (ಸಾಲವು ಹಣದ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ) ಕುಸಿತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಕಡಿತವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು "ಮುಕ್ತ" ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಗದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕಸದ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು) ಮೂಲಕ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ಆಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಏರಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸುವೆಡೆಗಿನ ಗಮನವು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ (ಅಂದರೆ, ಹಣದ "ವೆಚ್ಚ"ವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ) ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 2000–2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಆಘಾತಗಳು ಆದಾಗ, ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು USಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಿನ್ನಡೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ (ಹಣದುಬ್ಬರದ) ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈಗ ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವತ್ತು ಬೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ನೇರ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲುದಾಗಿವೆ. ಆದರಿಂದ ದರಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಪಶಮನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಲದ ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು== === ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ === [[Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಮಾನದಿಂದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]] [[ಪೌಂಡ್‌ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌‌]]ನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವುದೇ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿತ್ತು; ಹಣದುಬ್ಬರವು ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪೌಂಡ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುಗುಣವಾದ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸುವರ್ಣಮಾನಕ್ಕೆ ಪೌಂಡ್‌ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಮುಂಚಿನ ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿನ ಸಮಾನಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪೌಂಡ್‌ನ ಉನ್ನತ ಗುರಿಯ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ-ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿಯುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1921ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 10%ನಷ್ಟು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು UKಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಪ್ರಮಾಣವು 1922ರಲ್ಲಿ 14%ನಷ್ಟು, ಮತ್ತು 1930ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 3 ರಿಂದ 5%ರಷ್ಟು ಕಂಡುಬಂತು.<ref>ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ವರದಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 ಪುಟ 33 ಕೋಷ್ಟಕ A</ref> ===ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ === ====ಪ್ರಮುಖ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು==== ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೂರು ಗಮನಾರ್ಹ ಅವಧಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. 1836ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಿಂಜರಿತವು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲಾವಣಾ ನಾಣ್ಯವು ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ಕುಸಿತವು ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸಮಾನ-ಸದೃಶ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ "ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ"ವು ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಣದ ಲಭ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯ ಎರಡೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿರುವಂತಿದೆ. [[ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು [[ಮಹಾನ್‌ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಸುವರ್ಣಮಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಗದದ ಹಣವನ್ನು ಇದು ಅದೃಶ್ಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. <blockquote>"1873-96ರ ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತವು ಪಟ್ಟಿಯ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದರಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿತ್ತು. ವೆಚ್ಚ-ಕಡಿತದ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕತೆ-ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ತನ್ನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಪರಿಣಿತರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು, ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿ, ತಾನಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಬಾಂಡ್‌ನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವುದರ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇದು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬೇಪಾವತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕದ ಅಜಾಗೂರಕ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. [[ಮಿಲ್ಟನ್‌ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌]] ಪ್ರಕಾರ 1875 ಮತ್ತು 1896ರ ನಡುವೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 1.7%ನಷ್ಟು ಕುಸಿದವು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 0.8%ನಷ್ಟು ಕುಸಿದವು. [http://www.grantspub.com/articles/inflation/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060228210300/http://www.grantspub.com/articles/inflation/ |date=2006-02-28 }}</blockquote> 1930–1933ರ ನಡುವಣ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು ಮೂರನೆಯ ಅವಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ದರವು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವು [[ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ]]ದೊಳಗೆ ಜಾರಿಕೊಂಡು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು ಹಾಗೂ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]] ಸಮಸ್ಯೆಯು 25%ನಷ್ಟು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿತು. 1836ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಠಾತ್‌ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಿಗುತಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಶುರುವಾಗಲಿಲ್ಲ. [[ಸಾಲ]] (ಹಣ), [[ದಿವಾಳಿತನಗಳ]] ಒಂದು ಅಗಾಧವಾದ ಕುಸಿತವಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ನಗದು]] ಹತೋಟಿ ಮೀರಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿದ್ದುಹೋದವು (ಏಕೆಂದರೆ ನಗದಿಗಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಠಾತ್‌ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅವು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು— ನೋಡಿ: [[ಆಂಶಿಕ-ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]]). [[ಫಿಷರ‍್ ಸಮೀಕರಣ]]ದ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆ (ಸಾಲ) ಹಾಗೂ [[ಹಣದ ವೇಗ]]ಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಹವರ್ತಿ ಕುಸಿತವು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಇದು ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಬೆಲೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ====ಕಿರು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು==== ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ, ಹಣದುಬ್ಬರವು ಶೂನ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ (ಋಣಾತ್ಮಕ ಹಣದುಬ್ಬರವೇ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ). [[IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ದೆಸೆಯಿಂದ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[2007–2010ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ]] ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು; ಇದು [[ಸಾಲ-ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ]]ದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದೆ. ಇಂಧನ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಠಾತ್ತಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗಾಗಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದವು.{{Citation needed|date=January 2010}} 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ಶೇಕಡಾ 1ರಷ್ಟು ಕುಸಿದವು. ಕಡೇಪಕ್ಷ 1947ರಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಇದು USನಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಒಂದು-ತಿಂಗಳ ಕುಸಿತವಾಗಿತ್ತು. 2008ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 1.7%ನಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಾಣುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆ ದಾಖಲೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ‍್ 16ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ-ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ಇಳಿಯಿತು.<ref>http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/monetary/20081216b.htm FRB: ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ</ref> ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ US ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು 2008ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2009ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಹಿಂಜರಿತವೊಂದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ [[ನೌರಿಯೆಲ್‌ ರೌಬಿನಿ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲೆಂದು "ಅತಿಶಯದ-ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ.<ref>http://www.forbes.com/2008/10/29/stagnation-recession-deflation-oped-cx_nr_1030roubini.html Get Ready for 'Stag-Deflation'</ref> ಇದು [[ಉಬ್ಬರ ಮಂದಸ್ಥಿತಿ]] ಎಂಬುದರ ವಿರುದ್ಧ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2008ರ ವಸಂತಋತು ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಆಗ ಅಳತೆಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮಾರ್ಚ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದ -0.38%ನಷ್ಟರ ಮೊದಲು ಅಳೆಯಲಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಜುಲೈನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ದರವಾದ -2.10%ನಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು. ಮಜೂರಿಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, in ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕೊಲರೆಡೋ]] ಸಂಸ್ಥಾನವು ಒಂದು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಕನಿಷ್ಟ ಮಜೂರಿ]]ಯು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಇದು 1938ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಂಸ್ಥಾನವೊಂದು ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಟ ಮಜೂರಿಯನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಿರುವ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.denverpost.com/headlines/ci_13547177 ಕೊಲರೆಡೋ ಮಿನಿಮಂ ವೇಜ್‌ ಸೆಟ್‌ ಟು ಫಾಲ್‌], - ಆಲ್ಡೋ ಸ್ವಾಲ್ಡಿ, [[ದಿ ಡೆನ್ವರ‍್ ಪೋಸ್ಟ್‌]], 10/13/2009</ref> ===ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ === 1997ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು]] ಅನುಸರಿಸಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯನ್ನು [[ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌]] ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇದು 2004ರ 4ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವು ಬರುವ ತನಕವೂ ಕೊನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ [http://www.info.gov.hk/censtatd/eng/hkstat/fas/cpi/cpi_adjust_index.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050308003234/http://www.info.gov.hk/censtatd/eng/hkstat/fas/cpi/cpi_adjust_index.html |date=2005-03-08 }}. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅನೇಕ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡವು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಡಾಲರ್‌]], [[US ಡಾಲರ್‌]]ಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳ]] ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಅಂತರವು ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಚೀನಾದ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಅಗ್ಗದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸರಕುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. [[ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. [http://www.guinnessworldrecords.com/gwr5/content_pages/record.asp?recordid=46682 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125201739/http://www.guinnessworldrecords.com/gwr5/content_pages/record.asp?recordid=46682 |date=2005-11-25 }} ===ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ === 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ( '[[ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಳಗೊಳಿಸುವ]]' ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ) ಇದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು [[ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್ ಜಪಾನ್‌]] ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವಾದರೂ, ಒಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಇದು ನಿಷ್ಫಲವಾಗಿತ್ತು. 2006ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಶೂನ್ಯ-ದರದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಳೆಗಿನವು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ: *ಕುಸಿದ [[ಸ್ವತ್ತು]] ಬೆಲೆಗಳು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಇಕ್ವಿಟಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ]]ಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಬೃಹತ್ತಾದ [[ಬೆಲೆಯ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆ]]ಯು ಕಂಡುಬಂತು (1989ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು). ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಇಳಿಕೆಯಾದಾಗ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. *ದಿವಾಳಿ ಕಂಪನಿಗಳು:&nbsp;ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡಿದ್ದ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ನೀಡಿದ್ದವು. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿದಾಗ, ಈ ಸಾಲಗಳ ಮರುಪಾವತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲಾಧಾರದ (ಭೂಮಿ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ಸಾಲವನ್ನು ವಜಾಮಾಡುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಗಳು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದವು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಂದ ಈ ವಿಳಂಬಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ತಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿಕಟ್ಟಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ "ಕೈಗೂಡದ ನಷ್ಟ"ವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾಗುವವರೆಗೆ (ಮತ್ತು ನಷ್ಟವು ಕೈಗೂಡುವವರೆಗೆ), ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಬಲವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಹಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ದಿವಾಳಿತನದ ಕಾನೂನು, ಭೂಮಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾನೂನು, ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಸುಧಾರಣೆಯು ([[ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌‌]]ನಿಂದ) ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. *ದಿವಾಳಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು:&nbsp;ತಾವು ನೀಡಿರುವ ಸಾಲಗಳ ಪೈಕಿ "ಕಳಪೆ ಮರುಪಾವತಿಯ" ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಅಂದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಸಾಲ ನೀಡಲಾರವು; ಕೆಟ್ಟ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವು ತಮ್ಮ ನಗದು ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. *ದಿವಾಳಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಭಯ:&nbsp;&nbsp;ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ದಿವಾಳಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದಾಗಿ, ಜಪಾನಿನ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ (ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಥವಾ ಜಪಾನಿನ) ಖಜಾನೆ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಲ ನೀಡಿಕೆಗಾಗಿ ಹಣವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯಗಳ ದರವು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕವೂ ಜನರು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆಗಳ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. *ಆಮದುಗೊಂಡ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ: ಚೀನಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಗ್ಗದ ಉಪಭೋಗ್ಯ ಸರಕುಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು (ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಮಜೂರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ) ಜಪಾನ್‌ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಮದುಗೊಂಡ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿಯುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸ್ವದೇಶೀ ಉತ್ಪಾದಕರು ಈ ಬೆಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. [[ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್‌]] ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಅನುಸಾರ, ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು 2009ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದೆ. [[ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್‌ L.P.]] ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ದಾಖಲಾರ್ಹವೆನ್ನಬಹುದಾದ 2.2%ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿವೆ.<ref>[https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&amp;sid=aKEgYWoMAWIc ಜಪಾನ್‌ ರಿಲೀಸಸ್‌ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲಸ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಆಸ್‌ ರಿಕವರಿ ವೀಕನ್ಸ್‌ (ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌3)]</ref> ===ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ === 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಕಚೇರಿ]]ಯು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, 2009ರ ಜನವರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 2008ರ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಲೆಗಳಿಂದ 0.1%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿಯುವ ಮೂಲಕ ದೇಶವು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. 1960ರಿಂದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಐರಿಷ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು 1.7%ನಷ್ಟು ಇಳಿದವು.<ref>[http://www.rte.ie/news/2009/0212/inflation.html RTÉ ನ್ಯೂಸ್‌ - ''ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಇಕಾನಮಿ; 1ಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್‌ ಇನ್ 49 ಇಯರ್ಸ್‌'' ]</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವನಾದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಲೆನಿಹಾನ್‌, RTÉ ರೇಡಿಯೋದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. RTÉನ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಲೆನಿಹಾನ್‌ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ: "ಶಿಶುಭತ್ಯೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ವೇತನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿನ ಆಯವ್ಯಯದ ಕಡಿತಗಳು ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ವರ್ಷದ ಜೀವನವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಂದ-ತಿಂಗಳಿಗೆ 6.6%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ." ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು, ಗೋಚರವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಈ ಸಂದರ್ಶನವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡಿತವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಸಚಿವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯು ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ಸದಸ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವನಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.rte.ie/news/2009/1113/budget.html |title=News - Deflation a factor in Budget cuts - Lenihan'' |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226052533/http://www.rte.ie/news/2009/1113/budget.html |url-status=dead }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] * [[ಅತಿ ಹಣದುಬ್ಬರ]] * [[ಮಹದಾರ್ಥಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಉಬ್ಬರಮಂದ ಸ್ಥಿತಿ]] * [[ಬೆಳವಣಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ]] ==ಆಕರಗಳು== {{Reflist}} {{More footnotes|date=January 2009}} * ಬೆನ್‌ S. ಬೆರ್ನಾಂಕೆ. [http://www.federalreserve.gov/BOARDDOCS/SPEECHES/2002/20021121/default.htm ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌: ಮೇಕಿಂಗ್ ಷೂರ‍್ "ಇಟ್‌" ಡಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್‌ ಹಿಯರ್‌]. USA ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌. 2002-11-21. ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು: 2008-10-17. (http://www.webcitation.org/5bdTTiZhUನಲ್ಲಿ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} WebCiteನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು) * ಮೈಕೇಲ್‌ ಬೊರ್ಡೊ & ಆಂಡ್ರೂ ಫಿಲಾರ್ಡೊ, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಇನ್ ಎ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಪರ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್‌: ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್‌ ಆರ‍್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಕಂಡೆಮ್ಡ್‌ ಟು ರಿಪೀಟ್‌ ಇಟ್‌?, - ಇಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005, ಪುಟಗಳು 799–844. * ಜಾರ್ಜ್‌ ಎರ್ಬರ್‌, ದಿ ರಿಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಇನ್‌ ಜರ್ಮನಿ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಮಾನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಆಫ್‌ ದಿ ECB. - ಸೆಫಿಕೊ ಫೋರಂ 4 (2003), 3, ಪುಟಗಳು 24–29 * ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಗುಡ್‌‌ಹಾರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಬೋರಿಸ್‌ ಹಾಫ್‌ಮನ್‌, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌, ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಸೆಟ್‌ ಪ್ರೈಸಸ್‌, - ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ - ಕರೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಪರ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್‌, ಸಂಪಾದಕರು ರಿಚರ್ಡ್‌ C. K. ಬರ್ಡ್‌‌ಕಿನ್‌ & ಪಿಯರೆ L. ಸಿಕ್ಲೊಸ್‌, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್, 2004. * ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್‌, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌: ಡಿಟರ್ಮಿನೇಟ್ಸ್‌, ರಿಸ್ಕ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಆಪ್ಷನ್ಸ್‌ - ಫೈಂಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಆನ್‌ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಟಾಸ್ಕ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C., ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30, 2003. * ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್‌, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಔಟ್‌ಲುಕ್‌ 2006 - ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ಫ್ಲೇಷನ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C., ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006. * ಒಟ್ಮಾರ‍್ ಇಸ್ಸಿಂಗ್‌, ದಿ ಯೂರೋ ಆಫ್ಟರ‍್ ಫೋರ‍್ ಇಯರ್ಸ್‌: ಈಸ್‌ ದೇರ‍್ ಎ ರಿಸ್ಕ್‌ ಆಫ್‌ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌?, 16ನೇ ಐರೋಪ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಮಾವೇಶ, 2 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2002, ಲಂಡನ್‌, ಯುರೋಪೈಷ್‌ ಜೆಂಟ್ರಲ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫಟ್‌ ಎಮ್‌ ಮೇನ್‌ * ಪಾಲ್‌ ಕ್ರಗ್‌ಮನ್‌, ಇಟ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌: ಜಪಾನ್ಸ್‌ ಸ್ಲಂಪ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ರಿಟರ್ನ್‌ ಆಫ್ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಟ್ರಾಪ್‌, - ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್ ಆಕ್ಟವಿಟಿ 2, (1998), ಪುಟಗಳು 137–205 * ಸ್ಟೀವನ್‌ B. ಕಾಮಿನ್‌, ಮಾರಿಯೋ ಮರಾಝಿ & ಜಾನ್‌ W. ಷಿಂಡ್ಲರ್‌, ಈಸ್ ಚೈನಾ "ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌"?, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ ಡಿಸ್ಕಷನ್‌ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ನಂ. 791, ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C. ಜನವರಿ 2004. ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [[Wiktionary:Deflation]] * [http://www.cato.org/pubs/policy_report/v21n3/cpr-21n3.html ಕೇಟೊ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ - ಎ ಪ್ಲೀ ಫಾರ್‌ (ಮೈಲ್ಡ್‌) ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌] * ''[http://eh.net/encyclopedia/siklos.deflation.php ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040618090455/http://www.eh.net/encyclopedia/siklos.deflation.php |date=2004-06-18 }}'' ([http://eh.net EH.Net] [[ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದ]] ವಿಶ್ವಕೋಶ) * [http://economics.about.com/cs/inflation/a/deflation.htm ವಾಟ್‌ ಈಸ್‌ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೆನ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ ಪ್ರಿವೆಂಟೆಡ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090723002544/http://economics.about.com/cs/inflation/a/deflation.htm |date=2009-07-23 }} (About.com) * [[ಮರೇ N. ರೊಥ್‌ಬಾರ್ಡ್‌]] ಬರೆದಿರುವ ''ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಸೆನ್ಸ್‌'' ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ [http://www.mises.org/econsense/ch68.asp ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌, ಫ್ರೀ ಆ‌ ಕಂಪಲ್ಸರಿ] * [http://www.euroekonom.com/database/graphs3.php?type=inflation-japan&amp;lang=an&amp;time=0 ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ - ಜಪಾನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410094942/http://www.euroekonom.com/database/graphs3.php?type=inflation-japan&lang=an&time=0 |date=2008-04-10 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಣದುಬ್ಬರ]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಲ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪರಿಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹದಾರ್ಥಿಕಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] qtjzmqsrci8lw3wzj8v9qvos33x9rm0 0 22871 1371824 1369325 2026-04-22T06:47:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371824 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Hippopotamus/ ನೀರಾನೆ. | status = VU | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="Redlist"/> | trend = down | image = Nijlpaard.jpg | image_width = 250px | image_caption = Hippopotamus, ''Hippopotamus amphibius'' | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Mammal]]ia | superordo = [[Cetartiodactyla]] | ordo = [[Even-toed ungulate|Artiodactyla]] | familia = [[Hippopotamidae]] | genus = ''[[Hippopotamus (genus)|Hippopotamus]]'' | genus_authority = [[Linnaeus]], 1758 | species = '''''H. amphibius''''' | binomial = ''Hippopotamus amphibius'' | binomial_authority = [[Linnaeus]], 1758<ref>{{Cite web | url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=625024 |title= ITIS on Hippopotamus amphibius | accessdate = 2007-07-29 | work = [[Integrated Taxonomic Information System]]}}</ref> | range_map=hippo_distribution.gif | range_map_caption= Range map<ref name="Redlist"/> | range_map_width = 230px}} [[File:Hippo.ogv|thumb|ಹಿಪಪಾಟಮಸ್]] '''ಹಿಪಪಾಟಮಸ್''' ಅಥವಾ ನೀರಾನೆ (''ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಆಂಫಿಬೀಯಸ್'' ) ಅಥವಾ '''ಹಿಪ್ಪೊ''', [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್]] ನಲ್ಲಿ "ನೀರ್ಗುದುರೆ" (Ιπποπόταμος) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ, ಬಹುಶ: [[ಸಬ್-ಸಹರನ್ ಆಫ್ರೀಕಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ]] [[ಹಿಪಪಾಟಮಿಡೇ]] [[ಕುಟುಂಬ]] [[ವರ್ಗ]]ದ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ [[ಹರ್ಬಿವೋರಸ್]] ಸಸ್ತನಿ, (ಮತ್ತೊಂದು [[ಪಿಗ್ಮಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಅಥವಾ ಕಿರು ನೀರ್ಗುದುರೆ]].) ಆನೆಯ ನಂತರ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಕಾಣಸಿಗುವ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಮತ್ತು ಇದು ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಬಲವಾದ [[ಆರ್ಟಿಯೋಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ್]], ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು [[ಜಿರಾಫೆ]]ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯೇ. ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ [[ಅರೆ-ಜಲವಾಸಿ]], ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 30 ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ತಾರುಣ್ಯದ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಬಳಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಳಿಗಳು ಅಧಿಪತ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ನೀರು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾ ಅವು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ;ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವ ಎರಡೂ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಚ್ಚಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಮೇಯುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮೇಯಲು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಹಂದಿ]]ಗಳ ಮತ್ತು ಭೂಮಂಡಲದ ಇತರ ಸಮನಾಂತರ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ, ಗೊರಸುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿದ್ದರೂ, ಯಾವ [[ಸಿಟಾಸಿಯಾ]]ನ್‌ಗಳು ([[ವ್ಹೇಲ್‌]]ಗಳು, [[ಪಾರ್ಪಾಯ್ಸ್‌]]ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಗಳಿದ್ದಾವೋ ಅವು ಇವುಗಳ ಹತ್ತಿರದ ನೆಂಟರು.{{Mya|55|million years ago}}.<ref>http://www.timetree.org/time_e_query.php?taxon_a=Cetacea&amp;taxon_b=Hippopotamidae</ref> ವ್ಹೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿ ಬೇರೆ ಇತರ ಸಮನಾಂತರ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಹಾಗೂ ಗೊರಸುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತಹುದು{{Mya|60|million years ago}}.<ref>http://www.timetree.org/time_e_query.php?taxon_a=Suidae&amp;taxon_b=Hippopotamidae</ref> ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ಆಫ್ರೀಕಾದ [[ಜೀನಸ್]] ''[[ಕಿನ್ಯಾಪಟಮಸ್]]'' ಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು {{Mya|16|million years ago}} ಕಾಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ತನ್ನ ಪೀಪಾಯಿ ಆಕಾರದ ಮುಂಡ, ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರದ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು, ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಕೂದಲೇ ಇಲ್ಲದ ಶರೀರ, ಮೋಟು ಮೋಟಾದ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತೂಕದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಭೂಮಂಡಲದ ಮೂರನೆಯ ಅತೀ ದೊಡ್ದ ಸಸ್ತನಿ (1½ ಯಿಂದ 3 ಟನ್‌ಗಳು), ಎರಡನೆಯದೆಂದರೆ [[ಬಿಳಿ ರಿನೋಸಿರೋಸ್]] (1½ ಯಿಂದ 3½ ಟನ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಇವೆರಡೂ [[ಆನೆ]]ಯ ವರ್ಗದವು (3 ರಿಂದ 9 ಟನ್‌ಗಳು). ಅದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ಗಿಡ್ಡ ಮತ್ತು ದಪ್ಪನಾಗಿರುವ ಕಾಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಓಟದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ ದೂರವನ್ನು {{convert|30|km/h|abbr=on}} ನಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ದೊಡ್ದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರೀಕಾದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಸಬ್-ಸಹರನ್ ಆಫ್ರೀಕಾ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 125,000 ದಿಂದ 150,000ವರೆಗೂ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ; [[ಜಾಂಬಿಯಾ]] (40,000) ಮತ್ತು [[ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]] (20,000–30,000) ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Redlist" /> ಆದರೂ ಅವುಗಳ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ದಂತ]]ದ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ತವರುನೆಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವಿದ್ದೇ ಇದೆ. == ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಪುರಾತನ [[ಗ್ರೀಕ್]]{{polytonic|ἱππος πόταμιος}}ನಿಂದಾಗಿ "ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಪದವು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ''ಹಿಪಾಪಟಮಸ್'', ಪದವು {{Polytonic|ἵππος}}, ''ಹಿಪ್ಪೋಸ್'', "ಕುದುರೆ", ಮತ್ತು {{polytonic|ποταμός}}, ''ಪೊಟಾಮಸ್'', "ನದಿ", ಅಂದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥವು "ನದಿನೀರಿನ ಕುದುರೆ" ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/hippopotamus Hippopotamus] ಮೆರ್ರೀಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]</ref> ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ನ [[ಬಹುವಚನ]] ಹಿಪಾಪಟಮಸಸ್, ಆದರೆ ''ಹಿಪಾಪಟಮಿ'' ಎಂದೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ;<ref>[[OED]]ಯಿಂದ [http://www.askoxford.com/asktheexperts/faq/aboutgrammar/plurals?view=uk ಪ್ಲೂರಲ್ ಆಫ್ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013041855/http://www.askoxford.com/asktheexperts/faq/aboutgrammar/plurals?view=uk |date=2008-10-13 }}</ref> ''ಹಿಪ್ಪೋಸ್'' ಎಂದು ಅಲ್ಪ ಬಹುವಚನವಾಗಿ ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ಗಳು [[ಸಮೂಹವಾಸಿಗಳು]], ಅವು ಸುಮಾರು 30 ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಗುಂಪನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಅಂಥ ಒಂದು ಗುಂಪನ್ನು ''ಪಾಡ್,'' ''ಹರ್ಡ್,'' ''ಡೇಲ್'' ಅಥವಾ ''ಬ್ಲೋಟ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡು ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಅನ್ನು ''ಗೂಳಿ'' ಎಂದು ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಅನ್ನು ''ಹಸು'' ಮತ್ತು ಅದರ ಕಂದನನ್ನು ''ಕಾಲ್ಫ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ವರ್ಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಅಥವಾ ನೈಲ್ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉಗಮಗಳು == === ವರ್ಗೀಕರಣ === [[ಹಿಪಾಪಟಮಿಡೇ]] ಕುಟುಂಬದ [[ಟೈಪ್ ಜೀನಸ್]] ಗೆ ಸೇರಿರುವುದು ಹಿಪಾಪಟಮಸ್. ಹಿಪಾಪಟಮಿಡೇಯ ವಿವಿಧ ಜೀನಸ್‌ಗಳಿಗೆ [[ಪಿಗ್ಮೀ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್]] ಸೇರಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ''[[ಚೋಯೀರೋಪ್ಸಿಸ್]]'' ಅಥವಾ ''[[ಹೆಕ್ಸಾಪ್ರೋಟೋಡಾನ್]]'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಹಿಪಾಪಟಮಿಡೇಯನ್ನು ಹಿಪಾಪಟಮಿಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಉಪ-ವರ್ಗವಾಗಿ ಹಿಪಾಪಟಮಿನೇಯ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ, ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ''ಅಂತ್ರಾಕೊಥೀರಾಯ್ಡೀಯಾ'' ಅಥವಾ ''ಹಿಪಾಪಟಮಾಯ್ಡೀಯಾ'' ದ ಸೂಪರ್-ಕುಟುಂಬದ ಗುಂಪಿಗೆ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಅಂತ್ರಾಕೋಥೀರಸ್]] ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Hippo skull dark.jpg|thumb|ಹಿಪ್ಪೋನ ತಲೆಬುರುಡೆ, ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಕೋರೆ ಹಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತ್ತಿದೆ]] ಬೇರೆ ಇತರ [[ಸಮತಟ್ಟಾದ-ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಗೊರಸುಳ್ಳ]] [[ಆರ್ಟೀಯೋಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ್ಲಾ]] [[ಕ್ರಮ]]ಕ್ಕೆ ಹಿಪಾಪಟಮಿಡೇ ಅನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆರ್ಟೀಯೋಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲ್ಸ್ ಗಳೆಂದರೆ [[ಒಂಟೆಗಳು]], [[ಹಸುಗಳು]], [[ಜಿಂಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಹಂದಿಗಳು]], ಏನೇ ಆದರೂ ಹಿಪಾಪಟಮಸಸ್ ಇವುಗಳ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿಲ್ಲ. ಹಿಪೋಸ್‌ನ ಐದು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಯ [[ಆಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book | author = Lydekker, R. | year = 1915 | title = Catalogue of the Ungulate Mammals in the British Museum of Natural History | volume = 5 | publisher = [[British Museum]] | location = [[ಲಂಡನ್]]}}</ref> * ''H. a. ಆಂಫೀಬೀಯಸ್'' – (ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿಗಿರುವ ಉಪವರ್ಗ) ಇವು [[ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್]] ಆದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ್ದು, ಈಗ ಅದು ಗತಿಸಿರುತ್ತದೆ, ದಕ್ಷಿಣದುದ್ದಕ್ಕೂ [[ನೈಲ್ ನದಿ]] ಯಿಂದ [[ಟಾನ್ಜಾನೀಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮೊಜಾಂಬಿಕ್]] ವರೆಗೂ ಹರಡಿರುತ್ತದೆ. * ''H. a. ಕಿಬೋಕೊ'' – [[ಆಫ್ರೀಕಾದ ಕೊಂಬಿನಾಕಾರದ ಭೂಶಿರ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಸೋಮಾಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ. ''ಕಿಬೊಕೊ'' ಎನ್ನುವುದು ಹಿಪ್ಪೋನ ಸ್ವಾಹಿಲ್ಲಿ ಪದ. ವಿಶಾಲವಾದ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕುಳಿಯಿರುವ ಅಂತರ್ ಕುಳಿಯ ಪ್ರದೇಶ. * ''H. a. ಕ್ಯಾಪೆನ್ಸಿಸ್'' – [[ಜಾಂಬಿಯಾ]] ದಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರೀಕಾ]]ದ ವರೆಗೂ. ಅತೀ ಚಪ್ಪಟೆ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಉಪವರ್ಗ. * ''H. a. ಚಾಡೆನ್ಸಿಸ್'' – ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರೀಕಾದ್ಯಂತ, ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ [[ಚಡ್]]. ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಅಗಲವಾದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ಗಮನ ಸೆಳೆವ ಕಣ್ಣುಗುಳಿ. * ''H. a. ಕನ್ಸ್ಟ್ರ‍ಿಕ್ಟಸ್'' – [[ಅಂಗೋಲಾ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೋ]] ಮತ್ತು [[ನಮೀಬಿಯಾ]]ದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ. ಅವುಗಳ ಆಳವಾದ ಕಣ್ಣುಗುಳಿಯ ಕಿರಿದಾಗಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಚಿತ ಉಪವರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಫೀಳ್ಡ್ ಬಯಲಾಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಅದನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ; ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಲ್ಲದ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="The Hippos"/> ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ನಂಬಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರು ಉಪವರ್ಗಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಚರ್ಮದ ಬಯಾಪ್ಸಿಗಾಗಿ 13 ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು [[ಮಿಟೋಕಾಂಡ್ರೀಯಲ್ DNA]] ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾಗ, ಭೂಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಹಿಪ್ಪೋ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕ ವಿವಿಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ''H. a. ಆಂಫೀಬೀಯಸ್'', ''H. a. ಕ್ಯಾಪೆನ್ಸಿಸ್'', ಮತ್ತು ''H. a. ಕಿಬೋಕೊ'' ನಡುವೆ ಗುರುತಿಸಿದರು. ''H.a.ಚಾಡೆನ್ಸಿಸ್'' ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ''H.a.ಕನ್ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಸ್'' ಆಗಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref name="Okello">{{Cite journal | author = Okello, J.B.A | coauthors = Nyakaana, S., Masembe, C., Siegismund, H.R. & Arctander, P. | year = 2005 | title = Mitochondrial DNA variation of the common hippopotamus: evidence for a recent population expansion. | journal = [[Heredity (journal)|Heredity]] | volume = 95 | pages = 206–215 | doi = 10.1038/sj.hdy.6800711}}</ref><ref>{{Cite journal | title = Suiform Soundings: The IUCN/SSC Pigs, Peccaries, and Hippos Specialist Group (PPHSG) Newsletter | volume = 5 | issue = 1 | month = September | year = 2005 | url = http://www.iucn.org/themes/ssc/sgs/pphsg/Suiform%20soundings/Newsletter%205(1).pdf | format = PDF | work = [[World Conservation Union|IUCN]] | author = Meijaard, Erik (ed.) | access-date = 2010-03-23 | archive-date = 2008-03-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080308192646/http://www.iucn.org/themes/ssc/sgs/pphsg/Suiform+soundings/Newsletter+5%281%29.pdf | url-status = dead }}</ref> === ವಿಕಾಸ === [[ದವಡೆಯ ಹಲ್ಲು]]ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ [[ಪ್ರಕೃತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ರು 1985ರ ವರೆಗೂ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು [[ಹಂದಿ]]ಗಳ ಪಂಗಡದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು, ಮೊದಲಿಗೆ [[ರಕ್ತ]]ದ [[ಪ್ರೋಟೀನ್]] ಗಳಿಂದ, ಆನಂತರ [[ಮೊಲಿಕ್ಯೂಲಾರ್ ಸಿಸ್ಟಮಾಟಿಕ್ಸ್]]<ref name="Genomes"/> ಮತ್ತು [[DNA]] <ref name="DNA">{{Cite journal | url = http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/14/5/537 | title = More DNA support for a Cetacea/Hippopotamidae clade: the blood-clotting protein gene gamma-fibrinogen | author = Gatesy, J. | journal = [[Molecular Biology and Evolution]] | date=1 May 1997| volume = 14 | pages = 537–543 | pmid = 9159931 | issue = 5 }}</ref><ref name="Nature2009">{{Cite journal | url = http://www.nature.com/nature/journal/v458/n7236/full/nature07776.html | title = Hippopotamus and whale phylogeny | author = Geisler, J. H. and Theodor, J. M. | journal = [[Nature]] | year = 2009 | volume = 458| doi = 10.1038/nature07776 | pages = E1}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯ ಎಲುಬುಗಳ ದಾಖಲೆ]] ಯಿಂದ ಅವು [[ಸಿಟಾಸೀಯನ್]] ಗಳಾದ [[ವ್ಹೇಲ್ಸ್]] ಗಳು, [[ಪಾರ್ಪಾಯ್ಸ್]] ಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ನಂಟಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ<ref name="ScienceNews">{{Cite web | title = Scientists find missing link between the dolphin, whale and its closest relative, the hippo | date = 2005-01-25 | accessdate = 2007-06-18 | url = http://www.sciencenewsdaily.org/story-2806.html | work = Science News Daily | archive-date = 2007-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070304214747/http://www.sciencenewsdaily.org/story-2806.html | url-status = deviated | archivedate = 2007-03-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070304214747/http://www.sciencenewsdaily.org/story-2806.html }}</ref><ref>{{Cite web | title = National Geographic - Hippo: Africa's River Beast | accessdate = 2007-07-18 | url = http://www.throng.co.nz/national-geographic/national-geographic-hippo-africas-river-beast | work = National Geographic | archive-date = 2011-06-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110604103154/http://www.throng.co.nz/national-geographic/national-geographic-hippo-africas-river-beast | url-status = deviated | archivedate = 2011-06-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110604103154/http://www.throng.co.nz/national-geographic/national-geographic-hippo-africas-river-beast }}</ref> ಹಿಪ್ಪೋವಿನ ಮತ್ತು ವ್ಹೇಲ್ಸ್‌ನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿ [[ರುಮಿನಾನ್ಟೀಯಾ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮತಟ್ಟು ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನ ಹಾಗೂ ಗೊರಸುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕವಲೊಡೆಯಿತು; ಸಿಟಾಸೀಯನ್ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ಪೋ ತಳಿಗಳು ಆನಂತರ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="DNA"/><ref name="Cetartiodactyla">{{cite journal |last=Boisserie |first=Jean-Renaud |coauthors= Fabrice Lihoreau and Michel Brunet |year= 2005 |month= February|title= The position of Hippopotamidae within Cetartiodactyla|journal= [[Proceedings of the National Academy of Sciences]] |volume= 102 |issue= 5|pages= 1537–1541|doi= 10.1073/pnas.0409518102|accessdate= 2007-06-09|pmid= 15677331 |pmc=547867}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪಪಾಟಮಿಡೇ ಮೂಲವು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಹಿಪ್ಪೋ ಮತ್ತು ವ್ಹೇಲ್ಸ್ ಅರೆ-ಜಲರಾಶಿ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಮತ್ತು ಅದು ತನ್ನ ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲಿನ ಆರ್ಟೀಯೋಡಕ್ಟೈಲ್ಸ್ ನಿಂದ ಕವಲೊಡೆಯಿತು ಎಂಬುದು{{mya|60|million years ago}}.<ref name="DNA"/><ref name="ScienceNews"/> ಈ ಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿಯ ಗುಂಪು ಬಹುಶ: ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಟಿಸಿಲೊಡೆಯಿತು ತನ್ನ ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲು {{mya|54|million years ago}}.<ref name="Genomes">{{Cite journal | title = Analyses of mitochondrial genomes strongly support a hippopotamus-whale clade | volume = 265 | issue = 1412 | year = 1998 | pages = 2251 | journal = [[Proceedings of the Royal Society]] | author = Ursing, B.M. | coauthor = U. Arnason | doi = 10.1098/rspb.1998.0567}}</ref> ಟಿಸಿಲೊಡೆದ ಒಂದು ಗುಂಪು [[ಸಿಟಾಸೀಯನ್ಸ್ ಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನ ಹೊಂದಿತು]], ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ {{mya|52|million years ago}} ಪ್ರೋಟೋ-ವ್ಹೇಲ್ ''[[ಪಾಕೀಸಿಟಸ್]]'' ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಹೇಲ್ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ [[ಆರ್ಕೀಯೋಸಿಟಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಜೀವಿ [[ಸಿಟಾಸೀಯನ್ಸ್]] ನೊಳಗೆ [[ಜಲಜೀವಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುವಿಕೆ]] ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.<ref name="Cetartiodactyla" /> [[ಚಿತ್ರ:Anthracotherium magnus.jpg|thumb|left|ಆಂಥ್ರಾಕೋಥೆರೀಯಂ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೋಮೆರಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಮಾಟಸ್, ಒಲೀಗೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಎರಡು ಆಂಥ್ರಾಕೋಥೆರೆಸ್, ಈಗಾಗಲೇ ಆಧುನಿಕ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.]] ಇನ್ನೊಂದು ಟಿಸಿಲೊಡೆದದ್ದು [[ಆಂಥ್ರಾಕೋಥರಿಸ್]] ಆಯಿತು, ಇದು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ರಾಸುಗಳು, [[ಈಯೋಸೀನ್]] ಕಾಲದ ತದನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ರಾಸುಗಳು ತೀರಾ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಗಲದ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿರ ಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಟಿಸಿಲೊಡೆದ ಆಂಥ್ರಾಕೋಥರಿಸ್‌ಗಳು [[ಹಿಪಪಾಟಮಿಡೇ]]ಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ [[ಪ್ಲಿಯೋಸನ್]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಂದು ಸಂತತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಗತಿಸಿದವು.<ref name="ScienceNews"/> ಏನೇ ಆಗಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜು ವಿಕಸನವನ್ನು ಈಯೋಸನ್ ಮತ್ತು [[ಒಲೀಗೋಸನ್]] ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು: [[ಮಯೋಸನ್]] ''[[ಮೆರಿಕೊಪಟಮಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಲಿಬಿಕೋಸಾರಸ್]]'' ಗಳಾಗಿ ''[[ಆಂಥ್ರಾಕೋಥೆರೀಯಂ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಎಲೋಮೆರಿಕ್ಸ್]]'' ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಪ್ಲೀಯಸನ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಂಥ್ರಾಕೋಥರೆಸ್.<ref name="Origins">{{cite journal |last=Boisserie |first=Jean-Renaud |coauthors=Fabrice Lihoreau and Michel Brunet |year=2005 |month=March |title=Origins of Hippopotamidae (Mammalia, Cetartiodactyla): towards resolution |journal=[[Zoologica Scripta]] |volume=34 |issue=2 |pages=119–143 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/118652908/abstract |accessdate=2007-06-01 |doi=10.1111/j.1463-6409.2005.00183.x }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ಮೆರಿಕೊಪಟಮಸ್'', ''ಲಿಬಿಕೊಸರಸ್'' ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಿಪಾಪಟಮಿಡ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ಕ್ಲೇಡ್]] ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ''ಲಿಬಿಕೊಸರಸ್'' ಅನ್ನು ಹಿಪ್ಪೋಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂದ ವೆಂದೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿಯು ಸುಮಾರು {{Mya|20|million years ago}} ನಲ್ಲಿ ಮಯಸೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದಲ್ಲ ಹಿಪಾಪಟಮಿಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಳವಾಗಿ [[ಆಂಥ್ರಾಕೋಥರೀಡೇ]] ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಅಡಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪಾಪಟಮಿಡೇ ಆಫ್ರೀಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ; ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಿಪಾಪಟಮಿಡ್ ಆಫ್ರೀಕಾದಲ್ಲಿ 16 ರಿಂದ {{mya|8|million years ago}} ರವರೆಗೂ ಇದ್ದ ''[[ಕೆನ್ಯಾಪಟಮಸ್]]'' ಜೀನಸ್ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದ [[ಒಲಿಗೋಸನ್]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ವಿವಿಧ ಆಂಥ್ರಾಕೋಥೆರ್ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಪಪಾಟಮಿಡ್ ವರ್ಗದವು ಏಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುತ್ತದೆ. 7.5 ನಿಂದ {{mya|1.8|million years ago}}ವರೆಗೂ ಆಧುನಿಕ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ನ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿ, ''[[ಆರ್ಕೀಯೋಪಟಮಸ್]]'' ಒಂದು, ಆಫ್ರೀಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Linnean">{{cite journal |last=Boisserie |first=Jean-Renaud |year=2005 |title=The phylogeny and taxonomy of Hippopotamidae (Mammalia: Artiodactyla): a review based on morphology and cladistic analysis |journal=[[Zoological Journal of the Linnean Society]] |volume=143 |pages=1–26 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/119919310/abstract |accessdate=2007-06-01 |doi=10.1111/j.1096-3642.2004.00138.x |archive-date=2011-03-07 |archive-url=https://archive.today/20110307072104/http://www3.interscience.wiley.com/journal/119919310/abstract |url-status=dead }}</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಆಧುನಿಕ ಜನರಾ ''ಹಿಪಪಾಟಮಸ್'' ಮತ್ತು ''[[ಕೊಯ್ರೋಪ್ಸಿಸ್]]'' (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''[[ಹೆಕ್ಸಾಪ್ರೋಟೋಡಾನ್]]'' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದುಂಟು) ಇವು {{mya|8|million years ago}} ರಷ್ಟು ಕಾಲದ ಹಿಂದೆಯೇ ಚದುರಿ ಹೋಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಧುನಿಕ [[ಪಿಗ್ಮಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್]] ಎಂಬುದು ''ಹೆಕ್ಸಾಪ್ರೋಟಾಡನ್'' ನ ಸದಸ್ಯ ವರ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, [[ಪ್ಯಾರಾಫಯ್ಲೆಟಿಕ್]] ನಂಂಥ ಕಂಡು ಬರುವ ಇದು ಗತಿಸಿದ ಏಷಿಯಾದ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ [[ಬಸಲ್]] ಜೀನಸ್ ಆದ ''ಹಿಪಪಾಟಮಸ್'', ಅಥವಾ ''ಕೊಯ್ರೋಪ್ಸಿಸ್'' ಗೆ ಹತ್ತಿರದ ನಂಟಿದೆ.<ref name="Origins"/><ref name="Linnean"/> === ಗತಿಸಿದ ಏಕ ರೀತಿಯ ಜೀವವರ್ಗ === [[ಚಿತ್ರ:Hippopotamus gorgops e.jpg|thumb|ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಚಲನಾ ಪಥ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಗಾರ್ಗಾಪ್ಸ್, ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಐಸ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಮೊದಲೆ ಗತಿಸಿದವು.]] [[ಮಲಾಗೇಸಿ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್]] ನ ಮೂರು ಏಕ ರೀತಿ ಜೀವ ವರ್ಗ [[ಮದಗಾಸ್ಕರ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಹೋಲೋಸೀನ್]] ನ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿತು,ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಳೆದ 1,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗತಿಸಿತು. ಮಲಾಗೇಸಿ ಹಿಪ್ಪೋಸ್ ಅಧುನಿಕ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ಗಿಂತ ಸಣ್ಣವು, [[ಇನ್‌ಸ್ಯೂಲಾರ್ ಡ್ವಾರ್ಫಿಸಂ]] ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂಥವು.<ref name="Stuenes">{{Cite journal | author = Stuenes, Solweig | year = 1989 | title = Taxonomy, habits and relationships of the sub-fossil Madagascan hippopotamuses Hippopotamus lemerlei and H. madagascariensis. | journal = [[Journal of Vertebrate Paleontology]] | volume = 9 | pages = 241–268}}</ref> ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದಂತೆ ಅನೇಕ ಮಲಾಗೇಸಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಭೇಟೆ ಆಡಿರುತ್ತಾನೆ,ಅವುಗಳು ಗತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.<ref name="Stuenes"/><ref name="Eighth">{{Cite book | title = The Eighth Continent; Life, Death and Discovery in the Lost World of Madagascar | author = Tyson, Peter | isbn = 0380975777 | year = 2000 | publisher = William Morrow | location = New York}}</ref> ಅಭುಕ್ತ ಮೂಲೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಾಗೇಸಿ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ನ ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು; 1976ರಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗರು ವಿವರಿಸಿದ ಕಿಲೋಪಿಲೋಪಿಟ್ಸಾಫಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದು ಮಲಾಗೇಸಿ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Kidoky">{{Cite journal| title = The Kilopilopitsofy, Kidoky, and Bokyboky: Accounts of Strange Animals from Belo-sur-mer, Madagascar, and the Megafaunal "Extinction Window" | journal = [[American Anthropologist]] | month = December | year = 1998 | author = Burney, David A. | url = http://links.jstor.org/sici?sici=0002-7294(199812)2%3A100%3A4%3C957%3ATKKABA%3E2.0.CO%3B2-O | volume = 100 | issue = 4 | pages = 957–966 | coauthors = Ramilisonina| doi = 10.1525/aa.1998.100.4.957}}</ref> ಯೂರೋಪ್ ಭೂಖಂಡ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ಗಳ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೀವ ರಾಶಿಗಳೆಂದರೆ [[ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್]] (''H. ಆಂಟೀಕೂಸ್'' ) ಮತ್ತು ''[[H. ಗಾರ್ಗೊಪ್ಸ್]]'' ಆ ಎರಡೂ ಜೀವಿಗಳು ಕೊನೆಯ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಗತಿಸಿದವು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಪೂರ್ವಜ ಪ್ರಾಣಿಗಳು [[ಮೆಡಿಟರ್ರೇನೀಯನ್]] ದ್ವೀಪಗಳ ದಾರಿಯನ್ನು [[ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್]] ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡವು.<ref name="Taxonomy of Pleistocene">ಪೆಟ್ರೋನೀಯೋ, C. (1995): ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಟಿಪ್ಪಣಿ. ''Ibex'' '''3''' : 53–55. [http://www.mountainecology.org/IBEX3/pdf/Art_Capitolo1/note_taxonomy_pleistocene.pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080912012236/http://www.mountainecology.org/IBEX3/pdf/Art_Capitolo1/note_taxonomy_pleistocene.pdf |date=2008-09-12 }}</ref> ಎರಡೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಿಂತ ದೊಡ್ದದಿದ್ದವು, ಅವು ಸುಮಾರು 1 ಮೀಟರ್ (3.3&nbsp;ಅಡಿ) ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ಲೆಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೆಡಿಟರ್ರೇನಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳಾದ [[ಕ್ರೀಟ್]] (''[[H. ಕ್ರೆಟ್ಜಬುರ್ಗಿ]]'' ), [[ಸಿಪ್ರಸ್]] (''[[H. ಮೈನರ್]]'' ), [[ಮಾಳ್ಟ]] (''[[H. ಮೆಲಿಟೆನ್ಸಿಸ್]]'' ) ಮತ್ತು [[ಸಿಸಿಲಿ]] (''[[H. ಪೆಂಟ್ಲಾಂಡಿ]]'' ) ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಬ್ಜ ಜೀವಿಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಪ್ರಸ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಹಿಪಾಪಟಮಸ್ [[ಪ್ಲೆಸ್ಟೋಸೀನ್]] ನ ಅಂತಿಮ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೋಲೋಸೀನ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. [[ಆಯೀಟೋಕ್ರೆಮ್ನಾಸ್]] ಸೈಟ್‌ನ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಿಸಿದನಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal | author = A. Simmons | year = 2000 | title = Faunal extinction in an island society: pygmy hippopotamus hunters of Cyprus | journal = [[Geoarchaeology]] | volume = 15 | issue = 4 | pages = 379–381 | doi = 10.1002/(SICI)1520-6548(200004)15:4<379::AID-GEA7>3.0.CO;2-E}}</ref><ref name="Taxonomy of Pleistocene" /> == ಚಿತ್ರಣ == [[ಚಿತ್ರ:Hippo zoo Lisbon.JPG|thumb|left|ಲಿಸ್ಬಾನ್‌ನ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋ]] [[ಚಿತ್ರ:HippoSkelLyd2.png|thumb|250px|ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಎಲುಬಿನ ಚಿತ್ರ]] [[ಚಿತ್ರ:Mouth of a hippo.jpg|thumb|ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಬಾಯಿಯ ಒಳಗೆ]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ [[ವ್ಹೇಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆನೆಗಳ]] ನಂತರ ಹಿಪಾಪಟಮಸಸ್‌ಗಳು ಮೂರನೆಯ ಅತೀ ದೊಡ್ದ ಸಸ್ತನಿ. ಅವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲವು ಹಾಗೆಯೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡಬಲ್ಲವು. ಅವುಗಳ [[ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತ್ವ]]ದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಬಲ್ಲದು, ತಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡ ಬಲ್ಲವು ಅಥವಾ ಓಡಬಲ್ಲವು. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು [[ಮೆಗಾಫೌನಾ]] ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇವು ಆಫ್ರೀಕನ್ ಮೆಗಾಫೌನಾದಂಥಲ್ಲ ಇವು ಶುಭ್ರವಾದ ಕೆರೆಯ ನೀರು ಹಾಗೂ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಅನುಗೊಳಿಸಿದ]] ಅರೆ-ಜಲಜೀವಿಗಳು.<ref name="The Hippos"/> ಹಿಪಪಾಟಮಸಸ್‌ಗಳ ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ತೂಕದ ಅಂದಾಜು ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು 1960ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ [[ಕುಯ್ಯುವ]] ಕಾರ್ಯಾಚಾರಣೆಗಳಿಂದ. ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಯ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವು {{convert|1500|–|1800|kg|abbr=on}} ನಿಂದ ಇರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ತೂಕವುಳ್ಳವು, ಅವುಗಳ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವು {{convert|1300|–|1500|kg|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="The Hippos"/> ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಯಸ್ಸಾದಂತೆಲ್ಲಾ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು {{convert|3200|kg|abbr=on}} ನಷ್ಟು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ {{convert|4500|kg|abbr=on}} ನಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://whozoo.org/Intro98/herrick/sethherr.htm |title=Hippopotamus: WhoZoo |publisher=Whozoo.org |date= |accessdate=2008-11-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Hippopotamus_amphibius.html |title=ADW: Hippopotamus amphibius: Information |publisher=Animaldiversity.ummz.umich.edu |date= |accessdate=2008-11-03}}</ref> ಗಂಡು ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಜೀವಿತದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ 25 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗರಿಷ್ಠ ತೂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite journal | author = Marshall, P.J. | coauthors = Sayer, J.A. | title = Population ecology and response to cropping of a hippopotamus population in eastern Zambia | url = http://links.jstor.org/sici?sici=0021-8901(197608)13%3A2%3C391%3APEARTC%3E2.0.CO%3B2-L | volume = 13 | issue = 2 | year = 1976 | journal = The Journal of Applied Ecology | page = 391–403 | pages = 391 | doi = 10.2307/2401788}}</ref> ದೂರದರ್ಶನದ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೀಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾನಲ್]] ನ "ಡೇಂಜರಸ್ ಎನ್ ಕೌಂಟರ್ಸ್ ವಿಥ್ ಬ್ರಾಡಿ ಬಾರ್ರ್", ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಡಾ.[[ಬ್ರಾಡಿ ಬಾರ್ರ್]] ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪ್ಪೋನ ಬೈಟ್ ಪ್ರೆಶರನ್ನು ಅಳೆದಾಗ ಅದು {{convert|1821|lb|abbr=on}} ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಬಾರ್ರ್ ಅದನ್ನೇ ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಹಿಪ್ಪೋಗೆ ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಕಾರಣ ಆ ಗಂಡು ವಯಸ್ಕ ಹಿಪ್ಪೋ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಯಿತು.<ref>[[ಬಾರ್ರ್,ಬ್ರಾಡಿ]]. "ಅಂಡರ್‌ಕವರ್ ಹಿಪ್ಪೋ," ''ಡೇಂಜರಸ್ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ಸ್'', [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೀಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾನಲ್]], ಜನವರಿ 20, 2008.</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಅಳತೆ ಹೀಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಉದ್ದ {{convert|3.3|to|5.2|m|ft|sp=us}} ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಇದು ಬಾಲದ ಉದ್ದ {{convert|56|cm|in|sp=us}} ವೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭುಜದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 1.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ (5 ಅಡಿ) ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Hippopotamus_amphibius.html | title = Physical Description | accessdate=2009-05-08}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-hippopotamus.html | title = Mammals: Hippopotamus | accessdate = 2009-05-08 | archive-date = 2009-04-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090423102934/http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-hippopotamus.html | url-status = dead }}</ref> ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಗಾತ್ರವು [[ಬಿಳಿ ರೀನೋಸಿರೋಸ್]] ನ ಗಾತ್ರದ ಜೊತೆ ಅತಿವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ;ಈ ಗಾತ್ರಗಳ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಆನೆ]]ಗಳ ನಂತರ ಯಾವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಸಗಳು ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಬಲ್ಲವು. ಅವುಗಳ ಓಟದ ವೇಗವು 30 ಕಿಮೀ/ಗ (18 ಮೀ/ಗ) ಇಂದ 40 ಕಿಮೀ/ಗ (25 ಮೀ/ಗ), ಅಥವಾ 50 ಕಿಮೀ/ಗ (30 ಮೀ/ಗ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಈ ಅಧಿಕ ವೇಗವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನೂರು ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟರವರೆಗೂ ಮಾತ್ರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name="The Hippos" /> [[ಚಿತ್ರ:Hippo walking.jpg|thumb|left|ಗೂಳಿ ಹಿಪ್ಪೋ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ನೀರಿನಿಂದಾಚೆ, ಎನ್‌ಗೊರಾಂಗೋರೋ ಕ್ರೇಟರ್, ತಾನ್ಜಾನಿಯಾ]] ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 40 ರಿಂದ 50 ವರ್ಷಗಳು.<ref name="The Hippos"/> ಸೆರೆ ಹಿಡಿದ ಹಿಪ್ಪೋಗಳಲ್ಲಿ 57 ವರ್ಷದ ದೊನ್ನಾ ಎಂಬ ಹಿಪ್ಪೋ ಅತ್ಯಂತ ವಯಸ್ಸಾದ ಹಿಪ್ಪೋ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಇವಾಸ್ವಿಲ್ಲೇ]] ಯ [[ಮೆಸ್ಕರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಜೂ]]ವಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿ.<ref>{{Cite web | url = http://www.evansvillecvb.org/media/index.tpl?ID=39&Display=Detail | title = Oldest Hippo Turns 55! | work = [[Mesker Park Zoo]] | date = July 12, 2006 | accessdate = 2007-06-21 | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927120505/http://www.evansvillecvb.org/media/index.tpl?ID=39&Display=Detail | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.courierpress.com/news/2007/jul/12/celebrate-with-donna | title = Celebrate with Donna | work = [[Evansville Courier & Press]] | accessdate = 2007-07-15 | date = 2007-07-12 | archive-date = 2014-01-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140116201843/http://www.courierpress.com/news/2007/jul/12/celebrate-with-donna/ | url-status = deviated | archivedate = 2014-01-16 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140116201843/http://www.courierpress.com/news/2007/jul/12/celebrate-with-donna/ }}</ref> ಜರ್ಮನಿಯ ಮುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದು 1995ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 61ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಟಂಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಪ್ಪೋ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="AFP">{{Cite news | title = Old mother hippo dies | work = [[Agence France Press]] | date = July 12, 1995 }}</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ತಲೆ ಬುರುಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿವಿ,ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮುಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಟ್ರಾಪಿಕಲ್]] ನದಿಗಳ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತಂಪಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು [[ಬಿಸಿಲಿನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಚರ್ಮ ಕಂದು ತಿರುಗುವ]]ದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಎಲುಬು ಗೂಡಿನ ರಚನೆ [[ಗ್ರಾವಿಪೋರ್ಟಲ್]] ಆಗಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಅಗಾಧ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇತರ [[ಮೆಗಾಫೌನಾ]] ಪ್ರ‍ಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಪಪಾಟಮಸಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಕಾಲುಗಳಿವೆ ಕಾರಣ ಅವುಗಳ ಅತಿಯಾದ ತೂಕದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವುಗಳು ವಾಸಿಸುವ ನೀರು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಇತರ ಜಲಜೀವಿ ಸಸ್ತನಿಗಳಂತೆ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಕೂದಲುಗಳಿವೆ.<ref name="The Hippos"/> [[ಚಿತ್ರ:hippo memphis.jpg|thumb|ಮೆಮ್ಫಿಸ್ ಮೃಗಾಲಯದ ಕುಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಹಿಪ್ಪೋ]] ಅವುಗಳ ಚರ್ಮವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಸನ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್]] ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ರವಿಸುವ ದ್ರವ್ಯವು "ರಕ್ತದ ಸಿಹಿ," ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅದು ರಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಸಿಹಿಯೂ ಅಲ್ಲಾ. ಈ ಸ್ರವಿಸುವ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಆನಂತರ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ಅದು ಕಿತ್ತಳೆ-ಕೆಂಪಿನ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದು ಕಂದು ಬಣ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ರವಿಸುವ ಎರಡು ವಿವಿಧ [[ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆಂಪು ([[ಹಿಪ್ಪೋಸುಡಾರಿಕ್ ಆಸಿಡ್]]) ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಿತ್ತಳೆ (ನಾರ್ಹಿಪ್ಪೋಸುಡಾರಿಕ್ ಆಸಿಡ್) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಎರಡು ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಅತಿಯಾದ [[ಅಸಿಡ್]] ಇಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಎರಡೂ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳು ರೋಗ ಉತ್ಪತಿ ಮಾಡುವ [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]]ಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡೂ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಅಲ್ಟ್ರಾ ವಯಲೆಟ್]] ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಲೈಟ್ ಅಬ್ಸಾರ್ಪಷನ್]] ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಈ ಮುಖಾಂತರ ಸನ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದುದರಿಂದ ಆಹಾರವು ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು [[ಪೂರ್ವವರ್ತಿ]]ಗಳಾದ [[ಅಮಿನೊ ಆಸಿಡ್]] [[ಟೈರೋಸೀನ್]] ಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | author=Saikawa Y, Hashimoto K, Nakata M, Yoshihara M, Nagai K, Ida M, Komiya T | title=Pigment chemistry: the red sweat of the hippopotamus | journal=[[Nature (journal)|Nature]] | volume=429 | issue=6990 | year=2004 | pages=363 | pmid=15164051 | doi=10.1038/429363a}}</ref> == ಹಂಚಿಕೆ-ವಿತರಣೆ == [[ಈಮಿಯನ್]]<ref>{{cite journal |last=van Kolfschoten |first=Th. |authorlink= |coauthors= |year=2000 |title=The Eemian mammal fauna of central Europe |journal=Netherlands Journal of Geosciences |volume=79 |issue=2/3 |pages=269–281 |id= |url=http://www.njgonline.nl/publish/articles/000099/article.pdf |accessdate= |quote= |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724162555/http://www.njgonline.nl/publish/articles/000099/article.pdf |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ತರುವಾಯ ಅಂದರೆ 30,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ''ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಆಂಫೀಬೀಯಸ್'' [[ಉತ್ತರದ ಅಮೇರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಯೂರೋಪ್]] ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನೀರು ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವು ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2008}} ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್]] ನ [[ನೈಲ್]] ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆನಂತರವಷ್ಟೇ ಅವುಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಂಡಿದ್ದು. [[ಪ್ಲೀನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಅದು ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್‌ನ [[ಸೈಟೆ ನೋಮೆ]] ಅಂತೆ;<ref name="Pliny"/> ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇನ್ನೂ [[ಡಮೈಟ್ಟಾ]] ದುದ್ದಕ್ಕೂ 639ರಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ಗೆದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದಂತೆ. [[ಉಗಾಂಡಾ]], [[ಸೂಡಾನ್]], [[ಸೋಮಾಲಿಯಾ]], [[ಕೀನ್ಯಾ]], ಉತ್ತರದ [[ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಗೋ]] ಮತ್ತು [[ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ]], ಪಶ್ಚಿಮದ ಮುಖಾಂತರ [[ಘಾನಾ]] ದಿಂದ [[ಗಾಂಬಿಯಾ]] ದವರೆಗೆ, ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫೀಕಾ]] ದೊಳಗೂ ಅಂದರೆ ([[ಬಾಟ್ಸ್‌ವಾನಾ]], [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರೀಕಾ]], [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೇ]], [[ಜಾಂಬಿಯಾ]] ದಲ್ಲೂ) ಇರುವ ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ತಾನ್ಜಾನಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮೊಜಾಂಬಿಕ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೇಕ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಮೂಹವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="The Hippos"/> === ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ === [[ಚಿತ್ರ:Peter Paul Rubens 083.jpg|thumb|ಪೀಟರ್ ಪಾಲ್ ರುಬೆನ್ಸ್ ರವರಿಂದ ದಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಹಂಟ್ (1617).]] ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ [[ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ ಯುಗ]]ದ ಅಥವಾ ನಂತರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರೀಕಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯುಂಟಾಯಿತು,ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಕಾರಣ ಶುಭ್ರವಾದ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯದಿರುವುದು.<ref name="Okello"/> ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅನಿಯಂತ್ರಣವಾದ ಬೇಟೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಆಕ್ರಮಣಕಾರ]]ರಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದೆ. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ [[ವರ್ಳ್ಡ್ ಕನ್ ಸರ್ವೇಷನ್ ಯೂನಿಯನ್]] (IUCN) ನವರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ [[IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ]] ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು [[ವಲ್ನರಬಲ್ ಸ್ಪೆಸೀಸ್]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆಗ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 125,000 ನಿಂದ 150,000 ಹಿಪ್ಪೋಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, IUCN's 1996ರ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ 7 ಮತ್ತು ಶೇಖಡ 20 ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ.<ref name="Redlist">{{IUCN2008|assessors=Lewison, R. & Oliver, W. (IUCN SSC Hippo Specialist Subgroup)|year=2008|id=10103|title=Hippopotamus amphibius|downloaded=5 April 2009}} ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏಕೆ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದಂತಹುದು ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಗೋ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಯಿತು. [[ವಿರುಂಗ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ 1970ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 29,000ದಲ್ಲಿ 800 ಅಥವಾ 900ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="BBC"/> [[ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಗೋ ಸಮರ]] ದಿಂದಾಗಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="BBC"/> [[ಹುಟು]] ಬಂಡಾಯಗಾರರು, ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಕಾಂಗೋಲೀಸ್ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಗುಂಪಿನವರು ಈ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಕಳ್ಳ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬೇಟೆಗೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="BBC"/> ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ದಡ್ಡ ಜೀವಿಗಳು ಅವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದವರು ಇದನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದಾರೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕ್ಕೂ ಸಹಾ ಬೇಟೆ ಆಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="Star"/> ಹಿಪ್ಪೋ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೇನೋ ಸರಿ ಆದರೆ ಕಾಳಸಂತೆ ಮಾರಾಟವನ್ನು [[ವಿರುಂಗ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಳಿವಿಡಿದು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.<ref name="BBC">{{Cite news| title = DR Congo's hippos face extinction. | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4240420.stm | date = 2005-09-13 | accessdate = 2005-11-14 | work = [[BBC]]}}</ref><ref name="Star">{{Cite news | title = Congo's hippos fast disappearing | work = [[Toronto Star]] | accessdate = 2005-11-14 }}</ref> === ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ === 1980ರಲ್ಲಿ, [[ಪಾಬ್ಲೋ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್]] ನಾಲ್ಕು ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು [[ಮೆಡಿಲ್ಲಿನ್]] ([[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]])ದ 100 ಕಿಮೀ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ [[ಹಾಸಿಯಂಡಾ ನಪೋಲ್ಸ್]] ನ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಖಾಸಗಿ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದನು, ಅವನ್ನು ನ್ಯೂ ಆರ್ಲೀಯನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಎಸ್ಕೋಬಾರ್ ಅಳಿದಮೇಲೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವೆನ್ನಿಸಿತು, ಕಾವಲಿಲ್ಲದ, ಉಪಚಾರವಿಲ್ಲದ ಅವು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದವು. 2007ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 16ಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಅವು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ [[ಮಗ್ಡಾಲೀನಾ ನದಿ]] ಯ ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-hippos20dec20,0,5373140.story |title=A hippo critical situation |accessdate=2008-03-27 |author=Kraul C. |date=December 20, 2006 |work=Los Angeles Times |publisher= }}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ, 3 ಒಂಟಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡವು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರು ಮಂದೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡವು, ಆನಂತರ ಅವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ದಾಳಿಮಾಡಿ, ದನಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಸ್ಥಳೀಯರ ಅನುಮತಿ ಮೇರೆಗೆ ಬೇಟೆಗಾರರು "ಪೀಪೇ" ಎನ್ನುವ ದೊಡ್ಡ ಹಿಪ್ಪೋವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಕೊಂದರು.<ref>{{cite web | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8145676.stm | title = Colombia kills drug baron hippo | publisher = [[BBC News]] | accessdate=2009-07-11 | date=2009-07-11}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.eltiempo.com/colombia/antioquia/crece-controversia-en-el-pais-por-decision-de-cazar-a-hipopotamos-de-pablo-escobar_5613067-1 | title=Crece controversia en el país por decisión de cazar a hipopótamos de Pablo Escobar | publisher=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] | accessdate=2009-07-11 | archive-date=2012-09-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120929093832/http://www.eltiempo.com/colombia/antioquia/crece-controversia-en-el-pais-por-decision-de-cazar-a-hipopotamos-de-pablo-escobar_5613067-1 | url-status=dead }}</ref> ಇದು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. [[W ರೇಡಿಯೋ]] ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರು ಅವು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ]] ಇಂಥ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಲೋಪವಿರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗಿದೆ ಕೊನೆಗೆ ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಆಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. == ನಡವಳಿಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:HippoJaw.jpg|thumb|upright|ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅಪಾಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಭಯಗೊಳ್ಳುವ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯ ಸನ್ನೆಗಳು.]] ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ದಿನದ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನೀರು ಅಥವಾ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡಿತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ನೀರು ಅವುಗಳ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಒಣಗಿಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ತಿನ್ನುವುದರ ಜೊತೆ ಇತರ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಜೊತೆ ಕಾದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತಿ ಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮುಚ್ಚಂಜೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳನಾಡಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವು 8 ಕಿಲೋಮೀಟರು (5 ಮೈ)ಗಳಷ್ಟು ನಡೆದು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯುತ್ತವೆ ಇದೇ ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಮೇಯುತ್ತವೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 68 ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ (150&nbsp;lb) ನಷ್ಟು ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web | url = http://www.krugerpark.co.za/africa-hippopotamus.html | title = Hippopotamus | accessdate = 2007-06-18 | work = [[Kruger National Park]]}}</ref> ಬೇರೆ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಹುಲ್ಲಿನ ಜೊತೆ ಸಿಕ್ಕ ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು, ಇದರ ಜೊತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಲಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Grey"/> ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ [[ಕೊಳೆತ-ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮಾಂಸ]]ವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನು ಬೇರೆ ವರದಿಗಳೂ ಇವೆ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು [[ನರಭಕ್ಷಣೆ]]ಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು [[ಬೇರೆ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಕೊಂದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ]].<ref>{{Cite journal | title = Reports of carnivory by the common hippo Hippopotamus Amphibius | author = J.P. Dudley | journal = South African Journal of Wildlife Research | volume = 28 | issue = 2 | pages = 58–59}}</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಅಂಗ ರಚನೆ ನರಭಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದೂಟಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವು ಈ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅದು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಒತ್ತಡವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="The Hippos"/> ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹುಲ್ಲು ಆದರೆ ಅವು ಜಾಸ್ತಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ. ಅವುಗಳ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಕಾರ್ಯ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ನದಿಯ ದಡಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಲೋಕ್ಟ್ ಹಾನಸ್]] ಜೈವಿಕ ಶೇಖರಣೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಶೇಖರಣೆಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Grey">{{Cite journal | title = Using Stable Isotope Analyses To Identify Allochthonous Inputs to Lake Naivasha Mediated Via the Hippopotamus Gut | url = http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1025-6016&volume=38&issue=4&spage=245&epage=250 | author = Grey, J. |coauthors = Harper, D.M. | journal = Isotopes in Environmental Health Studies | volume = 38 | issue = 4 | year = 2002 | pages = 245–250 | doi = 10.1080/10256010208033269}}</ref> ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೇಯಲು ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಮರಳಿ ಬರುವ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಅವು ನಡೆದಾಡುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯಲಾರದು ಮತ್ತು ಆ ನೆಲವು ಕೂಡ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಭಾರಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿರುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಕೊಳಚೆ ಮತ್ತು ನಾಲೆಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Botswana">{{Cite journal | journal = [[African Journal of Ecology]] | volume = 36 | number = 1 | pages = 44–56 | year = 1998 | author = McCarthy, T.S. | coauthors = W.N. Ellery, A Bloem | title = Some observations on the geomorphological impact of hippopotamus (Hippopotamus amphibius L.) in the Okavango Delta, Botswana | url = http://www.doi.org/10.1046/j.1365-2028.1998.89-89089.x | doi = 10.1046/j.1365-2028.1998.89-89089.x}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Lightmatter hippo.jpg|thumb|ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಹಿಪ್ಪೋವಯಸ್ಕ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ನೀರಿನ ಹೊರಮೈಗೆ ಬಂದು ಪ್ರತಿ 3–5 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.]] ವಯಸ್ಕ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಈಜಲಾರವು ಮತ್ತು ಅವು [[ತೇಲ]]ಲಾರವು ಕೂಡ. ಆಳವಾದ ನೀರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿಕೊಂಡು ತಳದಿಂದ ಮುನ್ನೂಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಓಟದ ವೇಗವು 8&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗ (5&nbsp;ಮೈಲಿ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ) ಇರುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ತೇಲಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲಿನಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಮುನ್ನೂಕುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಈಜಬಲ್ಲವು. ವಯಸ್ಕ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಪ್ರತಿ 3–5 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಬಂದು ಅದರದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಉಸಿರಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="The Hippos" /> ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲ್ಬಂದು ಉಸಿರಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತಹುದು, ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮಲಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಎಚ್ಚರವಾಗದೇನೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಅವುಗಳ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. === ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕು === ಹಿಪಾಪಟಮಸಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಜಟಿಲವಾದ ಕೆಲಸ ಕಾರಣ ಅವು [[ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪಿ]]ಗಳಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ತರುಣ ಹಿಪ್ಪೋಗೂ ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪ್ಪೋಗೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಣದಲ್ಲಿ ಅವು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite journal | journal = [[African Zoology Journal]] | author = Beckwitt, R. | coauthors = Shea, J., Osborne, D., Krueger, S., and Barklow, W. | year = 2002 | title = A PCR-based method for sex identification in Hippopotamus amphibius | pages = 127–130}}</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಇದ್ದರೂ ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳಿನ ಸಂಬಂದ್ಧ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಅಪವಾದ, ಏನೇ ಆಗಲಿ ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವೇಕೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಅಸ್ಪಷ್ಟ.<ref name="The Hippos"/> [[ಚಿತ್ರ:Hippo pod edit.jpg|thumb|ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಲಿಂಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ ಜಾಂಬಿಯಾದ ಈ ಹಿಂಡು ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Hippopotamus @ Barcelona zoo.jpg|thumb|ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್]] 250 ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗೂಳಿಯೊಂದು ಹತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಧಿಪತ್ಯ ನಡೆಸುವಾಗ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅದಾಗುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ದ ಹಿಂಡು ಅಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ 100 ಹಿಪ್ಪೋಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಗೂಳಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಇತರ ಪ್ರಾಯದ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಬರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ತಮ್ಮ ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ. ಹಿಂಡಿನೊಳಗೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಲಿಂಗ ಭೇದ ಮಾಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೋಡಿ ಇಲ್ಲದ ಹಿಪ್ಪೋವು ಇತರ ಜೋಡಿ ಇಲ್ಲದ ಹಿಪ್ಪೋವಿನೊಡನೆ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪ್ಪೋ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪ್ಪೋವಿನ ಜೊತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೂಳಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮೇಯಲು ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನಿಸಿದಾಗ ನೀರಿನಿಂದೆದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೊಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.<ref name="The Hippos" /> ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಶಬ್ದಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಸಂವಹನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ,ಅವುಗಳ ಗುಟುರು, ರೊಂಕಿಡುವ ಶಬ್ದಗಳು ಹಾಗೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು [[ಪ್ರತಿ ಧ್ವನಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ದೇಶನ]] ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಂದೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳ ಕಾರಣ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ತಲೆಯನ್ನು ಭಾಗಶ: ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಕೂಗನ್ನು ಹಾಕುವ ಕಲೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ; ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಒಳಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇತರ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite journal | title = Low-frequency sounds and amphibious communication in Hippopotamus amphibious | url = http://scitation.aip.org/getabs/servlet/GetabsServlet?prog=normal&id=JASMAN000115000005002555000001&idtype=cvips&gifs=yes | journal = The Journal of the Acoustical Society of America | author = William E. Barklow | year = 2004 | volume = 115 | issue = 5 | pages = 2555}}</ref> === ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ === ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಐದರಿಂದ ಆರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 8 ತಿಂಗಳು ಅದರ [[ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಕಾಲ]]. [[ನಿರ್ನಾಳಗ್ರಂಥಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 3 ರಿಂದ 4 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Endocrine">{{Cite journal | title = Endocrine patterns associated with reproduction in the Nile hippopotamus (Hippopotamus amphibius) as assessed by fecal progestagen analysis | journal=General and Comparative Endocrinology | volume=128 | issue=1 | year=2002 | pages=74–81 | author=Graham L.H. | coauthors=Reid K.; Webster T.; Richards M.; Joseph S. | doi=10.1016/S0016-6480(02)00066-7 | pmid = 12270790 }}</ref> ಗಂಡು ಹಿಪಾಪಟಮಸ್‌ಗಳು 7.5 ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಉಗಾಂಡದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಕಂಡು ಬಂದ ಅಂಶವೇನೆಂದರೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಗಿವ ತೇವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಜನನಗಳು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ತೇವದ ಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ [[ಎಸ್ಟ್ರಸ್ ಚಕ್ರ]] ದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಈ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಅನೇಕದೊಡ್ದ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಗಂಡು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ [[ಸ್ಪರ್ಮಾಟಜೋವಾ]] ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಂಬಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರೀಕಾದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಂಡು ಬಂದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜನನಗಳು ತೇವ ಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="The Hippos"/> ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂನೆಯಂತೆ ಮತ್ತೆ 17 ತಿಂಗಳು ಆಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Endocrine" /> [[ಚಿತ್ರ:Beware of hippopotamus.jpg|thumb|upright|ಕ್ರುಗೆರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಬಳಿ ಹಾಕಿರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.]] ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೇಟಿಂಗ್ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತದೆ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲೆಂಬಂತೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಎತ್ತಿ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಿಟಾಸೀಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಸಿರೇನಿ]]ಯನ್ಸ್ ([[ಮನಾಟೀ]] ಗಳು ಮತ್ತು [[ಡುಗಾಂಗ್]] ಗಳು) ಮುಂತಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಜೊತೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳೂ ಕೂಡ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಸುಳೆ ಹಿಪ್ಪೋವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು 25 ರಿಂದ 45 ಕೆಜಿ ವರೆಗೂ (60–110&nbsp;lb) ಹಾಗು ಸರಾಸರಿ ಉದ್ದ 127 ಸೆಮೀ (50 ಇಂಚು) ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಉಸಿರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಈಜಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಾಯಿ ಹಿಪ್ಪೋ ಒಂದೇ ಹಿಪ್ಪೋಗೆ ಜನನ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ಅವಳಿ ಹಿಪ್ಪೋಗೆ ಜನನ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಸಣ್ಣ ಹಸುಳೆ ಹಿಪ್ಪೋಗೆ, ನೀರಿನ ಆಳ ಅತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ತಾಯಿಯ ಬೆನ್ನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎದೆ ಹಾಲು ಹೂಡಿಸಲು ತಾಯಿ ತನ್ನ ಕಂದನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಥಾತ್ ಈಜಿಕೊಂಡು ನೀರಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೂ ಎದೆ ಹಾಲು ಹೂಡಿಸುತ್ತದೆ ತಾಯಿ ಹಿಪ್ಪೋ. [[ಎದೆ ಹಾಲು ಉಣಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಆಹಾರ ಕೊಡುವುದು]],ಇದು ಹಸುಳೆ ಜನಿಸಿ ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರುಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದ ತರುವಾಯ ತಾಯಿಯ ಎದೆ ಹಾಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.<ref name="The Hippos" /> ದೊಡ್ದ ಸಸ್ತನಿಯ ತರಹ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು [[K-ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಸ್ಟ್ಸ್]] ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸದೃಢಕಾಯವಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಸುಳೆಯನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ (ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಯ ಹಾಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದ ಹಸುಳೆಗಳನ್ನು ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಸುಳೆಗಳನ್ನು ಹೆರುವುದಿಲ್ಲ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ:ರೋಡೆಂಟ್ಸ್).<ref name="The Hippos"/><ref name="Endocrine"/><ref name="Infanticide"/> === ಆಕ್ರಮಣ === ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಮಹಾನ್ ಕೋಪಿಷ್ಠ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ವಯಸ್ಕ ಹಿಪ್ಪೋಗೆ ತಾವು ವಾಸಿಸುವ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬಾಳುವ [[ಮೊಸಳೆ]] ಗಳು ಎಂದರೆ ಶತ್ರುವಿನ ಭಾವನೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಮರಿಗಳು ಸುತ್ತ ಇದ್ದಾಗ ಈ ಭಾವನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. [[ನೈಲ್ ಮೊಸಳೆ]] ಗಳು, [[ಸಿಂಹ]] ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಚುಕ್ಕೆಗಳುಳ್ಳ ಹೈನಾ]] ಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pocanticohills.org/cook/7thgrade/foodsource.htm |title=Hippopotamus |publisher=Pocanticohills.org |date= |accessdate=2008-11-03 |archive-date=2010-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100521115124/http://www.pocanticohills.org/cook/7thgrade/foodsource.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100521115124/http://www.pocanticohills.org/cook/7thgrade/foodsource.htm }}</ref> ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೇ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಆಫ್ರೀಕಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www1.natgeochannel.co.uk/explore/hippoundercover ಡೇಂಜರಸ್ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ಸ್: ಅಂಡರ್‌ಕವರ್ ಹಿಪ್ಪೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217092401/http://www1.natgeochannel.co.uk/explore/hippoundercover |date=2008-12-17 }}. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೀಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾನಲ್. ನವೆಂಬರ್ 4, 2008ರಂದು ಪ್ರವೇಶ ಕಂಡಿದೆ.</ref><ref>ಹಿಪ್ಪೋ ಪರಿಣಿತ ಗುಂಪು, ವರ್ಳ್ಡ್ ಕನ್‌ಸರ್ವೇಷನ್ ಯೂನಿಯನ್. (ಜೂನ್ 2008). [http://www.ml.duke.edu/projects/hippos/Newsletter/InTheNews.html ಇನ್ ದಿ ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140215050214/http://www.ml.duke.edu/projects/hippos/Newsletter/InTheNews.html |date=2014-02-15 }}. ಡೂಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. ನವೆಂಬರ್ 4, 2008ರಂದು ಪ್ರವೇಶ ಕಂಡಿದೆ.</ref> ವಾಸ್ತವಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.<ref name="straightdope2006">{{cite news |url = http://www.straightdope.com/mailbag/mhippo.html |title = Are hippos the most dangerous animal? |work = |date = 2006-12-06 |accessdate = 2008-08-09 |archive-date = 2008-05-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080515130931/http://www.straightdope.com/mailbag/mhippo.html |url-status = dead }}</ref> ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ತಮ್ಮ ಮಲವನ್ನು ಬಿಸಾಡುವಾಗ ಬಾಲವನ್ನು ಆದಷ್ಟೂ ದೂರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಎಸೆಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2006/11/061110-poop-scoop_2.html ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೀಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್ ಆನ್ ಡಿಫರೆಂಟ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದೇರ್ ಪೂಪ್.]</ref> ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಅವು [[wikt:retromingent|ರೆಟ್ರೋಮಿಂಜೆಂಟ್ಸ]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite video |title=Nature's World: Africa's Lions and Wildebeests |url=http://dhd.discovery.com/schedule/bestof/nature.html |date=2002-06-17 |publisher=[[Discovery HD Theater]] |access-date=2010-03-23 |archive-date=2011-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429150057/http://dhd.discovery.com/schedule/bestof/nature.html |url-status=dead }}</ref> ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಾದಾಡುವಾಗ ಕೂಡ ಅವುಗಳು ಕೊಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಳಿ ಮತ್ತು ತರುಣ ಹಿಪ್ಪೋ ಕಾದಾಡುವಾಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಪ್ಪೋ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದೊಡನೆಯೇ ಕಾದಾಟ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ಸಮೂಹ ಬಾಳುವ ಸ್ವಭಾವ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಗೂಳಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಸುಳೆ ಹಿಪ್ಪೋವನ್ನು ಸಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ;ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿ ಹಿಪ್ಪೋ ತನ್ನ ಕಂದನ ರಕ್ಷಿಸಲು ಆ ಗೂಳಿಯನ್ನೇ ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಘಟಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆಯೇ.<ref name="Infanticide">{{Cite journal | title = Infanticide in the hippopotamus: evidence for polygynous ungulates | author = Lewison, R | journal = Ethology, Ecology & Evolution | volume = 10 | number = 3 | pages = 277–286 | year = 1998 | url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=ENV&recid=4419797&q=&uid=791069503&setcookie=yes}} [[CSA]]</ref> ನರಭಕ್ಷಣೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಇದು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹಿಪ್ಪೋಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಘಟಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದಿರುವ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="The Hippos" /> == ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು == [[ಚಿತ್ರ:Hippopotamus Egypt fayence Berlin.jpg|thumb|ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್‌ನ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತ ಶಿಲೆ, 18ನೇ/19ನೇ ರಾಜಸಂತತಿ, c. 1500–1300 BCನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಇನ್ನೂ ನೈಲ್ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತ್ತು]] [[ಚಿತ್ರ:Obaysch 1852.gif|thumb|1852ನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಮೃಗಾಲಯನಲ್ಲಿ ಒಬೇಯಿಸಿಚ್]] ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ಪೋ ನಡುವನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು 160,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಬೌರಿ ರಚನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋ ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಯ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="Clark">ಕ್ಲಾರ್ಕ್ JD, ಬೇಯೀನೆ Y, ವೊಲ್ಡಿಗ್ಯಾಬ್ರಿಯಲ್ G, ಹಾರ್ಟ್ WK, ರೆನ್ನೆ PR, ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ H, ಡೆಫ್ಲೇರ್ A, ಸುವಾ G, ಕಟೋಹ್ S, ಲುಡ್ವಿಗ್ KR, ಬಾಯ್ಸೆರ‍್ರ‍ೀ JR, ಆಸ್ಫಾವ್ B, ವ್ಹೈಟ್ TD. (2003 ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಮಿಡಲ್ ಆವಾಶ್‌ನ ಪ್ಲೇಸ್ಟೋಸೀನ್ ಹೋಮೋ ಸೇಪೀಯನ್ಸ್‌ನ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಗಣನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ನಿಸರ್ಗ 423(6941):747-52. PMID 12802333</ref> ಮಧ್ಯ [[ಸಹಾರಾ]] ದ [[ಡಿಜೇನೆಟ್]] ಬಳಿಯ [[ಟಾಸಿಲಿ ಎನ್’ಅಜ್ಜರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] 4,000–5,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದೊರಕಿರುವ ವರ್ಣ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಬೇಟೆ ಆಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳು [[ಪುರಾತನ ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್]] ನವರಿಗೂ ಚನ್ನಾಗಿಯೇ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು [[ನೈಲ್]] ನದಿಯ ಉಗ್ರ ಸ್ಥಳವಂದಿಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="The Hippos" /> [[ಈಜ್ಯೀಪ್ಟ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ನ ತಲೆ ಹೊಂದಿರುವ [[ತವಾರೆಟ್]] ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಗರ್ಭಿಣಿ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಹಾಗೂ ಹಸುಳೆಯನ್ನು ಹಡೆದಾಗ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಹೆಣ್ಣು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಮರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಂಬುಗೆ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book | author = Hart, George | title = A Dictionary of Egyptian Gods and Goddesses | publisher = [[Routledge]] | year = 1986 | isbn = 0415059097}}</ref> ಇತಿಹಾಸಗಾರರಿಗೆ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆ]]ಯಿಂದಲ್ಲೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸಗಾರ [[ಹೀಯೋಡಟಸ್]] ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳನ್ನು ''[[ದಿ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ ([[ಸಿರ್ಕಾ]] 440 BCನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಇತಿಹಾಸಗಾರ [[ಪ್ಲೀನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್]] ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ‌ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡೀಯಾ ''[[ನ್ಯಾಚುರಾಲಿಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾ]]'' ದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುತ್ತಾನೆ (ಸಿರ್ಕಾ 77 AD).<ref name="Pliny">{{Cite book | title = [[Naturalis Historia]] | author = [[Pliny the Elder]] | chapter = Chapter 15, Book VIII | language = [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/8*.html Latin original] or [http://penelope.uchicago.edu/holland/pliny8.html English translation]}}</ref><ref>{{Cite book | title = [[Histories (Herodotus)|The Histories]] | author = [[Herodotus]] | chapter = Chapter 71, Book II | language = [https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Aabo%3Atlg%2C0016%2C001&query=2%3A71%3A1 English translation]}}</ref> === ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು === ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲ್ಲೂ ಮೃಗಾಲಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾಣಿ. ಮೇ 25, 1850ರಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್ ಮೃಗಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಮೃಗಾಲಯದ ಹಿಪ್ಪೋ ಎಂದರೆ [[ಒಬೇಯಿಶ್]], ಇದು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 10,000 ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಪೊಲ್ಕಾ ಎನ್ನುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಿನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Mania">{{Cite journal | author = Root, N. J. | title = Victorian England’s Hippomania. | journal = [[Natural History (magazine)|Natural History]] | volume = 103 | year = 1993 | pages = 34–39}}</ref> ಒಬೇಯಿಶ್ ಆಗಮನದಿಂದ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಮೃಗಾಲಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಜನನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮೃಗಾಲಯದವರಿಗೆ ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಅವರು ಅಧಿಕ ಜನನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="The Hippos">{{cite book |last=Eltringham |first=S.K. |title= The Hippos|year=1999 |publisher=Academic Press |location=ಲಂಡನ್ |isbn=085661131X |series= Poyser Natural History Series}}</ref><ref name="Mania"/> ಅನೇಕ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಮೃಗಾಲಯದ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರ‍ೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೈವುಧ್ಯ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ತಳಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಹಿಪ್ಪೋಗಳಿದೆ ಆದುದರಿಂದ ಸಂತತಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆಂದೇ ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ.<ref name="The Hippos"/> ಮೃಗಾಲಯದ ಇತರ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಹಿಪ್ಪೋಗಳನು ಕೂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮನೆಗಳಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕುಂಟೆ ಮತ್ತು ಒಂದಷ್ಟು ಹುಲ್ಲಿನ ಹಾಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1980ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಮೃಗಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು ಆದಷ್ಟೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತವರು ನೆಲದಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಮೃಗಾಲಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದರೆ [[ಟೊಲೆಡೊ ಮೃಗಾಲಯ ಹಿಪ್ಪೋಕ್ವಾರೀಯಂ]], ಇದರಲ್ಲಿ 360,000 ಗ್ಯಾಲನ್‌ನಿನ ನೀರಿನ ಕುಂಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಪ್ಪೋಗಳಿಗೆಂದೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Zoos">{{Cite news | title= No rms, jungle vu: a new group of "landscape-immersion" zoo designers are trying to break down visitors' sense of security by reminding them that wild animals really are wild. | work = [[The Atlantic Monthly]] | date = December 1987 | author = Melissa Greene}}</ref> 1987ರಲ್ಲಿ ಟೊಲೆಡೊ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿ (ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ) ನಡೆವ ಪ್ರಸವವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶಕವು ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆಂದರೆ [[ಟೊಲೆಡೋ ಮೃಗಾಲಯ]] ದ ಲಾಂಚನವೇ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಆಯಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.toledozoo.org/plantsanimals/pa_hippoquarium.html | title = Hippoquarium | publisher = [[Toledo Zoo]] | accessdate = 2007-03-26 | archive-date = 2008-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080415193712/http://www.toledozoo.org/plantsanimals/pa_hippoquarium.html | url-status = deviated | archivedate = 2007-02-11 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070211115522/http://www.toledozoo.org/plantsanimals/pa_hippoquarium.html }}</ref> === ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವರ್ಣನೆ === [[ಚಿತ್ರ:Hippopotamus-polka-early1850s.jpg|thumb|ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಪೋಲ್ಕಾದ ಪ್ರಸಾರ. ಅಸಂಭವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಕುಣಿತದ ಚಿತ್ರ ಡಿಸ್ನೀ ಫಾಂಟೇಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸಿತು.]] ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ರೋಮನರ ದೃಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಎಂದರೆ ಅದು [[ನೈಲ್]] ನದಿಯ ಜಾನುವಾರು ಅಥವಾ ಮೃಗ. ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ಹಿಪ್ಪೋ [[ಪುರಾತನ ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್ ದೇವರ]] [[Set]]; ಹಿಪ್ಪೋನ ತೊಡೆ ಪುರುಷತ್ವಕ್ಕೆ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉದ್ಧೀಪಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. ದೇವರುಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ [[ತವಾರೆಟ್]] ಎಂಬ ದೇವತೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಹಿಪ್ಪೋನ ಭಾಗ ಒಂದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Cooper92">{{cite book |last=Cooper |first=JC |title=Symbolic and Mythological Animals |page=129 |year=1992 |publisher= Aquarian Press |location=ಲಂಡನ್ |isbn=1-85538-118-4}}</ref> [[ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜಾಬ್]] 40:15–24 ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ [[ದೊಡ್ದ ಪ್ರಾಣಿ]] ಕೂಡ ಹಿಪ್ಪೋ ಎಂದೇ ಆಲೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book | last =Metzeger | first =Bruce M. (ed) | coauthors =, Michael D. Coogan (ed) | title = The Oxford Companion to the Bible | publisher = [[Oxford University Press]]| year = 1993 | location = Oxford, UK| page = 76| isbn = 0-19-504645-5 }}</ref> ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಪೋಲ್ಕ ಹಾಡಿಗೆ [[ಒಬೆಯಸಿಚ್]] ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದೇ [[ಪಶ್ಚಿಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ನಲ್ಲಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಹಾಸ್ಯದ ವಸ್ತು ಆಗಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡವು.<ref name="Mania"/> 1930ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ [[ಹುಬೆರ್ಟಾ]] ರೀತಿಯ ಹಿಪ್ಪೋಗಳ ಕಥೆಗಳು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರೀಕಾ]] ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವು;<ref>{{Cite book | title = Huberta Goes South, a Record of the Lone Trek of the Celebrated Zululand Hippopotamus | author = Chilvers, H.A. | year = 1931 | publisher = Gordon & Gotch | location = ಲಂಡನ್}}</ref> ಅಥವಾ [[ಓವೆನ್ ಮತ್ತು ಎಂಜೀ]] ಹಿಪ್ಪೋ ಮತ್ತು ಆಮೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳಸಿದ ಕಥೆ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಜನರು ಹಿಪ್ಪೋನ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು,ಹಿಪ್ಪೋನ ರೂಪದ ಆಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಿಪ್ಪೋ ಬಗೆಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="NPR">{{Cite news | url = http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4754996 | title = A hippo and tortoise tale | date = 2005-07-17 | accessdate = 2007-06-18 | work = [[National Public Radio|NPR]]}}</ref><ref>{{Cite book | title = Owen & Mzee; The True Story of a Remarkable Friendship | author = Isabella Hatkoff, Craig Hatkoff and Dr. Paula Kahumbu | publisher = [[Scholastic Press]] | location = [[New York, NY|New York]] | year = 2006}}</ref> 1953ರಲ್ಲಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆಯುಳ್ಳ "[[ಐ ವಾಂಟ್ ಎ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಫಾರ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]]" ಎನ್ನುವ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಹಾಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದ [[ಗಾಯ್ಲಾ ಪೀವೇಯ್]] ಗೆ ತಾರಾಪಟ್ಟವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite-web|title=I Want A Hippopotamus For Christmas Lyrics|url=http://www.christmas-lyrics.org/i-want-a-hippopotamus-for-christmas-lyrics.html|accessdate=2007-12-20|publisher=Christmas-lyrics.org}}</ref>. [[ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾನ್ನ್]] ರ "ದಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್" ಮತ್ತು "ಹಿಪ್ಪೋ ಎನ್‌ಕೋರ್" ಎನ್ನುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ವಿಜೃಂಭಿಸಿದವು ಅದರಲ್ಲಿ ''ಮಡ್, ಮಡ್, ಗ್ಲೋರಿಯಸ್ ಮಡ್'' ಎನ್ನುವ ಪಲ್ಲವಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. [[ಹಂಗ್ರೀ ಹಂಗ್ರೀ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು]] ಎನ್ನುವ ಆಟವೊಂದಕ್ಕೂ ಹಿಪ್ಪೋಗಳು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದವು.<ref>{{Cite news | title = Childhood Trauma: Hungry Hungry Hippos | work = Newcastle Herald (Australia) | date = 2006-05-02}}</ref><ref>{{Cite news | title = Fred Kroll, of Trouble and Hungry Hungry Hippos games, dead at 82 | work = [[Associated Press]] | date = 2003-08-05}}</ref> ಕಾರ್ಟೂನ್ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಅವು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡವು, ಅವುಗಳ ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಡಿಸ್ನಿ]] ಚಿತ್ರ ''[[ಫ್ಯಾಂಟೇಸಿಯಾ]]'' ದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲರೀನಾ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು ''[[ಲಾ ಗಯೋಕೊಂಡಾ]]'' ಗೀತನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಣಿದವು.<ref name="HippoHaven"/> ಹಿಪ್ಪೋಗಳಿರುವ ಇತರ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ [[ಹನ್ನಾ-ಬಾರ್ಬೆರಾ]] ನ [[ಪೀಟರ್ ಪೊಟಾಮಸ್]], ''[[ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಥಾ]] '' ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಟಿ ವಿ ಸರಣಿ, ''[[ಜೀವಂತವೆನ್ನಿಸುವ ಕೀಲುಗೊಂಬೆ]]'' ಗಳಲ್ಲಿ [[ಫ್ಲೇವಿಯೋ ಮತ್ತು ಮಾರಿತಾ]], ಫ್ರೆಂಚ್ ಜೋಡಿ ಕಲಾವಿದರ ''[[ಪ್ಯಾಟ್ ಎಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ]]'', ''[[ದಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಯಾರ್ಡಿಗನಿನ]]'' ತಶಾ, ಮತ್ತು ''[[ಮದಾಗಸ್ಕರ್]]'' ನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಆದ ಗ್ಲೋರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಮೋಟೋ-ಮೋಟೋ. 1988ನಲ್ಲಿ, ಮುನಿಚ್ ಮೂಲದ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಆಂಡ್ರೀ ರೋಚ್<ref>[http://www.andre.roche.eu.tt ಕಿಂಡೆಸ್ಟ್ ಇಲ್ಯೂಸ್ಟ್ರೇಷನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020182437/http://www.andre.roche.eu.tt/ |date=2008-10-20 }} ನಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೀ ರೋಚ್. 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ.</ref> ಇಟಾಲೀಯನ್ ಚಾಕೋಲೇಟ್ ಕಂಪನಿ [[ಫೆರೆರೋ ಸ್ಪಾ]]ಗಾಗಿ "[[ಕಿಂಡರ್ ಸರ್ಪ್ರೈಸ್]] ಮೊಟ್ಟೆ" ನಲ್ಲಿ "ಹ್ಯಾಪಿ ಹಿಪ್ಪೋಸ್" ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ, ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ನೈಜ ಹಿಪ್ಪೋಗಳಂತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಆಕರ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವೆನ್ನುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎಂದರೆ ಈ ಕಂಪನಿಯ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾದರಿಯ ಪಾತ್ರದ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಾರಿಯೂ ಅದು ಕಂಪನಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2001 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಂಟೆಂಡೋ ಕಂಪನಿಯವರು ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವೆಂಚ್ಯೂರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [[ಚೆಸ್ ಆಟದಲ್ಲಿ]], ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಯಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಸಾಹಸವಿಲ್ಲದ ಆಟದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ [[ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್]] ಹೆಸರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. 250 ADನಲ್ಲಿ, ರೋಮ್‌ನ 1000 ವರ್ಷಗಳ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ರೋಮ್‌ನ ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ I ಪಳಗಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಕುಸ್ತಿಮಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಕಾಳಗ ಮಾಡಲು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ವರ್ಷ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=35em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Hippopotamus}} {{wikispecies|Hippopotamus}} * [http://www.awf.org/wildlives/140 ಹಿಪ್ಪೋಸ್: ವೈಳ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಸಮರಿ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಆಫ್ರೀಕನ್ ವೈಳ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫೌಂಡೇಷನ್] * [http://moray.ml.duke.edu/projects/hippos/ IUCN ಹಿಪ್ಪೋ ಸ್ಪೆಷಲಿಸ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110416235736/http://moray.ml.duke.edu/projects/hippos/ |date=2011-04-16 }} *[https://kn.wikisource.org/s/1o5 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ನೀರಾನೆ] * [http://www.gorilla.cd/ ಹಿಪ್ಪೋಸ್ ಆಫ್ ಲೇಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003023434/http://www.gorilla.cd/ |date=2008-10-03 }} [[ವಿರುಂಗ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಕೊನೆಯ ಹಿಪ್ಪೋ ಗುಂಪುಗಳ ಬ್ಲಾಗ್, [[DRC]] * ''ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'' ರವರಿಂದ [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/colombia/5830141/Pablo-Escobars-fugitive-hippo-shot-dead.html ಪಾಬ್ಲೋ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್‌ನ ಫ್ಯೂಗಿಟೀವ್ ಹಿಪ್ಪೋ ಶಾಟ್ ಡೆಡ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಪಪಾಟಮಸ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರೀಕಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] h62q57hr4vbmo5t39ysoze83m093xz8 0 23544 1371826 1369757 2026-04-22T08:19:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371826 wikitext text/x-wiki {{chembox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 265532163 | Name = Hydrogen peroxide | ImageFileL = Wasserstoffperoxid.svg | ImageNameL1 = Structural formula of hydrogen peroxide | ImageSizeL1 = 120px | ImageFileR1 = Hydrogen-peroxide-3D-balls.png | ImageNameR1 = Ball-and-stick model of the hydrogen peroxide molecule | ImageSizeR1=120px | IUPACName = dihydrogen dioxide | OtherNames = Dioxidane | Section1 = {{Chembox Identifiers | CASNo = 7722-84-1 | CASNo_Ref = {{cascite}} | ChemSpiderID = 763 | PubChem = 784 | IUPHAR_ligand = 2448 | RTECS = MX0900000 (>90% soln.)<br/>MX0887000 (>30% soln.) | EINECS = 231-765-0 | UNNumber = 2015 (>60% soln.)<br/>2014 (20–60% soln.)<br/>2984 (8–20% soln.) }} | Section2 = {{Chembox Properties | Formula = H₂O₂ | MolarMass = 34.0147 g/mol | Appearance = Very light blue color; colorless in solution | Density = 1.463 g/cm³ | Solubility = [[Miscible]] | SolubleOther = soluble in [[ether]] | MeltingPtC = -0.43 | BoilingPtC = 150.2 | pKa = 11.62 <ref>Pradyot Patnaik. ''Handbook of Inorganic Chemicals''. McGraw-Hill, 2002, ISBN 0-07-049439-8</ref> | RefractIndex = 1.34 | Viscosity = 1.245&nbsp;c[[Poise|P]] (20&nbsp;°C) | Dipole = 2.26&nbsp;[[Debye|D]] }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry | DeltaHf = -4.007 kJ/g | DeltaHc = | Entropy = | HeatCapacity = 1.267 J/g K (gas) <br> 2.619 J/g K (liquid) }} | Section7 = {{Chembox Hazards | ExternalMSDS = [http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc01/icsc0164.htm ICSC 0164 (>60% soln.)] | EUIndex = 008-003-00-9 | EUClass = Oxidant ('''O''')<br/>Corrosive ('''C''')<br/>Harmful ('''Xn''') | RPhrases = {{R5}}, {{R8}}, {{R20/22}}, {{R35}} | SPhrases = {{S1/2}}, {{S17}}, {{S26}}, {{S28}}, {{S36/37/39}}, {{S45}} | NFPA-H = 3 | NFPA-F = 1 | NFPA-R = 2 | NFPA-O = OX | FlashPt = Non-flammable | LD50 = 1518 mg/kg }} | Section8 = {{Chembox Related | OtherCpds = [[water (molecule)|Water]]<br/>[[Ozone]]<br/>[[Hydrazine]]<br/>[[Hydrogen disulfide]] }} }} '''ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್''' (H₂O₂) ಒಂದು ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ [[ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥ]], ನೀರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಅಂಟಾಗಿದೆ]], ಅಲ್ಲದೆ ತಿಳಿ ದ್ರವಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಣ್ಣರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ [[ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ|ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯ]] ಗುಣಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ಬಿಳಿಯಾಗಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು|ಬಿಳಿಯಾಗಿಸುವ ಗುಣವನ್ನುಸಹ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಸೋಂಕು ನಿವಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ]], [[ರೋಗಾಣುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು]],[[ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಹಾಗೂ [[ರಾಕೆಟ್ರಿ|ರಾಕೆಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ]] ಇದನ್ನು [[ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್|ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=AzoCJfTmRDsC | title =A Vertical Empire: The History of the UK Rocket and Space Programme, 1950-1971 | first = C. N. | last = Hill | publisher = Imperial College Press | year = 2001 | isbn = 9781860942686}}</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯ ಗುಣಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ [[ರಿಯಾಕ್ಟಿವ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಸ್ಪೀಶೀಸ್]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ [[ಆಕ್ಸಿಡೆಟಿವ್ ಮೆಟಬಾಲಿಸಮ್‌|ಆಕ್ಸಿಡೆಟಿವ್ ಮೆಟಬಾಲಿಸಮ್‌ನ]] ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬದ್ದ ಹಾಗು ಅನುಮೋದಕ [[ವಾಯುಜೀವಿಗಳು]], [[ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಸ್]] ಎಂಬ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಸ್ ಅನ್ನು ನೀರು ಹಾಗು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಆಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ==ರಚನೆ ಹಾಗು ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:H2O2 structure-en.svg|300px|left|ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ರಚನೆ]] ಎಲ್ಲಾ ಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಕಣಗಳ ಭಾರ, ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕಣಗಳ ಒಳಗೆ ಪರಮಾಣುಗಳ ವಿಂಗಡನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ;ಆಣ್ವಿಕ ರಚನೆ ಯಾವುದೇ ಕಣಗಳ ರಚನೆಯು ಅದರಲ್ಲಿಯ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಮೂಲತಃ ಎರಡು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಕಾನ್ಫಾರ್ಮರ್ಸ್]] ಇದು ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ವಿರುದ್ಧ'' ಕಾನ್ಫಾರ್ಮರ್ [[ಸ್ಟಿರಿಕ್ ರಿಪಲ್ಶನ್|ಸ್ಟಿರಿಕ್ ರಿಪಲ್ಶನ್‌ಅನ್ನು]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ 90° ಅಷ್ಟು ತಿರುಚಿರುವ ''ಪರ್ಯಾಯ'' ಕಾನ್ಫಾರ್ಮರ್ ಗಳು ''p-ರೀತಿಯ'' ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ನ ಮಧ್ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ( ಇದು ಒಂದು [[ಏಕಾಂಗಿಯಾದ ಜೊತೆ]] ಹಾಗು [[ವಿಸಿನಲ್|ವಿಸಿನಲ್‌ನ]] O-H ಬಾಂಡ್ ನ [[LUMO]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎರಡು ಕಾನ್ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ [[ಆಂಟಿಕ್ಲೈನಲ್]] ಬಾಗಿದ ರಚನೆಯು ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. O-O ಬಾಂಡ್ ಒಂದು ಏಕೈಕ ಬಾಂಡ್ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯವಾದರೂ ಸಹ, ಕಣಗಳು 29.45 [[kJ]]/[[mol|molರಷ್ಟು]] ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಡತಡೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು [[ಈತೇನ್]] ನ 12.5 kJ/mol ರಷ್ಟು ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಅಡೆತಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ). ಹೆಚ್ಚಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಒಂದು ಏಕೈಕ ಜೋಡಿ ಹಾಗು ಇತರ ಏಕೈಕ ಜೋಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಕರ್ಷಣೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಬಾಂಡ್ ಕೋನಗಳು]] [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡ್‌|ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡ್‌ನ]] ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಾಗು ಇದು ಅನಿಲರೂಪದ ಹಾಗು [[ಹರಳಿನ ರೂಪದ]] ಮಧ್ಯ ಇರುವ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹರಳುಗಳು H₂O₂ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ;ಸಮಾನಾಂತರಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮಾನಾಂತರಗಳೆಂದರೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಡಿಯೋಟೀರಿಯಮ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗು ಮಾಲೊಡೋರಸ್ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್]].<ref>{{Cite web |url=http://lb.chemie.uni-hamburg.de/static/CN/2_D_disch.php?content=169/EOY569_a |title=Landolt-Börnstein Substance - Property Index |access-date=2010-06-03 |archive-date=2012-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120327083541/http://lb.chemie.uni-hamburg.de/static/CN/2_D_disch.php?content=169/EOY569_a |url-status=deviated |archivedate=2012-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327083541/http://lb.chemie.uni-hamburg.de/static/CN/2_D_disch.php?content=169/EOY569_a }}</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಣುರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಸಹ ಕೇವಲ 70.7&nbsp;°C ರಷ್ಟು ಕುದಿಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದಿಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=q2qJId5TKOkC&amp;pg=RA3-PT981&amp;dq=%22hydrogen+disulfide%22+boiling+point Google books CRC handbook of Chemistry and Physics, David R Lilde]</ref> ;ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರವದ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಣಗಳ ಹಾಗು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯ ಇರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡ್ ನಿಂದಾಗಿ, [[ದ್ರವ]] ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಗು ವೈವಿದ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗು ನೀರು [[ಯುಟೆಕ್ಟಿಕ್|ಯುಟೆಕ್ಟಿಕ್‌ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ]], ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ-ಬಿಂದುವಿನ ವಿಷಣ್ಣತೆ|ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ-ಬಿಂದುವಿನ ವಿಷಣ್ಣತೆಯನ್ನು]] ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಶ್ಕಲ್ಮಷ ನೀರು ಕರಗಲು ಹಾಗು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು ಸುಮಾರಾಗಿ 273Kರಷ್ಟಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಕಲ್ಮಷ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕೇವಲ 0.4K ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ,ಅಂದರೆ 50% (ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ) ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವು ಕರಗಲು ಮತ್ತು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು 221 Kರಷ್ಟು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.h2o2.com/intro/FMC_MSDS_40_to_60.pdf |title=60% hydrogen peroxide msds 50% H2O2 MSDS |access-date=2010-06-03 |archive-date=2009-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229052623/http://www.h2o2.com/intro/FMC_MSDS_40_to_60.pdf |url-status=deviated |archivedate=2009-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091229052623/http://www.h2o2.com/intro/FMC_MSDS_40_to_60.pdf }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಥೆನಾರ್ಡ್‌|ಲೂಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಥೆನಾರ್ಡ್‌ನು]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1818ರಲ್ಲಿ [[ಬೇರಿಯಮ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಅನ್ನು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಸಿಡ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯುಸುವುದರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>{{cite journal | title = | author = L. J. Thenard | journal = [[Annales de chimie et de physique]] | volume = 8 | year =1818 | pages = 308}}</ref> ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಸಿಡ್]] ಅನ್ನು,ಹಾಗು ಜೊತೆಗೆ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್]] ಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಬೇರಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೈಡ್]] ಸಹ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಥಿಯೊನಾರ್ಡ್ ವಿಧಾನವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಯಿಂದ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>ಸಿ. ಡಬ್ಲೂ. ಜೋನ್ಸ್, ಜೆ. ಎಚ್. ಕ್ಲಾರ್ಕ್. ''Applications of Hydrogen Peroxide and Derivatives''. Royal Society of Chemistry, '''1999'''.</ref> ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ, ನಿಶ್ಕಲ್ಮಷ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಅಸ್ಥಿರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು ಅಸಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಘನ ಪಧಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗು [[ಭಾರ ಲೋಹ|ಭಾರ ಲೋಹಗಳು]] [[ಕಬ್ಬಿಣ|ಕಬ್ಬಿಣಗಳು]] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವೇಗದ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗು ಸಿಡಿಯುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೂರು ಪ್ರತಿಶತಃ ನಿಶ್ಕಲ್ಮಷ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ [[ರಿಚರ್ಡ್ ವೊಲ್ಫೆನ್ಸ್ಟೀನ್]]1894ರಲ್ಲಿ [[ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಡಿಸ್ಟಿಲ್ಲೇಶನ್|ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಡಿಸ್ಟಿಲ್ಲೇಶನ್‌ನ]] ಮೂಲಕ ಪಡೆದನು.<ref>{{cite journal | title = Concentration und Destillation von Wasserstoffsuperoxyd | author = [[Richard Wolffenstein (chemist)|Richard Wolffenstein]] | journal = Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft | volume = 27 | issue = 3 | pages = 3307–3312 | year = 1894 | url= | doi = 10.1002/cber.189402703127}}</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, [[ಪೀಟರ್ ಮೆಲಿಕಿಶ್ವಿಲ್ಲಿ]] ಹಾಗು ಆತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಲ್.ಪಿಜಾರ್ಜೆವಿಸ್ಕಿ ಹಲವಾರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಹಲವಾರು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಅದರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದುದೆಂದರೆ H-O-O-H. H₂O₂ ಅನ್ನು ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ತಡೆಯ ವಿಭಜಕಗಳು [[ಇತೈಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ]] H₂O₂ ಅನ್ನು ಬಹಳ ಸಮಯದವೆರೆಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವೈಮಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಟಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು H₂O₂ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು H₂O₂ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ FDA 510(k) ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. EtO ದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ANSI/AAMI/ISO 14937 ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾದ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಸಾನ್ಯೊ]] ಇದು ಕೋಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಿತು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಾಗ H₂O₂ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿದೆ, ಇದು ಅತೀ ವೇಗವನ್ನು ಹಾಗು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕೋಶಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಧಾನದ ಶುದ್ಧೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಉತ್ಪಾದನೆ== [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್]] ಅಥವಾ [[ಅಮೋನಿಯಮ್ ಬೈಸಲ್ಫೇಟ್]] (NH₄HSO₄), ದ್ರವದ ಮಿಶ್ರಣಗಳ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾಲಿಸಿಸ್]] ನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಅದರ ಮುಂದಿನ ವಿಧಾನವಾದ [[ಪೆರಾಕ್ಸೊಡೈಸಲ್ಫೇಟ್]] ((SO₄)₂)²⁻ ಉತ್ಪನ್ನದ [[ಹೈಡ್ರೋಲಿಸಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2-ಅಲ್ಕಿಲ್ ಅಂತ್ರಹೈಡ್ರೋಕ್ವಿನೋನ್ (ಅಥವಾ 2-ಆಲ್ಕೈಲ್-9,10-ಡೈಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಅಂತ್ರಾಸಿನ್) ಹಾಗು 2-ಅಲ್ಕಿಲ್ ಅಂತ್ರಾಸಿನ್‌ಗಳ [[ಆಟೋಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್‌|ಆಟೋಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್‌ನ]] ವಿಧಾನದ ಮುಖಾಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2-ಇತೈಲ್ ಅಥವಾ 2-ಅಮೈಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದುಂಡಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2-ಇತೈಲ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [[2-ಇತೈಲ್-9,10-ಡೈಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಅಂತ್ರಸೀನ್]] (C₁₆H₁₄O₂) ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ರಚನೆಯಾದ [[2-ಎತೈಲ್ ಅಂತ್ರಕ್ವಿನೋನ್]] (C₁₆H₁₂O₂) ಹಾಗು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೈಸ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒತ್ತಡವಿರುವ ಹಾಗು ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆಗಳಾಗಿರುವ ಗಾಳಿಯನ್ನು [[ಅಂತ್ರಸೀನ್]] ಮಿಶ್ರಣದ ಮುಖಾಂತರ ಹಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಅಸ್ಥಾಯಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದರ ಮುಖಾಂತರ(ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಭಾಗ), ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅನ್ತ್ರಕ್ವಿನೋನ್ ಮರುಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ]] ಹಾಗೂ [[ಅಂತ್ರಕ್ವಿನೋನ್]] ಉತ್ಪನ್ನವು ಮತ್ತೆ ಡೈಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ (ಅಂತ್ರಸೀನ್) ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ವಾಯುವಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವು ಪುನಃ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Antra">{{cite journal | title = Hydrogen Peroxide Synthesis: An Outlook beyond the Anthraquinone Process | pages = 6962–6984 | author = Jose M. Campos-Martin, Gema Blanco-Brieva, Jose L. G. Fierro | year = 2006 | doi =10.1002/anie.200503779 | journal = Angewandte Chemie International Edition | volume = 45 | issue =42}}</ref><ref name="Riedl&Pleiderer">ಎಚ್. ರೀಡ್ಲ್ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ಲೆಯ್ಡೆರೆರ್, ಯು.ಎಸ್. ಪೇಟೆಂಟ್ 2,158,525 (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 1936 USA, ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ 1935 ಆಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಲ್ಲಿ ) ರಿಂದ ಐ. ಜಿ. ಫಾರ್ಡೆನಿಂಡಸ್ಟ್ರಿ, ಜರ್ಮನಿ</ref> [[File:Riedl-Pfleiderer process.svg|420px|center|ರೀಡೆಲ್-ಫ್ಲೆಯ್ಡೆರರ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ತಯಾರಿಕೆ]] ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು, ಹಾಗು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ <ref name="Riedl&Pleiderer" />[[ರೀಡಲ್-ಫ್ಲೀಡೆರೆರ್ ವಿಧಾನ|ರೀಡಲ್-ಫ್ಲೀಡೆರೆರ್ ವಿಧಾನವೆಂದು]] ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂತ್ರವು ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿದೆ:<ref name="Antra" /> :H₂ + O₂ → H₂O₂ ಈ ವಿಧಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ [[ಕ್ವಿನೋನ್‌|ಕ್ವಿನೋನ್‌ನ]] ಮರುಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ (ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ) ಹಾಗು ಉದ್ಧರಣ ದ್ರಾವಣದ, ಹಾಗು [[ಹೈಡ್ರೋಜಿನೇಶನ್]] [[ಕೆಟಲಿಸ್ಟ್‌|ಕೆಟಲಿಸ್ಟ್‌ನ]] ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. 1994ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ H₂O₂ ರ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸುಮಾರು 1.9 ಮಿಲಿಯನ್ [[ಟನ್‌{/1/}ಗಳಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು 2006ರಲ್ಲಿ ಇದು 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಯಿತು, ಅದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಪಾಲು 70% ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ|ಟನ್‌{/1/}ಗಳಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು 2006ರಲ್ಲಿ ಇದು 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಯಿತು,<ref name="HageLienke" /> ಅದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಪಾಲು 70% ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ{{Citation needed|date=April 2007}}]]. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂದರೆ 30% ರಷ್ಟು H₂O₂ [[Kgಗೆ ಸುಮಾರು US $0.54 ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು, ಇದು ಕೆಜಿ ಗೆ US$1.50 ಸಮಾನವಾಗಿದೆ (ಯುಎಸ್ $0.68 per lb)ಗೆ ಪ್ರತಿಶತಃ "100% ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ"|kgಗೆ ಸುಮಾರು US $0.54 ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು, ಇದು ಕೆಜಿ ಗೆ US$1.50 ಸಮಾನವಾಗಿದೆ (ಯುಎಸ್ $0.68 per lb)ಗೆ ಪ್ರತಿಶತಃ "100% ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ"{{Citation needed|date=April 2007}}]]". ===ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು=== ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯಾದ, ಹಾಗು "ಹೆಚ್ಚು-ಉತ್ಪಾದಿತ/ಹೆಚ್ಚಿನ-ಫಲಿತಾಂಶದ" ವಿಧಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನವು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿರುವ 2-ಅಮೈಲ್ ಅನ್ತ್ರಕ್ವಿನೋನ್‌ನ ಐಸೋಮರ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು [[ಸಾಲ್ವೇ]] ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಧಾನವು "ಮೆಗಾ-ಸ್ಕೇಲ್" ಏಕೈಕ-ಟ್ರೈನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ನ [[ಜಾಂಡ್‌ಲಿಯೆಟ್‌|ಜಾಂಡ್‌ಲಿಯೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು ಎರಡರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ನಂತರದ-ದೊಡ್ಡ ಏಕೈಕ-ಟ್ರೈನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಇದಾಗಿದೆ. ಅದರ ನಂತರದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತಾ ಫುಟ್(ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್) ನಲ್ಲಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಳತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬೆಲೆಯು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ChemSystems">{{Cite web |url=http://www.chemsystems.com/about/cs/news/items/PERP%200708_3_Hydrogen%20Peroxide.cfm |title=Hydrogen Peroxide 07/08-03 Report, ChemSystems, May 2009. |access-date=2010-06-03 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116100151/http://www.chemsystems.com/about/cs/news/items/PERP%200708_3_Hydrogen%20Peroxide.cfm |url-status=deviated |archivedate=2014-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116100151/http://www.chemsystems.com/about/cs/news/items/PERP%200708_3_Hydrogen%20Peroxide.cfm }}</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅದರ ಅಣುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಲ್ಪನೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಕರ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರ ವಿಧಾನದ ಕೊರತೆಯೆಂದರೆ, ಥರ್ಮೋಡೈನಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅತೀ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿರುವ [[ಕೆಟಲಿಸ್ಟ್]] ಅನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ, ಆಯ್ಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದರು ಸಹ, ಇಂದಿಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಹ, 2000ರ ಪೂರ್ವದ ಸಂಶೊಧಕರು [[ಹೆಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಹೆಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು]] ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ (ನಾನೊಮೀಟರ್-ಗಾತ್ರ)ದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲೋಹಗಳ ಘನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ನ ಅಧಾರದ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಕೊನೆಯ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಯೋನಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌|ಯೋನಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಪೈಲೆಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಈ ಪೈಲೆಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಿಧಾನದ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು, ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಹೊರಹೋಗುವ, ಹಾಗು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಹಾಗು ಅದರ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ವಿಧಾನವು ಅತೀ ಸರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು ಹಾಗು ಈ ವಿಧಾನವು ಕಡಿಮೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಈ ವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಕಾರಿಯು ಮತ್ತು ಸಾಧಿತವಲ್ಲದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪಾತಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು 5–10 wt% ಹಾಗು ಸುಮಾರು 40 wt% ರಷ್ಟು ಅಂತ್ರಕ್ವಿನೋನ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ).<ref name="ChemSystems" /> 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾರ್ಡಫ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತೊಂದು ಕಿಣ್ವದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು<ref name="G.J. Hutchings 2009">ಜಿ.ಜೆ. ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಎಟ್ ಅಲ್, ಸೈನ್ಸ್, 2009, 323, 1037</ref>. ಈ ಸಂಶೋದನೆಯು ನೇರವಾದ ವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಸಹ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಚಿನ್ನ]]-[[ಪಲ್ಲಾಡಿಯಮ್]] ನಂತಹ ನ್ಯಾನೊ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹಜ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ನೇರವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಮ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ತಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗುವ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೆ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಆದ್ದರಿಂದ, ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ನಂತರವೂ ಸಹ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೂಡಿಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಾಗ ಸ್ಥಿರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಿಣ್ವಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಚಿನ್ನ-ಪೆಲ್ಲಾಡಿಯಮ್ ಕಿಣ್ವಗಳ ಉಪಯೋಗವು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಆಮ್ಲವು ಸಹ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಇನ್ನು ಸಹ ಬೆಳವಣಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗು ಸಧ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು 1–2 wt% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೆಂದರೆ ಈ ವಿಧಾನವು ದುಬಾರಿಯು ಅಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="ChemSystems" /><ref name="G.J. Hutchings 2009" /><ref name="palladium process">https://www.sciencedaily.com/releases/2009/02/090219141507.htm</ref><ref>{{cite journal | doi = 10.1126/science.1168980 | year = 2009 | month = Feb | author = Jennifer K. Edwards, Benjamin Solsona, Edwin Ntainjua N, Albert F. Carley | title = Switching off hydrogen peroxide hydrogenation in the direct synthesis process. | volume = 323 | issue = 5917 | pages = 1037–41 | pmid = 19229032 | journal = [[Science (journal)|Science]]}}</ref> ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಕೆಮಿಕಲ್ ವಿಧಾನವನ್ನು [[ಡೌ]] ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಈ ವಿಧಾನವು ಏಕೈಕ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟಿಕ್ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಾದ ಸೋಡಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಾಗಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ChemSystems" /> ===ಲಭ್ಯತೆ=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ದ್ರಾವಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ಹಾಗು 6 wt% ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದಂತಹ ಆಮ್ಲಜನಕ ವಾಯುವಿನ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಹ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ ([[ವಿಭಜನೆಯನ್ನು]] ನೋಡಿ); ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಂತರ 20-ಅಳತೆಯ ಒಂದು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ದ್ರಾವಣವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 wt% ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಅಳತೆಗಳು ಸುಮಾರು 70% ರಿಂದ 98% ವರೆಗೆ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ >68% ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಬೆಯಾಗಿ ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಹಬೆಯ ತಾಪ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅದರ ದಟ್ಟನೆ ಸಹ 68% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ) ಈ ಅಳತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶುಶ್ರೂಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು== ===ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ [[ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ]] ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ (ಅಳತೆಮೀರಿದ) [[ನೀರು]] ಮತ್ತು [[ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ]] [[ಸರಳವಾಗಿ]] ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ: :2 H₂O₂ → 2 H₂O + O₂ ಈ ವಿಧಾನವು ಥರ್ಮೋಡೈನಮಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ΔHo|Δ''H'' ^<s>o</s>]] of −98.2&nbsp;[[kJ]]·[[mol]]⁻¹ ಹಾಗೂ [[ΔGo|Δ''G'' ^<s>o</s>]] of −119.2&nbsp;kJ·mol⁻¹ ಮತ್ತು Δ[[S]] of 70.5&nbsp;J·mol⁻¹·K⁻¹ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಭಜನೆಯ ಮಟ್ಟವು ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ದಟ್ಟನೆ ಹಾಗು ತಾಪದ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲದೆ [[pH]] ಹಾಗು ಸ್ಥಿರಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಬೆರೆಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಸಹ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ]] ಅಲ್ಲದೆ [[ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹ|ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹಹಾಗು]] ಅದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ|ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳೆಂದರೆ]] [[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಹಾಗು ಬೆಳ್ಳಿ. ಅದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ [[ಕಿಣ್ವ|ಕಿಣ್ವಗಳೆಂದರೆ]] [[ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಕೆಟಲೇಸ್]], ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಅದು [[ಚಯಾಪಚಯ]] ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಷಕಾರಿ ಸಹಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ವಿಭಜನೆಯು [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದ]] ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಕಾರಿಯಾಗಿ [[ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು]] ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪಾಯಕರ ಉಪ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ದಟ್ಟವಾಗಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ದಹ್ಯ ಪದಾರ್ಥದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೂಸುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ದಹ್ಯ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹೈ ಟೆಸ್ಟ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]], ಅಥವಾ ಹೆಚ್ ಟಿ ಪಿ (ಇದನ್ನು ಹೈ-ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಗಾಳಿಯು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು,ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಒಡಕು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಾದ, Fe²⁺ ಅಥವಾ Ti³⁺ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಭಜನೆಯು ಅನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಡಿಕಲ್ ಗಳಾದ HO· ([[ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್]]) ಹಾಗು HOO· ಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. H₂O₂ ಹಾಗು Fe²⁺ ಇವುಗಳ ಸಂಯೋಗವನ್ನು [[ಫೆಂಟನ್ಸ್ ರಿಏಜೆಂಟ್]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮೊತ್ತವೆಂದರೆ ''20-ಗಾತ್ರ'', ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಅಳತೆಯಷ್ಟು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಅದು 20 ಅಳತೆಯಷ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ''20-ಅಳತೆಯ'' ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸುಮಾರು 1.667&nbsp;mol/dm³ ([[ಮೋಲಾರ್ ದ್ರಾವಣ]]) ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 6% ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ-ಮೂರರಷ್ಟು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಅದು ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಉಪ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಿರಪದಾರ್ಥವಾದ [[ಅಸಿಟಾನಿಲೈಡ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ===ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಕರ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು=== [[ಕ್ಲೋರಿನ್]], [[ಕ್ಲೋರಿನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]], ಹಾಗು [[ಪೊಟಾಶಿಯಮ್ ಪರ್ಮಾಂಗನೇಟ್]] ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಕ್ಸಿಡ್ಡೈಜರ್ ಎಂದರೆ H₂O₂. ಆದರೂ ಸಹ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಿಂದ, H₂O₂ ಅನ್ನು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ರಾಡಿಕಲ್ಸ್ (.OH) ಆಗಿ ಫ್ಲುರಿನ್ ನ ಜೊತೆಗಿನ ಎರಡನೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" ! [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ]] ! [[ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್]] ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್, ವಿ |- | [[ಫ್ಲೋರಿನ್]] | 3.0 |- | [[ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ರ್ಯಾಡಿಕಲ್]] | −2.8% |- | [[ಓಝೋನ್]] | 2.1 |- | ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ | 1.8 |- | [[ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ ಪರ್ಮಾಂಗನೇಟ್]] | 1-7 |- | [[ಕ್ಲೋನಿನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] | 1.5 |- | [[ಕ್ಲೋರೀನ್]] | 1-4 |} ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಲವಾರು ಅಸಂಘಟಿತ ಅಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೈಸ್ ಅಥವಾ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು]] ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ಆಮ್ಲೀಯ]] ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ Fe²⁺, Fe³⁺ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಕ್ಸಿಡೈಜಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ). :2 [[Fe]]²⁺(aq) + H₂O₂ + 2 [[H+|H⁺]](aq) → 2 [[Fe]]³⁺(aq) + 2H₂O(l) ಮತ್ತು [[ಸಲ್ಫೈಟ್]] (SO₃²⁻) ಆಕ್ಸಿಡೈಸ್ ಆಗಿ [[ಸಲ್ಫೇಟ್]] (SO₄²⁻) ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಆಮ್ಲೀಯ H₂O₂ ಇದರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪೊಟಾಶಿಯಮ್ ಪರ್ಮಾಂಗನೇಟ್]] Mn²⁺ ಆಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಹೇಗಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಗುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ Mn²⁺, Mn⁴⁺ ಆಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೈಸ್ ಆಗುತ್ತದೆ ([[MnO2|MnO₂]]ಆಗುತ್ತದೆ). ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ [[ಸೋಡಿಯಮ್ ಹೈಪೋಕ್ಲೋರೈಟ್]] ನ ಜೊತೆಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದು ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. :NaOCl + H₂O₂ → O₂ + NaCl + H₂O ಕಾರ್ಬನಿಕ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆಕ್ಸಿಡೈಜಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ|ಆಕ್ಸಿಡೈಜಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ]]. ಅದರ ಒಂದು ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ [[ಥಿಯೊಈಥರ್|ಥಿಯೊಈಥರ್‌ಅನ್ನು]] [[ಸಲ್ಫೋಕ್ಸೈಡ್]] ಆಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮಿಥೈಲ್ ಫಿನೈಲ್ ಸಲ್ಫೈಡ್]], [[ಮಿಥೈಲ್ ಫಿನೈಲ್ ಸಲ್ಫಾಕ್ಸೈಡ್]] ಆಗಿ 18 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಥನಾಲ್ ನಲ್ಲಿ 99% ರಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಅಥವಾ [[TiCl3|TiCl₃]] ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ 20 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ):{{Citation needed|date=February 2008}} :Ph-S-CH₃ + H₂O₂ → Ph-S(O)-CH₃ + H₂O ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್-ನ್ಯೂನ ಅಲ್ಕೀನ್ಸ್ ಗಳಾದ [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ದ [[ಎಪಾಕ್ಸಿಡೇಶನ್|ಎಪಾಕ್ಸಿಡೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹಾಗು ಎರಡನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾದ [[ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್-ಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್|ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್-ಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಅಲ್ಕಿಲ್ಬೊರೇನ್]] ನಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್ ಆಗಿ [[ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್|ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಆಗಿ]] ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ===ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಚನೆ=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಒಂದು ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲ, ಹಾಗು ಇದು [[ಹೈಡ್ರೋಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಅಥವಾ [[ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] [[ಉಪ್ಪು|ಉಪ್ಪುಗಳು]] ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಲೋಹಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದ್ರವ್ಯಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳಾದ [[ಕ್ರೋಮಿಕ್ ಆಮ್ಲ]](CrO₃) ಅಥವಾ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್ ಉಪ್ಪಿನ ಆಮ್ಲೀಯ ದ್ರಾವಣಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದಾಗ, ಅಸ್ಥಿರ ನೀಲಿ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ CrO(O₂)₂ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವ್ಯ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ವಾಯುವಾಗಿ ಹಾಗು ಕ್ರೋಮಿಯಮ್ ಉಪ್ಪಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಆನ್ ಅಯಾನ್|ಆನ್ ಅಯಾನ್‌ಗಳ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಪೆರಾಕ್ಸೋಅನಯಾನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಬೊರಾಕ್ಸ್|ಬೊರಾಕ್ಸ್‌ನ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ [[ಸೋಡಿಯಮ್ ಪರ್ಬೊರೇಟ್]] ಆಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ದೋಬಿಖಾನೆಯ ಮಾರ್ಜಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳುಪಿನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: :Na₂B₄O₇ + 4 H₂O₂ + 2 NaOH → 2 Na₂B₂O₄(OH)₄ + H₂O H₂O₂ [[ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು]] (RCOOH) ಪೆರಾಕ್ಸಿ ಆಮ್ಲವಾಗಿ (RCOOOH) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೈಜಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ [[ಅಸಿಟೋನ್]] ನ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ [[ಅಸಿಟೋನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಆಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಓಜೋನ್|ಓಜೋನ್‌ನ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಇದನ್ನು [[ಟ್ರೈಆಕ್ಸಿಡೇನ್|ಟ್ರೈಆಕ್ಸಿಡೇನ್‌ಎಂದು]] ಸಹ ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಯೂರಿಯಾ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ [[ಕಾರ್ಬಮೈಡ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆಮ್ಲ-ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳನ್ನು [[ಟ್ರೈಫಿನೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ನ ಜೊತೆಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ H₂O₂ಗೆ "ವಾಹಕವಾಗಿ" ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯತೆ=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನೀರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲ [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯವಾಗಿದೆ]], ಆದರೂ ಸಹ ಅದು ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಮ್ಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. [[HF/SbF5|HF/SbF₅]] ನ [[ಮೇಲಿನ ಆಮ್ಲ|ಮೇಲಿನ ಆಮ್ಲವು]] [H₃O₂]⁺ಅಯಾನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಸ್ಥಿರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ==ಬಳಕೆಗಳು (ಉಪಯೋಗಗಳು)== ===ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು=== [[File:Container JOTU501003 9.jpg|thumb|200px|ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್‌‌ಗೆ ISO ಟ್ಯಾಂಕ್ ಕಂಟೇನರ್.]] 1994 ರಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50% ಅಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಕುಸುರಿ-ಹಾಗು ಕಾಗದದ ಬಿಳುಪಿನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref name="HageLienke">{{cite journal | journal = Angewandte Chemie International Edition | title = Applications of Transition-Metal Catalysts to Textile and Wood-Pulp Bleaching | author = Ronald Hage, Achim Lienke | volume = 45 | issue = 2 | year = 2005 | doi = 10.1002/anie.200500525 | pages = 206–222}}</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಕ್ಲೋರಿನ್]] ಮೂಲದ ಬಿಳುಪಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬದಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬಿಳುಪಿನ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಇನ್ನು ಹಲವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳೆಂದರೆ ಇದನ್ನು [[ಸೋಡಿಯಮ್ ಪರ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] ಹಾಗು [[ಸೋಡಿಯಮ್ ಪರ್ಬೋರೇಟ್]], ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆದು ಬಿಳುಪಿಗೆ [[ದೋಬಿಖಾನೆಯ]] [[ಮಾರ್ಜಕ|ಮಾರ್ಜಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು [[ಕಾರ್ಬನ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್|ಕಾರ್ಬನ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಾದ]] [[ಪಾಲಿಮರೈಸೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಡೈಬೆನ್ಜೋಯಿಲ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್|ಪಾಲಿಮರೈಸೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಡೈಬೆನ್ಜೋಯಿಲ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]]]] ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಹಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಎಪಾಕ್ಸೈಡ್ ಗಳಾದ]] [[ಪ್ರೊಪಿಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್|ಪ್ರೊಪಿಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಟ್ಟಿಗಿನ]] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಬದಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ [[ಪೆರಾಕ್ಸಿ ಆಮ್ಲವನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. [[ಪೆರಾಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಹಾಗು [[ಮೆಟ-ಕ್ಲೋರೋಪೆರಾಕ್ಸಿಬೆನ್ಜೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ]](ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು mCPBA ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ) ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಹಾಗು ''ಮೆಟಾ'''' '' -ಕ್ಲೋರೋಬೆನ್ಜೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಉತ್ಪನ್ನವು [[ಆಲ್ಕೀನ್|ಆಲ್ಕೀನ್‌ಗಳ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅದರ ಬದಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ [[ಎಪಾಕ್ಸೈಡ್|ಎಪಾಕ್ಸೈಡ್‌ಆಗಿ]] ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[PCB]] ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಮೈಕ್ರೋಟೆಕ್ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ತಾಮ್ರದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಒರಟು ಪದಾರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಪುಡಿಯಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲೋಹ-ಮೂಲದ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಮೆಥನಾಲ್ ಹಾಗು ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣವು ಅತೀವೇಗದ ಹಬೆಯನ್ನು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೊಳಿಸಿ, [[CO2|CO₂]] ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ-ತಾಪದ ಹಬೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.soci.org/SCI/general/2007/html/ge630.jsp |title=Instant steam puts heat on MRSA, Society Of Chemical Industry |access-date=2010-06-03 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105214618/http://www.soci.org/SCI/general/2007/html/ge630.jsp |url-status=deviated |archivedate=2009-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090105214618/http://www.soci.org/SCI/general/2007/html/ge630.jsp }}</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, [[ಹಬೆಯಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಅನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಜೈವಿಕ-ನಿರ್ಮಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ-ಪಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಗು ಕೈಗವುಸು-ಬಂದರಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ [[ಒತ್ತಡಭರಿತ ನೀರಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ]](PWRಗಳಲ್ಲಿ) ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸವೆತದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಕ್ಸಿಡೇಶನ್ ಹಾಗು ವಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ವಸನದ ಮುಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸವೆತ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗು ವಾಯು ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲೆಯ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ರಾಸಾಯನಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳು=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ [[ಪ್ರೊಪಿಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್|ಪ್ರೊಪಿಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಅನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಒಂದು ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಿನ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಡಿಮೆ ಹಣಹೂಡಿಕೆಯ ವಿಧಾನವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "HPPO" (ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಟು ಪ್ರೊಪಿಲಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್)ನ ಎರಡು ಪ್ಲಾಂಟ್ ಗಳು 2008 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಿದವು: ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಲ್ವೆ ಹಾಗು ಡೌ-BASF ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾಂನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದು ಎವಿನಿಕ್ಲ್ ಹೆಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಹಾಗು SK ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್‌ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಲ್ಲಿನ [[ಕಾರ್ಪೊಲಾಕ್ಟಮ್]] ನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫಿನಾಲ್]] ಹಾಗು [[ಎಪಿಕ್ಲೊರೋಹೈಡ್ರಿನ್‌|ಎಪಿಕ್ಲೊರೋಹೈಡ್ರಿನ್‌ನ]] ಬಳಕೆ ಸಂಭವನೀಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಜೈವಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳು=== [[ಬೊಂಬಾರ್ಡೀರ್ ಬೀಟಲ್]] [[ಹೈಡ್ರೋಕ್ವಿನೋನ್‌|ಹೈಡ್ರೋಕ್ವಿನೋನ್‌ನ]] ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಬೇರೊಂದು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಹ ಒಂದು. ''[[ನೇಚರ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಷಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಲೇಖನದಂತೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ [[ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. [[ಜೀಬ್ರಾ ಮೀನಿ|ಜೀಬ್ರಾ ಮೀನಿನಲ್ಲಿ]] ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನಂತರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದು [[ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳಿಗೆ]] ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಸುವ ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳು ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ, ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗು ಅದೇ ವಿಧಾನವು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಆಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. [[ಅಸ್ತಮಾ]] ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಅಂಶ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೇಚರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನೋಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="BBC">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/8078525.stm|title=Natural bleach 'key to healing' |date=6 June 2009|publisher=BBC News|accessdate=2009-07-02}}</ref><ref name="Nature zebra">{{cite journal|last=Niethammer|first=Philipp|coauthors=Clemens Grabher, A. Thomas Look & Timothy J. Mitchison|date=3 June 2009|title=A tissue-scale gradient of hydrogen peroxide mediates rapid wound detection in zebrafish|journal=Nature|volume=459|pages= 996–999 |issn=doi=10.1038/nature08119|url=http://www.nature.com/nature/journal/v459/n7249/full/nature08119.html|accessdate=2009-07-02|doi=10.1038/nature08119|url=http://www.nature.com/nature/journal/v459/n7249/full/nature08119.html|accessdate=2009-07-02|pmid=19494811|issue=7249|pmc=2803098|doi_brokendate=2010-01-09}}</ref> ===ದಿನಬಳಕೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳು=== [[File:Hydrogen peroxide 35 percent on skin.jpg|thumb|alt=Fingertips|35% H2O2ನಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಚರ್ಮ]] * ತೆಳುಗೊಳಿಸಿದ H₂O₂ (3% ಹಾಗು 12%ರ ಮಧ್ಯ)ಅನ್ನು [[ಅಮೋನಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್]] ನ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನ [[ಕೂದಲನ್ನು]] ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು "[[ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬ್ಲೊಂಡೆ]]" ಎಂಬ ಪದಸಮುಚ್ಚಯದಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಇದು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೋಕಿದಾಗ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸ್ಠಳೀಯವಾಗಿ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ [[ಕೆಪಿಲ್ಲರಿ]] [[ಎಂಬಾಲಿಸಮ್‌|ಎಂಬಾಲಿಸಮ್‌ನ]] ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಮ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡುವ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ 3% H₂O₂ ಅನ್ನು ಗಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ, ನಾಶವಾದ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿನ [[ನಾಶವಾದ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನದ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಿಧಾನಗತಿಯ(ಸಣ್ಣ ಪೀಪಾಯಿ) ಗಾಯದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ/ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ಚರ್ಮದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಕಲೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಗಾಯವನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=17151171 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-16 |archive-date=2013-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214114412/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=17151171 |url-status=deviated |archivedate=2013-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131214114412/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=17151171 }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಪ್ರತಿಕೂಲ ದ್ರಾವಣಗಳು ಸೇವನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ನಾಯಿಗಳು ವಿಷಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಉ.ದಾ ಇಲಿ ಪಾಷಾಣ),ವನ್ನು ಆಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಇದು ವಾಂತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.petplace.com/dogs/how-to-induce-vomiting-emesis-in-dogs/page1.aspx How to Induce Vomiting (Emesis) in Dogs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212010816/http://www.petplace.com/dogs/how-to-induce-vomiting-emesis-in-dogs/page1.aspx |date=2015-02-12 }}</ref> * 3% H₂O₂ ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹೊಸ ರಕ್ತದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಇತರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ತದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿಗೆ ತಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ರಕ್ತದ ಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಜೊತೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ತಣ್ಣೀರು ಹಾಗು ಮಾರ್ಜಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ [[ಫುಡ್ ಹಾಗು ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್]] (ಎಫ್ ಡಿ ಎ) ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು (ಎಲ್ ಆರ್ ಪಿ) ಹೊಂದಿರುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಮೀನು ಹಾಗು ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಶಿಲೀಂದ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ([[ಎಕ್ಟೊಪ್ಯಾರಾಸೈಟ್]] ನೋಡಿ.) * [[ಹೈಡ್ರೋಫೋನಿಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯವರು ಹಾಗು ಬಳಕೆದಾರರು ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ("ಸ್ಪಾನಿಶ್ ದ್ರಾವಣ ") ವನ್ನು ದ್ರಾವಣವನ್ನು ತೆಳುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ತೀವ್ರತರವಾದ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು [[ಬೇರಿನ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು]] ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೇರಿನ ಕೋಶಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ) ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಕೀಟಗಳ ವಿರುಧ್ದವಾಗಿಯು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.socalplumeriacare.com/Faqs/F-7.pdf | title = Hydrogen Peroxide and Horticulture | first = Bryce | last = Fredrickson | accessdate = 2009-01-25 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.using-hydrogen-peroxide.com/peroxide-garden.html Ways to use hydrogen peroxide in the garden]</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಹಕ್ಕುಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಹ ನಡೆದಿವೆ.<ref>[http://www.sciencedirect.com/ Oxygation Unlocks Yield Potentials of Crops in Oxygen-Limited Soil Environments Advances in Agronomy, Volume 88, 2005, Pages 313-377 Surya P. Bhattarai, Ninghu Su, David J. Midmore]</ref> * ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೀನಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾಕಾರರ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ದೊರಕಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.great-lakes.org/Wkly_news/07-07-03.html#Oxygen Great-lakes.org]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fws.gov/midwest/ashland/mtan/mtan_35.html#Guide%20to%20Drug,%20Vaccine,%20and%20Pesticide%20Use%20in%20Aquaculture |title=fws.gov |access-date=2010-06-03 |archive-date=2008-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423084723/http://www.fws.gov/midwest/ashland/mtan/mtan_35.html#Guide%20to%20Drug,%20Vaccine,%20and%20Pesticide%20Use%20in%20Aquaculture |url-status=dead }}</ref> [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಾದ]] [[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗೆ]] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. * ಕೊಳಕು ನೀರಿನ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಜೈವಿಕ-ಸಂಭಂದಿತ ವಾಸನೆ ಹಾಗು ಸಲ್ಫೈಡ್ ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಅಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಯವೆಂದರೆ 30 ನಿಮಿಷದಿಂದ 5 ಘಂಟೆಗಳಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಜೈವಿಕ ವಾಸನೆಗಳ ಬಯೋ-ಉತ್ಕರ್ಷನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹಾಗು ನೀರನ್ನು, ಅಲ್ಲದೆ ಕರಗುವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಜೀವ ರಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು( BOD)ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. * ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ]] ಹಾಗು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈ ಮಾರ್ಜಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು [[ಕೆಟ್ಟ|ಕೆಟ್ಟದಾದ]] ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆಯುತ್ತದೆ.<ref>Chemist Paul Krebaum claims to have originated the formula for use on skunked pets at [http://home.earthlink.net/~skunkremedy/home/ Skunk Remedy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160115224252/http://home.earthlink.net/~skunkremedy/home/ |date=2016-01-15 }}</ref> * ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಫಿನೈಲ್ ಆಗ್ಸಲೇಟ್ ಎಸ್ಟರ್|ಫಿನೈಲ್ ಆಗ್ಸಲೇಟ್ ಎಸ್ಟರ್‌ನ]] ಜೊತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದು [[ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕೋಲಿನ|ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕೋಲಿನಲ್ಲಿ]] [[ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ]] ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಸ್ಟರ್ ನ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಸ್ಥಿರ CO₂ [[ದ್ವಿಕಣ|ದ್ವಿಕಣವನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸಿ ಉದ್ರೇಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ; ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ತಳಹದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ [[ವೇಗವಾಗಿ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]] ಹಾಗು [[ಫೋಟಾನ್]] (ಬೆಳಕ)ನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ===ತೇಲುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉಪಯೋಗ === {{more|High test peroxide}} [[File:Rocket Belt Propulsion.svg|thumb|200px|ರಾಕೆಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ಜೆಟ್ ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ನೋಡಿ).]] H₂O₂ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು HTP ಅಥವಾ [[ಹೈ ಟೆಸ್ಟ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಮೋನೊ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್]] (ಇಂಧನದ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡದೆ) ಅಥವಾ [[ಬಯೋಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ರಾಕೆಟ್|ಬಯೋಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೋನೊಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್‌ನ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ 70–98+% ರಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಹಬೆ ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಶಕಗಳಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಪರದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ 600 °Cರಷ್ಟು ಆವಿಯು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ತುದಿಯಲ್ಲಿ]] ಉಂಟಾಗುವ[[ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನಿಂದ]] ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೋನೊ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ H₂O₂ ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 161 s (1.6 [[kN·s]]/kg) ರಲ್ಲಿ (''I'' _sp)ರಷ್ಟು [[ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ರಭಸವನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ-ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊನೊಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ [[ಹೈಡ್ರಜಿನ್]] ಗಿಂತ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು [[ವಿಷಕಾರಿ]] ಅಲ್ಲ. [[ಬೆಲ್ಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಬೆಲ್ಟ್|ಬೆಲ್ಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಮೊನೊಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. H₂O₂ ನ ದ್ವಿಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಉರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಧನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಭಸವನ್ನು 350 s (3.5&nbsp;kN·s/kg) ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ರವ ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ''I'' _sp ರಷ್ಟನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ದಟ್ಟವಾದ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ, ಉರಿತವನ್ನು ನೀಡದ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ವಾಯು ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ''ಮುಚ್ಚಿದ ಗಾಳಿ'' ಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಣ್ಣನೆಯ ರಾಕೆಟ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಪುನಃ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಯುದ್ಧ II ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ರಾಕೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ(ಉ ದಾ [[ಟಿ-ಸ್ಟಾಫ್]],ನಲ್ಲಿ [[Me-163|Me-163ಗೆ]] ಸಮರ್ಥಕವಾದ ಆಕ್ಸಿ ಕ್ವಿನೋಲಿನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು), ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ-ಬೆಲೆಯ ಬ್ರಿಟೀಷ್ [[ಬ್ಲಾಕ್ ನೈಟ್]] ಹಾಗು [[ಬ್ಲಾಕ್ ಆರೊ|ಬ್ಲಾಕ್ ಆರೊಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಯಿತು. 1940 ಹಾಗು 1950ರಲ್ಲಿ, [[ವಾಲ್ಟರ್]] [[ಗಾಲಿ|ಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಸಬ್ ಮರೈನ್|ಸಬ್ ಮರೈನ್‌ಗಳು]] ಮುಳುಗಿದಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಶಬ್ಧವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗು ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು [[ಡೀಸೆಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್]] ಶಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು [[ನೌಕಾ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಗಳಾಗಿ ಹಾಗು ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು [[ನೌಕಾದಳದವರು]] ಅದನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆಂದು ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು. [[HMSಸಿಡಾನ್|HMS''ಸಿಡಾನ್'']] ಹಾಗು [[ರಷಿಯನ್ ಸಬ್ ಮರೈನ್ಕರ್ಸ್ಕ್|ರಷಿಯನ್ ಸಬ್ ಮರೈನ್''ಕರ್ಸ್ಕ್'']]ಗಳ ಮುಳುಗುವಿಕೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಸೋರಿಕೆಯೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಶೋಧನೆಗೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಪನೀಸ್ ನೌಕಾದಳದ ನೌಕಾ ಸ್ಪೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ, H₂O₂ ನ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ ಟಿ ಪಿ ಕೊಳವೆಗಳ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬಲ-ಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಬ್ ಮರೈನ್ ಗಳ ಹಾಗು ನೌಕಾ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಪೋಟಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. SAAB ಅಂತರ್ಜಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೌಕಾ ಸ್ಪೋಟ 2000ವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಈ ನೌಕಾ ಸ್ಪೋಟಕವನ್ನು, ಸ್ವೀಡಿಶ್ ನೌಕಾದಳವು ಪಿಸ್ಟನ್ ಇಂಜಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ ಟಿ ಪಿ ಯನ್ನು ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ಹಾಗು ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಬಳಸಿತು ಹಾಗು [[ಸೀಮೇಎಣ್ಣೆಯನ್ನು|ಸೀಮೇಎಣ್ಣೆಯನ್ನುದ್ವಿಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್]] ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite journal|last=Scott|first=Richard |date=November, 1997|title=Homing Instincts|journal=Jane's Navy Steam generated by catalytic decomposition of 80-90 % hydrogen peroxide was used for driving the turbopump turbines of the V-2 rockets, the X-15 rocketplanes, the early Centaur RL-10 engines and is still used on [[Soyuz (rocket family)|Soyuz]] for that purpose to-day. International|url=http://babriet.tripod.com/articles/art_hominginstinct.htm}}</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಏಕ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಇಂಜಿನ ಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು[[ಎತ್ತರ ನಿಯಂತ್ರಕ|ಎತ್ತರ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ]] [[ರಭಸ ನಿಯಂತ್ರಕ|ರಭಸ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ]] ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಂದು [[ಉಪಗ್ರಹ|ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಸುಲಭ ನಿಯತ್ರಕಗಳಾಗಿವೆ, ಹಾಗು ಇಂಧನಕ್ಕೂ ಸಹ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಹೈಡ್ರಜಿನ್ ನೂಕುನುಗ್ಗಲಿನ ಮುಂಚಿನ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, [[ಹೈಡ್ರಜಿನ್|ಹೈಡ್ರಜಿನ್‌ನ]] ಹೆಚ್ಚು [[ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವೇಗದಿಂದ]] ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕಾಶಮಂಡಲದ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆ=== ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು FDA ಯು ಒಂದು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವನಾಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವನಾಶಕವೆಂದು]] ''[[ಜೆನೆರಲಿ ರೆಕಗ್ನೈಸ್ಡ್ ಆಸ್ ಸೇಫ್]]'' (GRAS)ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Sec. 184.1366 Hydrogen peroxide|publisher=U.S. Government Printing Office via GPO Access|url=http://a257.g.akamaitech.net/7/257/2422/04nov20031500/edocket.access.gpo.gov/cfr_2001/aprqtr/21cfr184.1366.htm|date=2001-04-01|accessdate=2007-07-07}}</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು [[ಕೊಳೆನಾಶಕವಾಗಿ]] ಹಾಗು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ನಾಶಕನಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹೇಗಾದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿವಿರೋಧಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಸಹ, ಅದನ್ನು ಈಗಲೂ ಸಹ ಹಲವಾರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ಹಾಗು ದಂತವೈದ್ಯರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. * ಹಲವಾರು ಇತರ ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಕೊಳೆನಾಶಕಗಳಂತೆ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ತೆರೆದ ಗಾಯಗಳ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ನಾಳಗಳ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ (ಒರಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿಯ ನಿಧಾನಗತಿಯ ರಕ್ತ ಸೋರಿಕೆ), ಹಾಗು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಹ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ]] ಹಾಗು ಉಪ್ಪಿನ ಜೊತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ದಂತಮಾರ್ಜಕವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Shepherd|first=Steven|publisher=FDA Consumer|title=Brushing Up on Gum Disease|url=http://www.fda.gov/bbs/topics/CONSUMER/CON00065.html|accessdate=2007-07-07|archive-date=2007-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070514102017/http://www.fda.gov/bbs/topics/CONSUMER/CON00065.html|url-status=dead}}</ref> * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗು [[ಬೆಂಜೋಯಿಲ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್|ಬೆಂಜೋಯಿಲ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಅನ್ನು]] [[ಕಲೆಗಳನ್ನು|ಕಲೆಗಳನ್ನುಗುಣಪಡಿಸಲು]] ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last=Milani|first=Massimo|coauthors=Bigardi, Andrea; Zavattarelli, Marco|year=2003|title=Efficacy and safety of stabilised hydrogen peroxide cream (Crystacide) in mild-to-moderate acne vulgaris: a randomised, controlled trial versus benzoyl peroxide gel|url=http://www.ingentaconnect.com/content/libra/cmro/2003/00000019/00000002/art00010|journal=Current Medical Research and Opinion|volume=19|issue=2|pages=135–138(4)|doi=10.1185/030079902125001523|format={{dead link|date=January 2010}}|access-date=2010-06-03|archive-date=2007-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20071001191952/http://www.ingentaconnect.com/content/libra/cmro/2003/00000019/00000002/art00010|url-status=dead}}</ref> * ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ [[ವಾಂತಿಯನ್ನು]] ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite encyclopedia|title=Drugs to Control or Stimulate Vomiting|encyclopedia=Merck Veterinary manual|url=http://www.merckvetmanual.com/mvm/index.jsp?cfile=htm/bc/190303.htm|publisher=[[Merck & Co.]], Inc|year=2006|access-date=2010-06-03|archive-date=2016-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160324233045/http://www.merckvetmanual.com/mvm/index.jsp?cfile=htm%2Fbc%2F190303.htm|url-status=dead}}</ref> ;ಇತರ ಬಳಕೆಗಳು * [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿ|ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ "ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಯಾವ ಅಧಾರವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು", ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ "ನುರಿತ ವೈದ್ಯರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹೊಸ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿ" ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite journal|title=Questionable methods of cancer management: hydrogen peroxide and other 'hyperoxygenation' therapies |journal=CA: a cancer journal for clinicians|volume=43|issue=1|pages=47–56|year=1993|pmid=8422605|doi=10.3322/canjclin.43.1.47}}</ref> * ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದಿತ ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ 1% ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವು|ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ]]. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಆಂತರಿಕ ಬಳಕೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ [[ರಕ್ತದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ]] ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಾಗು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅದರ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಜೀವಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Cooper|first=Anderson|title=A Prescription for Death?|publisher=CBS News|date=2005-01-12|url=http://www.cbsnews.com/stories/2005/01/12/60II/main666489.shtml|accessdate=2007-07-07|archive-date=2007-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20070717085909/http://www.cbsnews.com/stories/2005/01/12/60II/main666489.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Mikkelson|first=Barbara|title=Hydrogen Peroxide|url=http://www.snopes.com/medical/healthyself/peroxide.asp|publisher=Snopes.com|date=2006-04-30|accessdate=2007-07-07}}</ref> *''[[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್ (ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್)]] ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ'' ==ಸುರಕ್ಷತೆ== ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಲವು, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ, ಅಂದರೆ 3%ರಷ್ಟು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅದು [[ಮಟೀರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್]] (MSDS) ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. [[ರೆಡ್ಯೂಸಿಂಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ]] ಇದ್ದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ H₂O₂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಂದರೆ 40% ಕ್ಕಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರಿವನ್ನು, D001 ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅದು DOT ಉತ್ಕರ್ಷಕಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುತ್ತದೆ. EPA ರಿಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ (RQ) ನ ಪ್ರಕಾರ D001ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು 100 ಪೌಂಡ್, ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತಣ್ಣನೆಯ, ಒಣಗಿದ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಬರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಸುಡುವ ಅಥವಾ ದಹಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು.<ref>{{Cite web |url=http://www.bu.edu/es/labsafety/ESMSDSs/MSHydPeroxide.html |title=Hydrogen Peroxide MSDS |access-date=2010-06-03 |archive-date=2007-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220182909/http://www.bu.edu/es/labsafety/ESMSDSs/MSHydPeroxide.html |url-status=deviated |archivedate=2007-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071220182909/http://www.bu.edu/es/labsafety/ESMSDSs/MSHydPeroxide.html }}</ref> ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸದಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಸ್ಟೈನ್ಲೆಸ್ಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು (ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಕೆಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು ಹಾಗು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳು ಸಹ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ).<ref>[http://www.ozoneservices.com/articles/004.htm Ozonelab Peroxide compatibility]</ref> ಇದನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು ಹಾಗು ಆದ್ದರಿಂದ ಔಷಧೀಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೋಸುವ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಬಾಟಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.truthorfiction.com/rumors/h/hydrogen-peroxide.htm |title = The Many Uses of Hydrogen Peroxide-Truth! Fiction! Unproven! |accessdate = 2008-06-30 |archive-date = 2008-07-01 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080701032525/http://www.truthorfiction.com/rumors/h/hydrogen-peroxide.htm |url-status = dead }}</ref> ಶುದ್ಧ ಅಥವಾ ತೆಳು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಹಲವಾರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು: * '''ಸ್ಪೋಟಕ ಹಬೆಗಳು.''' ಸುಮಾರು 70% ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, 70&nbsp;°C (158&nbsp;°F) ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=July 2008}}ಕುದಿಯುವ ದ್ರಾವಣವು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹಬೆಯ ಸ್ಪೋಟಕವನ್ನು ([[BLEVE]] ಉಳಿದಂತಹ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. * '''ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು.''' ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳಾದ ಗ್ರೀಸ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಪೋಟಕಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪೋಟಕದವರೆಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು [[ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್]], [[ಕೀಟೋನ್]], [[ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್]], (ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಸಿಡ್]]), [[ಅಮೈನ್|ಅಮೈನ್‌ಗಳು]] ಹಾಗು [[ಫಾಸ್ಪರಸ್|ಫಾಸ್ಪರಸ್‌ನ]] ಜೊತೆಗಿನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=June 2007}} * '''ವೇಗವಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ.''' ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ (ಅಥವಾ ಇತರ ಸುಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ) ಬಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮಟ್ಟವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ನೀರು ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥವು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ntsb.gov/publictn/2000/HZB0001.htm |title=NTSB - Hazardous Materials Incident Brief |access-date=2010-06-03 |archive-date=2011-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110128034212/http://www.ntsb.gov/publictn/2000/hzb0001.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://media.armadilloaerospace.com/misc/MaterialTest.mpg |title=Armadilloaerospace material tests with HTP |access-date=2010-06-03 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928171928/http://media.armadilloaerospace.com/misc/MaterialTest.mpg |url-status=deviated |archivedate=2007-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928171928/http://media.armadilloaerospace.com/misc/MaterialTest.mpg }}</ref> * '''ನಾಶಕಾರಿ.''' ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ (>50%) ನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ದಿನಬಳಕೆಯ ದ್ರಾವಣಗಳು ಸಹ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ,[[ಮ್ಯೂಕಸ್ ಪದರದಲ್ಲಿ]] ಹಾಗು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಉರಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ [http://www.jtbaker.com/msds/englishhtml/h4070.htm MSDS for a 3% peroxide solution].</ref> ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು(3% ದ್ರಾವಣದ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ) ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಸೇವನೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 10% ರಷ್ಟು ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಹಲವಾರು ಶ್ವಾಸಕೊಶಕ್ಕೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಉರಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=June 2007}} * '''ಬಿಳುಪಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ''' ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅಂದರೆ 3% ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಅಂದರೆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದವರೆಗಿನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಅಥವಾ ಕಾಂಟಾಕ್ಟ್ ಲೆನ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಇತರ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಗ ಹರಡುತ್ತದೆ. * '''ಆಂತರಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು.''' ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು 3% ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು "ಉರಿತ ಹಾಗು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಗುಳ್ಳೆಗಳು, (ಅದನ್ನು [[ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ ಗಂಟಲು|ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ ಗಂಟಲುಎಂದು]] ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ)ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಜಠರದಲ್ಲಿನ ಗುಳ್ಳೆಗಳು", ಅಲ್ಲದೆ "ಜಠರದಲ್ಲಿ ನೋವು, ವಾಂತಿ ಹಾಗು ಡೈಯೇರಿಯ"ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref>[http://www.sefsc.noaa.gov/HTMLdocs/HydrogenPeroxide3.htm Hydrogen Peroxide, 3%. ][http://www.sefsc.noaa.gov/HTMLdocs/HydrogenPeroxide3.htm 3. ][http://www.sefsc.noaa.gov/HTMLdocs/HydrogenPeroxide3.htm Hazards Identification] Southeast Fisheries Science Center, daughter agency of [[NOAA]].</ref> * '''ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ''' ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(1.2 kPa ನಷ್ಟು 50 ^oC ನಲ್ಲಿ[CRC ರಸಾಯನಿಕ ಹಾಗು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೈಪಿಡಿ,76 ನೇ ಮುದ್ರಣ, 1995-1996]) ಹಾಗು ಆವಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗು ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಉರಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಎನ್ ಐ ೦ ಎಸ್ ಹೆಚ್ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮಿತಿ (ಐ ಡಿ ಎಲ್ ಹೆಚ್) ಕೇವಲ 75 ppm. [http://www.cdc.gov/niosh/idlh/intridl4.html ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾದ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಲೇಖನ (IDLH): NIOSH &#91;http://www.cdc.gov/NIOSH/National ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಕ್ಯುಪೇಶನಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಹಾಗು ಹೆಲ್ತ್&#93; ರಸಾಯನಿಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ IDLH ಬೆಲೆಗಳ ಲೇಖನ (as of 3/1/95)]. ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಪಿಪಿಎಮ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ತೆರೆದಿಟ್ಟರೂ ಸಹ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒ ಎಸ್ ಹೆಚ್ ಎ [http://www.osha.gov ಆಕ್ಯುಪೇಶನಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಹಾಗು ಹೆಲ್ತ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೀಶನ್] ಇದು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 1.0 ಪಿಪಿಎಮ್ ನ ತೆರೆದಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (29 CFR 1910.1000, ಟೇಬಲ್ Z-1) ಹಾಗು "ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ,ಅದು ಮಾನವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಭದಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಎ ಸಿ ಜಿ ಐ ಹೆಚ್ [http://www.acgih.org ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಹೈಜಿನೀಸ್ಟ್] ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.[2008ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗು ಭೌತಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು & ಜೈವಿಕ ತೆರೆದಿಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಎ ಸಿ ಜಿ ಐ ಹೆಚ್, ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಹಾಗು ಹಬೆಯು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಆವಿಯ ಭಾಷ್ಪೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾಳಿಯು ದೊರಕುತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಇದನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಹಬೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಗೆ ನಿರಂತರ ಹಬೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸರಬರಾಜುದಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ OSHA [http://www.osha.gov/SLTC/healthguidelines/hydrogenperoxide/recognition.html ಆಕ್ಯುಪೇಶನಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಹಾಗು ಹೆಲ್ತ್ ಗೈಡ್ಲೈನ್ ಫಾರ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612114616/http://www.osha.gov/SLTC/healthguidelines/hydrogenperoxide/recognition.html |date=2011-06-12 }} ಹಾಗು ATSDR [http://www.atsdr.cdc.gov/MHMI/mmg174.html ಏಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಸಬ್ಸ್ಟಾನ್ಸಸ್ ಹಾಗು ಡಿಸೀಸ್ ರೆಜಿಸ್ಟ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011184239/http://www.atsdr.cdc.gov/MHMI/mmg174.html |date=2003-10-11 }} ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. * '''ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು.''' ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚರ್ಮದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವು ನಶಿಸಿ ಹೋಗಿ [[ವಿಟಿಲಿಗೊ]] ಎಂಬ ಚರ್ಮ ರೋಗವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 0.5-1% ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಚರ್ಮದ ಹೊರಪದರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ H₂O₂ ನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ರೋಗದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.vitiligo.eu.com/turmeric.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-03 |archive-date=2011-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110710203712/http://www.vitiligo.eu.com/turmeric.htm |url-status=dead }}</ref> ===ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳು=== * ಜುಲೈ 16, 1934 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ[[ಕುಮ್ಮರ್ಸ್ಡಾರ್ಫ್‌|ಕುಮ್ಮರ್ಸ್ಡಾರ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ]], ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದ ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಪೋಟಿಸಿ, ಮೂರು ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, [[ವರ್ನರ್ ವಾನ್ ಬ್ರಾನ್]] ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ರಾಕೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಶಕವಾಗಿ ಬಳಸದಿರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. * ಅಕ್ಟೊಬರ್ 28, 1998 ರಲ್ಲಿ ಓರ್ಲಾಂಡೊ ಇಂದ ಮೆಫಿಸ್ ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಾಯುವ್ಯ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ವಿಮಾನ 957 ಹಾಗು ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಸೋರಿಕೆ ಇಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಜನರು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref>Hazardous Materials Incident Brief DCA-99-MZ-001, [http://www.ntsb.gov/publictn/2000/HZB0001.htm "Spill of undeclared shipment of hazardous materials in cargo compartment of aircraft"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128034212/http://www.ntsb.gov/publictn/2000/hzb0001.htm |date=2011-01-28 }}. pub: National Transportation Safety Board. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 1998; ಮೇ 17, 2000ರಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> * [[ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]], [[ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಶಿಬಿರ|ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿನ]] [[ನಾಜಿ|ನಾಜಿವೈದ್ಯರು]] ಮಾನವನ ಪದಾರ್ಥಗಳ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web | title=The Nazi Doctors: Medical Killing and the Psychology of Genocide | publisher=Robert Jay Lifton | url=http://www.holocaust-history.org/lifton/LiftonT257.shtml | accessdate=1 November 2007 | archive-date=15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070915150623/http://www.holocaust-history.org/lifton/LiftonT257.shtml | url-status=dead }}</ref> * [[21 ಜುಲೈ2005 ಲಂಡನ್ ಸ್ಪೋಟಕದಲ್ಲಿ|21 ಜುಲೈ2005 ಲಂಡನ್ ಸ್ಪೋಟಕದಲ್ಲಿನ]] ಬಾಂಬ್‌ನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>Four Men Found Guilty in Plot to Blow Up London's Transit System, [http://www.foxnews.com/story/0,2933,288631,00.html "FOXNews.com"]. ಜುಲೈ 12, 2007.</ref> * [[ರಷ್ಯಾದ]] ಸಮುದ್ರಾಂತರಗಾಮಿ [[K-141 ಕುರ್ಸ್ಕ್]] ಕಪಟ ನೌಕಾ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು [[ಪಿಯೊಟರ್ ವೆಲಿಕಿ]], [[ಕಿರೊವ್ ಕ್ಲಾಸ್]] [[ಬ್ಯಾಟಲ್ ಕ್ರೂಸಿಯರ್‌|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಕ್ರೂಸಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸ್ಪೋಟಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2000 ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲಮಾನ 11:28 (07:28 UTC), ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳು ಸಿಡಿದವು. ನಂಬಲಾರ್ಹ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಸೋಲು ಹಾಗು ಸ್ಪೋಟಕಕ್ಕೆ ಕುರ್ಕಿಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇಂಧನವನ್ನು ಹೊದಿರುವ ನೌಕಾಸ್ಪೋಟಕಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮಟ್ಟವನ್ನು [[HTP]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನೌಕಾಸ್ಪೋಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನೌಕಾಸ್ಪೋಟಕಗಳಲ್ಲಿನ ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಇದರ ಸೋರುವಿಕೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ತರಹದ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆ 1955 ರಲ್ಲಿ [[HMS Sidon|HMS Sidonನ]] ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *[[ವೇಪರೈಸ್ಡ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್]] ==ಆಕರಗಳು== ===ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು=== {{reflist|2}} ===ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ=== {{refbegin}} *ಜೆ. ಡ್ರಾಬೊವಿಸ್ಜ್ ''et al.'', ''The Syntheses of Sulphones, Sulphoxides ಮತ್ತು Cyclic Sulphides'', p112-116, ಜಿ. ಕ್ಯಾಪೊಝಿ ''et al.'', eds., ಜಾನ್ ವಿಲೆ & ಸನ್ಸ್, ಚಿಚೆಸ್ಟರ್, UK, 1994. ISBN 0-471-80580-7. *ಎನ್. ಎನ್. ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್, ಎ. ಅರ್ನ್‌ಷಾ, ''Chemistry of the Elements'', 2nd ed., ಬಟರ್‌ವರ್ತ್-ಹೆನೆಮನ್ನ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, UK, 1997. A great description of properties & chemistry of H₂O₂. *ಜೆ. ಮಾರ್ಚ್, ''Advanced Organic Chemistry'', 4ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ., ಪು.&nbsp;723, ವಿಲೇ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, 1992. *ಡಬ್ಲೂ. ಟಿ. ಹೆಸ್ಸ್, ''ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್'', ''Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology'', 4ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, ವಿಲೇ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಸಂಪುಟ.13, 961-995 (1995). {{refend}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{linkfarm}} * [http://www.tecaeromex.com/ingles/destilai.htm Hydrogen Peroxide Distillation for rocket fuel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230033540/http://www.tecaeromex.com/ingles/destilai.htm |date=2015-12-30 }} * [http://msds.fmc.com/msds/100000010225-MSDS_US-E.pdf ಮಟೀರಿಯಲ್ ಸೆಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041001044659/http://msds.fmc.com/msds/100000010225-MSDS_US-E.pdf |date=2004-10-01 }} * [http://www.atsdr.cdc.gov/tfactsx4.html ATSDR Agency for Toxic Substances and Disease Registry FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304110351/http://www.atsdr.cdc.gov/tfactsx4.html |date=2016-03-04 }} * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8247815 Negative effects of Hydrogen Peroxide as an oral rinse] * [http://www.food-grade-hydrogen-peroxide.co.uk Food Grade Hydrogen Peroxide Information] * [http://www.erps.org Experimental Rocket Propulsion Society] * [http://www.ilo.org/public/english/protection/safework/cis/products/icsc/dtasht/_icsc01/icsc0164.htm International Chemical Safety Card 0164] * [http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0335.html NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards] * [http://www-cie.iarc.fr/htdocs/monographs/vol71/023-hydrogenper.html IARC Monograph "Hydrogen Peroxide"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051012221237/http://www-cie.iarc.fr/htdocs/monographs/vol71/023-hydrogenper.html |date=2005-10-12 }} * [http://www.gkllc.com General Kinetics Inc. Hydrogen Peroxide Rocket Engines and Gas Generators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119060751/http://www.gkllc.com/ |date=2012-11-19 }} * [http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/Cancer/oxygen.html Oxygenation Therapy:Unproven Treatments for Cancer and AIDS] * [http://www.gaiaresearch.co.za/hydroperoxide.html Hydrogen Peroxide in the Human Body] * [http://www.using-hydrogen-peroxide.com Information on many common uses for hydrogen peroxide, especially household uses.] * [http://copublications.greenfacts.org/en/tooth-whiteners/index.htm Hydrogen peroxide in tooth whiteners] summary by [[GreenFacts]] of the European Commission SCCP assessment {{Hydrogen compounds}} {{Stomatological preparations}} {{Antiseptics and disinfectants}} {{Otologicals}} {{Hair colors}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಲೀಚಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಡಿಸ್‌ಇನ್‌ಫೆಕ್ಟೆಂಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಲೈಟ್-ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ರಾಕೆಟ್ ಆಕ್ಸಿಡೈಸರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:2004 ಪೀಟಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಒಟೊಲಾಜಿಕಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] 7t2k0ai364d4ebo4cm2shict641d7v1 0 23753 1371803 1368240 2026-04-22T01:39:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371803 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋ |logo = [[ಚಿತ್ರ:Škoda logo from 2011.jpg|145px]] |caption = |type = [[ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ]], [[ವೋಕ್ಸ್‌ವಾಗನ್ ಗುಂಪು|ವೋಕ್ಸ್‌ವಾಗನ್ ಗುಂಪಿನ]] ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ |foundation = [[ಲಾರಿನ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್]] ಆಗಿ 1895ರಲ್ಲಿ |founder = [[ವಾಟ್‍ಸ್ಲಾವ್ ಲಾರಿನ್]] ಮತ್ತು<br />[[ವಾಟ್‍ಸ್ಲಾವ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್]] |location_city = [[ಮ್ಲಾಡಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್]] |location_country = [[ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] |locations = 6 ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು (4 ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ, 2 ಭಾರತದಲ್ಲಿ) |area_served = [[ವಿಶ್ವ|ಜಾಗತಿಕ]]<br />(ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) |key_people = ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಮಾಯರ್<br /><small>ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ</small><br />ಕ್ರಿಸ್ಚನ್ ಕ್ಲಿಂಗ್ಲರ್<br /><small>ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ</small> |industry = [[ವಾಹನೋದ್ಯಮ|ಮೋಟರ್ ವಾಹನ]] |products = [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ]]ಗಳು |services = ವಾಹನ [[ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]] |market cap = |revenue = {{profit}} [[ಯೂರೊ|€]]8.5 ಬಿಲಿಯ (2007) |operating_income = |net_income = 15.94 ಬಿಲಿಯ [[ಚೆಕ್ ಕೊರನಾ|ಕೊರನಾ]]/$990 ಮಿಲಿಯ (2008) |assets = |equity = |owner = |num_employees = 27,680 (2007)<ref name="business.maktoob.com">{{cite web|url=http://business.maktoob.com/NewsDetails-20070218035755-Skoda_Auto_and_unions_agree_pay_and_conditions_deal.htm|title=Skoda Auto and unions agree pay and conditions deal|accessdate=7 June 2008|work=business.maktoob.com}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |parent = ವೋಕ್ಸ್‌ವಾಗನ್ ಗುಂಪು |divisions = |subsid = |homepage = [http://www.skoda-auto.com Škoda-Auto.com] |footnotes = |intl = yes }} '''ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋ''' ({{IPA-cs|ˈʃkoda|-|Cs-Skoda.ogg}})- ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಸ್ಕೋಡಾ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಹನ]] ತಯಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದಿಮೆ. ಇಸವಿ 1991ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಗ್ರೂಪ್‌]]ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾದ ಒಟ್ಟು 684,226 ಕಾರ್‌ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು. == ಇತಿಹಾಸ == ಇಸವಿ 1859ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್]] ‌ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋ ಉದ್ದಿಮೆ ಹೇಗಾಯಿತೆಂಬ ಮೂಲಗಳಿಗೆ 1890ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮರಳಬೇಕು. ಅಂದು ಹಲವು ಸುದೀರ್ಘಕಾಲ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ [[ಕಾರ್‌ ತಯಾರಕ]]ರಂತೆ, ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1894ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ, ಅಂದು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೆರಿ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ[[ಮ್ಲಾಡ್ಯಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ 26 ವರ್ಷದ ಯುವಕ [[ವ್ಯಾಕ್ಲಾವ್‌ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌]]ತನ್ನ ಜರ್ಮನ್ ಬೈಸಿಕಲ್‌ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ ತನ್ನ ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ತಯಾರಕರಾದ ಸೀಡೆಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ನೌಮನ್‌ ತಯಾರಕರಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಮಾಡಿ, ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಡಿರೆಂದು ಜೆಕ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದರು. ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬಂತು 'ನಿಮ್ಮ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಹ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು'. ಇದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌, ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸೈಕಲ್ ದುರಸ್ತಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಆತನು [[ವ್ಯಾಕ್ಲಾವ್ ಲಾರಿನ್]]‌ನೊಂದಿಗೆ 1895ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಲಾಡ್ಯಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್‌ ದುರಸ್ತಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೈಕಲ್‌ ಉದ್ದಿಮೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಮುಂಚೆ ಲಾರಿನ್‌ ಹತ್ತಿರದ [[ಟರ್ನೊವ್]]‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್‌ ತಯಾರಕರಾಗಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:2007-08-cesko-153.jpg|thumb|ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮ್ಲಾಡ್ಯಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ 1905 ಮಾದರಿಯ ಲಾರಿನ್‌ &amp; ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌]] ಇಸವಿ 1898ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತಮ್ಮ ಸೈಕಲ್‌ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ತಯಾರಕರಾದ ವರ್ನೆರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ತಯಾರಿಸಿದ ವರ್ನರ್‌ "ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕ್ಲೆಟ್" <ref group="nb">ವರ್ನರ್‌ ಮೋಟಾರ್‌ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ: {{cite web|last=Twycross|first=Tony|title=Auto Cycling, 1890's Style|publisher=The Moped Archive|date=April 2005|url = http://www.users.globalnet.co.uk/~pattle/nacc/arc0556.htm|accessdate=13 August 2008}} </ref>‌ ಒಂದನ್ನು ಈ ಜೋಡಿ ಖರೀದಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ, ಕೈಗಂಬಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿಸಲಾದ ಇಂಜಿನ್‌ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ರ ಮೊದಲ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕ್ಲೆಟ್‌ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಆ ಸೈಕಲ್ ಮೇಲಿನ ಮುಂಚಿನ ಘಟನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಲಾರಿನ್ ಮುಂಭಾಗದ ಹಲ್ಲೊಂದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರ ರಚನೆಯು ಇಂಜಿನ್ ಸುತ್ತ ಇರುವಂತೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಹನವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು, ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೋಡಿಯು ಜರ್ಮನ್ ದೇಶದ ವಾಹನ ಇಗ್ನಿಷನ್‌ ತಜ್ಞ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಬಾಷ್]]‌ರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಭಿನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಸಲಹೆ ಕೋರಿದರು. ‌ ಇವರಿಬ್ಬರ ಹೊಸ ಸ್ಲಾವಿಯಾ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ 1899ರಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿತು. ಇಸವಿ 1900ರಲ್ಲಿ, ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ 32 ಜನ ನೌಕರರಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಲಾವಿಯಾ ರಫ್ತುಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡವು. ಲಂಡನ್‌ನ ಹ್ಯೂಟ್‍‌ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ 150 ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪಸಮಯದ ನಂತರ, ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮವು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ ತಯಾರಕರು ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿತು.<ref name="autoportal">{{cite web|url=http://www.carautoportal.com/skoda/|title=Skoda Company History|accessdate=10 August 2009|work=carautoportal.com|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101221115013/http://www.carautoportal.com/skoda/|url-status=dead}}</ref> ಮೊದಲ ಮಾದರಿಯಾದ ವೊಯ್ಟುರೆಟ್‌ A ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ಕಂಪೆನಿಯು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೆರಿ]] ದೇಶದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1905ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯು [[ವಾಹನ]]ಗಳನ್ನೂ ಸಹ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. WWI ನಂತರ, ಲಾರಿನ್‌-ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ ಕಂಪೆನಿಯು [[ಟ್ರಕ್]] ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ, 1924ರಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿತು ಹಾಗೂ ಬೆಂಕಿ ಆಕಸ್ಮಿಕಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಯಸಿತು ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಉದ್ದಿಮೆ '''[[ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್]]''' ಅದನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್ ಬಹು-ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಉದ್ದಿಮೆ ಹಾಗೂ [[ಜೆಕೋಸ್ಲೊವಿಕಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆನಂತರದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಕೋಡಾ ಹೆಸರಿನಡಿ ನಡೆದವು. ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡರೂ ನಂತರ, 1930ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ''ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌'' ಮುಂತಾದ ವಾಹನ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕೋಡಾ ಪುನಃ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]] ರಲ್ಲಿ [[ಜೆಕೊಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ದೇಶ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು]]. ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯು ''ಹರ್ಮನ್‌ ಗೊರಿಂಗ್‌ ವರ್ಕ್'' ‌ ಅಂಗವಾಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]] ದೇಶದ [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]-ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. === WWII ನಂತರ === [[ಚಿತ್ರ:Skoda 1201 Stationsvagn 1959.jpg|thumb|ಸ್ಕೋಡಾ 1201 1959]] [[ಚಿತ್ರ:Skoda Octavia 1961.jpg|thumb|ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ 1961]] [[ಚಿತ್ರ:Škoda 110R Coupé.jpg|thumb|1980 ಇಸವಿ ಮಾದರಿಯ ಸ್ಕೋಡಾ 110R. ಆ ಕಾಲದ ಪಾರ್ಷ್‌ ವಾಹನದಂತಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕೃತಿ, ಆದರೆ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ದರದಲ್ಲಿ.]] [[ಮ್ಲಾಡ್ಯಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್]]‌ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 1945ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.WWII (2ನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ)ನಂತರ ಸ್ಕೋಡಾದ ಮೊದಲ ಕಾರಿನ ಮಾದರಿ, 1101 ಸರಣಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು WWII ಮುಂಚೆ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸ್ಕೋಡಾ ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌ ಮಾದರಿಯ ನವೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1945ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕೋಡಾ ಸಹ [[ಯೋಜಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿ]]ಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥ, ಇದು ಮೂಲ ಸ್ಕೋಡಾ ಉದ್ದಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತು {{Clarify|date=May 2010}}. ಪ್ರತಿಕೂಲಕರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟೇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಸ್ಕೋಡಾ 1960ರ ದಶಕದ ತನಕ ತನ್ನ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಕೋಡಾ 440 ಸ್ಪಾರ್ಟಾಕ್‌, 445 ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ, ಫೆಲಿಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಕೋಡಾ 1000 MB ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. 1980ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ (ಅಂದು ''ಆಟೋಮೊಬಿಲೊವೆ ಝ್ಯಾವೊಡಿ ನ್ಯಾರೊಡ್ನಿ ಪಾಡ್ನಿಕ್‌, ಮ್ಲಾಡ್ಯಾ ಬೊಲೆಸ್ಲಾವ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ‌) 1960ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಾರ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು. ಸ್ಕೋಡಾ 105/120, ಎಸ್ಟೆಲ್‌ ಮತ್ತು ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌ನಂತಹ [[ಹಿಂಬದಿಯ ಎಂಜಿನ್‌ಉಳ್ಳ]] ಮಾದರಿಗಳು ಸ್ಥಿರ ಮಾರಾಟ ಕಂಡಿತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 1970 ಹಾಗೂ 1980ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ RAC ರ‌್ಯಾಲಿಯಂತ ರೇಸಿಂಗ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. RAC ರ‌್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಕಾರುಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದವು. ಈ ವಾಹನಗಳು {{convert|130|bhp|0|lk=on}}, {{convert|1289|cc|1|lk=on}} ಇಂಜಿನ್‌ ಮೂಲಕ ಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ್ದು ಎನ್ನುವಂತಹ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಲೇವಡಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದರೂ, ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನಗಳು 1970 ಹಾಗೂ 1980ರ ದಶಕಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ UK ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು. "ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌" ಎಂಬ ಆವೃತ್ತಿ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಎಸ್ಟೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಕ್ರೀಡಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೃದು ಛಾವಣಿಯುಳ್ಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಬಡವನ ಪಾರ್ಷ್‌' ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು UKಯಲ್ಲಿನ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತ್ತು.<ref>BBC ವರದಿ :[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/654973.stm ಸ್ಕೋಡಾ ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌ - 'ಪೂರ್ ಮ್ಯಾನ್`ಸ್ ಪಾರ್ಷ್‌']</ref> :''"ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನವು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಹಾಸ್ಯದ ವಸ್ತುವಾಗಲು ಒಂದು ಕಾರಣ. '' ''ಉದ್ದಿಮೆಯು ಏನೋ ಒಂದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು."'' - 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನದ ಮಾರಾಟದ ಕುರಿತು BBC ವರದಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಅಂಶ. [[ಫೇವರಿಟ್‌]] ಮಾದರಿಯನ್ನು 1987ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯನ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಬರ್ಟೊನ್]]‌ ಫೇವರಿಟ್‌ರ ರೂಪವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೆಲವು ಮೋಟಾರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸ್ಕೋಡಾ-ವಿನ್ಯಾಸದ 1289 cc ಇಂಜಿನ್‌ನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ ಕಾರನ್ನು ಸ್ಕೋಡಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಂತರವು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಂತರವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತಲಿತ್ತು. [[ಜೆಕೊಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಇತರೆ [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಕ್]] ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫೇವರಿಟ್ಸ್‌ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ UK ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಈ ವಾಹನಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಈ ಕಾರುಗಳು ದೃಢ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಮೌಲ್ಯದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1994ರಲ್ಲಿ ಫೆಲಿಷಿಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ತನಕ ಈ ವಾಹನಗಳ ಟ್ರಿಮ್ ಲೆವೆಲ್‌ಗಳು(ವಾಹನದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮಟ್ಟ)ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದವು. === ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ === [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್‌ನ ಕುಸಿತ]] ಹಾಗೂ [[ವೆಲ್ವೆಟ್‌ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯು ಜೆಕೊಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಹಲವು ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು [[ಖಾಸಗೀಕರಣ]]ಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸದೃಢವಾದ ವಿದೇಶೀ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದಿತು. ಇಸವಿ 1990ರಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1991ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಗನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]]ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಯಿತು. ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ನನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಕಾರ್‌ ತಯಾರಕ [[ರೆನಾಲ್ಟ್]] ವಿರುದ್ಧ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಜೆಕ್‌ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಾಹನ ಮಾದರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯು ರೆನಾಲ್ಟ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಸೋಲಪ್ಪಿತು. ಸ್ಕೋಡಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ [[ರೆನಾಲ್ಟ್‌ ಟ್ವಿಂಗೊ]] [[ಸಿಟಿ ಕಾರ್‌]] ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಜರ್ಮನ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಮವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಯಿತು. [[ಲಾಡಾ]]-[[AutoVAZ (ಆಟೋವಾಜ್‌)]] ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ [[ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್‌]] (''ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಸ್ಕೋಡಾ ಆಟೋ'' ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಈಸ್ಟರ್ನ್-ಬ್ಲಾಕ್ ವಾಹನ ತಯಾರಕರ ತರುವಾಯದ ಏಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಇದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=May 2010}}. ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ವಾಹನದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆ- ಎರಡೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಇಸವಿ 1994ರ ಮಾದರಿಯಾದ [[ಫೆಲಿಷಿಯಾ]] ಇನ್ನೂ ಫೇವರಿಟ್‌ ಮಾದರಿಯ [[ಫ್ಲೋರ್‌ಪ್ಯಾನ್‌]] ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ನೆರವಾಗಿ,ಈ ವಾಹನವು ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ AG ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಫರ್ಡಿನಂಡ್‌ ಪೀಚ್‌]] ತಾವೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ, [[ಡಿರ್ಕ್‌ ವಾನ್‌ ಬ್ರೇಕಲ್‌]]ರನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸದ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆನಂತರ ತಯಾರಾದ ''ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ'' ಮತ್ತು ''ಫೇಬಿಯಾ'' ಮಾದರಿಗಳು ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಗ್ರೂಪ್‌ ಫ್ಲೋರ್‌ಪ್ಯಾನ್‌]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ ಮಾದರಿಯು [[ಗಾಲ್ಫ್‌ Mk5]] ಹಾಗೂ ಫೇಬಿಯಾ ಮಾದರಿಯು [[A0 ಫ್ಲೋರ್‌ಪ್ಯಾನ್]]‌ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಫೇಬಿಯಾ ಮಾದರಿಯು ಗಾಲ್ಫ್‌ Mk5 ಫ್ಲೋರ್‌ಪ್ಯಾನ್‌ನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, ಈ ಫ್ಲೋರ್‌ಪ್ಯಾನ್‌ ಆಧರಿಸಿ ಫೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ತನ್ನ ಹೊಸ [[ಪೊಲೊ]] ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮುಂಚೆಯೇ‌ ಫೇಬಿಯಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1980ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದರ ಖ್ಯಾತಿಯ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ, (VW) <ref>ಕಾರ್‌ಪೇಜಸ್‌, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2002 :[http://www.carpages.co.uk/skoda/skoda_marketing_success_17_12_02.asp ಸ್ಕೋಡಾಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ ಸಕ್ಸಸ್‌]</ref> ಉದ್ದಿಮೆಯು ಸ್ಕೋಡಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗಿನಿಂದ, [[ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹನದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ- ವಾಹನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ 'ಅವಹಾಸ್ಯದ ವಸ್ತು 'ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಬಣ್ಣಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |last=Massy |first=Kevin |url=http://reviews.cnet.com/8301-13746_7-9859723-48.html |title=Skoda flagship to get VW's premium nav system &#124; The Car Tech blog - CNET Reviews |publisher=Reviews.cnet.com |date=28 January 2008 |accessdate=6 February 2010 |archive-date=5 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605130546/http://reviews.cnet.com/8301-13746_7-9859723-48.html |url-status=deviated |archivedate=5 ಜೂನ್ 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110605130546/http://reviews.cnet.com/8301-13746_7-9859723-48.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.skoda.com.au/skodaaustralia/reviews-octavia-01.aspx |title=Å koda Octavia: first drive of the 'budget' VW - Å koda Reviews and Awards |publisher=Skoda.com.au |date= |accessdate=6 February 2010 |archive-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008050101/http://www.skoda.com.au/skodaaustralia/reviews-octavia-01.aspx |url-status=deviated |archivedate=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091008050101/http://www.skoda.com.au/skodaaustralia/reviews-octavia-01.aspx }}</ref><ref>{{cite web |author=Steve Kealy |url=http://www.carsales.com.au/reviews/2009/small-4x4/skoda/skoda-octavia-scout-4x4-13348 |title=Skoda Octavia Scout 4x4 – Car Reviews, News & Advice |publisher=Carsales.com.au |date= |accessdate=6 February 2010 |archive-date=26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150226113351/http://www.carsales.com.au/reviews/2009/small-4x4/skoda/skoda-octavia-scout-4x4-13348 |url-status=deviated |archivedate=26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150226113351/http://www.carsales.com.au/reviews/2009/small-4x4/skoda/skoda-octavia-scout-4x4-13348 }}</ref> ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂದುವರೆದು, ನೂತನ, ಆಕರ್ಷಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಸುಧಾರಣೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. 2000ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸ್ಕೋಡಾದ ''"ಇಟ್ ಈಸ್ ಎ ಸ್ಕೋಡಾ, ಹಾನೆಸ್ಟ್"'' ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವು UKಯಲ್ಲಿ ಆ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ [[ದೂರದರ್ಶನ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ 2003ರ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ನೌಕರ ಕಾರುಗಳ ಬೊನೆಟ್‌ ಮೇಲೆ ಸ್ಕೋಡಾ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಕಾರುಗಳು ಬಂದಾಗ, ಈ ಕಾರುಗಳು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ, ಇವು ''ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ'' ಎಂದು ಈ ನೌಕರ ಆ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ ಅಳವಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ಮಾಧ್ಯಮ ಲೇಖನ :[http://www.cim.co.uk/mediastore/Brand_eGuides/eGuide4.pdf ಸೀ ಪೇಜಸ್ 23 ಎಂಡ್ 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029202605/http://www.cim.co.uk/mediastore/Brand_eGuides/eGuide4.pdf |date=2008-10-29 }}</ref> ಸ್ಕೋಡಾದ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಭಿಯಾನವು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.-ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೃತ್ತಿಪರರು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನ ಕುರಿತು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು, {{Citation needed|date=April 2009}} 'ಸ್ಕೋಡಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದ್ವಿಗುಣಗುಳಿಸುತ್ತೀರ? ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ತುಂಬಿಸಿಬಿಡಿ!' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಫೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರುಗಳಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಸವಿ 2005ರೊಳಗೆ ಸ್ಕೋಡಾ UKದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸುಮಾರು 30,000 ಕಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 1%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. UKಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಸ್ಕೋಡಾ ವಾಹನಗಳ ಸರಬರಾಜುಗಳಿಗೆ 'ವೇಯ್ಟಿಂಗ್‌ ಲಿಸ್ಟ್‌'(ಕಾದಿರಿಸುವ ಪಟ್ಟಿ)ನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. 2000ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ J.D. ಪವರ್‌ ಗ್ರಾಹಕ ತೃಪ್ತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, UKಯ ಸ್ಕೋಡಾ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ವಾಹನವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. {{As of|2010}} [[ಬೊಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೊವಿನಾ]]ದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಸರಾಜೆವೊ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಸ್ಕೋಡಾದ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯ ಘಟಕಗಳು ಹಲವೆಡೆ ಇವೆ. ಪಶ್ಚಿಮಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ [[ಔರಂಗಬಾದ್]]‌ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ ಜೋಡಣೆ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 2001ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೋಡಾ ಇಂಡಿಯಾ]] ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ ತನ್ನ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಮಾದರಿ [[ರೂಮ್‌ಸ್ಟರ್]]‌ನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ಇದು 2007ಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ [[ಫೇಬಿಯಾ]] ಆಗಿತ್ತು. ಆನಂತರ, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ, ಹೊಸ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳು, ಮುಂದಿನ ಗ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಬಂಪರ್‌ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಒಳಭಾಗಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ನವೀಕೃತ ಆಕ್ಟಾವಿಯದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸಿತ ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 1.4 TFSI ಹಾಗೂ ಹೊಸ [[ಕಾಮನ್‌ ರೇಲ್]]‌ [[ಡೀಸೆಲ್‌ ಇಂಜಿನ್]]‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿವೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಆಟೋ ಷೋದಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರ]]‌ನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು [[ಜಾಯ್ಸ್ಟರ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು-ಯುವಜನರ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕಾರು ಇದಾಗಿತ್ತು. ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಘಟಕ [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಗ್ರೂಪ್‌]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (VGA), ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ 1983ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಸ್ಕೋಡಾವನ್ನು ಪುನಃ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು. {{As of|2010}} ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ, ರೂಮ್ಸ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಸುಪರ್ಬ್‌ ಮಾದರಿಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಫೇಬಿಯಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಪೊಲೊ]]ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು VGA ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯ [[ಉಪ-ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್]]‌ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್‌ [[ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಗೋಲ್]]‌ NFನ ಆವೃತ್ತಿಯು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾಗಾಗಿ ಹೊಸ ಮೂಲ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದೆಯೆಂಬ ವದಂತಿಗಳಿವೆ. {{Citation needed|date=May 2010}} ಇಸವಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಸವಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಮಾಣವು 2008ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟಾಗಿ 123,000 ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಇಸವಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಷಾಂಘೈ ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಯೆಟಿ SUVಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://chinaautoweb.com/2010/05/shanghai-volkswagen-plans-for-skoda-yeti-production-in-2011/ |title=Shanghai Volkswagen Plans for Skoda Yeti Production in 2011 |publisher=ChinaAutoWeb.com |date=22 May 2010}}</ref> === ಮಾರಾಟದ ಇತಿಹಾಸ === {| class="wikitable" style="text-align:right" |- !ಮಾದರಿ !1997 !1998 !1999 !2000 !2001 !2002 !2003 !2004 !2005 !2006 !2007 !2008 !2009 !2010 |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ]] | 288,458 | 261,127 | 241,256 | 148,028 | 44,963 | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ]] | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | 823 | 128,872 | 250,978 | 264,641 | 260,988 | 247,600 | 236,698 | 243,982 | 232,890 | 246,561 | 264,173 | |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ]] | 47,876 | 102,373 | 143,251 | 158,503 | 164,134 | 164,017 | 165,635 | 181,683 | 233,322 | 270,274 | 309,951 | 344,857 | 317,335 | |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌]] | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | 177 | 16,867 | 23,135 | 22,392 | 22,091 | 20,989 | 20,530 | 25,645 | 44,548 | |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ರೂಮ್‌ಸ್ಟರ್‌]] | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | 14,422 | 66,661 | 57,467 | 47,152 | |- ![[ಸ್ಕೋಡಾ ಯೆತಿ]] | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | style="text-align:center"|— | 11,018 | |- !ವರ್ಷದ ಒಟ್ಟುಕಾರುಗಳು !336,334 !363,500 !385,330 !435,403 !460,252 !445,525 !449,758 !451,675 !492,111 !549,667 !630,032 !674,530 !684,226 ! |} == ಮೋಟರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ == [[ಚಿತ್ರ:Jani Paasonen - 2004 Rally Finland 3.jpg|thumb|2004 ರ‌್ಯಾಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೇಬಿಯಾ WRC.]] [[ಚಿತ್ರ:ŠkodaFabiaS2000(2009).jpg|thumb|ಫೇಬಿಯಾ S2000 (2009)]] ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಕಾರು ರೇಸ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಕೋಡಾ [[1999 ಋತು]]ವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[FIA]] [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರ‌್ಯಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌]] ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ [[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ]]ದ ತನ್ನ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರಾಲಿ ಕಾರ್‌]] ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಇಸವಿ 2001ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸಫಾರಿ ರ‌್ಯಾಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಮಿನ್‌ ಷ್ವಾರ್ಜ್‌]] ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ WRC ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ [[2003]]ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಆಕ್ಟೇವಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ [[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ]]ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಸವಿ [[2004 ಋತು]]ವನ್ನು ಸ್ಕೋಡಾ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ [[ನಂತರದ ಋತು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ರಾಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, 1995ರ [[ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌]] [[ಕೊಲಿನ್‌ ಮೆಕ್ರೇ]]ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಸರಣಿಯಿಂದ ಸ್ಕೋಡಾ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. [[2006 ಋತು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾವನ್ನು ಅರೆ-ಖಾಸಗಿ [[ರೆಡ್ ಬುಲ್]] ಸ್ಕೋಡಾ ತಂಡದಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ರಾಲಿ ಕ್ಯಾಟಲುನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ[[ಜ್ಯಾನ್‌ ಕೊಪೆಕಿ]] ಫೇಬಿಯಾ WRC ಕಾರ್‌ನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ ಐದನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ [[2007 ರಾಲಿ ಡಾಯಿಚ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೊಪೆಕಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಬಿಯ ಮತ್ತೆ 5 ಸ್ಥಾನದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಮಾಜಿ [[ಫೋರ್ಡ್]]‌ ಮತ್ತು [[ಸಿಟ್ರೊಯೆನ್]]‌ ಚಾಲಕ [[ಫ್ರಾಂಕೊಯ್‌ ಡುವಾಲ್]]‌ ಸಹ 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಫಸ್ಟ್‌‌ ಮೊಟೊರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ ಟೀಮ್‌ಗಾಗಿ ಫೇಬಿಯಾ WRCಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ರಾಲಿ ಕ್ಯಾಟಲೂನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. === ಇಂಟರ್ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ರಾಲಿ ಚಾಲೆಂಜ್‌ === ಇಸವಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಬಿಯಾ S2000ನ್ನು ಬಳಸಿದ ಸ್ಕೋಡಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಟರ್ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ರಾಲಿ ಚಾಲೆಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಸಹ ತಂಡವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಡಾ UK ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಗಯ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್‌ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. == ಮಾದರಿಗಳು == === ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Škoda Superb II TSI.JPG|thumb|ಸುಪರ್ಬ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿ]] {{div col}} * [[ಫೇಬಿಯಾ]] 2007 - (2ನೆಯ ತಲೆಮಾರು) ([[ಸೂಪರ್‌ಮಿನಿ]]) * [[ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ/ಲಾರಾ]] 2004 - (2ನೆಯ ತಲೆಮಾರು) ([[ಸಣ್ಣ 'ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕಾರ್‌']]) & ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ ಫೇಸ್‌ಲಿಫ್ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿ * [[ರೂಮ್ಸ್ಟರ್‌/ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್‌]] 2006 - ([[ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಾಹನ]]) * [[ಸುಪರ್ಬ್‌]] 2008 - (2ನೆಯ ತಲೆಮಾರು) ([[ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದ ಕಾರು]]) * [[ಯೆತಿ]] 2009 ([[ಮಿನಿ SUV]] ) {{div col end}} === ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಕಾರುಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Skoda Yeti.jpg|thumb|2006 ಸ್ಕೋಡಾ ಯತಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌]] {{div col}} * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/s2000/home.htm ಫೇಬಿಯಾ ಸೂಪರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823121856/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/s2000/home.htm |date=2009-08-23 }} (2007) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/joyster/joyster/homepage ಜಾಯ್ಸ್ಟರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090905094556/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/joyster/joyster/homepage/ |date=2009-09-05 }} (2006) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/yetiII/home.htm ಯೆತಿ II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918232238/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/yetiII/home.htm |date=2009-09-18 }} (2006) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/yeti/home.htm ಯೆತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303201602/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/yeti/home.htm |date=2009-03-03 }} (2005) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/roomster/home.htm ರೂಮ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819114310/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/roomster/home.htm |date=2009-08-19 }} (2003) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/tudor/hometudor.htm ಟ್ಯೂಡರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918235547/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/tudor/hometudor.htm |date=2009-09-18 }} (2002) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/fabiaparis/homefabia.htm ಫೇಬಿಯಾ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಎಡಿಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804180818/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/fabiaparis/homefabia.htm |date=2009-08-04 }} (2002) * [http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/ahoj/homeahoj.htm ಅಹೋಜ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919141147/http://www.skoda-auto.com/moss/concepts/ahoj/homeahoj.htm |date=2009-09-19 }} (2002) * ಫೆಲಿಷಿಯಾ ಗೊಲ್ಡನ್‌ ಪ್ರಾಗ್‌ (1998) * 783 ಫೇವರಿಟ್‌ ಕೂಪೆ (1987) {{div col end}} == ಮುಂಚಿನ ಮಾದರಿಗಳು == === 1900s === {{div col|cols=3}} * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ A (1905–1907) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ B (1906–1908) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ C (1906–1908) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ D (1906–1907) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ E (1906–1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ B2 (1907–1908) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ C2 (1907–1908) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ F (1907–1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FF (1907) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FC (1907–1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ HO/ HL/HLb (1907–1913) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ BS (1908–1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FCS (1908–1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ G (1908–1911) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ DO/DL (1909–1912) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FDO/FDL (1909–1915) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ EN (1909–1910) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FN/GDV/RC (1909–1913) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ FCR (1909) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ L/LO (1909–1911) {{div col end}} === 1910s === {{div col|cols=3}} * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ ENS (1910–1911) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ K/Kb/LOKb (1911–1915) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ LK (1911–1912) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ S/Sa (1911–1916) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ DN (1912–1915) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ RK (1912–1916) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Sb/Sc (1912–1915) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ M/Mb/MO (1913–1915) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ MK/400 (1913–1924) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ O/OK (1913–1916) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Sd/Se/Sg/Sk (1913–1917) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Ms (1914–1920) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Sh/Sk (1914–1917) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ T/Ta (1914–1921) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Si/Sl/Sm/So/200/205 (1916–1924) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ Md/Me/Mf/Mg/Mh/Mi/Ml/300/305 (1917–1923) {{div col end}} === 1920s === {{div col|cols=3}} * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ MS/540/545 (1920–1923) * ಲಾರಿನ್‌ & ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ – ಸ್ಕೋಡಾ 545 (1924–1927) * ಸ್ಕೋಡಾ 422 (1929) {{div col end}} === 1930s === {{div col|cols=3}} * ಸ್ಕೋಡಾ 633 (1931) * ಸ್ಕೋಡಾ ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌ (1934) * ಸ್ಕೋಡಾ ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌ (1934) {{div col end}} === 1940s === {{div col|cols=3}} * ಸ್ಕೋಡಾ ಟ್ಯೂಡರ್‌ (1946–1952) * ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌ 4000 (1939–1940) {{div col end}} === 1950ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ === {{div col|cols=3}} * ಸ್ಕೋಡಾ 1200 (1952–1956) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 440/445]] (1955–1959) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 1201]] (1956–1961) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ]] (1959–1964) * ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ (1959–1964) ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌ {{div col end}} === 1960ರ ದಶಕ === {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ ಕಾಂಬಿ]] (1961–1971) * ಸ್ಕೋಡಾ 1202 ಕಾಂಬಿ (1961–1973) * ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌ (1959–1964) * [[ಸ್ಕೋಡಾ MB1000/1100]] (1964–1969) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 1203]] (1967–1981) * ಸ್ಕೋಡಾ ವಿನ್‌ಟೂ (1968ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂಲರೂಪ ಮಾತ್ರ) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 100/110]] (1969–1977) {{div col end}} === 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ === {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ 110R ಕೂಪೆ]] (1970–1980) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 1100 GT]] (1970) * ಸ್ಕೋಡಾ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ 'ಫೆರಟ್‌ ವ್ಯಾಂಪೈರ್‌ RSR' (1971) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 120S ರ‌್ಯಾಲಿ]] (1971–1974) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 105/120/125]] (1976–1990) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 130 RS]] (1977–1978) {{div col end}} === 1980ರ ದಶಕ === {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಗಾರ್ಡ್‌]] (1981–1984) * [[ಸ್ಕೋಡಾ 130/135/136]] (1984–1990) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌]] (1984–1990) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇವರಿಟ್‌]] (1987–1995) {{div col end}} === 1990ರ ದಶಕ === {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ]] (1994–2001) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ]] ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರು (1996–2004, ಟೂರ್‌ 2004-) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ]] ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರು (1999–2007) {{div col end}} === 2000ದ ದಶಕ === {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌]] ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರು (2001–2008) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ]] ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರು (2004-) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ರೂಮ್‌ಸ್ಟರ್‌]] (2006-) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ]] ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರು (2007-) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌]] ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರು (2008-) * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಯೆತಿ]] (2009-) {{div col end}} :ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ಮಾದರಿ ಸಹ ಇದೆ. == ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ == === ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಾದರಿಗಳು === <div class="center"> <gallery> File:220505 skoda.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ 1202 File:Škoda 706 RO.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ 706 RO ಬಸ್‌ File:Skoda-LKW S706.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಟ್ರಕ್‌ File:Skoda Side.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ (1960) File:Skoda110lse.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ 110 L (1972) File:Škoda_110_R_1977.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ S110R ಕೂಪೆ (1977) File:1985SkodaRapid1.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ರ‌್ಯಾಪಿಡ್‌ (1985) File:Skoda130estelle.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಎಸ್ಟೆಲ್‌ 130 LSE (1988) File:Skoda Favorit 135 L.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇವರಿಟ್‌ (1991) File:Felugara.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಫೆಲಿಷಿಯಾ (1998) File:Skodaoctavia99.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ (1999) File:skoda.favia.bristol.750pix.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ (2001) File:Škoda Octavia RS.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ vRS (2004) File:Skoda Superb vr titan.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌ (2002) </gallery></div> === ಸದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು === <div class="center"> <gallery> File:Skoda Octavia II Combi Facelift.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ II ಫೇಸ್‌ಲಿಫ್ಟ್‌ (2008) File:Skoda Roomster silver vr EMS.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ರೂಮ್‌ಸ್ಟರ್‌ (2006) File:Škoda Fabia II BiColor.jpg|ಸ್ಕೋಡಾ ಫೇಬಿಯಾ II (2007) File:Skoda Superb II 1.8 TSI front.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಸುಪರ್ಬ್‌ II (2008) File:Skoda_Yeti.JPG|ಸ್ಕೋಡಾ ಯತಿ (2009) </gallery></div> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{div col|cols=3}} * [[ಸ್ಕೋಡಾ ವರ್ಕ್ಸ್‌]] * [[ಸ್ಕೋಡಾ ಇಂಡಿಯಾ]] * [[ವಾಹನ ತಯಾರಕರ ಪಟ್ಟಿ]] {{div col end}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book|author=Margolius, Ivan and Meisl, Charles|title=Škoda Laurin & Klement|location=London|publisher=Osprey|year=1992|isbn=1855322374}} == ಆಕರಗಳು == {{reflist}} <references group="nb"></references> * [http://www.topgear.com/content/carsurvey/2006/features/08/2.html ಸ್ಕೋಡಾ #1 ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್ ಇನ್ ಟಾಪ್ ಗೇರ್ ಸರ್ವೇ 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100818203717/http://www.topgear.com/content/carsurvey/2006/features/08/2.html |date=2010-08-18 }} * [http://www.whatcar.com/news-special-report.aspx?NA=214562&amp;EL=3121182 ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ - 'ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕಾರ್ಸ್‌' ಕ್ಲ್ಯಾಸ್‌ ವಿನ್ನರ್‌ ಇನ್ ವಾಟ್‌ಕಾರ್ಸ್‌ JD ಪಾವರ್‌ ಸರ್ವೇ 2005] * [http://www.whatcar.com/news-special-report.aspx?NA=214562&amp;EL=3121185 ಸ್ಕೋಡಾ - ಸಿಲ್ವರ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಇನ್ ವಾಟ್‌ಕಾರ್ಸ್‌ JD ಪಾವರ್‌ ಸರ್ವೇ 2005] * [http://www.global-car.ru/ ಅಫಿಷಿಯಲ್ ಸ್ಕೋಡಾ ಡೀಲರ್ ಇನ್ ರಷ್ಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100615053609/http://www.global-car.ru/ |date=2010-06-15 }} * [http://www.autoexpress.co.uk/news/autoexpressnews/207636/driver_power_2007.html ಸ್ಕೋಡಾ ಆಕ್ಟೇವಿಯಾ - ಆಟೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಡ್ರೈವರ್‌ ಪವರ್‌ 2007 ವಿನ್ನರ್] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == === ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲತಾಣಗಳು === {{Commons category|Škoda}} * [http://www.skoda-auto.com Skoda-Auto.com] ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜಾಲತಾಣ * [http://www.skoda.co.uk ಸ್ಕೋಡಾ UK] * [http://www.skoda.com.au ಸ್ಕೋಡಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ] === ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸೇರಿರದ ಅಂತರಜಾಲತಾಣಗಳು === * [http://briskoda.net BRISKODA.net] ಸ್ಕೋಡಾ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ {{DEFAULTSORT:Skoda Auto}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೋಲ್ಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರು ತಯಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾರಿಗೆ]] orgrp151c9pnl5x7dbalbom7c09vtiv 0 23775 1371804 1306220 2026-04-22T02:04:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371804 wikitext text/x-wiki {{taxobox |image = Stevia rebaudiana flowers.jpg |image_caption = ''Stevia rebaudiana'' flowers. |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = Eudicots |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Asterales]] |familia = [[Asteraceae]] |tribus = [[Eupatorieae]] |genus = '''''Stevia''''' |genus_authority = [[Antonio José Cavanilles|Cav.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = About 240 species, including:<br/> ''Stevia eupatoria''<br/> ''Stevia ovata''<br/> ''Stevia plummerae''<br/> ''Stevia rebaudiana''<br/> ''Stevia salicifolia''<br/> ''Stevia serrata'' }} '''''ಸ್ಟೀವಿಯಾ'' ''' ವು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದವರೆಗೆ [[ಉಪ‌ಉಷ್ಣವಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಉಷ್ಣವಲಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಟರಕೀಸ್]] ಎಂಬ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಹೂವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಮೂಲಿಕೆ]]ಗಳ ಮತ್ತು [[ಪೊದರು]]ಗಳ ಸುಮಾರು 240 [[ಜಾತಿಗಳ]] [[ಪಂಗಡ]]ವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಸ್ವೀಟ್‌ಲೀಫ್''', '''ಸ್ವೀಟ್ ಲೀಫ್''', '''ಶುಗರ್‌ಲೀಫ್''', ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ '''ಸ್ಟೀವಿಯಾ''' ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ಸ್ಟೆವಿಯಾ ರಿಬೌಡಿಯಾನಾ'' ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ಬೆಳೆಯು ಇದರ ಸಿಹಿಯಾದ ಎಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಸಕ್ಕರೆಯ ಪರ್ಯಾಯ]]ವಾಗಿ, ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ರುಚಿಯು [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಗಿಂತ ಒಂದು ನಿಧಾನವಾದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಕೆಲವು ಉದ್ಧರಣಗಳು ಒಂದು ಕಹಿಯಾದ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳ [[ಲೈಕೋರೈಸ್]]-ನಂತಹ [[ನಂತರದ ರುಚಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ 300 ಪಟ್ಟಿನವರೆಗಿನ ಸಿಹಿ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ದರಣಗಳ ಜೊತೆ, ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್]], ಕಡಿಮೆ-ಆಹಾರ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಗಮನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಕೂಡ [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ]]ಯ ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಸಂಭವನೀಯ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ರಕ್ತದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌]]ನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ನಗಣ್ಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್]]-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪಥ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ದೊರಕುವಿಕೆಯು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ದಶಕಗಳ ಅಥವಾ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಸಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ದೊರಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ಜಪಾನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳವರೆಗೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಇದರ ದೊರಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ 1990 ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂರಕ-ವಸ್ತುವಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ 2008 ರಲ್ಲಿ ರಿಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ - ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು ಉದ್ದರಣವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವರ್ಷಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ದೊರಕುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ== [[File:Steviol structure.svgg|thumb|left|ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಸಿಹಿ ಗ್ಲೈಕೊಸೈಡ್ಸ್‌ನ ಮೂಲ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್:ಸ್ಟೀವಿಯೊಸೈಡ್ ಮತ್ತು ರಬಾಯುಡಿಯೊಸೈಡ್ ಎ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆಟಮ್ ಮತ್ತು ಮೇಲುಗಡೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆಟಮ್ ಬದಲಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.]] ''ಸ್ಟೀವಿಯಾ'' ದ ತಳಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ, ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಹಾಗೆಯೇ [[ಅರಿಜೋನಾ]]ದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ, [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್]] ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 240<ref name="fna">{{cite web | url = http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=131515 | title = Stevia | work = [[Flora of North America]]}}</ref> ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="plants">{{cite web | url = http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=STEVI | title = Stevia Cav. | work = USDA PLANTS | access-date = 2010-06-24 | archive-date = 2010-06-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100617012903/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=STEVI | url-status = dead }}</ref> ಅವುಗಳು ಮೊದಲು [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]] ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ [[ಪೆಡ್ರೊ ಜೈಮ್ ಇಸ್ಟೀವ್‌]]ನಿಂದ ಸಂಶೊಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ''ಸ್ಟೀವಿಯಾ'' ಶಬ್ದವು ಅವನ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book | author=Parsons, WT | coauthors=Cuthbertson, EG | title=Noxious Weeds of Australia, 2nd ed. | year=2001 | publisher=CSIRO Publishing | location=Collingswood, Australia |url=https://books.google.com/books?id=sRCrNAQQrpwC&lpg=PA309&ots=0P6LyLb4wl&dq=%22Pedro%20Jaime%20Esteve%22%20stevia&pg=PA309#v=onepage&q=&f=false}} ಈ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಾದರೆ ''ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಯುಪಟೋರಿಯಾ'', ಎಂಬ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಳೆಯು ಇದೇ ಅಭಿದಾನದ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.</ref> ಸಿಹಿ ತಳಿ ''ಎಸ್. ಎಬೌಡಿಯಾನಾ'' ದ ಮಾನವ ಬಳಕೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು [[ಸುಕ್ರೋಸ್]] (ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಸಕ್ಕರೆ)ನ ಸಿಹಿಗಿಂತ 30-45 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="eurocommission">{{cite press release | title=Opinion on Stevia Rebaudiana plants and leaves | publisher=European Commission Scientific Committee on Food | date=17 June 1999 | url=http://www.bfr.bund.de/cm/208/stevia_rebaudiana_june_1999.pdf | format=[[PDF]] | accessdate=27 January 2008 | archive-date=18 ಜುಲೈ 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110718204828/http://www.bfr.bund.de/cm/208/stevia_rebaudiana_june_1999.pdf | url-status=dead }}</ref> ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಬಹುದು, ಅಥವಾ ಚಹದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು 1899 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಸ್ ದೇಶದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಮೊಯ್ಸೆಸ್ ಸೆಂಟಿನಾಗೊ ಬೆರ್ಟೋನಿ]]ಯು, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಪೆರುಗ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯ ರುಚಿಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal | last = Bertoni | first = Moisés Santiago | authorlink = Moisés Santiago Bertoni | coauthors = | title =. | journal = Revista de Agronomia de l’Assomption | volume = 1 | issue = | pages = 35 | publisher = | year= 1899 | url = | doi = | id = }}</ref> ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು, 1931 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸ್ಟೀವಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಿಹಿಯಾದ ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುವ [[ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್]] ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal | last = Bridel | first = M. | authorlink = | coauthors = Lavielle, R. | title = Sur le principe sucre des feuilles de kaa-he-e (stevia rebaundiana B) | journal = Academie des Sciences Paris Comptes Rendus | volume = | issue = Parts 192 | pages = 1123–5 | publisher = | year= 1931 | url = | doi = | id = }}</ref> ಈ ಮಿಶ್ರಣಗಳು [[ಸ್ಟಿವಿಯೋಸೈಡ್]] ಮತ್ತು [[ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಸುಕ್ರೋಸ್‌ಗಿಂತ 250-300 ಪಟ್ಟು ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ತಾಪವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, [[pH]] ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು [[ಕಿಣ್ವ]]-ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last = Brandle | first = Jim | authorlink = | coauthors = | title = FAQ - Stevia, Nature's Natural Low Calorie Sweetener | work = | publisher = [[Agriculture and Agri-Food Canada]] | date = 19 August 2004 | url = http://res2.agr.ca/London/faq/stevia_e.htm | doi = | accessdate = 8 November 2006 | archive-date = 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070926235109/http://res2.agr.ca/London/faq/stevia_e.htm | url-status = deviated | archivedate = 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070926235109/http://res2.agr.ca/London/faq/stevia_e.htm }}</ref> [[ಅಗ್ಲೈಕೋನ್]] ಮತ್ತು ಗ್ಲೈಕೋಸ್‌ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವು 1955 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1970 ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಜಪಾನ್]] [[ಸೈಕ್ಲಾಮೇಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸಚೇರಿಯನ್‌]]ನಂತಹ ಕೃತಕ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅವುಗಳು [[ಕಾರ್ಸಿನೋಜಿನ್‌]]ಗಳು ಎಂದು ಸಂದೇಹಿಸಲಾಯಿತು. ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳು, ಎಲೆಗಳ ನೀರಿನ ಉದ್ಧರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್‌ಗಳು ಸಿಹಿಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜಪಾನಿನ ಕಂಪನಿ ಮೊರಿಟಾ ಕಾಗಾಕು ಕೊಗ್ಯೋ ಕ. ನಿ. 1971 ರಲ್ಲಿ <ref>{{cite web | title = Stevia | publisher = Morita Kagaku Kogyuo Co., Ltd. | year = 2004 | url = http://www.morita-kagaku-kogyo.co.jp/e/index.htm | accessdate = 6 November 2007 | archive-date = 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071026103948/http://www.morita-kagaku-kogyo.co.jp/e/index.htm | url-status = deviated | archivedate = 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071026103948/http://www.morita-kagaku-kogyo.co.jp/e/index.htm }}</ref> ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಟಿವಿಯಾವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ತರುವಾಯದಿಂದ, ಜಪಾನಿಯರು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸೌಮ್ಯ ಪಾನೀಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ([[ಕೊಕಾ ಕೋಲಾ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ)<ref>{{cite book | last = Taylor | first = Leslie | authorlink = | coauthors = | title = The Healing Power of Natural Herbs | publisher = Square One Publishers, Inc. | year= 2005 | location = Garden City Park, NY | pages = (excerpted at weblink) | url = http://rain-tree.com/stevia.htm | doi = | isbn=0-7570-0144-0 }}</ref> ಮತ್ತು ಟೇಬಲ್‌ನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜಪಾನ್ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, 40% ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಿಹಿಕಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="NebGuide">{{cite web | last = Jones | first = Georgia | authorlink = | coauthors = | title = Stevia | work = | publisher = NebGuide: [[University of Nebraska–Lincoln]] Institute of Agriculture and Natural Resources | month = September | year = 2006 | url = http://www.ianrpubs.unl.edu/epublic/pages/publicationD.jsp?publicationId=609 | doi = | accessdate = 4 May 2007 | archive-date = 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101231084323/http://www.ianrpubs.unl.edu/epublic/pages/publicationD.jsp?publicationId=609 | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ, [[ಚೈನಾ]] (1984 ರಿಂದ),[[ಕೋರಿಯಾ]], [[ತೈವಾನ್]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], ಮತ್ತು [[ಮಲೇಷಿಯಾ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಏಷಿಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಸೇಂಟ್ ಕಿಟ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೇವಿಸ್]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಕೋಲಂಬಿಯಾ]], [[ಪೆರು]], [[ಪೆರುಗ್ವೆ]], ಮತ್ತು [[ಉರುಗ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಇಸ್ರೇಲ್‌]]ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಚೈನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ದ ರಫ್ತುಗಾರವಾಗಿದೆ (ನಿರ್ಯಾತಗಾರವಾಗಿದೆ).<ref name="NebGuide" /> ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ತಳಿಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದ ಪರ್ವತ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಲ್ಪ-ನೀರುಬತ್ತಿದ]] [[ಆವಾಸಸ್ಥಾನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ಕೂಡ [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಕೇವಲ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ಮಾತ್ರ [[ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತದೆ]] (ಚಿಗುರುತ್ತದೆ). ಸ್ಟೀವಿಯಾದ [[ಅಬೀಜ ಸಂತಾನ]]ದ ನೆಡುವಿಕೆಯು ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನ. ===ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆ=== [[File:Stevia rebaudiana foliage.jpg|thumb|ಎಸ್. ರಬಾಯುಡಿಯಾನ ಪೊಲಿಯೇಜ್]] [[File:Stevia-rebaudiana-total.JPG|thumb|right|ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ,ಆದಾಗ್ಯು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಸಿಹಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ನಿಷೇಶಿಸಿವೆ.]] ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ, [[ಪೆರುಗ್ವೆ]], [[ಬೊಲಿವಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] [[ಗೌರಾನಿ]] [[ಬುಡಕಟ್ಟು]]ಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವರು ಅದನ್ನು''' ka'a he'ê ''' ("ಸಿಹಿಯಾದ ಸಸ್ಯ") ಎಂದು ಕರೆದರು, [[ಜೊತೆಗೂಡುವಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಎದೆಸುಡುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | author=Tanvir, Ashraf | url=http://www.parc.gov.pk/articles/sugar_leaf.htm | title=Sugar Leav &ndash; A new breed of 'sweetener' | publisher=Pakistan Agricultural Research Council | date=24 May 2005 | accessdate=2 January 2009 | archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081105083849/http://www.parc.gov.pk/articles/sugar_leaf.htm | url-status=dead }}</ref> ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ]]<ref name="nih_obesity">[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=PubMed&amp;cmd=Search&amp;term=stevia%20obese ಪಬ್‌ಮೆಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವು ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ]</ref> ಮತ್ತು [[ಅತಿ-ಒತ್ತಡ]]ಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.<ref name="nih_bloodpressure">[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=PubMed&amp;cmd=Search&amp;term=stevia%20blood%20pressure ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಪ್ರಾಭಾವ ಪಬ್‌ಮೆಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ]</ref><ref name="nih_hypertension">[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=PubMed&amp;cmd=Search&amp;term=stevia%20hypertension ಏರೊತ್ತಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಉಪಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಪಬ್‌ಮೆಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ]</ref> ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ರಕ್ತದ ಗ್ಲೂಕೋ]]ಸ್‌ನ ಮೇಲೆ, [[ಗ್ಲೋಕೋಸ್‌ನ ಸೈರಣೆ]]ಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ;<ref name="curi">{{cite journal |author=Curi R, Alvarez M, Bazotte RB, Botion LM, Godoy JL, Bracht A |title=Effect of Stevia rebaudiana on glucose tolerance in normal adult humans |journal=Braz. J. Med. Biol. Res. |volume=19 |issue=6 |pages=771–4 |year=1986 |pmid=3651629 |doi= |url=}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು [[ಸಕ್ಕರೆರೋಗದವ]]ರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್]]-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪಥ್ಯದವರಿಗೆ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="gregersen">{{cite journal |author=Gregersen S, Jeppesen PB, Holst JJ, Hermansen K |title=Antihyperglycemic effects of stevioside in type 2 diabetic subjects |journal=Metab. Clin. Exp. |volume=53 |issue=1 |pages=73–6 |year=2004 |month=January |pmid=14681845 |doi= |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0026049503003871 }}</ref> ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಸ್ಥಿರಂಧ್ರತೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು, ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಶತ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೋಳಿಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಚಿಪ್ಪಿನ ಮುರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url=http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=6500471.PN.&OS=PN%2F6500471&RS=PN%2F6500471 | title=US Patent #6,500,471 | accessdate=29 August 2009 | archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150921143211/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1 | url-status=deviated | archivedate=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150921143211/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1 }}</ref> ಹಂದಿಗಳು ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಉದ್ದರಣವು ಅವುಗಳ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅಂಶಗಳ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳ್ಳದೇ ಉಳಿದುಹೋದವು.<ref>{{cite web | url=http://www.owndoc.com/stevia/stevia-against-osteoporosis/ | title=Stevia against Osteoporosis | publisher=OwnDoc.com | accessdate=1 January 2010 | archive-date=11 ಜನವರಿ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100111041647/http://www.owndoc.com/stevia/stevia-against-osteoporosis/ | url-status=dead }}</ref> ===ಲಭ್ಯತೆ=== ====ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯತೆ==== ;ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ *[[ಜಪಾನ್]] (1970)<ref name="truvia-timeline" /> ;ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ (ಸಿಹಿಕಾರಕ) *[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008)<ref name="Aus-n-NZ-approval">[http://www.nutraingredients.com/Publications/Food-Beverage-Nutrition/FoodNavigator/Legislation/Stevia-gets-Australian-approval-for-food-and-beverages/?c=cx5s4%2FyMnL6tPysyNYz6zg%3D%3D ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> - ಎಲ್ಲಾ [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್]] ಉದ್ಧರಣಗಳು *[[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] (1986)<ref name="truvia-timeline" />- [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್]] ಉದ್ಧರಣಗಳು *[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] - 97% ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಗಳು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ 2-ವರ್ಷದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="truvia-timeline" /><ref>{{Cite web | last = Halliday | first = Jess | title = France approves high Reb A stevia sweeteners | publisher = foodnavigator.com | date = 08-Sep-2009 | url = http://www.foodnavigator.com/On-your-radar/Healthier-products/France-approves-high-Reb-A-stevia-sweeteners | accessdate = 23 January 2010}}</ref><ref>{{Cite web | last = Halliday | first = Jess | title = France’s first stevia products around the corner | publisher = foodanddrinkeurope.com | date = 15-Sep-2009 | url = http://www.foodanddrinkeurope.com/Products-Marketing/France-s-first-stevia-products-around-the-corner | accessdate = 23 January 2010}}</ref> *[[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] (2009)<ref name="truvia-timeline" />- ಮಿಶ್ರ ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಉದ್ಧರಣ, ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಉದ್ಧರಣಗಳಲ್ಲ. ;ಒಂದು [[ಪಥ್ಯದ ಪೂರಕವಾಗಿ]] ದೊರಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *[[ಕೆನಡಾ]] ;ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪಥ್ಯದ ಪೂರಕವಾಗಿ ದೊರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *[[ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌]] ** 95% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಮಿಶ್ರ [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್]] ಉದ್ದರಣಗಳು ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ (2008)<ref>{{Cite web | last = Halliday | first = Jess | title = German-speaking countries show huge stevia interest | publisher = foodnavigator.com | date = 08-Jul-2009 | url = http://www.foodnavigator.com/Financial-Industry/German-speaking-countries-show-huge-stevia-interest | accessdate = 5 March 2010}}</ref> **ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ (2009)<ref name="truvia-timeline">{{Cite web | title = Stevia Timeline Important Dates and Events | publisher = truvia.com | date = 01-Jan-2010 | url = http://truvia.com/wcm/groups/public/@truvia/documents/document/truvia_pdf_steviatimeline.pdf | accessdate = 5 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100101023611/http://truvia.com/wcm/groups/public/@truvia/documents/document/truvia_pdf_steviatimeline.pdf|archivedate=1 January 2010}}</ref> *[[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] **ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಧರಣಗಳು [[ಪಥ್ಯದ ಪೂರಕ]]ಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (1995) **ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಇದು (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008) ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ದೊರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಸಿಹಿಕಾರಕ).<ref name="FDA GRAS Notice" /> ಇದು ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಪಾರದ ಗುರುತಿನ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳುತ್ತದೆ: ಓನ್ಲಿ ಸ್ವೀಟ್, ಪ್ಯೂರ್‌ವಿಯಾ, ರೆಬ್-ಎ, ರೆಬಿಯಾನಾ, ಸ್ವೀಟ್ ಲೀಫ್, ಮತ್ತು [[ಟ್ರುವಿಯಾ]] ;ದೊರಕುವುದು (ಪರಿಶಿಲನಗೊಳ್ಳದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸ್ಥಿತಿ) *[[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]]<ref name="flexnews2008-07-01">{{Cite web | title = Olam and Wilmar in 50:50 JV to Acquire 20% Stake in PureCircle, a Leading Producer of Natural High-Intensity Sweeteners for USD 106.2 Mln | publisher = www.flex-news-food.com | date = 01-Jul-2008 | url = http://www.flex-news-food.com/pages/17487/Olam/olam-wilmar-5050-jv-acquire-20-stake-purecircle-leading-producer-natural-high-intensity-sweeteners.html | accessdate = 8 March 2010}}</ref>, [[ಚೀನಾ]] (1984), [[ಕೋಲಂಬಿಯಾ]], [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]]<ref name="flexnews2008-07-01" />, [[ಇಸ್ರೇಲ್]], [[ಕೋರಿಯಾ]], [[ಮಲೇಷಿಯಾ]], [[ಪೆರುಗ್ವೆ]], [[ಪೆರು]], [[ಉರುಗ್ವೆ]], [[ತೈವಾನ್]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್]]<ref name="flexnews2008-07-01" />. ;ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು *[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]] *[[ಸಿಂಗಾಪೂರ್]]<ref name="sing">{{Cite book|author=Li, Simon|publisher=Hong Kong Legislative Council Secretariat Research and Library Services Division|date=27 March 2002|title=Fact Sheet: Stevioside|url=http://www.legco.gov.hk/yr01-02/english/sec/library/0102fs04e.pdf|format=PDF|access-date=24 ಜೂನ್ 2010|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041210103724/http://www.legco.gov.hk/yr01-02/english/sec/library/0102fs04e.pdf|url-status=deviated|accessdate=24 ಜೂನ್ 2010|archivedate=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041210103724/http://www.legco.gov.hk/yr01-02/english/sec/library/0102fs04e.pdf}}</ref> *[[ಹೊಂಗ್ ಕಾಂಗ್]]<ref name="sing" /> ====ದೊರಕಬಹುದಾದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==== *ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಏ [[ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (GRAS)]] ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರ ವರೆಗೆ.<ref name="FDA GRAS Notice">{{cite web | author=Curry,Leslie Lake | title=Agency Response Letter GRAS Notice No. GRN 000253 | url=http://www.fda.gov/Food/FoodIngredientsPackaging/GenerallyRecognizedasSafeGRAS/GRASListings/ucm154989.htm | accessdate=9 April 2010 | archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100412121642/http://www.fda.gov/Food/FoodIngredientsPackaging/GenerallyRecognizedasSafeGRAS/GRASListings/ucm154989.htm | url-status=dead }}</ref> ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ಧರಣಗಳು ಪಥ್ಯದ ಪೂರಕಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. *[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ 2008 ರ ಎಲ್ಲಾ [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್]] ಉದ್ದರಣಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಮುಂಚೆ, ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳು ಆಹಾರದಂತೆ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="Nexus">{{cite journal | last = Hawke | first = Jenny | title = The Bittersweet Story of the Stevia Herb | journal = [[Nexus magazine]] | volume = 10 | issue = 2 | date = February-March 2003 | url = http://pc.dormanpub.com/articles/PDFs/FFF_March_2003.pdf | accessdate = 9 July 2008 | format = PDF }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[ಯುರೋಪಿನ ಆಹಾರ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ವು ಒಂದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಉದ್ಧರಣಗಳು ಯುರೋಪಿನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web | author=Halliday, Jess |title=France and the rest of Europe prepare for stevia approval | url=http://www.confectionerynews.com/The-Big-Picture/France-and-rest-of-Europe-prepare-for-stevia-approval| date=1 June 2009 |publisher=Decision News Media}}</ref> ** ಈ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್‌ಗಳು ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ನಿತ್ಯದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಪ್ರತಿದಿನದ ಸೇವನೆ (ADI)) ಅಂದರೆ 4 ಎಮ್‌ಜಿ/ಕೆಜಿ ದೇಹದ ತೂಕ/ಪ್ರತಿದಿನ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ವರದಿಯು ಮಾರ್ಚ್ 10, 2010 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಆ ಹಂತಗಳು ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಠ ಬಳಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು.<ref name="EFSA_safety_2010_03_10">{{Cite web | title = Scientific Opinion on the safety of steviol glycosides for the proposed uses as a food additive | publisher = foodnavigator.com | date = 10-Mar-2010 | url = http://www.efsa.europa.eu/en/scdocs/scdoc/1537.htm | accessdate = 16 April 2010}}</ref> ===ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ (ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ)=== [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್‌]]ಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿ 1971 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಕಂಪನಿ ಮೊರಿಟಾ ಕಾಗಾಕು ಕೊಗ್ಯೋ ಕಂಪನಿ ನಿಯಮಿತದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ಒಂಟಾರಿಯೋ]],[[ಕೆನೆಡಾ]]ದಲ್ಲಿ 1987 ರ ತರುವಾಯದಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪರದ ಸಲುವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. 2007 ರಲ್ಲಿ,[[ಕೊಕಾ-ಕೋಲಾ ಕಂಪನಿ]]ಯು ಅವುಗಳ ಸ್ಟೀವಿಯಾ-ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸಿಹಿಕಾರಕ [[ರೆಬಿಯಾನಾ]]ವನ್ನು ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು 2009 ರ ವೇಳೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ರೆಬಿಯಾನಾ-ಸಿಹಿಕಾರಕ ಉತ್ಪಾದಕಗಳನ್ನು 12 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |title=Coke and Cargill teaming on new drink sweetener |author=Stanford, Duane D. |publisher=Atlanta Journal-Constitution |date=31 May 2007 |accessdate=31 May 2007 |url=http://www.ajc.com/business/content/business/coke/stories/2007/05/31/0531bizcoke.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070603082921/http://www.ajc.com/business/content/business/coke/stories/2007/05/31/0531bizcoke.html|archivedate=3 Jun 2007}}</ref><ref>{{cite news |title=Coke, Cargill Aim For a Shake-Up In Sweeteners |author=Etter, Lauren and McKay, Betsy |publisher=Wall Street Journal|date=31 May 2007 |accessdate=1 June 2007 |url=http://online.wsj.com/article/SB118058140982419717.html?mod=rss_whats_news_us}}</ref> ಮೇ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಕೋಕ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ಗಳು ಟ್ರುವಿಯಾದ ದೊರಕುವಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವು, [[ಟ್ರುವಿಯಾ]]ವು ಗ್ರಾಹಕ ಮುದ್ರೆಯ [[ಎರಿಥ್ರಿಟಾಲ್]] ಮತ್ತು ರೆಬಿಯಾನಾವನ್ನು <ref>{{cite web | url=http://www.truvia.com/about/ingredients/default.aspx | title=Truvia ingredients | accessdate=15 May 2008 | archive-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090807113856/http://www.truvia.com/about/ingredients/default.aspx | url-status=deviated | archivedate=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090807113856/http://www.truvia.com/about/ingredients/default.aspx }}</ref> ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಎಫ್‌ಡಿಎಯು ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜಕ ಎಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.<ref name="approval1">{{cite web | title=Stevia sweetener gets US FDA go-ahead | url=http://www.foodnavigator-usa.com/Legislation/Stevia-sweetener-gets-US-FDA-go-ahead | date=18 December 2008 | accessdate=11 May 2009 | publisher=Decision News Media SAS}}</ref> ಕೊಕಾ-ಕೋಲಾ ಸ್ಟೀವಿಯಾ-ಸಿಹಿಕಾರಕ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ 2008 ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="preapproval">{{cite news |title=Coke to sell drinks with stevia; Pepsi holds off |author=Associated Press |publisher=The Seattle Times |date=15 December 2008 |accessdate=16 December 2008 |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2008522412_apdrinkssweetener.html}}</ref> ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, [[ಪೆಪ್ಸಿಕೊ]] ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರ್ ಸರ್ಕಲ್‌ಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ಟೀವಿಯಾ-ಆಧಾರಿತ ಗುರುತಿನ [[ಪ್ಯೂರ್‌ವಿಯಾ]]ವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವು, ಆದರೆ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಜೊತೆ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾನೀಯಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯು ಎಫ್‌ಡಿಎಯ ಅನುಮೋದನೆ ಬರುವವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಎಫ್‌ಡಿಎಯು ಟ್ರುವಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರ್‌ವಿಯಾಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೊಕಾ-ಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಪೆಪ್ಸಿಕೊ ಎರಡೂ ಅವುಗಳ ಹೊಸ ಸಿಹಿಕಾರಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="nyt">{{cite news | title=FDA Approves 2 New Sweeteners | url=https://www.nytimes.com/2008/12/18/business/18sweet.html | date=17 December 2008 | accessdate=11 May 2009 | newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] | publisher=Associated Press}}</ref> ==ಸಿಹಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಉದ್ಧರಣಗಳು (ಸಾರಸತ್ವಗಳು)== ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಯು ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಹಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಕರವಾಗಿ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು, ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಒಣಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಚ್ಚಾ ಉದ್ಧರಣವು ಸುಮರು 50% ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಥೆನಾಲ್, ಮೆಥನಾಲ್, ಹರಳೀಕರಣ (ಸ್ಪಟಿಕಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು) ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದರಣದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಸಣ್ಣಕಣಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಇದು ಉತ್ಪಾದಕನಿಗೆ ಪರಿಶುದ್ಧ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | author=Purkayastha, S. | url=http://www.foodproductdesign.com/articles/guide-to-reb-a.html | title=“A Guide to Reb-A,” Food Product Design | accessdate=28 March 2009 | archive-date=26 ಮಾರ್ಚ್ 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090326123009/http://www.foodproductdesign.com/articles/guide-to-reb-a.html | url-status=dead }}</ref> ಕೆನಡಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು 0-25&nbsp;°C ವರೆಗಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಸಾಲಿನ ಉದ್ಧರಣ, ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ನ್ಯಾನೋಶೋಧನೀಕರಣದ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸ್ಟೀವಿಯಾದಿಂದ ಸಿಹಿಕಾರಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಒಂದು ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಟ್ರೇಷನ್ ಮೊದಲಚಿಕಿತ್ಸಕಾ ಹಂತವು ಉದ್ಧರಣವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಅಲ್ಟ್ರಾಶೋಧನೀಕರಣದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ನ್ಯಾನೋಶೋಧನೀಕರಣದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url=http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=5972120.PN.&OS=PN%2F5972120&RS=PN%2F5972120 | title=United States Patent 5,972,120 Extraction of sweet compounds from Stevia rebaudiana Bertoni | access-date=2010-06-24 | archive-date=2017-02-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170211141010/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1 | url-status=deviated | archivedate=2017-02-11 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211141010/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1 }}</ref> ==ಸುರಕ್ಷತೆ== 1985 ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಬಗೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಇದು ಸ್ಟೀವೀಯೋಸೈಡ್ ಮತ್ತು ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್‌ಗಳ ವಿಘಟನೆಯ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ (ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಸಿಹಿ [[ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್]]), ಇದು ಮುಂಚೆ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿದ ಇಲಿಯ [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]]ದ ಉದ್ಧರಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು [[ಮ್ಯುಟಾಜೆನ್]] ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Pezzuto JM, Compadre CM, Swanson SM, Nanayakkara D, Kinghorn AD |title=Metabolically activated steviol, the aglycone of stevioside, is mutagenic |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=82 |issue=8 |pages=2478–82 |year=1985 |month=April |pmid=3887402 |pmc=397582 |url=http://www.pnas.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=3887402 |doi=10.1073/pnas.82.8.2478}}</ref> -ಆದರೆ ಈ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂದರೆ [[ಶುದ್ಧೀಕೃತ ನೀರೂ]] ಕೂಡ [[ಮ್ಯುಟಾಜೆನಿಕ್]] ಆಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal |author=Procinska E, Bridges BA, Hanson JR |title=Interpretation of results with the [[8-azaguanine]] resistance system in Salmonella typhimurium: no evidence for direct acting mutagenesis by 15-oxosteviol, a possible metabolite of steviol |journal=Mutagenesis |volume=6 |issue=2 |pages=165–7 |year=1991 |month=March |pmid=2056919 |url=http://mutage.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=2056919 |doi=10.1093/mutage/6.2.165 }} – ಲೇಖನದ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪುನರ್‌ಮುದ್ರಣವಾಗಿದೆ [http://www.cookingwithstevia.com/interpretation.html ಇಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206024301/http://www.cookingwithstevia.com/interpretation.html |date=2012-02-06 }}.</ref> ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೈವಿಕಲೋಹಪರೀಕ್ಷೆ]], ಕೋಶ ವಿನ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿಷವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಘಟಕಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್‌ಗಳು ಬಲಹೀನ ಮ್ಯುಟಾಜೆನ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು,<ref name="pmid8962427">{{cite journal |author=Matsui M, Matsui K, Kawasaki Y, ''et al.'' |title=Evaluation of the genotoxicity of stevioside and steviol using six in vitro and one in vivo mutagenicity assays |journal=Mutagenesis |volume=11 |issue=6 |pages=573–9 |year=1996 |month=November |pmid=8962427 |doi= 10.1093/mutage/11.6.573|url=}}</ref><ref name="pmid">{{cite journal |author=Nunes AP, Ferreira-Machado SC, Nunes RM, Dantas FJ, De Mattos JC, Caldeira-de-Araújo A |title=Analysis of genotoxic potentiality of stevioside by comet assay |journal= Food Chem Toxicol |volume=45 |issue=4 |pages=662–6 |year=2007 |pmid=17187912 |doi=10.1016/j.fct.2006.10.015}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="pmid14561506">{{cite journal |author=Geuns JM|title=Stevioside |journal = [[Phytochemistry (journal)|Phytochemistry]] |volume=64 |issue=5 |pages=913–21|year=2003 |pmid=14561506 |doi=10.1016/S0031-9422(03)00426-6}}</ref><ref name="pmid18556105">{{cite journal |author=Brusick DJ |title=A critical review of the genetic toxicity of steviol and steviol glycosides |journal= Food Chem Toxicol |volume=46 |issue=7 |pages=S83–S91 |year=2008 |pmid=18556105 |doi=10.1016/j.fct.2008.05.002}}</ref> 2008 ರ ಅವಲೋಕನದಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಿಸಿದ 16 ರಲ್ಲಿ 14 ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್‌ಗೆ ಜೆನೊಟೊಕ್ಸಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು, 15 ರಲ್ಲಿ 11 ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್‌ಗೆ ಜೆನೊಟೊಕ್ಸಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಯಲ್ಲಿ ಜೆನೊಟೊಕ್ಸಿಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟು ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.<ref name="pmid14561506" /><ref name="pmid18556105" /> ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ <ref>{{cite journal |author=Lailerd N, Saengsirisuwan V, Sloniger JA, Toskulkao C, Henriksen EJ |title=Effects of stevioside on glucose transport activity in insulin-sensitive and insulin-resistant rat skeletal muscle |journal=Metab. Clin. Exp. |volume=53 |issue=1 |pages=101–7 |year=2004 |month=January |pmid=14681850 |doi=10.1016/j.metabol.2003.07.014 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0026049503003883}}</ref> [[ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ]]ಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ,<ref>{{cite journal |author=Jeppesen PB, Gregersen S, Rolfsen SE, ''et al.'' |title=Antihyperglycemic and blood pressure-reducing effects of stevioside in the diabetic Goto-Kakizaki rat |journal=Metab. Clin. Exp. |volume=52 |issue=3 |pages=372–8 |year=2003 |month=March |pmid=12647278 |doi=10.1053/meta.2003.50058}}</ref> [[ಸಕ್ಕರೆ ರೋಗ]]ವನ್ನು ಮತ್ತು [[ಉಪಾಪಚಯಿ ಸಹಲಕ್ಷಣ]]ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite journal |author=Dyrskog SE, Jeppesen PB, Colombo M, Abudula R, Hermansen K |title=Preventive effects of a soy-based diet supplemented with stevioside on the development of the metabolic syndrome and type 2 diabetes in Zucker diabetic fatty rats |journal=Metab. Clin. Exp. |volume=54 |issue=9 |pages=1181–8 |year=2005 |month=September |pmid=16125530 |doi=10.1016/j.metabol.2005.03.026 |url= }}</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನವ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಸ್ಟೀವಿಯಾವು [[ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ]]ವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ <ref>{{cite journal |author=Hsieh MH, Chan P, Sue YM, ''et al.'' |title=Efficacy and tolerability of oral stevioside in patients with mild essential hypertension: a two-year, randomized, placebo-controlled study |journal=Clin Ther |volume=25 |issue=11 |pages=2797–808 |year=2003 |month=November |pmid=14693305 |doi=10.1016/S0149-2918(03)80334-X |url= }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.<ref>{{cite journal |author=Ferri LA, Alves-Do-Prado W, Yamada SS, Gazola S, Batista MR, Bazotte RB |title=Investigation of the antihypertensive effect of oral crude stevioside in patients with mild essential hypertension |journal=Phytother Res |volume=20 |issue=9 |pages=732–6 |year=2006 |month=September |pmid=16775813 |doi=10.1002/ptr.1944}}</ref> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಜಪಾನಿಯರು ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಯಾವುದೇ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ತಿಳಿದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲದೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web| title = Products and Markets - Stevia | publisher = Food and Agriculture Organization of the United Nations - Forestry Department | url = http://www.fao.org/docrep/009/a0917e/A0917e03.htm#P1014_193167 | format = [HTML] | accessdate = 4 May 2007}}</ref> ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ತಲೆಮಾರುಗಳ [[ಎಥ್ನೋಮೆಡಿಕಲ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯವು [[IIನೆಯ ವಿಧದ ಸಕ್ಕರೆ ರೋಗ]]ದ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite journal |author=Abudula R, Jeppesen PB, Rolfsen SE, Xiao J, Hermansen K |title=Rebaudioside A potently stimulates insulin secretion from isolated mouse islets: studies on the dose-, glucose-, and calcium-dependency |journal=Metab. Clin. Exp. |volume=53 |issue=10 |pages=1378–81 |year=2004 |month=October |pmid=15375798 |doi=10.1016/j.metabol.2004.04.014 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0026049504002100 }}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]](WHO)ಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವಿಯೋಸ್‌ಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾದ ನಿರ್ಣಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು "''ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್ ಮತ್ತು ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಗಳು ಜೆನೊಟೊಕ್ಸಿಕ್ '' [[ಇನ್ ವಿಟ್ರೊ]]'' ಅಥವಾ '' [[ಇನ್ ವೈವೋ]]'''' ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್‌ನ ಜೆನೊಟೊಕ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು'' [[ಇನ್ ವಿಟ್ರೋ]]ದಲ್ಲಿನ ಇದರ ಕೆಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು '' ''[[ಇನ್ ವೈವೋ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ'' " ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಹೇಳಿತು.<ref name="WHO">{{cite journal | last = Benford | first = D.J. | coauthors = DiNovi, M., Schlatter, J. | title = Safety Evaluation of Certain Food Additives: Steviol Glycosides | journal = WHO Food Additives Series | volume = 54 | pages = 140 | publisher = [[World Health Organization]] Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA) | year = 2006 | url = http://whqlibdoc.who.int/publications/2006/9241660546_eng.pdf | format = [[PDF]] – 18 MB | access-date = 2010-06-24 | archive-date = 2008-09-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080910124154/http://whqlibdoc.who.int/publications/2006/9241660546_eng.pdf | url-status = dead }}</ref> [[ಕ್ಯಾನ್ಸರು ಜನಕ]]ದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ವರದಿಯು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವರದಿಯು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ "''ಸ್ಟೀವಿಯೋಸೈಡ್ [[ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ]]ದ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[2ನೆಯ ವಿಧದ ಸಕ್ಕರೆ ರೋಗ]]ದ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಫಾರ್ಮಾಕೊಲೊಜಿಕಲ್]] ಪರಿಣಾಮದ ಕೆಲವು ಆಧಾರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು'' "<ref name="WHO" /> ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜಕಗಳ ಜಂಟಿ ಪರೀಣಿತರ ಮಂಡಳಿಯು, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಸ್ಟೀವಿಯೋಲ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್‌ನ ಒಂದು [[ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಪ್ರತಿದಿನದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]] ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ದೇಹದ ತೂಕಕ್ಕೆ 4 ಮಿಲಿಗ್ರಾಮ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite journal | title=Joint FAO/WHO Expert Committee on food additives, Sixty-ninth Meeting |url=http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:_rH0bHkojQgJ:www.fao.org/ag/agn/agns/files/jecfa69_final.pdf+joint+experts+committee+world+health+organization+stevia&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESj3s7eUmz81uTaMK5NKAENjR44MfBCLy_K-jkgDvg6NqNmyGPgUdLlMRGCXZhKafMVhs6zSX7H9VBIlTohniAZ_myM6RSeJjxifE11XT4h4F0AzK01AfvFDwVif9D9dThiv8lr3&sig=AHIEtbS4d201ZOfQ2jIHtWg3G2VtoM9jng |date=4 July 2008 |publisher=World Health Organization | format={{dead link|date=March 2010}}}}</ref> ==ರಾಜಕೀಯ ವಾದವಿವಾದ == 1991 ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ]] (FDA) ಸ್ಟೀವಿಯಾಕ್ಕೆ ಒಂದು "ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಇದರ ಆಯಾತವನ್ನು (ಆಮದನ್ನು) ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ "ಸ್ಟಿವಿಯಾದ ಮೇಲಿನ ಟೊಕ್ಸಿಕೊಲೊಜಿಕಲ್ ಮಾಹಿತಿಯು ಇದರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದು.<ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತಮಂಡಳಿ]] (1995, ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 1996, 2005). [http://www.fda.gov/ora/fiars/ora_import_ia4506.html ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಎಕೆ #45-06] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512060626/http://www.fda.gov/ora/fiars/ora_import_ia4506.html |date=2009-05-12 }}: "ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತಡೆ, ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆಗಳ ಕೀಳುವುದು, ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ಟೀವಿಯಾ"</ref> ಈ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು, ಸ್ಟಿವಿಯಾ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಈ ನೇಮಕಾತಿಯು 1958 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು, ಯಾವುದೇ ವರದಿ ಮಡಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಮಗಳಿಲ್ಲದೇ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿತು, ಇದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವಸ್ತುವು 1958 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವವರೆಗೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು (GRAS)]] ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಯಾವುದೇ [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ]]ದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಸ್ಟಿವಿಯಾವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. 1991 ರಲ್ಲಿ ಆಯಾತವು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಉದ್ಯಮದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ನಂಬಿದರು.<ref name="Nexus" /> [[ಅರಿಜೋನಾ]]ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ [[ಜೊನ್ ಕೈಲ್]] ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಟಿವಿಯಾದ ವಿರುದ್ಧದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಕ್ರಿಯೆಯು "ಕೃತಕ ಸಿಹಿಕಾರಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಲಾಭಕ್ಕೆ [[ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ನಿರ್ಬಂಧ]]" ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>ಕೈಲ್, ಜಾನ್(ಆರ್-ಅರಿಜೊನಾ) (1993). 1991ರ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಆಮದು ನಿಷೇಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಜಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಆಯುಕ್ತ [[ಡೇವಿಡ್ ಆ‍ಯ್‌ರಾನ್ ಕೆಸ್ಲರ್]]‌ರವರಿಗೆ ಪತ್ರ,[http://www.stevia.net/safety.htm stevia.net safety studies] ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.</ref> ಫಿರ್ಯಾದುದಾರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎಫ್‌ಡಿಎಯು [[ಫ್ರೀಡಮ್ ಆಫ್ ಇನ್‌‌ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್]](ಮಾಹಿತಿಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರತಾ ವಿಧಿ)ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಮನವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮೂಲ ಫಿರ್ಯಾದುಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿತು.<ref name="Nexus" /> 1994 ರ [[ಪಾಥ್ಯಿಕ ಪರ್ಯಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಾ ವಿಧಿ (Dietary Supplement Health and Education Act)]]ಯು ಎಫ್‌ಡಿಎಯನ್ನು 1995 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು [[ಪಥ್ಯದ ಪೂರಕ]]ವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದರ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವವರೆಗೆ ಸ್ಟೀವಿಯಾವು ನಿಷೆಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಹಾರದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಕವಾಗಲ್ಲದೇ - ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಟೀವಿಯಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | last = McCaleb | first = Rob | title = Controversial Products in the Natural Foods Market | publisher = Herb Research Foundation | year= 1997 | url = http://herbs.org/greenpapers/controv.html#stevia | accessdate = 8 November 2006}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಉಪಾಪಚಯಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೀವಿಯಾದಿಂದ ಮ್ಯುಟಾಜೆನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವೇ ಎಂಬಂತಹ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ, ಕೇವಲ ಮಾನವನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆದಾಗ್ಯೂ 1999ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿನ ಮಂಡಳಿ]]ವನ್ನು ನಂತರದ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು.<ref name="EC">ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮೀಶನ್]] ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕಮಿಟಿ (ಜೂನ್ 1999). [http://ec.europa.eu/food/fs/sc/scf/out34_en.pdf ಸಿಹಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾಸೈಡ್ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ]</ref> [[ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌]]ಗಳೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದವು.<ref name="sing" /> [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ <ref name="WHO" /> ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಸುರಕ್ಷಾ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಯೋಜನೆಗಳು ಅಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಎಫ್‌ಡಿಎಯು ಒಂದು "ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇಲ್ಲ" ಎಂಬ ಅನುಮೋದನೆಯ [[GRAS]]ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು [[ಟ್ರುವಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ([[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ನಿಂದ ಮತ್ತು [[ಕೊಕ-ಕೋಲಾ ಕಂಪನಿ]]ಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರ್‌ವಿಯಾ ([[ಪೆಪ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಮತ್ತು [[ಮೆರಿಸಂತ್]] ಕಂಪನಿಯ ಉಪಕಂಪನಿ ಹೋಲ್ ಅರ್ಥ್ ಸ್ವೀಟ್‌ನರ್ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ), ಎರಡೂ ಕೂಡ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ರೆಬೌಡಿಯೋಸೈಡ್ ಎ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | last = Newmarker | first = Chris | title = Federal regulators give OK for Cargill's Truvia sweetener | publisher = Minneapolis / St. Paul Business Journal | year= 2008 | url = http://www.bizjournals.com/twincities/stories/2008/12/15/daily38.html | accessdate = 18 December 2008}}</ref> ==ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳು== ಸಿಹಿಕಾರಿ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯ ಇವೆರಡು'' ಸ್ಟೀವಿಯಾ rebaudiana'' (''[[Eupatorium]] rebaudianum'' <ref>{{cite web | url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=100800-2&back_page=%2Fipni%2FeditSimplePlantNameSearch.do%3Ffind_wholeName%3DEupatorium%2Brebaudianum%26output_format%3Dnormal | title=Asteraceae ''Eupatorium rebaudianum'' Bertoni | work=[[International Plant Names Index]]}}</ref> ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಸರಳವಾಗಿ "ಸ್ಟೀವಿಯಾ" [[ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳಾದ]]{{pronEng|ˈstiːviə}} ಪ್ರಾನ್ಸ್,ಜರ್ಮನಿ,ಗ್ರೀಸ್,ಇಟಲಿ,ಪೋರ್ಚುಗಲ್,ಇಸ್ರೇಲ್,ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ನಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ - ಆದಾಗ್ಯೂ,ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಇತೆರೆ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನಲ್ಲಿ (''ಸುಟೇಬಿಯಾ'' ಅಥವಾ ステビア ''[[ಕತಕನಾ]]'' ದಲ್ಲಿ),ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ (''ಸಟಿವಿಯಾ'' ) ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಹೋಲುವಿಕೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಭಾರತ) ಹೆಸರು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆ "ಸಿಹಿ ಎಲೆ". ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:<ref>[http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Stevia.html ಬಹುಭಾಷಾ ಬಹುಲಿಪಿಯ ಸಸ್ಯದ ಹೆಸರಿನ ಡಾಟಾಬೇಸ್] ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಶಬ್ದಗಳು.</ref> *[[ಚೀನಾ]]: 甜菊 (''tián jú'' – ಸ್ವಿಟ್ ಕ್ರಿಸಾಂಥೆಮಮ್), 甜菊叶 (''tián jú yè'' – ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಎಲೆ) *[[ಡಚ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]]: ''ಹಾನಿಂಗ್‌ಕ್ರಿಯಿಡ್'' (ಜೇನು ಸಸ್ಯ) *[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]]: ಕ್ಯಾಂಡಿ ಎಲೆ, ಸಕ್ಕರೆ ಎಲೆ, ಸಿಹಿ ಎಲೆ ([[ಯುಎಸ್‌ಎ]]), ಸಿಹಿ ಜೇನು ಎಲೆ ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]), ಪೆರುಗ್ವೆಯ ಸಿಹಿ ಸಸ್ಯ *[[ಜರ್ಮನ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]], ಕೂಡ [[ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]: ''Süßkraut'', ''Süßblatt'', ''Honigkraut'' *{0ಹಂಗೇರಿ{/0}: ''jázmin pakóca'' *[[ಭಾರತ]]: ''ಮಧು ಪರನಿ'' ([[ಮರಾಠಿ]]), ''ಗುಮ್ಮಾರ್ '' ([[ಪಂಜಾಬಿ]]), ''ಮಧು ಪತ್ರಾ'' ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]), ''ಸೀನಿ ತುಲಸಿ'' ([[ತಮಿಳು]]), ''ಮಧು ಪತ್ರಿ'' ([[ತೆಲುಗು]]) *[[ಇಸ್ರೇಲ್]]: סטיביה (''sṭīviyyāh'' in [[Hebrew]]) *[[ಜಪಾನ್]]: アマハステビア (''ಅಮಾಹಾ ಸುಟೇಬಿಯಾ'' ) *[[ನಾರ್ವೆ]]: ''ಸ್ಟೀವಿಯಾ'', ''ಸುಕ್ಕೆರ್‌ಬ್ಲಾಡ್'' *[[ಪೆರುಗ್ವೆ]]: ''ka´a he'ê'' ([[ಗ್ಯುರಾನಿ]])ಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಸಸ್ಯ *[[ಪೋಲಂಡ್]]: ''ಸ್ಟೀವಿಯಾ'' *[[ಪೋರ್ಚಿಗೀಸ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]]: ''capim doce'' (ಸಿಹಿ ಹುಲ್ಲು ), ''erva doce'' (ಸಿಹಿ ಸಸ್ಯ, [[ಫೆನ್ನೆಲ್]]) ಗೆ ಕೂಡ ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಶಬ್ದ, ''ಎಸ್ಟೇವಿಯಾ '' ([[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]), ''ಫೊಲ್ಹಾಸ್ ಡಾ ಸ್ಟೀವಿಯಾ'' *[[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ]] ([[ಎಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್]]): ''heuningblaar'' (ಜೇನು ಎಲೆ) *[[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]]: ''ಎಸ್ಟೀವಿಯಾ'', ''hierba dulce'', ''yerba dulce'' *[[ಸ್ವೀಡನ್]]: ''sötflockel'' *[[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]]: ''ಸತಿವಿಯಾ'', หญ้าหวาน (''ಯಾ ವಾನ್'', ಅಥವಾ ''ಸಿಹಿ ಹುಲ್ಲು'' [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]]) ನಲ್ಲಿ ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== *{{Cite book | last = Kirkland | first = James & Tanya | title = Sugar-Free Cooking With Stevia: The Naturally Sweet & Calorie-Free Herb | publisher = Crystal Health Publishing, Arlington Texas | pages = 280 | url = http://cookingwithstevia.com/ | isbn = 192890615X }} ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದಾಗ ಎಫ್‌ಡಿಎ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commonscat|Stevia rebaudiana}} *[http://cspinet.org/nah/4_00/stevia.html ಸ್ಟೀವಿಯಾ : ಎ ಬಿಟರ್‌ಸ್ವೀಟ್ ಟೇಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612005526/http://www.cspinet.org/nah/4_00/stevia.html |date=2011-06-12 }}, [[ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್]]‌ನಿಂದ ಒಂದು ಲೇಖನ *[http://www.legco.gov.hk/yr01-02/english/sec/library/0102fs04e.pdf ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೆಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಿಕ್ರೇಟಾರಿಯಾಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041210103724/http://www.legco.gov.hk/yr01-02/english/sec/library/0102fs04e.pdf |date=2004-12-10 }} ([[ಪಿಡಿಎಫ್]] ಕಡತ) *[http://dx.doi.org/10.1016/S0031-9422(03)00426-6 ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮೇಲೆ ಜರ್ನಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಲೇಖನ] *[http://cspinet.org/foodsafety/additives_stevia.html ಸ್ಟೀವಿಯಾ: ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್‌ಗೆ ತಯಾರಿಲ್ಲ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613145430/http://cspinet.org/foodsafety/additives_stevia.html |date=2011-06-13 }} *[http://www.angelfire.com/de2/steviaok/osna2.html ಡೇನಿಯಲ್ ಮೌರೆಯ್‌ರಿಂದ ಲೇಖನ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.] ಸಹಯೋಗ: ವಿತ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರೀಡಮ್ ಸೋರ್ಸಸ್ (http://www.healthfree.com/). *[http://www.diabeteshealth.com/read,1048,4813.html ಮಧುಮೇಹ ಆರೋಗ್ಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080827181920/http://www.diabeteshealth.com/read,1048,4813.html |date=2008-08-27 }},ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹದ ಮೇಲೆ ಲೇಖನ. *[http://eustas.org/ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516114553/http://www.eustas.org/ |date=2010-05-16 }} *[http://www.margonaut.com/stevia.htm ಸ್ಟಿವಿಯಾದ ಸಿಹಿ ರಹಸ್ಯ],ಸ್ಟೀವಿಯಾ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ *[http://www.cargill.com/rebiana/ps_rebiana.htm ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ನಿಂದ ರೆಬಿಯಾನಾ ಮಾಹಿತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219220957/http://www.cargill.com/rebiana/ps_rebiana.htm |date=2008-12-19 }} {{Herbs & spices}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟೀವಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[de:Stevia (Süßstoff)]] [[en:Stevia]] [[es:Stevia]] [[hu:Jázminpakóca]] [[it:Stevia]] [[ja:ステビア]] [[nl:Stevia]] 2clgigq9wrejltj60qurh0938xersn5 0 24525 1371788 1334010 2026-04-21T15:01:47Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[File:Acaciafarnesiana1web.jpg]] → [[File:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg]] → File replacement: changing the name of a duplicate file ([[c:c:GR]]) 1371788 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Acacia greggii thorns.jpg | image_caption = <center>''[[Acacia greggii]]''</center> | image_width = 300px | regnum = Plantae | divisio = [[:en:Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[m:en:Magnoliopsida|Magnoliopsida]] | ordo = [[:en:Fabales|Fabales]] | familia = [[:en:Fabaceae|Fabaceae]] | subfamilia = [[:en:Mimosoideae|Mimosoideae]] | tribus = [[:en:Acacieae|Acacieae]] | genus = '''''Acacia''''' | genus_authority = [[Philip Miller|Mill.]]<ref>[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?26 Genus: Acacia Mill.] - Germplasm Resources Information Network (GRIN)</ref><!---1754---> | subdivision_ranks = Species | subdivision = About 1,300; see [[List of Acacia species]] }} '''''ಅಕೇಶಿಯ'' ''' ({{pron-en|əˈkeɪʃə}}) ಫ್ಯಾಬಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಿಮೋಸೋಯ್ಡಿ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಪೊದೆಗಳು ಹಾಗು ಮರಗಳ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಶ್‌ನ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಯಯುಸ್ 1773ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇಧವಲ್ಲದ ಹಲವು ಮರಗಳು ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಕೇಶಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳು ಬೀಜಕೋಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಸ್ಯರಸ ಹಾಗು ಎಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಟ್ಯಾನಿನ್ ಗಳನ್ನು (ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಶಾಯಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮರದ ತೊಗಟೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಬಂಧಕ ವಸ್ತು) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಕ್ಕೆ ಅದರ ಕುಲದ ಹೆಸರು ακακία(''ಅಕಾಕಿಯ'') ನಿಂದ ವ್ಯತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ-ವೈದ್ಯ ಪೆಡನಿಯಸ್ ಡಿಯೋಸ್ಕೋರೈಡೆಸ್(ಸುಮಾರು 40-90) ಔಷಧೀಯ ಮರವಾದ ''A. ನಿಲೋಟಿಕಾ'' ಗೆ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ''ಮಟೆರಿಯ ಮೆಡಿಕಾ'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.kew.org/plants-fungi/Acacia-nilotica.htm |title=''Acacia nilotica'' (acacia) |work=Plants & Fungi |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |accessdate=2010-01-28 |archive-date=2010-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100112043913/http://www.kew.org/plants-fungi/Acacia-nilotica.htm |url-status=dead }}</ref> ಮರವು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ನಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ακις (''ಅಕಿಸ್,'' '''ಮುಳ್ಳು''' ).<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/?id=esMPU5DHEGgC |first=Umberto |last=Quattrocchi |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=1 A-C |year=2000 |publisher=CRC Press |isbn=9780849326752 |page=6}}</ref> ಮರವು [[ನೈಲ್]] ನದಿಯ ತಟದುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ''ನಿಲೋಟಿಕ'' ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಹೆಸರನ್ನು ಲಿನ್ನಯುಸ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು '''ಮುಳ್ಳಿನಮರಗಳು''', '''ಸಿಳ್ಳೆಯಂತೆ ಶಬ್ದಮಾಡುವ ಮುಳ್ಳು''' ಗಳು ಅಥವಾ '''ವಾಟಲ್‌ಗಳು''' (ತಡಿಕೆಗಳು) ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲೊ-ಫೀವರ್ ಅಕೇಶಿಯ''' ಹಾಗು '''ಅಂಬ್ರೆಲಾ ಅಕೇಶಿಯಗಳೂ''' ಸೇರಿವೆ. ಕಳೆದ 2005ರವರೆಗೂ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಅಕೇಶಿಯದ 1300 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 960 ಅಕೇಶಿಯಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಎರಡೂ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ ಉಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪ್]], [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗು ಅಮೇರಿಕಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕುಲವನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೊರಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ''ವಚೆಲ್ಲಿಯ'' ಹಾಗು ''ಸೆನೆಗಲಿಯ'' ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. == ವರ್ಗೀಕರಣ == [[ಚಿತ್ರ:Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia-berlandieri-flowers4.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia smallii 2.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಮಲ್ಲೀ]] ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಕುಲದ ಸಸ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಏಕಜೈವಿಕಕುಲದ್ದಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಶೋಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಸಸ್ಯದ ಐದು ಹೊಸ ಕುಲಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಧಾರಣ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ, "ಅಕೇಶಿಯ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಂಧರ್ಬಿಕವಾಗಿ ''ರೋಬಿನಿಯ'' ಕುಲದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದೂ ಸಹ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದ ''ರೋಬಿನಿಯ ಸ್ಯುಡೋಅಕೇಶಿಯ'' ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಲೋಕಸ್ಟ್ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "ನಕಲಿ ಅಕೇಶಿಯ" ಎಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ನ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕ == ದಕ್ಷಿಣತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಕುಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ'' (ಕೋಸ್ಟ್ ವಾಟಲ್ ಅಥವಾ ಸಿಡ್ನಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್), ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವುಡ್)ಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಾಸ್ಮೇನಿಯನಲ್ಲಿ 43°30'Sವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್'' (''ಎಸ್ಪಿನಿಲ್ಲೋ ನೆಗ್ರೋ'' ) [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನದ]] ಚುಬುತ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಟಲ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಕೇಶಿಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon2.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್]] ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಲ್ಬಿಡಾ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಟೋರ್ಟಿಲಿಸ್'' ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಇರಾಕೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಳು ಸಿನೈ ಮರುಭೂಮಿ ಹಾಗು ಜೋರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಭೂಖಂಡದ ವಾತಾವರಣದ ಸವಾನ್ನ ಸಸ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಸ್ ನ ಮೊಂಟ್ಸೆರ್ರಾಟ್‌ನಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದು 'ಕುಶ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. == ವರ್ಣನೆ == ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಕೇಶಿಯದ ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಜೋಡಿಪರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ಣಕಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಎಲೆಯ ದಂಟುಗಳು (ಪರ್ಣವೃಂತಗಳು) ಲಂಬವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವು ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೃಂತಗಳು (ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಎಲೆಯ ಕಾವು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃಂತಗಳ ಲಂಬಾಕಾರದ ಸ್ಥಾನವು ಅವುಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ತುದಿಯು ಆಕಾಶದೆಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯೆಡೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಸಮತಲವಾದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ಲುಕಾಪ್ಟೆರ'' ) ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಲೆಗಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವೃಂತಗಳಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಪರಿವರ್ತಿತ ಎಲೆ ಮಾದರಿಯ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಕ ಕಾಂಡಗಳು ಎಲೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia dealbata.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ]] ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳು ಐದು ಸಣ್ಣದಾದ ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉದ್ಧವಾದ ಕೇಸರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ದಟ್ಟವಾದ ಗೋಳಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಂದು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲೂ ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ (''ಅಕೇಶಿಯ ಪರ್ಪರಿಯಪೆಟಲ'' ) ಅಥವಾ ಕೆಂಪು (''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ'' ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಬ್ಲೇಜ್). ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಹೂವುಗಳನ್ನು ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯ'' ಕುಲದಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಕೇಸರಗಳು ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ''ಮಿಮೋಸ'' ಹೂವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಹೂವುಗಳು 10ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೇಸರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Singh|first=Gurcharan|title=Plant Systematics: An Integrated Approach|publisher=Science Publishers|year=2004|pages=445|isbn=1578083516|url=https://books.google.com/?id=In_Lv8iMt24C}}</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಡುಸಾದ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಇವುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಕಠಿಣವಾದ ಹಾಗು ಮೊನಚಾದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಎಲೆ-ವೃಂತಪರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಅರ್ಮಟ'' ಎಂಬುದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾಂಗರೂ-ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ'' ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕ್ಯಾಮಲ್ ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚಿಗುರೊಡೆಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ತಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 80&nbsp;°Cನಷ್ಟು) ಬೀಜವನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿಡುವುದರಿಂದ ಹಾಗು ಬೀಜದ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸುಲಿಯುವುದರಿಂದ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 80ವರೆಗೆ ಇಳುವರಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=J Clemens, PG Jones, NH Gilbert|date=|year=1977|month=|title=Effect of seed treatments on germination in Acacia|journal=Australian Journal of Botany |volume=25 |issue=3 |pages=269–267 |pmid=|doi=10.1071/BT9770269|url=http://www.publish.csiro.au/nid/65/paper/BT9770269.htm}}</ref> == ಸಹಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Acacia collinsii3.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ಮುಳ್ಳುಗಳು]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಫಯೇರೋಸೆಫಲ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ'', ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ'' (ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ''ಬುಲ್ ಥಾರ್ನ್ ಅಕೇಶಿಯಗಳೆಂದು'' ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮುಳ್ಳಿನ ಮಾದರಿಯ ದೊಡ್ಡ ವೃಂತಪರ್ಣವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಯೂಡೋಮೈರ್ಮೆಕ್ಸ್ ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಎಲೆಯ-ಕಾಂಡದ ಮೇಲಿರುವ ರಸವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಣಕಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಬೆಲ್ತಿಯನ್ ಬಾಡೀಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ, ಮೇದಸ್ಸು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಆಹಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಇರುವೆಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.nature.com/nature/journal/v430/n6996/abs/nature02703.html |title=Evolutionary change from induced to constitutive expression of an indirect plant resistance : Abstract : Nature |publisher=www.nature.com |accessdate=2008-04-20 |last= |first= }} </ref> ಇರುವೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಕೇಶಿಯ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಅದರ ವಿರೋಧಿ ಸಸ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸಹ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ, ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದವಡೆಯಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ಹಾಕಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇರುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇರುವೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಕೇಶಿಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯದ ಸಿಳ್ಳೆಯಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ ಮುಳ್ಳು. ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗು ತಮ್ಮನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ''ಕ್ರೆಮಟೋಗಸ್ಟೆರ್ ಮಿಮೊಸೆ'' ಪ್ರಭೇದದ ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹೊರಗಿರುವ ಮಕರಂದ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಮಕರಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇರುವೆಗಳು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿ ವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಕಾಂಡ ಕೊರೆಯುವ ಜೀರುಂಡೆಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. == ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಪ್ರಭೇದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ A. ಲಿಂಗಿವೆರೆನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ''ಯೆನೆಟಸ್'' ಕುಲದ ಹೆಪಿಯಾಲಿಡ್ ಪತಂಗದ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಆಹಾರದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಕಾಂಡವನ್ನು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ನಂತರ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಕೊರೆಯುತ್ತವೆ. '' ಅಕೇಶಿಯ'' ವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಇತರ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರ ಮರಿಗಳೆಂದರೆ ಬ್ರೌನ್-ಟೈಲ್, ''ಎಂಡೋಕ್ಲಿಟ ಮಲಬಾರಿಕಸ್'' ಹಾಗು ಟರ್ನಿಪ್ ಜೀರುಂಡೆ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಕೆಲವು ಬುಕ್ಕುಲಟ್ರಿಸಿಡ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳೂ ಸಹ ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ'' ವನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ''ಬುಕ್ಕುಲಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಫ್ಲೆಕ್ಸುಒಸ'' ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ವನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು ಹಾಗು ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಹಲವು ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="chem">{{Cite web |url=http://uvalde.tamu.edu/pdf/chemtdaf.pdf |title=ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯಾಸ್ ಫ್ರಂ ಸೌತ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515034950/http://uvalde.tamu.edu/pdf/chemtdaf.pdf |url-status=dead }}</ref> == ಉಪಯೋಗಗಳು == === ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Hauxya Botana.jpg|thumb|ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಕೋಶಗಳು, ಇದನ್ನು ಗುವಜೆಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋನ ಒಆಕ್ಸಕಾನಲ್ಲಿ ಬೋಟಾನ ತಿನಿಸಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] [[File:AcaciaSeeds.JPG|thumb| ನೆಗೆವ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳು.]] ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರ್ಮಾ, [[ಲಾವೋಸ್]] ಹಾಗು [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ'' ದ ಗರಿತುಂಬಿರುವ ಎಳೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು (ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಚಾ-ಒಮ್'', ชะอม ಹಾಗು'' ಸು ಪೌಟ್ ಯ್ವೆಟ್'' ಎಂದು ಬರ್ಮೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸೂಪ್ ಗಳು, ಕರಿಗಳು, ಆಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಹಾಗು ಹುರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೇನುಹುಳವು ಅಕೇಶಿಯ ಹೂವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ [[ಜೇನು|ಮಕರಂದ]]ವನ್ನು ಒಂದು ಸವಿ ತಿನಿಸೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅದರ ಮಧುರವಾದ ಹೂವಿನ ಸ್ವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅದರ ರಚನೆ ಹಾಗು ಗಾಜಿನಂತೆನೋಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಧುಗಳಲ್ಲಿ ಅಕೇಶಿಯ ಮಧುವು ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://seggiano.co.uk/products/10honey/honey.html |title=Seggiano Honeys |publisher=www.seggiano.co.uk |accessdate=2008-05-05 |last= |first= |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207072433/http://seggiano.co.uk/products/10honey/honey.html |url-status=dead }}</ref> <br /> [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಲ್ಲಿ]] ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಗುವಾಜೆಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುವಾಜೆಸ್ ಅಥವಾ ಹುವಾಜೆಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಮರದ ಮಟ್ಟಸವಾದ, ಹಸಿರು ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಬೀಜಕೋಶಗಳು ತೆಳುವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ-ಎರಡರ ಸ್ವಾದವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗುವಾಜೆ ಬೀಜಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲಿಮ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಗುವಾಕಾಮೋಲ್ ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಸಾಸ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಪನಿಯಾಣವನ್ನೂ ಸಹ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಭೂಮಿಯಡಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಮೋಲ್‌(ಸಾಸ್)ಗೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗುವಾಕ್ಸಮೋಲ್ (ಹುವಾಕ್ಸಾಮೋಲ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾಕ್‌(ಲಘು ಆಹಾರ)ನಂತೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು "ಕಾಕಾಲಾಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ನ ವಿಶೇಷ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಇಡಿಯಾದ ಉದ್ದದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಜೇಡ ಬಗ್ಹೀರ ಕಿಪ್ಲಿಂಗಿಯು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗು ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ನ ಅಧಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಲ್ತಿಯನ್ ಬಾಡೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಯದ ತುದಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇತರ 40,000 ಜೇಡದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಸಿಟ್ರಸ್ ಮೃದು ಪಾನೀಯವಾದ ಸನ್ ಡ್ರಾಪ್, ಫ್ರೆಸ್ಕಾನಲ್ಲಿ, RC ಕೋಲದಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಕ್ಸ್ ನ ಬೇರಿನ ಬಿಯರ್, ಫುಲ್ ತ್ರಾಟಲ್ ಅನ್ಲೆಡೆಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್, ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ-ಲೆಮೊನೆಡ್ ಪವರೆಡ್ ಹಾಗು ಲಕೆರೋಲ್ ಪಾಸ್ಟಿಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳು, ಅಲ್ಟೋಯಿಡ್ ಮಿಂಟ್ ಗಳು, ಲಾಂಗರ್ಸ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಕೊಕೊನಟ್ ಜ್ಯೂಸ್, ರಿಗ್ಲೇಸ್ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಹಾಗು M&Ms ಪ್ರೆಟ್ಜೆಲ್ ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಗೋಂದು === ಅಕೇಶಿಯದ ಮರದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಗೋಂದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ನೈಜ ಗಮ್ ಅರಾಬಿಕ್ ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೆನೆಗಲ್'' ನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶುಷ್ಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ [[ಸೆನೆಗಲ್]] ನಿಂದ ಉತ್ತರ [[ನೈಜೀರಿಯ|ನೈಜೀರಿಯವರೆಗೂ]] ವಿಪುಲವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಅರೇಬಿಕ'', [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುವ ಗಮ್-ಅರೇಬಿಕ್ ಮರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ನೈಜ ಗಮ್-ಅರೇಬಿಕ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದ ಗೋಂದನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia covenyi02.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ಯಿ]] === ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು === ಹಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಮರದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ಶೀಘ್ರ ಸ್ಖಲನವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥವು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಿಂದ (ಇದನ್ನು ''ಗ್ರಾರ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ತಯಾರಾದ ಔಷಧದ ಗುಟುಕನ್ನು''ತಾಚ'' ದ ಬೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಕುದಿಸಿ, ರೇಬಿಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ರಿಚರ್ಡ್ ಪಾಂಕ್ಹರ್ಸ್ಟ್, ''ಆನ್ ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್ ಟು ದಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ'' (ಟ್ರೆನ್ಟನ್: ರೆಡ್ ಸೀ ಪ್ರೆಸ್, 1990), ಪುಟ. 97</ref> ಟ್ಯಾನಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರಿನ್ಜೆಂಟ್ ಔಷಧವನ್ನು ಕಾಟೆಚು ಅಥವಾ ಕುಟ್ಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು'' ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕುದಿಸುವುದರೆ ಜೊತೆಗೆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಆವಿಗೊಳಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.henriettesherbal.com/eclectic/usdisp/uncaria-gamb.html ಆನ್ OCR'd ವರ್ಶನ್ ಆಫ್ ದಿ US ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸೆಟರಿ ಬೈ ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂಡ್ ವುಡ್, 1918.]</ref> === ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಳಕೆ === ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್), ಜೊತೆಗೆ ಇದು ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮಾಸಲು ಬೂದು ಹಸಿರು ಅಥವಾ ನೀಲಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಗಾಢ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ''ಮಿಮೋಸ'' ದ ಜೊತೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿ, ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಿಮೋಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಕೇಶಿಯವೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಜಂತ್ಹೋಫ್ಲ್ಯೋಯಿಯ'' (ಫೀವರ್ ಟ್ರೀ). ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪಿನ ಹೂವಾಡಿಗರು ''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ'' ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್'' ಗಳನ್ನು ಕೀಳುವ ಹೂಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಮೋಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.worldwidewattle.com/schools/uses.php ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿದ್ ವಾಟಲ್]</ref> ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪ್ರಭೇದ ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಒಡೆಯರು ಹಾಗು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಹ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಿಟಕಿಗಳು ಹಾಗು ನೀರು ಕೊಳವೆಗಳ ಸಮೀಪ ನೆಟ್ಟರೆ ಕಳ್ಳರು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸೌಂದರ್ಯೋಪಾಸಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅವರ ಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಗುಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೃತಕ ಬೇಲಿಗಳು ಹಾಗು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. === ಬಣ್ಣಗಳು === ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಪ್ಷಿಯನ್ನರು ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.amazon.ca/dp/product-description/0609803670 ಎಕ್ಸರ್ಪ್ಟ್ ಫ್ರಂ ಏ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್'ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಇಂಗ್ರೀಡಿಯಂಟ್ಸ್: ಫಿಫ್ತ್ ಎಡಿಶನ್ (ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್)Amazon.com]</ref> === ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ === [[ಚಿತ್ರ:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯ]] ''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ'' ವನ್ನು ಅದರ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಮಳದಿಂದಾಗಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಬೈಬಲ್]] ನಲ್ಲಿ, ಅಕೇಶಿಯ ಮರವನ್ನು ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸಂಕೇತ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ === ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಫ್ರೀಮೇಸನರಿ(ಫ್ರೀಮೇಸನ್ ಸಂಘ)ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗು ಆತ್ಮದ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಹಾಗು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೆರುಸಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಸಾಲೋಮನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಿರಮ್ ಅಬಿಫ್ಫ್ ನ ಶವಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಮರವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅಕೇಶಿಯದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗೆ ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೊಗಟೆ, ಬೇರು ಹಾಗು ರಾಳ). ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಟಿಬೆಟ್ ಹಾಗು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ತೊಗಟೆಯ ಹೊಗೆಯು ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗು ಪಿಶಾಚಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿರಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆಂದೂ ಸಹ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯದ ಬೇರುಗಳು ಹಾಗು ರಾಳಗಳನ್ನು ರೊಡೋಡೆನ್ಡ್ರಾನ್, ಅಕೋರಸ್, ಸೈಟಿಸುಸ್, ಸಾಲ್ವಿಯ ಹಾಗು ಪರಿಮಳದ ಇತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಪಾನೀಯವು ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fachforum">[https://web.archive.org/web/20080626102405/http://www.naturheilpraxis.de/exclusiv/nh-online/2005/nhp05/a_nh-ff02.html ನಟುರ್ಹೆಯಿಲ್ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ ಫಾಚ್ಫೋರಮ್ (ಜರ್ಮನ್)]</ref> ಈಸ್ಟನ್ ಬೈಬಲ್ ನಿಘಂಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕೇಶಿಯ ಮರವು "ಬೆಂಕಿಯಾಡುತ್ತಿರುವ ಪೊದೆ"ಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು (ಎಕ್ಸೋಡಸ್ 3:2)). ಇದನ್ನು ಮೋಸಸ್ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡರು.<ref>[http://eastonsbibledictionary.com/b/bush.htm ಈಸ್ಟನ್'ಸ್ ಬೈಬಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ: ಬುಶ್ ]</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮೋಸಸ್ ಗೆ ದೇವರು ಡೇರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಅವರು "ಅಕೇಶಿಯ ಮರದಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ" ಹಾಗು "ಅಕೇಶಿಯ ಮರದಿಂದ ಮೇಜನ್ನು ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (ಎಕ್ಸೋಡಸ್ 25:10 & 23, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ರೂಪಾಂತರ) [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಇಟಲಿ]] ಹಾಗು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮಿಮೊಸಸ್ ಗಳನ್ನು (ಇತರ ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ) [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್‌ಕಿನ್|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ]]ದಂದು (ಮಾರ್ಚ್ 8) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ "ಮಿಮೊಸಾ"ಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್). === ಟ್ಯಾನಿನ್ === [[ಚಿತ್ರ:Bottle of tannic acid.jpg|thumb|right|ಟಾನ್ನಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಒಂದು ಸೀಸೆ.]] ವಾಟಲ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಲವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದ ತೊಗಟೆಗಳು ಟ್ಯಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ರಫ್ತಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ'' (ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್'' (ಟ್ಯಾನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್) ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್)ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ]] ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತವಾದ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಸರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ದ ಬೀಜಕೋಶಗಳು (ನೆಬ್-ನೆಬ್ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ), ಹಾಗು ಇತರ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಟ್ಯಾನಿನ್ ನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಚರ್ಮಕಾರರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. === ಮರ === [[ಚಿತ್ರ:Starr 030405-0092 Acacia koa.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ ವುಡ್]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia Negev.JPG|thumb|right|ದಕ್ಷಿಣ ಇಸ್ರೇಲ್ ನ ನೆಗೆವ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಮರ.]] [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಮರಗಳು ನಾಟವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್'' (ಕಪ್ಪುಕಟ್ಟಿಗೆ), ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ; ಇದರ ಮರವನ್ನು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಪಾಲಿಶ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಒಮಲೋಫಿಲ್ಲ'' (ಮ್ಯಾಲ್ ವುಡ್, ಇದೂ ಸಹ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದದ್ದು), ಇದರ ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ನಾಟವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೇಯಲ್'' ನ್ನು [[ಬೈಬಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಶಿತ್ತಃ-ಮರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಿತ್ತಿಂ-ಮರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಕ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು ಆರ್ಕ್ ಆಫ್ ಕಾವೆನಂಟ್ ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ''ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ'' ಹಾಗು ರಿಯೂನಿಯನ್ ದ್ವೀಪದ ''ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ'' ಎರಡೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ನಾಟ(ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ)ವನ್ನು ನೀಡುವ ಮರವಾಗಿದೆ. ಸಮೃದ್ಧತೆ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಫುಮೋಸ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Maugh, T.H.II.|url=http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-sci-tree25-2009apr25,0,402549.story|title=New species of tree identified in Ethiopia|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-04-24|accessdate=2008-04-24}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Acacia-heterophylla-wood-xup.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ ವುಡ್]] {| class="wikitable sortable " style="margin:1em auto 1em auto" |+ <td>''' ವಿವಿಧ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂದಾಜು ಮರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </td> |- | ಅಗಲ="175pt" | width="100pt"|<center>'''ಸಾಂದ್ರತೆ''' </center> | width="100pt"|<center>'''ಚೇಗಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </center> | width="100pt"|<center>'''ಬಿಳಿದಾರು ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </center> |- | '''ಪ್ರಭೇದಗಳು ''' | <center>'''[kg/m³]''' </center> | <center>'''[kg/m³]''' </center> | <center>'''[kg/m³]''' </center> |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಕುಮಿನಾಟ'' | <center>1040<ref>{{Cite web |url=http://www.aussiefantom.com/Wood_Table.htm |title=ಆಸ್ಸಿ ಫಾನ್ಟಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707190636/http://www.aussiefantom.com/Wood_Table.htm |url-status=dead }}</ref></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಮೈಥೆಥೋಫಿಲ್ಲ '' | | <center>1170<ref name="fao-densities"> [http://www.fao.org/docrep/V5360E/v5360e0f.htm ದಿ ಟಿಂಬರ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶೀಸ್ ಅಂಡ್ ದೆಯರ್ ಯೂಸಸ್]</ref></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು '' | <center>880<ref name="fao2">[http://www.fao.org/docrep/W4095E/w4095e0c.htm FAO]</ref></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ '' | <center>690-750<ref name="fao2"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಯೆರಿಯೋಲೋಬ '' | | <center>1230<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಗಾಲ್ಪಿನೀ '' | | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಗೊಯೆಟ್ಜೀ '' | | | <center>1025<ref name="fao-densities"/></center> |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕರೂ '' | | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಯುಕೋಫ್ಲೋಯೆಯ '' | <center>760<ref name="fao2"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್ '' | <center>640<ref name="timber-asn-au">{{Cite web |url=http://www.timber.asn.au/sitebuilder/tadc/knowledge/asset/files/14/timberhardness%26durabilityfloor%26deck.pdf |title=ಟಿಂಬರ್ ಹಾರ್ಡ್ನೆಸ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯೂರಬಿಲಿಟಿ ಟೇಬಲ್, ಟಿಂಬರ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ವಿಕ್., ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ) |access-date=2021-08-09 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706100045/http://www.timber.asn.au/sitebuilder/tadc/knowledge/asset/files/14/timberhardness%26durabilityfloor%26deck.pdf |url-status=dead }}</ref></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ '' | | <center>1100<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' | <center>700<ref name="fao2"/></center> | <center>1170<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಅಡ್‌ಸ್ಟ್ರಿನ್ಗೆನ್ಸ್ '' | <center>827-945<ref name="fao-densities"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ ಉಪಪ್ರಭೇದ ನಿಲೋಟಿಕ '' | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | <center>1170<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಪೊಲ್ಯಕಾಂತ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಕಂಪಿಲಕಾಂಥ'' | | <center>705<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬಿರಿಯಾನ '' | | <center>655<ref name="fao-densities"/></center> | |} <br /> [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]] (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾತ್ರ) ಹಾಗು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಶಿಯದಲ್ಲಿ]] (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರವಾಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ''ಅಕೇಶಿಯ ಮಂಗಿಯಂ'' ನನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ತಿಳ್ಳುಮರವನ್ನು ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಭೂಮಿಯ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಿತಿ === ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನೆಡಬಹುದಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Barr, D. A., and Atkinson, W. J.|date=|year=1970 |month=|title=Stabilization of coastal sands after mining|journal=J. Soil Conserv. Serv. N.S.W. |volume=26 |issue= |pages=89–105. |pmid=|doi=|url=}}</ref> == ಪರಿಸರ ಆಕ್ರಮಣ == ಇದೇ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭೂಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡುವ ಹಾಗು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲಾದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಸಸ್ಯವಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿತಕರ ವಾತಾವರಣವು ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್/ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವೀಡ್ ರಿಸ್ಕ್ ಅಸ್ಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಇದನ್ನು "ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 15ನೇ ಅಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದೆ" ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ 100 ಅತ್ಯಂತ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hear.org/pier/species/acacia_mearnsii.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-01 |archive-date=2010-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100908105244/http://www.hear.org/pier/species/acacia_mearnsii.htm |url-status=dead }}</ref> ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ, ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದರ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ. == ''ಅಕೇಶಿಯ'' ದ ಸಸ್ಯರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ == === ಆಲ್ಕಲಾಯಿಡ್ಸ್ === [[ಚಿತ್ರ:Philae Temple Egypt Goddess Isis As Angel Mural Artwork 2004-10-11.jpg|thumb|right|ಇಜಿಪ್ಶಿಯನ್ ದೇವತೆ ಇಸಿಸ್]] ಈ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಹಲವಾರು ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು ಹಾಗು ಮೇವಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="chem"/> ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಕೇಶಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (DMT), 5-ಮೆತ್ಹೋಕ್ಸೈಡಿಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (5-MeO-DMT) ಹಾಗು N-ಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (NMT)ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು ಹಾಗು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ MAOI ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಲೆಯ ಗುಣಪಡಿಸಲು, ಉತ್ಸವಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಜಿಪ್ಷಿಯನ್ ಪುರಾಣವು ಅಕೇಶಿಯ ಮರವನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮರದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ (ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಒಸಿರಿಸ್ ಅಂಡ್ ಇಸಿಸ್ ನ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ). {| class="wikitable sortable " style="margin:1em auto 1em auto" |+ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್(ಕ್ಷಾರಾಭ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಕ್ಯುಮಿನಾಟ'' </center> | 1.5%ವರೆಗೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ ಗಳನ್ನು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15928 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012182142/http://leda.lycaeum.org/?ID=15928 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಡುನ್ಕಾ'' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೇನೆತೈಲಮಿನ್, 2.4%ನಷ್ಟು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref name="fitz2"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Alpina mueller.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಆಲ್ಪಿನ '' </center> | ಎಲೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳು<ref name="shaman">[http://shaman-australis.com.au/shop/index.php?cPath=21_26_72 ಶಾಮನ್ ಆಸ್ಟ್ರಾಲಿಸ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia aneura blossom.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth">{{Cite web |url=http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=47 |title=ಡುಬೋಯಿಸಿಯ ಹಾಪ್ವುಡೀ - ಪಿಟುರಿ ಬುಶ್ - ಸೋಲನಸೆಯೆ - ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207065225/http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=47 |url-status=dead }}</ref> ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 2-6%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk">{{Cite web |url=http://www.rirdc.gov.au/reports/AFT/03-024.pdf |title=ವ್ಯಾಟ್ಲ್ ಸೀಡ್ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ 12 ಮಾರ್ಚ್ 2002, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ ಮಾರ್ಚ್ 2003 RIRDC ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ ನಂ 03/024, RIRDC ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನಂ WS012-06 |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217013341/http://www.rirdc.gov.au/reports/AFT/03-024.pdf |url-status=dead }}</ref> ''[[wikt:per se| ವಾಸ್ತವವಾಗಿ]]'' ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia angustissima usgs.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸ್ಸಿಮ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೆನೆಥೈಲಮಿನ್,<ref name="dict">{{cite book | last = Glasby | first = John Stephen | authorlink = | title = Dictionary of Plants Containing Secondary Metabolites | url = https://books.google.com/?id=te53VV5u8YMC&pg=RA1-PA2&dq=acacia+alkaloids | publisher = [[CRC Press]] | series = | year = 1991 | doi = | pages = 2 | isbn = 0850664233 }}</ref> ಎಲೆಯಲ್ಲಿರುವ MNT ಹಾಗು DMT(1.1-10.2 ppm)<ref>[http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20053115691 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೈಟಲ್: ನ್ಯೂಟ್ರಿಟಿವ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಶ್ರಬ್ ಲೆಗ್ಯೂಂ ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸ್ಸಿಮ: ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನಲ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ ವಿಟ್ರೋ ಡೈಜೆಸ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206173845/http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20053115691 |date=2008-12-06 }} ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬರಹಗಳು: ಮ್ಯಾಕ್ ಸ್ವೀನೆಯ್, C. S., ಕ್ರುಸೆ, D. O., ಪಾಮರ್, B., ಗೌಗ್ಹ್, J., ಕಾನ್ಲಾನ್, L. L., ಹೆಗರ್ಟಿ, M. P.ರಿಂದ ಲೇಖಕರ ಸದಸ್ಯತ್ವ: CSIRO ಲೈವ್ಸ್ಟಾಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಲಾಂಗ್ ಪಾಕೆಟ್ ಲ್ಯಾಬೋರೆಟರೀಸ್, 120 ಮೆಯಿಯೇರ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಇಂದೂರೂಪಿಲ್ಲಿ, ಓಲ್ಡ್ 4068, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಟೈಟಲ್: ಅನಿಮಲ್ ಫೀಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, 2005 (ಸಂಪುಟ. 121) (ನಂ. 1/2) 175-190</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-aroma.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅರೋಮ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಅಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್<ref>{{Cite web |url=http://www.maya-ethnobotanicals.com/product_info.phtml/herbid_340/category_ayahuasca |title=ಮಾಯಾ ಎಥ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025195522/http://www.maya-ethnobotanicals.com/product_info.phtml/herbid_340/category_ayahuasca |url-status=dead }}</ref> ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ನ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ.<ref name="herbarium">{{Cite web |url=http://herbarium.0-700.pl/Akacje.html |title=ಅಕೇಶಿಯ (ಪೋಲಿಷ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718005529/http://herbarium.0-700.pl/Akacje.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 031013-8001 Acacia auriculiformis.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಔರಿಕುಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ '' </center> | ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ 5-MeO-DMT<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15931 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033026/http://leda.lycaeum.org/?ID=15931 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia baileyana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಹಾಗು β-ಕಾರ್ಬೋಲಿನ್ಸ್, ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹರ್ಮನ್<ref name="shaman"/><ref name="seren">[http://www.serendipity.li/dmt/hoasca.html www.serendipity.com]</ref><ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬೆಯುವರ್ಡಿಯಾನ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood">{{Cite web |url=http://www.bushfood.net/viewtopic.php?p=3443 |title=www.bushfood.net |access-date=2010-09-01 |archive-date=2014-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140804122924/http://www.bushfood.net/viewtopic.php?p=3443 |url-status=dead }}</ref> ಬೂದಿ.<ref name="enth"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-berlandieri-flowers4.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲೆಂಡಿಯೇರಿ'' </center> | DMT, ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್, ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್, ನಿಕೋಟಿನ್<ref>[http://www.cognitiveliberty.org/shulgin/adsarchive/acacia.htm ಆಸ್ಕ್ ಡಾ. ಶುಲ್ಗಿನ್ ಆನ್ಲೈನ್: ಅಕೆಷಾಸ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia catechu - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-003.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು '' </center> | ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT<ref name="sacred">{{Cite web |url=http://www.sacredelixirs.com/sacredelixirs-talks.htm |title=ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಎಲಿಕ್ಸಿರ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212090051/http://www.sacredelixirs.com/sacredelixirs-talks.htm |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acaciacaven29b.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಚುಂದ್ರ'' </center> | ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲೇಯಿ'' </center> | DMT<ref>[http://www.abc.net.au/science/k2/stn/q&a/notes/051027-9.htm www.abc.net.au]</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಪ್ಲಾನ್ಟ '' </center> | ಎಲೆ ಹಾಗು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ 0.3% ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ N-ಮೀಥೈಲ್-ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹಾರ್ಮನ್, ಜೊತೆಗೆ ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹಾರ್ಮನ್ ನ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್‌ನ ಕೆಲವು ಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/comphy.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಪ್ಲನಾಟ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033051/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/comphy.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/entheo.html |title=ಲಿಕಾಯುಂ -- ಅಕೆಷಾಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಥೆಯೋಜೆನ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033056/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/entheo.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15796 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033011/http://leda.lycaeum.org/?ID=15796 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia concinna Blanco2.374.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಸಿನ್ನ'' </center> | ನಿಕೋಟಿನ್<ref>{{Cite web |url=http://www.sbepl.com/acacia-concinna-shikakai.html |title=SBEPL |access-date=2010-09-01 |archive-date=2004-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040813031251/http://www.sbepl.com/acacia-concinna-shikakai.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 050107-2872 Acacia confusa.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕನ್‌ಫುಸ '' </center> | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ & ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT & NMT 0.04% NMT ಹಾಗು 0.02% DMT ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="shaman"/> ಅಲ್ಲದೆ N,N-ಡೈಮೀಥೈಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ N-ಆಕ್ಸೈಡ್<ref>[http://doi.wiley.com/10.1002/mrc.1959 NMR ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಏ ನ್ಯೂ ಕ್ಲೋರೋ ಟ್ರಿಪ್ಟಾಮೈನ್ ಅಲ್ಕಾಲಾಯ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಅನಲಾಗ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ] ಮಾಲ್ಕಂ S. ಬುಕನಾನ್, ಆಂಟ್ಹನಿ R. ಕಾರ್ರೋಲ್, ಡೇವಿಡ್ ಪಾಸ್, ರೋನಾಲ್ಡ್ J. ಕ್ವಿನ್ನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನನ್ಸ್ ಸಂಪುಟ 45, ಸಂಚಿಕೆ 4, ಪುಟಗಳು359 - 361. ಜಾನ್ ವಿಲೆಯ್ & ಸನ್ಸ್, Ltd.</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia constricta flower.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೊರಿಯಸಿಯ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ<ref name="enth"/><ref name="enzyk">ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಟ್ಸ್ಚ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್. Enzyklopädie der psychoaktiven Pflanzen, Botanik, Ethnopharmakologie und Anwendungen, 7. ಆಫ್ಲೇಜ್. AT ವರ್ಲಾಗ್, 2004, 941 ಸೇಯಿಟೆನ್. ISBN 3-85502-570-3 ಅಟ್ [http://www.deutschesfachbuch.de/info/detail.php?isbn=3855025703&part=4&word= ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010154150/http://www.deutschesfachbuch.de/info/detail.php?isbn=3855025703&part=4&word= |date=2007-10-10 }}</ref> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:A-cornigera.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ,<ref name="enzyk"/> ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್<ref name="fachforum"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia cultriformis leaves.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಲ್ಟ್ರಿಫಾರ್ಮಿಸ್ '' </center> | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ<ref name="shaman"/> ಹಾಗು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> ಎಲೆ ಹಾಗು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕುಥ್ಬರ್ಟ್ಸೋನೀ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲಿಬ್ರಾಟ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾಲ್ಕಾಟ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ,<ref name="bushfood"/> ಆದರೆ 0.02%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್(ಕ್ಷಾರಾಭ) ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ <ref name="chemotaxonomie">[https://books.google.com/books?id=YpnboQBbw7EC&pg=PA336&lpg=PA336&dq=acacia+tryptamine&source=web&ots=0u_bIQPwCN&sig=Q1e_NiyQSMsv0gNT0gMjOrgTseM ರಾಬರ್ಟ್ ಹೆಗ್ನಯುಎರ್ ರಿಂದ ಚೆಮೋಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಾಮಿ ಡೆರ್ Pಫ್ಲಾನ್ಜೆನ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ '' </center> | ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 5-MeO-DMT<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15965 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033031/http://leda.lycaeum.org/?ID=15965 |url-status=dead }}</ref> ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಹೂವು.<ref name="drduke2">[http://www.ars-grin.gov/duke/plants.html Dr. ಡ್ಯೂಕ್'ಸ್ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಥ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್]</ref> ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 2-6%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk"/> ತೊಗಟೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.bpi.da.gov.ph/Publications/mp/pdf/a/aroma.pdf |title=www.bpi.da.gov.ph |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720134339/http://www.bpi.da.gov.ph/Publications/mp/pdf/a/aroma.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Acacia_farnesiana.html ಪರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]</ref> ಮರದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್ ಹಾಗು ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್ ಗಳೂ ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="fachforum"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಿಲಿಸಿಯಾನ '' </center> | ಪುಲ್ಕೆ(ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದೇಶದ ಮದ್ಯ)ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ<ref name="enzyk"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೋರಿಬುಂಡ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್,<ref name="tax">{{cite book | last = Hegnauer | first = Robert | authorlink = | title = Chemotaxonomie der Pflanzen | url = https://books.google.com/?id=9fDv1RYqIRkC&dq=chemotaxonomie+der+pflanzen&printsec=frontcover | publisher = Springer | series = | year = 1994 | doi = | pages = 500 | isbn = 3764329793 }}</ref> ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ<ref name="herbarium" /> ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್ಸ್<ref>ಲಿಕಾಯುಂ (ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡ)</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia greggii thorns.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ '' </center> | N-ಮೀಥೈಲ್-β-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್,<ref name="dict"/> ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="chem"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹರ್ಪೋಫಿಲ್ಲ '' </center> | ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರ್ಡೆನಿನ್ 2:3 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, 0.6% ಒಟ್ಟಾರೆ <ref name="fitz2"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹೋಲೋಸೇರಿಕಾ '' </center> | ಹೋರ್ಡೆನಿನ್, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ 1.2%<ref name="fitz2"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-horrida.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:A.Implexa.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಇಂಪ್ಲೆಕ್ಸಾ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref>[http://wiki.magiskamolekyler.org/index.php?title=Lista_%c3%b6ver_hallucinogena_v%c3%a4xter,_svampar_och_djur wiki.magiskamolekyler.org (ಸ್ವೀಡಿಶ್)]</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಜುರೇಮ'' </center> | DMT, NMT |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia karroo2.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕರ್ರೂ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಂಪೆಯಾನ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="enzyk"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಟ್ಲೆವೆಲ್ಲಿಯೆ'' </center> | 1.5<ref name="fitz2"> [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf ಫಿಟ್ಜೆರಾಲ್ಡ್, ಜ.ಸ. ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೆಗುಮುಮಿನೋಸೆ -- ದಿ ಅಕ್ಕರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೆನ್ಯಲೇತಿಲಾಮೆ ಡಿರೈವೇಟಿವ್ಸ್ ಇನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್, ಆಸ್ಟ್.][http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf J ][http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf ಚೆಂ., 1964, 17, 160-2.]</ref>-1.88%<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/ketwell.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಟ್ಲೇವೆಲ್ಲಿಯೆ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2009-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108170700/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/ketwell.html |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳು, 92%ನಷ್ಟು ಫೀನಲ್ಎತಿಲಮನ್ ನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="fitz2"/> 0.9% N-ಮೀಥೈಲ್-2-ಫೀನಲ್‌ಎತಿಲಮನ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="fitz2"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೇತಾ'' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ <ref name="shaman"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲಿಂಗುಲಾಟ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-longifolia-branch.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ '' </center> | 0.2% ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ತೊಗಟೆ, ಎಲೆಗಳು, ಕೆಲವೊಂದು ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ, ಫೀನಲ್‌ಎತಿಲಮನ್ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ,<ref name="tax"/> 0.2% DMT ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15799 |title=ಲಿಕಾಯುಂ ಅಕೇಶಿಯ ಲಾಂಗಿಫೋಲಿಯ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5PueBHpwW?url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15799 |url-status=dead }}</ref> ಹಿಸ್ಟಮೈನ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್.<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ '' </center><center> ವಾರ್. ''ಸೋಪ್ಹೋರೆ'' </center> | ಎಲೆಗಳು, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮಾಕ್ರಡೆನಿಯ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia maidenii.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೈಡೆನೀ'' </center> | ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2:3 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ 0.6%ನಷ್ಟಿರುವ NMT ಹಾಗು DMTಎರಡೂ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 031013-8002 Acacia mangium.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮಂಗಿಯಂ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon branch.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್'' </center> | DMT, ತೊಗಟೆ ಹಾಗು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ,<ref>[http://extentech.sheetster.com/knowledgebase/wiki_search.jsp?search=acacia extentech.sheetster.com]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ 0.02%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಿವೆ<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia mellifera 3D-Modell.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Babool (Acacia nilotica) leaves & spines at Hodal W IMG 1251.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ನೀಲೋಟಿಕ'' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' </center><center>ಉಪಪ್ರಭೇದ. ''ಅಡ್‌ಸ್ಟ್ರಿಂಜೆನ್ಸ್'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ DMT |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟೂಸಿಫೋಲಿಯ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, DMT, NMT, ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್,<ref name="magis">[http://wiki.magiskamolekyler.org/Lista_över_hallucinogena_växter,_svampar_och_djur wiki.magiskamolekyler.org (Swedish)]</ref> ಒಣಗಿದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ 0.4-0.5%ನಷ್ಟು, 0.07%ನಷ್ಟು ಕೊಂಬೆಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/obtuphy.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟುಸಿಫೋಲಿಯ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203212552/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/obtuphy.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಓಎರ್ಫೋಟ'' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.1%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ DMT,<ref name="seren"/><ref>{{Cite web |url=http://www.drogen-forum.com/wiki/index.php/DMT-haltige_Pflanzen |title=ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಕಂಟೈನಿಂಗ್ DMT (ಜರ್ಮನ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629164905/http://www.drogen-forum.com/wiki/index.php/DMT-haltige_Pflanzen |url-status=dead }}</ref> NMT |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಿನರ್ವಿಸ್ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia phlebophylla.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೆಬೋಫಿಲ್ಲ '' </center> | 0.3% DMT ಎಲೆಯಲ್ಲಿ, NMT<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 020911-0004 Acacia podalyriifolia.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೊದಲಿರಿಯೇಫೋಲಿಯ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್,<ref name="shaman"/> 0.5%ನಿಂದ 2%ನಷ್ಟು DMT ತಾಜಾ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್ ನ ಉಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು<ref name="tax"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia polycantha.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೋಲ್ಯಕಾಂತ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ DMT <ref name="shaman"/> ನಷ್ಟು ಹಾಗು ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೋಲ್ಯಕಾಂತ '' </center><center>ಉಪಪ್ರಭೇದ. ''ಕ್ಯಾಂಪಿಲಕಾಂತ'' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.2%ಗೂ ಕಡಿಮೆ DMT, NMT; DMT ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.hortipedia.org/de/index.php?title=Acacia_campylacantha |title=ಹೊರ್ಟಿಪೀಡಿಯಾ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928095925/http://www.hortipedia.org/de/index.php?title=Acacia_campylacantha |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರೋಮಿನೆನ್ಸ್'' </center> | ಫೆನೆಲೆತೈಲಮೈನ್, β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="fitz2"/><ref name="tax"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರುಯಿನೋಕಾರ್ಪ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth"/><ref name="enzyk"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ,<ref name="enzyk"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಗಳು 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತವೆ.<ref name="chemotaxonomie"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon2.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್ '' </center> | DMT, NMT,<ref>{{Cite web |url=http://www.factorey.ch/Eins.htm |title=Pಫ್ಲಾನ್ಜೆನ್ಟ ಬೆಲ್ಲೆ APB (ಜರ್ಮನ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080812020052/http://www.factorey.ch/Eins.htm |url-status=dead }}</ref> ನಿಕೋಟಿನ್,<ref name="fachforum"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ <ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia rigidula.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ'' </center> | DMT, NMT, ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್, ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್, ನಿಕೋಟಿನ್ ಹಾಗು ಇತರೆ<ref>[http://wiki.magiskamolekyler.org/Acacia_rigidula ಮಗಿಸ್ಕ ಮೊಲೆಕ್ಯ್ಲೆರಸ್ ವಿಕಿ]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia roemeriana 01nsh.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರೊಯೇಮೆರಿಯಾನ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-salicina-pod-w-seeds.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಸಿನ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth"/><ref name="enzyk"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಸಾ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-schaffneri-seed-pods.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕಫ್‌ನೇರಿ'' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="chem"/> ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ ಗಳು ಹಾಗು ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್ ಸಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="fachforum"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕೋಟ್ಟೀ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia senegal - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-004.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೆನೆಗಲ್ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.1%ಗೂ ಕಡಿಮೆ DMT ಇರುತ್ತದೆ,<ref name="shaman"/> NMT, ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು. ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ DMT,<ref name="drduke2"/> ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ DMT.<ref name="herbarium"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-seyal-leaves.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೇಯಲ್ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ.<ref name="shaman"/> ಒಣಗಿದ ಎಲೆ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 1-7%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Img00522-A-sieberiana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬೀರಿಯಾನ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia simplex.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ '' </center> | | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ, ಹಾಗು ಕೊಂಬೆಯ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT ಹಾಗು NMT, 0.81%ರಷ್ಟು DMT ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ, MMT<ref name="shaman"/><ref>{{Cite web |url=http://www.factorey.ch/Eins.htm |title=Arbeitsstelle für praktische Biologie (APB) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080812020052/http://www.factorey.ch/Eins.htm |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಟಾಕ್ಸೇನ್ಸಿಸ್ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Eat267.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಟಾರ್ಟಿಲಿಸ್'' </center> | DMT, NMT, ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು<ref name="magis"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ವೆಸ್ಟಿಟ '' </center> | ಎಲೆ ಹಾಗು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್,<ref name="shaman"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆ<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯೇ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು, 5-MeO-ಅಲ್ಕೈಲ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |} ===== ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಹ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ:<ref name="chemotaxonomie"/> ===== 0% <math>\le</math> C <math>\le</math> 0.02%, C...ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ [%] * ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಸಿನಸಿಯೆ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡ್ರುಮ್ಮೊನ್ಡೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಎಲಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಫಲ್ಕಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಲಿನೆಯಾರಿಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಗ್ನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ವರ್ಟಿಸಿಲ್ಲಟ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ವೆಸ್ಟಿಟ '' === ಸಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ಸ್ === ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಸಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಕಿಣ್ವಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ, ಇವುಗಳು ಅಕೇಶಿಯ "ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ" ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೈನೆಡ್ (HCN)ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref> [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-4909%2819871209%2932%3A4%3C499%3ACGIAOM%3E2.0.CO%3B2-Z&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage ಕ್ಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲಯ್ಕೋಸೈಡ್ಸ್ ಇನ್ ಆಂಟ್-ಅಕೆಶಿಯಾಸ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ ಡೇವಿಡ್ S. ಸೇಯಿಗ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಎ. ಎಬಿಂಗರ್ ದಿ ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್, ಸಂಪುಟ.32, ನಂ. 4 (ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1987), ಪುಟಗಳು. 499-503 doi:10.2307/3671484] </ref> ಇದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತಾಜಾ ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ 200 ppm ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ HCNನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ, ಇದು ವಿಷತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಜಾ ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥದ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಂಗೆ ಸುಮಾರು 7.5 μmol HCNಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ "ಎಲೆಗಳು" ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್-ವಿಭಜಕ ಕಿಣ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೆ, ಸಯನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರತಕ್ಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ವಿಷದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು.<ref name="chemotaxonomie"/> ಸಯನೋಜನ್ ಗಳನ್ನು ಉಳ್ಳ ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ: * ''ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹಾಮೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟುಸಿಫೋಲಿಯಾ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬಿರಿಯಾನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬೀರಿಯಾನ'' ವಾರ್. ''ವೂಡೀ'' <ref name="juliflora">[http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E05.htm FAO ಕಮಲ್ M. ಇಬ್ರಾಹಿಮ್, ದಿ ಕರೆಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಆನ್ ಪ್ರೋಸೋಪಿಸ್ ಜೂಲಿಫ್ಲೋರ...]</ref> == ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಭೇದಗಳು == ಅಕೇಶಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,300ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕೇಶಿಯ == ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕೇಶಿಯ ಎಂದರೆ ನೈಜರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಬ್ರೆ ಡು ಟೆನೆರೆ ಮರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಂಗಿ ಮರವೆನಿಸಿದೆ, ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|400|km|0|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮರಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಮರವನ್ನು 1973ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಟ್ರಕ್ ಚಾಲಕ ನೆಲೆಸಮ ಮಾಡಿದ. == ಗುರುತುಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == === ಹೂವುಗಳು === <gallery> File:Acacia aneura blossom.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೇಯುರ File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia baileyana.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯನ File:Acacia berlandieri branch.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Acacia confusa-01.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಫುಸ File:Acacia constricta flower.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡಾ, USA File:Acacia covenyi02.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ಯಿ File:Acacia dealbata-1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia denticulosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆನ್ಟಿಕುಲೋಸ File:Acacia_drummodii_fg01.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಡ್ರಮ್ಮೊಡೀ File:Akazie_Blüte_PA060002.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ ಸೋಸ್ಸುಲೇಯಿ, ನಮಿಬಿಯಾ File:Acacia fimbriata 02.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಿಮ್ಬ್ರಿಯಾಟ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ File:Acacia heterophylla (flowers) 2.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia_longifolia_fg01.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ File:Acacia melanoxylon branch.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೇಲನೋಜೈಲೋನ್ ನಜರೆ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ File:Acacia saligna(04).jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಗ್ನ ಸೈಡ್, ಟರ್ಕಿ File:Acacia schinoides.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಚಿನೋಯಿಡೆಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ File:Acacia tetragonophylla.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಟೆಟ್ರಗೋನೋಫಿಲ್ಲ ಗೀಲೊಂಗ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ File:Acacia pennata in Talakona forest, AP W2 IMG 8290.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. File:Acacia pennata in Anantgiri, AP W IMG 8795.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ತೊಗಟೆ === <gallery> File:Acacia-aneura-bark3.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ ತೊಗಟೆ File:Starr_031013-0028_Acacia_auriculiformis.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಔರಿಕುಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ನ ತೊಗಟೆ File:Acacia-berlandieri-bark.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ ತೊಗಟೆ File:Acacia collinsii1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ತೊಗಟೆ File:Starr_050107-2872_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ ತೊಗಟೆ, ಹವಾಯಿ, USA File:Yellow Mimosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia-decurrens2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕುರೆನ್ಸ್ File:Akazie_Blüte_PA060002.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ File:Acacia-estrophiolata-bark2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಎಸ್ಟ್ರೋಫಿಯೋಲಟ ತೊಗಟೆ File:Acacia-greggii-bark.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ ತೊಗಟೆ File:Acacia heterophylla 7.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ ತೊಗಟೆ File:Acacia pennata trunk in Talakona forest, AP W IMG 8292.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟದ ಕಾಂಡ. </gallery> === ಪರ್ಣಸಮೂಹ === <gallery> File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia collinsii4.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia concinna Blanco2.374.png|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಸಿನ್ನ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia denticulosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆನ್ಟಿಕುಲೋಸ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia karroo1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕರ್ರೂ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia leprosa1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia pennata leaves in Talakona forest, AP W IMG 8291.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. File:Acacia pennata in Anantgiri, AP W IMG 8797.jpg| ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ಬೀಜಕೋಶಗಳು === <gallery> File:Acacia aneura pods.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ. File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Starr_061224-2814_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia constricta pods.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ File:Acacia dealbata fruto.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia heterophylla (1).JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia verticillata1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್ File:Acacia sp. MHNT.BOT.2009.13.18.jpg|Acacia sp. - Museum specimen </gallery> === ಬೀಜಗಳು === <gallery> File:Acacia baileyana seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ File:Acacia berlandieri seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Acacia confusa seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia constricta seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ File:Acacia cyclops seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಕ್ಲೋಪ್ಸ್ File:Acacia dealbata seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acde 001 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್ File:Acfa 002 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ File:Acacia greggii seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ File:Acacia longifolia seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ File:Acacia mearnsii seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸಿ File:Acme 001 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್ File:Acacia pycnantha seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ File:Acacia rigidula seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ File:Acacia tortuosa seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಟಾರ್ಟುಸಾ </gallery> === ಮುಳ್ಳುಗಳು === <gallery> File:Acacia drepanolobium MHNT.BOT.2011.3.97.jpg|Acacia drepanolobium - Museum specimen File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia collinsii0.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ File:A-cornigera.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ File:Acacia-horrida.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ File:Acacia-smallii-thorns.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾ ವಾರ್. ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾ File:Acacia pennata in Talakona forest, AP W IMG 8290.jpg| ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ಮರ === <gallery> File:Mulga.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ File:Acacia-berlandieri-habit.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Starr_050107-2872_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia dealbata1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia heterophylla 1.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Starr 040723-0533 Acacia_koa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ File:Acacia leprosa2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ </gallery> === ಮರ (ದಿಮ್ಮಿ) === <gallery> File:Starr_030405-0092_Acacia_koa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ File:PlateauxTamarin2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia-schaffneri-wood.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕಫ್ಫ್ನೆರಿ </gallery> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಸ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ * ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ ಸಸ್ಯಗಳು == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕರಗಳು == * ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್, B.A., ಗೊಫ್ಫ್, C.M., ಫೋರ್ಬೇಸ್, T.D.A. ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಅಮೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ, ಫೈಟೊಚೆಮ್. 1998, 49(5), 1377. * ಶುಲ್ಗಿನ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹಾಗು ಆನ್, TiHKAL ದಿ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯೇಶನ್. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರೆಸ್, 1997. ISBN 0-9630096-9-9. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikispecies|Acacia}} {{Commons|Acacia}} * {{eol|13650|Acacia}} * [http://www.worldwidewattle.com/ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವ್ಯಾಟ್ಲ್] * [http://www.acacia-world.net/ ಅಕೇಶಿಯ-ವರ್ಲ್ಡ್ ] * [http://waynesword.palomar.edu/plaug99.htm ವಾಯ್ನೆ'ಸ್ ವರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110064020/http://waynesword.palomar.edu/plaug99.htm |date=2015-11-10 }} ಆನ್ "ದಿ ಅನ್ ಫರ್ಗೆಟ್ಟಬಲ್ ಅಕೇಶಿಯಸ್" * [http://mulga.yage.net/acacia/ ದಿ ಜೀನಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಡ್ ಎಂತೋಜೆನಿಕ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್, ವಿಥ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಟು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಡ್ ರಿಲೇಟೆಡ್ ಸ್ಪೀಸೀಸ್. ಬೈ ಮುಲ್ಗ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401222429/http://mulga.yage.net/acacia/ |date=2009-04-01 }} * [http://www.bookofherbs.com/a/Acacia_ruggs.htm ಏ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ರಮ್ ಪೋಮೆಟ್'ಸ್ 1709 ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಬುಕ್, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಡ್ರಗ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111043040/http://www.bookofherbs.com/a/Acacia_ruggs.htm |date=2010-01-11 }} * [http://www.serendipity.li/dmt/hoasca.html www.serendipity.com] * [http://www.ars-grin.gov/duke/ Dr. ಡ್ಯೂಕ್'ಸ್] ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎತ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್ * [http://www.flora.sa.gov.au/id_tool/acacia.html#Keys ಫ್ಲೋರ ಐಡೆನ್ಟಿಫಿಕೆಶನ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೆರ್ಬರಿಯಂ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227113726/http://www.flora.sa.gov.au/id_tool/acacia.html#Keys |date=2010-12-27 }} * [http://www.biochemj.org/bj/078/0834/0780834.pdf ಟ್ಯಾನಿನ್ಸ್ ಇನ್ ಸಮ್ ಇಂಟರ್ ರಿಲೇಟೆಡ್ ವ್ಯಾಟಲ್ಸ್] * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/b98_list?genus=Acacia&species= ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್ ಇನ್ ದಿ U.S.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fao.org/docrep/V5360E/v5360e0f.htm FAO ಟಿಂಬರ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ವೇರಿಯಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್ ] * [http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E05.htm FAO ಕಂಪ್ಯಾರಿಸನ್ ಆಫ್ ವೇರಿಯಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಸಿಸ್ ಅಸ್ ಫೋರೆಜ್] * [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WH9-486G4DH-7&_user=10&_coverDate=01%2F31%2F2004&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=0155a9a40dec519a35129d4db00cb0ff ಲಾಂಗ್ ಟರ್ಮ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಲರ್ ಚಾಪಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012182821/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WH9-486G4DH-7&_user=10&_coverDate=01%2F31%2F2004&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=0155a9a40dec519a35129d4db00cb0ff |date=2007-10-12 }} ಮೂರು ಪೊದೆಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ಜೇಸನ್ R. ಸ್ಚಿಂಡ್ಲೆರ, ತಿಮೋತಿ E. ಫುಲ್ ಬ್ರೈಟ್ * [http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ವೆಟ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }}[http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ಪಾಥ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }}[http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ResultsAFIP ವೆನ್ಸ್ಡೇ ಸ್ಲೈಡ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ - nam. 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 1999 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }} * [http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/Browse_in_Africa/Chapter33.htm ಅಕೇಶಿಯ ಸಯನೋಫಿಲ್ಲ ಲಿಂಡ್ಲ್ ಆಸ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫೀಡ್/ಫಾರ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇನ್ ಲಿಬಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070921100707/http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/Browse_in_Africa/Chapter33.htm |date=2007-09-21 }} * [http://www.smallstock.info/research/reports/R5732/NR08UE/B1701_2.HTM ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ] * [http://www.aciar.gov.au/web.nsf/att/JFRN-6BN9EE/$file/mn115part2.pdf ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಫಿಕ್ಸಾಟನ್ ಇನ್ ಅಕೇಶಿಯಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070702203917/http://www.aciar.gov.au/web.nsf/att/JFRN-6BN9EE/$file/mn115part2.pdf |date=2007-07-02 }} * [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-4909%2819871209%2932%3A4%3C499%3ACGIAOM%3E2.0.CO%3B2-Z&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage ಅಕೇಶಿಯಾಸ್ ವಿಥ್ ಸಯನಾಜೆನಿಕ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ] * [http://www.newscientist.com/article/mg12717361.200-antelope-activate-the-acacias-alarm-system-.html ಅಕೇಶಿಯ ಅಲಾರ್ಮ್ ಸಿಸ್ಟಂ ] {{WestAfricanPlants|Acacia}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸಿಪಿಯೆಂಟ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಕೇಶಿಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] 3luude630ipl9soxp4ltl4kewwl30vu 1371806 1371788 2026-04-22T02:33:45Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Acacia confusa-01.jpg]] → [[File:Starr 040812-0030 Acacia confusa.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Starr 040812-0030 Acacia confusa.jpg]] 1371806 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Acacia greggii thorns.jpg | image_caption = <center>''[[Acacia greggii]]''</center> | image_width = 300px | regnum = Plantae | divisio = [[:en:Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[m:en:Magnoliopsida|Magnoliopsida]] | ordo = [[:en:Fabales|Fabales]] | familia = [[:en:Fabaceae|Fabaceae]] | subfamilia = [[:en:Mimosoideae|Mimosoideae]] | tribus = [[:en:Acacieae|Acacieae]] | genus = '''''Acacia''''' | genus_authority = [[Philip Miller|Mill.]]<ref>[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?26 Genus: Acacia Mill.] - Germplasm Resources Information Network (GRIN)</ref><!---1754---> | subdivision_ranks = Species | subdivision = About 1,300; see [[List of Acacia species]] }} '''''ಅಕೇಶಿಯ'' ''' ({{pron-en|əˈkeɪʃə}}) ಫ್ಯಾಬಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಿಮೋಸೋಯ್ಡಿ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಪೊದೆಗಳು ಹಾಗು ಮರಗಳ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಶ್‌ನ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಯಯುಸ್ 1773ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇಧವಲ್ಲದ ಹಲವು ಮರಗಳು ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಕೇಶಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳು ಬೀಜಕೋಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಸ್ಯರಸ ಹಾಗು ಎಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಟ್ಯಾನಿನ್ ಗಳನ್ನು (ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಶಾಯಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮರದ ತೊಗಟೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಬಂಧಕ ವಸ್ತು) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಕ್ಕೆ ಅದರ ಕುಲದ ಹೆಸರು ακακία(''ಅಕಾಕಿಯ'') ನಿಂದ ವ್ಯತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ-ವೈದ್ಯ ಪೆಡನಿಯಸ್ ಡಿಯೋಸ್ಕೋರೈಡೆಸ್(ಸುಮಾರು 40-90) ಔಷಧೀಯ ಮರವಾದ ''A. ನಿಲೋಟಿಕಾ'' ಗೆ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ''ಮಟೆರಿಯ ಮೆಡಿಕಾ'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.kew.org/plants-fungi/Acacia-nilotica.htm |title=''Acacia nilotica'' (acacia) |work=Plants & Fungi |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |accessdate=2010-01-28 |archive-date=2010-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100112043913/http://www.kew.org/plants-fungi/Acacia-nilotica.htm |url-status=dead }}</ref> ಮರವು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ನಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ακις (''ಅಕಿಸ್,'' '''ಮುಳ್ಳು''' ).<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/?id=esMPU5DHEGgC |first=Umberto |last=Quattrocchi |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=1 A-C |year=2000 |publisher=CRC Press |isbn=9780849326752 |page=6}}</ref> ಮರವು [[ನೈಲ್]] ನದಿಯ ತಟದುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ''ನಿಲೋಟಿಕ'' ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಹೆಸರನ್ನು ಲಿನ್ನಯುಸ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು '''ಮುಳ್ಳಿನಮರಗಳು''', '''ಸಿಳ್ಳೆಯಂತೆ ಶಬ್ದಮಾಡುವ ಮುಳ್ಳು''' ಗಳು ಅಥವಾ '''ವಾಟಲ್‌ಗಳು''' (ತಡಿಕೆಗಳು) ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲೊ-ಫೀವರ್ ಅಕೇಶಿಯ''' ಹಾಗು '''ಅಂಬ್ರೆಲಾ ಅಕೇಶಿಯಗಳೂ''' ಸೇರಿವೆ. ಕಳೆದ 2005ರವರೆಗೂ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಅಕೇಶಿಯದ 1300 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 960 ಅಕೇಶಿಯಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಎರಡೂ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ ಉಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪ್]], [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗು ಅಮೇರಿಕಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕುಲವನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೊರಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ''ವಚೆಲ್ಲಿಯ'' ಹಾಗು ''ಸೆನೆಗಲಿಯ'' ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. == ವರ್ಗೀಕರಣ == [[ಚಿತ್ರ:Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia-berlandieri-flowers4.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia smallii 2.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಮಲ್ಲೀ]] ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಕುಲದ ಸಸ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಏಕಜೈವಿಕಕುಲದ್ದಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಶೋಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಸಸ್ಯದ ಐದು ಹೊಸ ಕುಲಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಧಾರಣ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ, "ಅಕೇಶಿಯ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಂಧರ್ಬಿಕವಾಗಿ ''ರೋಬಿನಿಯ'' ಕುಲದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದೂ ಸಹ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದ ''ರೋಬಿನಿಯ ಸ್ಯುಡೋಅಕೇಶಿಯ'' ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಲೋಕಸ್ಟ್ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "ನಕಲಿ ಅಕೇಶಿಯ" ಎಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ನ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕ == ದಕ್ಷಿಣತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಕುಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ'' (ಕೋಸ್ಟ್ ವಾಟಲ್ ಅಥವಾ ಸಿಡ್ನಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್), ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವುಡ್)ಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಾಸ್ಮೇನಿಯನಲ್ಲಿ 43°30'Sವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್'' (''ಎಸ್ಪಿನಿಲ್ಲೋ ನೆಗ್ರೋ'' ) [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನದ]] ಚುಬುತ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಟಲ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಕೇಶಿಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon2.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್]] ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಲ್ಬಿಡಾ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಟೋರ್ಟಿಲಿಸ್'' ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಇರಾಕೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಳು ಸಿನೈ ಮರುಭೂಮಿ ಹಾಗು ಜೋರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಭೂಖಂಡದ ವಾತಾವರಣದ ಸವಾನ್ನ ಸಸ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಸ್ ನ ಮೊಂಟ್ಸೆರ್ರಾಟ್‌ನಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದು 'ಕುಶ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. == ವರ್ಣನೆ == ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಕೇಶಿಯದ ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಜೋಡಿಪರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ಣಕಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಎಲೆಯ ದಂಟುಗಳು (ಪರ್ಣವೃಂತಗಳು) ಲಂಬವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವು ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೃಂತಗಳು (ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಎಲೆಯ ಕಾವು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃಂತಗಳ ಲಂಬಾಕಾರದ ಸ್ಥಾನವು ಅವುಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ತುದಿಯು ಆಕಾಶದೆಡೆಗೆ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯೆಡೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಸಮತಲವಾದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ಲುಕಾಪ್ಟೆರ'' ) ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಲೆಗಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವೃಂತಗಳಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಪರಿವರ್ತಿತ ಎಲೆ ಮಾದರಿಯ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಕ ಕಾಂಡಗಳು ಎಲೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia dealbata.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ]] ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳು ಐದು ಸಣ್ಣದಾದ ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉದ್ಧವಾದ ಕೇಸರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ದಟ್ಟವಾದ ಗೋಳಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಂದು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲೂ ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ (''ಅಕೇಶಿಯ ಪರ್ಪರಿಯಪೆಟಲ'' ) ಅಥವಾ ಕೆಂಪು (''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ'' ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಬ್ಲೇಜ್). ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಹೂವುಗಳನ್ನು ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯ'' ಕುಲದಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಕೇಸರಗಳು ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ''ಮಿಮೋಸ'' ಹೂವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಹೂವುಗಳು 10ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೇಸರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Singh|first=Gurcharan|title=Plant Systematics: An Integrated Approach|publisher=Science Publishers|year=2004|pages=445|isbn=1578083516|url=https://books.google.com/?id=In_Lv8iMt24C}}</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಡುಸಾದ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಇವುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಕಠಿಣವಾದ ಹಾಗು ಮೊನಚಾದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಎಲೆ-ವೃಂತಪರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಅರ್ಮಟ'' ಎಂಬುದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾಂಗರೂ-ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ'' ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕ್ಯಾಮಲ್ ಮುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚಿಗುರೊಡೆಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ತಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 80&nbsp;°Cನಷ್ಟು) ಬೀಜವನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿಡುವುದರಿಂದ ಹಾಗು ಬೀಜದ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸುಲಿಯುವುದರಿಂದ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 80ವರೆಗೆ ಇಳುವರಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=J Clemens, PG Jones, NH Gilbert|date=|year=1977|month=|title=Effect of seed treatments on germination in Acacia|journal=Australian Journal of Botany |volume=25 |issue=3 |pages=269–267 |pmid=|doi=10.1071/BT9770269|url=http://www.publish.csiro.au/nid/65/paper/BT9770269.htm}}</ref> == ಸಹಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Acacia collinsii3.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ಮುಳ್ಳುಗಳು]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಫಯೇರೋಸೆಫಲ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ'', ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ'' (ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ''ಬುಲ್ ಥಾರ್ನ್ ಅಕೇಶಿಯಗಳೆಂದು'' ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮುಳ್ಳಿನ ಮಾದರಿಯ ದೊಡ್ಡ ವೃಂತಪರ್ಣವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸ್ಯೂಡೋಮೈರ್ಮೆಕ್ಸ್ ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಎಲೆಯ-ಕಾಂಡದ ಮೇಲಿರುವ ರಸವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಣಕಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಬೆಲ್ತಿಯನ್ ಬಾಡೀಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ, ಮೇದಸ್ಸು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಆಹಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಇರುವೆಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.nature.com/nature/journal/v430/n6996/abs/nature02703.html |title=Evolutionary change from induced to constitutive expression of an indirect plant resistance : Abstract : Nature |publisher=www.nature.com |accessdate=2008-04-20 |last= |first= }} </ref> ಇರುವೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಕೇಶಿಯ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಅದರ ವಿರೋಧಿ ಸಸ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸಹ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ, ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದವಡೆಯಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ಹಾಕಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇರುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇರುವೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಕೇಶಿಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯದ ಸಿಳ್ಳೆಯಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ ಮುಳ್ಳು. ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗು ತಮ್ಮನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ''ಕ್ರೆಮಟೋಗಸ್ಟೆರ್ ಮಿಮೊಸೆ'' ಪ್ರಭೇದದ ಇರುವೆಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹೊರಗಿರುವ ಮಕರಂದ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಮಕರಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇರುವೆಗಳು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿ ವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಕಾಂಡ ಕೊರೆಯುವ ಜೀರುಂಡೆಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. == ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಪ್ರಭೇದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ A. ಲಿಂಗಿವೆರೆನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ''ಯೆನೆಟಸ್'' ಕುಲದ ಹೆಪಿಯಾಲಿಡ್ ಪತಂಗದ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಆಹಾರದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಕಾಂಡವನ್ನು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ನಂತರ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಕೊರೆಯುತ್ತವೆ. '' ಅಕೇಶಿಯ'' ವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಇತರ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರ ಮರಿಗಳೆಂದರೆ ಬ್ರೌನ್-ಟೈಲ್, ''ಎಂಡೋಕ್ಲಿಟ ಮಲಬಾರಿಕಸ್'' ಹಾಗು ಟರ್ನಿಪ್ ಜೀರುಂಡೆ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಕೆಲವು ಬುಕ್ಕುಲಟ್ರಿಸಿಡ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳೂ ಸಹ ''ಅಕೇಶಿಯ'' ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ'' ವನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ''ಬುಕ್ಕುಲಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಫ್ಲೆಕ್ಸುಒಸ'' ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ವನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು ಹಾಗು ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಹಲವು ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="chem">{{Cite web |url=http://uvalde.tamu.edu/pdf/chemtdaf.pdf |title=ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯಾಸ್ ಫ್ರಂ ಸೌತ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515034950/http://uvalde.tamu.edu/pdf/chemtdaf.pdf |url-status=dead }}</ref> == ಉಪಯೋಗಗಳು == === ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Hauxya Botana.jpg|thumb|ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಕೋಶಗಳು, ಇದನ್ನು ಗುವಜೆಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋನ ಒಆಕ್ಸಕಾನಲ್ಲಿ ಬೋಟಾನ ತಿನಿಸಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] [[File:AcaciaSeeds.JPG|thumb| ನೆಗೆವ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳು.]] ಅಕೇಶಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರ್ಮಾ, [[ಲಾವೋಸ್]] ಹಾಗು [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ'' ದ ಗರಿತುಂಬಿರುವ ಎಳೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು (ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಚಾ-ಒಮ್'', ชะอม ಹಾಗು'' ಸು ಪೌಟ್ ಯ್ವೆಟ್'' ಎಂದು ಬರ್ಮೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸೂಪ್ ಗಳು, ಕರಿಗಳು, ಆಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಹಾಗು ಹುರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೇನುಹುಳವು ಅಕೇಶಿಯ ಹೂವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ [[ಜೇನು|ಮಕರಂದ]]ವನ್ನು ಒಂದು ಸವಿ ತಿನಿಸೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅದರ ಮಧುರವಾದ ಹೂವಿನ ಸ್ವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅದರ ರಚನೆ ಹಾಗು ಗಾಜಿನಂತೆನೋಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಧುಗಳಲ್ಲಿ ಅಕೇಶಿಯ ಮಧುವು ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://seggiano.co.uk/products/10honey/honey.html |title=Seggiano Honeys |publisher=www.seggiano.co.uk |accessdate=2008-05-05 |last= |first= |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207072433/http://seggiano.co.uk/products/10honey/honey.html |url-status=dead }}</ref> <br /> [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಲ್ಲಿ]] ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಗುವಾಜೆಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುವಾಜೆಸ್ ಅಥವಾ ಹುವಾಜೆಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಮರದ ಮಟ್ಟಸವಾದ, ಹಸಿರು ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಬೀಜಕೋಶಗಳು ತೆಳುವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ-ಎರಡರ ಸ್ವಾದವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗುವಾಜೆ ಬೀಜಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲಿಮ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಗುವಾಕಾಮೋಲ್ ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಸಾಸ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಪನಿಯಾಣವನ್ನೂ ಸಹ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಭೂಮಿಯಡಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಮೋಲ್‌(ಸಾಸ್)ಗೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗುವಾಕ್ಸಮೋಲ್ (ಹುವಾಕ್ಸಾಮೋಲ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾಕ್‌(ಲಘು ಆಹಾರ)ನಂತೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು "ಕಾಕಾಲಾಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ನ ವಿಶೇಷ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಇಡಿಯಾದ ಉದ್ದದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಜೇಡ ಬಗ್ಹೀರ ಕಿಪ್ಲಿಂಗಿಯು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗು ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ನ ಅಧಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಲ್ತಿಯನ್ ಬಾಡೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಯದ ತುದಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇತರ 40,000 ಜೇಡದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಸಿಟ್ರಸ್ ಮೃದು ಪಾನೀಯವಾದ ಸನ್ ಡ್ರಾಪ್, ಫ್ರೆಸ್ಕಾನಲ್ಲಿ, RC ಕೋಲದಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಕ್ಸ್ ನ ಬೇರಿನ ಬಿಯರ್, ಫುಲ್ ತ್ರಾಟಲ್ ಅನ್ಲೆಡೆಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್, ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ-ಲೆಮೊನೆಡ್ ಪವರೆಡ್ ಹಾಗು ಲಕೆರೋಲ್ ಪಾಸ್ಟಿಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳು, ಅಲ್ಟೋಯಿಡ್ ಮಿಂಟ್ ಗಳು, ಲಾಂಗರ್ಸ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಕೊಕೊನಟ್ ಜ್ಯೂಸ್, ರಿಗ್ಲೇಸ್ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಚೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಹಾಗು M&Ms ಪ್ರೆಟ್ಜೆಲ್ ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಗೋಂದು === ಅಕೇಶಿಯದ ಮರದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಗೋಂದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ನೈಜ ಗಮ್ ಅರಾಬಿಕ್ ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೆನೆಗಲ್'' ನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶುಷ್ಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ [[ಸೆನೆಗಲ್]] ನಿಂದ ಉತ್ತರ [[ನೈಜೀರಿಯ|ನೈಜೀರಿಯವರೆಗೂ]] ವಿಪುಲವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಅರೇಬಿಕ'', [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುವ ಗಮ್-ಅರೇಬಿಕ್ ಮರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ನೈಜ ಗಮ್-ಅರೇಬಿಕ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದ ಗೋಂದನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Acacia covenyi02.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ಯಿ]] === ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು === ಹಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಮರದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ಶೀಘ್ರ ಸ್ಖಲನವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥವು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಿಂದ (ಇದನ್ನು ''ಗ್ರಾರ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ತಯಾರಾದ ಔಷಧದ ಗುಟುಕನ್ನು''ತಾಚ'' ದ ಬೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಕುದಿಸಿ, ರೇಬಿಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ರಿಚರ್ಡ್ ಪಾಂಕ್ಹರ್ಸ್ಟ್, ''ಆನ್ ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್ ಟು ದಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ'' (ಟ್ರೆನ್ಟನ್: ರೆಡ್ ಸೀ ಪ್ರೆಸ್, 1990), ಪುಟ. 97</ref> ಟ್ಯಾನಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರಿನ್ಜೆಂಟ್ ಔಷಧವನ್ನು ಕಾಟೆಚು ಅಥವಾ ಕುಟ್ಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು'' ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕುದಿಸುವುದರೆ ಜೊತೆಗೆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಆವಿಗೊಳಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.henriettesherbal.com/eclectic/usdisp/uncaria-gamb.html ಆನ್ OCR'd ವರ್ಶನ್ ಆಫ್ ದಿ US ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸೆಟರಿ ಬೈ ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂಡ್ ವುಡ್, 1918.]</ref> === ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಳಕೆ === ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್), ಜೊತೆಗೆ ಇದು ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮಾಸಲು ಬೂದು ಹಸಿರು ಅಥವಾ ನೀಲಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಗಾಢ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ''ಮಿಮೋಸ'' ದ ಜೊತೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿ, ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಿಮೋಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಕೇಶಿಯವೆಂದರೆ ''ಅಕೇಶಿಯ ಜಂತ್ಹೋಫ್ಲ್ಯೋಯಿಯ'' (ಫೀವರ್ ಟ್ರೀ). ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪಿನ ಹೂವಾಡಿಗರು ''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'', ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ'' ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್'' ಗಳನ್ನು ಕೀಳುವ ಹೂಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಮೋಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.worldwidewattle.com/schools/uses.php ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿದ್ ವಾಟಲ್]</ref> ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪ್ರಭೇದ ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಒಡೆಯರು ಹಾಗು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಹ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚೂಪಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಿಟಕಿಗಳು ಹಾಗು ನೀರು ಕೊಳವೆಗಳ ಸಮೀಪ ನೆಟ್ಟರೆ ಕಳ್ಳರು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸೌಂದರ್ಯೋಪಾಸಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅವರ ಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಗುಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೃತಕ ಬೇಲಿಗಳು ಹಾಗು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. === ಬಣ್ಣಗಳು === ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಪ್ಷಿಯನ್ನರು ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.amazon.ca/dp/product-description/0609803670 ಎಕ್ಸರ್ಪ್ಟ್ ಫ್ರಂ ಏ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್'ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಇಂಗ್ರೀಡಿಯಂಟ್ಸ್: ಫಿಫ್ತ್ ಎಡಿಶನ್ (ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್)Amazon.com]</ref> === ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ === [[ಚಿತ್ರ:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg|thumb|left|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯ]] ''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ'' ವನ್ನು ಅದರ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಮಳದಿಂದಾಗಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಬೈಬಲ್]] ನಲ್ಲಿ, ಅಕೇಶಿಯ ಮರವನ್ನು ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸಂಕೇತ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ === ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಫ್ರೀಮೇಸನರಿ(ಫ್ರೀಮೇಸನ್ ಸಂಘ)ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗು ಆತ್ಮದ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಹಾಗು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೆರುಸಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಸಾಲೋಮನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಿರಮ್ ಅಬಿಫ್ಫ್ ನ ಶವಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಮರವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅಕೇಶಿಯದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗೆ ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೊಗಟೆ, ಬೇರು ಹಾಗು ರಾಳ). ಅಕೇಶಿಯವನ್ನು ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಟಿಬೆಟ್ ಹಾಗು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ತೊಗಟೆಯ ಹೊಗೆಯು ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗು ಪಿಶಾಚಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿರಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆಂದೂ ಸಹ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯದ ಬೇರುಗಳು ಹಾಗು ರಾಳಗಳನ್ನು ರೊಡೋಡೆನ್ಡ್ರಾನ್, ಅಕೋರಸ್, ಸೈಟಿಸುಸ್, ಸಾಲ್ವಿಯ ಹಾಗು ಪರಿಮಳದ ಇತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಪಾನೀಯವು ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fachforum">[https://web.archive.org/web/20080626102405/http://www.naturheilpraxis.de/exclusiv/nh-online/2005/nhp05/a_nh-ff02.html ನಟುರ್ಹೆಯಿಲ್ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ ಫಾಚ್ಫೋರಮ್ (ಜರ್ಮನ್)]</ref> ಈಸ್ಟನ್ ಬೈಬಲ್ ನಿಘಂಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕೇಶಿಯ ಮರವು "ಬೆಂಕಿಯಾಡುತ್ತಿರುವ ಪೊದೆ"ಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು (ಎಕ್ಸೋಡಸ್ 3:2)). ಇದನ್ನು ಮೋಸಸ್ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡರು.<ref>[http://eastonsbibledictionary.com/b/bush.htm ಈಸ್ಟನ್'ಸ್ ಬೈಬಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ: ಬುಶ್ ]</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಮೋಸಸ್ ಗೆ ದೇವರು ಡೇರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಅವರು "ಅಕೇಶಿಯ ಮರದಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ" ಹಾಗು "ಅಕೇಶಿಯ ಮರದಿಂದ ಮೇಜನ್ನು ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (ಎಕ್ಸೋಡಸ್ 25:10 & 23, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ರೂಪಾಂತರ) [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಇಟಲಿ]] ಹಾಗು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮಿಮೊಸಸ್ ಗಳನ್ನು (ಇತರ ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ) [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್‌ಕಿನ್|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ]]ದಂದು (ಮಾರ್ಚ್ 8) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ "ಮಿಮೊಸಾ"ಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್). === ಟ್ಯಾನಿನ್ === [[ಚಿತ್ರ:Bottle of tannic acid.jpg|thumb|right|ಟಾನ್ನಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಒಂದು ಸೀಸೆ.]] ವಾಟಲ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಲವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದ ತೊಗಟೆಗಳು ಟ್ಯಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ರಫ್ತಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ'' (ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್'' (ಟ್ಯಾನ್ ವಾಟಲ್), ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' (ಸಿಲ್ವರ್ ವಾಟಲ್) ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ'' (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್)ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ವಾಟಲ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ]] ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತವಾದ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಸರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' ದ ಬೀಜಕೋಶಗಳು (ನೆಬ್-ನೆಬ್ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ), ಹಾಗು ಇತರ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪ್ರಭೇದ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಟ್ಯಾನಿನ್ ನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಚರ್ಮಕಾರರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. === ಮರ === [[ಚಿತ್ರ:Starr 030405-0092 Acacia koa.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ ವುಡ್]] [[ಚಿತ್ರ:Acacia Negev.JPG|thumb|right|ದಕ್ಷಿಣ ಇಸ್ರೇಲ್ ನ ನೆಗೆವ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಮರ.]] [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಮರಗಳು ನಾಟವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್'' (ಕಪ್ಪುಕಟ್ಟಿಗೆ), ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ; ಇದರ ಮರವನ್ನು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಪಾಲಿಶ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ''ಅಕೇಶಿಯ ಒಮಲೋಫಿಲ್ಲ'' (ಮ್ಯಾಲ್ ವುಡ್, ಇದೂ ಸಹ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದದ್ದು), ಇದರ ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ನಾಟವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೇಯಲ್'' ನ್ನು [[ಬೈಬಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಶಿತ್ತಃ-ಮರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಿತ್ತಿಂ-ಮರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಕ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸೋಡಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು ಆರ್ಕ್ ಆಫ್ ಕಾವೆನಂಟ್ ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ''ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ'' ಹಾಗು ರಿಯೂನಿಯನ್ ದ್ವೀಪದ ''ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ'' ಎರಡೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ನಾಟ(ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ)ವನ್ನು ನೀಡುವ ಮರವಾಗಿದೆ. ಸಮೃದ್ಧತೆ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಫುಮೋಸ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Maugh, T.H.II.|url=http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-sci-tree25-2009apr25,0,402549.story|title=New species of tree identified in Ethiopia|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-04-24|accessdate=2008-04-24}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Acacia-heterophylla-wood-xup.jpg|thumb|right|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ ವುಡ್]] {| class="wikitable sortable " style="margin:1em auto 1em auto" |+ <td>''' ವಿವಿಧ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂದಾಜು ಮರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </td> |- | ಅಗಲ="175pt" | width="100pt"|<center>'''ಸಾಂದ್ರತೆ''' </center> | width="100pt"|<center>'''ಚೇಗಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </center> | width="100pt"|<center>'''ಬಿಳಿದಾರು ಸಾಂದ್ರತೆ ''' </center> |- | '''ಪ್ರಭೇದಗಳು ''' | <center>'''[kg/m³]''' </center> | <center>'''[kg/m³]''' </center> | <center>'''[kg/m³]''' </center> |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಕುಮಿನಾಟ'' | <center>1040<ref>{{Cite web |url=http://www.aussiefantom.com/Wood_Table.htm |title=ಆಸ್ಸಿ ಫಾನ್ಟಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707190636/http://www.aussiefantom.com/Wood_Table.htm |url-status=dead }}</ref></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಮೈಥೆಥೋಫಿಲ್ಲ '' | | <center>1170<ref name="fao-densities"> [http://www.fao.org/docrep/V5360E/v5360e0f.htm ದಿ ಟಿಂಬರ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶೀಸ್ ಅಂಡ್ ದೆಯರ್ ಯೂಸಸ್]</ref></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು '' | <center>880<ref name="fao2">[http://www.fao.org/docrep/W4095E/w4095e0c.htm FAO]</ref></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ '' | <center>690-750<ref name="fao2"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಯೆರಿಯೋಲೋಬ '' | | <center>1230<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಗಾಲ್ಪಿನೀ '' | | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಗೊಯೆಟ್ಜೀ '' | | | <center>1025<ref name="fao-densities"/></center> |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಕರೂ '' | | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಯುಕೋಫ್ಲೋಯೆಯ '' | <center>760<ref name="fao2"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್ '' | <center>640<ref name="timber-asn-au">{{Cite web |url=http://www.timber.asn.au/sitebuilder/tadc/knowledge/asset/files/14/timberhardness%26durabilityfloor%26deck.pdf |title=ಟಿಂಬರ್ ಹಾರ್ಡ್ನೆಸ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯೂರಬಿಲಿಟಿ ಟೇಬಲ್, ಟಿಂಬರ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ವಿಕ್., ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ) |access-date=2021-08-09 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706100045/http://www.timber.asn.au/sitebuilder/tadc/knowledge/asset/files/14/timberhardness%26durabilityfloor%26deck.pdf |url-status=dead }}</ref></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ '' | | <center>1100<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' | <center>700<ref name="fao2"/></center> | <center>1170<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಅಡ್‌ಸ್ಟ್ರಿನ್ಗೆನ್ಸ್ '' | <center>827-945<ref name="fao-densities"/></center> | | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ ಉಪಪ್ರಭೇದ ನಿಲೋಟಿಕ '' | <center>800<ref name="fao-densities"/></center> | <center>1170<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಪೊಲ್ಯಕಾಂತ ಉಪಪ್ರಭೇದ ಕಂಪಿಲಕಾಂಥ'' | | <center>705<ref name="fao-densities"/></center> | |- | ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬಿರಿಯಾನ '' | | <center>655<ref name="fao-densities"/></center> | |} <br /> [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]] (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾತ್ರ) ಹಾಗು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಶಿಯದಲ್ಲಿ]] (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರವಾಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ''ಅಕೇಶಿಯ ಮಂಗಿಯಂ'' ನನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ತಿಳ್ಳುಮರವನ್ನು ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಭೂಮಿಯ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಿತಿ === ಅಕೇಶಿಯಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನೆಡಬಹುದಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Barr, D. A., and Atkinson, W. J.|date=|year=1970 |month=|title=Stabilization of coastal sands after mining|journal=J. Soil Conserv. Serv. N.S.W. |volume=26 |issue= |pages=89–105. |pmid=|doi=|url=}}</ref> == ಪರಿಸರ ಆಕ್ರಮಣ == ಇದೇ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭೂಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡುವ ಹಾಗು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲಾದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಸಸ್ಯವಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿತಕರ ವಾತಾವರಣವು ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್/ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವೀಡ್ ರಿಸ್ಕ್ ಅಸ್ಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಇದನ್ನು "ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 15ನೇ ಅಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದೆ" ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ 100 ಅತ್ಯಂತ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hear.org/pier/species/acacia_mearnsii.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-01 |archive-date=2010-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100908105244/http://www.hear.org/pier/species/acacia_mearnsii.htm |url-status=dead }}</ref> ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ, ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದರ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ. == ''ಅಕೇಶಿಯ'' ದ ಸಸ್ಯರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ == === ಆಲ್ಕಲಾಯಿಡ್ಸ್ === [[ಚಿತ್ರ:Philae Temple Egypt Goddess Isis As Angel Mural Artwork 2004-10-11.jpg|thumb|right|ಇಜಿಪ್ಶಿಯನ್ ದೇವತೆ ಇಸಿಸ್]] ಈ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಹಲವಾರು ಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪದ್ರವಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು ಹಾಗು ಮೇವಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="chem"/> ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಕೇಶಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (DMT), 5-ಮೆತ್ಹೋಕ್ಸೈಡಿಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (5-MeO-DMT) ಹಾಗು N-ಮೆತಿಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ (NMT)ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು ಹಾಗು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ MAOI ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಲೆಯ ಗುಣಪಡಿಸಲು, ಉತ್ಸವಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಜಿಪ್ಷಿಯನ್ ಪುರಾಣವು ಅಕೇಶಿಯ ಮರವನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮರದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ (ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಒಸಿರಿಸ್ ಅಂಡ್ ಇಸಿಸ್ ನ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ). {| class="wikitable sortable " style="margin:1em auto 1em auto" |+ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್(ಕ್ಷಾರಾಭ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಕ್ಯುಮಿನಾಟ'' </center> | 1.5%ವರೆಗೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮಿನ್ ಗಳನ್ನು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15928 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012182142/http://leda.lycaeum.org/?ID=15928 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಡುನ್ಕಾ'' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೇನೆತೈಲಮಿನ್, 2.4%ನಷ್ಟು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref name="fitz2"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Alpina mueller.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಆಲ್ಪಿನ '' </center> | ಎಲೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳು<ref name="shaman">[http://shaman-australis.com.au/shop/index.php?cPath=21_26_72 ಶಾಮನ್ ಆಸ್ಟ್ರಾಲಿಸ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia aneura blossom.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth">{{Cite web |url=http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=47 |title=ಡುಬೋಯಿಸಿಯ ಹಾಪ್ವುಡೀ - ಪಿಟುರಿ ಬುಶ್ - ಸೋಲನಸೆಯೆ - ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207065225/http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=47 |url-status=dead }}</ref> ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 2-6%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk">{{Cite web |url=http://www.rirdc.gov.au/reports/AFT/03-024.pdf |title=ವ್ಯಾಟ್ಲ್ ಸೀಡ್ ವರ್ಕ್ಶಾಪ್ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ 12 ಮಾರ್ಚ್ 2002, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ ಮಾರ್ಚ್ 2003 RIRDC ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ ನಂ 03/024, RIRDC ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನಂ WS012-06 |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217013341/http://www.rirdc.gov.au/reports/AFT/03-024.pdf |url-status=dead }}</ref> ''[[wikt:per se| ವಾಸ್ತವವಾಗಿ]]'' ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia angustissima usgs.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸ್ಸಿಮ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೆನೆಥೈಲಮಿನ್,<ref name="dict">{{cite book | last = Glasby | first = John Stephen | authorlink = | title = Dictionary of Plants Containing Secondary Metabolites | url = https://books.google.com/?id=te53VV5u8YMC&pg=RA1-PA2&dq=acacia+alkaloids | publisher = [[CRC Press]] | series = | year = 1991 | doi = | pages = 2 | isbn = 0850664233 }}</ref> ಎಲೆಯಲ್ಲಿರುವ MNT ಹಾಗು DMT(1.1-10.2 ppm)<ref>[http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20053115691 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೈಟಲ್: ನ್ಯೂಟ್ರಿಟಿವ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಶ್ರಬ್ ಲೆಗ್ಯೂಂ ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸ್ಸಿಮ: ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನಲ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ ವಿಟ್ರೋ ಡೈಜೆಸ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206173845/http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20053115691 |date=2008-12-06 }} ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬರಹಗಳು: ಮ್ಯಾಕ್ ಸ್ವೀನೆಯ್, C. S., ಕ್ರುಸೆ, D. O., ಪಾಮರ್, B., ಗೌಗ್ಹ್, J., ಕಾನ್ಲಾನ್, L. L., ಹೆಗರ್ಟಿ, M. P.ರಿಂದ ಲೇಖಕರ ಸದಸ್ಯತ್ವ: CSIRO ಲೈವ್ಸ್ಟಾಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಲಾಂಗ್ ಪಾಕೆಟ್ ಲ್ಯಾಬೋರೆಟರೀಸ್, 120 ಮೆಯಿಯೇರ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಇಂದೂರೂಪಿಲ್ಲಿ, ಓಲ್ಡ್ 4068, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಟೈಟಲ್: ಅನಿಮಲ್ ಫೀಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, 2005 (ಸಂಪುಟ. 121) (ನಂ. 1/2) 175-190</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-aroma.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಅರೋಮ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಅಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್<ref>{{Cite web |url=http://www.maya-ethnobotanicals.com/product_info.phtml/herbid_340/category_ayahuasca |title=ಮಾಯಾ ಎಥ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025195522/http://www.maya-ethnobotanicals.com/product_info.phtml/herbid_340/category_ayahuasca |url-status=dead }}</ref> ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ನ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ.<ref name="herbarium">{{Cite web |url=http://herbarium.0-700.pl/Akacje.html |title=ಅಕೇಶಿಯ (ಪೋಲಿಷ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718005529/http://herbarium.0-700.pl/Akacje.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 031013-8001 Acacia auriculiformis.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಔರಿಕುಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ '' </center> | ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ 5-MeO-DMT<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15931 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033026/http://leda.lycaeum.org/?ID=15931 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia baileyana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.02% ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಹಾಗು β-ಕಾರ್ಬೋಲಿನ್ಸ್, ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹರ್ಮನ್<ref name="shaman"/><ref name="seren">[http://www.serendipity.li/dmt/hoasca.html www.serendipity.com]</ref><ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬೆಯುವರ್ಡಿಯಾನ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood">{{Cite web |url=http://www.bushfood.net/viewtopic.php?p=3443 |title=www.bushfood.net |access-date=2010-09-01 |archive-date=2014-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140804122924/http://www.bushfood.net/viewtopic.php?p=3443 |url-status=dead }}</ref> ಬೂದಿ.<ref name="enth"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-berlandieri-flowers4.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲೆಂಡಿಯೇರಿ'' </center> | DMT, ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್, ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್, ನಿಕೋಟಿನ್<ref>[http://www.cognitiveliberty.org/shulgin/adsarchive/acacia.htm ಆಸ್ಕ್ ಡಾ. ಶುಲ್ಗಿನ್ ಆನ್ಲೈನ್: ಅಕೆಷಾಸ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia catechu - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-003.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು '' </center> | ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT<ref name="sacred">{{Cite web |url=http://www.sacredelixirs.com/sacredelixirs-talks.htm |title=ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಎಲಿಕ್ಸಿರ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212090051/http://www.sacredelixirs.com/sacredelixirs-talks.htm |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acaciacaven29b.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಚುಂದ್ರ'' </center> | ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲೇಯಿ'' </center> | DMT<ref>[http://www.abc.net.au/science/k2/stn/q&a/notes/051027-9.htm www.abc.net.au]</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಪ್ಲಾನ್ಟ '' </center> | ಎಲೆ ಹಾಗು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ 0.3% ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ N-ಮೀಥೈಲ್-ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹಾರ್ಮನ್, ಜೊತೆಗೆ ಟೆಟ್ರಹೈಡ್ರೋಹಾರ್ಮನ್ ನ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್‌ನ ಕೆಲವು ಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/comphy.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಪ್ಲನಾಟ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033051/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/comphy.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/entheo.html |title=ಲಿಕಾಯುಂ -- ಅಕೆಷಾಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಥೆಯೋಜೆನ್ಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033056/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/entheo.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15796 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033011/http://leda.lycaeum.org/?ID=15796 |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia concinna Blanco2.374.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಸಿನ್ನ'' </center> | ನಿಕೋಟಿನ್<ref>{{Cite web |url=http://www.sbepl.com/acacia-concinna-shikakai.html |title=SBEPL |access-date=2010-09-01 |archive-date=2004-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040813031251/http://www.sbepl.com/acacia-concinna-shikakai.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 050107-2872 Acacia confusa.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕನ್‌ಫುಸ '' </center> | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ & ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT & NMT 0.04% NMT ಹಾಗು 0.02% DMT ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="shaman"/> ಅಲ್ಲದೆ N,N-ಡೈಮೀಥೈಲ್ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ N-ಆಕ್ಸೈಡ್<ref>[http://doi.wiley.com/10.1002/mrc.1959 NMR ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಏ ನ್ಯೂ ಕ್ಲೋರೋ ಟ್ರಿಪ್ಟಾಮೈನ್ ಅಲ್ಕಾಲಾಯ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಅನಲಾಗ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ] ಮಾಲ್ಕಂ S. ಬುಕನಾನ್, ಆಂಟ್ಹನಿ R. ಕಾರ್ರೋಲ್, ಡೇವಿಡ್ ಪಾಸ್, ರೋನಾಲ್ಡ್ J. ಕ್ವಿನ್ನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನನ್ಸ್ ಸಂಪುಟ 45, ಸಂಚಿಕೆ 4, ಪುಟಗಳು359 - 361. ಜಾನ್ ವಿಲೆಯ್ & ಸನ್ಸ್, Ltd.</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia constricta flower.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೊರಿಯಸಿಯ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ<ref name="enth"/><ref name="enzyk">ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಟ್ಸ್ಚ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್. Enzyklopädie der psychoaktiven Pflanzen, Botanik, Ethnopharmakologie und Anwendungen, 7. ಆಫ್ಲೇಜ್. AT ವರ್ಲಾಗ್, 2004, 941 ಸೇಯಿಟೆನ್. ISBN 3-85502-570-3 ಅಟ್ [http://www.deutschesfachbuch.de/info/detail.php?isbn=3855025703&part=4&word= ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010154150/http://www.deutschesfachbuch.de/info/detail.php?isbn=3855025703&part=4&word= |date=2007-10-10 }}</ref> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:A-cornigera.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ,<ref name="enzyk"/> ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್<ref name="fachforum"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia cultriformis leaves.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕಲ್ಟ್ರಿಫಾರ್ಮಿಸ್ '' </center> | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ<ref name="shaman"/> ಹಾಗು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> ಎಲೆ ಹಾಗು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕುಥ್ಬರ್ಟ್ಸೋನೀ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲಿಬ್ರಾಟ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾಲ್ಕಾಟ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ,<ref name="bushfood"/> ಆದರೆ 0.02%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್(ಕ್ಷಾರಾಭ) ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ <ref name="chemotaxonomie">[https://books.google.com/books?id=YpnboQBbw7EC&pg=PA336&lpg=PA336&dq=acacia+tryptamine&source=web&ots=0u_bIQPwCN&sig=Q1e_NiyQSMsv0gNT0gMjOrgTseM ರಾಬರ್ಟ್ ಹೆಗ್ನಯುಎರ್ ರಿಂದ ಚೆಮೋಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಾಮಿ ಡೆರ್ Pಫ್ಲಾನ್ಜೆನ್]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ '' </center> | ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 5-MeO-DMT<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15965 |title=ಲಿಕಾಯುಂ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207033031/http://leda.lycaeum.org/?ID=15965 |url-status=dead }}</ref> ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಹೂವು.<ref name="drduke2">[http://www.ars-grin.gov/duke/plants.html Dr. ಡ್ಯೂಕ್'ಸ್ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಥ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್]</ref> ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 2-6%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk"/> ತೊಗಟೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.bpi.da.gov.ph/Publications/mp/pdf/a/aroma.pdf |title=www.bpi.da.gov.ph |access-date=2010-09-01 |archive-date=2011-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720134339/http://www.bpi.da.gov.ph/Publications/mp/pdf/a/aroma.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Acacia_farnesiana.html ಪರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]</ref> ಮರದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್ ಹಾಗು ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್ ಗಳೂ ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="fachforum"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫಿಲಿಸಿಯಾನ '' </center> | ಪುಲ್ಕೆ(ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದೇಶದ ಮದ್ಯ)ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ<ref name="enzyk"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೋರಿಬುಂಡ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್,<ref name="tax">{{cite book | last = Hegnauer | first = Robert | authorlink = | title = Chemotaxonomie der Pflanzen | url = https://books.google.com/?id=9fDv1RYqIRkC&dq=chemotaxonomie+der+pflanzen&printsec=frontcover | publisher = Springer | series = | year = 1994 | doi = | pages = 500 | isbn = 3764329793 }}</ref> ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ<ref name="herbarium" /> ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್ಸ್<ref>ಲಿಕಾಯುಂ (ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡ)</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia greggii thorns.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ '' </center> | N-ಮೀಥೈಲ್-β-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್,<ref name="dict"/> ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="chem"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹರ್ಪೋಫಿಲ್ಲ '' </center> | ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರ್ಡೆನಿನ್ 2:3 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, 0.6% ಒಟ್ಟಾರೆ <ref name="fitz2"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹೋಲೋಸೇರಿಕಾ '' </center> | ಹೋರ್ಡೆನಿನ್, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ 1.2%<ref name="fitz2"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-horrida.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:A.Implexa.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಇಂಪ್ಲೆಕ್ಸಾ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref>[http://wiki.magiskamolekyler.org/index.php?title=Lista_%c3%b6ver_hallucinogena_v%c3%a4xter,_svampar_och_djur wiki.magiskamolekyler.org (ಸ್ವೀಡಿಶ್)]</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಜುರೇಮ'' </center> | DMT, NMT |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia karroo2.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕರ್ರೂ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಂಪೆಯಾನ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="enzyk"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಟ್ಲೆವೆಲ್ಲಿಯೆ'' </center> | 1.5<ref name="fitz2"> [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf ಫಿಟ್ಜೆರಾಲ್ಡ್, ಜ.ಸ. ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೆಗುಮುಮಿನೋಸೆ -- ದಿ ಅಕ್ಕರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೆನ್ಯಲೇತಿಲಾಮೆ ಡಿರೈವೇಟಿವ್ಸ್ ಇನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್, ಆಸ್ಟ್.][http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf J ][http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=CH9640160.pdf ಚೆಂ., 1964, 17, 160-2.]</ref>-1.88%<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/ketwell.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಕೆಟ್ಲೇವೆಲ್ಲಿಯೆ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2009-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108170700/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/ketwell.html |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳು, 92%ನಷ್ಟು ಫೀನಲ್ಎತಿಲಮನ್ ನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="fitz2"/> 0.9% N-ಮೀಥೈಲ್-2-ಫೀನಲ್‌ಎತಿಲಮನ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="fitz2"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೇತಾ'' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ <ref name="shaman"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲಿಂಗುಲಾಟ'' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-longifolia-branch.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ '' </center> | 0.2% ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ತೊಗಟೆ, ಎಲೆಗಳು, ಕೆಲವೊಂದು ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ, ಫೀನಲ್‌ಎತಿಲಮನ್ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ,<ref name="tax"/> 0.2% DMT ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15799 |title=ಲಿಕಾಯುಂ ಅಕೇಶಿಯ ಲಾಂಗಿಫೋಲಿಯ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5PueBHpwW?url=http://leda.lycaeum.org/?ID=15799 |url-status=dead }}</ref> ಹಿಸ್ಟಮೈನ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್.<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ '' </center><center> ವಾರ್. ''ಸೋಪ್ಹೋರೆ'' </center> | ಎಲೆಗಳು, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮಾಕ್ರಡೆನಿಯ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia maidenii.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೈಡೆನೀ'' </center> | ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2:3 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ 0.6%ನಷ್ಟಿರುವ NMT ಹಾಗು DMTಎರಡೂ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 031013-8002 Acacia mangium.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮಂಗಿಯಂ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon branch.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್'' </center> | DMT, ತೊಗಟೆ ಹಾಗು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ,<ref>[http://extentech.sheetster.com/knowledgebase/wiki_search.jsp?search=acacia extentech.sheetster.com]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ 0.02%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಿವೆ<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia mellifera 3D-Modell.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Babool (Acacia nilotica) leaves & spines at Hodal W IMG 1251.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ನೀಲೋಟಿಕ'' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ನಿಲೋಟಿಕ'' </center><center>ಉಪಪ್ರಭೇದ. ''ಅಡ್‌ಸ್ಟ್ರಿಂಜೆನ್ಸ್'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ DMT |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟೂಸಿಫೋಲಿಯ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, DMT, NMT, ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್,<ref name="magis">[http://wiki.magiskamolekyler.org/Lista_över_hallucinogena_växter,_svampar_och_djur wiki.magiskamolekyler.org (Swedish)]</ref> ಒಣಗಿದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ 0.4-0.5%ನಷ್ಟು, 0.07%ನಷ್ಟು ಕೊಂಬೆಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |url=http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/obtuphy.html |title=ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟುಸಿಫೋಲಿಯ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203212552/http://users.lycaeum.org/~mulga/acacia/obtuphy.html |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಓಎರ್ಫೋಟ'' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.1%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ DMT,<ref name="seren"/><ref>{{Cite web |url=http://www.drogen-forum.com/wiki/index.php/DMT-haltige_Pflanzen |title=ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಕಂಟೈನಿಂಗ್ DMT (ಜರ್ಮನ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629164905/http://www.drogen-forum.com/wiki/index.php/DMT-haltige_Pflanzen |url-status=dead }}</ref> NMT |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಿನರ್ವಿಸ್ '' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="bushfood"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia phlebophylla.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ಲೆಬೋಫಿಲ್ಲ '' </center> | 0.3% DMT ಎಲೆಯಲ್ಲಿ, NMT<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Starr 020911-0004 Acacia podalyriifolia.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೊದಲಿರಿಯೇಫೋಲಿಯ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್,<ref name="shaman"/> 0.5%ನಿಂದ 2%ನಷ್ಟು DMT ತಾಜಾ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್ ನ ಉಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು<ref name="tax"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia polycantha.png|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೋಲ್ಯಕಾಂತ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ DMT <ref name="shaman"/> ನಷ್ಟು ಹಾಗು ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪೋಲ್ಯಕಾಂತ '' </center><center>ಉಪಪ್ರಭೇದ. ''ಕ್ಯಾಂಪಿಲಕಾಂತ'' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.2%ಗೂ ಕಡಿಮೆ DMT, NMT; DMT ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು ಎಲೆ, ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.hortipedia.org/de/index.php?title=Acacia_campylacantha |title=ಹೊರ್ಟಿಪೀಡಿಯಾ |access-date=2010-09-01 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928095925/http://www.hortipedia.org/de/index.php?title=Acacia_campylacantha |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರೋಮಿನೆನ್ಸ್'' </center> | ಫೆನೆಲೆತೈಲಮೈನ್, β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="fitz2"/><ref name="tax"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರುಯಿನೋಕಾರ್ಪ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth"/><ref name="enzyk"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ,<ref name="enzyk"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಗಳು 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತವೆ.<ref name="chemotaxonomie"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia melanoxylon2.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್ '' </center> | DMT, NMT,<ref>{{Cite web |url=http://www.factorey.ch/Eins.htm |title=Pಫ್ಲಾನ್ಜೆನ್ಟ ಬೆಲ್ಲೆ APB (ಜರ್ಮನ್) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080812020052/http://www.factorey.ch/Eins.htm |url-status=dead }}</ref> ನಿಕೋಟಿನ್,<ref name="fachforum"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ <ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia rigidula.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ'' </center> | DMT, NMT, ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್, ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ಸ್, ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್, ನಿಕೋಟಿನ್ ಹಾಗು ಇತರೆ<ref>[http://wiki.magiskamolekyler.org/Acacia_rigidula ಮಗಿಸ್ಕ ಮೊಲೆಕ್ಯ್ಲೆರಸ್ ವಿಕಿ]</ref> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia roemeriana 01nsh.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ರೊಯೇಮೆರಿಯಾನ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-salicina-pod-w-seeds.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಸಿನ '' </center> | ಪಿಟುರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೂದಿ.<ref name="enth"/><ref name="enzyk"/> ಮನಃಪ್ರಭಾವಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಸ್ಸಾ'' </center> | ಮನಃಪ್ರಭಾವಕ<ref name="enzyk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-schaffneri-seed-pods.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕಫ್‌ನೇರಿ'' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್, ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="chem"/> ಅಮ್ಫೆಟಮೈನ್ ಗಳು ಹಾಗು ಮೆಸ್ಕಾಲಿನ್ ಸಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="fachforum"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕೋಟ್ಟೀ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia senegal - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-004.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೆನೆಗಲ್ '' </center> | ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 0.1%ಗೂ ಕಡಿಮೆ DMT ಇರುತ್ತದೆ,<ref name="shaman"/> NMT, ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು. ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ DMT,<ref name="drduke2"/> ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ DMT.<ref name="herbarium"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia-seyal-leaves.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೇಯಲ್ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ.<ref name="shaman"/> ಒಣಗಿದ ಎಲೆ ರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 1-7%ನಷ್ಟು ಈಥರ್ ಸಾರಗಳು.<ref name="qjnjxk"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Img00522-A-sieberiana.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬೀರಿಯಾನ '' </center> | DMT, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ<ref name="shaman"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Acacia simplex.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ '' </center> | | ಎಲೆ, ಕಾಂಡ, ಹಾಗು ಕೊಂಬೆಯ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ DMT ಹಾಗು NMT, 0.81%ರಷ್ಟು DMT ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ, MMT<ref name="shaman"/><ref>{{Cite web |url=http://www.factorey.ch/Eins.htm |title=Arbeitsstelle für praktische Biologie (APB) |access-date=2010-09-01 |archive-date=2008-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080812020052/http://www.factorey.ch/Eins.htm |url-status=dead }}</ref> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ಟಾಕ್ಸೇನ್ಸಿಸ್ '' </center> | β-ಮೀಥೈಲ್-ಫೀನಲ್‌ಎತಲಮೈನ್<ref name="dict"/> |- | <center>[[ಚಿತ್ರ:Eat267.jpg|175px]]</center><center>''ಅಕೇಶಿಯ ಟಾರ್ಟಿಲಿಸ್'' </center> | DMT, NMT, ಹಾಗು ಇತರ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು<ref name="magis"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ವೆಸ್ಟಿಟ '' </center> | ಎಲೆ ಹಾಗು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್,<ref name="shaman"/> ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ 0.02%ಗೂ ಕಡಿಮೆ<ref name="chemotaxonomie"/> |- | <center>''ಅಕೇಶಿಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯೇ '' </center> | ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ ಗಳು, 5-MeO-ಅಲ್ಕೈಲ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್<ref name="herbarium"/> |} ===== ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಹ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ:<ref name="chemotaxonomie"/> ===== 0% <math>\le</math> C <math>\le</math> 0.02%, C...ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ [%] * ''ಅಕೇಶಿಯ ಅಸಿನಸಿಯೆ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಡ್ರುಮ್ಮೊನ್ಡೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಎಲಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಫಲ್ಕಾಟ'' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಲಿನೆಯಾರಿಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲಾನ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ರೆಟಿನೋಡ್ಸ್ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಗ್ನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ವರ್ಟಿಸಿಲ್ಲಟ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ವೆಸ್ಟಿಟ '' === ಸಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ಸ್ === ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದ ಅಕೇಶಿಯಗಳು ಸಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಕಿಣ್ವಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ, ಇವುಗಳು ಅಕೇಶಿಯ "ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ" ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೈನೆಡ್ (HCN)ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref> [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-4909%2819871209%2932%3A4%3C499%3ACGIAOM%3E2.0.CO%3B2-Z&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage ಕ್ಯನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲಯ್ಕೋಸೈಡ್ಸ್ ಇನ್ ಆಂಟ್-ಅಕೆಶಿಯಾಸ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ ಡೇವಿಡ್ S. ಸೇಯಿಗ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಎ. ಎಬಿಂಗರ್ ದಿ ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್, ಸಂಪುಟ.32, ನಂ. 4 (ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1987), ಪುಟಗಳು. 499-503 doi:10.2307/3671484] </ref> ಇದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತಾಜಾ ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ 200 ppm ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ HCNನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ, ಇದು ವಿಷತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಜಾ ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥದ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಂಗೆ ಸುಮಾರು 7.5 μmol HCNಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕೇಶಿಯ "ಎಲೆಗಳು" ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್-ವಿಭಜಕ ಕಿಣ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೆ, ಸಯನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಗಳ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರತಕ್ಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ವಿಷದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು.<ref name="chemotaxonomie"/> ಸಯನೋಜನ್ ಗಳನ್ನು ಉಳ್ಳ ಕೆಲವು ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ: * ''ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹಾಮೀ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಆಬ್ಟುಸಿಫೋಲಿಯಾ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬಿರಿಯಾನ '' * ''ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಬೀರಿಯಾನ'' ವಾರ್. ''ವೂಡೀ'' <ref name="juliflora">[http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E05.htm FAO ಕಮಲ್ M. ಇಬ್ರಾಹಿಮ್, ದಿ ಕರೆಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಆನ್ ಪ್ರೋಸೋಪಿಸ್ ಜೂಲಿಫ್ಲೋರ...]</ref> == ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಭೇದಗಳು == ಅಕೇಶಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,300ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕೇಶಿಯ == ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕೇಶಿಯ ಎಂದರೆ ನೈಜರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಬ್ರೆ ಡು ಟೆನೆರೆ ಮರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಂಗಿ ಮರವೆನಿಸಿದೆ, ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|400|km|0|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮರಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಮರವನ್ನು 1973ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಟ್ರಕ್ ಚಾಲಕ ನೆಲೆಸಮ ಮಾಡಿದ. == ಗುರುತುಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == === ಹೂವುಗಳು === <gallery> File:Acacia aneura blossom.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೇಯುರ File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia baileyana.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯನ File:Acacia berlandieri branch.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Starr 040812-0030 Acacia confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಫುಸ File:Acacia constricta flower.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡಾ, USA File:Acacia covenyi02.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾವೆನ್ಯಿ File:Acacia dealbata-1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia denticulosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆನ್ಟಿಕುಲೋಸ File:Acacia_drummodii_fg01.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಡ್ರಮ್ಮೊಡೀ File:Akazie_Blüte_PA060002.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ ಸೋಸ್ಸುಲೇಯಿ, ನಮಿಬಿಯಾ File:Acacia fimbriata 02.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಿಮ್ಬ್ರಿಯಾಟ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ File:Acacia heterophylla (flowers) 2.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia_longifolia_fg01.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ File:Acacia melanoxylon branch.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೇಲನೋಜೈಲೋನ್ ನಜರೆ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ File:Acacia saligna(04).jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸಲಿಗ್ನ ಸೈಡ್, ಟರ್ಕಿ File:Acacia schinoides.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಚಿನೋಯಿಡೆಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ File:Acacia tetragonophylla.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಟೆಟ್ರಗೋನೋಫಿಲ್ಲ ಗೀಲೊಂಗ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ File:Acacia pennata in Talakona forest, AP W2 IMG 8290.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. File:Acacia pennata in Anantgiri, AP W IMG 8795.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ತೊಗಟೆ === <gallery> File:Acacia-aneura-bark3.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ ತೊಗಟೆ File:Starr_031013-0028_Acacia_auriculiformis.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಔರಿಕುಲಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ನ ತೊಗಟೆ File:Acacia-berlandieri-bark.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ ತೊಗಟೆ File:Acacia collinsii1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ತೊಗಟೆ File:Starr_050107-2872_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ ತೊಗಟೆ, ಹವಾಯಿ, USA File:Yellow Mimosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia-decurrens2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕುರೆನ್ಸ್ File:Akazie_Blüte_PA060002.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಏರಿಯೋಲೋಬ File:Acacia-estrophiolata-bark2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಎಸ್ಟ್ರೋಫಿಯೋಲಟ ತೊಗಟೆ File:Acacia-greggii-bark.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ ತೊಗಟೆ File:Acacia heterophylla 7.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ ತೊಗಟೆ File:Acacia pennata trunk in Talakona forest, AP W IMG 8292.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟದ ಕಾಂಡ. </gallery> === ಪರ್ಣಸಮೂಹ === <gallery> File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia collinsii4.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia concinna Blanco2.374.png|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಸಿನ್ನ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia denticulosa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆನ್ಟಿಕುಲೋಸ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia karroo1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕರ್ರೂ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia leprosa1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ ಪರ್ಣಸಮೂಹ File:Acacia pennata leaves in Talakona forest, AP W IMG 8291.jpg|ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. File:Acacia pennata in Anantgiri, AP W IMG 8797.jpg| ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ಬೀಜಕೋಶಗಳು === <gallery> File:Acacia aneura pods.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ. File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Starr_061224-2814_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia constricta pods.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ File:Acacia dealbata fruto.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia heterophylla (1).JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia verticillata1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್ File:Acacia sp. MHNT.BOT.2009.13.18.jpg|Acacia sp. - Museum specimen </gallery> === ಬೀಜಗಳು === <gallery> File:Acacia baileyana seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬೈಲೆಯಾನ File:Acacia berlandieri seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Acacia confusa seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia constricta seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ File:Acacia cyclops seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸೈಕ್ಲೋಪ್ಸ್ File:Acacia dealbata seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acde 001 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಕರೆನ್ಸ್ File:Acfa 002 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾನ File:Acacia greggii seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಗ್ರೆಗ್ಗೀ File:Acacia longifolia seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೊಂಗಿಫೋಲಿಯ File:Acacia mearnsii seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಯರ್ನ್ಸಿ File:Acme 001 lhp.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಮೆಲನೋಜೈಲೋನ್ File:Acacia pycnantha seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಪಿಕ್ನಂಥಾ File:Acacia rigidula seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ File:Acacia tortuosa seeds.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಟಾರ್ಟುಸಾ </gallery> === ಮುಳ್ಳುಗಳು === <gallery> File:Acacia drepanolobium MHNT.BOT.2011.3.97.jpg|Acacia drepanolobium - Museum specimen File:Acacia_catechu_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-003.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಟೆಚು File:Acacia collinsii0.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಲ್ಲಿನ್ಸೀ File:A-cornigera.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾರ್ನಿಗೆರ File:Acacia-horrida.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಹೊರ್ರಿಡ File:Acacia-smallii-thorns.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾ ವಾರ್. ಫಾರ್ನೆಸಿಯಾ File:Acacia pennata in Talakona forest, AP W IMG 8290.jpg| ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕೋನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಕೇಶಿಯ ಪೆನ್ನಾಟ. </gallery> === ಮರ === <gallery> File:Mulga.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಅನೆಯುರ File:Acacia-berlandieri-habit.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಬರ್ಲಂಡಿಯೇರಿ File:Starr_050107-2872_Acacia_confusa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕಾಂಫುಸ File:Acacia dealbata1.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಡೆಲ್ಬಾಟ File:Acacia heterophylla 1.JPG|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Starr 040723-0533 Acacia_koa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ File:Acacia leprosa2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಲೆಪ್ರೋಸ </gallery> === ಮರ (ದಿಮ್ಮಿ) === <gallery> File:Starr_030405-0092_Acacia_koa.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಕೊಅ File:PlateauxTamarin2.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಹೆಟೆರೋಫಿಲ್ಲ File:Acacia-schaffneri-wood.jpg|ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಕಫ್ಫ್ನೆರಿ </gallery> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಅಕೇಶಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಸ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ * ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ ಸಸ್ಯಗಳು == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕರಗಳು == * ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್, B.A., ಗೊಫ್ಫ್, C.M., ಫೋರ್ಬೇಸ್, T.D.A. ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಅಮೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಅಕೇಶಿಯ ರಿಗಿಡುಲ, ಫೈಟೊಚೆಮ್. 1998, 49(5), 1377. * ಶುಲ್ಗಿನ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹಾಗು ಆನ್, TiHKAL ದಿ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯೇಶನ್. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರೆಸ್, 1997. ISBN 0-9630096-9-9. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikispecies|Acacia}} {{Commons|Acacia}} * {{eol|13650|Acacia}} * [http://www.worldwidewattle.com/ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವ್ಯಾಟ್ಲ್] * [http://www.acacia-world.net/ ಅಕೇಶಿಯ-ವರ್ಲ್ಡ್ ] * [http://waynesword.palomar.edu/plaug99.htm ವಾಯ್ನೆ'ಸ್ ವರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151110064020/http://waynesword.palomar.edu/plaug99.htm |date=2015-11-10 }} ಆನ್ "ದಿ ಅನ್ ಫರ್ಗೆಟ್ಟಬಲ್ ಅಕೇಶಿಯಸ್" * [http://mulga.yage.net/acacia/ ದಿ ಜೀನಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಅಂಡ್ ಎಂತೋಜೆನಿಕ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಮೈನ್ಸ್, ವಿಥ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಟು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಡ್ ರಿಲೇಟೆಡ್ ಸ್ಪೀಸೀಸ್. ಬೈ ಮುಲ್ಗ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401222429/http://mulga.yage.net/acacia/ |date=2009-04-01 }} * [http://www.bookofherbs.com/a/Acacia_ruggs.htm ಏ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಫ್ರಮ್ ಪೋಮೆಟ್'ಸ್ 1709 ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಬುಕ್, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಡ್ರಗ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111043040/http://www.bookofherbs.com/a/Acacia_ruggs.htm |date=2010-01-11 }} * [http://www.serendipity.li/dmt/hoasca.html www.serendipity.com] * [http://www.ars-grin.gov/duke/ Dr. ಡ್ಯೂಕ್'ಸ್] ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎತ್ನೋಬೋಟಾನಿಕಲ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್ * [http://www.flora.sa.gov.au/id_tool/acacia.html#Keys ಫ್ಲೋರ ಐಡೆನ್ಟಿಫಿಕೆಶನ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೆರ್ಬರಿಯಂ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227113726/http://www.flora.sa.gov.au/id_tool/acacia.html#Keys |date=2010-12-27 }} * [http://www.biochemj.org/bj/078/0834/0780834.pdf ಟ್ಯಾನಿನ್ಸ್ ಇನ್ ಸಮ್ ಇಂಟರ್ ರಿಲೇಟೆಡ್ ವ್ಯಾಟಲ್ಸ್] * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/b98_list?genus=Acacia&species= ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್ ಇನ್ ದಿ U.S.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fao.org/docrep/V5360E/v5360e0f.htm FAO ಟಿಂಬರ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ವೇರಿಯಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಶಿಸ್ ] * [http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E05.htm FAO ಕಂಪ್ಯಾರಿಸನ್ ಆಫ್ ವೇರಿಯಸ್ ಅಕೇಶಿಯ ಸ್ಪೀಸಿಸ್ ಅಸ್ ಫೋರೆಜ್] * [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WH9-486G4DH-7&_user=10&_coverDate=01%2F31%2F2004&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=0155a9a40dec519a35129d4db00cb0ff ಲಾಂಗ್ ಟರ್ಮ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಲರ್ ಚಾಪಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012182821/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WH9-486G4DH-7&_user=10&_coverDate=01%2F31%2F2004&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=0155a9a40dec519a35129d4db00cb0ff |date=2007-10-12 }} ಮೂರು ಪೊದೆಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ಜೇಸನ್ R. ಸ್ಚಿಂಡ್ಲೆರ, ತಿಮೋತಿ E. ಫುಲ್ ಬ್ರೈಟ್ * [http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ವೆಟ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }}[http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ಪಾಥ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }}[http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm ResultsAFIP ವೆನ್ಸ್ಡೇ ಸ್ಲೈಡ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ - nam. 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 1999 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614021602/http://www.afip.org/vetpath/WSC/wsc98/98wsc21.htm |date=2007-06-14 }} * [http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/Browse_in_Africa/Chapter33.htm ಅಕೇಶಿಯ ಸಯನೋಫಿಲ್ಲ ಲಿಂಡ್ಲ್ ಆಸ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫೀಡ್/ಫಾರ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇನ್ ಲಿಬಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070921100707/http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/Browse_in_Africa/Chapter33.htm |date=2007-09-21 }} * [http://www.smallstock.info/research/reports/R5732/NR08UE/B1701_2.HTM ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ಅಕೇಶಿಯ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ] * [http://www.aciar.gov.au/web.nsf/att/JFRN-6BN9EE/$file/mn115part2.pdf ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಫಿಕ್ಸಾಟನ್ ಇನ್ ಅಕೇಶಿಯಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070702203917/http://www.aciar.gov.au/web.nsf/att/JFRN-6BN9EE/$file/mn115part2.pdf |date=2007-07-02 }} * [http://links.jstor.org/sici?sici=0038-4909%2819871209%2932%3A4%3C499%3ACGIAOM%3E2.0.CO%3B2-Z&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage ಅಕೇಶಿಯಾಸ್ ವಿಥ್ ಸಯನಾಜೆನಿಕ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ] * [http://www.newscientist.com/article/mg12717361.200-antelope-activate-the-acacias-alarm-system-.html ಅಕೇಶಿಯ ಅಲಾರ್ಮ್ ಸಿಸ್ಟಂ ] {{WestAfricanPlants|Acacia}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸಿಪಿಯೆಂಟ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಕೇಶಿಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] sdhcs2n2knq8b58pwv4ac2atvqr4b1s 0 26102 1371828 1369938 2026-04-22T09:03:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371828 wikitext text/x-wiki {{Infobox German state |Name = Free and Hanseatic City of Hamburg |German_name = Freie und Hansestadt Hamburg |image_photo = View from atop St.Michaelis Church.jpg |state_coa = DEU Hamburg COA.svg |coa_size = 70 |map = Deutschland Lage von Hamburg.svg |flag = Flag of Hamburg.svg |area = 755 |area_source = |population = 1769117 |pop_ref =<ref>{{cite web |url=http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp |title=State population |work=Portal of the Federal Statistics Office Germany |accessdate=2007-04-25 |archive-date=2012-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308232346/http://statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp |url-status=deviated |archivedate=2012-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120308232346/http://statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp }}</ref> |pop_date = 2007-10-31 |pop_metro = 4300000 |GDP = 86.153 |GDP_year = 2006 |GDP_percent = 3.9 |Website = [http://www.hamburg.de/ hamburg.de] |leader_title = [[List of mayors of Hamburg|First Mayor]] |leader = Christoph Ahlhaus |leader_party = CDU |ruling_party1 = CDU |ruling_party2 = [[Alliance '90/The Greens|Green Alternative List (GAL)]] |votes = 3 |NUTS = DE6 |Vorwahl = 040 |Kfz=HH |iso region=DE-HH |PLZ=20001–21149, 22001–22769 | coordinates_display = title |latd = 53 |latm = 33 |lats = 55 |latNS = N |longd = 10 |longm = 00 |longs = 05 |longEW = E |date = August 2010 }} '''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್''' ({{pron-en|ˈhæmbɜrɡ}}; {{IPA-de|ˈhambʊʁk}}, ಸ್ಥಳೀಯ ಉಚ್ಚಾರಣೆ {{IPA-all|ˈhambʊɪç|}} ಲೋ ಜರ್ಮನ್‌‌/ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌: ''ಹ್ಯಾಂಬೊರ್ಗ್‌'' {{IPA|[ˈhambɔːx]}}) [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿನ ಏಳನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.citymayors.com/features/euro_cities1.html |title=Europe's largest cities |work=City Mayors Statisics |accessdate=2009-12-29}}</ref> 1.8 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಈ ನಗರವು ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರದೇಶವು (ನೆರೆಹೊರೆಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾದ ಲೋಯರ್‌ ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್‌-ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್‌‌‌‌ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) 4.3 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಬಂದರು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೂರನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರಾಗಿದೆ (ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಗೂ ಆಂಟ್ವೆರ್ಪ್‌ ಬಂದರುಗಳು ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ) ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರಾಗಿದೆ. ''ಫ್ರೀ ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸಿಯಾಟಿಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಫ್ರೆಯೀ ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆಸ್ಟಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ) ಎಂಬುದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref name="constitution">ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಸಂವಿಧಾನ {{Citation |title=Verfassung der Freien und Hansestadt Hamburg |url=http://hh.juris.de/hh/gesamt/Verf_HA.htm#Verf_HA_rahmen |date=1952-06-06 |edition=11th |accessdate=2008-09-21 |archive-date=2007-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610050056/http://hh.juris.de/hh/gesamt/Verf_HA.htm#Verf_HA_rahmen |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಮಧ್ಯಯುಗದ ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟದ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನಗರವಾಗಿ ಇದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಒಂದು ನಗರ-ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಹದಿನಾರರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜರ್ಮನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಉತ್ತರದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ''ಏರ್‌ಬಸ್‌'', ''ಬ್ಲೋಮ್‌‌ + ವಾಸ್‌‌'' ಮತ್ತು ''ಔರುಬಿಸ್‌'' ಮೊದಲಾದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ''ನೋರ್ಡ್‌ಡ್ಯೂಷರ್‌ ರಂಡ್‌ಫಂಕ್‌‌'', ಹಾಗೂ ''ಗ್ರೂನರ್‌‌ + ಜಹ್ರ್‌‌'' ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಗೆಲ್‌‌-ವೆರ್ಲಾಗ್‌‌ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ 120,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಈ ನಗರವು ಸ್ವದೇಶೀ ಮತ್ತು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, 2008ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7.7 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.statistik-nord.de/uploads/tx_standocuments/Tourismus_HH_0812.pdf |title=Overnight stays in 2008 |work=Northern Germany statistics office (Statistikamt Nord) |language=German |accessdate=2009-12-29 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718112719/http://www.statistik-nord.de/uploads/tx_standocuments/Tourismus_HH_0812.pdf |url-status=dead }}</ref> ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು 2009ರಲ್ಲಿ<ref name="theage.com.au">http://www.theage.com.au/executive-style/culture/melbourne-pips-sydney-again-in-livability-stakes-20090617-chzy.html</ref> ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ 23ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ<ref name="theage.com.au"/> ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಟುಥಿಂಕ್ನೊ (2thinknow) ವಾರ್ಷಿಕ ನಾವೀನ್ಯ ನಗರಗಳ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸತನದ ನಂಟಿನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2010ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ 10ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದರೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 2ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>http://www.innovation-cities.com/top-100-city-rankings-for-the-innovation-economy/</ref> == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Hamburg}} [[ಚಿತ್ರ:Limes.saxoniae.wmt.png|thumb|ಸುಮಾರು 810ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಸ್ಲಾವಿಕ್‌‌ ಒಬೊಟ್ರೈಟ್ಸ್‌ ನಡುವಿನ ಲೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿಯೇ ಗಡಿ.]] ತಾಣದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡವು 808 ADಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲೆಮಾಗ್ನೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆದೇಶದ ಅನುಸಾರ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಸೈನಿಕ ರಕ್ಷಾವರಣದ ದುರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಲಾವಿಕ್‌‌ ಜನರ ಆಕಸ್ಮಿಕ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್ ನದಿ‌‌ ಮತ್ತು ಎಲ್ಬೆ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜವುಗು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಯಂಥ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಈ ದುರ್ಗವು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ''ಹ್ಯಾಮ್ಮಾಬರ್ಗ್‌'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ''ಬರ್ಗ್‌'' ಎಂದರೆ ಸೈನಿಕ ರಕ್ಷಾವರಣ ಎಂದರ್ಥ. ''ಹ್ಯಾಮ್ಮಾ'' ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ರಕ್ಷಾವರಣದ ನಿಖರವಾದ ತಾಣವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ<ref><cite id="Verg">{{Citation |last1=Verg |first1=Erich |last2=Verg |first2=Martin |year=2007 |title=Das Abenteuer das Hamburg heißt |edition=4th |location= Hamburg |publisher= Ellert&Richter |isbn= 9783831901371 |page=8}} {{de icon}}</cite></ref> ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite news |title=Hammaburg – der große Irrtum |url=http://www.abendblatt.de/daten/2007/12/12/826430.html |date=2007-12-12 |publisher=Hamburger Abendblatt |accessdate=2008-09-30}} {{de icon}}</ref> 834ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌‌ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಇದರ ಮೊದಲ ಬಿಷಪ್‌ ಆದ ಆನ್ಸ್‌ಗರ್‌‌ ಎಂಬಾತ ಉತ್ತರ ವಲಯದ ಪ್ರಚಾರಕನಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾದ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಬ್ರೆಮೆನ್‌‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಬ್ರೆಮೆನ್‌‌ನ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು‌.<ref name="verg15">ವೆರ್ಗ್‌ (2007), ಪುಟ 15</ref> 1529ರಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಲೂಥರ್‌ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌‌]]ನಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು, 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌‌‌]]ನಿಂದ ಬಂದ ಸಿಫಾರ್ಡಿ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 845ರಲ್ಲಿ, 600 ವೈಕಿಂಗ್‌ ಹಡಗುಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯು ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 500 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="verg15"/> 1030ರಲ್ಲಿ, [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌‌]]ನ ಮೀಸ್‌ಜ್ಕೊ II ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್‌ ರಾಜನಿಂದ ನಗರವು ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ IIನೇ ವಾಲ್ಡೆಮಾರ್ ಎಂಬಾತ 1201ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದ ಹಾಗೂ 1214ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ. 1350ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟ ಪ್ಲೇಗು ಮಾರಿಯು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 60%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಯಿಸಿತು.<ref>{{citation |last=Snell |first=Melissa |url=http://historymedren.about.com/od/theblackdeath/a/greatmortality_2.htm |title=The Great Mortality |publisher=Historymedren.about.com |accessdate=2009-04-19 |year=2006 |archive-date=2009-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310140601/http://historymedren.about.com/od/theblackdeath/a/greatmortality_2.htm |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹಲವಾರು ಮಹಾನ್‌ ಅಗ್ನಿದುರಂತಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿದ್ದು, 1284 ಮತ್ತು 1842ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದುರಂತಗಳು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. 1842ರಲ್ಲಿ, ಒಳಗಿನ ನಗರದ ಸರಿಸುಮಾರು ಕಾಲುಭಾಗವು "ಮಹಾನ್‌ ಅಗ್ನಿದುರಂತ"ದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1842ರ ಮೇ 4ರಂದು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಬೆಂಕಿಯು ಮೇ 8ರಂದು ನಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೂರು ಚರ್ಚುಗಳು, ಪುರಭವನ, ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಇದು ನಾಶಪಡಿಸಿತು ಹಾಗೂ 51 ಜನರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿತು; ಮತ್ತು ಈ ದುರಂತದಿಂದಾಗಿ ಅಂದಾಜು 20,000ದಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿರ್ಗತಿಕರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಮರುನಿರ್ಮಾಣವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿದವು. [[ಚಿತ್ರ:Seal City of Hamburg 1241 replica.jpg|thumb|left|1241ರ ಮೊಹರು.]] 1189ರಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಸನ್ನದಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ I "ಬಾರ್ಬರೊಸ್ಸಾ" ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಮುಕ್ತ ನಗರದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಲೋಯರ್‌ ಎಲ್ಬೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತೆರಿಗೆ-ವಿನಾಯಿತಿಯ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ. 1265ರಲ್ಲಿ, ಖೋಟಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಸದರಿ ಪತ್ರವು ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="verg26">ವೆರ್ಗ್‌ (2007), ಪುಟ 26</ref> ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌‌ ಸಮುದ್ರ]]ದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸನ್ನದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ನಗರವನ್ನು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರದ ಯುರೋಪ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರನ್ನಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವು. 1241ರಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂಬೆಕ್‌‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಗರಗಳ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟದ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಿರುಳನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 1266ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 8ರಂದು, IIIನೇ ಹೆನ್ರಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು, ಲಂಡನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ''ವರ್ತಕ ಸಂಘ'' ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಕ್ಕಾಗಿ ''ವರ್ತಕ ಸಂಘ'' ಎಂಬ ಪದವು ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಘಟಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="verg30">ವೆರ್ಗ್‌ (2007), ಪುಟ 30</ref> ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ನಗರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೌರ ಕಾನೂನು, ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಾನೂನಿನ ಮೊದಲ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಜರ್ಮನ್‌‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ''ಆರ್ಡೀಲ್‌ಬುಕ್‌‌'' (''ಆರ್ಡೀಲ್‌'' : ದಂಡನೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನ ಸಲಹಾ ವಕೀಲನಾದ ''ಜೋರ್ಡಾನ್‌‌ ವಾನ್‌ ಬೋಯ್ಟ್‌ಜೆನ್‌‌ಬರ್ಗ್‌'' ಎಂಬಾತ 1270ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ.<ref>{{Citation |title=The Medieval Origins of Modern Legal Education: Between Church and State |first=David S. |last=Clark |journal=The American Journal of Comparative Law |volume=Vol. 35, No. 4 |year=1987 |pages=653–719 |publisher=American Society of Comparative Law |doi=10.2307/840129 |url=http://jstor.org/stable/840129 |issue=4 }}</ref> 1410ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 10ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಷೋಭೆಯು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ರಾಜಿಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು (ಜರ್ಮನ್‌‌:''ರೆಜೆಬ್‌'', ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆಗೆತ). ಇದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಸಂವಿಧಾನ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>ವೆರ್ಗ್‌ (2007), ಪುಟ 39</ref> [[ಚಿತ್ರ:Map hamburg 1800.png|thumb|250px|1800ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್]] 1806ರಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಘಟನೆಯಾದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನಗರವು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ''ಫ್ರೀ ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸಿಯಾಟಿಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಒಂದು ಪರಮಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ (1810–14) ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|Iನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌‌]]ನಿಂದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜನರಲ್‌ ಬೆನ್ನಿಗ್ಸೆನ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪಡೆಗಳು ನಗರವನ್ನು 1814ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸಿದವು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು 1811ಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ನಗರ-ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು 1814ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1815ರ ವಿಯೆನ್ನಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಜರ್ಮನ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟದ (1815–66) ಪರಮಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ 39 ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1860ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಒಂದು ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ (1866–71), ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (1871–1918) ಮತ್ತು ವೆಯ್ಮರ್‌‌ ಗಣತಂತ್ರದ (1919–33) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಒಂದು ನಗರ-ಸಂಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ತನ್ನ ಅತಿವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು; ನಗರವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನ ಮೂರನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಗರದ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌]] ವ್ಯಾಪಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನೆರವಾದ್ದರಿಂದ, ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಾಲ್ಮಡಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದು 800,000ದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು. ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಬ್ಯಾಲಿನ್‌‌ ಎಂಬಾತನನ್ನು ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಅಮೆರಿಕಾ ಲೈನ್‌ ಕಂಪನಿಯು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರವನ್ನು ಅಡ್ಡಹಾಯುವ‌‌]] ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ರವಾನೆ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]], [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]] ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಡಗು ರವಾನೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಸದರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಬಹುಪಾಲು ಜರ್ಮನ್ನರು ಹಾಗೂ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌]] ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಿರ್ಗಮನ ಬಂದರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. 1892ರಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಕಾಲರಾ ರೋಗದಂಥ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಗರ ಸರ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌‌ ನಗರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸದರಿ ನಗರ ಸರ್ಕಾರವು ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಜರ್ಮನಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8,600 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು. == ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ == ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 1934ರಿಂದ 1945ರವರೆಗೂ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಒಂದು ''ಗೌ'' (ಒಂದು ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ) ಆಗಿತ್ತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ದಾಳಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಬಳಲಿತು. ಈ ದಾಳಿಯು ಜನರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಧ್ವಂಸಮಾಡಿತು. 1943ರ ಜುಲೈ 23ರಂದು ಹೌಪ್ಟ್‌ಬಾಹ್ನಾಫ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ಬಾಂಬ್‌ಸ್ಫೋಟದ ಬಿರುಗಾಳಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾಗಿ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಬ್ರೂಕ್‌, ಬಿಲ್‌‌‌ಬ್ರೂಕ್‌ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಮ್‌‌‌-ದಕ್ಷಿಣದಂಥ ಸಮಗ್ರ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶ್ರಮಿಕ-ವರ್ಗದ ದಟ್ಟ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪದ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾದವು. ಹ್ಯಾಮರ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ 400 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇಂದು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಸ್ಟಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಬೆವೋಲ್ಕರಂಗ್ಸ್‌ಸೆನ್ಸಸ್‌‌ 2006</ref> RAFನಿಂದ ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಗೊಮೊರಾಹ್‌‌ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮದಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದಾಳಿಗಳು 42,000 ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದರೆ, 1 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಗರಿಕರು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಗರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ನ್ಯುಯೆನ್‌ಗ್ಯಾಮೆ ನಾಜಿ ಸೆರೆಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 55,000 ಜನರು ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಇನ್‌ ಯುವರ್‌ ಪಾಕೆಟ್‌, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ – ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2008, ಪುಟ 6: ಹಿಸ್ಟರಿ</ref> == ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಇತಿಹಾಸ == 1945ರ ಮೇ 3ರಂದು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಹೋರಾಟವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಶರಣಾಯಿತು.<ref>ಓರ್ಟ್ವಿನ್‌‌ ಪೆಲ್ಕ್‌‌, ಕ್ರಿಯೆಗ್‌ಸೆಂಡೆ ಇನ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ 2005</ref> [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಹಿಡುವಳಿಯ ವಲಯದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು 1949ರಲ್ಲಿ, ಅಗಿನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನ್‌ನದೇ ಆಗಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಗಣತಂತ್ರದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1962ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 16ರಂದು ಕಂಡುಬಂದ ಆ ವರ್ಷದ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರವಾಹವು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಬೆಯು ಉಕ್ಕಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಮುಳುಗಿತು ಹಾಗೂ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಅಸುನೀಗಿದರು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಕೇವಲ {{convert|50|km|mi|-1}}ನಷ್ಟು ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಒಳಗಿನ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಗಡಿಯು, ನಗರವನ್ನು ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ಒಳನಾಡಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಿತು. 1990ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಪುನರೇಕೀಕರಣವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|EU]]ನೊಳಗೆ (ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದೊಳಗೆ) ಕೆಲವೊಂದು [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವದ ಐರೋಪ್ಯ]] ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌‌ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಬಂದರು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರುಗಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಧಾರಕ ಹಡಗಿನ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಳ-ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಇದು ಮರುಗಳಿಸಲು ಬಯಸಿರುವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. == ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ == ಜೂಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ತನಗೆ ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಯುರೋಪ್‌ ಖಂಡ ಮತ್ತು ತನಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ|ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದ ನಡುವೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವಿದ್ದರೆ, ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌‌ ಸಮುದ್ರ]]ವಿದೆ. ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲೆ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ಬಿನ್ನೆನ್‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ("ಒಳಗಿನ ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌") ಮತ್ತು ಔಬೆನ್‌‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ("ಹೊರಗಿನ ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌") ಸುತ್ತಲೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ; ಈ ಎರಡೂ ಸಹ ಮೂಲತಃ ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ನದಿಯಾಗಿವೆಯಾದರೂ, ಸರೋವರಗಳಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ನ್ಯೂವೆರ್ಕ್‌ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳೂ ಸಹ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವ್ಯಾಡೆನ್‌ ಸೀ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.<ref>ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವ್ಯಾಡೆನ್‌ ಸೀ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಕಾಯಿದೆ {{Citation |title=Gesetz über den Nationalpark Hamburgisches Wattenmeer |url=http://hh.juris.de/hh/gesamt/WattMG_HA.htm |date=1990-04-09 |accessdate=2009-07-26 }} {{de icon}}</ref> ನ್ಯೂಯೆನ್‌‌ಫೆಲ್ಡೆ, ಕ್ರಾಂಜ್‌‌, ಫ್ರಾಂಕಾಪ್‌‌ ಮತ್ತು ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌ ಎಂಬ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ''ಆಲ್ಟೆಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌'' ಪ್ರದೇಶದ (ಹಳೆಯ ಭೂಮಿ) ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಧಾನ ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಗ್ರಾಬೆನ್‌‌-ಫಿಸ್ಕ್‌ಬೆಕ್‌‌ ನೆರೆಹೊರೆಯು {{convert|116.2|m|0}}ನಷ್ಟು AMSLನಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾಸೆಲ್‌ಬ್ರಾಕ್‌‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಉನ್ನತಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Citation |author=''Geologisches Landesamt Hamburg'' (Hamburg state office of geological affairs) |title=Statistisches Jahrbuch 2007/2008 |year=2007 |publisher=Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein |location=Hamburg |issn=1614-8045}} {{de icon}}</ref> === ಹವಾಮಾನ === ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಸಾಗರ ಪರಿಣಾಮಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು (''Cfb'' ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕಡಲತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಬೀಸುವ ಕಡಲಿನ ಗಾಳಿರಾಶಿಯನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಅದು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಸನಿಹದ ಜೌಗುಭೂಮಿಗಳೂ ಸಹ ಕಡಲತಡಿಯ ಒಂದು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಹವಾಮಾನದ ಕುರಿತು ಖಾತ್ರಿನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಿಮಸುರಿತವು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಜೂನ್‌‌, ಜುಲೈ, ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಅತಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿದ್ದು, {{convert|19.9|to|22.2|C|F}}ನಷ್ಟಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಇವು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌, ಜನವರಿ, ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳುಗಳು ಅತಿ ತಣ್ಣಗಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿದ್ದು, {{convert|-1.4|to|0.0|C|F}}ನಷ್ಟಿರುವ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="WMO"/> {{Weather box |location = Hamburg |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 3.5 |Feb high C = 4.4 |Mar high C = 8.0 |Apr high C = 12.3 |May high C = 17.5 |Jun high C = 19.9 |Jul high C = 22.1 |Aug high C = 22.2 |Sep high C = 17.9 |Oct high C = 13.0 |Nov high C = 7.5 |Dec high C = 4.6 |year high C = 12.7 |Jan low C = -1.4 |Feb low C = -1.2 |Mar low C = 1.1 |Apr low C = 3.3 |May low C = 7.4 |Jun low C = 10.5 |Jul low C = 12.7 |Aug low C = 12.5 |Sep low C = 9.6 |Oct low C = 6.0 |Nov low C = 2.4 |Dec low C = 0.0 |year low C = 5.2 |Jan rain mm = 64.4 |Feb rain mm = 42.4 |Mar rain mm = 62.9 |Apr rain mm = 45.6 |May rain mm = 53.7 |Jun rain mm = 76.9 |Jul rain mm = 74.7 |Aug rain mm = 73.0 |Sep rain mm = 68.4 |Oct rain mm = 63.6 |Nov rain mm = 69.4 |Dec rain mm = 77.7 |year rain mm = 772.7 |Jan rain days = 12.1 |Feb rain days = 9.2 |Mar rain days = 11.3 |Apr rain days = 8.9 |May rain days = 9.6 |Jun rain days = 11.3 |Jul rain days = 11.4 |Aug rain days = 10.2 |Sep rain days = 10.8 |Oct rain days = 10.5 |Nov rain days = 11.7 |Dec rain days = 12.4 |source 1 = [[World Meteorological Organisation]] ([[United Nations|UN]]) <ref name= WMO >{{cite web |url=http://worldweather.wmo.int/016/c00055.htm |title=World Weather Information Service - Hamburg |accessdate=2010-05-03 |publisher= Deutscher Wetterdienst }}</ref> |date=August 2010 }} == ನಗರದೃಶ್ಯ == {{wide image|AlsterPanorama.jpg|800px|A panoramic view of the Hamburg Skyline of the [[Binnenalster]] taken from Kennedybrücke.}} === ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ === {{wrapper}} |[[ಚಿತ್ರ:Alte Wache in der Speicherstadt.jpg|thumb|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಸ್ಪೀಚೆರ್‌‌‌ಸ್ಟಾಟ್‌]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Trauerhalle des jüdischen Friedhofs in Hamburg-Ohlsdorf.jpg|thumb|ಓಹ್ಲ್‌ಸ್‌ಡಾರ್ಫ್‌ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿರುವ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಶೋಕಾಚರಣೆಯ ಭವನ.]] |} ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿರುವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೇಂಟ್‌ ನಿಕೋಲಸ್‌ನ ಚರ್ಚಿನ ರೀತಿಯ ಚರ್ಚುಗಳು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಕ್ಷಿತಿಜವು ಪ್ರಧಾನ ಚರ್ಚುಗಳ (''ಹೌಪ್ಟ್‌ಕಿರ್ಚೆನ್‌'' ) ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಸೇಂಟ್‌ ಮೈಕೇಲಿಸ್‌ ಚರ್ಚು (ಇದು “ಮೈಕೇಲ್‌" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ), ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್‌ನ ಚರ್ಚು, ಸೇಂಟ್‌ ಜಾಕೋಬಿ ಚರ್ಚು (ಸೇಂಟ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳು ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ನ ಚರ್ಚು ಮತ್ತು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಗೋಪುರವಾಗಿದ್ದ ಹೆನ್ರಿಕ್‌‌-ಹರ್ಟ್ಜ್‌-ಟರ್ಮ್‌ ಇವುಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಝರಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ 2300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್‌ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಂ]] ಅಥವಾ [[ವೆನಿಸ್‌|ವೆನಿಸ್‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ.<ref>{{Citation |title=Hamburg – Grüne Metropole am Wasser |url=http://www.hamburg.de/umwelt/wasser/150782/stadt-am-wasser.html |date=2007-07-01 |author=Staff |publisher=[[Government of Hamburg#Ministries|Behörde für Stadtentwicklung und Umwelt]] |location=Hamburg |accessdate=2008-09-24 }} {{de icon}}</ref> ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಬೇರಾವುದೇ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ತನ್ನ ನಗರ ಮಿತಿಗಳ ಒಳಗಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಹ್ಲ್‌ಬ್ರಾಂಡ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌, ಫ್ರೀಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ ಎಲ್‌‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌, ಮತ್ತು ಲೋಂಬಾರ್ಡ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌ ಹಾಗೂ ಕೆನೆಡಿಬ್ರೂಕ್‌‌ ಇವುಗಳು‌ ಬಿನ್ನೆನ್‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ನ್ನು ಔಸ್ಸೆನ್‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ನಿಂದ ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪುರಭವನವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನವ-ಪುನರುದಯದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, 1897ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಗೋಪುರವು {{convert|112|m|0}}ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇದರ ಮುಖಭಾಗವು {{convert|111|m|0|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಅದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನಗರವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಕೇವಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Citation |first=Eike Manfred |last=Buba |url=http://fhh1.hamburg.de/fhh/internetausstellungen/rathausfuehrung/rathausmarkt.htm |title=Auf dem Rathausmarkt |year=1998 |publisher=[http://fhh1.hamburg.de/fhh/internetausstellungen/rathausfuehrung/index.htm Hamburg website] |accessdate=2008-08-13 |archive-date=2008-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010030120/http://fhh1.hamburg.de/fhh/internetausstellungen/rathausfuehrung/rathausmarkt.htm |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> 1922ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಟ್ಜ್‌ ಹೋಗರ್‌‌ ಎಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿರುವ ಚಿಲಿಹೌಸ್‌, ಸಾಗರ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಡಗೊಂದರ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರದೊಳಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ (2008ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಸಿಟಿಯು ಸುಮಾರು 10,000 ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು 15,000 ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಲಿದೆ. ರೆಮ್‌ ಕೂಲ್‌ಹಾಸ್‌ ಮತ್ತು ರೆಂಜೊ ಪಿಯಾನೊರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸದರಿ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಬೆ ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮಾನಿಕ್‌ ಹಾಲ್‌‌ ''(ಎಲ್ಬ್‌ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮಾನಿ)'' ಭವನವು 2012ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಹೆರ್ಜೋಗ್‌ &amp; ಡೆ ಮ್ಯೂರಾನ್‌'' ಎಂಬ ಸ್ವಿಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಉಗ್ರಾಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |title=River Tunes: Elbe Philharmonic Hall by Herzog & de Meuron |url=http://www.archnewsnow.com/features/Feature223.htm |date=2007-04-05 |accessdate=2008-08-23 |publisher=ArchNewsNow.com }}</ref><ref>{{Citation |last=Jaeger |first=Falk |title=Waterfront Living and Working: Hamburg's HafenCity |url=http://www.goethe.de/kue/arc/dos/dos/sls/en3356905.htm |publisher=[[Goethe-Institut]] |month=May |year=2008 |accessdate=2008-08-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080602083717/http://www.goethe.de/kue/arc/dos/dos/sls/en3356905.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2008-06-02}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಇಡೀ ನಗರದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಚ್ಚಹಸುರಿನ ನೋಟವು ದೊರಕಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ''ಸ್ಟಾಡ್‌ಪಾರ್ಕ್‌'', ಓಹ್ಲ್‌ಸ್‌ಡಾರ್ಫ್‌ ಸ್ಮಶಾನ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟೆನ್‌ ಉನ್‌ ಬ್ಲೋಮೆನ್‌ ಸೇರಿವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ "ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ಯಾನವನ"ವಾಗಿರುವ ''ಸ್ಟಾಡ್‌ಪಾರ್ಕ್‌'', ಒಂದು ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಹುಲ್ಲುಹಾಸು ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ನೀರಿನ ಗೋಪುರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾರಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸದರಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಫ್ರಿಟ್ಜ್‌ ಷುಮೇಕರ್‌‌ ಎಂಬಾತ 1910ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ. === ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === {{Main|Boroughs and quarters of Hamburg}} ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು 7 ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಬೆಜಿರ್ಕೆ'' ) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು 105 ಕೇರಿಗಳಾಗಿ (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಸ್ಟಾಡ್‌ಟ್ಟೀಲೆ'' ) ಮರುವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ 180 ತಾಣಗಳು (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಓರ್ಟ್‌ಸ್ಟೀಲೆ'' ) ಕೂಡಾ ಇವೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="constitution"/><ref name="borough">ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತ ಕಾಯಿದೆ {{Citation |title=Bezirksverwaltungsgesetz (BezVG) |url=http://hh.juris.de/hh/gesamt/BezVwG_HA_2006.htm |accessdate=2008-09-21 |date=2006-07-06 |archive-date=2007-08-13 |archive-url=https://archive.is/20070813163835/http://hh.juris.de/hh/gesamt/BezVwG_HA_2006.htm |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಕೇರಿಗಳು, ಹಿಂದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಶುದ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1937ರ ಗ್ರೇಟರ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಟೋನಾ, ಹಾರ್ಬರ್ಗ್‌‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಬೆಕ್‌‌ ನಗರಗಳು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು.<ref name="greateract">ಗ್ರೇಟರ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಕಾಯಿದೆ {{Citation |title=Groß-Hamburg-Gesetz |url=http://www.verfassungen.de/de/hh/hamburg37.htm |date=1937-01-26 |accessdate=2008-09-24 |archive-date=2018-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117155225/http://www.verfassungen.de/de/hh/hamburg37.htm |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟದ ನಗರದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಕಾಯಿದೆ'' ಯು (ಆಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಹಾನ್ಸಿಯಾಟಿಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌) ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ್ನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref name="reichconst">ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರದ ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ರೀಕ್‌ ಕಾಯಿದೆ{{Citation |title=Reichsgesetz über die Verfassung und Verwaltung der Hansestadt Hamburg |url=http://www.verfassungen.de/de/hh/hamburg37-1.htm |date=1937-12-09 |accessdate=2008-09-24 |archive-date=2008-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081227082432/http://www.verfassungen.de/de/hh/hamburg37-1.htm |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೇರಿಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮರುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಷತ್ತೊಂದು (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಬೆಜಿರ್‌ಕ್ಸ್‌ವೆರ್ಸ್ಯಾಮ್‌ಲಂಗ್‌'' ) ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓರ್ವ ಪೌರಾಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕನು (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಬೆಜಿರ್‌ಕ್ಸಾಮ್‌ಟ್ಸ್‌ಲೀಟೆರ್‌'' ) ಈ ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲ. ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರವು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಸೆನೆಟ್‌‌‌‌ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕನನ್ನು ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಷತ್ತು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಾದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನ ಸೆನೆಟ್‌ನ ದೃಢೀಕರಣ ಹಾಗೂ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="borough"/> ಇಲ್ಲಿನ ಕೇರಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿದ್ದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಟೋನಾ, ಬೆರ್ಜ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಐಮ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಮಿಟ್ಟೆ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ನೋರ್ಡ್‌, ಹಾರ್ಬರ್ಗ್‌‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಬೆಕ್‌‌ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="actareal">ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾಯಿದೆ{{Citation |title=Gesetz über die räumliche Gliederung der Freien und Hansestadt Hamburg (RäumGiG) |date=2006-07-06 |url=http://hh.juris.de/hh/gesamt/RGlG_HA.htm |accessdate=2008-09-24 }} {{de icon}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Boroughs of Hamburg.jpg|thumb|250px|left|ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ''ಆಲ್ಟೋನಾ'' ಎಂಬುದು ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ಬಲ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 1640ರಿಂದ 1864ರವರೆಗೆ ಆಲ್ಟೋನಾ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತದಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1937ರವರೆಗೂ ಆಲ್ಟೋನಾ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೇರಿಗಳು ಆಲ್ಟೋನಾ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ: ಆಲ್ಟೋನಾ-ಆಲ್ಟ್‌ಸ್ಟಾಟ್‌, ಆಲ್ಟೋನಾ-ನೋರ್ಡ್‌, ಬಹ್ರೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌, ಒಟೆನ್ಸೆನ್‌‌, ಒಥ್ಮಾರ್ಸ್ಕೆನ್‌, ಗ್ರೊಬ್‌‌ ಫ್ಲಾಟ್‌ಬೆಕ್‌‌, ಓಸ್ಡಾರ್ಫ್‌, ಲ್ಯುರುಪ್‌‌, ನಿಯೆನ್‌ಸ್ಟೆಟೆನ್‌, ಬ್ಲಾಂಕೆನೀಸ್‌, ಐಸೆರ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌, ಸೂಲ್ಡಾರ್ಫ್‌, ರಿಸ್ಸೆನ್‌‌, ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ಸ್ಕಾಂಜೆ.<ref name="actareal"/> ''ಬೆರ್ಜ್‌ಡಾರ್ಫ್‌'' ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇರಿಗಳೆಂದರೆ: ಅಲ್ಲೆರ್‌ಮೋಹೆ, ಆಲ್ಟೆನ್‌ಗ್ಯಾಮೆ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರವಾದ ಬಿಲ್‌ವೆರ್ಡರ್‌ನ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬೆರ್ಜ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಕರ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಕ್‌‌, ಕಿರ್ಚ್‌ವೆರ್ಡರ್‌, ಲೊಹ್‌ಬ್ರೂಗ್‌‌, ಮೂರ್‌ಫ್ಲೀಟ್‌, ನ್ಯುಯೆನ್‌ಗ್ಯಾಮೆ, ಆಕ್‌ಸೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌, ರೀಟ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌, ಸ್ಪ್ಯಾಡನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌.<ref name="actareal"/> ''ಐಮ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌'' ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂಬತ್ತು ಕೇರಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಐಡೆಲ್‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಐಮ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌, ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್‌ಹ್ಯೂಡ್‌, ಹೊಹೆಲುಫ್ಟ್‌-ವೆಸ್ಟ್‌, ಲೊಕ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ನಿಯೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ರೋಥರ್‌ಬೌಮ್‌‌, ಸ್ಕ್ನೆಲ್ಸೆನ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಲ್ಲಿಂಜೆನ್‌‌.<ref name="actareal"/> ಈ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೆರೆಹೊರೆಯಾದ ಗ್ರಿಂಡೆಲ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Hamburg073110.JPG|thumb|right|ಸೇಂಟ್‌ ಮೈಕೇಲಿಸ್‌ ಚರ್ಚಿನಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಕೇಂದ್ರ]] ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಮಿಟ್ಟೆ'' ("ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸೆಂಟರ್‌‌") ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇರಿಗಳೆಂದರೆ: ಬಿಲ್‌‌‌ಬ್ರೂಕ್‌, ಬಿಲ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಬೋರ್ಗ್‌ಫೆಲ್ಡೆ, ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌, ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಸಿಟಿ, ಹ್ಯಾಮ್‌‌‌-ನೋರ್ಡ್‌, ಹ್ಯಾಮ್‌‌‌-ಮಿಟ್ಟೆ, ಹ್ಯಾಮ್‌‌‌-ಸೂದ್‌, ಹ್ಯಾಮರ್‌ಬ್ರೂಕ್‌, ಹೋರ್ನ್‌, ಕ್ಲೈನರ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌ಬ್ರೂಕ್‌, ನ್ಯೂವೆರ್ಕ್‌, ರೋಥೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ಸಾರ್ಟ್‌, ಸೇಂಟ್‌ ಜಾರ್ಜ್‌, ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿ, ಸ್ಟೀನ್‌‌‌‌ವೆರ್ಡರ್‌, ವೆಡ್ಡೆಲ್‌‌, ವಾಲ್ಟರ್‌ಶಾಫ್‌ ಮತ್ತು ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌.<ref name="actareal"/> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಆಲ್ಟ್‌ಸ್ಟಾಟ್‌ ("ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣ") ಮತ್ತು ನ್ಯೂಸ್ಟಾಟ್‌ ("ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣ") ಎಂಬ ಕೇರಿಗಳು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ನೋರ್ಡ್‌'' ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇರಿಗಳೆಂದರೆ: ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಬಾರ್ಮ್‌ಬೆಕ್‌‌-ನೋರ್ಡ್‌, ಬಾರ್ಮ್‌ಬೆಕ್‌‌-ಸೂದ್‌, ಡಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ಎಪ್ಪೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಫಹಲ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌, ಗ್ರೊಬ್‌‌ ಬೋರ್ಸ್ಟೆಲ್‌, ಹೊಹೆಲುಫ್ತ್‌‌-ಓಸ್ಟ್‌, ಹೋಹೆನ್‌‌ಫೆಲ್ಡೆ, ಲ್ಯಾಂಗೆನ್‌‌‌ಹೋರ್ನ್‌, ಓಹ್ಲ್‌ಸ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಉಹ್ಲೆನ್‌ಹೋರ್ಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ವಿಂಟರ್‌ಹ್ಯೂಡ್‌.<ref name="actareal"/> ''ಹಾರ್ಬರ್ಗ್‌‌'' ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಬಂದರಿನ ಭಾಗಗಳು, ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಈ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇರಿಗಳೆಂದರೆ: ಆಲ್ಟೆನ್‌‌‌ವೆರ್ಡರ್‌, ಕ್ರಾಂಜ್‌‌, ಐಬೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಫ್ರಾಂಕಾಪ್‌‌, ಗಟ್‌ ಮೂರ್‌‌, ಹಾರ್ಬರ್ಗ್‌‌, ಹೌಸ್‌ಬ್ರುಕ್‌, ಹೀಮ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌, ಲ್ಯಾಂಗೆನ್‌ಬೆಕ್‌‌, ಮಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟಾರ್ಫ್‌, ಮೂರ್‌‌‌ಬರ್ಗ್‌, ನ್ಯೂಯೆನ್‌‌ಫೆಲ್ಡೆ, ನ್ಯೂಗ್ರಾಬೆನ್‌‌-ಫಿಸ್ಕ್‌ಬೆಕ್‌‌, ನ್ಯೂಲ್ಯಾಂಡ್‌, ರೋನ್ನೆಬರ್ಗ್‌, ಸಿನ್ಸ್‌ಟಾರ್ಫ್‌ ಮತ್ತು ವಿಲ್‌ಸ್ಟಾರ್ಫ್‌.<ref name="actareal"/> ''ವ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಬೆಕ್‌‌'' ಫುರಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕೇರಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ: ಬರ್ಗ್‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಬ್ರಾಮ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌, ಡ್ಯುವೆನ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಐಲ್‌ಬೆಕ್‌‌, ಫಾರ್ಮ್‌ಸೆನ್‌‌-ಬೆರ್ನೆ, ಹಮ್ಮೆಲ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌, ಜೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌, ಲೆಮ್‌ಸಾಹ್ಲ್‌‌-ಮೆಲ್ಲಿಂಗ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಮೇರಿಯೆಂಥಾಲ್‌‌, ಪೊಪ್ಪೆನ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌, ರಾಹ್ಲ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌, ಸಾಸೆಲ್‌‌, ಸ್ಟೀಲ್‌ಶೂಪ್‌‌, ಟೋನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ವೋಕ್ಸ್‌‌ಡಾರ್ಫ್‌, ವ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಬೆಕ್‌‌, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌‌ ಮತ್ತು ವೊಹ್ಲ್‌‌‌ಡಾರ್ಫ್‌-ಒಹ್ಲ್‌‌‌ಸ್ಟೆಟ್‌.<ref name="actareal"/> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಜೀವನ == ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು, 60 ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು 100 ಸಂಗೀತ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, 18 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು, ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ರಂಗಮಂದಿರಗಳು, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು. 3.16 ನೌಕರರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 8,552ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಸದರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಂಥ ವಲಯಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಇಲ್ಲಿನ ತಲಾ ಸಾವಿರ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಐದು (5) ಕಂಪನಿಗಳಿವೆ (ಬರ್ಲಿನ್‌‌ 3, ಲಂಡನ್‌‌ 37).<ref>{{Citation |author=Institut für Kultur- und Medienmanagement |url=http://www.hamburg.de/servlet/contentblob/182046/kwb-hh-2006-neu/data.pdf |format=PDF |title=Kulturwirtschaftsbericht 2006 |date=August 2006 |publisher=Behörde für Kultur, Sport und Medien |location=Hamburg |accessdate=2008-08-13 |archive-date=2008-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081109014826/http://www.hamburg.de/servlet/contentblob/182046/kwb-hh-2006-neu/data.pdf |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್‌‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು, 2011ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌‌ ಎಂಬ ಪಟ್ಟವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. === ರಂಗಮಂದಿರಗಳು === {{wrapper}} |[[ಚಿತ್ರ:Hamburg Deutsches Schauspielhaus 01 KMJ.jpg|thumb|ಸೇಂಟ್‌ ಜಾರ್ಜ್‌ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡ್ಯೂಷೆಸ್‌ ಸ್ಕೌಸ್ಪೀಲ್‌ಹೌಸ್‌.]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Hh-hammoniabad.jpg|thumb|ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌]] |} ಸಂಸ್ಥಾನದ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ''ಡ್ಯೂಷೆಸ್‌ ಸ್ಕೌಸ್ಪೀಲ್‌ಹೌಸ್‌'', ಥಾಲಿಯಾ ರಂಗಮಂದಿರ, ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನ್ಯಾಗೆಲ್‌‌'' ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆಗೆ ಇರುವ ಸುಪರಿಚಿತ ರಂಗಮಂದಿರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Citation |author=Kulturstiftung des Bundes |url=http://www.kulturstiftung-des-bundes.de/main.jsp?applicationID=203&languageID=2&articleID=3076 |title=Bayreuth Was Yesterday – New Opera at Kampnagel |accessdate=2008-08-13 |archive-date=2012-06-28 |archive-url=https://archive.today/20120628230655/http://www.kulturstiftung-des-bundes.de/main.jsp?applicationID=203&languageID=2&articleID=3076 |url-status=dead }}</ref> U3 ಮುಂಡ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ [http://www.englishtheatre.de/ ''ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌‌'' ] ನ್ನು 1976ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ, ವೃತ್ತಿಪರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಮಾತನಾಡುವ ನಟರನ್ನು ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. === ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು === ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲಾ-ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಕಲಾ-ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯೊಂದಿಗಿನ (''ಗ್ಯಾಲರೀ ಡೆರ್‌ ಗೆಗೆನ್‌ವಾರ್ಟ್‌'' ) ಕುನ್‌ಸ್ಥಾಲ್ಲೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಫಾರ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ (''ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಫಾರ್‌ ಕುನ್ಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗೆವೆರ್ಬೆ'' ) ಮತ್ತು ಡೀಕ್ಟೋರ್‌ಹ್ಯಾಲೆನ್‌‌/ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಇವು ಅಂಥ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಸಿಟಿ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನೇಲ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌ ಲೇಬರ್‌‌ (''ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಡೆರ್‌ ಆರ್ಬೀಟ್‌'' ) ರೀತಿಯ, ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ; ಕೀಕ್‌ಬೆರ್ಗ್‌ ಓಪನ್‌ ಏರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ (''ಫ್ರೀಲಿಕ್ಟ್‌ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಮ್‌ ಕೀಕ್‌ಬೆರ್ಗ್‌'' ) ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌ ಸಮೀಪವಿರುವ ಎರಡು ''ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಹಡಗುಗಳು'', ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಹಡಗಿನ (''ಕ್ಯಾಪ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯೆಗೊ'' ) ಮತ್ತು ಸರಕಿನ ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಹಡಗಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ (''ರಿಕ್ಮರ್‌ ರಿಕ್ಮರ್ಸ್‌‌'' ) ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.museen-in-hamburg.de/ |title=Museums in Hamburg |accessdate=December 29, 2009}}</ref> ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾದರಿ ರೈಲುಹಾದಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾದ ಮಿನಿಯೇಟರ್‌ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಒಟ್ಟು {{convert|12|km|2|abbr=on|lk=out}}ನಷ್ಟಿರುವ ರೈಲುಹಾದಿ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದೂ ಸಹ ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಂದಿನ ಉಗ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 1850 ಮತ್ತು 1939ರ ನಡುವೆ, ಯುರೋಪಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಸತಿ ಭವನಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆಬಂದ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗಾಗಿ ''ಬ್ಯಾಲಿನ್‌‌ಸ್ಟಾಟ್‌ ಎಮಿಗ್ರೇಷನ್‌ ಸಿಟಿ'' ಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಪೂರ್ವಜರನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂದರ್ಶಕರು, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗಬಹುದು. === ಸಂಗೀತ === ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಒಪೆರಾ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಗೀತನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮೋನಿಕೆರ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಎಂಬುದು ಇದರ ವಾದ್ಯವೃಂದವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ತ್‌ ಜರ್ಮನ್‌‌ ರೇಡಿಯೋ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರಾ ಎಂಬುದು ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಸುಪರಿಚಿತ ವಾದ್ಯವೃಂದವಾಗಿದೆ. ಲೇಯ್ಸ್‌ಝಾಲ್ಲೆಯ ''ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ಹಾಲ್ಲೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ಎಂಬುದು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹೊಸ ಎಲ್ಬೆ ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮಾನಿಕ್‌ ಹಾಲ್‌‌‌ನ ಬಾಕಿಯಿರುವ ಸಮಾಪನವಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಸಿಂಫನಿಕೆರ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಮೂರನೇ ವಾದ್ಯವೃಂದಕ್ಕೂ ಲೇಯ್ಸ್‌ಝಾಲ್ಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹೋಕ್‌ಷುಲೆ ಫೂರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋರ್ಜಿ ಲಿಗೆಟಿ ಮತ್ತು ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ಸ್ಕ್ನಿಟ್ಕೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Citation |title=Transcript of the John Tusa Interview with Gyorgy Ligeti |author=Staff |url=http://www.bbc.co.uk/radio3/johntusainterview/ligeti_transcript.shtml |year=1999 |publisher=BBC |accessdate=2008-09-24 |archiveurl=https://archive.today/20120720230923/http://www.bbc.co.uk/radio3/johntusainterview/ligeti_transcript.shtml |archivedate=2012-07-20 |url-status=live }}</ref><ref>{{Citation |title=Alfred Schnittke |author=Staff |url=http://www.boosey.com/pages/cr/composer/composer_main.asp?composerid=2731&ttype=BIOGRAPHY&ttitle=Biography/ |publisher=[[Boosey & Hawkes]] |accessdate=2008-09-24 }}</ref> 1985ರಲ್ಲಿ ''ಕ್ಯಾಟ್ಸ್‌‌‌'' ನ ಪ್ರಥಮ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದಾಗಿನಿಂದ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಕಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದು, ''ಫ್ಯಾಂಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಒಪೆರಾ'', ''ದಿ ಲಯನ್‌ ಕಿಂಗ್‌'', ಡರ್ಟಿ ಡಾನ್ಸಿಂಗ್‌, ಮತ್ತು ''ಡಾನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವ್ಯಾಂಪೈರ್ಸ್‌'' ಮೊದಲಾದವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ''ಸ್ಟೇಜ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌'' ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯು ನಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುವ ಈ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗಿದೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಜೋಹಾನ್ನೆಸ್‌ ಬ್ರಾಮ್ಸ್‌‌‌ನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಈತ ತನ್ನ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ. ಹಲವಾರು ಪಾಪ್‌‌‌ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಟೋಕಿಯೋ ಹೊಟೇಲ್‌‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಿಲ್‌ ಕೌಲಿಟ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ಟಾಮ್‌‌ ಕೌಲಿಟ್ಜ್‌ ಎಂಬ ತದ್ರೂಪಿ ಅವಳಿ ಸೋದರರು ಇಂಥ ಪಾಪ್‌ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಟೋಕಿಯೋ ಹೊಟೇಲ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸೋದರರು, ಝಿಮ್ಮರ್‌‌ 483 ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನಾಯ್ಡ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಗೀತಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು. ನೆನಾ ಎಂಬ ಗಾಯಕಿಯೂ ಸಹ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಫೂಂಫ್‌ ಸ್ಟೆರ್ನೆ ಡಿಲಕ್ಸ್‌, ಸ್ಯಾಮಿ ಡಿಲಕ್ಸ್‌, ಬಿಗಿನರ್‌ ಮತ್ತು ಫೆಟ್ಟೆಸ್‌ ಬ್ರಾಟ್‌ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಹಿಪ್‌ ಹಾಪ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪಂಕ್‌‌ ರಂಗಸ್ಥಲವು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ರೋಟೆ ಫ್ಲೋರಾದ ಸುತ್ತಲೂ ಅದು ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ; ರೋಟೆ ಫ್ಲೋರಾ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಂದಿನ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ಸ್ಕಾಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಸ್ಕುಲೆ'' ("ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಮೂಲ ಬಗೆಯ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಸ್ಕುಲೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಟಾಕೋಟ್ರೋನಿಕ್‌, ಬ್ಲುಮ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌, ಮತ್ತು ಟಾಮ್ಟೆಯಂಥ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Lion King Hamburg.jpg|thumb|ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಲಯನ್‌ ಕಿಂಗ್‌ ರಂಗಮಂದಿರ.]] 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬಲವಾದ ತಾಳದ ಧ್ವನಿವರ್ಧಿತ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ (ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಗರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಲೋವೀನ್, ರನ್ನಿಂಗ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೇವ್‌ ಡಿಗ್ಗರ್‌‌ ಮೊದಲಾದವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು.<ref>{{Citation |title=allmusic (((Helloween > Biography ))) |url=http://www.allmusic.com/artist/helloween-p4471 |first=Eduardo |last=Rivadavia |publisher=allmusic |accessdate=2008-09-24}}</ref> ವಿದ್ಯುಚ್ಚಾಲಿತ ಧ್ವನಿವರ್ಧಿತ ಸಂಗೀತವೆಂಬ ಉಪಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ, ಇವು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು ನೆರವಾದವು. ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಝೋನ್‌‌‌‌ನಂಥ<ref>{{Citation |title=Spirit Zone Recordings |author=Staff |url=http://www.discogs.com/label/Spirit+Zone+Recordings |publisher=www.discogs.com |accessdate=2008-09-24 }}</ref> ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಶ್ರೂಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ-ಓಟದ ಸೈ-ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಂಥ ಪ್ರಕಾಶನಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವಿ ಒಂದು ಮೈನವಿರೇಳಿಸುವ ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾದಂತಾಗಿದೆ. === ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳು === ''ಆಲ್ಟರ್‌ ಬಟಾನಿಸ್ಕೆರ್‌ ಗಾರ್ಟೆನ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ತೋಟವಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಸಿರುಮನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ''ಪ್ಲಾಂಟೆನ್‌ ಉನ್‌ ಬ್ಲೋಮೆನ್‌'' ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಅದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ''ಬಟಾನಿಸ್ಕೆರ್‌‌ ಗಾರ್ಟೆನ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ಎಂಬುದೊಂದು ಆಧುನಿಕ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ತೋಟವಾಗಿದ್ದು, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅದು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ === {{wrapper}} |[[ಚಿತ್ರ:Speicherstadt 1890.jpg|thumb|1873ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಉಗ್ರಾಣ ಜಿಲ್ಲೆ]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Speicherstadt3glp.JPG|thumb|ಉಗ್ರಾಣ ಜಿಲ್ಲೆ]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Freedom-of-the-Seas--in-Hamburg.jpg|thumb|ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೀಡಮ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸೀಸ್‌]] |} {{See also|List of museums and cultural institutions in Hamburg}} ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, 3,985,105ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು 7,402,423ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದವು.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=[http://www.hamburg-tourism.de/ Hamburg Tourismus GmbH] |url=http://www.hamburg-tourism.de/fileadmin/files/B2B/Zahlen_und_Fakten/Tourismusmonitor/Newsletter/Newsletter_Nr18.pdf |format=PDF|title=Newsletter Nr. 18 |date=2008-02-29 |accessdate=2008-08-13}} {{de icon}}</ref> ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗವು 175,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು 9.3 ಶತಕೋಟಿ €ನಷ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು ಅದು ತರುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ-ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹೊಂದಿದೆ. 2001ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ, ನಗರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು 55.2%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡವು (ಬರ್ಲಿನ್‌‌ +52.7%, ಮೆಕ್ಲೆನ್‌‌‌ಬರ್ಗ್‌-ಪಶ್ಚಿಮ ಪೊಮೆರಾನಿಯಾ +33%).<ref>{{Citation |publisher=[[Politics of Hamburg#Ministries|Behörde für Kultur, Sport und Medien]] |url=http://www.hamburg.de/daten-fakten/349180/aktuelles.html |title=Umsatzbringer und Jobmotor Tourismus |author=Staff |date=2008-07-11 |accessdate=2008-08-13 |archive-date=2010-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100809030041/http://www.hamburg.de/daten-fakten/349180/aktuelles.html |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಭವನ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್‌ ಮೈಕೇಲಿಸ್‌ (ಇದನ್ನು ''ಮೈಕೇಲ್‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬ ಭವ್ಯ ಚರ್ಚಿನ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಉಗ್ರಾಣ ಪ್ರದೇಶ (''ಸ್ಪೀಚೆರ್‌‌‌ಸ್ಟಾಟ್‌'' ) ಹಾಗೂ ಬಂದರು ಪಾದಚಾರಿ-ಪಥ (''ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌'' ) ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಸಕ್ತಿಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯವೀಕ್ಷಣೆಯ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ''ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌‌'' ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಬಂದರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕಾಲುವೆ ದೋಣಿ ಪ್ರವಾಸಗಳ (''ಗ್ರೊಬ್‌‌ ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ರಂಡ್‌ಫಾರ್ಟ್‌'', ''ಫ್ಲೀಟ್‌‌ಫಾರ್ಟ್‌'' ) ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶಕರು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಕೂಡಾ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿ ಎಂಬ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೀಪೆರ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಾಯಂಕಾಲದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶಕರು ಒಂದು ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿ ಕೇರಿಯು ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವುದೇ{{Citation needed|date=September 2010}} ಅಲ್ಲದೇ, ಬತ್ತಲೆ ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳು, ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳು, ಪಾನಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್ಬುಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾನ್ಸ್‌‌‌ ಆಲ್ಬರ್ಸ್‌‌ ಎಂಬ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟ ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. "ಔಫ್‌ ಡೆರ್‌ ರೀಪೆರ್‌ಬಾಹ್ನ್‌ ನ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಅಮ್‌ ಹಾಲ್ಬ್‌ ಐನ್ಸ್‌‌" ಎಂಬ ಈ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂವಾದಗೀತೆಯನ್ನು 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆತ ಬರೆದ. ಓರ್ವ ನಾವಿಕನು ಹೊರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಓರ್ವ ವೇಶ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹಾಡು ವಿನೀತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌‌]] ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೀಪೆರ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಇಂದ್ರ ಕ್ಲಬ್‌‌ನಲ್ಲಿ 48-ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ವಾಸ, ಅದಾದ ನಂತರ 1960ರಲ್ಲಿ ಕೈಸೆರ್‌‌ಕೆಲ್ಲರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು 58 ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ತಂಗಿದ್ದು, ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌‌ (1961) ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌-ಕ್ಲಬ್‌‌ (1962) ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದು ಅವರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಆರಾಮವಾಗಿ ಒರಗಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ''ಸ್ಕ್ಯಾಂಜೆ'' ಎಂಬ ನೆರೆಹೊರೆಗೆ ಇತರರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀದಿಬದಿಯ ಲಘು ಉಪಾಹಾರಗೃಹಗಳು, ಅಥವಾ ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ತೀರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ವನಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಟಯರ್‌ಪಾರ್ಕ್‌ ಹೇಗನ್‌ಬೆಕ್‌‌ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೃಗಾಲಯವು 1907ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್‌ ಹೇಗನ್‌ಬೆಕ್‌‌‌ನಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಕಂದಕದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಂಬಿಗಳಿಲ್ಲದ ಆವರಣಗಳ ಮೊದಲ ಮೃಗಾಲಯವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news |publisher=[[National Audubon Society]] |work=Audubon Magazine |title=The New Zoo |url=http://audubonmagazine.org/features0111/newzoo.html |author=Rene S. Ebersole |month=November |year=2001 |accessdate=2008-10-01 |archive-date=2007-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070906144905/http://www.audubonmagazine.org/features0111/newzoo.html |url-status=deviated |archivedate=2007-09-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070906144905/http://www.audubonmagazine.org/features0111/newzoo.html }}</ref> ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಸಂಗೀತಕಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಹಾಜರಿ ಹಾಕುವುದು, ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವೆನಿಸಿವೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಶಕನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದ.{{Citation needed|date=September 2010}} ಬಹುಪಾಲು ಸಂದರ್ಶಕರು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ವಿದೇಶಿಯರು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇವರು, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] (171,000ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು), [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌]] (ಸುಮಾರು 143,000ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು) ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] (ಸುಮಾರು 137,000ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು) ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಯುರೋಪ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಿಂದ (129,000ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಳು) ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation |title=Zahlen,Fakten,Trends 2007 |url=http://www.hamburg-tourism.de/fileadmin/files/B2B/Zahlen_und_Fakten/Studien_Publikationen/Zahlen-Fakten-Trends_2007.pdf |format=PDF |year=2008 |author=Staff |publisher=Hamburg Tourismus GmbH |accessdate=2008-09-24 }} {{de icon}}</ref><ref>ಉಲ್ರಿಚ್‌ ಗ್ಯಾಬ್‌ಡಾರ್ಫ್‌: ಇಂಗ್ಲಂಡರ್ ವುಲನ್‌ ಇನ್‌ ಡೆನ್‌ ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌, ಅಮೆರಿಕನೆರ್‌ ಇನ್‌ ಗ್ಯೂಟ್‌ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಸ್‌. ಇದರಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಅಬೆಂಡ್‌ಬ್ಲಾಟ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌, 24 2009, ಪುಟ 17</ref> ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯಾನದ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಸಹ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ವೀನ್‌ ಮೇರಿ 2 ಎಂಬ ನೌಕೆಯು 2004ರಿಂದಲೂ ನಿಯತವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು 2010ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರು ನಿರ್ಗಮನಗಳು ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿರ್ಡ್‌ ಹೀಮ್ಲಿಚೆರ್‌ ಹೀಮೆಟ್‌‌ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ ಡೆರ್‌ "ಕ್ವೀನ್‌ ಮೇರಿ 2" (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಿಯರ್ಲಿ ಎ ಹೋಮ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌ ಫಾರ್‌ "ಕ್ವೀನ್‌ ಮೇರಿ 2").'' ಇದರಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಅಬೆಂಡ್‌ಬ್ಲಾಟ್‌, ಜನವರಿ, 15 2010, ಪುಟ 13</ref> === ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು === ಹಲವಾರು ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ''ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಡೇ'' ಉತ್ಸವ<ref>{{cite web |title=Christopher Street day Hamburg |url=http://www.hamburg-pride.de/ |accessdate=2008-10-05}} {{de icon}}</ref> ಅಥವಾ ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ಮೇಳದಂಥ<ref>{{cite web |title=Alstervergnügen Hamburg |url=http://www.alstervergnuegen.net/ |accessdate=2008-10-05}} {{de icon}}</ref> ಬೀದಿ ಉತ್ಸವಗಳಾಗಿದ್ದು, ''ಬಿನ್ನೆನ್‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌'' ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅವು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ DOM'' ಎಂಬುದು ಉತ್ತರದ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಂದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೋಜಿನ ಮೇಳವಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Wann ist DOM |url=http://www.hamburger-dom.de/wann_ist_dom.html |accessdate=1008-10-05 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{de icon}}</ref> ‌''ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಗೆಬರ್‌ಸ್ಟಾಗ್'' ಎಂಬುದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನ ಬಂದರಿನ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ದಿನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲೆಂದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಮೋಜಿನ ಮೇಳವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಸಂತೋಷಕೂಟ ಮತ್ತು ಹಡಗು ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Hafengeburtstag Hamburg |url=http://english.hamburg.de/hamburg-events/290988/hafengeburtstag-hamburg-english.html |accessdate=2008-10-05 |archive-date=2008-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080920051417/http://english.hamburg.de/hamburg-events/290988/hafengeburtstag-hamburg-english.html |url-status=dead }}</ref> ಸೇಂಟ್‌ ಮೈಕೇಲ್‌‌ನ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿನ ಬೈಕ್‌ ಸವಾರರ ಸೇವೆಯು ಸಾವಿರಾರು ಬೈಕ್‌ ಸವಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Zehntausende Biker und ein schwerer Unfall |url=http://www.spiegel.de/auto/aktuell/0,1518,565599,00.html |date=2008-07-13 |publisher=[[Der Spiegel|Spiegel online]] |accessdate=2008-10-05 }} {{de icon}}</ref> ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳ ಪೈಕಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರಾಥೌಸ್‌ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.hamburg.de/weihnachtsmaerkte/ |title=Weihnachtsmärkte in Hamburg-Mitte 2008 |publisher=[[Hamburg-Mitte|Bezirk Hamburg-Mitte]] |accessdate=2008-09-30 |archive-date=2009-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090918144638/http://www.hamburg.de/weihnachtsmaerkte/ |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ನೋಡಬಹುದಾದ ಸುಮಾರು 40 ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ''ಲಾಂಗ್‌ ನೈಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಸ್‌'' ಒಂದೇ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Lange Nacht der Museen |url=http://www.hamburg.de/lange-nacht-der-museen-hamburg/ |accessdate=2008-10-05}} {{de icon}}</ref> ಬಹು-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಆರನೇ ''ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಆಫ್‌ ಕಲ್ಚರ್ಸ್‌'' 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |title=6. Festival der Kulturen Hamburg |url=http://www.karneval-kulturen-hamburg.de/ |accessdate=2008-10-05 |archive-date=2002-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020613150718/http://www.karneval-kulturen-hamburg.de/ |url-status=dead }}</ref> ''ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್'' ಚಿತ್ರೋತ್ಸವವು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು 1950ರ ದಶಕದ ''ಫಿಲ್ಮ್‌ ಡೇಸ್‌‌‌'' ನಿಂದ (ಜರ್ಮನ್‌‌: ''ಫಿಲ್ಮ್‌ ಟೇಜ್‌'' ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.filmfest-hamburg.de/en/index.php |title=Filmfest Hamburg |accessdate=2008-10-05 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121031422/http://www.filmfest-hamburg.de/en/index.php |url-status=dead }}</ref> ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮೆಸ್ಸೆ ಅಂಡ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌'' ಎಂಬ ತಾಣವು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ''ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ಬೂಟ್‌‌'' ನಂಥ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೋಣಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಅಥವಾ ''ಡ್ಯು ಅಂಡ್‌ ಡೆಯ್ನ್‌ ವೆಲ್ಟ್‌‌‌'' ನಂಥ ಬಳಕೆದಾರರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.hamburg-messe.de/hmc/content/hmc/en/start.php |title=Welcoming the world |accessdate=2008-10-05 |archive-date=2005-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051201212334/http://www.hamburg-messe.de/hmc/content/hmc/en/start.php |url-status=deviated |archivedate=2005-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051201212334/http://www.hamburg-messe.de/hmc/content/hmc/en/start.php }}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿಯತವಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ವಾಟೆನ್‌ಫಾಲ್‌ ಸೈಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಸೈಕಲ್‌ ಸವಾರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಬರ್ಲಿನ್‌‌ನ್ನು<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/LRR08/news/newsid=44599.html |title=Mandago, Timofeyeva impress at Hamburg Marathon |date=2008-04-27 |accessdate=2008-10-05 }}</ref> ಬಿಟ್ಟರೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮ್ಯಾರತನ್‌‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸುದೀರ್ಘ ಓಟ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಡ್ಯೂಷೆಸ್‌ ಡರ್ಬಿಯಂಥ ಅಶ್ವಾರೋಹಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸದರಿ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 2007ರಿಂದಲೂ, ಡಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಉತ್ಸವವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.dockville.de |title=Dockville |accessdate=2009-06-19}}</ref> === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Labskaus.jpg|thumb|ಜರ್ಮನ್‌‌ ಲ್ಯಾಬಸ್ಕೌಸ್‌]] ಮೂಲ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ''ಬಿರ್ನೆನ್‌‌, ಬೊಹ್ನೆನ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಪೆಕ್‌‌'' (ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ''ಬಿರ್ನ್‌, ಬೊಹ್ನ್‌ ಅನ್‌ ಸ್ಪೆಕ್‌‌'', ಪೇರುಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹಂದಿಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾದ ಹಸಿರು ಬಳ್ಳಿಯ ಅವರೆ),<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/07/05/43504.html |title=Birnen, Bohnen, Speck – Schmeckt vorzüglich |date=2002-07-05 |accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> ''ಆಲ್‌ಸುಪ್ಪೆ'' (ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ''ಊಲ್‌ಸುಪ್‌‌'' ) ಎಂಬುದು “ಈಲ್‌ ಸೂಪ್‌‌“ (''ಆಲ್‌'' /''ಊಲ್‌'' ಎಂಬುದು 'ಈಲ್‌' ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಎಂಬುದಕ್ಕಿರುವ ಜರ್ಮನ್‌ ಹೆಸರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಸದರಿ ಹೆಸರು "ಆಲ್" (ಎಲ್ಲಾ‌) ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ''ಆಲ್ನ್ಸ್‌'' {{IPA|[aˑlns]}} ಎಂಬುದರಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು “ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಮನೆ ತೊಟ್ಟಿ” ಎಂಬುದನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಈಲ್ ಎಂಬುದನ್ನಲ್ಲ. ಸಂದೇಹಪಡದ ಭೋಜಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲೆಂದು ಈಲ್‌ನ್ನು ಇಂದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/06/25/39651.html |title=Aalsuppe – Frage des Geschmacks |date=2002-06-25|accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ: ''ಬ್ರಾಟ್‌ಕಾರ್ಟೊಫೆಲ್ನ್‌‌'' (ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ''ಬ್ರೂಟ್‌ಕಾರ್ಟೂಫೆಲ್ನ್‌‌'', ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ-ಹುರಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತುಣುಕುಗಳು), ''ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌ ಸ್ಕೊಲ್ಲೆ'' (ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ''ಫಿಂಕ್‌ವಾರ್ಡರ್‌‌ ಸ್ಕೊಲ್‌‌'', ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ-ಹುರಿದ ಪ್ಲೇಸ್‌ ಚಪ್ಪಟೆಮೀನು), ''ಪ್ಯಾನ್‌ಫಿಶ್‌‌‌'' (ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ-ಹುರಿದ ಮೀನು),<ref>{{ Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/06/25/39713.html |title=Maischollen – Zart gebraten |date=2002-06-25 |accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> ''ರೋಟೆ ಗ್ರೂಟ್ಜ್‌'' (ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ''ರೋಡೆ ಗ್ರೂಟ್‌‌'', ಇದು ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ಜನರ ''ರೋಡ್‌ಗ್ರೋಡ್‌'' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಡುಬಿನ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಓಟೆಯಿಲ್ಲದ ರಸಭರಿತ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ಜನರ ಭಕ್ಷ್ಯವಾದ ''ರೋಡ್‌ಗ್ರೋಡ್‌ ಮೆಡ್‌ ಫ್ಲೋಡ್‌'' ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendbla |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/06/25/39656.html |title=Grütze – Mit kalter Milch |date=2002-06-25 |accessdate=2008-08-11}} {{de icon}}</ref> ಮತ್ತು ''ಲ್ಯಾಬಸ್ಕೌಸ್‌'' (ಇದು ಉಪ್ಪೂರಿಸಿದ ದನದ ಮಾಂಸ, ಜಜ್ಜಿಬಜ್ಜಿಮಾಡಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಟ್‌ರೂಟ್‌ನ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾರ್ವೆಯ ''ಲ್ಯಾಪ್ಸ್‌ಕೌಸ್‌'' ಮತ್ತು ಲಿವರ್‌‌ಪೂಲ್‌‌‌ನ ನಾವಿಕರ ತಿಂಡಿಯ (ಲಾಬ್ಸ್‌‌ಕೌಸ್‌ - ಮಾಂಸದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನ ಬಿಸ್ಕತ್ತು, ತರಕಾರಿ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಬಾಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಖಾದ್ಯ) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಒಂದು ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಹಳೆಯ-ಕಾಲದ ಅಥವಾ ಪಳಗಿದ ದಿಢೀರ್‌ ಭೋಜನದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಜನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾವಿಕನ ಸಪ್ಪೆಯಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು).<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/06/25/39664.html |title=Labskaus – Essen der Matrosen |date=2002-06-25 |accessdate=2008-08-11}} {{de icon}}</ref> ''ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ವಾಸ್ಸರ್'' ಎಂಬುದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು "ರ್ಯಾಡ್ಲರ್‌‌"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು (ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ-ರೀತಿಯ ಎರಡು ನೀರಿನ ಸೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರದ ನದಿಯಾದ ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖ; ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಇದರ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ), ಎರಡೂ ಸಹ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಷ್ಯಾಂಡಿಯಾಗಿವೆ; ಇದು ಬಿಯರ್‌‌ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲದ ವಾಯಹುದುಗಿಸಿದ ಕೃತಕ ನಿಂಬೆ ಪಾನೀಯದ (''ಝಿಟ್ರೋನೆನ್ಲಿಮೊನೇಡ್‌'' ) ಸಮನಾದ ಭಾಗಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಕೃತಕ ನಿಂಬೆ ಪಾನೀಯವು ಬಿಯರ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ‌‌.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/08/01/52867.html |title=Alsterwasser – Bier und Limonade |date=2002-08-10 |accessdate=2008-08-11}} {{de icon}}</ref> ''ಫ್ರಾಂಜ್‌ಬ್ರೋಟ್‌ಚೆನ್‌'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಣ್ಣು-ಐಸ್‌ಕ್ರೀಂ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಕುತೂಹಲಕರ ಪಿಷ್ಟಭಕ್ಷ್ಯವೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ಸುರುಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ''ಫ್ರಾಂಜ್‌ಬ್ರೋಟ್‌ಚೆನ್‌'' ಭಕ್ಷ್ಯವು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಒಂದು ಹೂರಣವನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಈ ಹೂರಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆಯಾದ ಸ್ಟ್ರ್ಯೂಸೆಲ್ ತುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸುರುಳಿಯ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ಸುರುಳಿಯ-ರೀತಿಯ ನೋಟವನ್ನೂ ಸಹ ಇದರ ಹೆಸರು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬಹುದು - ''ಫ್ರಾಂಜ್‌‌'' ಎಂಬುದು ''ಫ್ರಾಂಜೋಸಿಷ್‌'' ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಮೊಟಕಾಗಿಸಿದ ರೂಪದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದು "ಫ್ರೆಂಚ್‌" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ''ಫ್ರಾಂಜ್‌ಬ್ರೋಟ್‌ಚೆನ್‌'', ಅಂದರೆ, ಒಂದು “ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸುರುಳಿ” ಎಂಬುದನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣ ಬ್ರೆಡ್‌ ಸುರುಳಿಗಳು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬ್ರೆಡ್‌ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವೆಡೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತವೆ. ''ರುಂಡ್‌ಸ್ಟೂಕ್‌'' ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, (ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ''ಬ್ರೋಟ್‌ಚೆನ್‌‌‌'' ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ “ದುಂಡನೆಯ ತುಣುಕು” ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ''ಬ್ರೋಟ್‌'' “ಬ್ರೆಡ್‌”ನ ಅಲ್ಪಾರ್ಥಕ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ),<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/08/05/53895.html |title=Rundstück – Hamburger Brötchen |date=2002-08-05 |accessdate= 2008-06-06}} {{de icon}}</ref> ಇದು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ''ಡುಂಡ್‌ಸ್ಟೈಕ್‌‌'' ಎಂಬುದರ ಒಂದು ತತ್ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತದ್ರೂಪಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಪೆನ್‌ಹೇಗನ್‌‌ನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ತೆರೆದ-ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ತಂಪು-ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಊರಿಟ್ಟ ಮೀನನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ''ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲೆ'' ಭಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಭಕ್ಷ್ಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ: ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲೆ ಎಂಬುದು ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ-ಹುರಿದ ಒಂದು ಕಜ್ಜಾಯದಂಥ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದ್ದು (ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರತಿರೂಪಿ ಭಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಪ್ಪನಾಗಿರುತ್ತದೆ), ತಿರುವಿದ ದನದ ಮಾಂಸ, ನೆನೆಸಿದ ಹಳೆಯ ಬ್ರೆಡ್‌, ಮೊಟ್ಟೆ, ಕೊಚ್ಚಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಳು ಇವುಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬೇರಾವುದೇ ಮಾಂಸದ ತುಣುಕಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ, ಒಂದು ಬನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=November 2009}} ಒಂದು ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಸ್ಟೀಕ್‌‌‌'' ನ್ನು (ಕುದಿಸಿ ಬೇಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಗೋಮಾಂಸ) ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಶಬ್ದಕೋಶವು 1802ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ: ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ-ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿದ ಮಾಂಸದ ಒಂದು ತುಣುಕು, ಇದು ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಗಳ ಅನುಸಾರ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref>{{Citation |last=Stradley |first=Linda |title=History of Hamburgers |url=http://whatscookingamerica.net/History/HamburgerHistory.htm |year=2004 |accessdate=2008-08-23 }}</ref> === ಕ್ರೀಡೆ === {{Main|Sport in Hamburg}} [[ಚಿತ್ರ:Hamburg AOL-Arena HSV-SGE.jpg|170px|thumb|left|upright|HSH ನೋರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅರೆನಾ: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ SV vs ಐನ್‌ಟ್ರಾಕ್ಟ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌, ಮೇ 2004]] [[ಚಿತ್ರ:Hamburg City Man 2007.jpg|170px|thumb|ಬಿನ್ನೆನ್‌‌ಆಲ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾನ್‌ 2007]] [[ಚಿತ್ರ:Color Line Arena.JPG|170px|thumb|left|O2 ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್]] ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ರೀಡಾ-ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಬೇರಾವುದೇ ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ-ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿರುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ SV ಎಂಬುದು ಬಂಡೆಲ್‌ಸ್ಲಿಗಾದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಫುಟ್‍ಬಾಲ್|ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌]] ತಂಡವಾಗಿದೆ. The HSVಯು ಬಂಡೆಲ್‌ಸ್ಲಿಗಾದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, 1963ರಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಲೀಗ್‌ ಆರಂಭವಾದಂದಿನಿಂದಲೂ ಅದು ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. HSV ತಂಡವು ಆರು-ಬಾರಿ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌‌ ಆಗಿದೆ, ಮೂರು-ಬಾರಿ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಕಪ್‌‌ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1983ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐರೋಪ್ಯ ಕಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ತಂಡವಾಗಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 2000/2001ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2006/2007ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಯುಇಎಫ್ಎ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್|ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌‌‌]]ನ ಗುಂಪು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಆಟವಾಡಿದೆ. ಇಮ್ಟೆಕ್‌ ಅರೆನಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ (06/07ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 56,100ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಹಾಜರಿಯಿತ್ತು). ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, FC ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿ ಎಂಬುದು ಎರಡನೇ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ 2009/2010ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 2001-02ರ ಋತುವು ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ SV ತಂಡದ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಆಟವಾಡುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಕ್ಲಬ್‌ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿಯ ತವರೂರಿನ ಆಟಗಳು ಮಿಲ್ಲರ್ನ್‌ಟಾರ್‌-ಸ್ಟೇಡಿಯನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಮಂಜಿನ ಹಾಕಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಲೀಗ್‌‌ ಆಗಿರುವ DELನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಫ್ರೀಜರ್ಸ್‌‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ್ನು HSV ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಪ್‌ವಿನ್ನರ್ಸ್‌‌ ಕಪ್‌ನ್ನು HSV ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು O2 ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೈದಾನ ಹಾಕಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪುರುಷರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಂಡೆಲ್‌ಸ್ಲಿಗಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಲಕ್ರಾಸ್‌ ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳ ಪೈಕಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್‌‌ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.hamburgwarriors.com/ |title=HTHC Hamburg Warriors |publisher=Hamburgwarriors.com |date= |accessdate=2010-01-25}}</ref> ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಲಬ್ಬು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ತಂಡ, ಪುರುಷರ ಮೂರು ತಂಡಗಳು, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಎರಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಡ್ಯೂಷ್‌ ಲಕ್ರಾಸ್‌ ವೆರೆಯಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್‌‌ ಕ್ಲಬ್ಬು ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್‌ಹ್ಯೂಡ್‌ರ್‌‌ ಟೆನಿಸ್‌- ಅಂಡ್‌ ಹಾಕಿ-ಕ್ಲಬ್‌‌ ಇ.V (HTHC) ಎಂಬುದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{Citation |first=Ross |last=Forman |publisher=[http://www.outsports.com/ Outsports.com]{{Dead link|date=November 2009}} |url=http://www.outsports.com/os/index.php/2008032471/People/2008-People/Out-lacrosse-coach-lands-in-Germany.html |title=Out lacrosse coach lands in Germany |date=2008-06-10 |accessdate=2008-08-11 |format= – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3AForman+intitle%3AOut+lacrosse+coach+lands+in+Germany&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]} |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080604121143/http://www.outsports.com/os/index.php/2008032471/People/2008-People/Out-lacrosse-coach-lands-in-Germany.html |archivedate = June 4, 2008}}</ref> ಒಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಿಯಮಗಳ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಗಿರುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಡಾಕರ್ಸ್‌‌ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2005/07/18/460404.html |title=Australian Football im Stadtpark |date=2005-07-18 |accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> FC ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲಿ ತಂಡವು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ರಗ್‌ಬಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇತರ ಮೊದಲ-ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ VT ಔರುಬಿಸ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ (ವಾಲಿಬಾಲ್‌), ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಪೋಲೋ ಕ್ಲಬ್‌, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಬ್ಲೂ ಡೆವಿಲ್ಸ್‌ (ಅಮೆರಿಕಾದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌‌) ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2008/08/11/920015.html |title=Hamburg Blue Devils vor Einzug in die Play-offs |date=2008-08-11 |accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> ನಾಲ್ಕು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟ್‌]] ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Centre Court Am Rothenbaum Sliding Roof.jpg|170px|thumb|ಆಮ್‌ ರೋಥೆನ್‌ಬೌಮ್‌‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ಮನ್‌ ಮುಕ್ತ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಟೆನಿಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ]] ಟೆನಿಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಕಣವಾಗಿರುವ ಆಮ್‌ ರೋಥೆನ್‌ಬೌಮ್‌‌ ತಾಣವು 13,200 ಜನರ ಒಂದು ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲೇ ಅದು ಅತಿದೊಡ್ಡದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |title=Center Court / Rothenbaum Stadion |url=http://www.dtb-tennis.de/AmRothenbaum/9695.php?selected=9115 |accessdate=2008-08-16 |publisher=[[Deutscher Tennis Bund]] |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201061029/http://dtb-tennis.de/AmRothenbaum/9695.php?selected=9115 |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಅಶ್ವಾರೋಹಣದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; ''ರೀಟ್‌ಸ್ಟೇಡಿಯನ್‌ ಕ್ಲೀನ್‌ ಫ್ಲಾಟ್‌ಬೆಕ್‌‌'' (ಜಿಗಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿನ ಡ್ಯೂಷೆಸ್‌ ಡರ್ಬಿ) ಮತ್ತು ''ಹೋರ್ನರ್‌ ರೆನ್‌ಬಾನ್‌'' (ಸಮತಟ್ಟಿನ ಓಟದ ಪಂದ್ಯದ ಡ್ಯೂಷೆಸ್‌ ಡರ್ಬಿ) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ.<ref>{{Citation |first=Jack |last=Shinar |url=http://news.bloodhorse.com/article/46018.htm |title=Kamsin Easily Wins Deutsches Derby |date=2008-07-09 |publisher=[http://news.bloodhorse.com/ news.bloodhorse.com] |accessdate=2008-08-11 |archive-date=2008-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080709165240/http://news.bloodhorse.com/article/46018.htm |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮ್ಯಾರತನ್‌‌ ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸುದೀರ್ಘ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬರ್ಲಿನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ 23,230 ಸಹಭಾಗಿಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=[[International Association of Athletics Federations|IAAF]] |url=http://www.iaaf.org/LRR08/news/newsid=44599.html |title=Mandago, Timofeyeva impress at Hamburg Marathon |date=2008-04-27 |accessdate=2008-08-11 }}</ref> ಸೈಕಲ್‌ ಸವಾರಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. UCI ವೃತ್ತಿಪರ-ಪ್ರವಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾದ ವಾಟೆನ್‌ಫಾಲ್‌ ಸೈಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಟ್ರಯಾಥ್ಲಾನ್‌ ITU ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾದ ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾನ್‌'' ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2006/02/02/529362.html |title=Hamburg City Man 2006 als WM-Generalprobe |date=2008-02-02 |accessdate=2008-08-11 }} {{de icon}}</ref> HSH ನೋರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ ಅರೆನಾವನ್ನು (ಹಿಂದೆ ಇದಕ್ಕೆ ''AOL ಅರೆನಾ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ''ವೋಕ್ಸ್‌ಪಾರ್ಕ್‌ಸ್ಟೇಡಿಯಾನ್‌'' ಎಂಬುದು ಇದರ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು) 2006ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ತಾಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. 2010ರಲ್ಲಿ, UEFA ಯುರೋಪಾ ಲೀಗ್‌‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸದರಿ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ UEFA ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Citation |first=Ahmed |last=Bilal |url=http://soccerlens.com/2010-champions-league-final-in-madrid-2010-uefa-cup-final-in-hamburg/6864/ |title=2010 Champions League Final in Madrid, 2010 UEFA Cup final in Hamburg |date=2008-03-29| accessdate=2008-08-11 |publisher=Soccerlens.com}}</ref> === ಭಾಷೆ === ಉತ್ತರದ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವಂತೆ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯು ಲೋ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ''ಹ್ಯಾಂಬೊರ್ಗರ್‌ ಪ್ಲಾಟ್‌'' (ಜರ್ಮನ್‌‌ ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಪ್ಲಾಟ್‌'' ) ಅಥವಾ ''ಹ್ಯಾಂಬೊರ್ಗ್‌ಸ್ಕ್‌‌'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಒಂದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆಂಬಂತೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=November 2009}} 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಜರ್ಮನೀಕರಣವು ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಲೋ ಜರ್ಮನ್‌‌-ವರ್ಗದ ಹಲವಾರು ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ (ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ- ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌‌ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ಜರ್ಮನ್‌‌ನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು). ಮೂಲತಃ, ಇಂಥ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌ಸ್ಕ್‌ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯೇ ಅಲ್ಲಿತ್ತು; ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದವರ ಪೈಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರ ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ''ಹಾನ್ಸಿಯಾಟೆನ್‌ಡ್ಯೂಷ್‌'' (ರಾಜಕೀಯ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟದ ಜರ್ಮನ್‌‌) ಪ್ರಭೇದವು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದುದಾಗಿತ್ತು; ಆದರೂ ಸದರಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation |contribution=Die deutsche Sprache—eine Dialektlandschaft |title=Nationalatlas Bundesrepublik Deutschland |last=Bausch |first=Karl-Heinz |contribution-url=http://www.ifl-nationalatlas.de/download/bsppdf/Band_6_bsp.pdf |year=2007 |accessdate=2008-09-24 |publisher=Leibniz-Institut für Länderkunde |location=Leipzig |isbn=3827409470 |pages=94–95 }} {{de icon}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವತಿಯಿಂದ ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟ “ಶುದ್ಧಾಂಗವಾದ” ಜರ್ಮನ್‌‌ನ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸಹ ಈಗ ಮರಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲೋ ಜರ್ಮನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಲೋ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಭಾಷೆಯು ಹೆಚ್ಚು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾಂಬೊರ್ಗರ್‌‌ ವೀರ್‌‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮುದ್ರ ಷ್ಯಾಂಟೀ ಗೀತೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. === ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಕೆಲೆಡೋನಿಯನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕ್ಲಬ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌‌ ಲಂಚನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌, ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ವುಮೆನ್ಸ್‌ ಫೋರಮ್‌‌.<ref>{{cite web |url=http://www.britaininhamburg.de/ |title=Britain in Hamburg |accessdate=2009-09-13 |publisher=ning.com |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718203909/http://www.britaininhamburg.de/ |url-status=deviated |archivedate=2011-07-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718203909/http://www.britaininhamburg.de/ }}</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ e.V.,<ref>{{cite web |url=http://www.americanclub.de |title=Website of the American Club of Hamburg |accessdate=2009-09-13}}</ref> ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವುಮೆನ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌, ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್‌‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವುಮೆನ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌.<ref>ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಫಹ್ರೆರ್‌ ವೆರ್ಲಾಗ್‌‌ ಜಿಎಂಬಿಎಚ್‌: ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಗೈಡ್‌'', ಮೇ 2009, ಪುಟ 61</ref> === ಸ್ಮಾರಕಗಳು === ವಿಲಿಯಂ ಲಿಂಡ್ಲೆ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಯಶಸ್ವೀ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌‌ಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದು, ವೋರ್ಸೆಟ್‌ಜೆನ್‌ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಬೌಮ್‌ವಾಲ್‌‌ ಟ್ರೇನು ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ; 1842ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ಲಿಂಡ್ಲೆ ಮರುಸಂಘಟಿಸಿದ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಕಾಲರಾ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. 2009ರಲ್ಲಿ, 2,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ "ಅಡೆತಡೆಗಳು" ''(ಸ್ಟಾಲ್ಪೆರ್‌ಸ್ಟೀನ್‌)'' ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕೊಲೆಯಾದ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹಿಂದೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಮನೆಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಗಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತೂರಿಸಲಾದ ಈ ತಡೆಗಳು, ನಾಜಿ ಕಿರುಕುಳದ ಬಲಿಪಶುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref>{{citation |title=Die Orte bleibe |last1=Behling |first1=Heidburg |last2=Garbe |first2=Detlef |newspaper=Mittelungen des Freundeskreises KZ-Gedenkstätte Neuengamme |date=January 2009 |page= 3 |issue=11}} {{de icon}}</ref> == ಸರ್ಕಾರ == [[ಚಿತ್ರ:HH Rathaus pano1.jpg|thumb|ಪುರಭವನ (ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟ)]] {{See|Government of Hamburg|List of mayors of Hamburg}} ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು 16 ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಮಹಾಪೌರನ ಕಚೇರಿಯು ನಗರದ ಓರ್ವ ಮಹಾಪೌರನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಓರ್ವ ಮಂತ್ರಿ-ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿ, ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯಂಥ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿ ಇದು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ವಿನೋದ-ವಿಹಾರದ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ನಿರ್ಮಲೀಕರಣ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿದೆ. 1897ರಿಂದಲೂ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರಾಥೌಸ್‌ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಪೌರನ ಕಚೇರಿ, ಸೆನೆಟ್‌ಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸಮಾವೇಶದ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸದನವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="rathaus">{{Citation |title=Kleiner Rathausführer |location=Hamburg |publisher=[[Government of Hamburg#Ministries|State Chancellery]] |year=2006 }} {{de icon}}</ref> 2008ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್‌‌ ಅಹ್ಲ್‌ಹೌಸ್‌<ref name="usatoday2008">{{Citation |url=http://www.usatoday.com/news/world/2008-02-24-germany-elections_N.htm |title=German conservatives win most votes |accessdate=2008-08-13 |publisher=usa today |date=2008-02-24 }}</ref> ಎಂಬಾತ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನ ಮಹಾಪೌರನಾಗಿದ್ದ; ಈತ ಜರ್ಮನಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಸ್ಥಾನ-ವ್ಯಾಪಿ "ಕಪ್ಪು-ಹಸಿರು" ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ. ಅಲಯೆನ್ಸ್‌ '90/ದಿ ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಾದ, ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ CDU ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ GALನ್ನು ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Citation |last=Kopp |first=Martin |title=Geheime Absprachen zwischen CDU und Grünen |year=2007 |location=Hamburg |publisher=[[Die Welt]] |url=https://www.welt.de/hamburg/arti2318261/Geheime_Absprachen_zwischen_CDU_und_Gruenen.html |date=2008-08-12 |accessdate=2008-08-13 |postscript=. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081002174958/http://www.welt.de/hamburg/arti2318261/Geheime_Absprachen_zwischen_CDU_und_Gruenen.html |archivedate=2008-10-02 |url-status=live }} {{de icon}}</ref> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Hamburg - Inner Atrium Commerzbank.jpg|thumb|upright|ಕಾಮರ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಏಟ್ರಿಯಂ]] 2007ರ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ]]ವು (ಗ್ರಾಸ್‌ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌‌-GDP) 88.9 ಶತಕೋಟಿ €ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Basisdaten 2007">{{Citation |url=http://www.hamburg.de/daten-fakten/257342/volkswirtschaftliche-basisdaten.html |title=Volkswirtschaftliche Basisdaten 2007 |publisher=HWF Hamburgische Gesellschaft für Wirtschaftsförderung |accessdate=2008-08-06 |archive-date=2009-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503093833/http://www.hamburg.de/daten-fakten/257342/volkswirtschaftliche-basisdaten.html |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ತಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 50,000 €ನಷ್ಟಿರುವ GDPಯನ್ನು ನಗರವು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ GDPಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಗರವು ಹೊಂದಿದೆ. 120,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಹಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ 88 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕಾರ್ಯನಿರತ-ವಯೋಮಾನದ ಜನಸಮುದಾಯವು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿನೀಡುವಂತಿದೆ.<ref>{{Citation |url=http://hamburg-economy.de/res/downloads/wirtschaftsstandort_hh.pdf |format=PDF |title=Hamburg Hotspot in the North |publisher=[[Government of Hamburg#Ministries|Hamburg Ministry of Economic and Labour Affairs]] |accessdate=2008-08-06 |archive-date=2008-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012015249/http://hamburg-economy.de/res/downloads/wirtschaftsstandort_hh.pdf |url-status=dead }} {{de icon}} {{en icon}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು 30,937 €ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Basisdaten 2007"/> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಬಂದರು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಆರ್ಥಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌‌ನ ನಂತರದಲ್ಲಿನ 2^ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 2007ರಲ್ಲಿ {{TEU|9.8 million|first=yes}}ಗಳಷ್ಟು ಸರಕು ಮತ್ತು 134 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಸಾಮಾನು-ಸರಂಜಾಮುಗಳ ಯಾನಾಂತರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ 9^ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite news|work=Lloyds List Daily Commercial News|last=Van Marle|first=Gavin|pages=8–9|date=2008-01-31|title=Europe Terminals stretched to limit}}</ref> ಜರ್ಮನ್‌‌ ಪುನರೇಕೀಕರಣದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಒಳನಾಡಿನ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ತನ್ಮೂಲಕ ಅದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ-ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಂದರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.{{Citation needed|date=September 2010}} ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೂತಾವಾಸಗಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಮೂಲದವರೆಗೆ {{convert|68|mi|km|-1}}ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆಯಾದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಸಾಗರ-ಗಾಮಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>M. ರಮೇಶ್‌‌: [http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/12/25/stories/092559vq.htm ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಯುರೋಪ್‌'ಸ್‌ ಪ್ರಿಫರ್ಡ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720060759/http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/12/25/stories/092559vq.htm |date=2009-07-20 }} ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 25, 2000 [http://www.hinduonnet.com Hinduonnet.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200512065346/http://hinduonnet.com/ |date=2020-05-12 }}. 2008ರ ಅಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Spiegel Building Hamburg 1.jpg|thumb|left|upright|ಡೆರ್‌‌ ಸ್ಪೀಗೆಲ್‌‌ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು]] ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಟೌಲೌಸ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ನಾಗರಿಕ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೋಡಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏರ್‌ಬಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು 13,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Citation |publisher=[[Spiegel online]] |url=http://www.spiegel.de/international/spiegel/0,1518,428905,00.html |title=Past Cost-Cutting and Layoffs Haunt Airbus in Germany |date=2006-07-28 |accessdate=2008-08-11}}</ref> ಉಕ್ಕು‌, ಅಲ್ಯುಮೀನಿಯಂ, ತಾಮ್ರದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಬ್ಲೋಮ್‌‌ + ವಾಸ್‌‌ನಂಥ ಹಲವಾರು ಹಡಗಿನ ಅಂಗಳಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.{{Citation needed|date=November 2009}} === ಮಾಧ್ಯಮಗಳು === ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವ್ಯವಹಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳು 70,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |url=http://www.hamburg.de/medien-hamburg/nofl/8930/arbeiten-in-hamburg.html |title=Von der Faszination, in Hamburg zu arbeiten |accessdate=2008-08-06 |publisher=www.hamburg.de}} {{de icon}}</ref> NDR ಫರ್ನ್‌ಸೆಹೆನ್‌‌ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೋರ್ಡ್‌ಡ್ಯೂಷರ್‌ ರಂಡ್‌ಫಂಕ್‌‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ 1'' ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ, ''ಬೈಬಲ್‌ TV'' ಎಂಬ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ''ಟೈಡ್‌ TV'' ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ತಾಣ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ರೇಡಿಯೋ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಂಥ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಕೆಲವೊಂದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕಾಶನಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಆಕ್ಸೆಲ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್‌ AG, ಗ್ರೂನರ್‌‌ + ಜಹ್ರ್‌‌, ಬೌವೆರ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್‌. ''ಡೆರ್‌‌ ಸ್ಪೀಗೆಲ್‌‌'' ಮತ್ತು ''ಡೈ ಜೀಟ್‌‌‌'' ನಂಥ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು, ''ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಡ್ಯೂಷ್‌ಲೆಂಡ್‌‌‌‌'' ನಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶೇಷಾಸಕ್ತಿಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಅಬೆಂಡ್‌ಬ್ಲಾಟ್‌'' ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಮೋರ್ಗನ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌'' ಎಂಬ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೈನಿಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಾರ್ನರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಜರ್ಮನಿಯಂಥ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮತ್ತು [[ಅಡೋಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್|ಅಡೋಬ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಗೂಗಲ್|ಗೂಗಲ್‌‌]] ಜರ್ಮನಿಯಂಥ ICT ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ವೆಬ್‌‌ ಆಯೋಜಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಓರ್ವ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಜಿಮ್ಡೊ ಜಿಎಂಬಿಎಚ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="MinorityStake">"[http://www.alacrastore.com/storecontent/Thomson_M&amp;A/United_Internet_AG_acquires_a_minority_stake_in_Jimdo_GmbH-1994482040 ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ AG ಅಕ್ವೈರ್ಸ್‌ ಎ ಮೈನಾರಿಟಿ ಸ್ಟೇಕ್‌ ಇನ್‌ ಜಿಮ್ಡೊ ಜಿಎಂಬಿಎಚ್‌]." ''ಥಾಮ್ಸನ್‌ ರಾಯಿಟರ್ಸ್''. ಜುಲೈ 8, 2008. 2009ರ ಮೇ 1ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅಲೈಸ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ DSL ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವ ಹಾನ್ಸ್‌ನೆಟ್‌ ಎಂಬ ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೇಮ್ಸ್‌ ಬಾಂಡ್‌ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ ''ಟುಮಾರೊ ನೆವರ್‌ ಡೈಸ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ''ರೀಪೆರ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌'' ಬೀದಿಯು 1994ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ಬ್ಯಾಕ್‌ಬೀಟ್‌'' ಎಂಬ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Backbeat filming locations |url=http://www.movie-locations.com/movies/b/backbeat.html |publisher=movielocations.com |accessdate=2008-10-01 |archive-date=2008-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080829233007/http://www.movie-locations.com/movies/b/backbeat.html |url-status=deviated |archivedate=2008-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080829233007/http://www.movie-locations.com/movies/b/backbeat.html }}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {{Main|Demographics of Hamburg}} [[ಚಿತ್ರ:RoteFloraDemoG8-5.jpg|thumb|2007ರ 33ನೇ G8 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ]] 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ 1,754,182ರಷ್ಟು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು (1990ರಲ್ಲಿದ್ದ 1,652,363ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಆದ ಏರಿಕೆಯಿದು), ಅವರು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು {{convert|755.3|km2|sqmi|abbr=on}}ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದಟ್ಟಣೆಯು {{convert|2322|PD/sqkm|PD/sqmi|abbr=on}}ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="fact2006buch">{{Citation |author=Staff |publisher=Statistical office Hamburg and Schleswig-Holstein (Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein) |title=Statistisches Jahrbuch 2007/2008 |year=2007 |location=Hamburg |issn=1614-8045}} {{de icon}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಲಯದ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರದೇಶವು (ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮಹಾನಗರದ ವಲಯ) ಸುಮಾರು 4.3 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು {{convert|19,000|km2|sqmi|abbr=on}}ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Citation |url=http://www.statistik-nord.de/fileadmin/download/faltblaetter/Metropolregion_englisch.pdf |format=PDF |title=Hamburg Metropolitan Area fact sheet |publisher=Statistical office Hamburg and Schleswig-Holstein (Statistisches Amt für Hamburg und Schleswig-Holstein) |accessdate=2008-08-04 |archive-date=2009-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090118053651/http://www.statistik-nord.de/fileadmin/download/faltblaetter/Metropolregion_englisch.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ 856,132 ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 898,050 ಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 1,049 ಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದರು. 2006ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ 16,089 ಜನನಗಳು (ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ 33.1%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದುದಾಗಿತ್ತು), 6,921 ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು 4,583 ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ, 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವರದ್ದು 15.7%ನಷ್ಟು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ, 65 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಯೋಮಾನದವರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತ ವಯಸ್ಸಾದವರದ್ದು 18.8%ನಷ್ಟು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref name="fact2006buch"/> 28%ನಷ್ಟು (487.000)<ref>{{Cite web |url=http://www.statistik-nord.de/uploads/tx_standocuments/SI_SPEZIAL_V_2010_01.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-04 |archive-date=2010-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821211553/http://www.statistik-nord.de/uploads/tx_standocuments/SI_SPEZIAL_V_2010_01.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ವಲಸೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಟರ್ಕಿ, [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌]], [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌]], [[ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್|ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], [[ಇರಾನ್|ಇರಾನ್‌]] ಅಥವಾ [[ಘಾನಾ]]ದಂಥ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. 1999ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ 910,304 ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 18.9%ನಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯೋಮಾನದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು; ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ 47.9%ನಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಕುಟುಂಬದ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 1.9ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="fact 2006">ಸೆಲೆಕ್ಟಬಲ್‌ ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌: {{Citation |author=Source: Residents registration office |publisher=Statistical office Hamburg and Schleswig-Holstein |url=http://www.statistik-nord.de/fileadmin/regional/regional.php |title=Regionalergebnisse |accessdate=2008-06-16 |archive-date=2008-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080617222809/http://www.statistik-nord.de/fileadmin/regional/regional.php |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> === ಧರ್ಮ === [[ಚಿತ್ರ:StMichaelHamburg.jpg|thumb|upright|ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಚಾಂಗೆಲ್‌ ಮೈಕೇಲ್‌‌ನ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 30.7%ನಷ್ಟು<ref>[http://www.ekd.de/download/kirchenmitglieder_2007.pdf EKD.de]</ref> ಭಾಗವು ನಾರ್ತ್‌ ಎಲ್ಬಿಯನ್‌ ಎವಾಂಜೆಲಿಕಲ್‌ ಲುಥೆರಾನ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌ಗೆ ಸೇರಿದರೆ, 10.2%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌ಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>ಚೀಸಾ ಕ್ಯಾಟೊಲಿಕಾ [http://www.dbk.de/imperia/md/content/kirchlichestatistik/bev-kath-l__nd-2008.pdf DBK.de]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಲಸೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಿಖರವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಮಿಟ್ಟೆ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 90,000 ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.soros.org/initiatives/home/articles_publications/publications/muslims-hamburg-20100629/a-muslims-hamburg-en-20100629.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-04 |archive-date=2010-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216133053/http://www.soros.org/initiatives/home/articles_publications/publications/muslims-hamburg-20100629/a-muslims-hamburg-en-20100629.pdf |url-status=dead }}</ref>. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಚರ್ಚುಗಳ ಸದಸ್ಯರು, [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೀಯರು]],<ref>{{Citation |title=Dalai Lama Begins Visit to Germany With Criticism of China |publisher=dalailama.com |date=2007-07-19 |url=http://www.dalailama.com/news.146.htm| accessdate=2008-08-14 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080618212024/http://www.dalailama.com/news.146.htm |archivedate = June 18, 2008}}</ref> ಸಿಖ್‌ ಜನಾಂಗದವರು, [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಗಳು]],<ref>{{cite web |last=Baumann |first=Martin |title=Immigrant Hinduism in Germany: Tamils from Sri Lanka and Their Temples |publisher=[[Harvard University|Harvard university]] |year=2008 |url=http://www.pluralism.org/resources/slideshow/hindgerm/index.php |accessdate=2008-10-10 |quote=These migrants established several cultural societies and spacious, marvelously decorated temples in Hamburg, Frankfurt and Cologne (2 temples). |archive-date=2012-09-17 |archive-url=https://www.webcitation.org/6AkbKOXJ5?url=http://www.pluralism.org/resources/slideshow/hindgerm/index.php |url-status=deviated |archivedate=2012-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015194706/http://www.pluralism.org/resources/slideshow/hindgerm/index.php }}</ref> ಯೆಹೂದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ನಾರ್ತ್‌ ಎಲ್ಬಿಯನ್‌ ಎವಾಂಜೆಲಿಕಲ್‌ ಲುಥೆರಾನ್‌ ಚರ್ಚ್‌ನ ಮೂರು ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌‌ ಆರ್ಚ್‌ ಬಿಷಪ್‌ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಂತದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಲವಾರು ಮಸೀದಿಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಯೆಹೂದಿಗಳ ಸಮುದಾಯವಿದೆ.<ref>{{Citation |first=Dovid |last=Zaklikowski |url=http://www.chabad.org/news/article_cdo/aid/561998/jewish/School-Returns-to-Hamburg-Building-Left-Judenrein.htm |title=Jewish School Returns to Hamburg Building Left Judenrein by Nazis |date=2007-08-30 |accessdate=2008-08-11 |publisher=chabad.org }}</ref> == ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ == === ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ 54 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 1300 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಎಪ್ಪೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳೂ ಇವೆ. 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 31ರ ವೇಳೆಗೆ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು 12,600ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{Citation |url=http://www.hamburg.de/servlet/contentblob/123482/krankenhausplan-2010-pdf/data.pdf |format=PDF |title=Krankenhausplan 2010 der Freien und Hansestadt Hamburg (Hospital plan of Hamburg) |year=2007 |month=October |accessdate=2008-08-03 |archive-date=2008-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080910140737/http://www.hamburg.de/servlet/contentblob/123482/krankenhausplan-2010-pdf/data.pdf |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ 1,061 ಹಗಲು-ಪಾಲನೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಖಾಸಗಿ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ 3,841 ಮಂದಿ ವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ 462 ಔಷಧದಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="fact 2006"/> === ಸಾರಿಗೆ === {{Main|Transport in Hamburg}} {{wrapper}} |[[ಚಿತ್ರ:Hamburg-port.jpg|thumb|ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಬಂದರು]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Landungsbrücken bei Sankt-Pauli um 1900.jpg|thumb|1900ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಲ್ಯಾಂಡಂಗ್ಸ್‌ಬ್ರೂಕೆನ್‌‌]] |- |[[ಚಿತ್ರ:Hamburg.NorderElbbrücken.2.wmt.jpg|thumb|ನ್ಯೂಯೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೀಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌-ಎಲ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌]] |} ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಆಟಬಾನ್‌‌‌‌‌ಗಳ (ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗಗಳು) ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೂಡುದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳು ನಗರದ ಉತ್ತರದ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ; ಈಗ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಎಲ್ಬೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ (''ಆಲ್ಟರ್‌ ಎಲ್ಬ್‌ಟನಲ್‌'' ), ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗವೊಂದರ ಒಂದು ಅಡ್ಡಹಾಯುವ ತಾಣವಾದ ಎಲ್ಬೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ (''ಎಲ್ಬ್‌ಟನಲ್‌‌'' ) ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |publisher=Hamburger Abendblatt |url=http://www.abendblatt.de/daten/2002/09/10/67509.html |title=Elbe ohne e – Buchstaben fallen weg |date=2002-08-10 |accessdate=2008-08-11}} {{de icon}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಈಗಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Citation |title=Handelskammer Hamburg – Hamburg Airport: Facts, figures, and the Chamber’s viewpoint |url=http://www.hk24.de/servicemarken/englische_website/location_politics/airport.jsp |author=Staff |date=2008-03-28 |publisher=Handelskammer Hamburg (Hamburg chamber of commerce) |accessdate=2008-09-25 |format= – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3AHandelskammer+Hamburg+%26ndash%3B+Hamburg+Airport%3A+Facts%2C+figures%2C+and+the+Chamber%E2%80%99s+viewpoint&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]} |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070609023119/http://www.hk24.de/servicemarken/englische_website/location_politics/airport.jsp |archivedate = June 9, 2007}}</ref><ref>{{Citation |author=Press release |title=The airport celebrates its 90th anniversary |url=http://www.ham.airport.de/en/pressearchiv.phtml?start=0&year=&month=&searchterm=oldest&showdetail=4 |publisher=[[Hamburg Airport]] |date=2001-01-08 |accessdate=2008-09-25}}</ref> ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಏರ್‌ಬಸ್‌ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲ್ಯೂಬೆಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯೂಬೆಕ್‌‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>{{Citation |title=Hamburg Lubeck Airport Guide |url=http://www.travel-library.com/airports/europe/germany/hamburg/hamburg_lubeck_airport.html |author=Staff |publisher=www.travel-library.com |accessdate=2008-09-27 |archive-date=2008-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915005003/http://www.travel-library.com/airports/europe/germany/hamburg/hamburg_lubeck_airport.html |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಪರವಾನಗಿ ಫಲಕದ (ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಪ್ಲೇಟ್‌‌) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು HH (ಹಾನ್ಸ್‌ಟಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌: ಹಾನ್ಸಿಯಾಟಿಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬರ್ಲಿನ್‌‌ಗಾಗಿ B ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಅಥವಾ ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ಗಾಗಿ M ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೇವಲ ಏಕ-ಅಕ್ಷರವು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದಿರುವುದು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆನ್ನಬಹುದು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾನೋವರ್‌‌ನಿಂದ "H" ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ==== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==== ಸಾರಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಶುಲ್ಕ-ಸಂಗ್ರಹದ ಜಂಟಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ರೈಲು, ಬಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯು ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ವೆರ್ಕೆಹ್ರ್‌‌ಸ್ವೆರ್ಬಂಡ್‌'' ("ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಾಗಣೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ") (HVV) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಿಂದ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟ ಟಿಕೆಟ್ಟುಗಳು, HVV ಕಂಪನಿಗಳ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ HVVಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಮೊದಲ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Citation |title=HVV – Mehr als ein Ziel – Historie |url=http://www.hvv.de/ueber-uns/historie/ |author=Staff |publisher=Hamburger Verkehrsverbund |accessdate=2008-09-25 |archive-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217044951/http://www.hvv.de/ueber-uns/historie/ |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ;ರೈಲು ನಗರದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಗಣೆಯ ಒಂಬತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ S-ಬಾಹ್ನ್‌‌ (ಭಾರೀ ರೈಲುಹಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ U-ಬಾಹ್ನ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''U-ಬಾಹ್ನ್‌‌'' ಎಂಬುದು ''ಅಂಟರ್‌ಗ್ರಂಡ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌'' (ಭೂಗತ ರೈಲುಹಾದಿ, ಒಂದು ಲಘು ರೈಲು-ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. {{convert|101|km|mi|0|abbr=on}}ನಷ್ಟಿರುವ ನೆಲದಡಿಯ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಪೈಕಿ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ {{convert|41|km|mi|0|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಭೂಗತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ; ಬಹುತೇಕ ಪಥಗಳು ಒಡ್ಡುಗಳು, ಕಮಾನುಸಾಲಿನ ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲಿವೆ ಅಥವಾ ನೆಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸದರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ''ಹೊಕ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌'' (ಎತ್ತರಿಸಲಾದ ರೈಲುಹಾದಿ) ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನೆಲದಡಿಯ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌‌ ಹೊಕ್‌ಬಾಹ್ನ್‌‌'' ಎಂದಿರುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. AKN ರೈಲುಹಾದಿ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರೀ ರೈಲುಹಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಕ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್‌-ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ, ಡ್ಯೂಷೆ ಬಾಹ್ನ್‌‌ AG ಎಂಬ ಜರ್ಮನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಟ್ರೇನುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ''ಮೆಟ್ರೊನಾಮ್‌'' ಟ್ರೇನುಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು HVV ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ದೊಡ್ಡದಾದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಗರದ ಒಳಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಟ್ರೇನುಗಳು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಪರೂಪವೆನ್ನಬಹುದು; ಆ ಮೂರು ದೊಡ್ಡದಾದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ: ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಪ್ರಧಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಡ್ಯಾಮ್‌ಟರ್‌‌ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಆಲ್ಟೋನಾ ನಿಲ್ದಾಣ. ಟ್ರಾಮ್‌ ಜಾಲವನ್ನು 1978ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ;ಬಸ್ಸು ರೈಲು ಜಾಲದಲ್ಲಿನ ಅಂತರಗಳನ್ನು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ತುಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಏಕ-ಅಂತಸ್ತಿನ, ಎರಡು-, ಮೂರು- ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು-ಅಚ್ಚುಗಳ ಡೀಸೆಲ್‌ ಬಸ್ಸುಗಳು ಈ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಟ್ರಾಮ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಟ್ರಾಲಿ-ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಲಜನಕ-ಚಾಲಿತ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಬಸ್ಸುಗಳು ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಕೆಲವೊಂದು ಬಸ್ಸುಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 2 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಉಪನಗರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಾರದ ದಿನದಂದು ಇರುವ ರಾತ್ರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಂತರಗಳ ಅವಧಿಯು 30 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಇರಬಹುದು. ;ನದಿಯನ್ನು ಹಾಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಲ್ಬೆ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ನದಿಯನ್ನು ಹಾಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ''HADAG'' ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ದೃಶ್ಯವೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಅವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ;ವಾಯುಯಾನ "ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ" (IATA: HAM, ICAO: EDDH) ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಫಹಲ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1912ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಇದು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಇದು ಸುಮಾರು 5 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 60 ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 125 ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ದುಬೈ, ಟೊರೊಂಟೋ ಮತ್ತು ಟೆಹರಾನ್‌ನಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಸೇವೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಲುಫ್ತಾನ್ಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಧಾನ ಸಾಗಣೆಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಪಾಲು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಏರ್‌‌ ಬರ್ಲಿನ್‌‌ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊಂದಿದೆ. ಲುಫ್ತಾನ್ಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌ (IATA: XFW, ICAO: EDHI) ಎಂಬುದು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಬಸ್‌ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಲ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಟೌಲೌಸ್‌ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏರ್‌ಬಸ್‌ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಟೌಲೌಸ್‌ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯುಯಾನ ವಲಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಯಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. A318, A319, A321 ಮತ್ತು A380 ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಅಂತಿಮ ಜೋಡಣೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಫಿಂಕೆನ್‌ವೆರ್ಡರ್‌‌ ಸ್ಥಾವರವು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} === ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Heizwerk HafenCity01.jpg|thumb|ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಸಿಟಿ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಧನಕೋಶದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರ.]] ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಜರ್ಮನಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ''ವಾಟೆನ್‌ಫಾಲ್‌ ಯುರೋಪ್‌'' ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಂಸ್ಥಾನ-ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದು ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗಿಸ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟ್ಯಾಟ್ಸ್‌-ವೆರ್ಕೆ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಟೆನ್‌ಫಾಲ್‌ ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಬ್ರೋಕ್‌‌ಡಾರ್ಫ್‌ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರ, ಬ್ರನ್ಸ್‌ಬ್ಯೂಟೆಲ್‌ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೆಲ್‌‌ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರ.<ref>{{Citation |title=German chain reaction |url=http://www.neimagazine.com/story.asp?sectionCode=132&storyCode=2046209 |author=Nuclear Engineering International |publisher=Progressive Media Markets |date=2007-07-24 |accessdate=2008-09-25 |archive-date=2011-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515185421/http://www.neimagazine.com/story.asp?sectionCode=132&storyCode=2046209 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Citation |title=Nuclear Power in Germany: A Chronology |author=Staff |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2306337,00.html |date=2007-01-10 |publisher=[[Deutsche Welle]] |accessdate=1008-09-25}}</ref> ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದ-ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೆಡೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಮೂರ್‌‌‌ಬರ್ಗ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಇಂಧನ-ಕೋಶದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವು ಹ್ಯಾಫೆನ್‌‌ಸಿಟಿ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ''VERA ಕ್ಲಾರ್ಸ್‌ಕ್ಲಾಮ್‌ವೆರ್ಬ್ರೆನ್ನಂಗ್‌'' ಕೇಂದ್ರವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕದ ಜೈವಿಕ ಘನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ''ಪಂಪ್ಸ್‌ಪೀಚೆರ್ವೆರ್ಕ್‌ ಗೀಸ್ತಾಕ್ಟ್‌'' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪಂಪ್‌ ಶೇಖರಣಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದ್ದರೆ, ''ಮೂಲ್ವರ್‌ವೆರ್ಟುಂಗ್‌ ಬೋರ್ಸಿಗ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಾಬೆ'' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜೀವರಾಶಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=November 2009}} == ಶಿಕ್ಷಣ == {{See also|Education in Hamburg|Education in Germany}} ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯ ಸಚಿವಖಾತೆಯು (''ಬೆಹೋರ್ಡೆ ಫೂರ್‌ ಸ್ಕೂಲೆ ಅಂಡ್‌ ಬೆರುಫ್ಸ್‌ಬಿಲ್ಡಂಗ್‌'' ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2006ರಲ್ಲಿ, 245 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 195 ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸರಿಸುಮಾರು 160,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ಸೆಲೆಕ್ಟಬಲ್‌ ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌: {{Citation |url=http://www.statistik-nord.de/fileadmin/regional/regional.php |title=Regionalergebnisse |publisher=Statistical office Hamburg and Schleswig-Holstein |accessdate=2008-06-16 |archive-date=2008-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080617222809/http://www.statistik-nord.de/fileadmin/regional/regional.php |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಶುದ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ 33 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿವೆ.<ref>{{Citation |url=http://www.buecherhallen.de/aw/home/~cf/ueber_uns/ |title=Wir über uns (Hamburg Libraries about us) |publisher=Bücherhallen Hamburg |accessdate=2008-06-16 |archive-date=2017-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170629095558/http://www.buecherhallen.de/aw/home/~cf/ueber_uns/ |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. 9,000 ಮಂದಿ ನಿವಾಸಿ ಹೊರನಾಡಿಗರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 70,000 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅತಿದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿರುವ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್-ಎಪ್ಪೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಅಪ್ಲೈಡ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇವು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಏಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಬ್ಯೂಸೆರಿಯಸ್‌ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಲ್ಮಟ್‌ ಸ್ಕ್ಮಿಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಂಥ (ಹಿಂದೆ ಇದು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಫೆಡರಲ್‌ ಆರ್ಮ್ಡ್ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು) ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ-ಉದ್ದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Citation |author=Staff |url=http://www.wissenschaft.hamburg.de/index.php/article/detail/1383 |title=Science Portal Hamburg |publisher=[[Government of Hamburg#Ministries|Ministry of Science and Research (''Behörde für Wissenschaft und Forschung'')]] |accessdate=2008-08-05 |archive-date=2008-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080810210626/http://www.wissenschaft.hamburg.de/index.php/article/detail/1383 |url-status=dead }} {{de icon}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು == {{See also|List of twin towns and sister cities in Germany}} === ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು — ಸಹ ನಗರಗಳು === ವಿಶ್ವದ ಬೇರೆಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಂಡುಬರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನಗರವು ಹತ್ತು ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಕಾಗೊ ಎಂಬುದು 1994ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸದಾದ ಸಹ ನಗರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Citation |url=http://www.hamburg.de/partnerstaedte/ |title=Hamburg und seine Städtepartnerschaften (Hamburg sister cities) |author=Staff |publisher=Hamburg's official website |accessdate=2008-08-05}} {{de icon}}</ref> ನಗರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇತರ ಹಲವಾರು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಡರ್‌ ಎಸ್‌ ಸಲಾಮ್‌, [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]] 2007ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ''ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರ'' ಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವು.<ref>{{Citation |url=http://www.hamburg.de/international/50746/hamburg-in-der-welt.html |title=Hamburg in der Welt (Hamburg and the world) |author=Staff |publisher=Hamburg's official website |accessdate=2008-08-18 |language=German |archive-date=2009-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706085836/http://www.hamburg.de/international/50746/hamburg-in-der-welt.html |url-status=dead }}</ref> {| cellpadding="10" |- style="vertical-align:top" | * {{Flag icon|NZ}} ಆಕ್ಲೆಂಡ್‌, [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]], 2007ರಿಂದ * {{Flag icon|USA}} ಚಿಕಾಗೊ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]], 1994ರಿಂದ * {{Flag icon|Germany}} ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್‌‌, [[ಜರ್ಮನಿ]] (ಆಗ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ), 1987ರಿಂದ<ref name="Dresden">{{cite web|url=http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php|title=''Dresden - Partner Cities''|publisher=[[ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ|©]] 2008 Landeshauptstadt Dresden|accessdate=2008-12-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071023054628/http://www.dresden.de/en/02/11/c_03.php |archivedate = October 23, 2007}}</ref> * {{Flag icon|Nicaragua}} ಲಿಯೋನ್‌, ನಿಕರಾಗುವಾ, 1989ರಿಂದ | | * {{Flag icon|France}} ಮಾರ್ಸೆಲ್ಲೀ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]], 1958ರಿಂದ * {{Flag icon|Japan}} ಒಸಾಕಾ, [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]], 1989ರಿಂದ * {{Flag icon|Czech Republic}} [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರಾಗ್ವೆ]], [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]], 1990ರಿಂದ | | * {{Flag icon|Russia}} [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್|ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್‌sಬರ್ಗ್‌]], [[ರಷ್ಯಾ]], ಆಗ [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]], 1957ರಿಂದ * {{Flag icon|Brazil}}[[ಸಾವೊ ಪಾಲೊ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]<ref name="São Paulo">[http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 Prefeitura.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081224222805/http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |date=2008-12-24 }}[http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 Sp - ಡೀಸೆಂಟ್ರಲೈಸ್ಡ್‌ ಕೋಆಪರೇಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081224222805/http://www2.prefeitura.sp.gov.br/secretarias/relacoes_internacionais/ingles/descentralized_cooperation/sister_cities/0001 |date=2008-12-24 }}</ref><ref name="São Paulo2">[http://www.prefeitura.sp.gov.br/cidade/secretarias/relacoes_internacionais/cidadesirmas/index.php?p=1066 ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ರಿಲೇಷನ್ಸ್‌ - ಸಾವೋ ಪಾಲೊ ಪುರಭವನ - ಅಫಿಷಿಯಲ್‌ ಸಿಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟೀಸ್‌]</ref> * {{Flag icon|China}} [[ಶಾಂಘೈ|ಷಾಂಘೈ]], [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಪೀಪಲ್‌'ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ of ಚೀನಾ]], 1986ರಿಂದ |} == ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜನರು == {{See also|Category:People from Hamburg}} {{Quotation|In Hamburg it's hard to find a native Hamburger. A hurried and superficial search turns up only crayfish, people from Pinneberg, and those from Bergedorf. One accompanies the contented little kippers of a striving society; mackerels from Stade, sole from Finkenwerder, herrings from Cuxhaven swim in expectant throngs through the streets of my city and lobsters patrol the stock exchange with open claws.... The first so-called unguarded glance always lands on the bottom of the sea and falls into twilight of the aquarium. Heinrich Heine must have had the same experience when he tried, with his cultivated scorn and gifted melancholy, to find the people of Hamburg.|[[Siegfried Lenz]]||in ''Leute von Hamburg'' (People from Hamburg) ISBN 978-3-423-11538-4.<ref>{{Citation |first=Jennifer |last=Jenkins |title=Provincial modernity: local culture and liberal politics in fin-de-siècle Hamburg |publisher=Cornell University Press |year=2003 |isbn=0801440254}}</ref>}} == ಸಾಹಿತ್ಯ == {{Portal|Hamburg}} * ''ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಗೈಡ್‌ ಫಾರ್‌ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ವಿಸಿಟರ್ಸ್‌‌.'' ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಫಹ್ರೆರ್‌ ವೆರ್ಲಾಗ್‌‌ ಜಿಎಂಬಿಎಚ್‌, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 12 ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವಂಥದ್ದು.<ref>{{Citation |url=http://www.hamburg-guide.de |title=Website for Hamburg guide |accessdate=2009-03-16 |publisher=Hamburg Führer Verlag GmbH |archive-date=2009-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090808085303/http://www.hamburg-guide.de/ |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links}} * {{Official website|1=http://international.hamburg.de/?ba=english}} * {{dmoz|Regional/Europe/Germany/States/Hamburg/}} * {{wikivoyage|Hamburg}} * {{Wikisource1911Enc Citation|Hamburg (city)}} {{Geographic location |Center = Hamburg |North = [[Kiel]] |Northeast = [[Lübeck]] |East = [[Schwerin]] |Southeast = [[Lüneburg]], [[Berlin]] |South = [[Hanover]] |Southwest = [[Bremen]] |West = [[Bremerhaven]] |Northwest = [[Cuxhaven]] }} {{Template group |list = {{Hamburg}} {{Boroughs of Hamburg}} {{States of the Federal Republic of Germany}} {{Capitals of the states of the Federal Republic of Germany}} {{Cities in Germany}} {{Hamburg rail}} }} {{Template group |title= Hamburg in history |list= {{Hanseatic League}} {{Free Imperial Cities}} {{Lower Saxon Circle}} {{States of the German Confederation}} {{States of the North German Confederation}} {{States of the German Empire}} {{States of the Weimar Republic}} {{Nazi Gaue}} {{WWII city bombing}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್]] [[ವರ್ಗ:ನಗರ-ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮುಕ್ತ ನಗರಗಳು.]] [[ವರ್ಗ:NUTS 1 ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜನನಿಬಿಡವಾದ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಜರ್ಮನ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೆಯ್ಮರ್‌‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ ತುರ್ಕಿ ಸಮುದಾಯಗಳು]] t2c4zevvqcvuqbwkccl6ze5h9g7ndlw 0 27345 1371811 1369041 2026-04-22T05:15:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371811 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |name= Hawa Mahal |image=Hawa Mahal Jaipur.jpg |300px |caption= Hawa Mahal or "Palace of the Winds", Jaipur |map_type= Rajasthan |latitude=26.923611 |longitude=75.826667 |iso_region= IN-RJ |location_town= [[Jaipur]] |location_country= India |architect= [[Lal Chand Usta]] |client= [[Maharaja]] [[Sawai Pratap Singh]] |engineer= |construction_start_date= |completion_date= 1799 |date_demolished= |cost= |structural_system= Red and pink sand stone |style= Fusion of [[Rajput]] [[Architecture]] and [[Mughal Architecture]] |size= }} '''ಹವಾ ಮಹಲ್''' ([[ಹಿಂದಿ]]: हवा महल, [[ಭಾಷಾಂತರ|ಅನುವಾದ]]: "ವಾಯುವಿನ ಅರಮನೆ" ಅಥವಾ "ತಂಗಾಳಿಯ ಅರಮನೆ"), ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ ಜೈಪುರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅರಮನೆ. ಇದನ್ನು 1799ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಸವಾಯಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಲಾಲ್ ಛಂದ್ ಉಸ್ತಾರವರು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದು]] ದೇವರಾದ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಕಿರೀಟದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಜಟಿಲ ಜಾಲರಿ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಝರೊಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ 953 ಚಿಕ್ಕ ಕಿಟಕಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ಇದರ ಅದ್ವಿತೀವಾದ ಐದು-ಅಂತಸ್ತಿನ ಹೊರರೂಪ ಜೇನುಗೂಡಿನ ಜೇನುಹಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡ ಸದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="Rai">{{Cite book|last=Rai|first= Vinay|coauthor= William L. Simon|title= Think India: the rise of the world's next superpower and what it means for every American|work=Hawa Mahal|page=194|accessdate=2009-12-06|url=https://books.google.com/books?id=JCx8OtS2ADIC&pg=PA194&dq=Hawa+Mahal&ei=7UYbS9ahA5nUkgS80fXiCw#v=onepage&q=Hawa%20Mahal&f=false|publisher= Dutton|year=2007|isbn=0525950206}}</ref> ಈ ಜಲರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರು ಕಾಣದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ರಸ್ತೆಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕೆಂದು, ಕಾರಣ ಅಂದು ಅವರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ "ಪರಧಾ" ಅನ್ನು (ಮುಖದ ಹೊದಿಕೆ) ಪಾಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು.<ref name="Rai" /><ref name="Bee">{{Cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-monuments/hawa-mahal.html|title=Hawa Mahal|accessdate=2009-12-06|archive-date=2021-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116012451/http://www.iloveindia.com/indian-monuments/hawa-mahal.html|url-status=dead}}</ref><ref name="purdah">{{Cite web|url=http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/hawa-mahal.html|title=Japiur, the Pink City|accessdate=2009-12-06|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041551/http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/hawa-mahal.html|url-status=dead}}</ref> ಕೆಂಪು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಬಿ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾದ, ಈ ಅರಮನೆ ಜೈಪುರ್‌ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಯ ಹೃದಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಅರಮನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜೆನೇನ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಜನಾನರ ಕೋಣೆಗಳು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಇದು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹೊಂಗಿರಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="Bee" /><ref name="purdah" /> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Jaipur, Hawa Mahal, Palace of the Winds and the Principal Street, c. 1875.jpg|thumb|left|1875ರಲ್ಲಿ ಹವಾ ಮಹಲಿನ ದೃಶ್ಯ]] ಕಛ್‌ವಾಹ ವಂಶದ ಮಹಾರಾಜ ಸವಾಯಿ ಜೈ ಸಿಂಗ್, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅರಸ ಮೂಲತಹ ಜೈಪುರ್ ನಗರವನ್ನು 1727ರಲ್ಲಿ ಯೋಜಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜ ಸವಾಯಿ ಮಾಧೊಸಿಂಗ್ I ರ ಮಗನಾದ, ಸವಾಯಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್‌ರವರು 1799ರಲ್ಲಿ ರಾಜಯೋಗ್ಯ ನಗರದ ಅರಮನೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ಹವಾ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿವಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್‌ರನ್ನು ಭಗವಂತನ ಮುಕುಟ ಅಥವಾ ರುಮಾಲಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭಂಗಿಯ ಈ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮರ್ಪಣೆಗೆ ಪ್ರೇರಿಸಿತು ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ನಿಖರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರು, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಧಾ (ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪುರುಷರು ನೋಡಲು ತಡೆಯುವ ರೂಢಿ) ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೇಂದ್ರದ ನಡಾವಳಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೊರೆದ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊರ ಜನರು ನೋಡದಂತೆ, ಸುಖಸಾಧನಗಳ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರದೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅನನ್ಯತೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನೆ ಹವಾ ಮಹಲ್ ವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="mahal">{{Cite web|url=http://www.indian-visit.com/monuments-of-india/hawa-mahal-jaipur.html|title=Hawa Mahal – Jaipur|accessdate=2009-12-07|archive-date=2009-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20091209100246/http://www.indian-visit./|url-status=deviated|archivedate=2009-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091209100246/http://www.indian-visit./}}</ref><ref name="Hawa">{{Cite web|url= http://www.tourismtravelindia.com/rajasthanportal/touristattractions/hawamahal.html|title= Hawa Mahal of Jaipur in Rajasthan, India|accessdate= 2009-12-07|archive-date= 2009-12-12|archive-url= https://web.archive.org/web/20091212011920/http://www.tourismtravelindia.com/rajasthanportal/touristattractions/hawamahal.html|url-status= deviated|archivedate= 2009-12-12|archiveurl= https://web.archive.org/web/20091212011920/http://www.tourismtravelindia.com/rajasthanportal/touristattractions/hawamahal.html}}</ref> ಇದರ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಿಟಕಿ ಪರದೆಗಳು ಬೇಕಿರುವ ತಂಪು ತಂಗಾಳಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರಣ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಪುರ್‌ನ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಧಾಮವೆಂದು ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Ring">{{Cite book|last=Ring|first=Trudy|coauthors= Robert M. Salkin and Sharon La Boda|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|work=Hawamahal|page=386|url=https://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC&pg=PA386&dq=Legend+of+Hawa+Mahal,+Jaipur&cd=1#v=onepage&q=&f=false|publisher=Taylor & Francis|year=1996|isbn=1884964044}}</ref> ಇದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅದ್ಭುತ ಅರಮನೆ. ==ವಿನ್ಯಾಸ ರಚನೆ== {| class="wikitable" align="left" width="30%" style="font-size:90%;border:2px solid orange" |+ ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದ ಹೊರನೋಟದ ದೃಶ್ಯಗಳು | width="40%" align="center"|[[File:HawaMahalExterior.jpg|150px]] | width="40%" align="center"|[[File:Backside of Hawa Mahal01.jpg|150px]] |- | valign="top"| ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಮುಂಭಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೋಟ | valign="top"| ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಪೂರ್ತಿ ಹಿಂಭಾಗದ ನೋಟ |- |} ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ಅಡಿಪಾಯಯಿಂದ {{convert|50|ft|m}} ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ಐದು-ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಪುರದ ಆಕಾರದ ಸ್ಮಾರಕ ಈ ಅರಮನೆ. ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಣೆ ಅಗಲದ ಆಯಾಮವಿದ್ದು ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅಂತಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾವಣಿಯಿಲ್ಲದ ಅಂಗಳವಿದೆ. ಮುಂದಿರುವ ಏರಿಕೆ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾದ ಜೇನು ಗೂಡಿನ ಜೇನುಹಟ್ಟಿಯ ಜಾಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಪ್ರತಿರೂಪದ ಕಿಟಕಿಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಜಾಲರಗಳು, ಶಿಖರಾಲಂಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿವೆ. ಸ್ಮಾರಕಗೆ ತನ್ನ ಅದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟ ನೀಡುವ, ಇದೊಂದು ಅರೆ-ಅಷ್ಟಕೋನ ಗೋಡೆಗಳ ವಿಭಾಗದ ವಾಸ್ತವ ಸಮೂಹ. ಕಟ್ಟಡದ ಹಿಂಭಾಗದ ಒಳಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ-ಆಧಾರದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೂಡಿಸಿ, ಸ್ತಂಭಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಗಸಾಲೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಅದು ಹಾಗೆಯೆ ಮೇಲನೇಯ ಮಹಡಿಯವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. ಮಹಲಿನ ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು "ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೊಂಬಣ್ಣದಿಂದ ಖಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಹಗುರಗೊಳಿಸದ ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಕೋಣೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ; ಹಾಗೂ ಕಾರಂಜಿಗಳು ಅಂಗಣದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="mahal" /><ref name="Sitwell">{{Cite book|last=Sitwell|first=Sacheverel|title= The red chapels of Banteai Srei: and temples in Cambodia, India, Siam, and Nepal|pages=239|work=Hawa Mahal|page=174|accessdate=2009-12-07|url=http://books.google.co.in/books?id=aVPRAAAAMAAJ&q=Hawa+Mahal&dq=Hawa+Mahal&ei=7UYbS9ahA5nUkgS80fXiCw|publisher= Weidenfeld and Nicolson|year=1962}}</ref> [[File:HawaMahal2010.JPG|thumb|right|ಗೋಡೆಗಳು]] ಈ ಅದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಯೋಜಿತ ನಗರದಲ್ಲೊಂದಾದ ಜೈಪುರ್ ನಗರದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಿಸಿದ ಲಾಲ್ ಛಂಧ್ ಉಸ್ತಾ. ನಗರದ ಇತರ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯಂತೆ ಇದನ್ನು ಕೆಂಪು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಮರಲುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಇದರ ಬಣ್ಣ ಜೈಪುರ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ "ಪಿನ್ಕ್ ಸಿಟಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದಿನ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಂಭಾಗ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಕೊರೆದ 953 ಗೂಡುಗಳ ಝರೋಕಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ (ಕೆಲವನ್ನು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿವೆ), ಇದು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂಭಾಗದ ನಿರಾಡಂಬರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ಹಿಂದೂ ರಾಜಪುತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಇಸ್ಲಾಮರ [[ಮೊಗಲ್‌ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ|ಮುಘಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದ ಸಮ್ಮಿಲನದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ; ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು, ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಸ್ಥಂಬಗಳು, ಕಮಲ ಹಾಗೂ ಹೂವಿನ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿಗಳು ರಾಜಪುತರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳ್ಳಿಗೆಲಸದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಖಚಿತಗೊಳಿಸಿದ ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಕಮಾನುಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ([[ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ|ಫತೆಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಪಂಚ ಮಹಲ್ - ವಾಯುವಿನ ಅರಮನೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ ರೀತಿ).<ref name="Hawa" /> ಸಿಟಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ನ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬಾಗಿಲ ಮುಖಾಂತರವಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡವುಳ್ಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಣದತ್ತ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ಹವಾ ಮಹಲ್ ಇದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಕೂಡ ಈ ಅಂಗಣದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="colour">{{Cite web|url=http://www.colourfulrajasthantours.com/fort-palaces-rajasthan/hawa-mahal.html|title= Hawa Mahal|accessdate=2009-12-10}}</ref> ಹವಾ ಮಹಲ್ ಮಹಾರಾಜ ಜೈ ಸಿಂಗ್‌ರ ''chef-d'œuvre'' ಎಂದು ಕೂಡ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು, ಇದರ ಸೊಬಗು ಹಾಗೂ ಮಹಲಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಒಳಭಾಗದ ಕಾರಣ ಇದು ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಸಾಗುವ ತಂಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಾಗುವ ತಂಪು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು, ಪ್ರತಿ ಕೋಣೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಕಾರಂಜಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Rousselet">{{Cite book|last= Rousselet|first=Loius|coauthors= Charles Randolph Buckle|title=India and its native princes: travels in Central India and in the presidencies of Bombay and Bengal|url=https://books.google.com/books?id=YpyiEDfTbSUC&printsec=frontcover|work=Hawa Mahal|page=228|accessdate=2009-12-10|publisher= Asian Educational Services|year= 2005|isbn= 8120618874}}</ref> ಮಹಲಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ನೋಡಿದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪೇಟೆ (ಸೆರೆದಿಯೊರಿ ಪೇಟೆ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ) [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪಾರಿಸ್‌]]ರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಕಂದರಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಡ್ಡಗಳು ಹಾಗೂ ಆಮೆರ್ ಕೊಟೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ದೃಶ್ಯವಿವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಥಾರ್‌ ಮರುಭೂಮಿಯ, ತೀರಾ ಸಡಿಲವಾದ ಮರಳು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಠಿಣವಾದ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಈ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಜೈಪುರ್‌ನ ಮಹಾರಾಜರ ಐಕ್ಯ ಪ್ರಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.<ref name="Rousselet" /> ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಂದರೆ ಈ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ವರ್ಸೆಲಿಸ್‌ನ ಪ್ರತಿರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="Woodcock">{{Cite book|lastWoodcock|first=George|title= Walking through the valley: an autobiography|work=Dimensions of Hawa Mahal, Jaipur|page=93|accessdate=2009-12-10|url=https://books.google.com/books?id=QCJcAAAAMAAJ&q=Dimensions+of+Hawa+Mahal,+Jaipur&dq=Dimensions+of+Hawa+Mahal,+Jaipur&lr=&cd=13|publisher= ECW Press|year=1994|isbn= 1550222090}}</ref> ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಹಾಗೂ ಸಿಟಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref name="Brown">{{Cite book|last=Brown|first= Lindsay|coauthor= Amelia Thomas|title= Rajasthan, Delhi and Agra|work=Hawa Mahal|pages=157–58|accessdate=2009-12-07|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA157&dq=Hawa+Mahal&ei=7UYbS9ahA5nUkgS80fXiCw#v=onepage&q=Hawa%20Mahal&f=false|publisher= Lonely Planet|year=2008|isbn=1741046904}}</ref> ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಬರಿ ಇಳಿವೋರೆ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆಯು ಮಹಲಿನ ವುಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="colour" /> === ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಣ === 50 ವರುಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ನಂತರ, ಸ್ಮಾರಕಗೆ ಒಂದು ಮುಖಮರ್ದನ ನೀಡಲು 2005ರಲ್ಲಿ ಮಹಲಿನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು Rs 45 ಲಕ್ಷಗಳ ಖರ್ಚಿನ ಅಂದಾಜಿಗೆ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://ww.smashits.com/video/snoop/3602/restoration-of-hawa-mahal-in-jaipur.html|title=Restoration of Hawa Mahal in Jaipur|accessdate=2009-12-10|publisher=Snoop News|date=2005-03-22|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717002719/http://ww.smashits.com/video/snoop/3602/restoration-of-hawa-mahal-in-jaipur.html|url-status=dead}}</ref> ಜೈಪುರ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸಂಘದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೂಡ ಕೈ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಯುನಿಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಒಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.intach.org/pdf/virasat.pdf|format=pdf|title=INTACH Virasat|pages=20|5=work|6=Jaipur|page=13|publisher=Intach.org|access-date=2011-01-22|archive-date=2009-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20091122125152/http://www.intach.org/pdf/virasat.pdf|url-status=deviated|archivedate=2009-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122125152/http://www.intach.org/pdf/virasat.pdf}}</ref> ==ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮಾಹಿತಿ== "ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಮಾದರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಮಹಲ್, ಜೈಪುರ್ ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಡಿ ಚೌಪದ್ (ದೊಡ್ಡ ನಾಲ್ಕು ಚೌಕ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಜೈಪುರ್ ನಗರ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಹಾಗೂ ವಾಯು ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Hawa" /> [[ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ|ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆಸ್‌]]ನ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜೈಪುರ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ನಿಲ್ದಾಣ. ಜೈಪುರ್ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೆನರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಗರದಿಂದ {{convert|13|km|mi}} ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಹವಾ ಮಹಲ್‌ನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮೊದಲ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ, ಒಂದು ಕಮಾನಿನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಅದು ಕಟ್ಟಡದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="Brown" /> ==ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ== <gallery> File:Hawa Mahal.JPG|ಹವಾ ಮಹಲಿನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ನೋಟ File:Hawamahal20080213-7.jpg|ಝರೋಕ ಅಥವಾ ಜಾಲರಿಯ ಕಿಟಕಿ File:Hawamahal20080213-9.jpg|ಝರೋಕ ಅಥವಾ ಜಾಲರಿಯ ಕಿಟಕಿ File:Vents.jpg|ಮಹಲಿನ ತೆರವುಗಳು </gallery> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|2}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{commonscat|Hawa Mahal (Jaipur)}} *{{cite book| last = Tillotson|first = G.H.R| title = The Rajput Palaces - The Development of an Architectural Style| origdate = 1987| format = Hardback| edition = First| publisher = Yale University Press| location = New Haven and London| isbn = 03000 37384}} {{coord|26|55|26|N|75|49|36|E|display=title|region:IN_type:landmark_source:dewiki}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈಪುರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಗರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1799 ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] [[ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] 0ej2409wy66n9bvgksovjte7j9et6nn 0 30064 1371832 1309237 2026-04-22T09:59:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371832 wikitext text/x-wiki {{Infobox Academy Awards |name=83rd |image= 83rd Academy Awards poster.jpg |caption= Official poster |date=February 27, 2011 |site=[[Kodak Theatre]]<br>[[Hollywood, Los Angeles, California]] |host=[[James Franco]]<br>[[Anne Hathaway (actress)|Anne Hathaway]]<ref name="Hosts">{{cite web|work=[[BBC News]] |title=James Franco and Anne Hathaway to co-host 2011 Oscars |publisher=(BBC) |url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11870282|date=November 29, 2010|accessdate=November 29, 2010}}</ref> |preshow=[[Tim Gunn]]<br>[[Maria Menounos]]<br>[[Robin Roberts (newscaster)|Robin Roberts]]<br>Krista Smith<ref>{{citenews|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/Oscars/robin-roberts-tim-gunn-host-abcs-oscar-pre/story?id=12911255|title=Robin Roberts, Tim Gunn to Host ABC's Oscar Pre-Show|publisher=ABC News|date=February 14, 2001|accessdate=February 15, 2011}}</ref> |producer=[[Bruce Cohen]]<br/>[[Don Mischer]]<ref name="Producers">{{cite web|work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|AMPAS]] |title=Bruce Cohen and Don Mischer to Produce 83rd Academy Awards Telecast |publisher=(AMPAS) |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2010/20100622a.html|date=June 23, 2010|accessdate=June 23, 2010}}</ref> |best_picture =''[[The King's Speech]]'' |most_wins =''[[Inception]]'' and ''[[The King's Speech]]'' (೪) |most_nominations =''[[The King's Speech]]'' (೧೨) |network=[[American Broadcasting Company|ABC]] |director=Don Mischer<ref name="Producers"/> |duration= ೩ hours, ೧೬ minutes<ref>{{cite news|url=http://www.variety.com/review/VE1117944731?refCatId=32|title=The 83rd Annual Academy Awards | last = Lowry | first=Brian | date=February 27, 2011 | publisher = [[Variety (magazine)|Variety]] |work=[[Reed Business Information]]|accessdate=February 28, 2011}}</ref> |ratings= ೩೭.೯೦ million<br>೨೧.೯೭% (Nielsen ratings) | last = ೮೨nd | next = ೮೪th }} '''೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಗಳ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್(AMPAS) ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೨೦೧೦ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು. ಇದು ಲಾಸ್‌ಏಂಜಲ್ಸ್, ಹಾಲಿವುಡ್‌ನ ಕೋಡಕ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ೨೦೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭ರಂದು ೫.೩೦ ಅಪರಾಹ್ನ PST/ ೮:೩೦ ರಾತ್ರಿ ESTಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಸಮಾರಂಭದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೨೪ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ''' ಆಸ್ಕರ್ಸ್''' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ABCಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ನಟರಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಮತ್ತು [[ಆನ್ ಹ್ಯಾಥ್‌ವೇ (ನಟಿ)|ಅನ್ನೆ ಹಾಥ್ವೇ]] ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Hosts" /> ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕಾಡೆಮಿ ಎರಡನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ೨೦೧೦ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೩ರಂದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಂದ್ರದ ಗ್ರಾಂಡ್ ಬಾಲ್‌ರೂಂನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೨ರಂದು, ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನ ಬೆವರ್ಲಿ ವಿಲ್‌ಶೈರ್ ಹೊಟೆಲ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಕ ಮಾರಿಸಾ ಟಾಮಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.goldderby.com/films/news/1065/marisa-tomei-to-host-sci-tech-oscars|title=Marisa Tomei to host Sci-Tech Oscars|first=Tom|last=O'Neil|publisher=[[Tribune Company]]|work=[[Los Angeles Times]]|access-date=2011-06-08|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721145958/http://www.goldderby.com/films/news/1065/marisa-tomei-to-host-sci-tech-oscars|url-status=dead}}</ref> ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರ, ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಉತ್ತಮ ನಟ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ. ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' ಕೂಡ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/oscars/8348550/Oscars-2011-as-it-happened.html#|title=Oscars 2011: as it happened|date=February 28, 2011|work=Daily Telegraph|accessdate=February 28, 2011}}</ref> ಇತರ ಬಹು ವಿಜೇತರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ''ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್'' ಮತ್ತು ''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'', ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ಮತ್ತು ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩ '' ತಲಾ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ, ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವಾನ್'', ''ಇನ್ ಎ ಬೆಟರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'', ''ಇನ್‌ಸೈಟ್ ಜಾಬ್'',ಮತ್ತು ''ದಿ ವುಲ್ಫ್‌ಮ್ಯಾನ್'' ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12593241|title=Oscars 2011: The King's Speech reigns|date=February 28, 2011|work=BBC News|accessdate=February 28, 2011}}</ref> ಕಿರು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಲವ್'', ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಂಗ್'', ಮತ್ತು''ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ಸ್ ನೋ ಮೋರ್'' ಆಯಾ ಕಿರು ವಿಷಯದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದವು. ಈ ಪ್ರಸಾರವು ೩೮ ದಶಲಕ್ಷ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು(ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ)ಮತ್ತು ನಿರೂಪಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ವಿಜೇತರು ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿಗಳು == ೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಮಿನಿಗಳನ್ನು(ನಾಮಕರಣ)ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ರ ಜನವರಿ ೨೫ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟಾಮ್ ಶೆರಾಕ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಮೋನಿಕ್ ಇವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ನಾಮಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ೧೨ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ'' ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ೧೦ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ. ವಿಜೇತರನ್ನು ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭ರಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿತರಣೆ ಸಮಾರಂಭದಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="academy awards n&w">{{cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/nominees.html |title=Nominees & Winners for the 83rd Academy Awards |work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|AMPAS]] |publisher=AMPAS|accessdate=March 1, 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://marquee.blogs.cnn.com/2011/02/27/83rd-annual-academy-awards-winners-list/|title=List of Academy Award nominations|date=January 25, 2011|work=[[CNN]]|publisher=CNN.com|accessdate=March 1, 2011|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202041502/http://marquee.blogs.cnn.com/2011/02/27/83rd-annual-academy-awards-winners-list/|url-status=deviated|archivedate=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150202041502/http://marquee.blogs.cnn.com/2011/02/27/83rd-annual-academy-awards-winners-list/}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1658827/oscars-kings-speech.jhtml|title=''The King's Speech'' Conquers The Oscars|date=February 28, 2011|work=[[MTV]]|publisher=MTV.com|accessdate=April 26, 2011|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403151832/http://www.mtv.com/news/articles/1658827/oscars-kings-speech.jhtml|url-status=dead}}</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === [[File:TomHopper10TIFF.jpg|right|thumb|150px|ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಜೇತ]] [[File:ColinFirthJan11.jpg|right|thumb|150px|ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್,ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ವಿಜೇತ]] [[File:NataliePortmanTIFFSept10.jpg|thumb|right|150px|ನಟಾಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಮನ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ವಿಜೇತೆ]] [[File:Christian Bale - 002.jpg|thumb|right|150px|ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಬೇಲ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ವಿಜೇತ]] [[File:Melissa Leo at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|right|150px|thumb|ಮೆಲ್ಲಿಸಾ ಲಿಯೊ,ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಜೇತೆ]] ವಿಜೇತರನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''' ಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ. {| class=wikitable style="width="150%" |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ'''' ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ |- | valign="top" | * '''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'''' &nbsp;– ಐಯಾನ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್,ಎಮಿಲೆ ಶರ್ಮನ್, ಮತ್ತು ಗೆರೆತ್ ಅನ್ವಿನ್''' ** 127 ಅವರ್ಸ್'''' &nbsp;– [[ಡ್ಯಾನಿ ಬೋಯ್ಲೆ|ಡ್ಯಾನಿ ಬಾಯ್ಲೆ]]ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲ್ಸನ್ ** ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'''' &nbsp;– ಸ್ಕಾಟ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್, ಮೈಕ್ ಮೆಡಾವಾಯ್ಮತ್ತು ಬ್ರಿಯಾನ್ ಆಲಿವರ್ ** ದಿ ಫೈಟರ್'''' &nbsp;– ಡೇವಿಡ್ ಹಾಬರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಟಾಡ್ ಲೈಬರಹ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ವಾಹಲ್‌ಬರ್ಗ್ ** ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನೊಲಾನ್ ಮತ್ತುಎಮ್ಮಾ ಥಾಮಸ್ ** ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'''' &nbsp;– ಗ್ಯಾರಿ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್, ಜೆಫ್ರಿ ಲೆವಿ ಹಿಂಟೆ, ಮತ್ತು ಸೆಲೈನ್ ರಾಟ್ರೆ ** ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'''' &nbsp;– ಡಾನಾ ಬ್ರುನೆಟ್ಟಿ, ಸಿಯನ್ ಚಾಫಿನ್, ಮೈಕೇಲ್ ಡಿ ಲೂಸಾ, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ ರುಡಿನ್ ** ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3'' &nbsp;– ಡಾರ್ಲಾ K. ಆಂಡರ್‌ಸನ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– ಎಥಾನ್ ಕೋಯೆನ್, ಜೋಯಿಲ್ ಕೋಯೆನ್, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ ರುಡಿನ್ ** ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' &nbsp;–ಆಲಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಡಿಗನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನೆ ರೋಸೆಲ್ಲಿನಿ | valign="top" | * '''ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ''' ** ಡ್ಯಾರೆನ್ ಅರೊನೊಫ್‌ಸ್ಕೈ&nbsp;– ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' ** ಎಥಾನ್ ಕೋಯಿನ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಲ್ ಕೋಯಿನ್&nbsp;– ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ** ಡೇವಿಡ್ ಫಿಂಚರ್&nbsp;– ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' ** ಡೇವಿಡ್ ಓ.ರಸೆಲ್&nbsp;– ''ದಿ ಫೈಟರ್'' |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |- | valign="top" | * '''ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ / ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ.''' ** ಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಂ&nbsp;– ''ಬಿಯುಟಿಫುಲ್'' ಉಕ್ಸ್‌ಬಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಜೆಫ್ ಬ್ರಿಜಸ್&nbsp;– ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ರೂಸ್ಟರ್ ಕಾಗ್‌ಬರ್ನ್ಆಗಿ ** ಜೆಸ್ಸೆ ಐಸೆನ್‌ಬರ್ಗ್&nbsp;– ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' ಮಾರ್ಕ್ ಜಕರ್‌ಬರ್ಗ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೊ&nbsp;– ''127 ಅವರ್ಸ್'' ಆರಾನ್ ರಾಲ್‌ಸ್ಟನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | valign="top" | * '''[[ನಟಾಲಿಯಾ ಪೋರ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌|ನಟಾಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌‍ಮನ್]]&nbsp;– ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' ನೈನಾ ಸೇಯರ್ಸ್/ದಿ ಸ್ವಾನ್ ಕ್ವೀನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ''' ** ಅನ್ನೆಟೆ ಬೆನಿಂಗ್&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'' ನಿಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** [[ನಿಕೋಲ್‌ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌|ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮ್ಯಾನ್]]&nbsp;– ''ರಾಬಿಟ್ ಹೋಲ್'' ಬೆಕ್ಕಾ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ** ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಲಾರೆನ್ಸ್&nbsp;– ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' ರೀ ಡಾಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಮಿಶೆಲೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್&nbsp;– ''ಬ್ಲೂ ವಾಲೆಂಟೈನ್'' ಸಿಂಡಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ |- | valign="top" | * '''ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೇಲ್&nbsp;– ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ಡಿಕಿ ಎಕ್ಲಂಡ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ''' ** ಜಾನ್ ಹಾಕ್ಸ್&nbsp;– ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' ಟಿಯರ್‌ಡ್ರಾಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಜೆರೆಮಿ ರೆನ್ನೆರ್&nbsp;– ''ದಿ ಟೌನ್'' ಜೇಮ್ಸ್ "ಜೆಮ್" ಕಫ್ಲಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಮಾರ್ಕ್ ರಫಾಲೊ&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'' ಪಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಲಯೋನೆಲ್ ಲೋಗ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | valign="top" | * '''ಮೇಲಿಸ್ಸಾ ಲಿಯ1&nbsp;– ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ಅಲೈಸ್ ವಾರ್ಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ''' ** ಆಮಿ ಅಡಾಮ್ಸ್&nbsp;– ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ಚಾರ್ಲೀನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಹೆಲೆನಾ ಬಾನ್‌ಹಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್&nbsp;– ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಎಲಿಜಬೆತ್, ಡಚಸ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ / ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಹೈಲಿ ಸ್ಟೈನ್‌ಫೆಲ್ಡ್&nbsp;– ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ಮ್ಯಾಟ್ಟಿ ರೋಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ** ಜ್ಯಾಕಿ ವೀವರ್&nbsp;– ''ಎನಿಮಲ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ'' "ಸ್ಮರ್ಫ್" ಕೋಡಿ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ – ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆ. |- | valign="top" | * '''''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್''' ** ''ಅನದರ್ ಇಯರ್'' &nbsp;– ಮೈಕ್ ಲೈಗ್ ** ''ದಿ ಫೈಟರ್'' &nbsp;– ಸ್ಕಾಟ್ ಸಿಲ್ವರ್, ಪಾಲ್ ಟಮಾಸಿ, ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ ಜಾನ್ಸನ್ ** ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನೋಲಾನ್ ** ''ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'' &nbsp;– ಲೀಸಾ ಕೊಲೊಡೆಂಕೊ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬ್ಲಮ್‌ಬರ್ಗ್ | valign="top" | * '''''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' &nbsp;– ಆರಾನ್ ಸಾರ್ಕಿನ್ ಬೆನ್ ಮೆಜ್ರಿಕ್ ಅವರ ''ದಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟಲ್ ಬಿಲಿಯನೈರ್ಸ್'' ನಿಂದ''' ** ''127 ಅವರ್ಸ್'' &nbsp;– [[ಡ್ಯಾನಿ ಬೋಯ್ಲೆ|ಡ್ಯಾನಿ ಬಾಯ್ಲೆ]]ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ಬಿಯೊಫೈ ಆರನ್ ರಾಲ್‌ಸ್ಟನ್ ಅವರ ''ಬಿಟ್ವೀನ್ ಎ ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ಹಾರ್ಡ್ ಪ್ಲೇಸ್'' ಪುಸ್ತಕದಿಂದ. ** ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3'' &nbsp;–ಮೈಕೇಲ್ ಆರನ್‌ಟ್, ಜಾನ್ ಲೆಸೆಟರ್, ಆಂಡ್ರಿವ್ ಸ್ಟಾಂಟನ್, ಮತ್ತು ಲೀ ಅನ್‌ಕ್ರಿಚ್; ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಮತ್ತು ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 2'' ಆಧರಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು. ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– {1ಎಥಾನ್ ಕೋಯಿನ್ಮತ್ತು ಜೋಯಿಲ್ ಕೋಯಿನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಿಸ್ ಅವರ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ನಿಂದ. ** ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' &nbsp;– ಡೆಬ್ರಾ ಗ್ರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ರೊಸೆಲಿನಿ ಡೇನಿಯಲ್ ವುಡ್ರೆಲ್ಅವರ ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್‌'' ನಿಂದ. |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆ ಚಿತ್ರ |- | valign="top" | * '''''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3'' &nbsp;– ಲೀ ಅನ್‌ಕ್ರಿಚ್''' ** ''ಹೌ ಟು ಟ್ರೈನ್ ಯುವರ್ ಡ್ರಾಗನ್'' &nbsp;– ಕ್ರಿಸ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ಡಿ ಬ್ಲಾಯಿಸ್ ** ''ದಿ ಇಲ್ಯುಷನಿಸ್ಟ್'' &nbsp;– ಸಿಲ್ವೈನ್ ಕಾಮೆಟ್ | valign="top" | * '''''ಇನ್ ಎ ಬೆಟರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'' (ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್) ಡ್ಯಾನಿಷ್, ಸ್ವೀಡಿಷ್, ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]]‌ನಲ್ಲಿ&nbsp;– ಸುಸೇನ್ ಬೈರ್ಅವರಿಂದ.''' ** ''ಬ್ಯುಟಿಫುಲ್'' (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ) [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪಾನಿಷ್]], ಮ್ಯಾಂಡಾರಿನ್ ಮತ್ತು ವೊಲೊಫ್&nbsp;– ಅಲೆಜಾಂಡ್ರೊ ಗೊಂಜಾಲೆಜ್ ಇನಾರಿಟ್ಟುಅವರಿಂದ. ** ''ಡಾಗ್‌ಟೂಥ್'' (ಗ್ರೀಸ್) ಗ್ರೀಕ್ನಲ್ಲಿ– ಯೋರ್ಗಾಸ್ ಲಾಂಥಿಮೋಸ್ ** ''ಇನ್ಸೆಂಡೀಸ್'' (ಕೆನಡಾ) [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]]ನಲ್ಲಿ – ಡೆನಿಸ್ ವಿಲ್ಲೆನುವೆ ** ''ಔಟ್‌ಸೈಡ್ ದಿ ಲಾ'' (ಅಲ್ಜೀರಿಯ)[[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]]&nbsp;– ರಾಚಿಡ್ ಬೌಚಾರೆಬ್ಅವರಿಂದ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ –ಫೀಚರ್ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ – ಕಿರು ವಿಷಯ |- | valign="top" | * '''''ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಜಾಬ್'' &nbsp;– ಚಾರ್ಲ್ಸ್ H. ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್ಮತ್ತು ಆಡ್ರೆ ಮಾರ್ಸ್''' ** ''ಎಕ್ಸಿಟ್ ಥ್ರೂ ದಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಶಾಪ್'' &nbsp;– ಬ್ಯಾಂಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಜೈಮೆ ಡಿಕ್ರಜ್ ** ''ಗ್ಯಾಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'' &nbsp;– ಜಾಶ್ ಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಷ್ ಅಡ್ಲೆಸಿಕ್ ** ''ರೆಸ್ಟ್ರೆಪೊ'' &nbsp;– ಟಿಂ ಹೆದೆರಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಜಂಗರ್ ** ''ವೇಸ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್'' &nbsp;– ಲೂಸಿ ವಾಕರ್ ಮತ್ತು ಆಂಗಸ್ ಐನ್‌ಸ್ಲೆ | valign="top" | * '''''ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ಸ್ ನೊ ಮೋರ್ '' &nbsp;– ಕೇರೆನ್ ಗುಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಕ್ ಸೈಮನ್''' ** ''ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ ನೇಮ್'' &nbsp;– ಜೆಡ್ ರೋಥ್‌ಸ್ಟೈನ್ ** ''ಪೋಸ್ಟರ್ ಗರ್ಲ್'' &nbsp;–ಸಾರಾ ನೆಸ್ಸನ್ ** ''ಸನ್ ಕಮ್ ಅಪ್'' &nbsp;–ಜೆನ್ನಿಫರ್ ರೆಡ್‌ಫರ್ನ್ ಮತ್ತು ಟಿಂ ಮೆಟ್‌ಜಗರ್ ** ''ದಿ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ವಿಗ್ಯಾಂಗ್'' &nbsp;– ರೂಬಿ ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಲೆನನ್ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೇರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಿರು ಚಿತ್ರ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಕಿರುಚಿತ್ರ |- | valign="top" | * '''''ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಲವ್'' &nbsp;– ಲ್ಯೂಕ್ ಮೆಥೇನಿ''' ** ''ದಿ ಕನ್ಫೆಷನ್'' &nbsp;– ಟ್ಯಾನೆಲ್ ಟ್ಯೂಮ್ ** '''' ದಿ ಕ್ರಷ್/0}&nbsp;– ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ರೀಗ್ ** ''ನಾ ವೆವೆ'' &nbsp;– ಐವಾನ್ ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌ಸ್ಕಿಮಿಡ್ ** ''ವಿಷ್ ೧೪೩'' &nbsp;–ಐಯಾನ್ ಬಾರ್ನೆಸ್ | valign="top" | * '''''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಂಗ್'' &nbsp;–ಆಂಡ್ರಿವ್ ರುಹೆಮಾನ್ ಮತ್ತು ಶಾನ್ ಟಾನ್''' ** ''ಡೇ &amp; ನೈ'' ಟ್&nbsp;– ಟೆಡ್ಡಿ ನ್ಯೂಟನ್ ** ''ದಿ ಗ್ರಫಾಲೊ'' &nbsp;–ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬ್ ಸ್ಕಹ್ ** ''ಲೆಕ್ಸ್ ಪೊಲ್ಯುಟ್'' &nbsp;– ಗೀಫ್ವಿ ಬೊಯೆಡೊಯಿ ** ''ಮಡಗಾಸ್ಕರ್,ಎ ಜರ್ನಿ ಡೈರಿ'' &nbsp;– ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್ ಡುಬೋಯಿಸ್ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಉತ್ತಮ ಮೂಲ ಅಂಕ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಉತ್ತಮ ಮೂಲ ಹಾಡು |- | valign="top" | * '''''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' &nbsp;– ಟ್ರೆಂಟ್ ರೆಜ್ನರ್ ಮತ್ತು ಆಟ್ಟಿಕಸ್ ರೋಸ್''' ** ''೧೨೭ ಅವರ್ಸ್'' &nbsp;– A.R. ರೆಹ್ಮಾನ್ ** ''ಹೌ ಟು ಟ್ರೈನ್ ಯುವರ್ ಡ್ರಾಗನ್'' &nbsp;– ಜಾನ್ ಪೋವೆಲ್ ** ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜಿಮ್ಮರ್ ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಡೆಸ್‌ಪ್ಲಾಟ್ | valign="top" | * '''"ವಿ ಬಿಲಾಂಗ್ ಟುಗೆದರ್" ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' ರಿಂದ&nbsp;– ರಾಂಡಿ ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್''' ** "ಕಮಿಂಗ್ ಹೋಮ್" ''ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌'' ನಿಂದ. ಬಾಬ್ ಡೈಪೈರೊ, ಟಾಮ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಹಿಲರಿ ಲಿಂಡ್ಸೆ, ಮತ್ತು ಟ್ರಾಯ್ ವರ್ಗೀಸ್ ** "ಐ ಸೀ ದಿ ಲೈಟ್" ''ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಡ್'' ನಿಂದ&nbsp;– ಅಲನ್ ಮೆನ್‌ಕೆನ್ಮತ್ತು ಗ್ಲೆನ್ ಸ್ಲೇಟರ್ ** "ಇಫ್ ಐ ರೈಸ್" ''೧೨೭ ಅವರ್ಸ್'' ನಿಂದ&nbsp;– A.R. ರೆಹ್ಮಾನ್, ರೊಲೊ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್, ಮತ್ತು ಡಿಡೊ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಸಂಕಲನ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮಿಶ್ರಣ |- | valign="top" | * '''''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ರಿಚರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್''' ** ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' &nbsp;–ಟಾಮ್ ಮೈಯರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೇಲ್ ಸಿಲ್ವರ್ಸ್ ** ''[[Tron: Legacy]]'' &nbsp;–ಗ್ವೆಂಡೋಲಿನ್ ಯೇಟ್ಸ್ ವಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಅಡಿಸನ್ ಟೀಗ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– ಸ್ಕಿಪ್ ಲೈವ್‌ಸೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೇಗ್ ಬರ್ಕಿ ** ''ಅನ್‌ಸ್ಟಾಪೇಬಲ್'' &nbsp;– ಮಾರ್ಕ್ P. ಸ್ಟೋಯಿಕಿಂಗರ್ | valign="top" | * '''''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ಲೋರಾ ಹಿರ್ಸ್ಚ್‌ಬರ್ಗ್, ಗ್ಯಾರಿ A. ರಿಜೊ, ಮತ್ತು ಎಡ್ ನೋವಿಕ್''' ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;–ಪಾಲ್ ಹ್ಯಾಂಬ್ಲಿನ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಜೆನ್ಸನ್, ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಿಡ್‌ಗ್ಲೇ ** ''ಸಾಲ್ಟ್'' &nbsp;– ಜೆಫ್ರಿ J.ಹ್ಯಾಬೌಷ್, ಗ್ರೆಗ್ P.ರಸೆಲ್, ಸ್ಕಾಟ್ ಮಿಲ್ಲಾನ್, ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಸಾರೊಕಿನ್ ** ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' &nbsp;– ರೆನ್ ಕ್ಲೈಸ್, ಡೇವಿಡ್ ಪಾರ್ಕರ್, ಮೈಕೇಲ್ ಸೆಮಾನಿಕ್, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ವೇನ್‌ಗಾರ್ಟನ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– ಸ್ಕಿಪ್ ಲೈವ್‌ಸೆ, ಕ್ರೇಗ್ ಬರ್ಕಿ, ಗ್ರೇಗ್ ಆರ್ಲಾಪ್, ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ F. ಕರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿ |- | valign="top" | *'''''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'' &nbsp;– ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌ಬರ್ಗ್; ಸೆಟ್ ಡೆಕೋರೇಷನ್:ಕಾರೆನ್ ಓ ಹರಾ''' ** ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹಾಲೋಸ್: ಭಾಗ ೧'' &nbsp;–ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಕ್ರೇಗ್; ಸೆಟ್ ಡೆಕೋರೇಷನ್: ಸ್ಟೆಫೆನಿ ಮೆಕ್‌ಮಿಲನ್ ** ''ಇನ್‌ಸೆಫ್ಷನ್'' &nbsp;– ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ: ಗೈ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್ ಡಯಾಸ್; ಸೆಟ್ ಡೆಕೋರೇಷನ್: ಲ್ಯಾರಿ ಡಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಡೋಗ್ ಮೊವಾಟ್ ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ:ಈವ್ ಸ್ಟೆವಾರ್ಟ್; ಸೆಟ್ ಅಲಂಕಾರ: ಜೂಡಿ ಫಾರ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;–ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ: ಜೆಸ್ ಗಾಂಚರ್; ಸೆಟ್ ಅಲಂಕಾರ : ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಹೈಗ್ | valign="top" | *'''''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ವ್ಯಾಲಿ ಪಿಫಿಸ್ಟರ್''' ** ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' &nbsp;– ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಲಿಬಾಟಿಕ್ ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ಡ್ಯಾನಿ ಕೋಹೆನ್ ** ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' &nbsp;– ಜೆಫ್ ಕ್ರಾನೆನ್‌ವೆತ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– ರೋಜರ್ ಡೀಕಿನ್ಸ್ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೇಕಪ್ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಡುಪಿನ ವಿನ್ಯಾಸ |- | valign="top" | * '''''ದಿ ವುಲ್ಫ್‌ಮ್ಯಾನ್'' &nbsp;– ರಿಕ್ ಬೇಕರ್ಮತ್ತು ಡೇವ್ ಎಲ್ಸಿ''' '''' ** ''ಬಾರ್ನಿಸ್ ವರ್ಷನ್‌'' &nbsp;– ಆಡ್ರಿಯನ್ ಮೊರೊಟ್ ** ''ದಿ ವೇ ಬ್ಯಾಕ್'' &nbsp;– ಎಡ್ವರ್ಡ್ F. ಹೆನ್ರಿಕ್ಸ್, ಗ್ರೆಗರಿ ಫಂಕ್, ಮತ್ತು ಯೊಲಾಂಡಾ ಟೌಸೀಂಗ್ | valign="top" | * '''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'''' &nbsp;– ಕಾಲೀನ್ ಆಟ್ವುಡ್''' ** ಐ ಯಾಮ್ ಲವ್'''' &nbsp;– ಆಂಟೊನೆಲ್ಲೆ ಕೆನ್ನಾರೋಜಿ ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ಜೆನ್ನಿ ಬೀವನ್ ** ''ದಿ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್'' &nbsp;– ಸ್ಯಾಂಡಿ ಪೋವೆಲ್ ** ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' &nbsp;– ಮೇರಿ ಜೋಫ್ರೆಸ್ |- ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಕಲನ ! style="background:#EEDD82;" ! style="width="50%" | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು |- | valign="top" | * '''''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' &nbsp;– ಆಂಗಸ್ ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಟರ್''' ** ''೧೨೭ ಅವರ್ಸ್'' &nbsp;– ಜಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ** ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' &nbsp;– ಆಂಡ್ರಿವ್ ವೈಸ್‌ಬ್ಲಂ ** ''ದಿ ಫೈಟರ್'' &nbsp;– ಪಮೇಲಾ ಮಾರ್ಟಿನ್ ** ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' &nbsp;– ತಾರಿಖ್ ಅನ್ವರ್ | valign="top" | * '''''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' &nbsp;– ಪಾಲ್ ಫ್ಲಾಂಕ್ಲಿನ್, ಕ್ರಿಸ್ ಕಾರ್‌ಬೌಲ್ಡ್, ಆಂಡ್ರಿವ್ ಲಾಕ್‌ಲಿ, ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಬೆಬ್''' ** ''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'' &nbsp;– ಕೆನ್ ರಾಲ್‌ಸ್ಟನ್, ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಕಾಬ್, ಕ್ಯಾರಿ ವಿಲೇಗಾಸ್,ಮತ್ತು ಸೀನ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ** ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹಾಲೋಸ್: ಭಾಗ ೧'' &nbsp;– ಟಿಮ್ ಬುರ್ಕ್, ಜಾನ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮ್ಯಾಂಜ್, ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಾಸ್ ಐತಾಡಿ ** ''ಹಿಯರ್‌ಆಫ್ಟರ್'' &nbsp;–ಮೈಕೇಲ್ ಓವನ್ಸ್, ಬ್ರಯಾನ್ ಗ್ರಿಲ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಟ್ರೊಜಾನ್ಸ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಜೋಯಿ ಫೇರೆಲ್ ** ''ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ೨'' &nbsp;– ಜ್ಯಾನೆಕ್ ಸಿರ್ಸ್ ಬೆನ್ ಸ್ನೊ, ಜೆಡ್ ರೈಟ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಸಡಿಕ್ |} ===ಗೌರವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== ಅಕಾಡೆಮಿಯು ೨ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ೨೦೧೦ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೩ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2010/20100825.html|title=Brownlow, Coppola,Godard and Wallach to Receive Academy’s Governors Awards |work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|AMPAS]] |publisher=AMPAS |accessdate=April 27, 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/about/awards/honorary.html |title=Honorary Academy Awards – Oscar Statuette & Other Awards |work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|AMPAS]] |publisher=AMPAS|accessdate=April 27, 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/about/awards/thalberg.html|title=Irving G. Thalberg Memorial Award – Oscar Statuette & Other Awards |work=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences|AMPAS]] |publisher=AMPAS |accessdate=April 27, 2011}}</ref> ====ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ==== * ಕೆವಿನ್ ಬ್ರೌನ್‌‍ಲೊ * ಜೀನ್-ಲಕ್ ಗೊಡಾರ್ಡ್ * ಎಲಿ ವಾಲ್ಲಚ್ ====೧೯೪೯: ಇರ್ವಿಂಗ್‌ ಜಿ. ಥಾಲ್ಬರ್ಗ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ==== * ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೋಪ್ಪೊಲಾ ==ಬಹು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== {{Col-begin}} {{Col-1-of-2}} ಕೆಳಗಿನ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು: * ಹನ್ನೆರಡು: ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' * ಹತ್ತು: ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' * ಎಂಟು: ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' ಮತ್ತು ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' * ಏಳು: ''ದಿ ಫೈಟರ್'' * ಆರು: ''೧೨೭ ಅವರ್ಸ್'' * ಐದು: ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' ಮತ್ತು''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' * ನಾಲ್ಕು: ''ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'' ಮತ್ತು ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' * ಮೂರು: ''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'' * ಎರಡು: ''ಬ್ಯುಟಿಫುಲ್'', ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹಾಲೋಸ್: ಭಾಗ ೧'', ಮತ್ತು ''ಹೌ ಟು ಟ್ರೈನ್ ಯುವರ್ ಡ್ರಾಗನ್'' {{Col-2-of-2}} ಕೆಳಗಿನ ಆರು ಚಿತ್ರಗಳು: ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು: * ನಾಲ್ಕು: ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' ಮತ್ತು''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' * ಮೂರು: ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' * ಎರಡು: ''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'', ''ದಿ ಫೈಟರ್'', ಮತ್ತು ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' {{Col-end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರು== ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.''<ref>{{cite news | author= | title=Presenters & Performers for the 83rd Academy Awards | url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/presenters.html | work=Academy of Motion Picture Arts and Sciences | date=December 13, 2010 | accessdate=February 26, 2011 | archive-date=ಜನವರಿ 30, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110130070639/http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/presenters.html | url-status=deviated | archivedate=ಜನವರಿ 30, 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130070639/http://www.oscars.org/awards/academyawards/83/presenters.html }}</ref>'' ===ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು=== {{hidden begin|toggle=left|title=Presenters (in order of appearance)|bodyalign=left|titlealign=left|titlebackground=#CCCCFF}} {| class="wikitable" |- ! ಹೆಸರು(ಗಳು) ! ಪಾತ್ರ |- | ಟಾಮ್ ಕೇನ್ | 83ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಕಾರ |- | [[ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿತರಣೆ |- | ಕಿರ್ಕ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಣೆ |- | ಮಿಲಾ ಕುನಿಸ್<br>ಜಸ್ಟಿನ್ ಟಿಂಬರ್‌ಲೇಕ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಕಿರು ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಫೀಚರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್<br>ಜಾಶ್ ಬ್ರಾಲಿನ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬದಲಾದ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ರಸ್ಸೆಲ್ ಬ್ರಾಂಡ್<br>ಹೆಲೆನ್ ಮಿರೆನ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | [[ರೀಸ್‌ ವಿದರ್‌ಸ್ಪೂನ್‌|ರೀಸ್ ವಿದರ್‌ಸ್ಪೂನ್]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ಟಾಮ್ ಶೆರಾಕ್ (AMPAS ಅಧ್ಯಕ್ಷ)<br>ಆನ್ನೆ ಸ್ವೀನೆ (ಡಿಸ್ನಿ-ABC ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ) | ABC and AMPASನಡುವೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿತರಣೆ ಒಪ್ಪಂದದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸುವ ವಿಶೇಷ ನಿರೂಪಣೆ |- | [[ನಿಕೋಲ್‌ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌|ನಿಕೋಲ್‌ ಕಿಡ್ಮನ್‌]]<br>[[ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌|ಹಗ್ ಜ್ಯಾಕ್ಮನ್‌]] | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅಂಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<br>ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಅಂಕದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು |- | ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಮೆಕನಾಗೆ<br>ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜಾನ್ಸನ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಸಂಕಲನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ಮಾರಿಸಾ ಟೋಮೈ | ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ಕೇಟ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚೆಟ್‌ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೇಕಪ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಡುಪು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವರು |- | ಕೆವಿನ್‌ ಸ್ಪೇಸಿ | ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗ "ಮೂವಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಐ ರಿಮೆಂಬರ್" ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು<br>ರಾಂಡಿ ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಿ ಬಿಲಾಂಗ್ ಟುಗೆದರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಡಿ ಮೂರ್ ಮತ್ತು ಜಕಾರಿ ಲೆವಿ ಪ್ರದರ್ಶನ "ಐ ಸೀ ದ ಲೈಟ್" ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. |- | ಜೇಕ್ ಗಿಲೆನ್‌ಹಾಲ್<br>ಆಮಿ ಅಡಾಮ್ಸ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಶಾರ್ಟ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.<br>ಬೆಸ್ಟ್ ಲೈವ್ ಆಕ್ಷನ್ ಶಾರ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ |- | ಓಪ್ರಾ ವಿನ್‌ಫ್ರೇ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. |- | ಬಿಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ | 25ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನ ನಿರೂಪಕ ಬಾಬ್ ಹೋಪ್ ಅವರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. |- | ಬಾಬ್ ಹೋಪ್ (ದಾಖಲೆ ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರ/ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) | ರಾಬರ್ಟ್ ಡೌನಿ ಜೂ. ಮತ್ತು ಜೂಡ್ ಲಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಕಲನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು |- | ರಾಬರ್ಟ್‌ ಡೌವ್ನೀ ಜೂ.<br>ಜೂಡ್‌ ಲಾ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು<br>ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಸಂಕಲನ |- | ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಹಡ್ಸನ್ | ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ವೆಲ್ಚ್ ಮತ್ತು ಎ.ಆರ್. ರೆಹ್ಮಾನ್ ಅವರ "ಇಫ್ ಐ ರೈಸ್" ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಗ್ವೇನೆತ್ ಪಾಲ್ರ್ಟೋ ಅವರ "ಕಮಿಂಗ್ ಹೋಮ್" ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<br>ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಗೀತೆ |- | ಹಾಲ್ಲೆ ಬೆರಿ | ಲೆನಾ ಹಾರ್ನೆಗೆ ಗೌರವ ಸ್ಮರಣೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. |- | ಕ್ಯಾಥಿರಿನ್ ಬೈಗ್‌ಲೊ<br>ಹಿಲೇರಿ ಸ್ವಾಂಕ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು |- | ಅನ್ನೆಟೆ ಬೆನಿಂಗ್ | ಹಾನರರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಭಾಗ ನೀಡಿದವರು ಮತ್ತು ಐರ್ವಿಂಗ್ ಜಿ. ಥಾಲ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. |- | ಜೆಫ್ ಬ್ರಿಜಸ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು |- | [[ಸಾಂಡ್ರಾ ಬುಲಕ್]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು |- | [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್|ಸ್ಟೀವನ್‌ ಸ್ಪೀಲ್‌ಬರ್ಗ್‌]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದವರು |} {{hidden end}} === ಪ್ರದರ್ಶಕರು === {{hidden begin|toggle=left|title=Performers (in order of appearance)|bodyalign=left|titlealign=left|titlebackground=#CCCCFF}} {| class="wikitable" |- ! ಹೆಸರು(ಗಳು) ! ಪಾತ್ರ ! ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ವಿಲಿಯಂ ರೋಸ್ | ಸಂಗೀತ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕ | ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರಾ |- | [[ಆನ್ ಹ್ಯಾಥ್‌ವೇ (ನಟಿ)|"ಆನ್ ಹಾಥ್ವೇ."]] | '''ಸಹ-ನಿರೂಪಣೆ''' | "ಆನ್ ಮೈ ಓನ್" |- | ರಾಂಡಿ ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್ | ಪ್ರದರ್ಶಕ | "ವಿ ಬಿಲಾಂಗ್ ಟುಗೆದರ್'" ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3'' ರಿಂದ |- | ಅಲನ್ ಮೆಂಕೆನ್<br>ಮ್ಯಾಂಡಿ ಮೂರ್<br>ಜಕಾರಿ ಲೆವಿ | ಪ್ರದರ್ಶಕರು | " ಐ ಸೀ ದಿ ಲೈಟ್" ''ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಡ್'' ನಿಂದ |- | ಎ. ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್‌<br>ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ವೆಲ್ಚ್ | ಪ್ರದರ್ಶಕರು | "ಇಫ್ ಐ ರೈಸ್" ''127 ಅವರ್ಸ್'' ನಿಂದ |- | ಗ್ವಿನೆತ್‌ ಪಾಲ್ಟ್ರೋ | ಪ್ರದರ್ಶಕರು | "ಕಮಿಂಗ್ ಹೋಮ್" ''ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್'' ನಿಂದ |- | ಸೆಲೈನ್ ಡಯಾನ್<ref>[http://www.ctv.ca/CTVNews/Entertainment/20110226/stars-rock-at-oscars-rehearsals-110226/ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ರಾಕ್ ದಿ ಕೋಡಕ್ ಎಟ್ ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ರಿಹರ್ಸಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629042351/http://www.ctv.ca/CTVNews/Entertainment/20110226/stars-rock-at-oscars-rehearsals-110226/ |date=2011-06-29 }} ''CTV ನ್ಯೂಸ್'' ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 2011-02-26</ref> | ಪ್ರದರ್ಶಕರು | "ಸ್ಮೈಲ್" ವಾರ್ಷಿಕ ''ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಂ'' ಗೌರವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ |- | PS22 ನೃತ್ಯಮೇಳ<ref name="yahoo1">{{Cite web |url=http://oscars.movies.yahoo.com/news/2347-8-ways-the-oscars-are-going-to-be-radically-different-this-year?nc |title=8 ವೇಸ್ ದಿ ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಆರ್ ಗೋಯಿಂಗ್ ಟು ಬಿ ರಾಡಿಕಲಿ ಢಿಫರೆಂಟ್ ದಿಸ್ ಇಯರ್ |access-date=2011-06-08 |archive-date=2011-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301200753/http://oscars.movies.yahoo.com/news/2347-8-ways-the-oscars-are-going-to-be-radically-different-this-year?nc |url-status=deviated |archivedate=2011-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110301200753/http://oscars.movies.yahoo.com/news/2347-8-ways-the-oscars-are-going-to-be-radically-different-this-year?nc }}</ref> | ಪ್ರದರ್ಶಕರು | "ಓವರ್ ದಿ ರೇನ್‌ಬೋ" ''ದಿ ವಿಜಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಓಜ್'' ನಿಂದ. ಸಮಾರೋಪ ವಿಭಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ |} {{hidden end}} == ''ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಂ'' == ವಾರ್ಷಿಕ ''ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್'' ಗೌರವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೆಲೈನ್ ಡಿಯಾನ್ ಸ್ಮೈಲ್ ಹಾಡನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು. ಜತೆಗೆ, ಹ್ಯಾಲೆ ಬೆರ್ರಿ ಲೀನಾ ಹಾರ್ನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಗೌರವವು ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: {{Col-begin}} {{Col-2}} * ಜಾನ್ ಬ್ಯಾರಿ * ಗ್ರಾಂಟ್ ಮೆಕ್ಯೂನ್ * ಟೋನಿ ಕರ್ಟಿಸ್ * ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲಿಮ್ಯಾಟೊ * ಟಾಮ್ ಮ್ಯಾಕಿವಿಕ್ಜ್ * ಗ್ಲೋರಿಯಾ ಸ್ಟೌರ್ಟ್‌ * ವಿಲಿಯಂ ಫ್ರೇಕರ್ * ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ * ಲಯೋನೆಲ್ ಜೆಫ್ರೀಸ್ * ಸ್ಯಾಲಿ ಮೆಂಕೆ * ರೋನಿ ಚೇಸನ್ * ಲೆಸ್ಲಿ ನೀಲ್‌ಸನ್ * ರಾಬರ್ಟ್ B. ರಾಡ್‌ನಿಟ್ಜ್ * ಕ್ಲಾಡ್ ಚಾಬ್ರಾಲ್ * ಪೀಟೆ ಪೋಸ್ಟೆಲ್ತ್‌ವೇಟ್ * ಬಿಲ್ ಲಿಟಲ್‌ಜಾನ್ * ಪೀರೆ ಗಫ್ರಾಯ್ * ಅಲಾನ್ ಹ್ಯೂಮ್ * ಐರ್ವಿನ್ ಕೆರ್ಶ್‌ನರ್ * ಡೆನ್ನಿಸ್ ಹಾಪರ್ * ಪ್ಯಾಟ್ರಿಸಿಯ ನೀಲ್ {{Col-2}} * ಜಾರ್ಜ್ ಹಿಕೆನ್‌ಲೂಪರ್ * ಐರ್ವಿಂಗ್ ರಾವೆಚ್ * ರಾಬರ್ಟ್ ಕಲ್ಪ್ * ರಾಬರ್ಟ್ F. ಬಾಯ್ಲೆ * ಮೇರಿಯೊ ಮಾನಿಸೆಲ್ಲಿ * ಲಿನ್ ರೆಡ್‌ಗ್ರೇವ್ * ಎಲ್ಲಿಯಟ್ ಕಾಸ್ಟ್‌ನರ್ * ಡಿಡೆ ಅಲ್ಲೆನ್ * ಸುಸನ್ನಾ ಯಾರ್ಕ್ * ಪೀಟರ್ ಯೇಟ್ಸ್ * ಅನ್ನೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ * ಆರ್ಥರ್ ಪೆನ್ * ಥಿಯೋನಿ ಆಲ್ಡ್‌ರೆಜ್ * ರೋನಾಲ್ಡ್ ನೀಮ್ * ಡೇವಿಡ್ ವೋಲ್ಪರ್ * ಜಿಲ್ ಕ್ಲೇಬರ್ಗ್ * ಬ್ಲೇಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ * ಲೆನಾ ಹಾರ್ನ್ * ಕೆವಿನ್ ಮೆಕಾರ್ತಿ * ಡೈನೊ ಡೆ ಲಾರೆಂಟಿಸ್ {{Col-end}} ==ಸಮಾರಂಭದ ಮಾಹಿತಿ== ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಯುವ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಮತ್ತು ಡಾನ್ ಮಿಶ್ಚರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಮತ್ತು [[ಆನ್ ಹ್ಯಾಥ್‌ವೇ (ನಟಿ)|ಅನ್ನೆ ಹಾಥ್ವೇ]]ಯನ್ನು ಸಹ-ನಿರೂಪಕರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಫ್ರಾಂಕೊ ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಟನೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ನಟ ಅಥವಾ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಅವನು ಅಥವಾ ಅವಳು ನಿರೂಪಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದು, ೧೯೭೩ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ಎಂದು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೈಕೇಲ್ ಕೇನ್ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಸಹ- ನಿರೂಪಣೆ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಸ್ಲೂಥ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾದರು. ನಟನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಕೊನೆಯ ನಿರೂಪಕ ಡೇವಿಡ್ ನಿವೆನ್. ೧೯೫೯ರ ೩೧ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ''ಸಪರೇಟ್ ಟೇಬಲ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://moviesblog.mtv.com/2011/01/25/james-franco-isnt-the-first-oscar-nominated-oscar-host|title=James Franco Isn't The First Oscar-Nominated Oscar Host!|access-date=2011-06-08|archive-date=2011-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110227181645/http://moviesblog.mtv.com/2011/01/25/james-franco-isnt-the-first-oscar-nominated-oscar-host|url-status=dead}}</ref> ೮೩ನೇ ಸಮಾರಂಭವು ೧೯೫೭ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭವು ಪುರುಷ-ಮಹಿಳೆ ದ್ವಯರಿಂದ ಸಹ ನಿರೂಪಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪುರುಷ-ಮಹಿಳೆ ದ್ವಯರು ನಿರೂಪಣೆ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="yahoo1" /> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ, AMPAS ಈ ವರ್ಷದ ಸಮಾರಂಭವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news |author=Pond, Steve |title=A guide to the Academy’s Interactive Oscar Features |url=http://www.thewrap.com/awards/column-post/guide-academys-interactive-oscar-features-25050 |work=The Wrap |date=February 25, 2011 |accessdate=April 19, 2011 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428223207/http://www.thewrap.com/awards/column-post/guide-academys-interactive-oscar-features-25050 |url-status=deviated |archivedate=ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110428223207/http://www.thewrap.com/awards/column-post/guide-academys-interactive-oscar-features-25050 }}</ref> ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಅದರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ oscar.comಪುನಾರಚಿಸಿ ಎಲ್ಲ ನಾಮಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ತುಣಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು AMPASಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ABC ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವಿಡಿಯೊ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಿಡಿಯೊ ಬ್ಲಾಗ್ "ರೋಡ್ ಟು ದಿ ಆಸ್ಕರ್ಸ್" ಆಯೋಜಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Academy Hits the "Road to the Oscars®" on Nominations Morning|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2011/20110119a.html|publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]|date=January 19, 2011|accessdate=April 19, 2011}}</ref><ref>{{cite news | author=Carbone, Gina | title=Chris Harrison Goes All Roger Ebert for 'Road to the Oscars' Webcast | url=http://www.wetpaint.com/the-bachelorette/articles/chris-harrison-goes-all-roger-ebert-for-road-to-the-oscars-webcast | work=The Wrap | accessdate=April 19, 2011 | archive-date=ಜನವರಿ 27, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110127182915/http://www.wetpaint.com/the-bachelorette/articles/chris-harrison-goes-all-roger-ebert-for-road-to-the-oscars-webcast | url-status=deviated | archivedate=ಜನವರಿ 27, 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110127182915/http://www.wetpaint.com/the-bachelorette/articles/chris-harrison-goes-all-roger-ebert-for-road-to-the-oscars-webcast }}</ref> ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಟ್ವಿಟರ್ ಮತ್ತು [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್]] ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ನಟ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಹ ನಿರೂಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ನಾಮಿನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಆಯ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news | title=You’re Invited to Send Questions to Oscar's Guests | url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2011/20110222b.html | publisher = [[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] | date=February 22, 2011 | accessdate=April 19, 2011}}</ref> [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|$]]೪.೯೯ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಎರಡು ಡಜನ್ ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಕೆಂಪು ಹಾಸಿನಿಂದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಬಾಲ್‌ಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆಸ್ಕರ್ ಸಮಾರಂಭದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news | author=King, Susan | title=Oscars offer unprecedented backstage access | url=http://www.goldderby.com/films/news/1166/oscars-offer-unprecedented-backstage-access.html | work=Gold Derby. [[Los Angeles Times]] | publisher=[[Tribune Company]] | date=February 18, 2011 | accessdate=April 19, 2011 | archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110222191518/http://www.goldderby.com/films/news/1166/oscars-offer-unprecedented-backstage-access.html | url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಜತೆಗೆ, ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫ್ರೈಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗದ ವಿಜೇತನನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲು ಹೊಸ ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಹೊಸ ಲಕೋಟೆಯನ್ನು ಲೋಹೀಯ ಚಿನ್ನದ ಕಾಗದದಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮೆರುಗಿನ ಗೆರೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಕರ್ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನುಣುಪಾದ ಚಿನ್ನದ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author=Levy, Glen| title=Just What the Oscars Need: A New Envelope | url=http://newsfeed.time.com/2011/02/17/just-what-the-oscars-need-a-new-envelope/ |work=[[Time (magazine)|Time magazine]]|publisher=[[Time Inc.|Time Inc]]|date=February 17, 2011|accessdate=April 19, 2011}}</ref><ref>{{citenews|url=http://latimesblogs.latimes.com/awards/2011/02/oscars-the-envelope-gets-a-new-design-.html|title=Oscars: The envelope gets a new design|author=King, Susan|publisher=''[[Los Angeles Times]]''|date=February 16, 2011|accessdate=April 19, 2011}}</ref> ===ವೋಟಿಂಗ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ=== ಎರಡನೇ ಅನುಕ್ರಮ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರಮುಖ ನಾಮಿನಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ ಮೂರು ನಾಮಿನಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಐದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುಂಚೆ ೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದವು.<ref name="boxofficeoscars83">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3057&p=.htm |title=2010 Academy Award Nominations |publisher=Box Office Mojo |date= |accessdate=March 2, 2011}}</ref> ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರದ ನಾಮಿನಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ೧.೨ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೯ರ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೊತ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸರಾಸರಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ೧೧೯.೩ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿತ್ತು.<ref name="boxofficeoscars83" /> ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರದ ನಾಮಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅಗ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸೇರಿವೆ. ಜನವರಿ ೨೫ರಂದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರದ ನಾಮಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೧೪.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="fandangooscars">{{cite news |url=http://www.fandango.com/boxoffice+numbers+for+oscar+bestpicture+nominees/news/7476?wssac=123&wssaffid=11788 |work=Fandango.com |title=Box-office numbers for Oscar best-picture nominees |accessdate=January 27, 2011 |date=January 25, 2011 |archive-date=ಜೂನ್ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616141941/http://www.fandango.com/boxoffice+numbers+for+oscar+bestpicture+nominees/news/7476?wssac=123&wssaffid=11788 |url-status=dead }}</ref> ಇತರೆ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರ ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' ಆಗಿದ್ದು, ೨೯೨.೫ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="fandangooscars" /> ಉಳಿದ ಎಂಟು ನಾಮಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' ೧೩೭.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="fandangooscars" /> ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' ($೯೫.೪ ದಶಲಕ್ಷ),<ref name="fandangooscars" /> ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' $೮೩.೨ ದಶಲಕ್ಷ,<ref name="fandangooscars" /> ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ($೭೨.೬ ದಶಲಕ್ಷ),<ref name="fandangooscars" /> ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ($೫೭.೩ ದಶಲಕ್ಷ),<ref name="fandangooscars" /> ''ದಿ ಕಿಡ್ಸ್ ಆರ್ ಆಲ್ ರೈಟ್'' ($೨೦.೮ ದಶಲಕ್ಷ),<ref name="fandangooscars" /> ''೧೨೭ ಅವರ್ಸ್'' ($೧೧.೨ ದಶಲಕ್ಷ),<ref name="fandangooscars" /> ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ''ವಿಂಟರ್ಸ್ ಬೋನ್'' ($೬.೨ ದಶಲಕ್ಷ).<ref name="fandangooscars" /> ವರ್ಷದ ಅಗ್ರ ೫೦ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, ೫೫ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೫ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಕೇವಲ ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' (೧ನೇಯ), ''ಇನ್‌ಸೆಪ್ಷನ್'' (೫ನೇಯ), ''ಹೌ ಟು ಟ್ರೈನ್ ಯುವರ್ ಡ್ರಾಗನ್'' (೯ನೇಯದು), ''ಟ್ರೂ ಗ್ರಿಟ್'' (೧೭ನೇಯದು), ''ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್'' (೨೯ನೇಯದು), ''ದಿ ಟೌನ್'' (೩೨ನೇಯದು), ''ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ವ್ಯಾನ್'' (೩೮ನೇಯದು), ಮತ್ತು ''ದಿ ಫೈಟರ್'' (೪೫ನೇಯದು) ನಿರ್ದೇಶನ, ನಟನೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿವೆ. ಇತರೆ ಅಗ್ರ ೫೦ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಅಲೈಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್'' (ಎರಡನೆಯದು) ''ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ೨'' (೩ನೆಯದು), ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹಾಲೋಸ್, ಭಾಗ೧'' (೬ನೆಯದು), ''ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಡ್'' (೧೦ನೆಯದು), ''ಟ್ರಾನ್: ಲೀಗಸಿ'' (೧೨ನೆಯದು), ''ಸಾಲ್ಟ್'' (೨೧ನೆಯದು), ಮತ್ತು''ಅನ್‌ಸ್ಟಾಪೇಬಲ್'' (೩೯ನೆಯದು). ===ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು=== ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ನೀಡಿದವು.<ref>{{cite news|url=http://www.myfoxphilly.com/dpp/entertainment/022811-critics%3A-oscars-were-historic-bomb|title=Critics: Oscars Were Historic Bomb|accessdate=February 28, 2011|date=February 28, 2011|publisher=[[WTXF-TV]]|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 3, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303081519/http://www.myfoxphilly.com/dpp/entertainment/022811-critics:-oscars-were-historic-bomb|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಥ್ವೇ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕೊ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ವ್ಯವಹಾರ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಹಾಥ್ವೇಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರೆ, ಫ್ರಾಂಕೋ ಅವರ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಇರುಸುಮುರುಸು ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ತಾವು ನೋಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭದ ಪ್ರಸಾರ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ರಾತ್ರಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದ ವಿಜೇತರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು. "ಡೆಡ್. ಇನ್. ದಿ. ವಾಟರ್."<ref>{{cite news|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110227/OSCARS/110229986|title=Oscars: "King" wins, show loses|authorlink=Roger Ebert|last=Ebert|first=Roger|accessdate=February 28, 2011|date=February 27, 2011|work=Roger Ebert|publisher=[[Roger Ebert]]|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 2, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110302092730/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20110227%2FOSCARS%2F110229986|url-status=dead}}</ref> ''ಹಾಲಿವುಡ್ ವರದಿಗಾರ'' ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು"ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ಈ ವರ್ಷವು, ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ತೀರಾ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಿತು. ಅದು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ರೀತಿ."<ref>{{citenews|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/franco-bombs-at-oscars-makes-162234|title=83rd Annual Academy Awards: Television Review|author=Tim Goodman|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|date= February 28, 2011|accessdate= February 28, 2011}}</ref> ಇದೇ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ''ರಾಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ವಿಮರ್ಶಕ ಪೀಟರ್ ಟ್ರಾವರ್ಸ್ ಧ್ವನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಸಮಾರಂಭ ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.rollingstone.com/movies/blogs/the-travers-take/worst-oscars-ever-20110228|title=Worst. Oscars. Ever.|authorlink=Peter Travers|last=Travers|first=Peter|accessdate=March 1, 2011|date=February 28, 2011|work=[[Rolling Stone]]|publisher=Wenner Media LLC|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110228194420/http://www.rollingstone.com/movies/blogs/the-travers-take/worst-oscars-ever-20110228|url-status=deviated|archivedate=ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228194420/http://www.rollingstone.com/movies/blogs/the-travers-take/worst-oscars-ever-20110228}}</ref> CNNಪರಾಮರ್ಶೆಯು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ C ದರ್ಜೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಿರೂಪಕರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ಆಸ್ಕರ್‌ಗಳು ಲೇಡಿ ಗಾ ಗಾ ಗ್ರಾಮಿಗಳ ರೀತಿಯಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ: ನಾವು ಯುವೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಮೇಲುಗೈಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಹಾಥ್ವೇ ನಿರೂಪಕ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಅದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು. ಅನ್ನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಫ್ರಾಂಕೊ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಕಕ್ಕಾಬಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರು."<ref>{{citenews|url=http://ireport.cnn.com/docs/DOC-563277?ref=feeds%2Foncnn|title=83rd Oscars Review: To Hip To Be Square?|author=TheVideoMan|publisher=[[CNN]]|date=February 28, 2011|accessdate=February 28, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 3, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110303074246/http://ireport.cnn.com/docs/DOC-563277?ref=feeds%2Foncnn|url-status=dead}}</ref> ''E. '' ಇದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವೇ ಎಂದು ''ಆನ್‌ಲೈ'' ನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿತು. ಆಸ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಇದರಲ್ಲಿತ್ತು: ಗಾಂಭೀರ್ಯವಿಲ್ಲದ, ತಜ್ಞತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದ ನಮ್ಮಂತವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವ ಮನರಂಜನೆ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{citenews|url=http://www.eonline.com/uberblog/b228275_best_worst_of_2011_oscars_yes_its_bad.html|title=Best & Worst of the 2011 Oscars: Yes, It's That Bad|author=Erik Pederson|publisher=''[[E! Entertainment]]''|website=''E! Online''|date=February 27, 2011|accessdate= February 28, 2011}}</ref> ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ''ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್'' ಲಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿಮರ್ಶಕ ಕೆನ್ ಟಕರ್, ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹಾಸ್ಯಮಯ, ಆರಾಮ, ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಹಾಥ್ವೇ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಸ್ಕರ್ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಅವರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ರಾತ್ರಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸಿತು. ಸಂತೋಷದ, ಅಚ್ಚರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಯೋಜಿತವಾದ ಸುಂದರ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು. ಸಮಾರಂಭದ ಬಗ್ಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅದೊಂದು ವಿನೋದದ, ಚುರುಕಿನ ಗತಿಯ ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.<ref>{{citenews|url=http://watching-tv.ew.com/2011/02/28/oscars-kings-speech-franco-hathaway/|title=The Oscar telecast review: The hosts, the speeches, the mistakes, the ad-libs...|publisher=''[[Entertainment Weekly]]''|author=Ken Tucker|date=February 28, 2011|accessdate=February 28, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 1, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301042728/http://watching-tv.ew.com/2011/02/28/oscars-kings-speech-franco-hathaway/|url-status=dead}}</ref> ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಮೇರಿ ಮೆಕ್‌ನಮಾರಾ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಫ್ರಾಂಕ್‌ವೇ ಮತ್ತು ಹಾಥ್ವೇ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ಮೊದಲಿಗೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಕಂಡುಬಂದರು. ಎಮ್ಮೀಸ್ ಜತೆ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಷ್ಟು ಅಂಕಗಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಬಳಿಕ ರಿಕಿ ಗೆರ್ವಾಯಿಸ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೇವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರು ನಿಶ್ಚಿಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಉಚ್ಚ ಸ್ವರದಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ನಿಖರವಾಗಿ ಅತೀ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರದಾನ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಂಜೆಯು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವ್ಯವಹಾರದ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆ, ಬೇಸರದ ಏಕರೂಪತೆಯು ವಿಜೇತರ ನಿರಂತರ ಮುಂಗಾಣ್ಕೆಯಿಂದ ಉಲ್ಬಣಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ವಿಜೇತರ "ಥ್ಯಾಂಕ್ ಯು"ಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಯಾರೊಬ್ಬರನ್ನು ಅನಾದರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{citenews|url=http://theenvelope.latimes.com/la-et-oscar-tv-20110228,0,3229157.story|title=Television Review: Anne Hathaway and James Franco play it safe|author=Mary McNamara|publisher=''[[Los Angeles Times]]''|date=February 28, 2011|accessdate=February 28, 2011}}</ref> ಮನರಂಜನೆ ಅಂಕಣಕಾರ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಗರ್ ಪಾಲ್ ಶೀನನ್ ಫ್ರಾಂಕೋ ಮತ್ತು ಹಾಥ್ವೇ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಗೇಲಿಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯು ಅವನ ಜತೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೇ ತಾಯಿಯ ಜತೆ ಇದ್ದದ್ದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{citenews|url=http://www.goldderby.com/films/news/1236/oscars-2010-the-good-the-bad-and-the-ugly-take-2.html|title=Oscars 2010: The Good, the Bad, and the Ugly (Take 2)|author=Sheenan, Paul|publisher=''[[Los Angeles Times]]''|date=February 28, 2011|accessdate=April 20, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 4, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110304171651/http://www.goldderby.com/films/news/1236/oscars-2010-the-good-the-bad-and-the-ugly-take-2.html|url-status=dead}}</ref> ===ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ=== ''ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್'' ನಡೆಸಿದ ಜನಮತ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಶೇಕಡ ೫೭ ವೀಕ್ಷಕರು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿರದ ಅತೀ ಕೆಟ್ಟದೆಂದು ದರ್ಜೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://entertainment.blogs.foxnews.com/2011/02/27/oscar-flash-poll-was-this-the-worst-oscars-ever/ |title=Oscar Flash Poll: Was this the most boring Oscars ever? « Entertainment |publisher=Entertainment.blogs.foxnews.com |date=April 7, 2010 |accessdate=March 2, 2011 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 2, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302054951/http://entertainment.blogs.foxnews.com/2011/02/27/oscar-flash-poll-was-this-the-worst-oscars-ever/ |url-status=dead }}</ref> ABCಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರವು ಸರಾಸರಿ ೩೭.೯೦ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಶೇಕಡ ೧೦ರಷ್ಟು ಕುಸಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="zapratings">{{cite news | author=Robert Seidman | title=TV Ratings Broadcast Top 25: Oscars, 'American Idol,' 'NCIS,' 'Glee,' 'Modern Family' Top Week 23 Viewing | url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/03/01/tv-ratings-broadcast-top-25-oscars-american-idol-ncis-glee-modern-family-top-week-23-viewing/84131 | work=TV by the Numbers | publisher=[[Zap2it]] | date=March 1, 2011 | accessdate=March 1, 2011 | archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110425153104/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/03/01/tv-ratings-broadcast-top-25-oscars-american-idol-ncis-glee-modern-family-top-week-23-viewing/84131 | url-status=deviated | archivedate=ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425153104/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/03/01/tv-ratings-broadcast-top-25-oscars-american-idol-ncis-glee-modern-family-top-week-23-viewing/84131 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://screenrant.com/academy-award-ratings-oscars-2011-mssny-103725/ |title=The 83rd Academy Awards Ratings Down 9% From 2010 |publisher=Screen Rant |date= |accessdate=2011-03-02 |archive-date=2011-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305003207/http://screenrant.com/academy-award-ratings-oscars-2011-mssny-103725/ |url-status=deviated |archivedate=2011-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305003207/http://screenrant.com/academy-award-ratings-oscars-2011-mssny-103725/ }}</ref> ಅಂದಾಜು ೭೧.೪೫ದಶಲಕ್ಷ ಒಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಕರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿತರಣೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಇದರ ಜತೆಗೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೧೮-೪೯ ವಯೋಮಾನದ ನಡುವೆ ೩೩.೯೬ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ೧೧.೭೮ ರೇಟಿಂಗ್ ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ಶೇಕಡ ೧೨ರಷ್ಟು ಕುಸಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮುಂಚಿನ ಎರಡು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ನೀಲ್ಸನ್ ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಪಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು ೨೨.೯೭ಶೇಕಡ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ೩೩.೬೩ ಪಾಲನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.<ref name="zapratings" /> ==ವಿವಾದಗಳು== ==="ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ" ಭಾಷಣ=== ಮೆಲ್ಲಿಸ್ಸಾ ಲಿಯೊ ತನ್ನ ''ದಿ ಫೈಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ನಾನು [[ಕೇಟ್‌ ವಿನ್ಸ್ಲೆಟ್‌|ಕೇಟ್‌]]ನನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದು ಅತೀ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂತು(ಇಟ್ ಲುಕ್ಡ್ ಸೊ ಫಕಿಂಗ್ ಈಸಿ) ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref name="Leospeech">{{citenews|url=http://www.mtv.com/news/articles/1658810/melissa-leo-oscars-speech.jhtml|title=Melissa Leo Drops F-Bomb While Accepting Best Supporting Actress Oscar|author=Brian Warmouth|publisher=[[MTV]]|website=MTV.com|date=February 28, 2011|accessdate=April 26, 2011|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427145053/http://www.mtv.com/news/articles/1658810/melissa-leo-oscars-speech.jhtml|url-status=dead}}</ref> ೭ ಸೆಕೆಂಡಿನ ಟೇಪ್ ವಿಳಂಬದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರಕ ABC ಫಕ್‌ಇಂಗ್ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬ್ಲೀಪ್ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ತನ್ನ ಅಸಭ್ಯ ಶಬ್ದದ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ಮನಗಂಡ ಲಿಯೊ ವೇದಿಕೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯು ಆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳ. ಅದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ನೋವಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{citenews|url=http://www.variety.com/article/VR1118032956?refcatid=13|title=Melissa Leo drops Oscar’s first F-bomb|author=Dave McNary|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]|website=Variety.com|date=February 27, 2011|accessdate=April 27, 2011}}</ref><ref>{{citenews|url=http://content.usatoday.com/communities/entertainment/post/2011/02/melissa-leo-apologizes-for-using-f-word-/1|author=Anne Oldenburg|title=Melissa Leo apologizes for using f-word|publisher=[[USA Today]] |date=February 27, 2011|accessdate=April 27, 2011}}</ref> ===ಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್ ಮತ್ತು ಜೋಶ್ ಬ್ರಾಲಿನ್ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಚುಂಬನ ಸೇರಿಸದಿರುವುದು=== LGBTಆಸಕ್ತಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಜೋಶ್ ಬ್ರಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್ ಅವರ ಪೆನೆಲೋಪ್ ಕ್ರಜ್ ವಿಸ್ತರಿತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಚುಂಬನವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ABCನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು.<ref>[http://www.advocate.com/News/Daily_News/2011/03/01/Oscar_Show_Cut_Bardem_Brolin_Kiss/ ಆಸ್ಕರ್ ಶೋ ಕಟ್ ಬಾರ್ಡೆಂ, ಬ್ರಾಲಿನ್ ಕಿಸ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://ontopmag.com/article.aspx?id=7689&MediaType=1&Category=22 |title=ದಿ ಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್, ಜೋಷ್ ಬ್ರಾಲಿನ್ ಆಸ್ಕರ್ ಕಿಸ್ ದೆಟ್ ವಾಸನ್ಟ್ ಟೆಲಿವೈಸ್ಡ್ |access-date=2026-04-22 |archive-date=2013-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130720104029/http://www.ontopmag.com/article.aspx?id=7689&MediaType=1&Category=22 |url-status=dead }}</ref> ABC ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.afterelton.com/TV/2011/02/oscars-javier-bardem-josh-brolin-gay-kiss-oscars Jಜೇವಿಯರ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್ ಜೋಷ್ ಬ್ರಾಲಿನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಡ್ ಎಂಡ್ ಕಿಸ್ಸ್‌ಡ್ ಎಟ್ ಆಸ್ಕರ್ಸ್. ][http://www.afterelton.com/TV/2011/02/oscars-javier-bardem-josh-brolin-gay-kiss-oscars ಟೂ ಬ್ಯಾಡ್ ಇಟ್ ಡಿಡನ್ಟ್ ಮೇಕ್ ದಿ ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್]</ref> ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಸಲಿಂಗಿಯಾದ ಬ್ರೂಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು: <blockquote>ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಚುಂಬನದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಯೋಜನೆಯು ಜೋಷ್ ಮತ್ತು ಜೇವಿಯರ್ ಪರಿಚಯದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ಪೆನೆಲೋಪ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ನೃತ್ಯ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಗೇ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಜೋಷ್ ಮತ್ತು ಜೇವಿಯರ್ ಕ್ಷಣವು(ನಾನು ಅವರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಚುಂಬಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಕಲ್ಪನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ-ಅದನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇಳಿದೆ)ಅದು ಮಹತ್ತರ ಟಿವಿ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಚುಂಬಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಕಣ್ಸೆಳೆವ {{sic}} ಕ್ರಜ್‌ರತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದೆವು. ನಾವು ಆಕೆಯ ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್ ಚಿತ್ರದಿಂದ ವಾಪಸಾದ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೇವಿಯರ್ ಪೀಠದತ್ತ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.afterelton.com/TV/2011/03/oscars-bruce-cohen-javier-bardem-josh-brolin-kiss ಔಟ್ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ ಬ್ರೂಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಅಡ್ರೆಸಸ್ ವೈ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ಡಿಡನ್ಟ್ ಶೋ ಕಿಸ್ ಬೆಟ್ವೀನ್ ಬಾರ್ಡೆಮ್ ಎಂಡ್ ಬ್ರಾಲಿನ್]</ref></blockquote> ===''ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಂ'' ಹೊರತುಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳು=== ಕೋರಿ ಹೇಮ್ ''ಲ್ಯೂಕಾಸ್'', ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಬಾಯ್ಸ್'' ಮತ್ತು ''ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಟು ಡ್ರೈವ್'' ಪಾತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ೨೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ನಟರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರೂ,<ref>{{cite news |first=Xan |last=Brooks |url=https://www.theguardian.com/film/2011/feb/28/corey-haim-oscars-tribute-ceremony |title=Hollywood snubs Corey Haim at Oscars |work=[[The Guardian]] |date=February 28, 2011 |accessdate=March 1, 2011}}</ref> ೧೭ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಂ ಗೌರವ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |first=Michael |last=Preston |url=http://www.nbcchicago.com/entertainment/movies/NATL-Corey-Haim-Snubbed-in-Oscar-Memorial-Tribute-117049943.html |title=Corey Haim Snubbed in Oscars' Memorial Tribute |work=[[NBC]] |date=February 28, 2011 |accessdate=March 1, 2011}}</ref> ಮಾಧ್ಯಮ ಇದನ್ನು ತೇಜೋವಧೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹೈಮ್ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಕರ್ಸ್‌ನಿಂದ ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news |first=Raquel |last=Dillon |url=http://www.thestar.com/entertainment/article/945955--corey-haim-among-actors-snubbed-by-oscar-s-memorial |title=The Oscars Snub Corey Haim and others |work=[[Toronto Star]] |date=February 28, 2011 |accessdate=February 28, 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.usmagazine.com/moviestvmusic/news/corey-haim-snubbed-at-oscars-in-memoriam-tribute-2011282 |title=Corey Haim Snubbed at Oscars In Memoriam Tribute |work=US Magazine.com |date=February 28, 2011 |accessdate=March 1, 2011}}</ref> ===ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸಮಾರಂಭದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ=== ೨೦೧೧ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೫ರಂದು ವರದಿಗಾರ ನಿಕ್ಕಿ ಫಿಂಕೆಜಾಲತಾಣ ''Deadline.com'' ನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{citenews|url=http://oscars.movies.yahoo.com/blog/101-the-oscar-schedule-has-been-leaked?nc|title=The Oscar Schedule Has Been Leaked|author=Will Leitch|publisher=Yahoo! Movies|website=Yahoo.com|date=February 25, 2011|accessdate=February 26, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 1, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301195744/http://oscars.movies.yahoo.com/blog/101-the-oscar-schedule-has-been-leaked?nc|url-status=deviated|archivedate=ಮಾರ್ಚ್ 1, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110301195744/http://oscars.movies.yahoo.com/blog/101-the-oscar-schedule-has-been-leaked?nc}}</ref> [[ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ, ನಿರೂಪಕರಾದ ಫ್ರಾಂಕೊ ಮತ್ತು ಹಾಥ್ವೇ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಚಿನ ನಿರೂಪಕ ಬಿಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ, ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಬೈಜ್‌ಲೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್|ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್‌ಬರ್ಗ್]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೋರಿಕೆಯಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯು ಇತರೆ ವಿವರಗಳ ನಡುವೆ ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{citenews|url=http://www.deadline.com/2011/02/snorefest-oscar-show-rundown-exclusive-spoilers-from-the-annotated-schedule/|title=Billy Crystal Is Making Oscars Appearance: Exclusive Spoilers From Detailed Schedule|author=Nikki Finke|publisher=Deadline|website=Deadline.com|date=February 26, 2011|accessdate= February 26, 2011}}</ref> ==ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ== {{hidden begin|titlestyle=text-align:center|border=#aaa 1px solid|title=List of international telecasts}} {{div col|colwidth=30em}} ;A * [[ಅಂಡೋರ|ಆಂಡೋರಾ]] – ಕೆನಾಲ್+ ಸ್ಪೇನ್ * [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]] – ಎಲ್ ಟ್ರೇಸ್ ಮತ್ತು TNT ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ * [[ಆರ್ಮೇನಿಯ]] – ಆರ್ಮೇನಿಯ TV ಚಾನೆಲ್ * [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] – ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೂವಿ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ * [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ]] – ಪ್ರೊ ೭ ಮತ್ತು ORF ೧ * [[ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್|ಅಜರ್‌ಬೈಜಾನ್]] – AZTV ;B. * [[ಬೆಲಾರುಸ್|ಬೆಲಾರಸ್]] – ಪಬ್ಲಿಕ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ TV * ಬೆಲ್ಜಿಯಂ – BE TV SA (French) ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್ ೧ (ಫ್ಲೆಮಿಷ್) * [[ಬೊಲಿವಿಯ]] – ಯೂನಿಟೆಲ್ * [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ]] – ಬಲ್ಗೇರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ TV ;C * [[ಕೆನಡಾ]] – CTV * [[ಚಿಲಿ]] – ಲಾ ರೆಡ್ ಮತ್ತು TNT * [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]] – CCTV-೬ ಮೂವಿ ಚಾನೆಲ್ * [[ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ|ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ]] – ಟೆಲೆಟಿಕಾ ಕೆನಾಲ್ ೭ * ಸೈಪ್ರಸ್ – ನೋವಾಸಿನೆಮಾ ೧ * [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] – HBO ಜೆಕ್ ;D * [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] – TV ೨ ಫಿಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಡಾನ್ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ರೇಡಿಯೊ TV * ಡಾಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ – ಕೆನಾಲ್ ೨ ;E. * [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್|ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡೋರ್]] – ಕೆನಾಲ್ ಡೋಸ್ ;F * [[ಫಿಜಿ]] – ಫಿಜಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ * [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್]] – ನೆಲೊನೆನ್ * [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] – ಕೆನಾಲ್+ ;G * [[ಜಾರ್ಜಿಯ]] – ರುಸ್ಟಾವಿ ೨ * [[ಜರ್ಮನಿ]] – ಪ್ರೊ ೭ * [[ಗ್ರೀಸ್]] – ನೊವಾಸಿನೆಮಾ೧ * [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗೌಟೆಮಾಲಾ]] – ಚಾನೆಲ್ ೩, ಚಾನೆಲ್ ೭,ಚಾನೆಲ್ ೧೧ ಮತ್ತು ಚಾನೆಲ್ ೧೩ ;H * [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಕಾಂಗ್]] – ಪರ್ಲ್ ಚಾನೆಲ್/TVBಮತ್ತುಸ್ಟಾರ್ ಮೂವೀಸ್ * ಹೊಂಡುರಾಸ್ – Compania Televisora Hondureña * ಹಂಗರಿ – HBO ಹಂಗರಿ ;I * [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್]] – ೩೬೫ ಮೀಡಿಯ * [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] – RTE ಮತ್ತು RTE ೨ * [[ಇಸ್ರೇಲ್]] – ಹಾಟ್ ಸಿನೇಮಾ ಚಾನೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು /ಯೆಸ್ ಇಸ್ರೇಲ್/DBS ಸೆಟಲೈಟ್ TV * [[ಇಟಲಿ]] – ಸ್ಕೈ ಇಟಾಲಿಯ ;J * [[ಜಪಾನ್]] – ವೊವೊವ್ ಮತ್ತು NHK ;K * ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್[[ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್]] – ಚಾನೆಲ್ ೩೧ ;L * [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]] – TNTಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ * ಲೈಚ್‌ಟೆನ್‌ಸ್ಟೈನ್ – ಪ್ರೊ ೭ * ಲಿಥುಯಾನಿಯ – ವಿಯಾಸತ್ ;M * ಮಾಲ್ಟಾ – ಸ್ಕೈ ಸಿನೇಮಾ ( ಇಟಲಿ) * ಮಾರಿಷಿಯಸ್ – ಕೆನಾಲ್+ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಕೆನಾಲ್+ ಹಾರಿಜಾನ್ಸ್ * [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] – ಚಾನೆಲ್ ೭, ಚಾನೆಲ್ ೧೩,ಮತ್ತು TVAzteca.com * [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಿಲ್ ಈಸ್ಟ್]] – ಫಾಕ್ಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ * [[ಮಾಲ್ಡೋವ|ಮಾಲ್ಡೋವಾ]] – HBO ರೊಮ್ಯಾನಿಯಾ * [[ಮೊನಾಕೊ|ಮೊನೇಕೊ]] – ಕೆನಾಲ್+ ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ಫ್ರೆಂಚ್) ಮತ್ತು ಸ್ಕೈ ಸಿನೇಮಾ( ಇಟಲಿ) ಇಟಾಲಿಯನ್) ;N * [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] – ಫಿಲ್ಮ್ ೧ * [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] – ಸ್ಕೈ ಮೂವೀಸ್ * ನಿಕಾರಾಗುವಾ – ಕೆನಾಲ್ ೨ ಮನಾಗುವಾ * [[ನಾರ್ವೇ|ನಾರ್ವೆ]]-NRK೧ ;P * [[ಪಾಪುಅ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ|ಪಾಪುವಾ ನ್ಯೂ ಜೀನಿಯ]] – ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ * [[ಪೆರಗ್ವೆ|ಪರಾಗ್ವೆ]] – ಚಾನೆಲ್ ೯ * [[ಪೆರು]] – ಫ್ರೆಕ್ಯುನಿಸಿಯ ಲ್ಯಾಟಿನಾ * [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್]] – ವೆಲ್ವೆಟ್, ಸ್ಟುಡಿಯೊ ೨೩, ಮತ್ತು ABS-CBN * [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಕೆನಾಲ್ + * [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] – TVI ;R * [[ರೊಮಾನಿಯ]] – HBO ರೊಮಾನಿಯ * [[ರಷ್ಯಾ]] – ಚಾನೆಲ್ ಒನ್ ;S * ಸರ್ಬಿಯ – ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಸರ್ಬಿಯ * ಸ್ಲೋವ್ಯಾಕಿಯ – HBO ಜೆಕ್ * ಸ್ಲೋವೇನಿಯ – ಸ್ಕೈ ಸಿನೇಮಾ{{dn}} * [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ]] – M-ನೆಟ್ * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ಸೌತ್ ಕೊರಿಯ]], ಓರಿಯನ್ ಸಿನೇಮಾ ನೆಟ್‌‍ವರ್ಕ್ * [[ಸ್ಪೇನ್]] – ಕೆನಾಲ್+, ಸೋಜ್‌ಕೇಬಲ್ * [[ಸ್ವೀಡನ್]] – ಕೆನಾಲ್ ೯ * [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಜರ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಸ್ಕೈ ಸಿನೇಮಾ ;T * [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] – ಟ್ರೂ ವಿಷನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಮೂವೀಸ್ * [[ಟರ್ಕಿ]] – NTV ;U * [[ಉರುಗ್ವೆ]] – ಕೆನಾಲ್ ೧೨ ;V * [[ವೆನೆಜುವೆಲಾ|ವೆನೆಜುಯೆಲಾ]] – ಕೆನಾಲ್ ೪ {{div col end}} * ಮೂಲ:<ref>{{cite web|url=http://oscar.go.com/site/where-to-watch|title=Where to Watch |publisher=[[The Walt Disney Company]]|work=[[American Broadcasting Company|ABC]]|accessdate=January 26, 2011}}</ref> {{hidden end}} ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{col-begin}} {{col-break}} * ೧೭ನೇ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ನಟರ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೩೧ನೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ರಾಸ್ಬೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೫೩ನೇ ಗ್ರಾಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೬೩ನೆಯ ಪ್ರೈಮ್‌ಟೈಮ್‌ ಎಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ * ೬೪ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೬೫ನೇ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು {{col-break}} * ೬೮ನೇ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ * ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ {{col-end}} {{Portal|Academy Award}} {{clear}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == ;ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣಗಳು * [http://www.oscar.com/ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://www.oscars.org/ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [https://www.youtube.com/oscars ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್] [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|YouTube]]ನಲ್ಲಿ (the ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್)ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ) * [http://www.oscars.org/video/index.html ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ವಿಡಿಯೊ ಹೈಲೈಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014174824/http://www.oscars.org/video/index.html |date=2013-10-14 }} ;ಸುದ್ದಿಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು * [http://abcnews.go.com/Entertainment/Oscars 83 ಆನ್ಯೂಯಲ್ ಆಸ್ಕರ್ಸ್ ಕವರೇಜ್] ABC ನ್ಯೂಸ್ * [http://www.cnn.com/SPECIALS/2011/academy.awards/index.html ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕವರೇಜ್] CNN * [http://theenvelope.latimes.com/ ದಿ ಎನ್ವಲಪ್] ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್‌ಸೈಡರ್ ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' * [http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12252017 ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕವರೇಜ್] ''BBC'' ;ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ * [http://www.filmsite.org/aa10.html 2010 ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಫಿಲ್ಮ್‌ಸೈಟ್ * [http://www.imdb.com/Sections/Awards/Academy_Awards_USA/2011 ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ USA: 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407071741/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Academy_Awards_USA/2011 |date=2010-04-07 }} ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮೂವಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್ * [http://www.vanityfair.com/online/oscars/ ಲಿಟಲ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆನ್] ''ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇರ್'' {{'s}} ಆಸ್ಕರ್ ಬ್ಲಾಗ್ ;ಇತರೆ ಮೂಲಗಳು * [http://www.life.com/image/first/in-gallery/56931/oscars-2011-the-big-winners ಆಸ್ಕರ್ಸ್ 2011: ದಿ ಬಿಗ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303070829/http://www.life.com/image/first/in-gallery/56931/oscars-2011-the-big-winners |date=2011-03-03 }} – ಸ್ಲೈಡ್‌ಷೋ''ಲೈಪ್ '' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನಿಂದ * {{imdb title|1625351|The 83rd Annual Academy Awards}} {{Academy Awards}} {{DEFAULTSORT:Academy Awards, 83}} [[ವರ್ಗ:2010 ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2011 ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲೇಖನಗಳು]] mn9idkcadti6r0eqy8czmbc3knws5nw 0 61578 1371805 1333941 2026-04-22T02:28:29Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Anthurium.andraeanum1web.jpg]] → [[File:Starr 980529-1404 Anthurium andraeanum.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Starr 980529-1404 Anthurium andraeanum.jpg]] 1371805 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = ''Anthurium'' |image = Anthurium1.JPG |image_caption = ''Anthurium'' sp. |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Monocots]] |ordo = [[Alismatales]] |familia = [[Araceae]] |tribus = [[Anthurieae]] |genus = '''''Anthurium''''' |genus_authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = See [[List of Anthurium species|List of species]] |synonyms_ref=<ref>[http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=10581 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref> |synonyms=*''[[Podospadix]]'' <small>Raf.</small> *''[[Strepsanthera]]'' <small>Raf.</small> |}} '''ಅಂತೂರಿಯಮ್''' ಏರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. ಈ ಜಾತಿಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಎಲೆ, ಹೂಗೊಂಚಲ ಕವಚ (ಸ್ಪೇತ್) ಇರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಕೈತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸು. 500 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು 1-2 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು. ತಾಳು ಮೆದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಬಹುಕಾಲ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ಅಡರು ಬಳ್ಳಿಗಳಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಎಲೆ ಸರಳ ರೀತಿಯದು. ಹೃದಯಾಕಾರ, ಅಂಬಿನಾಕಾರ ಮತ್ತು ಈಟಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಯ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು. ಅಲಂಕಾರ ಜಾತಿಯ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆತೊಟ್ಟು ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಮೋಟು; ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವುಂಟು. ಬೇರು ಗಡ್ಡೆರೂಪದ್ದು ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್್ಸ ಮಾದರಿಯದು. ಇವುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂಗೊಂಚಲ ಕವಚಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಉಪಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ದಿಂಡಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ದ್ವಿಲಿಂಗಪುಷ್ಟಗಳಾದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5 ದಳಗಳೂ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. 5 ಕೇಸರಗಳೂ 5 ವಿಭಾಗವಾದ ಅಂಡಕೋಶವೂ ಇವೆ. ==ಪ್ರಬೇಧಗಳು== ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಆ್ಯಂಡ್ರಸಿನಮ್: ಈ ಪ್ರಭೇದ ಕೊಲಂಬಿಯ ದೇಶದ್ದು. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು 1876 ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಆ್ಯಂಡ್ರೆ ಎಂಬುವನು ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕಾಂಡ ಕುಳ್ಳಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟುಗಳು ತೆಳುವಾಗಿ ಎಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೀರ್ಘಚತುರಸ್ರಾಕಾರದ ಈ ಎಲೆಗಳು ಕರಣೆಯಾಕಾರ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು. ಕಿತ್ತಳೆಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗೊಂಚಲ, ಕವಚ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದ್ದು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಹೃದಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್್ಸ ಮಾದರಿಯದು. ಸು. 152 ಮಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲೈನಮ್ ಎಂಬುದು ಈ ಜಾತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಇದರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಕೊಲಂಬಿಯ ಅಥವಾ ಪೆರು. ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಮೃದುವಾದ ಎಲೆಯ ಬುಡದ ವಿಭಾಗಗಳು ಒಂದರಮೇಲೊಂದು ಇರುತ್ತವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲ ಕವಚ ಬಹಳ ಕಿರಿದು. ಆಕಾರ ನೀಳಚತುರಸ್ರ. ತುದಿ ಮೊನಚು. ನೆಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯದು. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಮೆಗಸ್ಪಿಕಮ್ ಎಂಬುದು ಈ ಜಾತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಇದು ಕೂಡ ಕೊಲಂಬಿಯ ಮೂಲದ್ದು. ಇದರ ಎಲೆಗಳ ತೊಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಚತುರ್ಮುಖಿ ಎಲೆಗಳು ಹೃದಯಾಕಾರ ಅಥವಾ ಕರಣೆಯಾಕಾರವಾಗಿ 0.5-1ಮೀ. ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿಯ ನಾಳಗಳು ಪರಮುಖವಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹಸಿರುಬಣ್ಣದ ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯದು. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ವಾರೊಕ್ಯೂಯೆನಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದ ಮೂಲತಃ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದೇಶದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ವಾರೊಕ್ಯೂ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಬೇಸಾಯಗಾರನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳ ತೊಟ್ಟುಗಳು ಗುಂಡಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆ 1.2 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿ ನೀಳಾಕಾರ, ದೀರ್ಘಚತುರಸ್ರಾಕಾರ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಲಂಬಾಗ್ರ ತುದಿಯುಳ್ಳ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲುಭಾಗ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಎರಡುಪಕ್ಕದ ನಾಳಗಳು ಅಂಚಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಮುಖ್ಯನಾಳದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಸ್ಪೇಡಿಕ್್ಸ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲು 0.3ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಕವಚ ಗೊಂಚಲ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ವಿಚ್ಚೈ ಈ ಜಾತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಚ್್ಚ ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ಮಾರಾಟಗಾರನ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ [[ಕೊಲಂಬಿಯ]]. ಈ ಬಗೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂಥದ್ದು. ಇದರ ಕಾಂಡ ಸು. 1 ಮೀ. ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟು ಕೋನಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ತೆಳ್ಳಗೆ ಕೋಲುಕೋಲಾಗಿ ದೀರ್ಘಚತುರಸ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ 1.2 ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ತುದಿ ಮೊನಚಾಗಿದ್ದು ಲೋಹದ ಹಸುರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಯನಾಳಗಳು ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯದು; 0.75 ಮೀ. ತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಸ್ಕರ್ಜೆರಿಯಾನಮ್ ಎಂಬುದು ಈ ಜಾತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಇದು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲದ ಮೂಲವಾಸಿ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಕುಳ್ಳು. ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟುಗಳು ಎಲೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆ ದೀರ್ಘಚತುರಸ್ರಾಕಾರ, ಕರಣೆಯಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು. ಹೂಗೊಂಚಲಿಗೆ ಕವಚವೂ ಉದ್ದವಾದ ತೊಟ್ಟೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಹೂಗೊಂಚಲು ಅತಿ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಸುರುಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯವಸಾಯ== ಬೀಜಗಳಿಂದ ಗಿಡ ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಪೀಳಿಗೆ ಅನೇಕಸಾರಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಸಸ್ಯದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ಲಿಂಗರೀತಿಯ ವೃದ್ಧಿಕಾರ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತೂರಿಯಮ್ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರು ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿಯೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿಯೂ ವೃದ್ಧಿಮಾಡ ಬಹುದು. ಅಂಥ ಬೇರಿನ ತುಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಸುಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಅಗತ್ಯ. ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಂದಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಹಾವಳಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವುಸಾರಿ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೋರ್ಡೊ ದ್ರಾವಣ, ಬ್ಲೈಟೆಕ್ಸ್ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ನುಸಿ, ಹೇನು, ಥ್ರಿಪ್ಸ್, ಮಿಡತೆ ಮುಂತಾದ ಕೀಟಗಳು ಈ ಕುಲದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಫಾಲಿಡಾಲ್, ಬಿ. ಎಚ್. ಸಿ., ಥೈಯಮೇಟ್ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಂದ ತಡೆಯಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Anthuriumpolyschistumjuvenile-araceum1.jpg|''[[Anthurium polyschistum]]'' Image:Anthurium digitatum0.jpg|''[[Anthurium digitatum]]'' inflorescence File:Anthurium scandens var latifolium-fruits.jpg|''[[Anthurium scandens]]'' fruits File:Anthurium gracile.jpg|''[[Anthurium gracile]]'' Image:Starr 980529-1404 Anthurium andraeanum.jpg|''[[Anthurium andraeanum]]'' Anthurium obtusum (habitus).jpg|''[[Anthurium obtusum]]'' </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] i8yg5op59hybu1makuinoh98w02880j 0 69537 1371784 1356572 2026-04-21T13:15:21Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1371784 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=NZL|ONZM}} | image = Brendon McCullum ONZM (cropped).jpg | caption = McCullum in 2015 | fullname = Brendon Barrie McCullum | birth_date = {{Birth date and age|1981|9|27|df=yes}} | birth_place = [[Dunedin]], [[Otago]], New Zealand | nickname = Baz | heightm = 1.71 | batting = Right-handed | bowling = Right-arm [[Fast bowling|medium]]<br />Right-arm [[off break]] | role = [[Wicket-keeper-batter]] | family = {{ubl|[[Nathan McCullum]] (brother)|[[Stuart McCullum]] (father)}} | international = true | country = ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ | internationalspan = 2002–2016 | testdebutdate = 10 March | testdebutyear = 2004 | testdebutagainst = South Africa | testcap = 224 | lasttestdate = 20 February | lasttestyear = 2016 | lasttestagainst = Australia | odidebutdate = 17 January | odidebutyear = 2002 | odidebutagainst = Australia | odicap = 126 | lastodidate = 8 February | lastodiyear = 2016 | lastodiagainst = Australia | T20Idebutdate = 17 February | T20Idebutyear = 2005 | T20Icap = 5 | T20Idebutagainst = Australia | lastT20Idate = 23 June | lastT20Iyear = 2015 | lastT20Iagainst = England | odishirt = 42 | T20Ishirt = 42 | club1 = [[Otago cricket team|Otago]] | year1 = {{ubl|{{nowrap|1999/00–2002/03}}|2007/08–2014/15}} | club2 = [[Canterbury cricket team|Canterbury]] | year2 = 2003/04–2006/07 | club3 = [[Glamorgan County Cricket Club|Glamorgan]] | year3 = 2006 | club4 = [[Kolkata Knight Riders]] | year4 = {{ubl|2008–2010,2012–2013}} | club5 = [[New South Wales cricket team|New South Wales]] | year5 = 2008/09 | club6 = [[Sussex County Cricket Club|Sussex]] | year6 = 2010 | club7 = [[Kochi Tuskers Kerala]] | year7 = 2011 | club8 = [[Brisbane Heat]] | year8 = 2011/12–2018/19 | club9 = [[Chennai Super Kings]] | year9 = 2014–2015 | club10 = [[Warwickshire County Cricket Club|Warwickshire]] | year10 = 2015 | club11 = [[Gujarat Lions]] | year11 = 2016–2017 | club12 = [[Middlesex County Cricket Club|Middlesex]] | year12 = 2016–2017 | club13 = [[Trinbago Knight Riders]] | year13 = 2016–2018 | club14 = [[Lahore Qalandars]] | year14 = 2017–2018 | club15 = [[Rangpur Riders]] | year15 = 2017 | club16 = [[Royal Challengers Bangalore]] | year16 = 2018 | club17 = Kandahar Knights | year17 = 2018 | columns = 4 | column1 = [[Test cricket|Test]] | column2 = [[One Day International|ODI]] | column3 = [[Twenty20 International|T20I]] | column4 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 101 | matches2 = 260 | matches3 = 71 | matches4 = 150 | runs1 = 6,453 | runs2 = 6,083 | runs3 = 2,140 | runs4 = 9,210 | bat avg1 = 38.64 | bat avg2 = 30.41 | bat avg3 = 35.66 | bat avg4 = 37.13 | 100s/50s1 = 12/31 | 100s/50s2 = 5/32 | 100s/50s3 = 2/13 | 100s/50s4 = 17/46 | top score1 = 302 | top score2 = 166 | top score3 = 123 | top score4 = 302 | deliveries1 = 175 | deliveries2 = – | deliveries3 = – | deliveries4 = 259 | wickets1 = 1 | wickets2 = – | wickets3 = – | wickets4 = 1 | bowl avg1 = 88.00 | bowl avg2 = – | bowl avg3 = – | bowl avg4 = 140.00 | fivefor1 = 0 | fivefor2 = – | fivefor3 = – | fivefor4 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = – | tenfor3 = – | tenfor4 = 0 | best bowling1 = 1/1 | best bowling2 = – | best bowling3 = – | best bowling4 = 1/1 | catches/stumpings1 = 198/11 | catches/stumpings2 = 262/15 | catches/stumpings3 = 36/8 | catches/stumpings4 = 308/19 | coachclub1 = [[Kolkata Knight Riders]] | coachyear1 = 2020–2022 | coachclub2 = [[England national cricket team|England]] | coachyear2 = 2022–present | coachclub3 = | coachyear3 = | coachclub4 = | coachyear4 = | source = https://www.espncricinfo.com/player/brendon-mccullum-37737 ESPNcricinfo | date = 7 November | year = 2021 | medaltemplates = <!-- MENTION HOST NAMES FOR TEAM SPORTS --> {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry |{{NZ}}}} {{MedalCompetition|[[ICC Cricket World Cup]]}} {{Medal|RU|[[2015 Cricket World Cup|2015 Australia and New Zealand]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Champions Trophy]]}} {{Medal|RU|[[2009 ICC Champions Trophy|2009 South Africa]]|}} }} [[File:Mccullum low.png|thumb|Brendon McCullum]] '''ಬ್ರೆಂಡನ್ ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಲಮ್''' (೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೧) ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಒಟೊಗೊ ವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್]] ನಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.espncricinfo.com/england-v-new-zealand-2015/content/story/883713.html Brendon McCullum: 26 june 2015] (English)</ref> ಅವರು ಟಿ20ಐಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ 32 ನೇ ಆಟಗಾರ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕಲಮ್ [[ಬೇಸ್ಬಾಲ್|ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ಶೈಲಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯತೆಯಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್]] ಪರ ಆಡಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ಲೀಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 158 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಕೇರಳ|ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್]] ಕೇರಳಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ನಾಥನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಕೂಡ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಮೆಕಲಮ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2016 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.<ref name="Baz">{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?captain=1;class=1;debut_or_last=2;filter=advanced;orderby=runs;template=results;type=batting;view=match |title=Most runs by a captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref><ref name="Bazcaptain">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/new-zealand-v-australia-2015-16/content/story/975205.html|title=Captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ ಹೀಟ್, ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] ಪರವೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಪರೀಕ್ಷೆ === ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಟಗಾರ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು .<ref>{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Partnership Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283575.html}}</ref> <ref name="Partnership records">{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Team Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283966.html}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/26235975 |title=Brendon McCullum hits 302 as New Zealand draw with India |publisher=BBC Sport| date= 18 February 2014| accessdate=17 February 2014}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಮೆಕಲಮ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದರು.ref>http://www.bbc.co.uk/sport/cricket/35620560 Brendon McCullum: New Zealand captain breaks fastest Test century record</ref><ref>{{Cite news|title = Cricket: Brendon McCullum announces retirement|url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=11564843&ref=NZH_FBpage|newspaper = New Zealand Herald|date = 2015-12-22|access-date = 2015-12-22|issn = 1170-0777|language = en-NZ}}</ref>. ಹ್ಯಾಗ್ಲಿ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಅವರು 54 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶತಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರು <ref>{{Cite web|title = McCullum announces retirement date|url = http://www.cricket.com.au/news/brendon-mccullum-retiring-announcement-international-cricket-after-australia-tour-new-zealand-2015/2015-12-22|website = cricket.com.au|accessdate = 2015-12-22}}</ref>.. === ಒಂದು ದಿನ === ಮೆಕಲಮ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು . ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಆರು ಬಾರಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ 7 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋತರೂ, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು <ref>http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/856485.html</ref>. === ಟ್ವೆಂಟಿ20 === ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ತಮ್ಮ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧದ ಗ್ರೂಪ್ ಹಂತದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು . ಅವರು 58 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 123 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ20]] ವಿಶ್ವಕಪ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿದೆ. ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ ಮೆಕಲಮ್. ಈ ಶತಕದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 1500 ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರರಾದರು. <ref name="mc">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |title=എല്ലൊടിക്കും മെക്കല്ലം ,മാതൃഭൂമി |access-date=2012-09-22 |archive-date=2012-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922073138/http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು T20I ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ (11), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧಶತಕ (9), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳು (64), ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೌಂಡರಿಗಳು (150) ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="mc" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] 77mgsgxtow7mu65q9t7pwq6kzj9l4aj 1371785 1371784 2026-04-21T13:15:49Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1371785 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=NZL|ONZM}} | image = Brendon McCullum ONZM (cropped).jpg | caption = McCullum in 2015 | fullname = Brendon Barrie McCullum | birth_date = {{Birth date and age|1981|9|27|df=yes}} | birth_place = [[Dunedin]], [[Otago]], New Zealand | nickname = Baz | heightm = 1.71 | batting = Right-handed | bowling = Right-arm [[Fast bowling|medium]]<br />Right-arm [[off break]] | role = [[Wicket-keeper-batter]] | family = {{ubl|[[Nathan McCullum]] (brother)|[[Stuart McCullum]] (father)}} | international = true | country = ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ | internationalspan = 2002–2016 | testdebutdate = 10 March | testdebutyear = 2004 | testdebutagainst = South Africa | testcap = 224 | lasttestdate = 20 February | lasttestyear = 2016 | lasttestagainst = Australia | odidebutdate = 17 January | odidebutyear = 2002 | odidebutagainst = Australia | odicap = 126 | lastodidate = 8 February | lastodiyear = 2016 | lastodiagainst = Australia | T20Idebutdate = 17 February | T20Idebutyear = 2005 | T20Icap = 5 | T20Idebutagainst = Australia | lastT20Idate = 23 June | lastT20Iyear = 2015 | lastT20Iagainst = England | odishirt = 42 | T20Ishirt = 42 | club1 = [[Otago cricket team|Otago]] | year1 = {{ubl|{{nowrap|1999/00–2002/03}}|2007/08–2014/15}} | club2 = [[Canterbury cricket team|Canterbury]] | year2 = 2003/04–2006/07 | club3 = [[Glamorgan County Cricket Club|Glamorgan]] | year3 = 2006 | club4 = [[Kolkata Knight Riders]] | year4 = {{ubl|2008–2010,2012–2013}} | club5 = [[New South Wales cricket team|New South Wales]] | year5 = 2008/09 | club6 = [[Sussex County Cricket Club|Sussex]] | year6 = 2010 | club7 = [[Kochi Tuskers Kerala]] | year7 = 2011 | club8 = [[Brisbane Heat]] | year8 = 2011/12–2018/19 | club9 = [[Chennai Super Kings]] | year9 = 2014–2015 | club10 = [[Warwickshire County Cricket Club|Warwickshire]] | year10 = 2015 | club11 = [[Gujarat Lions]] | year11 = 2016–2017 | club12 = [[Middlesex County Cricket Club|Middlesex]] | year12 = 2016–2017 | club13 = [[Trinbago Knight Riders]] | year13 = 2016–2018 | club14 = [[Lahore Qalandars]] | year14 = 2017–2018 | club15 = [[Rangpur Riders]] | year15 = 2017 | club16 = [[Royal Challengers Bangalore]] | year16 = 2018 | club17 = Kandahar Knights | year17 = 2018 | columns = 4 | column1 = [[Test cricket|Test]] | column2 = [[One Day International|ODI]] | column3 = [[Twenty20 International|T20I]] | column4 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 101 | matches2 = 260 | matches3 = 71 | matches4 = 150 | runs1 = 6,453 | runs2 = 6,083 | runs3 = 2,140 | runs4 = 9,210 | bat avg1 = 38.64 | bat avg2 = 30.41 | bat avg3 = 35.66 | bat avg4 = 37.13 | 100s/50s1 = 12/31 | 100s/50s2 = 5/32 | 100s/50s3 = 2/13 | 100s/50s4 = 17/46 | top score1 = 302 | top score2 = 166 | top score3 = 123 | top score4 = 302 | deliveries1 = 175 | deliveries2 = – | deliveries3 = – | deliveries4 = 259 | wickets1 = 1 | wickets2 = – | wickets3 = – | wickets4 = 1 | bowl avg1 = 88.00 | bowl avg2 = – | bowl avg3 = – | bowl avg4 = 140.00 | fivefor1 = 0 | fivefor2 = – | fivefor3 = – | fivefor4 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = – | tenfor3 = – | tenfor4 = 0 | best bowling1 = 1/1 | best bowling2 = – | best bowling3 = – | best bowling4 = 1/1 | catches/stumpings1 = 198/11 | catches/stumpings2 = 262/15 | catches/stumpings3 = 36/8 | catches/stumpings4 = 308/19 | coachclub1 = [[Kolkata Knight Riders]] | coachyear1 = 2020–2022 | coachclub2 = [[England national cricket team|England]] | coachyear2 = 2022–present | coachclub3 = | coachyear3 = | coachclub4 = | coachyear4 = | source = https://www.espncricinfo.com/player/brendon-mccullum-37737 ESPNcricinfo | date = 7 November | year = 2021 | medaltemplates = <!-- MENTION HOST NAMES FOR TEAM SPORTS --> {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry |{{NZ}}}} {{MedalCompetition|[[ICC Cricket World Cup]]}} {{Medal|RU|[[2015 Cricket World Cup|2015 Australia and New Zealand]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Champions Trophy]]}} {{Medal|RU|[[2009 ICC Champions Trophy|2009 South Africa]]|}} }} [[File:Mccullum low.png|thumb|Brendon McCullum]] '''ಬ್ರೆಂಡನ್ ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಲಮ್''' (೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೧) ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಒಟೊಗೊ ವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್]] ನಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.espncricinfo.com/england-v-new-zealand-2015/content/story/883713.html Brendon McCullum: 26 june 2015] (English)</ref> ಅವರು ಟಿ20ಐಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ 32 ನೇ ಆಟಗಾರ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕಲಮ್ [[ಬೇಸ್ಬಾಲ್|ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ಶೈಲಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯತೆಯಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್]] ಪರ ಆಡಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ಲೀಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 158 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಕೇರಳ|ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್]] ಕೇರಳಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ನಾಥನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಕೂಡ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಮೆಕಲಮ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2016 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.<ref name="Baz">{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?captain=1;class=1;debut_or_last=2;filter=advanced;orderby=runs;template=results;type=batting;view=match |title=Most runs by a captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref><ref name="Bazcaptain">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/new-zealand-v-australia-2015-16/content/story/975205.html|title=Captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ ಹೀಟ್, ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] ಪರವೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಪರೀಕ್ಷೆ === ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಟಗಾರ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು .<ref>{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Partnership Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283575.html}}</ref> <ref name="Partnership records">{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Team Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283966.html}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/26235975 |title=Brendon McCullum hits 302 as New Zealand draw with India |publisher=BBC Sport| date= 18 February 2014| accessdate=17 February 2014}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಮೆಕಲಮ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದರು.ref>http://www.bbc.co.uk/sport/cricket/35620560 Brendon McCullum: New Zealand captain breaks fastest Test century record</ref><ref>{{Cite news|title = Cricket: Brendon McCullum announces retirement|url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=11564843&ref=NZH_FBpage|newspaper = New Zealand Herald|date = 2015-12-22|access-date = 2015-12-22|issn = 1170-0777|language = en-NZ}}</ref>. ಹ್ಯಾಗ್ಲಿ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಅವರು 54 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶತಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರು <ref>{{Cite web|title = McCullum announces retirement date|url = http://www.cricket.com.au/news/brendon-mccullum-retiring-announcement-international-cricket-after-australia-tour-new-zealand-2015/2015-12-22|website = cricket.com.au|accessdate = 2015-12-22}}</ref>.. === ಒಂದು ದಿನ === ಮೆಕಲಮ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು . ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಆರು ಬಾರಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ 7 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋತರೂ, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು <ref>http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/856485.html</ref>. === ಟ್ವೆಂಟಿ20 === ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ತಮ್ಮ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧದ ಗ್ರೂಪ್ ಹಂತದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು . ಅವರು 58 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 123 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ20]] ವಿಶ್ವಕಪ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿದೆ. ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ ಮೆಕಲಮ್. ಈ ಶತಕದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 1500 ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರರಾದರು. <ref name="mc">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |title=എല്ലൊടിക്കും മെക്കല്ലം ,മാതൃഭൂമി |access-date=2012-09-22 |archive-date=2012-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922073138/http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು T20I ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ (11), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧಶತಕ (9), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳು (64), ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೌಂಡರಿಗಳು (150) ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="mc" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ojp46lffb3hogvwnfuugt2acr7t2daz 1371786 1371785 2026-04-21T13:16:17Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371786 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=NZL|ONZM}} | image = Brendon McCullum ONZM (cropped).jpg | caption = McCullum in 2015 | fullname = Brendon Barrie McCullum | birth_date = {{Birth date and age|1981|9|27|df=yes}} | birth_place = [[Dunedin]], [[Otago]], New Zealand | nickname = Baz | heightm = 1.71 | batting = Right-handed | bowling = Right-arm [[Fast bowling|medium]]<br />Right-arm [[off break]] | role = [[Wicket-keeper-batter]] | family = {{ubl|[[Nathan McCullum]] (brother)|[[Stuart McCullum]] (father)}} | international = true | country = ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ | internationalspan = 2002–2016 | testdebutdate = 10 March | testdebutyear = 2004 | testdebutagainst = South Africa | testcap = 224 | lasttestdate = 20 February | lasttestyear = 2016 | lasttestagainst = Australia | odidebutdate = 17 January | odidebutyear = 2002 | odidebutagainst = Australia | odicap = 126 | lastodidate = 8 February | lastodiyear = 2016 | lastodiagainst = Australia | T20Idebutdate = 17 February | T20Idebutyear = 2005 | T20Icap = 5 | T20Idebutagainst = Australia | lastT20Idate = 23 June | lastT20Iyear = 2015 | lastT20Iagainst = England | odishirt = 42 | T20Ishirt = 42 | club1 = [[Otago cricket team|Otago]] | year1 = {{ubl|{{nowrap|1999/00–2002/03}}|2007/08–2014/15}} | club2 = [[Canterbury cricket team|Canterbury]] | year2 = 2003/04–2006/07 | club3 = [[Glamorgan County Cricket Club|Glamorgan]] | year3 = 2006 | club4 = [[Kolkata Knight Riders]] | year4 = {{ubl|2008–2010,2012–2013}} | club5 = [[New South Wales cricket team|New South Wales]] | year5 = 2008/09 | club6 = [[Sussex County Cricket Club|Sussex]] | year6 = 2010 | club7 = [[Kochi Tuskers Kerala]] | year7 = 2011 | club8 = [[Brisbane Heat]] | year8 = 2011/12–2018/19 | club9 = [[Chennai Super Kings]] | year9 = 2014–2015 | club10 = [[Warwickshire County Cricket Club|Warwickshire]] | year10 = 2015 | club11 = [[Gujarat Lions]] | year11 = 2016–2017 | club12 = [[Middlesex County Cricket Club|Middlesex]] | year12 = 2016–2017 | club13 = [[Trinbago Knight Riders]] | year13 = 2016–2018 | club14 = [[Lahore Qalandars]] | year14 = 2017–2018 | club15 = [[Rangpur Riders]] | year15 = 2017 | club16 = [[Royal Challengers Bangalore]] | year16 = 2018 | club17 = Kandahar Knights | year17 = 2018 | columns = 4 | column1 = [[Test cricket|Test]] | column2 = [[One Day International|ODI]] | column3 = [[Twenty20 International|T20I]] | column4 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 101 | matches2 = 260 | matches3 = 71 | matches4 = 150 | runs1 = 6,453 | runs2 = 6,083 | runs3 = 2,140 | runs4 = 9,210 | bat avg1 = 38.64 | bat avg2 = 30.41 | bat avg3 = 35.66 | bat avg4 = 37.13 | 100s/50s1 = 12/31 | 100s/50s2 = 5/32 | 100s/50s3 = 2/13 | 100s/50s4 = 17/46 | top score1 = 302 | top score2 = 166 | top score3 = 123 | top score4 = 302 | deliveries1 = 175 | deliveries2 = – | deliveries3 = – | deliveries4 = 259 | wickets1 = 1 | wickets2 = – | wickets3 = – | wickets4 = 1 | bowl avg1 = 88.00 | bowl avg2 = – | bowl avg3 = – | bowl avg4 = 140.00 | fivefor1 = 0 | fivefor2 = – | fivefor3 = – | fivefor4 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = – | tenfor3 = – | tenfor4 = 0 | best bowling1 = 1/1 | best bowling2 = – | best bowling3 = – | best bowling4 = 1/1 | catches/stumpings1 = 198/11 | catches/stumpings2 = 262/15 | catches/stumpings3 = 36/8 | catches/stumpings4 = 308/19 | coachclub1 = [[Kolkata Knight Riders]] | coachyear1 = 2020–2022 | coachclub2 = [[England national cricket team|England]] | coachyear2 = 2022–present | coachclub3 = | coachyear3 = | coachclub4 = | coachyear4 = | source = https://www.espncricinfo.com/player/brendon-mccullum-37737 ESPNcricinfo | date = 7 November | year = 2021 | medaltemplates = <!-- MENTION HOST NAMES FOR TEAM SPORTS --> {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry |{{NZ}}}} {{MedalCompetition|[[ICC Cricket World Cup]]}} {{Medal|RU|[[2015 Cricket World Cup|2015 Australia and New Zealand]]|}} {{MedalCompetition|[[ICC Champions Trophy]]}} {{Medal|RU|[[2009 ICC Champions Trophy|2009 South Africa]]|}} }} [[File:Mccullum low.png|thumb|Brendon McCullum]] '''ಬ್ರೆಂಡನ್ ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಲಮ್''' (೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೧) ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಒಟೊಗೊ ವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್]] ನಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.espncricinfo.com/england-v-new-zealand-2015/content/story/883713.html Brendon McCullum: 26 june 2015] (English)</ref> ಅವರು ಟಿ20ಐಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ 32 ನೇ ಆಟಗಾರ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕಲಮ್ [[ಬೇಸ್ಬಾಲ್|ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ಶೈಲಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯತೆಯಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್]] ಪರ ಆಡಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ಲೀಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 158 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಕೇರಳ|ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್]] ಕೇರಳಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ನಾಥನ್ ಮೆಕಲಮ್ ಕೂಡ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಮೆಕಲಮ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2016 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.<ref name="Baz">{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?captain=1;class=1;debut_or_last=2;filter=advanced;orderby=runs;template=results;type=batting;view=match |title=Most runs by a captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref><ref name="Bazcaptain">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/new-zealand-v-australia-2015-16/content/story/975205.html|title=Captain in farewell Test|accessdate=22 February 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ ಹೀಟ್, ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] ಪರವೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಪರೀಕ್ಷೆ === ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಟಗಾರ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಮೆಕಲಮ್. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ [[ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು .<ref>{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Partnership Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283575.html}}</ref> <ref name="Partnership records">{{cite web|publisher=ESPN Cricinfo|title=Records – Test Matches – Team Records|accessdate=18 February 2014|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283966.html}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/26235975 |title=Brendon McCullum hits 302 as New Zealand draw with India |publisher=BBC Sport| date= 18 February 2014| accessdate=17 February 2014}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಮೆಕಲಮ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದರು.ref>http://www.bbc.co.uk/sport/cricket/35620560 Brendon McCullum: New Zealand captain breaks fastest Test century record</ref><ref>{{Cite news|title = Cricket: Brendon McCullum announces retirement|url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=11564843&ref=NZH_FBpage|newspaper = New Zealand Herald|date = 2015-12-22|access-date = 2015-12-22|issn = 1170-0777|language = en-NZ}}</ref>. ಹ್ಯಾಗ್ಲಿ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಅವರು 54 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶತಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರು <ref>{{Cite web|title = McCullum announces retirement date|url = http://www.cricket.com.au/news/brendon-mccullum-retiring-announcement-international-cricket-after-australia-tour-new-zealand-2015/2015-12-22|website = cricket.com.au|accessdate = 2015-12-22}}</ref>.. === ಒಂದು ದಿನ === ಮೆಕಲಮ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು . ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಆರು ಬಾರಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ 7 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋತರೂ, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮೆಕಲಮ್ ಅವರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು <ref>http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/856485.html</ref>. === ಟ್ವೆಂಟಿ20 === ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಮೆಕಲಮ್, ತಮ್ಮ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧದ ಗ್ರೂಪ್ ಹಂತದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು . ಅವರು 58 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 123 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ20]] ವಿಶ್ವಕಪ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿದೆ. ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ ಮೆಕಲಮ್. ಈ ಶತಕದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 1500 ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರರಾದರು. <ref name="mc">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |title=എല്ലൊടിക്കും മെക്കല്ലം ,മാതൃഭൂമി |access-date=2012-09-22 |archive-date=2012-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922073138/http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=303916 |url-status=dead }}</ref> ಮೆಕಲಮ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು T20I ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ (11), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧಶತಕ (9), ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳು (64), ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೌಂಡರಿಗಳು (150) ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="mc" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] mngrxg7hahpun2pqejyfxevxx0l3f1t 0 71649 1371825 1369646 2026-04-22T07:57:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371825 wikitext text/x-wiki {{ಚುಟುಕು}} {{Infobox philosopher | region = Western Philosophy | era = [[20th-century philosophy]] | image = Bergson-Nobel-photo.jpg | image_size = 188px | caption = Bergson in 1927 | name = ಹೆನ್ರಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬರ್ಗ್ಸನ್ | birth_date = {{Birth date|1859|10|18|df=y}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|1941|1|4|1859|10|18|df=y}} | death_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್,ಫ್ರಾನ್ಸ್ | school_tradition = [[Continental philosophy]]<br>French [[Spiritualism (philosophy)|Spiritualism]] | main_interests = [[Metaphysics]], [[epistemology]], [[philosophy of language]],<br /> [[philosophy of mathematics]] | influences = [[Immanuel Kant|Kant]]{{·}} [[William James|James]]{{·}} [[Charles Darwin|Darwin]]{{·}} [[Felix Ravaisson-Mollien|Ravaisson]]{{·}} [[Herbert Spencer|Spencer]]{{·}} [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz]]{{·}} [[Maine de Biran|Biran]]{{·}} [[Plotinus]]<ref> {{cite conference | url = https://books.google.com/books?id=1PwTZPW1ohQC&printsec=frontcover | title = The Influence of Plotinus on Berson's Critique of Empirical Science | first = Curtis L. | last = Hancock | authorlink = |date=May 1995 | conference = Congress of the [[International Society for Neoplatonic Studies]] held in May 1995 at Vanderbilt University | editor = R. Baine Harris | others = [[International Society for Neoplatonic Studies]] | volume = 10 | edition = | booktitle = Neoplatonism and Contemporary Thought | publisher = State University of New York Press | location = Albany | isbn = 978-0-7914-5275-2 | accessdate = 2010-05-10 | quote = That the philosophy of Henri Bergson is significantly influenced by the doctrines of Plotinus is indicated by the many years Bergson devoted to teaching Plotinus and the many parallels in their respective philosophies. This influence has been discussed at some length by Bergson's contemporaries, such as Emile Bréhier and Rose-Marie Rossé-Bastide. [...] | page = 139ff }} </ref> | influenced = [[Gilles Deleuze|Deleuze]]{{·}} [[Vladimir Jankélévitch|Jankélévitch]]{{·}}[[Nikos Kazantzakis|Kazantzakis]]{{·}}[[Gabriel Marcel|Marcel]]{{·}}[[Maurice Merleau-Ponty|Merleau-Ponty]]{{·}} [[Jean-Paul Sartre|Sartre]]{{·}} [[Marcel Proust|Proust]]{{·}}[[Alfred North Whitehead|Whitehead]]{{·}}[[Martin Heidegger|Heidegger]]{{·}} [[Émile Bréhier|Bréhier]]{{·}} [[Édouard Le Roy|Le Roy]]{{·}} [[Necip Fazıl Kısakürek]] {{•}}[[Muhammad Iqbal|Iqbal]] | notable_ideas = [[Duration (philosophy)|Duration]], [[Intuition (Bergson)|intuition]], [[élan vital]], [[open society]] | awards = [[Nobel Prize in Literature]] (1927) }} '''ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್‍ಸನ್'''(18 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1859 – 4 ಜನವರಿ 1941) [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ದೇಶದ [[ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]. ಇವರು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಚಿಂತಕ. ಇವರಿಗೆ ೧೯೨೭ರ ಸಾಲಿನ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರೆತಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಗ್ಸನ್ ರವರ "ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣ ಯೋಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಅದ್ಬುತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು" ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ<ref> {{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1927/|title=The Nobel prize in Literature|accessdate=2010-11-15}}</ref>.ಇವರಿಗೆ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ ಆ ಕಾಲದ ಚಿಂತಕರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು.''ಸತ್ಯ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು [[ಆರ್ಷಜ್ಞಾನ]]ವು, ಅಮೂರ್ತ [[ವಿಚಾರವಾದ]] ಮತ್ತು [[ವಿಜ್ಞಾನ]]ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ'' ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://plato.stanford.edu/entries/bergson/ Stanford Encyclopedia of Philosophy entry] * [http://www.egs.edu/library/henri-bergson/biography/ Henri Bergson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527113913/http://www.egs.edu/library/henri-bergson/biography/ |date=2010-05-27 }} - Entry in Philosophical Library. [[European Graduate School]] * [http://www.timoroso.com/philosophy/writings/sketches/2006-04-09-henri-bergsons-theory-of-laughter Henri Bergson's theory of laughter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090514072652/http://www.timoroso.com/philosophy/writings/sketches/2006-04-09-henri-bergsons-theory-of-laughter |date=2009-05-14 }}. A brief summary. * [http://www.ciepfc.fr/spip.php?article56 « 'A History of Problems' : Bergson and the French Epistemological Tradition », by Elie During] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113160947/http://www.ciepfc.fr/spip.php?article56 |date=2013-11-13 }} * [http://webshells.com/spantrans/bergson.html M. C. Sanchez Rey « The Bergsonian Philosophy of the Intelligence »]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} translation ===Works online=== {{Wikisource author}}{{Wikiquote}} * {{Gutenberg author |id=Bergson,+Henri | name=Henri Bergson}} * [http://www.laphilosophie.fr/livres-de-Bergson-texte-integral.html Works by Henri Bergson in French] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513043046/http://www.laphilosophie.fr/livres-de-Bergson-texte-integral.html |date=2009-05-13 }} at [http://www.laphilosophie.fr/ "La Philosophie"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609071754/https://www.laphilosophie.fr/ |date=2019-06-09 }} * [http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/bergson_henri.html Complete works in French on the "Classiques des sciences sociales" website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517215818/http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/bergson_henri.html |date=2011-05-17 }} * [http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/evolution_creatrice/evolution_creatrice.html ''L'Evolution créatrice''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616122523/http://classiques.uqac.ca/classiques/bergson_henri/evolution_creatrice/evolution_creatrice.html |date=2011-06-16 }} (in the original French, 1907) ** {{Wayback |date=20060423033749 |url=spartan.ac.brocku.ca/~lward/Bergson/Bergson_1911a/Bergson_1911_toc.html |title=1911 English translation}} of ''Creative Evolution'' ([[html]]) ** [https://archive.org/details/creativeevolutio00berguoft multiple formats] at [[Internet Archive]] * {{Wayback |date=20060424080648|url=spartan.ac.brocku.ca/~lward/Bergson/Bergson_1910/Bergson_1910_toc.html |title=1910 English translation of ''Time and Free Will''}} (HTML) ** [https://archive.org/details/timeandfreewilla00berguoft multiple formats] at Internet Archive * {{Wayback |date=20060424080926 |url=spartan.ac.brocku.ca/~lward/Bergson/Bergson_1911b/Bergson_1911_toc.html |title=1911 English translation of ''Matter and Memory''}} (HTML) ** [https://archive.org/details/matterandmemory00berguoft multiple formats] at Internet Archive {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] ljar3bpnkw7ygmp5n05xuzq0puho771 0 72362 1371796 1365481 2026-04-21T19:13:03Z ~2026-24429-75 99139 1371796 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Infobox religious building |image=File:Sri Sitaramachandra Temple, Ashwatapura.jpg |image_size=270px |name =ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ |location = ಅಶ್ವತ್ಥಪುರ |caption=ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಶ್ವತ್ಥಪುರ | map_type = India Karnataka | map_size = 250 |latitude=13.0404388 |longitude=74.9432912 |locmapin = India Karnataka |coordinates_display=inline |map_caption=ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಶ್ವತ್ಥಪುರ |district=ಮಂಗಳೂರು |state=ಕರ್ನಾಟಕ |country= India |Architectural type=ದೇವಸ್ಥಾನ |year_completed=೧೯೧೫ |founded_by=ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು |specifications=no }} ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಸಮೀಪದ ಅಶ್ವತ್ಥಪುರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಂದು ನೂರು ವರ್ಷದಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದ ಮಠದ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾದ ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶ್ರೀಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರಿವು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಾಗಿ ಹತ್ತೋಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆಧಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚೈತನ್ಯರ ಇಚ್ಚಾನುಸಾರ ಮಹಾರಾಜರ ಪರಮ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಗುರುಗಳವರು ಅಶ್ವತ್ಥಪುರ ಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ಸೀತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹಿತ ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ ನಿಜ ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ಪಂಚಮಿಯ ದಿನ ೧೯೧೫ನೇ ಮೇ ೧೯ರ ಬುಧವಾರದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಯ ಅಭಿಜಿತ್ ಲಗ್ನ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಸಭಾಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಲ್ಲಕಿ ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಪಥ ಹಾಗೂ ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಗುಡಿಯ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ರಥಪ್ರದಕ್ಷಿಣಪಥವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಾಂಗಣದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಣಪತಿಯ ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ, ಅತಿಥಿಗೃಹವಿದೆ.ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹನುಮ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಗುರುಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಶಂಕರ ಮಠ == ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಅಮೃತ ಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಅಭಿನವ ವಿದ್ಯಾತೀರ್ಥರು ಅಶ್ವತ್ಥಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರು.ಅಶ್ವತ್ಥಪುರದ ಶಂಕರ ಮಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವಿಗ್ರಹ,ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯೊಳಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಂದಿರ ಇರುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಪುರದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಮಠವು ಶೃಂಗೇರಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ನಾಯ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾಪೀಠ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥಪುರ ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮಾಜದ ನಡುವಿನ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಸವಗಳು== ಶ್ರೀ ರಾಮ ನವಮಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿ ಮಹೋತ್ಸವು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಆಚಾರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ಪಾಡ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿ ಪರ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ರಾಮೋತ್ಸವದ ಪ್ರತಿ ದಿನವು ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಕಡರತಿ,ಪ್ರವಚನ,ಭಜನೆ,ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ ಮನೋರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಪಂಚಮಿಯಂದು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದ ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ವರೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದೀಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ಅಖಂಡ ಶ್ರೀರಾಮ ನಾಮ ಸಪ್ತಾಹವು ಅಹೋರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. == ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆಗಳು == ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯವು ತ್ರಿಕಾಲಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದು ಗಂಟೆಯ ಭೂಪಾಳಿಯ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ಕಾಕಡಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪಂಚೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ, ಮಹಾನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯ ನಿತ್ಯಭಜನೆಯ ನಂತರ ಪಂಚೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ, ಮಂತ್ರಪುಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟಾವಧಾನ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಸ್ತುತಿ ಬಳಿಕ ಶಯ್ಯೆ ನಡೆಯತ್ತದೆ. ಶಯ್ಯೆಯ ನಂತರ ತೀರ್ಥಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೇವೆಗಳು == ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೇವರುಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಹರಕೆ ಸೇವೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಕಾರ್ತಿಪೂಜೆ * ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ * ಸಹಸ್ರ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ * ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ತುಳಸೀ ಅರ್ಚನೆ * ಸಹಸ್ರ ತುಳಸೀ ಅರ್ಚನೆ * ಹೂವಿನಪೂಜೆ * ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ * ನಿರೂಪ ಕಾಣಿಕೆ * ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ * ಪವಮಾನ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ * ಪಲ್ಲಕಿ ಉತ್ಸವ, ಪುಷ್ಷರಥೋತ್ಸವ * ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ * ವಸಂತ ಪೂಜೆ * ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಸೇವೆ * ಏಕವಾರ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ * ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ * ಮನ್ಯುಸೂಕ್ತಾಭಿಷೇಕ ==ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥಗಳು== # ಅನಂತ ಚೈತನ್ಯ ವಿಶೇಷಾಂಕ - ೨೦೦೪ # ಅನಂತ ಚೈತನ್ಯ ವಿಶೇಷಾಂಕ - ೨೦೦೫ # ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆ - ೨೦೧೫ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] 1t057ct0ccg0ods2pllmnpa2khnz28m 0 77754 1371790 1360940 2026-04-21T15:26:17Z Symphonicallyu 74110 1371790 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = Rañjanā | type = [[Abugida]] | languages = [[Newar language|Newar]]<br />Sanskrit<br />[[Standard Tibetan|Tibetan]] | time = c. 1100&ndash;present | region = Nepal and India | fam1 = [[Brahmi script|Brahmi]] | fam2 = [[Gupta script|Gupta]] | fam3 = [[Nepalese scripts|Nepalese]] | fam4 = [[Mol script|Mol]] | sisters = [[Prachalit Nepal alphabet|Prachalit]]<br />[[Litumol script|Litumol]] | children = [[Soyombo alphabet|Soyombo]] | sample = Ranjana Varnamala.png | imagesize = 200px }} [[File:Maru tol street sign.jpg|thumb|right|Street sign in Kathmandu in Ranjana, Devanagari and English.]] [[File:Kmc3.jpg|thumb|right|Signboard of [[Kathmandu]] Metropolitan City Office in Ranjana script (second row).]] '''ಕುಟಿಲ ಲಿಪಿ''' ಅಥವಾ ರಂಜನಾ ಲಿಪಿ<ref name="Omniglot">[http://www.omniglot.com/writing/ranjana.htm Omniglot]</ref> ಒಂದು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ [[ನಾಗರೀ ಲಿಪಿ]].<ref name="Omniglot" /> ಸುಮಾರು 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 9ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಷರಗಳ ನೇರ ಗೆರೆಗಳೆಲ್ಲ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ಬಾಗಿದಂತಿರುವುದೂ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿರುವುದೂ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಈ ರೀತಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳ ವಕ್ರರೂಪದಿಂದಲೇ ಈ ಲಿಪಿಗೆ ಕುಟಿಲ ಎಂಬ ಹೆಸರು ರೂಢವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕಾಲ== ಕುಟಿಲ ಲಿಪಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಘಟ್ಟವನ್ನು [[ಯಶೋಧರ್ಮನ್|ಯಶೋವರ್ಮನ]] ಮಂಡಸೋರ್ ಶಿಲಾಲೇಖದಲ್ಲೂ ಮಹಾನಾಮನ [[ಬುದ್ದಗಯೆ]]ಯ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನಗಳಲ್ಲೂ]] ಕಾಣಬಹುದು. [[ಮೌಖರಿ]] ಅರಸರ ಶಾಸನಗಳು, [[ಹರ್ಷವರ್ಧನ]]ನ ತಾಮ್ರಪಟಗಳು, ಚಂಬಾದ ಮೇರುವರ್ಮನ ಶಾಸನಗಳು, [[ಮಾಳವ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಾಸ್ಥಾನ|ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] ದೊರಕಿರುವ ಪ್ರತಿಹಾರ ರಾಜರ ಶಾಸನಗಳು, [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ]] ಹೊರ್ಯುಜೀ ಬೌದ್ಧ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತ, ಹೃದಯ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣೀಪ ವಿಜಯ ಎಂಬ ಹಸ್ತಪತ್ರಿಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ಈ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಇಂದಿನ [[ದೇವನಾಗರೀ]] ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲರೂಪಗಳು ಈ [[ಲಿಪಿ|ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. == ಅಕ್ಷರಗಳು== ===[[ಸ್ವರ|ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು]]=== [[File:Tianjin Temple Sanskrit Ranjana Script.jpeg|thumb|right|ಚೀನಾದ ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬುದ್ಧ ದೇವಾಲಾಯದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಕುಟಿಲ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮಂತ್ರಗಳು]] {| class="wikitable sortable " |- | [[File:Ranjana a.svg|24px]] a अ || [[File:Ranjana ah.svg|24px]] aḥ अः || [[File:Ranjana aa.svg|24px]] ā आ || [[File:Ranjana script आः.jpg|24px]]āḥ आः || [[File:Ranjana i.svg|30px]] i इ ||[[File:Ranjana ii.svg|24px]] ī ई || [[File:Ranjana u.svg|24px]] u उ ||[[File:Ranjana uu.svg|24px]] ū ऊ ||[[File:Ranjana ri.svg|24px]] ṛ ऋ || [[File:Ranjana rii.svg|24px]] ṝ ॠ |- | [[File:Ranjana li.svg|24px]] ḷ ऌ || [[File:Ranjana lii.svg|24px]] ḹ ॡ|| [[File:Ranjana e.svg|24px]] e ए ||[[File:Ranjana ai.svg|24px]] ai ऐ|| [[File:Ranjana o.svg|24px]] o ओ || [[File:Ranjana au.svg|24px]] au औ || [[File:Ranjana script अँ.jpg|30px]] å अँ ||[[File:Ranjana am.svg|24px]] aṃ अं || [[File:Ay.JPG|30px]] aī अय् || [[File:आय्, Ranjana script.jpg|30px]]a:j आय् || [[File:एय्, Ranjana script.jpg|30px]] aĪ एय् |} ===[[ವ್ಯಂಜನ|ವ್ಯಂಜನಗಳು]]=== {| class="wikitable sortable " |- | [[File:Ranjana k.svg|24px]] k क|| [[File:Ranjana kh.svg|24px]] kh ख|| [[File:Ranjana g.svg|24px]] g ग|| [[File:Ranjana gh.svg|24px]] gh घ|| [[File:Ranjana ng.svg|24px]] ṅ ङ |- | [[File:Ranjana c.svg|24px]] c च|| [[File:Ranjana ch.svg|24px]] ch छ|| [[File:Ranjana j.svg|24px]] j ज|| [[File:Ranjana jh.svg|24px]] jh झ|| [[File:Ranjana ny.svg|24px]] ñ ञ |- | [[File:Ranjana tt.svg|24px]] ṭ ट|| [[File:Ranjana tth.svg|24px]] ṭh ठ|| [[File:Ranjana dd.svg|24px]] ḍ ड|| [[File:Ranjana ddh.svg|24px]] ḍh ढ|| [[File:Ranjana nn.svg|24px]] ṇ ण |- | [[File:Ranjana t.svg|24px]] t त|| [[File:Ranjana th.svg|24px]] th थ|| [[File:Ranjana d.svg|24px]] d द|| [[File:Ranjana dh.svg|24px]] dh ध|| [[File:Ranjana n.svg|24px]] n न |- | [[File:Ranjana p.svg|24px]] p प|| [[File:Ranjana ph.svg|24px]] ph फ|| [[File:Ranjana b.svg|24px]] b ब|| [[File:Ranjana bh.svg|24px]] bh भ|| [[File:Ranjana m.svg|24px]] m म |- | [[File:Ranjana y.svg|24px]] y य|| [[File:Ranjana r.svg|24px]] r र|| [[File:Ranjana l.svg|24px]] l ल|| [[File:Ranjana v.svg|24px]] v व|| style="background:#dddddd;"| |- | [[File:Ranjana sh.svg|24px]] ś श|| [[File:Ranjana ss.svg|24px]] ṣ ष|| [[File:Ranjana s.svg|24px]] s स|| [[File:Ranjana h.svg|24px]] h ह|| style="background:#dddddd;"| |} {| class="wikitable sortable " align="center" |- | [[File:Ranjana ksh.svg|24px]] kṣ क्ष|| [[File:Ranjana tr.svg|24px]] tr त्र|| [[File:Ranjana jny.svg|24px]] jñ ज्ञ |} ===[[ಅಂಕಿಗಳು|ಅಂಕೆಗಳು]]=== {| class="wikitable sortable " |- | [[File:Ranjana 0.svg|24px]] 0 ० || [[File:Ranjana 1.svg|24px]] 1 १|| [[File:Ranjana 2.svg|24px]] 2 २ ||[[File:Ranjana 3.svg|24px]] 3 ३ || [[File:Ranjana 4.svg|24px]] 4 ४|| [[File:Ranjana 5.svg|24px]] 5 ५ ||[[File:Ranjana 6.svg|24px]] 6 ६ || [[File:Ranjana 7.svg|24px]] 7 ७|| [[File:Ranjana 8.svg|24px]] 8 ८ || [[File:Ranjana 9.svg|24px]] 9 ९ |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://malaiya.tripod.com/ranjana/ Ranjana script] *[http://www.omniglot.com/writing/ranjana.htm Newari/Ranjana script page on Omniglot] *[http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n3649.pdf N3649: Preliminary proposal for encoding the Rañjana script in the SMP of the UCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124064546/http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n3649.pdf |date=2020-11-24 }} *[http://www.lantsha-vartu.org/ranjanascript/index.html Ranjana script] *[http://www.mldc.cn/sanskritweb/resour/pale/astasahasrika.pdf Akṣara List of the Manuscript of Aṣṭasāhasrikāprajñāpāramitā, ca. the 11-12th Centuries, Collection of Sanskrit Mss. Formerly Preserved in the China Ethnic Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131228083136/http://www.mldc.cn/sanskritweb/resour/pale/astasahasrika.pdf |date=2013-12-28 }} *[http://www.mldc.cn/sanskritweb/resour/pale/failaipeak%20aksara.pdf Akṣara List of the Sanskrit Inscriptions of Feilai peak, Hangzhou, China ( 1282-1292 CE)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140103083506/http://www.mldc.cn/sanskritweb/resour/pale/failaipeak%20aksara.pdf |date=2014-01-03 }} *[http://www.lantsha-vartu.org/lantshascript/index.html Lantsha script] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕುಟಿಲ ಲಿಪಿ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲಿಪಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು]] ajnghexd8au02dbd31vsz8jj8qf61r6 0 80914 1371800 1368121 2026-04-22T01:02:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371800 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ }} '''ಸೋರತ್''' ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ.  ಉತ್ತರ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ  [[ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೀಬ|ಶ್ರೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್]] (SGGS.)ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್,(ಸಿಖ್ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ)ದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು  31 ರಾಗಗಳಿವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗವು  ಒಂಬತ್ತನೆಯ ರಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚನೆಗಳು  ಒಟ್ಟು 65 ಪುಟಗಳಿದ್ದು, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ ೫೯೫ ರಿಂದ ೬೬೦ರ ವರೆಗೆ [[ಗುರು ನಾನಕ್]],[[ಗುರು ಅಮರದಾಸ]], [[ಗುರು ರಾಮದಾಸ]],[[ಗುರು ಅರ್ಜುನ]], ಮತ್ತು [[ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹಾದೂರ್]] ರ ರಚನೆಗಳಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೧೫೦ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ==ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ== ರಾಗ ಸೋರತ್ [[ರಾಗಮಾಲ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮೇಘ]] ರಾಗದ ರಾಗಿಣಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇಂದು ಇದು [[ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‍]]ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾದ ಲವಲವಿಕೆಯ ಭಾವ ಇದೆ.ರಾಗ ದೇಶ್ ನ್ನು ಹೋಲುವ ಅಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಧ್ವನಿ ಇದಕ್ಕಿದೆ.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಮಾತುಗಳು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಸಂತಸವನ್ನು ಕೋಡಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ==ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ== ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರಗಳ ಪಟ್ಟಿ: * [[ಆರೋಹಣ|ಆರೋಹ]]:ಸ ರಿ ಮ ಪ ನಿ ಸ * [[ಅವರೋಹಣ|ಅವರೋಹ]]:ಸ ರಿ ನಿ ಧ, ಮ ಪ ಧ ಮ ಗ ರಿ ನಿ ಸ * ವಾದಿ: ರಿ * ಸಂವಾದಿ: ಧ == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಕೀರ್ತನೆ|Kirtan]] * [[ರಾಗ|Raga]] * Ragas in the Guru Granth Sahib * Taal == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.gurmatsangeetproject.com/ Gurmat Sangeet Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217121606/http://www.gurmatsangeetproject.com/ |date=2012-02-17 }} * [http://www.rajacademy.com/ Raj Academy of Asian Music] * [http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan/ Sikhnet: Shabad for Printing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081119062900/http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan |date=2008-11-19 }} * [http://oceanofragas.com/ocean_htmlpages/sorath.html More details about raga Sorath] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] {{ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು}} nw38x1un9tdrn7f7yp32j0x1tqktwj2 0 83502 1371789 1341737 2026-04-21T15:01:49Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[File:Acaciafarnesiana1web.jpg]] → [[File:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg]] → File replacement: changing the name of a duplicate file ([[c:c:GR]]) 1371789 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg |status = G5 |status_system = TNC |genus = Vachellia |species = farnesiana |authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Robert Wight|Wight]] et [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]<ref name=IPNI1/> |range_map = Acacia-farnesiana-range-map.png |synonyms = *''Acacia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Robert Wight|Wight]] et [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]</small> *''Acacia acicularis'' <small>Humb. & Bonpl. ex. Willd.</small><ref name=IPNI2/> *''Acacia densiflora'' <small>(Small) Cory</small> *''Acacia farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Acacia farnesiana'' var. ''lenticellata'' <small>(F.Muell.) Bailey</small> *''Acacia farnesiana'' subsp. ''pinetorum'' <small>(F.J.Herm.) Ebinger, Seigler & H.D.Clarke</small><ref name=IPNI6/> *''Acacia ferox'' <small>M.Martens & Galeotti</small><ref name=IPNI3/> *''Acacia indica'' <small>(Poir.) Desv.</small> *''Acacia lenticellata'' <small>F. Muell.</small><ref name=IPNI4/> *''Acacia minuta'' <small>(M.E. Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''minuta'' <small>(M.E.Jones) R.M. Beauch.</small> *''Acacia minuta'' subsp. ''densiflora'' <small>(Alexander ex Small) R.M.Beauch.</small><ref>{{Cite web |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=182084 |title=Acacia minuta ssp. densiflora (Alexander ex Small) Beauchamp |work=ITIS Reports |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=2009-06-30}}</ref> *''Acacia pedunculata'' <small>Willd.</small> *''Acacia pinetorum'' <small>F.J.Herm.</small><ref name=PlantList1/> *''Acacia smallii'' <small>Isely</small><ref name="ildis">{{Cite web |url=http://www.ildis.org/LegumeWeb?sciname=Acacia+smallii |title=Acacia smallii |work=LegumeWeb |publisher=International Legume Database & Information Service |accessdate=2008-05-15 }}</ref> *''Farnesia odora'' <small>Gasp.</small> *''Farnesiana odora'' <small>Gasp.</small> *''Mimosa acicularis'' <small>Poir.</small> *''Mimosa farnesiana'' <small>L.</small><ref name=IPNI1/> *''Mimosa indica'' <small>Poir.</small> *''Mimosa suaveolens'' <small>Salisb.</small> *''Pithecellobium acuminatum'' <small>M.E. Jones</small> *''Pithecellobium minutum'' <small>M.E. Jones</small> *''Popanax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Poponax farnesiana'' <small>(L.) Raf.</small> *''Vachellia densiflora'' <small>Small</small><ref name=Sturt /> |subdivision_ranks = Varieties (all currently disputed) |subdivision = *''Vachellia farnesiana'' var. ''farnesiana'' <small>(L.) Willd.</small> *''Vachellia farnesiana'' var. ''guanacastensis'' <small>H.D.Clarke ''et al''.</small><ref name=Clarke/><ref name=IPNI5/> *''Vachellia farnesiana'' var. ''pinetorum'' <small>(F.J. Herm.) Seigler & Ebinger</small><ref name=PlantList1>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 |title=Acacia pinetorum F.J.Herm. — The Plant List |author=<!--Not stated--> |date=September 2013 |website=The Plant List (Version 1.1) |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden |access-date=14 July 2018 |archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110171056/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-11168 |url-status=dead }}</ref> |}} [[ಚಿತ್ರ:Starr 030202-0020 Acacia farnesiana.jpg|thumb|ಕಸ್ತೂರಿ ಜಾಲಿ]] ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಹೂಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪೊದೆ [[ಸಸ್ಯ]] ಅಥವಾ [[ಮರ]] (ಕ್ಯಾಸಿ ಫ್ಲವರ್). ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಮೈಮೋಸೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ''ಅಕೇಸಿಯ ಫಾರ್ನೇಸಿಯಾನ''.<ref>http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=VAFA</ref> ==ಕಸ್ತೂರಿ ಜಾಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು== ಮೂಲತಃ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಈಗ ಭಾರತ, ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತು ಬರ್ಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ನದಿದಂಡೆಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ, ಪಂಜಾಬಿನ ಒಣಹವೆಯ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮುಳ್ಳು ಮರ ಇದು. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಪತ್ರಕಾಂಡವೂ (ರೇಕಿಸ್) ಅದರ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಮೂರರಿಂದ ಎಂಟು ಜೊತೆ ಉಪವರ್ಣಗಳೂ ಈ ಉಪವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ಹತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಜೊತೆ ಕಿರುಎಲೆಗಳೂ ಇವೆ. ಬುಡದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ (ಸ್ಟಿಪ್ಯೂಲುಗಳು). ಹೂಗಳು ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (ಆಕ್ಸಿಲ್) ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಒಂದೇ ಕಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೂಗಳು ಬಹಳ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. ಮರಕ್ಕೆ [[ಮೂರು]] ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದ ಅನಂತರ ಹೂಗಳು ಅರಳಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಹೂ ಬಿಡುವ ಕಾಲ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಕಸ್ತೂರಿ ಜಾಲಿಯ ಹೂಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಸಿ ಎನ್ನುವ ಸುಗಂಧವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮೆತುಮಾಡಿ ಕರಗಿಸಿದ ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲೋ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲೋ ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನೆನೆಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂವಿನಲ್ಲಿರುವ ಸುಗಂಧ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಸುಗಂಧಪೂರಿತ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕರಗಿಸಿ, ಸೋಸಿ, ತಂಪುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ವಸ್ತುವೇ ಸುಗಂಧಾಂಜನ (ಪೊಮೇಡ್). ಕ್ಯಾಸಿ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆಂದು, ಸುಗಂಧಾಂಜನವನ್ನು ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ (3-4) ವಾರಗಳ ವರೆಗೂ (250) ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಸುಗಂಧವೆಲ್ಲ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಬಟ್ಟಿಯಿಳಿಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಶುದ್ಧವಾದ ಆಲಿವ್ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಸುಗಂಧ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟರೆ ಇದು ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ಸೋಂಕದಂತೆ ಇದನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡಬೇಕು. ಬಹಳ ಮಧುರ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಈ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸುಗಂಧಾಂಜನ, ಉಡುಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡಲಾಗುವ ಸುಗಂಧ ಚೀಲ (ಸ್ಯಾಚೆಟ್) ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕಸ್ತೂರಿಜಾಲಿಯ ತೊಗಟೆ, ಎಲೆ, ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಔಷಧ|ಔಷಧೀ]]ಯ ಗುಣಗಳಿವೆ.<ref>https://hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Acacia_farnesiana.html</ref> ಇವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮೇಹರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾನಿನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಚರ್ಮ ಹದಮಾಡಲೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಮರದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅಂಟನ್ನು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]] 221sm4pij2ngfa0po9h5o855a54kogn 0 96243 1371797 1367400 2026-04-21T22:15:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371797 wikitext text/x-wiki {{Infobox Newspaper <!--Please do not remove the blank entries. Leave them for others to add info in the future.--> | name = Suddi Now | caption = Leading Online news papaer in Kannada and English | logo = Suddi now news logo.png | image = | type = ಆನ್ಲೈನ್ ಪತ್ರಿಕೆ | format = ಆನ್ಲೈನ್ | owners = Addkoncepts | founder = <!--Do not remove. Add info if you know--> | publisher = Addkoncepts | editor = shreeraj Mohan Rai | chiefeditor = | assoceditor = | maneditor = | newseditor = | managingeditordesign = | campuseditor = | campuschief = | opeditor = | sportseditor = | photoeditor = | staff = <!--Not the number. Names of staff writers--> | foundation = 27 March 2015 | political = | language =ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ | headquarters =ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಭಾರತ.. | circulation = Worldwide | edition = Mumbai,Mangalore, Bangalore | website = http://www.suddinow.news http://suddinow.com/kannada-news-latest.php }} '''ಸುದ್ದಿ ನೌ''' ಭಾರತದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆನ್ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈವ್ ನ್ಯೂಸ್, ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಸ್ ಹೆಡ್ಲೈನ್ಸ್ (ಟಾಪ್ ನ್ಯೂಸ್) ಸುದ್ದಿ ನೌ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ .ರಾಜಕೀಯ, ವ್ಯವಹಾರ, ಕ್ರೀಡಾ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾನಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ಭಾರತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.suddinow.news/ Official English website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920155745/https://suddinow.news/ |date=2021-09-20 }} *[http://suddinow.com/kannada-news-latest.php/ Official Kannada website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161030182649/http://suddinow.com/kannada-news-latest.php |date=2016-10-30 }} *[http://EnglishKannada.com EnglishtoKannada Translation Website]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು]] ibs038irhndkuc1x5rzg9i8w89nviyz 0 99492 1371794 1367293 2026-04-21T16:47:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371794 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Tree I IMG 2896.jpg|image_alt=''Pithecellobium dulce (Madras Thorn)'' tree|image_caption=In [[Kolkata]], [[West Bengal]] ([[India]])|image2=Pithecellobium dulce beans.JPG|image2_alt=|image2_caption=Ripe ''Pithecellobium dulce'' bean|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI) |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Pithecellobium dulce'' |page=e.T130519803A149057978 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T130519803A149057978.en |access-date=14 December 2022}}</ref>|status2=G5|status2_system=TNC|status2_ref=<ref name="TNC">{{cite web|url= https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.161561/Pithecellobium_dulce |title=''Pithecellobium dulce'' Guama Americano |work=NatureServe Explorer |publisher=NatureServe |access-date=2020-01-10}}</ref>|genus=Pithecellobium|species=dulce|authority=([[William Roxburgh|Roxb.]]) [[George Bentham|Benth.]]<ref name="GRIN">{{GRIN | access-date=2010-03-29}}</ref>}}'''ಸೀಮೆ ಹುಣಸೆ''' [[ಮರ|ಮರದ]] ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ''ಇಂಗಾ ಡೂಲ್ಸ್‍''. ಇದನ್ನು ದೊರ ಹುಣಸೆ, ಚಕ್ಕುಲಿ ಮರ, ಇಲಾಚಿ ಕಾಯಿ, ಇಲಾಚ್-ಹುಂಚಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಿಥೆಸೆಲೋಬಿಯಮ್ ಡುಲ್ಸೆ ಎಂಬುದು [[ಬಟಾಣಿ]] ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ವನಸಿರಿ, ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಾಸ್ವಾಮಿ. ಮುದ್ರಣ ೨೦೧೪,ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್</ref> ಸೀಮೆ ಹುಣಸೆಯು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]], ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ]] ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್, ಗುವಾಮ್, [[ಭಾರತ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು 60 ಅಥವಾ 70 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕುವೈಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಕುವೈತ್ ನಗರ|ಕುವೈತ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ 60 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೀವಂತ ಮರಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ನೋಡಬಹುದು. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ== *ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:- ಇಂಗಾ ಡೂಲ್ಸ್ *ಕುಟುಂಬ :- ಲೆಗೋಮಿನೋಸಾಯಿ *ಉಪಕುಟುಂಬ :- ಮಿಮೋಸಿಯ ==ವಿವರಣೆ== ಸೀಮೆ [[ಹುಣಸೆ]]ಯು ಸುಮಾರು 10 ರಿಂದ 15 ಮೀ (33 ರಿಂದ 49 ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ [[ಕಾಂಡ|ಕಾಂಡವು]] ಮುಳ್ಳುಮುಳ್ಳಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]] ಉಭಯಪಕ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಪರ್ಣವು ಒಂದೇ ಜೋಡಿ ಅಂಡಾಕಾರದ-ಉದ್ದದ ಚಿಗುರೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 2 ರಿಂದ 4 ಸೆಂ.ಮೀ (0.79 ರಿಂದ 1.57 ಇಂಚು) ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. [[ಹೂವು|ಹೂವುಗಳು]] [[ಹಸಿರು]]-ಬಿಳಿ, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ, ಅಚಲವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 12 ಸೆಂ.ಮೀ. (4.7 ಇಂಚು) ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಅವು ಸುರುಳಿ ಸುತ್ಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಒಂದು ಬೀಜಕೋಶವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಮಾಗಿದಾಗ [[ಗುಲಾಬಿ]] ಬಣ್ಣ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಚೋಲಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಲು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಖಾದ್ಯ ತಿರುಳು ಗುಲಾಬಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕಪ್ಪು ಹೊಳೆಯುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಈ ತಿರುಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರವು ಬರ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,500 m (4,900 ಜಿಣ) ವರೆಗೆ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಲ್ಲದು, ಇದು ರಸ್ತೆ ಮರದಂತೆ [[ಕೃಷಿ]]ಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=28697</ref> ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ, ಡೊಂಕುಡೊಂಕಿನ ಕಾಯಿಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಗುತ್ತವೆ. == ಕೃಷಿ == ಬೀಜಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿಗುರೊಡೆಯುವುದು. == ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Pithecellobium_dulce_in_Swargate,_Pune_.jpg|thumb|''Pithecellobium dulce'' in [[Swargate]], [[Pune]], [[India]]]] [[ಚಿತ್ರ:Pithecellobium_dulce,_Fort_Canning.jpg|thumb|''Pithecellobium dulce'', Heritage Tree, Madras Thorn, Fort Canning, Singapore]] ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ, ಮರವನ್ನು ಹೂಮಾಚೆ, ಗ್ವಾಮುಚೆ, ಹುಮಾಮೂಚಿಲ್, ಗುಮಾಚುಲ್, ಕ್ಯುಮೌಚಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ಯುರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು "ತೋಮಾ ಚಿಂತಕಯ" (ಸೀಮ ಚಿಂತಕಯ) ಎಂದು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಕಿಪಾಡ್ ಎಂಬುದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕೈ ಕೊಡುಕಪ್ಪುಲಿ ಅಥವಾ ಕೊಡೈಕೈ, ಇನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಡೋರಾ ಹುಣಸೆ, ಸೀಮೆ ಹುಣ್ಣೆ, ಇಲಾಚಿ ಕಾಯಿ, ಇಲಾಚ್-ಹುಂಚಿ ಕಾಯಿ ಡೋರಾ ಹನೇಸ್ ಅಥವಾ ತೋನೆ ಹನೇಸ್ ಅಥವಾ ಇಲೈಚಿ ಕೈ ಇಲಾಚ್ -ಹಂಚಿ ಕೈ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೊರಾಸ್ ಅಂಬ್ಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ "ಸಿಂಗರಿ" ಅಂದರೆ "ಸಿಂಗಡಿ", ಜಲೇಬಿ ([[ಬೆಂಗಾಲಿ]]), ಫಿರಿಂಗಿ ಚಿಂಚ್([[ಮರಾಠಿ]]) ಮತ್ತು "ಅಚಿ ಗತಿಮರಿ" (ಸಿಂಧಿ). ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೀಮಾ ಕೈಯಾನ್ ([[ಒರಿಯಾ|ಓಡಿಯಾ]]) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಜಂಗಲ್ ಜಲೆಬಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು "ಮದ್ರಾಸ್ ಮುಳ್ಳು" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಉಪಯೋಗಗಳು == ಮೊದಲು [[ಬೇಲಿ|ಬೇಲಿಗೂ]] [[ಸೌದೆ|ಸೌದೆಗೂ]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರುವೆ ಮರಗಳಿಗೆ ಬೂಸ್ಟಿನ ಸೋಂಕು ಬಂದು ಹಾಳಾದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸೀಮೆಹುಣಿಸೆ ಮರವನ್ನು ಸೌದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ರೋಗತಗಲದಂತೆ, ಇದನ್ನು ಸರುವೆ ಮರದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಕೋಶಗಳು ಒಂದು ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ತಿರುಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. #ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="Parrotta">{{cite report|first=John A.|last=Parrotta|date=January 1991|title=Pithecellobium dulce (Roxb.) Benth. Guamuchil, Madras thorn. Leguminosae (Mimosoideae.) Legume family.|url=https://www.fs.fed.us/global/iitf/pubs/sm_iitf040%20%20%285%29.pdf|publisher=USDA Forest Service, Southern Forest Experiment Station, Institute of Tropical Forestry|location=New Orleans, LA|docket=SO-ITF-SM-40|access-date=17 July 2018}}</ref> #ವಿವಿಧ [[ಮಾಂಸ|ಮಾಂಸದ]] ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. #[[ಸಕ್ಕರೆ]] ಮತ್ತು [[ನೀರು|ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ]] [[ಪಾನೀಯ|ಪಾನೀಯಗಳ]] ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಔಷಧಿಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ == #ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಜ್ವರಹಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. #ಹಲ್ಲುನೋವು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="conabio.gob.mx">Commission for the Knowledge and Use of Biodiversity: ''Pithecellobium Dulce'': http://www.conabio.gob.mx/conocimiento/info_especies/arboles/doctos/45-legum38m.pdf</ref><ref>{{cite book|title=Huastec Mayan Ethnobotany|last=Alcorn|first=Janis B.|date=1984|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0292715431|location=Austin}}</ref> #ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪಿತ್ತರಸದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಪಾತ|ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು]] ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. #ಸಸ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು [[ರಕ್ತಸ್ರಾವ]], ದೀರ್ಘಕಾಲದ [[ಅತಿಸಾರ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗಗಳಿಗೆ]] ಮದ್ದಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PIDU USDA Plants Profile: ''Pithecellobium dulce''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006150244/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PIDU |date=2008-10-06 }} * [http://www.stuartxchange.org/Kamatsile.html Kamatsile: ''Pithecellobium dulce''] * [http://www.hear.org/Pier/species/pithecellobium_dulce.htm PIER species: ''Pithecellobium dulce''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230603205633/http://hear.org/pier/species/pithecellobium_dulce.htm |date=2023-06-03 }} * [http://www.tradewindsfruit.com/manila_tamarind.htm Manila Tamarind: ''Pithecellobium dulce''] * [http://www.conabio.gob.mx/conocimiento/info_especies/arboles/doctos/45-legum38m.pdf Mexican Government's Commission for the Knowledge and Use of Biodiversity: Pithecellobium dulce] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸೀಮೆಹುಣಿಸೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 176oou5wu1ph27zk87scbh47ha015qr 0 106064 1371810 1368894 2026-04-22T04:45:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371810 wikitext text/x-wiki ಹರಿಹರಪುರ [[ಕೊಪ್ಪ]] ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಊರು. ಇದು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ ಹರಿಹರಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದಕ್ಷ ಮಹಾರಾಜ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. =ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ= ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಮತ್ತು ಹರರ ದೇವಾಲಯ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹರಿಹರಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿಯ ತುಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿನ ಹರನ ದೇವಾಲಯವು ೪೦೦ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೂಂದಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಮಠದಿಂದ ೧ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.holidayiq.com/Hariharapura-Sringeri-Sightseeing-974-15817.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-29 |archive-date=2018-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923184310/http://www.holidayiq.com/Hariharapura-Sringeri-Sightseeing-974-15817.html |url-status=deviated |archivedate=2018-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923184310/http://www.holidayiq.com/Hariharapura-Sringeri-Sightseeing-974-15817.html }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://vijayavani.net/%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A3%E0%B3%8A%E0%B3%95%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%A4-%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%95/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-29 |archive-date=2017-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702220338/http://vijayavani.net/%e0%b2%b9%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b9%e0%b2%b0%e0%b2%aa%e0%b3%81%e0%b2%b0-%e0%b2%aa%e0%b3%81%e0%b2%b0%e0%b2%be%e0%b2%a3%e0%b3%8a%e0%b3%95%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%a4-%e0%b2%ae%e0%b2%b9%e0%b2%be%e0%b2%95/ |url-status=dead }}</ref> =ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು= ತುಂಗಾ ನದಿಯ ೧೧೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯು ಹರಿಹರಪುರ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು [[ಸರ್ ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ|ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯರವರು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಪೀಠ ಇದೆ.<ref>https://www.trawell.in/karnataka/sringeri/hariharapura</ref><ref>https://vijaykarnataka.indiatimes.com/topics/%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:Tunga River infront of Hariharapura temple - panoramio.jpg|thumb|ತುಂಗಾ ನದಿ]] =ತೂಗು ಸೇತುವೆ= ಈ ಸೇತುವೆ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾದಚಾರಿ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಗುರುಕುಲವನ್ನು ಸಂದಿಸುತ್ತದೆ. ==ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ== ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ನಿಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇಡೀ ಮಲ್ನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಶೀತ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. =ಶ್ರೀ ಮಠ= ಶ್ರೀ ಮಠವನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ|ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರರು]] ಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರರು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಶಾರದಾಂಬೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಹೀಗೆ ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಪೀಠ ಹರಿಹರಪುರವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಆದಿಶಂಕರಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೆಲವು ಧರ್ಮಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮಠದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹರಿಹರಪುರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಡಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ, ಶ್ರೀ ಅಭಿನವ ರಾಮಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾರ್ವೆ, ಶ್ರೀ ರಾಮಾನಂದ ಸಾರಸ್ವತಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಕಿಗ್ಗಾ. ಪ್ರತಿ ವರುಷ ೧೦,೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹರಿಹರಪುರ, ಕಿಗ್ಗಾ, ನಾರ್ವೆ, ತೋರೆಹಾಡ್ಲುನ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.<ref>http://www.hariharapura.in/</ref> =ಸಾರಿಗೆ= ಹರಿಹರಪುರಕ್ಕೆ ೧೨೦ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿ [[ಮಂಗಳೂರು]] ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇವೆ. ಶೃಂಗೇರಿಗೆ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ|ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ]] ಬಸ್ ಇದೆ. ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೭೫ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹರಿಹರಪುರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ನೇರ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಸುಗಮಾ / ನಿಶ್ಮಿತಾ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ೧೫ ನಿಮಿಷದ ಬಸ್ಸುಗಳು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗವು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ. ಶಿವಮೊಗ್ಗವು ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೯೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಹೊಂದಿರುವ ಉಡುಪಿ ಹರಿಹರಪುರದಿಂದ ೭೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 2sa58a3fmlm92yrlgxp2sppv66snsdj 0 132520 1371802 1350773 2026-04-22T01:38:43Z CommonsDelinker 768 Devdutt_Paddikal_(cropped).jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Abzeronowರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1371802 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್ | image = | country = ಭಾರತ State = ಕೇರಳ District = ಮಲಪ್ಪುರಂ | fullname = ದೇವದತ್ ಬಾಬುನು ಪಡಿಕ್ಕಲ್ | birth_date = {{birth date and age|2000|7|7|df=yes}} | birth_place = ಎಟಪ್ಪಾಲ್, [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]] | death_date = | death_place = | batting = ಎಡಗೈ | bowling = ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ | role = ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ | club1 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್]] | year1 = ೨೦೧೭-ಪ್ರಸ್ತುತ | club2 = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಕರ್ನಾಟಕ]] | year2 = ೨೦೧೮-ಪ್ರಸ್ತುತ | club3 = [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] | year3 = ೨೦೧೯-೨೦೨೧ | club4 = [[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್]] | year4 = ೨೦೨೧-೨೦೨೪ club5 = [[ಲಕ್ನೋ ಸೂಪರ್ ಜೈಂಟ್ಸ್]] | year5 = ೨೦೨೪-ಪ್ರಸ್ತುತ | columns = 5 | column1 = [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್|FC]] | matches1 = ೧೫ | runs1 = ೯೦೭ | bat avg1 = ೩೪.೮೮ | 100s/50s1 = 0/೧೦ | top score1 = ೯೯ | deliveries1 = ೧೨ | wickets1 = 0 | bowl avg1 = 0 | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 0 | catches/stumpings1 = ೧೨/0 | column2 = [[ಲಿಸ್ಟ್ ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್|LA]] | matches2 = ೧೩ | runs2 = ೬೫೦ | bat avg2 = ೫೯.೦೯ | 100s/50s2 = ೨/೫ | top score2 = ೧೦೩[[not out|*]] | deliveries2 = 0 | wickets2 = 0 | bowl avg2 = 0 | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 0 | catches/stumpings2 = ೪/0 | column3 = [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟಿ೨೦]] | matches3 = ೧೩ | runs3 = ೬೩೬ | bat avg3 = ೬೩.೬೦ | 100s/50s3 = ೧/೬ | top score3 = ೧೨೨[[not out|*]] | deliveries3 = 0 | wickets3 = 0 | bowl avg3 = 0 | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 0 | catches/stumpings3 = ೫/0 | date = 23 September 2020 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119026.html Cricinfo }} '''ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್''' (ಹುಟ್ಟು: ೭ ಜುಲೈ ೨೦೦೦) ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119026.html|title=Devdutt Padikkal|website=ESPN Cricinfo|access-date=28 November 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/29829214/ipl-2020-devdutt-padikkal,-ruturaj-gaikwad,-other-uncapped-indians-keep-eye-on|title=IPL 2020 - Devdutt Padikkal, Ruturaj Gaikwad in power-packed band of uncapped Indian batsmen|website=ESPN Cricinfo|access-date=10 September 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ipl/ipl-news/devdutt-padikkal-second-fifty-three-games-mi-vs-rcb-aaron-finch-bangalore/article32717488.ece|title=IPL 2020: Devdutt Padikkal brings up second fifty in three games for RCB|last=Sportstar|first=Team|website=Sportstar|language=en|access-date=30 September 2020}}</ref> ಇವರು [[ಭಾರತದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ]]ದಲ್ಲೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28193908/devdutt-padikkal-carves-own-niche-star-studded-karnataka-line-up|title=Devdutt Padikkal carves his own niche in star-studded Karnataka line-up|website=ESPN Cricinfo|access-date=1 December 2019}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಪಡಿಕ್ಕಲ್ ೭ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ದಂದು [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಎಟಪ್ಪಾಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]‌ನಿಂದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದಮೇಲೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ರಿಂದ ೧೬ ಮತ್ತು ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೭ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]‌ನಲ್ಲಿ [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್]] ತಂಡ ಇವರನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://english.manoramaonline.com/sports/cricket/2019/10/28/devdutt-padikkal-cricket-.html|title='Test cricket is the ultimate': India 'A'-select Devdutt Padikkal shares his dreams|work=[[Manorama Online]]|access-date=1 December 2019}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ೨೦೧೮-೧೯ರ ಸಾಲಿನ [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ೨೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮೂಲಕ [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1156990.html|title=Elite, Group A, Ranji Trophy at Mysore, Nov 28 - Dec 1 2018|website=ESPN Cricinfo|access-date=28 November 2018}}</ref> ೨೦೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[೨೦೧೯ ಐಪಿಎಲ್]] ಆಟಗಾರರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡವು ಪಡಿಕ್ಕಲ್ ಅವರನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25390461/ipl-2019-auction-was-sold-whom|title=IPL 2019 auction: The list of sold and unsold players|website=ESPN Cricinfo|access-date=18 December 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/ipl/top-stories/ipl-auction-2019-who-got-whom/articleshow/67144375.cms|title=IPL 2019 Auction: Who got whom|website=The Times of India|access-date=18 December 2018}}</ref> ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ [[ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮೂಲಕ [[ಲಿಸ್ಟ್ ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref name="LA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200660.html|title=Elite, Group A, Vijay Hazare Trophy at Bengaluru, Sep 26 2019|website=ESPN Cricinfo|access-date=26 September 2019}}</ref> ಹನ್ನೊಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೬೦೯ ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13220;type=tournament|title=Vijay Hazare Trophy, 2019/20: Most runs|website=ESPN Cricinfo|access-date=25 October 2019}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ೨೦೧೯-೨೦ ಸಾಲಿನ [[ದೇವಧರ್ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯ ಇಂಡಿಯ-ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/deodhar-trophy-2019-squads-india-a-india-b-india-c-parthiv-patel-shubman-gill-anuma-vihari-ranchi/article29788595.ece|title=Deodhar Trophy 2019: Hanuma Vihari, Parthiv, Shubman to lead; Yashasvi earns call-up|website=SportStar|access-date=25 October 2019}}</ref> ೨೦೧೯-೨೦ ಸಾಲಿನ [[ಸಯ್ಯದ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅಲಿ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರ ಆಡಿ, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦]] ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205714.html|title=Group A, Syed Mushtaq Ali Trophy at Visakhapatnam, Nov 8 2019|website=ESPN Cricinfo|access-date=8 November 2019}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1119026.html ದೇವದತ್ ಪಡಿಕ್ಕಲ್], ESPNcricinfo. {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] 9ivnka2qqdjp25frm81tc3kbllt9cqt 0 142291 1371827 1369860 2026-04-22T08:51:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371827 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name = ಹೊಸ ಪ್ರೇಮ ಪುರಾಣ |image = Hosa_Prema_Purana.jpeg |caption = |director = ಶಿವಕುಮಾರ್ |producer = ಪ್ರಸಾದ್ ಸಾಲುಮರ |writer = ಶಿವಕುಮಾರ್ |starring = ನಿತಿನ್ ಗೌಡ, [[ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್]], ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ |music = [[ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್]] |cinematography = ಗೌರಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ |editing = ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪಿ. ಬಾಬು |studio = |distributor = ಸ್ವಾಮಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ಗಜಾನನ ಆರ್ಟ್ಸ್ |released = 2012 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30|ref1=<ref>[http://movies.sulekha.com/kannada/hosa-prema-purana/default.htm Hosa Prema Purana] [[Sulekha]] Retrieved 12 September 2012.</ref> |runtime = |country = ಭಾರತ |language = ಕನ್ನಡ |budget = |gross = }} '''''ಹೊಸ ಪ್ರೇಮ ಪುರಾಣವು''''' 2012 ರ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] ಪ್ರಣಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸಬರಾದ ನಿತಿನ್ ಗೌಡ, ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು ಗಜಾನನ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಾಲುಮರದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು. <ref>[http://www.bharatstudent.com/cafebharat/photo_gallery_2-Kannada-Movies-Hosa_Prema_Purana-photo-galleries-5,4,2486.php Hosa Prema Purana]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved 30 December 2011.</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಪ್ರೇಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿತಿನ್ ಗೌಡ * ಸಂಜನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ * ನಂದಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಧಿಕಾ ಗಾಂಧಿ * ರಾಹುಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್ * [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ == ಸೌಂಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ == ರಾಜೇಶ್ ರಾಮನಾಥ್ 5 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.123musiq.com/Hosa-Prema-Purana.htm|title=Hosa Prema Purana|archive-url=https://web.archive.org/web/20111209085326/http://www.123musiq.com/Hosa-Prema-Purana.htm|archive-date=9 December 2011|access-date=30 December 2011}}</ref> {{Track listing | total_length = | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ | lyrics1 = [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] | extra1 = [[ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್]], ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಬದಾಮಿ | length1 = | title2 = ಮಧುರ ಮಧುರ | lyrics2 = Dr. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | extra2 = [[ಚೈತ್ರಾ ಎಚ್.ಜಿ.]], ಅನೂಪ್ ಭಾವಾಜ್ರದ್ | length2 = | title3 = ಸೇ ಸೇ ಮೋನಿಕಾ | lyrics3 = [[ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್]] | extra3 = ಸಂತೋಷ್, ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಬದಾಮಿ | length3 = | title4 = ಒಲವೇ ಗೆಳತಿ | extra4 = [[ನಂದಿತಾ (ಗಾಯಕಿ)|ನಂದಿತಾ]], ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ | lyrics4 = [[ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್]] | length4 = | title5 = ಒಂದೇ ಬಾಳು | extra5 = ಚೇತನ್ ಸಾಸ್ಕ | lyrics5 = [[ವಿ. ಮನೋಹರ್]] | length5 = }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] exfv9j581e4lx2ulyxv8g428z8lx869 0 144081 1371799 1367532 2026-04-21T23:02:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371799 wikitext text/x-wiki {{infobox sportsperson | name =ಸುಮಿತ್ ಆಂಟಿಲ್ | image = Shri Sumit Antil (cropped).jpg | imagesize = | caption = ಸುಮಿತ್ ಆಂಟಿಲ್ | birth_date =6 ಜುಲೈ 1998(ವರ್ಷ-24) | birth_place = ಸೋನೆಪಟ್, [[ಹರಿಯಾಣ]], [[ಭಾರತ]] | country = ಭಾರತ | sport = ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ | disability class = [[T64 (classification)|T64]] | club = | coach = | paralympics = 2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್|2020 ಟೋಕ್ಯೊ | medaltemplates = {{MedalSport |ಪುರುಷರ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ }} {{MedalCompetition | ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್}} {{MedalGold | 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್|2020 ಟೋಕಿಯೋ | 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ – ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತ|ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತ F64 }} | residence = | pb = '''ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ''' 68.55 ಮೀಟರ್ (2021) <ref>{{Cite web|url=https://sports.ndtv.com/olympics-2020/tokyo-paralympics-sumit-antil-wins-javelin-f64-gold-sets-new-world-record-2523760|title=Tokyo Paralympics: Sumit Antil Wins Javelin (F64) Gold, Sets New World Record|website=sports.ndtv.com|access-date=30 August 2021}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} '''ಸುಮಿತ್ ಆಂಟಿಲ್''' (ಜನನ 6 ಜುಲೈ 1998) ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ. ಅವರು [[2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್|2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ F64 ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/event-schedule-men-s-javelin-throw-f64.htm|title=Athletics - Men's Javelin Throw - F64 Schedule {{!}} Tokyo 2020 Paralympics|website=Olympics.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830132240/https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/event-schedule-men-s-javelin-throw-f64.htm|archive-date=2021-08-30|access-date=2021-08-30}}</ref> ಅವರು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ 68.55 ಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಎಸೆದಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/tokyo-paralympics/tokyo-paralympics-2021-live-updates-tokyo-2020-paralympic-games-day-7/amp_liveblog/85754248.cms Tokyo Paralympics 2021 highlights: Sumit Antil wins gold, creates world record in javelin throw F64 event] ''The Times of India''.</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಸುಮಿತ್ ಆಂಟಿಲ್ ಅವರು 6 ಜುಲೈ 1998 ರಂದು ಭಾರತದ [[ಹರಿಯಾಣ|ಹರಿಯಾಣದ]] ಸೋನಿಪತ್‌ನ ಖೇವ್ರಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಯುವಕ ಸುಮಿತ್ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref name="OI">{{Cite news|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/javelin-throwers-lead-athletics-medal-rush-sumit-wins-gold-with-smashing-world-record-show/2150620|title=Javelin throwers lead athletics medal rush, Sumit wins gold with smashing world record show|date=30 Aug 2021|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|archive-url=https://archive.today/20210830203406/https://www.outlookindia.com/newsscroll/amp/javelin-throwers-lead-athletics-medal-rush-sumit-wins-gold-with-smashing-world-record-show/2150620?utm_source=amp&utm_medium=nextb&utm_campaign=amp|archive-date=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2021|publisher=[[Press Trust of India]]|access-date=31 ಜುಲೈ 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vatchittagong.org/sumit-antil-paralympics-2021|title=Sumit Antil Paralympics 2021: Tokyo Olympic Gold Winner|last=Vatchittagong|language=en-US|access-date=2021-08-30|archive-date=2021-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830133318/https://vatchittagong.org/sumit-antil-paralympics-2021|url-status=dead}}</ref> 2015 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 17 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ತರಬೇತಿ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದ ಟ್ರಕ್ ಅವರ ಮೋಟಾರ್‌ಬೈಕಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಎಡಗಾಲು ತುಂಡಾಗಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಆಗುವ ಕನಸನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/sumit-antil-betters-javelin-world-record-at-national-para-athletics-championships/articleshow/81712825.cms|title=Sumit Antil betters javelin world record at National Para Athletics Championships|last=Cyriac|first=Biju Babu|date=26 March 2021|website=The Times of India|access-date=2021-08-30}}</ref> ನಿಂದ ಸುಮಿತ್‌ರವರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಸೋನಿಪತ್‌ನ ದೇವ್ ರಿಷಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ರಾಮ್‌ಜಾಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಕಾಂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆಂಟಿಲ್‌ನನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೀಟ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು,. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಟಿಲ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿತಿನ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗೆ ಸೇರಿಸಿತು.{{Fact|date=August 2021}} == ವೃತ್ತಿ == 2019 ರಲ್ಲಿ, ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಂಬೈನ್ಡ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ F64 ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ದುಬೈ, 2019 ರ ವಿಶ್ವ ಪ್ಯಾರಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ F64 ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/field/943135/watch-sandeep-sumit-bag-javelin-gold-silver-with-world-record-throws-at-para-athletics-worlds|title=Watch: Sandeep, Sumit bag javelin gold, silver with world record throws at Para Athletics Worlds|last=|first=|date=9 November 2019|website=Scroll.in|access-date=2021-08-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/other-sports/world-para-athletics-championships-sandeep-chaudhary-sumit-create-world-record-win-gold-silver-medals/article29925508.ece|title=World Para Athletics C’ships: Sandeep, Sumit create world records|last=PTI|website=Sportstar|language=en|access-date=2021-08-30}}</ref> 30 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು, ಆಂಟಿಲ್ [[2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್|2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ F64 ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯ 68.55 ಮೀ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/sumit-antil-wins-gold-breaks-world-record-thrice-7478436/|title=Tokyo Paralympics: Sumit Antil wins gold, breaks world record thrice|last=Express|first=India|date=30 August 2021|website=TheIndianExpress|access-date=30 August 2021}}</ref> == ಕುಟುಂಬ == ಸುಮಿತ್ ಅಂತಿಲ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಅವರ ತಾಯಿ ನಿರಾಮಲಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಕಿರಣ್, ಸುಶೀಲಾ ಮತ್ತು ರೇಣು ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ತಂದೆ ರಾಮ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ನಿಧನರಾದರು.  == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 2021 - [[ಮೇಜರ್ ಧ್ಯಾನ್‌ಚಂದ್ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವ.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/sports/national-sports-awards-2021-neeraj-chopra-lovlina-borgohain-mithali-raj-among-9-others-to-get-khel-ratna-4396067.html|title=National Sports Awards 2021: Neeraj Chopra, Lovlina Borgohain, Mithali Raj Among 9 Others to Get Khel Ratna|date=2021-11-02|website=News18|language=en|access-date=2021-11-02}}</ref> * 2022 - [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ * [[2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ|2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 91rnyabt5syjzd9akcnixfr3x18hhdr 0 145986 1371840 1333855 2026-04-22T11:09:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371840 wikitext text/x-wiki '''ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಧ್ವಜವು''' [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ]] ಖಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧ್ವಜ ಅಥವಾ ಧ್ವಜ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕಾಂಡೋಮಿನಿಯಂ ಆಗಿ, ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಖಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಲಾಂಛನ == [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg/220px-Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg.png|right|thumb| ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಲಾಂಛನ]] [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸದಸ್ಯರು <ref>{{Cite web|url=https://www.bas.ac.uk/about/antarctica/the-antarctic-treaty/the-antarctic-treaty-explained/|title=The Antarctic Treaty Explained|website=British Antarctic Survey|language=en-GB|access-date=2020-10-27|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030131321/https://www.bas.ac.uk/about/antarctica/the-antarctic-treaty/the-antarctic-treaty-explained/|url-status=dead}}</ref> ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧ್ವಜದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಲಾಂಛನವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಂಡವನ್ನು ಅಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://ats.aq/devAS/Meetings/Measure/289#:~:text=Decision%202%20(2002)%20-%20ATCM%20XXV%20-%20CEP%20V,%20Warsaw,-Subject&text=Believing%20that%20the%20adoption%20of,when%20located%20in%20Buenos%20Aires;&text=That%20the%20design%20annexed%20to,emblem%20of%20the%20Antarctic%20Treaty.|title=Antarctic Treaty database - Decision 2 (2002) - ATCM XXV - CEP V, Warsaw|website=ats.aq|access-date=2020-10-26}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಸದಸ್ಯರು ಲಾಂಛನವನ್ನು ೧೯೭೧ ರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕನಿಷ್ಠ ೩೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಿದರು. <ref>{{Cite journal|date=January 1972|title=Postage stamp issues to commemorate the tenth anniversary of the Antarctic Treaty, 1961|url=https://www.cambridge.org/core/journals/polar-record/article/abs/postage-stamp-issues-to-commemorate-the-tenth-anniversary-of-the-antarctic-treaty-1961/40555B21254EFE67E8817ABDAE465A81|journal=Polar Record|language=en|volume=16|issue=100|pages=104–105|doi=10.1017/S0032247400062677|issn=1475-3057}}</ref> == ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:White flag 3 to 2.svg|{{FIAV|proposal}} ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜ ಚಿತ್ರ:Proposed flag of Antarctica (Whitney Smith).svg|{{FIAV|proposal}} ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿತ್ರ:Flag of Antarctica.svg|{{FIAV|proposal}} ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸ (2:3 ಅನುಪಾತ) ಚಿತ್ರ:True South Antarctic Flag.svg|{{FIAV|proposal}} ಟ್ರೂ ಸೌತ್ ವಿನ್ಯಾಸ </gallery> === ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜ === [[ಚಿತ್ರ:White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff/lossy-page1-220px-White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff.jpg|right|thumb| ರಾಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಸ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ 'ಡಿಸ್ಕವರಿ' ಮೂಲಕ ಹಾರಿಸಿದ ಮೂಲ ಧ್ವಜ.]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ (ಮತ್ತು) ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಹಡಗಿನ ''ಡಿಸ್ಕವರಿಯಿಂದ'' ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದಿಲ್ಲದ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಸೌಜನ್ಯದ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://collections.rmg.co.uk/collections/objects/895.html#:~:text=White%20Flag%20of%20Antarctica%20flown,no%20flag%20of%20its%20own.|title=White Flag of Antarctica - National Maritime Museum|website=collections.rmg.co.uk|access-date=2020-10-26}}</ref> ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಡಗಿನಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RrvgAwAAQBAJ&dq=The+ship+was+flying+the+Union+Jack+at+her+forepeak%2C+the+white+Antarctic+flag+at+the+foremast%2C+and+the+Australian+flag+at+the+stern&pg=PA132|title=The Voyages of the Discovery: An Illustrated History of Scott's Ship|last=Savours|first=Ann|date=2013-04-04|publisher=Seaforth Publishing|isbn=978-1-84832-702-3|language=en}}</ref> ಇದು ಈಗ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. === ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ === ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಧ್ವಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಎತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಎ ಅಕ್ಷರವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅರೆ-ಗೋಳವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಳು ಪರಿಸರದ ಮಾನವ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ಗೋಚರತೆಗಾಗಿ ಅವರು [[ಕಿತ್ತಳೆ]] ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite journal|last=Kaye|first=Edward|date=July 27, 2003|title=Flags Over Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XX|pages=389–401}}</ref> === ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ === ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅದರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ನೀಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖಂಡದ ಸರಳ ಬಿಳಿ ನಕ್ಷೆಯು ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆಡ್ ಕೇಯ್ (ಆಗ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ಧ್ವಜಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ರಾವೆನ್‌ನ'' ಸಂಪಾದಕ) ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಬೇಸ್ ಕಮಾಂಡೆಂಟೆ ಫೆರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಲಾಕ್‌ರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಹಾರಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Kaye|first=Edward|date=July 27, 2003|title=Flags Over Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XX|pages=389–401}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKaye2003">Kaye, Edward (July 27, 2003). [http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf "Flags Over Antarctica"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the International Congress of Vexillology''. '''XX''': 389–401 &#x2013; via Nordic Flag Society.</cite></ref> ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ "ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಫಾರ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ" ಎಮೋಜಿ (ಎಕ್ಯೂ) ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://emojipedia.org/flag-for-antarctica/|title=Flag for Antarctica Emoji|publisher=[[Emojipedia]]|access-date=December 13, 2017}}</ref> === ಟ್ರೂ ಸೌತ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ === ಟ್ರೂ ಸೌತ್ (ನಿಜವಾದ ದಕ್ಷಿಣ) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಇವಾನ್ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dezeen.com/2021/04/29/antarctica-true-south-flag-design-evan-townsend/|title=Antarctica's first flag gives the uninhabited continent a voice in the climate crisis|date=29 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://oceanwide-expeditions.com/blog/true-south-a-new-flag-for-a-global-antarctica|title=True South: A New Flag for a Global Antarctica}}</ref> ಧ್ವಜವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:<blockquote>ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಸಮತಲ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ತೀವ್ರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ [[ಹಗಲು]] ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಏಕಾಂಗಿ [[ಬಿಳಿ]] ಶಿಖರವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹಾರಿಜಾನ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಬರ್ಗ್ಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಬಾಣದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಂಡದ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ಆಕಾರಗಳು ವಜ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.truesouthflag.com/|title=TRUE SOUTH {{!}} A New Flag of Antarctica|website=True South|language=en|access-date=2020-12-07}}</ref></blockquote>ಧ್ವಜವನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ|ಭೌಗೋಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ]] ಅಥವಾ "ನಿಜವಾದ ದಕ್ಷಿಣ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಕಾಂತೀಯ ದಕ್ಷಿಣ|ಕಾಂತೀಯ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/travel/article/is-antarctica-a-country-intl-hnk/index.html|title=Is Antarctica a country? The future of the world's least understood continent|last=CNN|first=By Lilit Marcus|website=CNN|language=en|access-date=2022-08-09}}</ref> ಧ್ವಜವು ಅದರ ಪರಿಚಯದ ನಂತರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. <ref>{{Citation|title=Antarctica|date=2022-08-02|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/flag|journal=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2022-08-20|archive-date=2025-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319154539/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/flag/|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, <ref>{{Cite web|url=https://www.designweek.co.uk/issues/19-25-april-2021/antarctica-flag-design/|title=This flag has been designed to represent and protect Antarctica|last=Long|first=Molly|date=2021-04-20|website=Design Week|language=en-UK|access-date=2022-08-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://wevux.com/true-south-a-new-flag-for-antarcticas-conservation0065925/|title=TRUE SOUTH, a new flag for Antarctica's conservation|last=Sandigliano|first=Teo|date=2021-04-23|website=WeVux|language=en-US|access-date=2022-08-20|archive-date=2022-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815120641/https://wevux.com/true-south-a-new-flag-for-antarcticas-conservation0065925/|url-status=dead}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ತಂಡಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ <ref name="truesouth-flown-bundle2">{{Cite web|url=https://matadornetwork.com/read/antarcticas-new-flag-hopes-bring-attention-fragile-continent/|title=Antarctica's New Flag Hopes To Bring Attention To This Fragile Continent|website=Matador Network|language=en-US|access-date=2022-08-09}}</ref> ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ೨೦೨೨ ಮಾರ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://photolibrary.usap.gov/PhotoDetails.aspx?filename=2022Jan1-Geographic-South-Pole-marker-4-Andrea-Dixon.jpg|title=Antarctica Photo Library|website=photolibrary.usap.gov|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2023-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230720142516/https://photolibrary.usap.gov/PhotoDetails.aspx?filename=2022Jan1-Geographic-South-Pole-marker-4-Andrea-Dixon.jpg|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಧ್ವಜಗಳು == ಏಳು ದೇಶಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೇ|ನಾರ್ವೆ]] ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]], [[ಚಿಲಿ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. === ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_Tierra_del_Fuego_province_in_Argentina.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Bandera_de_la_Provincia_de_Tierra_del_Fuego.svg/180px-Bandera_de_la_Provincia_de_Tierra_del_Fuego.svg.png|right|thumb|180x180px| ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ ಧ್ವಜ]] ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ೨೫ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ೭೪ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ). ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕರ್ಣೀಯ ದ್ವಿವರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಕೋಳಿ ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್|ಕಡಲುಕೋಳಿ]] ಮತ್ತು ಫ್ಲೈನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಕ್ಸ್‌|ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್]] ಇದೆ. ಕಿತ್ತಳೆಯು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ "ಬೆಂಕಿಯ ಭೂಮಿ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.concejoriogrande.gov.ar/?page_id=16|title=Bandera Provincial|language=es|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200510115220/http://www.concejoriogrande.gov.ar/?page_id=16|url-status=dead}}</ref>{{Clear}} === ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg/180px-Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg.png|right|thumb|180x180px| ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜ]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಧ್ವಜವು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಸರಳ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು [[ನೀಲಿ]] ಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಡಗುಗಳ ನಾಗರಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Klimeš|first=Roman|date=1997|title=Symbols of Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XVII|pages=232–237}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅವುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ( ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿ). {{Clear}} === ಚಿಲಿಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ/ಮಾಗಲ್ಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶ === [[ಚಿತ್ರ:Flag of Magallanes y la Antártica Chilena, Chile.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Flag_of_Magallanes%2C_Chile.svg/180px-Flag_of_Magallanes%2C_Chile.svg.png|right|thumb|180x180px| ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜ]] ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಚಿಲೆನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಖಂಡದ ಚಿಲಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ೫೩ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ೯೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ). ಪೋರ್ಟೊ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಟೀಯೆರ್ - ಡೆಲ್ - ಫುಯೇಗೋ|ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ]] ಮತ್ತು ಕೇಪ್ ಹಾರ್ನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜವು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲೆ [[ಕ್ರಕ್ಸ್‌|ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು]] ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.leychile.cl/Navegar?idNorma=60733&idVersion=1997-02-05|title=Resolution N° 42 about the Regional Symbols of Magallanes.|last=Cerda Sepúlveda|first=Manuel|date=5 February 1997|editor-last=Salles González|editor-first=Ricardo|website=Biblioteca del Congreso Nacional de Chile|language=es|access-date=7 April 2019}}</ref>{{Clear}} === ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg/180px-Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg.png|right|thumb|180x180px| ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಧ್ವಜ]] ಅಡೆಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಧ್ವಜವು ಕಮಿಷನರ್ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ತ್ರಿವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲೋಗೋಟೈಪ್ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದ್ವೀಪಸಮೂಹಗಳು ಇಲ್ಲೆಸ್ ಕ್ರೋಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೆಸ್ ಕೆರ್ಗುಲೆನ್. ಮೂರನೇ ಜಿಲ್ಲೆ ಇಲ್ಲೆ ಸೇಂಟ್-ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೆ ಆಂಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಇಲ್ಲೆ ಎಪಾರ್ಸೆಸ್, [[ಮಡಗಾಸ್ಕರ್]] ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿರುವ ಐದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದನೇ ಜಿಲ್ಲೆ "ಅಡೆಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನೊಣದಲ್ಲಿನ "ಟಿಎ‌ಎ‌ಎಫ್" ಅಕ್ಷರಗಳು ಮೊನೊಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. (ಪ್ರದೇಶದ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] [[ಹೆಸರು]], ''ಟೆರೆಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೈಸಸ್'' ). ಧ್ವಜವನ್ನು ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭ ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಚ್]] ೧೫, ೨೦೦೭ <ref>{{Cite web|url=http://www.philateliedestaaf.fr/HTML/Timbres/loupe/loupe-PO/PO494.htm|title=Le drapeau des TAAF (valeur d'appoint)|last=Perillo|first=Thierry|date=1 January 2008|website=Philatelie des TAAF|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20100418071938/http://www.philateliedestaaf.fr/HTML/Timbres/loupe/loupe-PO/PO494.htm|archive-date=18 April 2010|access-date=7 April 2019}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಧ್ವಜವು ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೫೮ ರಿಂದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೈ ಕಮಿಷನರ್‌ನ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite journal|last=Klimeš|first=Roman|date=1997|title=Symbols of Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XVII|pages=232–237}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKlimeš1997">Klimeš, Roman (1997). [http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf "Symbols of Antarctica"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the International Congress of Vexillology''. '''XVII''': 232–237 &#x2013; via Southern African Vexillological Association.</cite></ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ]] ಧ್ವಜಗಳ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.crwflags.com/fotw/flags/aq!.html ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ - ಧ್ವಜ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] lejk9j6rhf8k4oeu7s5z65mirjsdsw5 0 151497 1371791 1367256 2026-04-21T16:38:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371791 wikitext text/x-wiki '''ಸೀತಾ ರಾಮ''' [[ಝೀ ಕನ್ನಡ|ಝೀ]] [[ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ 9ː30ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2023ರ ಜುಲೈ 17ಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |title='ಸೀತೆ'ಯಾಗಿ ಬಂದ ಸನ್ನಿಧಿ, ರಾಜೀವ ಇಲ್ಲಿ ರಾಮ! ಬರ್ತಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-new-serial-seetharama-start-soon-heroine-is-vaishnavi-gowda-svl-sng-912117.html |access-date=2023-06-29 |website=[[News18 Kannada]] |language=kn }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=New daily soap 'Seetha Rama' to premiere on July 17 - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-seetha-rama-to-premiere-on-july-17/articleshow/101269810.cms |access-date=2023-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಝೀ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ''[[:en:Majhi Tujhi Reshimgath| ಮಾಜಿ ತುಜಿ ರೇಶಿಮಗತ್]] ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Vaishnavi Gowda returns to TV with a realistic love story - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/vaishnavi-gowda-returns-to-tv-with-a-realistic-love-story/articleshow/96320198.cms |access-date=2023-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |title='ನೋಡೋಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಪಾಪ, ತುಂಬಾ ಡೇಂಜರ್'; ಗಮನ ಸೆಳೆದ ವೈಷ್ಣವಿ ಹೊಸ ಸೀರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಮೋ |url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/vaishnavi-gowda-and-gagan-chinnappa-starrer-seetha-raama-serial-new-promo-rmd-au34-539686.html/amp |access-date=2023-06-29 |website=[[TV9 Kannada]] |language=kn}}</ref> ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ [[ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ]], ಗಗನ್ ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಮತ್ತು ರಿತು ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title='ರಿಲೀಸ್ ಡೇಟ್ ಹೇಳದೇ ನಟಿಸಲ್ಲ' ಎಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದ 'ಸೀತಾ ರಾಮ' ರೀತು ಸಿಂಗ್; ವಿಡಿಯೋ ವೈರಲ್ |url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/vaishnavi-gowda-gagan-chinnappa-starrer-seetha-raama-kannada-serial-release-date-promo-released-here-is-the-update-rmd-607030.html/amp |access-date=2023-06-29 |website=[[TV9 Kannada]] |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vaishnavi Gowda shares picture from the sets of her upcoming show 'Seetha Rama'; says, "Coming soon" - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/vaishnavi-gowda-shares-picture-from-the-sets-of-her-upcoming-show-seetha-rama-says-coming-soon/articleshow/97796189.cms |access-date=2023-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref> {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಸೀತಾ-ರಾಮ.jpg|thumb|center|ಪ್ರೋಮಶನಲ್ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = ಸೀತಾ ರಾಮ | image_size = | image_caption = | native_name = | genre = ಮನೋರಂಜನೆ | creator = | based_on = | inspired_by = | writer = rashmi, navilugari somu, | story = | director = ಸ್ವಪ್ನ ಕೃಷ್ಣಾ | starring = | open_theme = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = 1 | num_episodes = | producer = | camera = ಮಲ್ಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | first_aired = 17 ಜುಲೈ 2023 | last_aired = 28 ಮೇ 2025 | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾ ಹಂದರ== ಕಥೆಯು ಸಿಂಗಲ್ ಮದರ್ ಸೀತಾ, ಅವಳ ಮಗಳು ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಅಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಮ್ ದೇಸಾಯಿ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯು ಈ ಮೂವರ ಮಧ್ಯೆ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿ ಎನ್ನುವ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳ ಜೊತೆ ಸೀತಾ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಗಂಡ ಯಾರು ಎಂದು ಯಾರಿಗು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ರಾಮ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ರಾಮ್ ತನ್ನ ಬಾಸ್ ಎನ್ನೋದು ಸೀತಾ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋಸವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ರಾಮ್ ತಾನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಎಂಬ ಪೋಷಾಕು ತೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಯಿಂದ ರಾಮ್ ಹಾಗು ಸ್ನೇಹಾ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟತ್ತಾ ಎನ್ನುವುದೇ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title= ಸೀತಾ ರಾಮ್ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಸತ್ಯಗಳು ಅನೇಕ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/seetha-rama-kannada-serial-written-update-2023-august-21-episode-26-will-reveal-seetha-ram-truth/articleshow/102895296.cms |access-date=2023-08-21 |website=[[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ]]}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == ; ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು * '''[[ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ]]'''<ref>{{Cite web |title=Vaishnavi Gowda bags a lead role in the upcoming daily soap 'Seetha Rama' - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/vaishnavi-gowda-bags-a-lead-role-in-the-upcoming-daily-soap-seetha-rama/articleshow/96273916.cms |access-date=2023-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref> : ಸೀತಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕಿಯಾಗಿ. ಸಿಹಿಯ ಅಮ್ಮನಾಗಿ. <small>(ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಸುಬ್ಬಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆತಾಯಿ)</small> * '''ಗಗನ್ ಚಿನ್ನಪ್ಪ'''<ref>{{Cite web |title=Gagan Chinappa lands a lead role in upcoming show 'Seetha Rama' - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/gagan-chinappa-lands-a-lead-role-in-upcoming-show-seetha-rama/articleshow/96247952.cms |access-date=2023-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref>: ಶ್ರೀರಾಮ್ ದೇಸಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕನಾಗಿ. ಸೀತಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯ ದತ್ತು ಅಪ್ಪನಾಗಿ. * '''ರಿತ್ತು ಸಿಂಗ್''': ಸೀತಾಳ ಮಗಳಾಗಿ. ::1. ಸಿಹಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ::2. ಸುಬ್ಬಿಯಾಗಿ ಆಲಿಯಾಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ;ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳು * '''ಪೂಜಾ ಲೋಕೇಶ್''': ಭಾರ್ಗವಿ ದೇಸಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಖಳನಾಯಕಿಯಾಗಿ. * '''[[ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು]]''': ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶ್ ದೇಸಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಾಮ್ ತಾತಾನಾಗಿ. * '''ಅಶೋಕ್ ಶರ್ಮಾ''': ಅಶೋಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ರಾಮ್ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. * '''ಮೇಘನಾ ಶಂಕರಪ್ಪ''': ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸೀತಾ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ. *'''ಜ್ಯೋತಿ ಕಿರಣ್''': ಸೀತಾ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿ. *'''ಸಿಂಧೂ ರಾವ್''': ಸಾಧಾನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಾಮ್ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನಾಗಿ. *'''ಜೈದೇವ್ ಮೋಹನ್''': ಸತ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಾಮ್ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಾಗಿ. *'''ಪುಷ್ಪ ಕೀರ್ತನಾ''': ಪ್ರಿಯಾ ಅಮ್ಮನಾಗಿ. ಅಶೋಕನ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ. *'''ಅನುಷಾ ಪರಮೇಶ್ವರಪ್ಪ''': ಅಂಜಲಿ ಆಲಿಯಾಸ್ ಪಾಪಚ್ಚಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಅಶೋಕ್ ತಂಗಿಯಾಗಿ. *'''ರಾಮೋಲ''': ಚಾಂದಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಾಮ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾಗಿ & ಮೇಘ ಶ್ಯಾಮ್ ನಾದಿನಿಯಾಗಿ * '''ಅರ್ಜುನ ಬಿ.ಆರ್''': ಡಾಕ್ಟರ್. ಮೇಘ ಶ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರಾಮ್ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. * '''ರಿಷಿಕಾ ಕುಂದೇಶ್ಚರ್''': ಕಾವೇರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸುಬ್ಬಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿ == ರೂಪಾಂತರಗಳು == {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" ! style="background:Purple; width:10%;" |ಭಾಷೆ. ! style="background:Purple; width:25%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:Purple; width:20%;" |ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:Purple; width:10%;" |ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:Purple; width:10%;" |ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:Purple; width:10%;" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |[[ಮರಾಠಿ]] |''[[:en:Majhi Tujhi Reshimgath| ಮಾಜಿ ತುಜಿ ರೇಶಿಮಗತ್]]<br /><br /><br /><br /> माझी तुझी रेशीमगाठ |23 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |[[:en:Zee Marathi|ಝೀ ಮರಾಠಿ]] |22 ಜನವರಿ 2023 |ಮೂಲ |- | [[ಒಡಿಯಾ]] | ''ಶ್ರೀ'' <br> ଶ୍ରୀ | 22 ಜನವರಿ 2024 |[[:en:Zee Sarthak| ಝೀ ಸಾರ್ಥಕ್]] |1 ಜೂನ್ 2024 |ರೀಮೆಕ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |''ಸೀತಾ ರಾಮ'' <br /><br /><br /><br /> Seetha Raama |17 ಜುಲೈ 2023 |[[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |28 ಮೇ 2025 | rowspan="3"|ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮೇ ಹೂಂ ನ ಸಾಥ್ ತೆರೆ'' <br> मैं हूँ साथ तेरे | 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 | [[:en:Zee TV| ಝೀ ಟಿವಿ]] |18 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |- | [[ಬಂಗಾಳಿ]] | ''Ke Prothom Kachhe Esechhi'' <br> কে প্রথম কছে এসছি | 27 ಮೇ 2024 | [[:en:Zee Bangla |ಝೀ ಬಂಗಾಳ]] |22 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024 |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಝೀ5ನಲ್ಲಿ [https://www.zee5.com/tv-shows/details/seetha-rama/0-6-4z5359283 ''ಸೀತಾ ರಾಮ''] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್]] [[ವರ್ಗ: ಮನೋರಂಜನೆ]] [[ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ]] 57bbt65sby2nls57cendxlnuth1kww9 0 154728 1371830 1370653 2026-04-22T09:51:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371830 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = ೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ | image = ೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್.svg | image_size = 200px | fromdate = ೧ | todate = ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | caption = | administrator = [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ]] | cricket format = [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]] | tournament format = [[ಪಂದ್ಯಾವಳಿ|ಗುಂಪು ಹಂತ]], ಸೂಪರ್ ೮ ಮತ್ತು ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ | host = {{flagicon|WIN}} [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]]<br>{{flagicon|USA}} [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] | champions = {{cr|IND}} | runner up = {{cr|SA}} | count = ೨ | participants = ೨೦ | matches = ೫೫ | attendance = | player of the series = {{cricon|IND}} [[ಜಸ್‌ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ]] | most valuable player = | most runs = {{cricon|AFG}} ರೆಹ್ಮಾನುಲ್ಲ ಗುರ್ಬಾಝ್ (೨೮೧) | most wickets = {{cricon|AFG}} ಫಝಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ (೧೭)<br />{{cricon|IND}} [[ಅರ್ಷದೀಪ್ ಸಿಂಗ್]] (೧೭) | website = {{URL|https://t20worldcup.com/}} | previous_year = ೨೦೨೨ | previous_tournament = ೨೦೨೨ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ | next_year = ೨೦೨೬ | next_tournament = ೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ }} '''೨೦೨೪ ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್''' [[ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ]] ಒಂಬತ್ತನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಟಿ೨೦ಐ) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] (ICC) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಸಹ-ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲು ೧ ಜೂನ್ ನಿಂದ ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ ರವರೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು<ref name="ci28jul23">{{Cite web |title=Next Men's T20 World Cup set to be played from June 4 to 30, 2024 |url=https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728175902/https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921 |archive-date=28 July 2023 |access-date=2023-07-28 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref> ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite news |title=2024 T20 World Cup: USA granted automatic qualification |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748 |url-status=live |access-date=12 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220412134824/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748 |archive-date=12 April 2022}}</ref> [[೨೦೨೨ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯ]] ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿದ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು 20 ತಂಡಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, [[೨೦೨೨ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|2022 ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ]]ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ 16 ತಂಡಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಆತಿಥೇಯರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಿಂದಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅಗ್ರ ಎಂಟು ತಂಡಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವು, [[ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ಐ ಶ್ರೇಯಾಂಕ|ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ಐ ತಂಡದ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ]] ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡಗಳು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವು. ಉಳಿದ ಎಂಟು ತಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆನಡಾ, ಉಗಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಟಿ20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ೭ ರನ್ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಭಾರತ ತಂಡವು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿಜೇತರಾದರು. ==ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ== [[File:2024 ICC Mens T20 World Cup Participating nations.svg|thumb|left|350x350px|2024ರ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿರುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪುರುಷರ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿರುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. {{legend|#000032|ಅತಿಥೆಯರಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ}} {{legend|#0000ff|[[೨೦೨೨ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 8 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು}} {{legend|#01a2ff|ICC ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ಐ ತಂಡದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದೆ}} {{legend|#00ab00|ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು}} {{legend|#ffc900|ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರೂ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ}}]] ೨೦೨೨ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಎಂಟು ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಆತಿಥೇಯರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಉಳಿದ ಎರಡು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅರ್ಹತಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ICC ಪುರುಷರ T20I ತಂಡದ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ತಂಡಗಳು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2685209 |title=Denmark, Italy one step from T20 World Cup 2024 as Europe qualification continues |work=International Cricket Council |access-date=21 July 2022 |archive-date=21 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220721064609/https://www.icc-cricket.com/news/2685209 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2571611 |title=Qualification pathway for marquee ICC events confirmed |work=International Cricket Council |access-date=10 April 2022 |archive-date=10 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410154219/https://www.icc-cricket.com/news/2571611 |url-status=live }}</ref> ಉಳಿದ ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ICC ಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ತಲಾ ಒಂದು ತಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮೇ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್, ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಉಪ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅರ್ಹತಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ICC ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2637428 |title=Qualification pathway for ICC Men's T20 World Cup 2024 announced |work=International Cricket Council |access-date=31 May 2022 |archive-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531130610/https://www.icc-cricket.com/news/2637428 |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" !ಅರ್ಹತೆಯ ವಿಧಾನ !ದಿನಾಂಕ !ಸ್ಥಳಗಳು !ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ !ಅರ್ಹ ತಂಡಗಳು |- |ಅತಿಥೇಯಗಳು |೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ |— |style="text-align:center"| ೨ | nowrap|{{cr|USA}}<br>{{cr|WIN}} |- | nowrap|[[೨೦೨೨ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್]] <small>(ಹಿಂದಿನ ಟೂರ್ನಿಯಿಂದ ಟಾಪ್ 8)</small> |೧೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ |{{flag|AUS}} |style="text-align:center"| ೮ | nowrap|{{cr|AUS}}<br>{{cr|ENG}}<br>{{cr|IND}}<br>{{cr|NED}}<br>{{cr|NZ}}<br>{{cr|PAK}}<br>{{cr|SA}}<br>{{cr|SL}} |- |ICC ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ತಂಡ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು |೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ |— |style="text-align:center"| ೨ |nowrap|{{cr|AFG|2013}}<br>{{cr|BAN}} |- |ಯುರೋಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ |೨೦–೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ |{{flag|SCO}} |style="text-align:center"| ೨ |nowrap|{{cr|IRE}}<br>{{cr|SCO}} |- |ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ |೨೨–೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ | nowrap|{{flag|PNG}} |style="text-align:center"| ೧ | nowrap|{{cr|PNG}} |- |ಅಮೇರಿಕಾ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ | nowrap|೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್–೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ |{{flag|BER}} |style="text-align:center"| ೧ | nowrap|{{cr|CAN}} |- |ಏಷ್ಯಾ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ |೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್–೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ |{{flag|NEP}} |style="text-align:center"| ೨ | nowrap|{{cr|NEP}}<br>{{cr|OMN}} |- |ಆಫ್ರಿಕಾ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ |೨೨–೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ |{{flag|NAM}} |style="text-align:center"| ೨ | nowrap|{{cr|NAM}}<br>{{cr|UGA}} |- !Total ! ! !೨೦ ! |} ==ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು== ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಂದು, ICC ಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಡರ್‌ಹಿಲ್ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಪಾರ್ಕ್), ಡಲ್ಲಾಸ್ (ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ) ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] (ನಾಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ) ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ಸೇರಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿಯ ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 34,000 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ICC ಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಟ್ ಲಾಡರ್‌ಡೇಲ್ ಮತ್ತು ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿಗೆ ಆಸನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಾಧ್ಯಮ, ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಆತಿಥ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು.<ref>{{Cite web |title=ICC MEN'S T20 WORLD CUP 2024 - MODULAR STADIUM FACT SHEET |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/09/20/b605b1bb-ed64-4f6d-9482-9b274de1cb27/Modular-Stadium-Fact-Sheet.pdf |access-date=2024-03-09 |archive-date=2023-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002143111/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/09/20/b605b1bb-ed64-4f6d-9482-9b274de1cb27/Modular-Stadium-Fact-Sheet.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-09-20 |title=Cricket T20 World Cup venue to be built in Nassau County, not Bronx like first proposed |url=https://abc7ny.com/cricket-world-cup-nassau-county-eisenhower-park-van-cortlandt/13805087/ |access-date=2023-12-01 |website=ABC7 New York |language=en}}</ref> ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಂದು, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]], [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]], ಡೊಮಿನಿಕಾ, [[ಗಯಾನಾ]], [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]], [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]]ದ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಏಳು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ICC ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=Caribbean, USA venues confirmed as ICC Men's T20 World Cup 2024 heads to the west |url=https://www.icc-cricket.com/news/3694302 |access-date=2023-09-22 |website=www.icc-cricket.com |language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು |- | colspan="3"|{{location map+|Caribbean|float=center|width=300|caption=|places={{location map~ |Caribbean|lat=14.081 |long=-60.953 |label=[[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] |position=top}} {{location map~ |Caribbean|lat=13.0947 |long=-59.6175 |label=[[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] |position=bottom}} {{location map~ |Caribbean|lat=10.17 |long=-61.28|label=[[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ|ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್]] |position=left}} {{location map~ |Caribbean|lat=17.1200 |long=-61.7797 |label=[[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ|ಆಂಟಿಗುವ]] |position=top}} {{location map~ |Caribbean|lat=6.8046 |long=-58.1551 |label=[[ಗಯಾನಾ]] |position=top-left}} {{location map~ |Caribbean|lat=13.0928 |long=-61.1330 |label=[[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್|ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್]] |position=left}}}} |- ![[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] ![[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] ![[ಗಯಾನಾ]] |- |ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ<ref>{{cite web |title=Sir Vivian Richards Stadium Venue for T20 World Cup 2024 |url=https://t20worldcuplivescore.com/sir-vivian-richards-stadium-venue-for-t20-world-cup-2024/ |access-date=28 November 2023 |website=t20worldcuplivescore.com|date=28 November 2023 }}</ref> |ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್<ref>{{Cite news |title=Kensington Oval to host next year's T20 World Cup final |url=https://radiojamaicanewsonline.com/sports/kensington-oval-to-host-next-years-t20-world-cup-final |access-date=30 November 2023 |work=Radio Jamaica News |archive-date=7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207113042/https://radiojamaicanewsonline.com/sports/kensington-oval-to-host-next-years-t20-world-cup-final |url-status=dead }}</ref> |ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ<ref>{{cite web |date=5 January 2024 |title=Guyana to host World T20 semi-final and five group games |url=https://newsroom.gy/2024/01/05/guyana-to-host-world-t20-semi-final-and-five-group-games/ |access-date=5 January 2024 |work=News Room Guyana}}</ref> |- |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 10,000 |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 28,000 |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 20,000 |- |[[File:SVRStadium.jpg|175x175px]] |[[File:Kensington_Oval_yes.jpg|175x175px]] |[[File:Providence_Stadium_outside.jpg|175x175px]] |- ![[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] ![[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] ![[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] |- |ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ<ref>{{Cite web |title=Daren Sammy Cricket Ground drainage upgrade set ahead of T20 World Cup |url=https://stlucia.loopnews.com/content/daren-sammy-cricket-ground-drainage-upgrade-set-ahead-t20-world-cup |access-date=2023-11-30 |website=Loop News |language=en}}</ref> |ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ<ref>{{Cite web |date=2023-11-10 |title=Unavailability of Arnos Vale heightens need for Football home |url=https://www.searchlight.vc/front-page/2023/11/10/unavailability-arnos-vale-heightens-need-football-home/ |access-date=2023-11-30 |website=www.searchlight.vc |language=en}}</ref> |ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ<ref>{{Cite web |title=No T20 World Cup games at Oval: Brian Lara venue to host all fixtures - Trinidad and Tobago Newsday |url=https://newsday.co.tt/2023/11/26/no-t20-world-cup-games-at-oval-brian-lara-venue-to-host-all-fixtures/,%20https://newsday.co.tt/2023/11/26/no-t20-world-cup-games-at-oval-brian-lara-venue-to-host-all-fixtures/ |access-date=2023-11-30 |website=newsday.co.tt |date=26 November 2023 |language=en-US}}</ref> |- |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 15,000 |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 18,000 |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 15,000 |- |[[File:Beausejour_Stadium_Cricket_St_Lucia.jpg|175x175px]] |[[File:Arnos_vale_ground.jpg|175x175px]] |[[File:Brian_Lara_Stadium.jpg|175x175px]] |- ! colspan="3" |ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು |- | colspan="3" |{{location map+|USA|float=center|width=300|caption=|places={{location map~ |USA|lat=32.738773 |long=-97.003098 |label=[[ಟೆಕ್ಸಸ್]] |position=right}} {{location map~ |USA |lat=26.956 |long=-80.1357 |label=[[ಫ್ಲಾರಿಡ]] |position=left}} {{location map~ |USA |lat=40.4249 |long=-73.3321 |label=[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] |position=left}}|AlternativeMap=USA edcp location map lite.svg}} |- ![[ಫ್ಲಾರಿಡ]] ![[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] ![[ಟೆಕ್ಸಸ್]] |- |ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ<ref>{{cite web |title=ICC Men's T20 World Cup 2024 Coming to Broward County Stadium |url=https://www.broward.org/Parks/Pages/ICCMen'sT20WorldCup2024.aspx |access-date=3 October 2023 |website=broward.org |language=en-US}}</ref> |ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ<ref>{{cite web |date=17 January 2024 |title=New York venue to host T20 World Cup matches unveiled |url=https://www.icc-cricket.com/news/new-york-venue-to-host-t20-world-cup-matches-unveiled |access-date=17 January 2024 |work=ICC |language=en-US}}</ref> |ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ<ref>{{cite web |title=Grand Prairie Cricket Stadium to Host ICC Men's T20 World Cup |url=https://www.visitgrandprairietx.com/News-articles/Grand-Prairie-Cricket-Stadium-to-Host-ICC-Mens-T20-World-Cup |access-date=17 January 2024 |website=visitgrandprairietx.com |language=en-US |archive-date=18 ಜನವರಿ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240118142921/https://www.visitgrandprairietx.com/News-articles/Grand-Prairie-Cricket-Stadium-to-Host-ICC-Mens-T20-World-Cup |url-status=dead }}</ref> |- |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 40,000{{efn|ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಸನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.|name=expand}} |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 34,000 |ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 15,000{{efn|name=expand}} |- |[[File:CBRegionalPark.jpg|175x175px]] |[[File:Nassau County International Cricket Stadium.jpg|175x175px]] |[[File:Grand prairie stadium.jpeg|175x175px]] |} {{notelist}} ==ಅಭ್ಯಾಸ ಪಂದ್ಯಗಳು== ಮೇ ೨೭ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧ರವರೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಅಭ್ಯಾಸ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title= Warm-up fixtures announced for the ICC Men's T20 World Cup 2024 |url=https://www.icc-cricket.com/news/warm-up-fixtures-announced-for-the-icc-men-s-t20-world-cup-2024?sf188549109=1 |access-date=16 May 2024 |work=[[International Cricket Council]]|langauge=en}}</ref> {{Hidden begin |title = ಅಭ್ಯಾಸ ಪಂದ್ಯಗಳು |titlestyle = background:lightblue; }} {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೮೩/೭ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ನಿಕೋಲಸ್ ಕರ್ಟನ್]] ೫೨ (೩೯) | wickets1 = [[ಅಬಿನಾಶ್ ಬೊಹಾರ]] ೨/೨೭ (೩ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೨೦ (೧೯.೩ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ]] ೩೭ (೩೦) | wickets2 = [[ಡಿಲ್ಲನ್ ಹೇಲಿಗರ್]] ೪/೨೦ (೨.೩ ಓವರ್ಗಳು) | result = ಕೆನಡಾ ೬೩ ರನ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434090.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಜರ್ಮೈನ್ ಲಿಂಡೋ ಮತ್ತು ರಶೇನ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ಸ್ | motm = | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೫:೦೦ | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = ೧೩೭/೯ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಲೆಗಾ ಸಿಯಾಕ]] ೨೮ (೨೪) | wickets1 = [[ಆಕಿಬ್ ಇಲ್ಯಾಸ್]] ೩/೨೨ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೪೧/೭ (೧೯.೧ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಜೀಶಾನ್ ಮಕ್ಸೂದ್]] ೪೫ (೪೨) | wickets2 = [[ಅಲೆ ನಾವ್]] ೨/೧೨ (೩ ಓವರ್ಗಳು) | result = ಒಮಾನ್ ೩ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434091.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಟಕ್ಕೆಟ್ | motm = | toss = ಒಮಾನ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೯:೦೦ | night = yes | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೩೪/೮ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ರೋಜರ್ ಮುಕಾಸಾ]] ೫೩* (೪೧) | wickets1 = [[ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರಾಸೆಲ್]] ೨/೧೬ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೩೫/೫ (೧೮.೫ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ನಿಕೋ ಡೇವಿನ್]] ೫೪ (೩೪) | wickets2 = [[ಹೆನ್ರಿ ಸೆನ್ಯೊಂದೊ]] ೨/೧೪ (೩ ಓವರ್ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೫ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434092.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಜಾಹಿದ್ ಬಶರತ್ ಮತ್ತು ಡೈಟನ್ ಬಟ್ಲರ್ | motm = | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = ೧೮೧/೫ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್]] ೫೫ (೨೮) | wickets1 = [[ದಿಲ್ಶನ್ ಮಧುಶಂಕ]] ೨/೩೯ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೬೧ (೧೮.೫ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ವನಿಂದು ಹಸರಂಗ]] ೪೩ (೧೫) | wickets2 = [[ಆರ್ಯನ್ ದತ್]]೩/೨೦ (೨ ಓವರ್ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೨೦ ರನ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434093.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ಆದಿತ್ಯ ಗಜ್ಜರ್ ಮತ್ತು ತಾರಕೇಶ್ವರ ರಾವ್ | motm = | toss = ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|USA}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434094.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಓವನ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಜೆರ್ಮೈನ್ ಲಿಂಡೋ | motm = | toss = ಯಾವುದೇ ಟಾಸ್ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ​. | rain = ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೯:೦೦ | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೧೧೯/೯ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಝೇನ್ ಗ್ರೀನ್]] ೩೮ (೩೦) | wickets1 = [[ಆಡಮ್ ಝಂಪಾ]] ೩/೨೫ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೨೩/೩ (೧೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ೫೪* (೨೧) | wickets2 = [[ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್]] ೨/೧೬ (೨ ಓವರ್ಗಳು) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434095.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಓವಲ್, ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇನ್, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಟಕೆಟ್ | motm = | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೩:೦೦ | team1 = {{cr-rt|OMA}} | team2 = {{cr|AFG}} | score1 = ೧೫೪/೩ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಅಕಿಬ್ ಇಲ್ಯಾಸ್]] ೬೬* (೪೮) | wickets1 = [[ಅಜ್ಮತುಲ್ಲಾ ಒಮರ್ಜಾಯ್]] ೧/೨೩ (೨ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಯಾವುದೇ ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434096.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಓವಲ್, ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇನ್, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಜಾಹಿದ್ ಬಸ್ಸರತ್ ಮತ್ತು ಡೀಟನ್ ಬಟ್ಲರ್ | motm = | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮುಂದಿನ ಆಟಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೦ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|USA}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಯಾವುದೇ ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434097.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಓವನ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ರುಶಾನೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ಸ್ | motm = | toss = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೦ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|SCO}} | score1 = ೯೦/೫ (೧೮ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ರಿಯಾಜತ್ ಅಲಿ ಶಾ]] ೨೨ (೩೪) | wickets1 = [[ಸಫ್ಯಾನ್ ಷರೀಫ್]] ೨/೧೬ (೩ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೨೭/೦ (೧.೫ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಓಲಿ ಹೇರ್ಸ್]] ೨೦* (೭) | wickets2 = | result = ಯಾವುದೇ ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434098.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಟಕೆಟ್ | motm = | toss = ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ೧೮ ಓವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. * ಮುಂದಿನ ಆಟಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೦ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೫:೦೦ | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|CAN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434100.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಜೆರ್ಮೈನ್ ಲಿಂಡೋ ಮತ್ತು ರುಶೇನ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ಸ್ | motm = | toss = ಯಾವುದೇ ಟಾಸ್ ನಡೆದಿಲ್ಲ. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೦ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೫:೦೦ | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೦೯/೭ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಸೆಸೆ ಬೌ]] ೨೯ (೨೫) | wickets1 = [[ಡೇವಿಡ್ ವೀಸ್]] ೨/೮ (೩ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೯೩/೬ (೧೬.೫ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್]] ೩೬ (೩೯) | wickets2 = [[ಅಲೆ ನಾವ್]] ೨/೯ (೨ ಓವರ್ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯಾ ೩ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು (ಡಿ.ಎಲ್.ಎಸ್ ವಿಧಾನ​) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434101.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಟಕೆಟ್ | motm = | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ನಮೀಬಿಯಾ ೯೧ ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೦ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೯:೦೦ | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೨೫೭/೪ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ನಿಕೋಲಸ್ ಪೂರನ್]] ೭೫ (೨೫) | wickets1 = [[ಆಡಮ್ ಝಂಪಾ]] ೨/೬೨ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೨೨೨/೭ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಜೋಶ್ ಇಂಗ್ಲಿಸ್]] ೫೫ (೩೦) | wickets2 = [[ಗುಡಕೇಶ್ ಮೋತಿ]] ೨/೩೧ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೩೫ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434102.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಓವಲ್, ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇನ್, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಜಾಹಿದ್ ಬಸ್ಸರತ್ ಮತ್ತು ಡೀಟನ್ ಬಟ್ಲರ್ | motm = | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೧ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|IRE}} | score1 = ೧೬೩/೮ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಏಂಜೆಲೊ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್]] ೩೨* (೩೦) | wickets1 = [[ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಾರ್ಥಿ]] ೨/೩೧ (೨.೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೨೨ (೧೮.೨ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಕರ್ಟಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಫರ್]] ೨೬ (೨೬) | wickets2 = [[ದಾಸುನ್ ಶನಕ]] ೪/೨೩ (೩.೨ ಓವರ್ಗಳು) | result = ಶ್ರೀಲಂಕಾ ೪೧ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434103.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ಆದಿತ್ಯ ಗಜ್ಜರ್ ಮತ್ತು ತಾರಕೇಶ್ವರ ರಾವ್ | motm = | toss = ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩೧ ಮೇ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|SCO}} | score1 = ೧೭೮/೮ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs1 = [[ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್]] ೬೯ (೩೦) | wickets1 = [[ಕ್ರಿಸ್ ಸೋಲ್]] ೩/೩೫ (೪ ಓವರ್ಗಳು) | score2 = ೧೨೩/೯ (೨೦ ಓವರ್ಗಳು) | runs2 = [[ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಯಾಟ್]] ೩೪ (೨೫) | wickets2 = [[ಕರೀಂ ಜನತ್]] ೨/೧೩ (೨ ಓವರ್ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೫೫ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434104.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಓವಲ್, ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇನ್, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಜಾಹಿದ್ ಬಸ್ಸರತ್ ಮತ್ತು ಡೀಟನ್ ಬಟ್ಲರ್ | motm = | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೦:೩೦ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434105.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್‌ಬರೋ | motm = | toss = ಭಾರತ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = }} {{Hidden end}} ==ಗುಂಪು ಹಂತ== ===ಗುಂಪು ಏ=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update = complete |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |show_tie=no |win_CAN=1 |loss_CAN=2 |nr_CAN=1 |nrr_CAN=-0.493 |win_IND=3 |loss_IND= |nr_IND=1 |nrr_IND=1.137 |win_IRE= |loss_IRE=3 |nr_IRE=1 |nrr_IRE=-1.293 |win_PAK=2 |loss_PAK=2 |nr_PAK= |nrr_PAK=0.294 |win_USA=2 |loss_USA=1 |nr_USA=1 |nrr_USA=0.127 |status_USA=H |team1=IND |team2=USA |team3=PAK |team4=CAN |team5=IRE |result1=Q |result2=Q |name_IND={{cr|IND}} |name_PAK={{cr|PAK}} |name_IRE={{cr|IRE}} |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |res_col_header=Q |col_Q=green1 |text_Q=[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಸೂಪರ್ ೮|ಸೂಪರ್ ೮]] ಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರು}} {{Single-innings cricket match | date = ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|USA}} | score1 = ೧೯೪/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ನವನೀತ್ ಧಲಿವಾಲ್]] ೬೧ (೪೪) | wickets1 = [[ಹರ್ಮೀತ್ ಸಿಂಗ್]] ೧/೨೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೯೭/೩ (೧೭.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಆರನ್ ಜೋನ್ಸ್]] ೯೪* (೪೦) | wickets2 = [[ಡಿಲ್ಲನ್ ಹೇಲಿಗರ್]] ೧/೧೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415701.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಫುದ್ದೌಲಾ | motm = {{cricon|USA}} [[ಆರನ್ ಜೋನ್ಸ್]] | toss = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ೯೬ (೧೬ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಗರೆಥ್ ಡೆಲಾನಿ ೨೬ (೧೪) | wickets1 = [[ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಾಂಡ್ಯ]] ೩/೨೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೯೭/೨ (೧೨.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ]] ೫೨* (೩೭) | wickets2 = ಬೆನ್ ವೈಟ್ ೧/೬ (೧ ಓವರ್) | result = ಭಾರತ ೮ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415708.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ | motm = {{cricon|IND}} [[ಜಸ್ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ]] | toss = ಭಾರತ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|USA}} | score1 = ೧೫೯/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) <br> <small>೧೩/೧ (ಸೂಪರ್ ಓವರ್)</small> | runs1 = ಬಾಬರ್ ಆಜಂ ೪೪ (೪೩) | wickets1 = [[ನೋಸ್ತೂಶ್ ಕೆಂಜಿಗೆ]] ೩/೩೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೫೯/೩ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) <br> <small>೧೮/೧ (ಸೂಪರ್ ಓವರ್)</small> | runs2 = [[ಮೊನಾಂಕ್ ಪಟೇಲ್]] ೫೦ (೩೮) | wickets2 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಮೀರ್ ೧/೨೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಪಂದ್ಯ ಟೈ ಆಯಿತು (ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೂಪರ್ ಓವರ್ ಗೆದ್ದಿತು) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415711.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹುಡಿಯನ್ ಪಾಲೇಕರ್ | motm = {{cricon|USA}} [[ಮೊನಾಂಕ್ ಪಟೇಲ್]] | toss = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|IRE}} | score1 = ೧೩೭/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ನಿಕೋಲಸ್ ಕರ್ಟನ್]] ೪೯ (೩೫) | wickets1 = ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಾರ್ಥಿ ೨/೨೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೫/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮಾರ್ಕ್ ಅಡೇರ್ ೩೪ (೨೪) | wickets2 = [[ಜೆರೆಮಿ ಗಾರ್ಡನ್]] ೨/೧೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಕೆನಡಾ ೧೨ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415713.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್ಬರೋ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ ನೊಗಾಜ್ಸ್ಕಿ | motm = {{cricon|CAN}} [[ನಿಕೋಲಸ್ ಕರ್ಟನ್]] | toss = ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ೧೧೯ (೧೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ರಿಷಭ್ ಪಂತ್]] ೪೨ (೩೧) | wickets1 = ನಸೀಮ್ ಶಾ ೩/೨೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೩/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಿಜ್ವಾನ್ ೩೧ (೪೪) | wickets2 = [[ಜಸ್ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ]] ೩/೧೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೬ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415719.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = {{cricon|IND}} [[ಜಸ್ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ]] | toss = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ೧೦೬/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಆರನ್ ಜಾನ್ಸನ್]] ೫೨ (೪೪) | wickets1 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಮೀರ್ ೨/೧೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೭/೩ (೧೭.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಿಜ್ವಾನ್ ೫೩* (೫೩) | wickets2 = [[ಡಿಲ್ಲನ್ ಹೇಲಿಗರ್]] ೨/೧೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415722.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಕುಮಾರ​ ಧರ್ಮಸೇನ ಮತ್ತು ಆಡ್ರಿಯನ್ ಹೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್ | motm = {{cricon|PAK}} ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಮೀರ್ | toss = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|USA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ೧೧೦/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ೨೭ (೨೩) | wickets1 = ಅರ್ಷದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ೪/೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೧/೩ (೧೮.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಸೂರ್ಯಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್ ೫೦* (೪೯) | wickets2 = [[ಸೌರಭ್ ನೇತ್ರವಾಲ್ಕರ್]] ೨/೧೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415725.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಸ್ಯಾಮ್ ನೊಗಾಜ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ | motm = {{cricon|IND}} ಅರ್ಷದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | toss = ಭಾರತ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|USA}} | team2 = {{cr|IRE}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415730.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ಶರ್ಫುದ್ದೌಲಾ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = | toss = ಯಾವುದೇ ಟಾಸ್ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ​. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. | notes = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೂಪರ್ ೮ ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು, ಕೆನಡಾ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ಪಂದ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|CAN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415733.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್ಬರೋ ಮತ್ತು ಶರ್ಫುದ್ದೌಲಾ | motm = | toss = ಯಾವುದೇ ಟಾಸ್ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ​. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IRE}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ೧೦೬/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಗರೆಥ್ ಡೆಲಾನಿ ೩೧ (೧೯) | wickets1 = ಇಮಾದ್ ವಸೀಮ್ ೩/೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೧/೭ (೧೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಬಾಬರ್ ಆಜಂ ೩೨* (೩೪) | wickets2 = ಬ್ಯಾರಿ ಮೆಕಾರ್ಥಿ ೩/೧೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ೩ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415736.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = {{cricon|PAK}} ಶಾಹೀನ್ ಅಫ್ರಿದಿ | toss = ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ===ಗುಂಪು ಬಿ=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update = complete |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |show_tie=no |win_AUS=4 |loss_AUS= |nr_AUS= |nrr_AUS=2.791 |win_ENG=2 |loss_ENG=1 |nr_ENG=1 |nrr_ENG=3.611 |win_NAM=1 |loss_NAM=3 |nr_NAM= |nrr_NAM=-2.585 |win_OMA= |loss_OMA=4 |nr_OMA= |nrr_OMA=-3.062 |win_SCO=2 |loss_SCO=1 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=1.255 |team1=AUS |team2=ENG |team3=SCO |team4=NAM |team5=OMA |result1=Q |result2=Q |name_ENG={{cr|ENG}} |name_AUS={{cr|AUS}} |name_NAM={{cr|NAM}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_OMA={{cr|OMN}} |res_col_header=Q |col_Q=green1 |text_Q=[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಸೂಪರ್ ೮|ಸೂಪರ್ ೮]] ಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರು}} {{Single-innings cricket match | date = ೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೦೯ (೧೯.೪ ಓವರ್‌ಗಳು)<br> <small>೨೧/೦ (ಸೂಪರ್ ಓವರ್) </small> | runs1 = ಖಾಲಿದ್ ಕೈಲ್ ೩೪ (೩೯) | wickets1 = ರೂಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೪/೨೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೯/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) <br> <small>೧೦/೧ (ಸೂಪರ್ ಓವರ್) | runs2 = ಯಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ ೪೫ (೪೮) | wickets2 = ಮೆಹ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ೩/೭ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಪಂದ್ಯ ಟೈ ಆಯಿತು (ನಮೀಬಿಯ ಸೂಪರ್ ಓವರ್ ಗೆದ್ದಿತು) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415703.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಜಯರಾಮನ್ ಮದನಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ವಿಲ್ಸನ್ | motm = {{cricon|NAM}} ಡೇವಿಡ್ ವೀಸೆ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|SCO}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೯೦/೦ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮೈಕಲ್ ಜೋನ್ಸ್ ೪೫* (೩೦) | score2 = | result = ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415706.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಯಾಕೂಬ್ | motm = | toss = ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಟ ಮುಂದುವರೆಯಲಿಲ್ಲ. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|OMA}} | score1 = ೧೬೪/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮಾರ್ಕಸ್ ಸ್ಟೊಯಿನಿಸ್ ೬೭* (೩೬) | wickets1 = ಮೆಹ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ೨/೩೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೫/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಅಯಾನ್ ಖಾನ್ ೩೬ (೩೦) | wickets2 = ಮಾರ್ಕಸ್ ಸ್ಟೊಯಿನಿಸ್ ೩/೧೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೩೯ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415710.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಜೋಯಲ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಯಾಕೂಬ್ | motm = {{cricon|AUS}} ಮಾರ್ಕಸ್ ಸ್ಟೊಯಿನಿಸ್ | toss = ಒಮಾನ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 15:00 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|SCO}} | score1 = ೧೫೫/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೫೨ (೩೧) | wickets1 = [[ಬ್ರಾಡ್ ವೀಲ್]] ೩/೩೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೫೭/೫ (೧೮.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ರಿಚಿ ಬೆರಿಂಗ್ಟನ್]] ೪೭* (೩೫) | wickets2 = ಜೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೨/೨೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ೫ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415712.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಜಯರಾಮನ್ ಮದನಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ | motm = {{cricon|SCO}} [[ಮೈಕಲ್ ಲೀಸ್ಕ್]] | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 13:00 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೨೦೧/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ೩೯ (೧೬) | wickets1 = ಕ್ರಿಸ್ ಜಾರ್ಡನ್ ೨/೪೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೬೫/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೋಸ್ ಬಟ್ಲರ್ ೪೨ (೨೮) | wickets2 = [[ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮ್ಮಿನ್ಸ್]] ೨/೨೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೩೬ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415717.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ವಿಲ್ಸನ್ | motm = {{cricon|AUS}} ಆಡಮ್ ಝಂಪಾ | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 13:00 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|SCO}} | score1 = ೧೫೦/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಪ್ರತೀಕ್ ಆಠವಳೆ ೫೪ (೪೦) | wickets1 = [[ಸಫ್ಯಾನ್ ಷರೀಫ್]] ೨/೪೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೫೩/೩ (೧೩.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಮೆಕ್ಮಲ್ಲೇನ್]] ೬೧* (೩೧) | wickets2 = ಬಿಲಾಲ್ ಖಾನ್ ೧/೧೨ (೨.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match1415720.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹುದೀನ್ ಪಾಲೇಕರ್ | motm = {{cricon|SCO}} [[ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಮೆಕ್ಮಲ್ಲೇನ್]] | toss = ಒಮಾನ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೭೨ (೧೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೩೬ (೪೩) | wickets1 = ಆಡಮ್ ಝಂಪಾ ೪/೧೨ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೭೪/೧ (೫.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಟ್ರಾವಿಸ್ ಹೆಡ್]] ೩೪* (೧೭) | wickets2 = ಡೇವಿಡ್ ವೀಸೆ ೧/೧೫ (೧ ಓವರ್‌) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೯ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415724.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ರಶೀದ್ ರಿಯಾಜ್ | motm = {{cricon|AUS}} ಆಡಮ್ ಝಂಪಾ | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 15:00 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|OMN}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೪೭ (೧೩.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಶೋಯೆಬ್ ಖಾನ್ ೧೧ (೨೩) | wickets1 = [[ಆದಿಲ್ ರಶೀದ್]] ೪/೧೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೫೦/೨ (೩.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೋಸ್ ಬಟ್ಲರ್ ೨೪* (೮) | wickets2 = ಕಲೀಮುಲ್ಲಾ ೧/೧೦ (೧ ಓವರ್‌) | result = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೮ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415727.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಲ್ಯಾಂಗ್ಟನ್ ರುಸೆರೆ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಯಾಕೂಬ್ | motm = {{cricon|ENG}} [[ಆದಿಲ್ ರಶೀದ್]] | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 13:00 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೨೨/೫ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಹ್ಯಾರಿ ಬ್ರೂಕ್ ೪೭* (೨೦) | wickets1 = ರೂಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೨/೩೧ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೮೪/೩ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಿಂಗನ್ ೩೩ (೨೯) | wickets2 = ಜೋಫ್ರಾ ಆರ್ಚರ್ ೧/೧೫ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೪೧ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು (ಡಿ.ಎಲ್.ಎಸ್) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415734.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಆಡ್ರಿಯನ್ ಹೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಟನ್ ರುಸೆರೆ | motm = {{cricon|ENG}} ಹ್ಯಾರಿ ಬ್ರೂಕ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SCO}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೧೮೦/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ ಮೆಕ್ಮಲ್ಲೇನ್]] ೬೦ (೩೪) | wickets1 = ಗ್ಲೆನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ೨/೪೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೬/೫ (೧೯.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಟ್ರಾವಿಸ್ ಹೆಡ್]] ೬೮ (೪೯) | wickets2 = [[ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಯಾಟ್]] ೨/೩೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೫ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415735.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಯಾಕೂಬ್ | motm = {{cricon|AUS}} ಮಾರ್ಕಸ್ ಸ್ಟೊಯಿನಿಸ್ | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ===ಗುಂಪು ಸಿ=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update = complete |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |show_tie=no |win_AFG=3 |loss_AFG=1 |nr_AFG= |nrr_AFG=1.835 |win_NZ=2 |loss_NZ=2 |nr_NZ= |nrr_NZ=0.415 |win_PNG= |loss_PNG=4 |nr_PNG= |nrr_PNG=-1.268 |win_UGA=1 |loss_UGA=3 |nr_UGA= |nrr_UGA=-4.510 |win_WIN=4 |loss_WIN= |nr_WIN= |nrr_WIN=3.257 |status_WIN=H |team1=WIN |team2=AFG |team3=NZ |team4=UGA |team5=PNG |result1=Q |result2=Q |name_NZ={{cr|NZ}} |name_WIN={{cr|WIN}} |name_AFG={{cr|AFG}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_PNG={{cr|PNG}} |res_col_header=Q |col_Q=green1 |text_Q=[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಸೂಪರ್ ೮|ಸೂಪರ್ ೮]] ಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರು}} {{Single-innings cricket match | date = ೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ೧೩೬/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಸೆಸೆ ಬೌ ೫೦ (೪೩) | wickets1 = ಆಂಡ್ರೆ ರಸೆಲ್ ೨/೧೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೭/೫ (೧೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ ೪೨* (೨೭) | wickets2 = ಅಸ್ಸದ್ ವಾಲಾ೨/೨೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೫ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415702.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಆಡ್ರಿಯನ್ ಹೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ರಶೀದ್ ರಿಯಾಜ್ | motm = {{cricon|WIN}} ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ | toss = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = ೧೮೩/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್ ೭೬ (೪೫) | wickets1 = ಬ್ರಯನ್ ಮಸಾಬಾ ೨/೨೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೫೮ (೧೬ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರಾಬಿನ್ಸನ್ ಒಬುಯಾ ೧೪ (೨೫) | wickets2 = ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ ೫/೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೧೨೫ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415705.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಕುಮಾರ್ ಧರ್ಮಸೇನ ಮತ್ತು ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ | motm = {{cricon|AFG}} ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ | toss = ಉಗಾಂಡ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = ೭೭ (೧೯.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಹಿರಿ ಹಿರಿ ೧೫ (೧೯) | wickets1 = ಫ್ರಾಂಕ್ ನ್ಸುಬುಗಾ ೨/೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೭೮/೭ (೧೮.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರಿಯಾಜತ್ ಅಲಿ ಶಾ ೩೩ (೫೬) | wickets2 = ಅಲೇ ನಾವೊ ೨/೧೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಉಗಾಂಡ ೩ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415709.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಆಡ್ರಿಯನ್ ಹೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ರಶೀದ್ ರಿಯಾಜ್ | motm = {{cricon|UGA}} ರಿಯಾಜತ್ ಅಲಿ ಶಾ | toss = ಉಗಾಂಡ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = ೧೫೯/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್ ೮೦ (೫೬) | wickets1 = ಟ್ರೆಂಟ್ ಬೌಲ್ಟ್ ೨/೨೨ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೭೫ (೧೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗ್ಲೆನ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ೧೮ (೧೮) | wickets2 = ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ ೪/೧೭ (೩.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೮೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415714.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಕುಮಾರ್ ಧರ್ಮಸೇನ ಮತ್ತು ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ | motm = {{cricon|AFG}} ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್ | toss = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = ೧೭೩/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ಸನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ೪೪ (೪೨) | wickets1 = ಬ್ರಯನ್ ಮಸಾಬಾ ೨/೩೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = 39 (12 ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜುಮಾ ಮಿಯಾಗಿ ೧೩* (೨೦) | wickets2 = ಅಕೀಲ್ ಹೋಸೇನ್ ೫/೧೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೧೩೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415718.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಕುಮಾರ್ ಧರ್ಮಸೇನ ಮತ್ತು ರಶೀದ್ ರಿಯಾಜ್ | motm = {{cricon|WIN}} ಅಕೀಲ್ ಹೋಸೇನ್ | toss = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = ೧೪೯/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಶೆರ್ಫೇನ್ ರುದರ್ಫೋರ್ಡ್ ೬೮* (೩೯) | wickets1 = ಟ್ರೆಂಟ್ ಬೌಲ್ಟ್ ೩/೧೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = 136/9 (20 ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗ್ಲೆನ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ೪೦ (೩೩) | wickets2 = ಅಲ್ಜಾರಿ ಜೋಸೆಫ್ ೪/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೧೩ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415726.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ | motm = {{cricon|WIN}} ಶೆರ್ಫೇನ್ ರುದರ್ಫೋರ್ಡ್ | toss = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ‍೧೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|AFG}} | score1 = ೯೫ (೧೯.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕಿಪ್ಲಿನ್ ಡೋರಿಗಾ ೨೭ (೩೨) | wickets1 = ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ ೩/೧೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = 101/3 (15.1 ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್ ೪೯* (೩೬) | wickets2 = ಸೆಮೊ ಕಾಮಿಯಾ ೧/೧೬ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415729.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ | motm = {{cricon|AFG}} ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = ೪೦ (೧೮.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕೆನ್ನೆತ್ ವೈಸ್ವಾ ೧೧ (೧೮) | wickets1 = ಟಿಮ್ ಸೌಥಿ ೩/೪ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೪೧/೧ (೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಡೆವೊನ್ ಕಾನ್ವೇ ೨೨* (೧೫) | wickets2 = ರಿಯಾಜತ್ ಅಲಿ ಶಾ ೧/೧೦ (೧ ಒವೆರ್) | result = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ೯ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415732.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ | motm = {{cricon|NZ}} ಟಿಮ್ ಸೌಥಿ | toss = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|PNG}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = ೭೮ (೧೯.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅಮಿನಿ ೧೭ (೨೫) | wickets1 = ಲಾಕಿ ಫರ್ಗುಸನ್ ೩/೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೭೯/೩ (೧೨.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಡೆವೊನ್ ಕಾನ್ವೇ ೩೫ (೩೨) | wickets2 = ಕಬುವಾ ಮೋರಿಯಾ ೨/೪ (೨.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415739.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಟನ್ ರುಸೆರೆ | motm = {{cricon|NZ}} ಲಾಕಿ ಫರ್ಗುಸನ್ | toss = ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|AFG}} | score1 = ೨೧೮/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ನಿಕೋಲಸ್ ಪೂರನ್ ೯೮ (೫೩) | wickets1 = ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್ ೨/೧೪ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೪ (೧೬.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜದ್ರಾನ್ ೩೮ (೨೮) | wickets2 = ಒಬೆಡ್ ಮೆಕಾಯ್ ೩/೧೪ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೧೦೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415740.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹುದಿಯನ್ ಪಾಲೇಕರ್ | motm = {{cricon|WIN}} ನಿಕೋಲಸ್ ಪೂರನ್ | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ===ಗುಂಪು ಡಿ=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update = complete |source = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |show_tie=no |win_BAN=3 |loss_BAN=1 |nr_BAN= |nrr_BAN=0.616 |win_NEP= |loss_NEP=3 |nr_NEP=1 |nrr_NEP=-0.542 |win_NED=1 |loss_NED=3 |nr_NED= |nrr_NED=-1.358 |win_SA=4 |loss_SA= |nr_SA= |nrr_SA=0.470 |win_SL=1 |loss_SL=2 |nr_SL=1 |nrr_SL=0.863 |team1=SA |team2=BAN |team3=SL |team4=NED |team5=NEP |result1=Q |result2=Q |name_SA={{cr|SA}} |name_SL={{cr|SL}} |name_BAN={{cr|BAN}} |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |res_col_header=Q |col_Q=green1 |text_Q=[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಸೂಪರ್ ೮|ಸೂಪರ್ ೮]] ಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರು}} {{Single-innings cricket match | date = ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = ೭೭ (೧೯.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕುಸಾಲ್ ಮೆಂಡಿಸ್ ೧೯ (೩೦) | wickets1 = ಅನ್ರಿಕ್ ನಾರ್ಟ್ಯೆ ೪/೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೮೦/೪ (೧೬.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್]] ೨೦ (೨೭) | wickets2 = ವನಿಂದು ಹಸರಂಗಾ ‌೨/೨೨ (೩.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೬ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್‌ಬರೋ | motm = {{cricon|SA}} ಅನ್ರಿಕ್ ನಾರ್ಟ್ಯೆ | toss = ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೦೬ (೧೯.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್]] ೩೫ (೩೭) | wickets1 = ಲೋಗನ್ ವ್ಯಾನ್ ಬೀಕ್ ೩/೧೮ (೩.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೯/೪ (೧೮.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ ೫೪* (೪೮) | wickets2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೧/೬ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೬ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415707.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಲ್ಯಾಂಗ್ಟನ್ ರುಸೆರೆ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = {{cricon|NED}} ಟಿಮ್ ಪ್ರಿಂಗಲ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = ೧೨೪/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಪಾತುಂ ನಿಸ್ಸಾಂಕ ೪೭ (೨೮) | wickets1 = ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ೩/೧೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೫/೮ (೧೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ತೌಹಿದ್ ಹೃದೊಯ್ ೪೦ (೨೦) | wickets2 = ನುವಾನ್ ತುಷಾರ ೪/೧೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ೨ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಟೆಕ್ಸಸ್]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ | motm = {{cricon|BAN}} ರಿಶಾದ್ ಹೊಸೈನ್ | toss = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ‍೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = ೧೦೩/೯ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೪೦ (೪೫) | wickets1 = ಒಟ್ನೀಲ್ ಬಾರ್ಟ್ಮನ್ ೪/೧೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೬/೬ (೧೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಡೇವಿಡ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ೫೯* (೫೧) | wickets2 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೨/೧೨ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೪ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಫುದ್ದೌಲಾ | motm = {{cricon|SA}} ಡೇವಿಡ್ ಮಿಲ್ಲರ್ | toss = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = ೧೧೩/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಹೆನ್ರಿಕ್ ಕ್ಲಾಸೆನ್ ೪೬ (೪೪) | wickets1 = ತಂಜಿಮ್ ಹಸನ್ ಸಾಕಿಬ್ ೩/೧೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೯/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ತೌಹಿದ್ ಹೃದೊಯ್ ೩೭ (೩೪) | wickets2 = ಕೇಶವ್ ಮಹಾರಾಜ್ ೩/೨೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ನಸ್ಸೌ ಕೌಂಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ ನೊಗಾಜ್ಸ್ಕಿ | motm = {{cricon|SA}} ಹೆನ್ರಿಕ್ ಕ್ಲಾಸೆನ್ | toss = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|SL}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415723.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರೋವರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಫ್ಲಾರಿಡ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್‌ಬರೋ | motm = | toss = ಯಾವುದೇ ಟಾಸ್ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ​. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೫೯/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಶಕೀಬ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ ೬೪* (೪೬) | wickets1 = ಪಾಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಮೀಕೆರೆನ್ ೨/೧೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೪/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೩೩ (೨೨) | wickets2 = ರಿಶಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ೩/೩೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ೨೫ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಜಯರಾಮನ್ ಮದನಗೋಪಾಲ್ | motm = {{cricon|BAN}} ಶಕೀಬ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ | toss = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೧೫/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರೀಜಾ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್ ೪೩ (೪೯) | wickets1 = [[ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್]] ೪/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೪/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ೪೨ (೪೯) | wickets2 = ತಬ್ರೈಜ್ ಶಮ್ಸಿ ೪/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೧ ರನ್ ನಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] | umpires = ಜಯರಾಮನ್ ಮದನಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ವಿಲ್ಸನ್ | motm = {{cricon|SA}} ತಬ್ರೈಜ್ ಶಮ್ಸಿ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 19:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೦೬ (೧೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಶಕೀಬ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ ೧೭ (೨೨) | wickets1 = ಸೋಂಪಾಲ್ ಕಾಮಿ ೨/೧೦ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೮೫ (೧೯.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ ೨೭ (೪೦) | wickets2 = ತಂಜಿಮ್ ಹಸನ್ ಸಾಕಿಬ್ ೪/೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ೨೧ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415737.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] | umpires = ಸ್ಯಾಮ್ ನೊಗಾಜ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ | motm = {{cricon|BAN}} ತಂಜಿಮ್ ಹಸನ್ ಸಾಕಿಬ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೨೦೧/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಚರಿತ್ ಅಸಲಂಕಾ ೪೬ (೨೧) | wickets1 = ಲೋಗನ್ ವ್ಯಾನ್ ಬೀಕ್ ೨/೪೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೮ (೧೬.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೩೧ (೨೩) | wickets2 = ನುವಾನ್ ತುಷಾರ ೩/೨೪ (೩.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಶ್ರೀಲಂಕಾ ೮೩ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ಅಲ್ಲಾಹುಡಿಯನ್ ಪಾಲೇಕರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ | motm = {{cricon|SL}} ಚರಿತ್ ಅಸಲಂಕಾ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಸೂಪರ್ ೮== ಗುಂಪು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಸೂಪರ್ ೮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದವು, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಪರ್ ೮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ತಂಡವು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರರನ್ನು ರೌಂಡ್-ರಾಬಿನ್ ಆಗಿ ಆಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|title=ICC Men's T20 World Cup, 2024|url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/znofzpw3btrqudr8seqd.pdf|access-date=10 June 2024|publisher=[[International Cricket Council]]|archive-date=10 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610115930/https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/znofzpw3btrqudr8seqd.pdf|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" width=50% | ಅರ್ಹತೆ ! colspan="2" width=50% | ಸೂಪರ್ ೮ |- ! width=25% | {{nowrap|ಗುಂಪು ೧}} ! width=25% | {{nowrap|ಗುಂಪು ೨}} |- | rowspan="4" width=40% | ಗುಂಪು ಹಂತದಿಂದ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ತಂಡಗಳು​ | {{center|[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಗುಂಪು ಏ|'''ಏ''']]}} | {{cr|IND}}<ref>{{cite news|date=12 June 2024|title=USA vs IND, T20 World Cup 2024: India qualifies for Super 8 after beating United States |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/india-vs-usa-ind-qualifies-super-8-teams-t20-wc-2024-group-a/article68281148.ece|access-date=13 June 2024|work=Sportstar}}</ref> | {{cr|USA}}<ref>{{Cite news |last=Smyth |first=Rob |date=2024-06-14 |title=USA qualify for Super Eights after washout against Ireland: T20 Cricket World Cup – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2024/jun/14/usa-v-ireland-t20-cricket-world-cup-live |access-date=2024-06-15 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> |- | {{center|[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಗುಂಪು ಬಿ|'''ಬಿ''']]}} | {{cr|AUS}}<ref name="CNBC">{{cite news|date=12 June 202|title=Australia and South Africa become first teams to qualify for Super 8 stage of T20 World Cup - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/sports/australia-and-south-africa-become-first-teams-to-qualify-for-super-8-stage-of-t20-world-cup-19427304.htm |access-date=12 June 2024|work=CNBCTV18}}</ref> | {{cr|ENG}}<ref>{{Cite web |date=2024-06-16 |title=T20 World Cup 2024: England qualify for Super 8 as Australia beat Scotland |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/t20-world-cup-2024-england-qualify-for-super-8-as-australia-beat-scotland-13782972.html |access-date=2024-06-16 |website=Firstpost |language=en-us}}</ref> |- | {{center|[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಗುಂಪು ಸಿ|'''ಸಿ''']]}} | {{cr|AFG}}<ref>{{cite news|url=https://crictoday.com/cricket/daily-cricket-news/afghanistan-qualify-for-super-8-stage-of-icc-t20-world-cup-2024-new-zealand-eliminated/|title=Afghanistan qualify for Super 8 stage of ICC T20 World Cup 2024, New Zealand eliminated|date=14 June 2024|access-date=14 June 2024|work=Cric Today}}</ref> | {{cr|WIN}}<ref>{{cite news|title=West Indies Qualify For Super 8s After 13-Run Win Over New Zealand|url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/west-indies-qualify-for-super-8s-after-13-run-win-over-new-zealand-5879320|access-date=13 June 2024|date=13 June 2024|work=[[NDTV]]|archive-date=13 ಜೂನ್ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613093441/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/west-indies-qualify-for-super-8s-after-13-run-win-over-new-zealand-5879320|url-status=dead}}</ref> |- | {{center|[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ಗುಂಪು ಡಿ|'''ಡಿ''']]}} | {{cr|BAN}}<ref>{{cite news|url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/sri-lanka-knocked-out-of-t20-world-cup-2024-bangladesh-close-in-on-super-eight-berth-with-25-run-win-over-netherlands-5884790|title=Sri Lanka Knocked Out Of T20 World Cup 2024|date=13 June 2024|access-date=13 June 2024|work=[[NDTV]]|archive-date=27 ಜೂನ್ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240627034341/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/sri-lanka-knocked-out-of-t20-world-cup-2024-bangladesh-close-in-on-super-eight-berth-with-25-run-win-over-netherlands-5884790|url-status=dead}}</ref> | {{cr|RSA}}<ref name="CNBC"/> |- ! colspan="4" | {{center|<small>ಮೂಲ: ''ESPNcricinfo''<ref name=se24>{{Cite web |title=T20 World Cup Points Table {{!}} T20 World Cup Standings {{!}} T20 World Cup Ranking |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings |access-date=2024-06-13 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref></small>}} |} {{notelist}}<noinclude> ===ಗುಂಪು ೧=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=complete |show_tie=no |source =[https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |win_AFG=2 |loss_AFG=1 |nr_AFG= |nrr_AFG=-0.305 |win_AUS=1 |loss_AUS=2 |nr_AUS= |nrr_AUS=-0.331 |win_BAN= |loss_BAN=3 |nr_BAN= |nrr_BAN=-1.709 |win_IND=3 |loss_IND= |nr_IND= |nrr_IND=2.017 |team1=IND |team2=AFG |team3=AUS |team4=BAN |name_AFG={{cr|AFG}} |name_AUS={{cr|AUS}} |name_BAN={{cr|BAN}} |name_IND={{cr|IND}} |result1=Q |result2=Q |col_Q=green1 |res_col_header=Q |text_Q= [[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ|ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ]]ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದರು }} {{Single-innings cricket match | date = ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AFG}} | score1 = ೧೮೧/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಸೂರ್ಯಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್ ೫೩ (೨೮) | wickets1 = ರಶೀದ್ ಖಾನ್ ೩/೨೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಅಜ್ಮತುಲ್ಲಾ ಒಮರ್ಜಾಯ್ ೨೬ (೨೦) | wickets2 = [[ಜಸ್ಪ್ರೀತ್ ಬುಮ್ರಾ]] ೩/೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೪೭ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = {{cricon|IND}} ಸೂರ್ಯಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್ | toss = ಭಾರತ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =y | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೧೪೦/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ನಜ್ಮುಲ್ ಹೊಸೈನ್ ಶಾಂತೋ ೪೧ (೩೬) | wickets1 = [[ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮ್ಮಿನ್ಸ್]] ೩/೨೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೦/೨ (೧೧.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ೫೩* (೩೫) | wickets2 = ರಿಶಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ೨/೨೩ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ೨೮ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು (ಡಿ.ಎಲ್.ಎಸ್) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ | motm = {{cricon|AUS}} [[ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮ್ಮಿನ್ಸ್]] | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = ೧೯೬/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಾಂಡ್ಯ]] ೫೦* (೨೭) | wickets1 = ತಂಝಿಮ್ ಹಸನ್ ಸಾಕಿಬ್ ೨/೩೨ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೪೬/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ನಜ್ಮುಲ್ ಹೊಸೈನ್ ಶಾಂತೋ ೪೦ (೩೨) | wickets2 = [[ಕುಲದೀಪ್ ಯಾದವ್]] ೩/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೫೦ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಮೈಕೆಲ್ ಗಾಫ್ ಮತ್ತು ಆಡ್ರಿಯನ್ ಹೋಲ್ಡ್ಸ್ಟಾಕ್ | motm = {{cricon|IND}} [[ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಾಂಡ್ಯ]] | toss = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೧೪೮/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್ ೬೦ (೪೯) | wickets1 = [[ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮ್ಮಿನ್ಸ್]] ೩/೨೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೭ (೧೯.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗ್ಲೆನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ೫೯ (೪೧) | wickets2 = ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್ ೪/೨೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೨೧ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] | umpires = ಕುಮಾರ್ ಧರ್ಮಸೇನ ಮತ್ತು ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ | motm = {{cricon|AFG}} ಗುಲ್ಬದಿನ್ ನಾಯಬ್ | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time= 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ೨೦೫/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ]] ೯೨ (೪೧) | wickets1 = [[ಮಿಚೆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಕ್]] ೨/೪೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೧/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = [[ಟ್ರಾವಿಸ್ ಹೆಡ್]] ೭೬ (೪೩) | wickets2 = ಅರ್ಷದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ೩/೩೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೨೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್ಬರೋ | motm = {{cricon|IND}} [[ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ]] | toss = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time= 20:30 | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = ೧೧೫/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರಹಮಾನುಲ್ಲಾ ಗುರ್ಬಾಜ್ ೪೩ (೫೫) | wickets1 = ರಿಶಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ೩/೨೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೫ (೧೭.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಲಿಟ್ಟನ್ ದಾಸ್ ೫೪* (೪೯) | wickets2 = ರಶೀದ್ ಖಾನ್ ೪/೨೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ೮ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು (ಡಿ.ಎಲ್.ಎಸ್) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಅರ್ನೋಸ್ ವೇಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್]] | umpires = ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಟನ್ ರುಸೆರೆ | motm = {{cricon|AFG}} ನವೀನ್-ಉಲ್-ಹಕ್ | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | notes = }} ===ಗುಂಪು ೨=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |update=complete |show_tie=no |source =[https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/points-table-standings ESPNcricinfo] |win_ENG=2 |loss_ENG=1 |nr_ENG= |nrr_ENG=1.992 |win_SA=3 |loss_SA= |nr_SA= |nrr_SA=0.599 |win_USA= |loss_USA=3 |nr_USA= |nrr_USA=-3.906 |win_WIN=1 |loss_WIN=2 |nr_WIN= |nrr_WIN=0.963 |team1=SA |team2=ENG |team3=WIN |team4=USA |name_ENG={{cr|ENG}} |name_SA={{cr|SA}} |name_USA={{cr|USA}} |name_WIN={{cr|WIN}} |result1=Q |result2=Q |col_Q=green1 |res_col_header=Q |text_Q=[[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್#ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ|ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ]]ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದರು |status_WIN=H |status_USA=H |status_text_H=ಅತಿಥೆಯ }} {{Single-innings cricket match | date = ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|USA}} | score1 = ೧೯೪/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್]] ೭೪ (೪೦) | wickets1 = [[ಸೌರಭ್ ನೇತ್ರವಾಲ್ಕರ್]] ೨/೨೧ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೬/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಅಂದ್ರೇಸ್ ಹೌಸ್ ೮೦* (೪೭) | wickets2 = ಕಗಿಸೊ ರಬಾಡ ೩/೧೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೧೮ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆಟಲ್‌ಬರೋ | motm = {{cricon|SA}} [[ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್]] | toss = ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =Y | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೧೮೦/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ಸನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ೩೮ (೩೪) | wickets1 = ಮೊಯಿನ್ ಅಲಿ ೧/೧೫ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೧/೨ (೧೭.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಫಿಲ್ ಸಾಲ್ಟ್ ೮೭* (೪೭) | wickets2 = ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ ೧/೧೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೮ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415742.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಅಹ್ಸನ್ ರಜಾ | motm = {{cricon|ENG}} ಫಿಲ್ ಸಾಲ್ಟ್ | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೧೬೩/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್]] ೬೫ (೩೮) | wickets1 = ಜೋಫ್ರಾ ಆರ್ಚರ್ ೩/೪೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೫೬/೬ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಹ್ಯಾರಿ ಬ್ರೂಕ್ ೫೩ (೩೭) | wickets2 = ಕೇಶವ್ ಮಹಾರಾಜ್ ೨/೨೫ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೭ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಡೇರೆನ್ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಫುದ್ದೌಲಾ | motm = {{cricon|SA}} [[ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್]] | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =y | team1 = {{cr-rt|USA}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ೧೨೮ (೧೯.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಅಂದ್ರೇಸ್ ಹೌಸ್ ೨೯ (೧೬) | wickets1 = ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ ೩/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೦/೧ (೧೦.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಶಾಯ್ ಹೋಪ್ ೮೨* (೩೯) | wickets2 = ಹರ್ಮೀತ್ ಸಿಂಗ್ ೧/೧೮ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ೯ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415746.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಅಲ್ಲಾಹುಡಿಯನ್ ಪಾಲೇಕರ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ರೀಫೆಲ್ | motm = {{cricon|WIN}} ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ | toss = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = | daynight = | night =n | team1 = {{cr-rt|USA}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೧೧೫ (೧೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ೩೦ (೨೪) | wickets1 = ಕ್ರಿಸ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ೪/೧೦ (೨.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೧೭/೦ (೯.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೋಸ್ ಬಟ್ಲರ್ ೮೩* (೩೮) | wickets2 = | result = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೧೦ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415749.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ವಿಲ್ಸನ್ | motm = {{cricon|ENG}} ಆದಿಲ್ ರಶೀದ್ | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = | daynight = | night =y | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = ೧೩೫/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ ೫೨ (೪೨) | wickets1 = ತಬ್ರೈಜ್ ಶಮ್ಸಿ ೩/೨೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೪/೭ (೧೬.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಸ್ಟಬ್ಸ್ ೨೯ (೨೭) | wickets2 = ರೋಸ್ಟನ್ ಚೇಸ್ ೩/೧೨ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೩ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು (ಡಿ.ಎಲ್.ಎಸ್) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಸರ್ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ]] | umpires = ರಾಡ್ ಟಕರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ | motm = {{cricon|SA}} ತಬ್ರೈಜ್ ಶಮ್ಸಿ | toss = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ನಾಕೌಟ್ ಹಂತ== {{4TeamBracket |team-width=150px |score-width=120px |RD1='''ಸೆಮಿಫೈನಲ್''' |RD2='''ಫೈನಲ್''' |RD1-seed1= '''೨ಏ''' |RD1-team1= '''{{cr|SA}}''' |RD1-score1= '''೬೦/೧ (೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು)''' |RD1-seed2= ೧ಬಿ |RD1-team2= {{cr|AFG}} |RD1-score2= ೫೬ (೧೧.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) |RD1-seed3= '''೧ಏ''' |RD1-team3= '''{{cr|IND}}''' |RD1-score3= '''೧೭೧/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು)''' |RD1-seed4= ೨ಬಿ |RD1-team4= {{cr|ENG}} |RD1-score4= ೧೦೩ (೧೬.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) |RD2-seed1= SFW1 |RD2-team1= {{cr|SA}} |RD2-score1= ೧೬೯/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) |RD2-seed2= '''SFW2''' |RD2-team2= '''{{cr|IND}}''' |RD2-score2= '''೧೭೬/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು)''' }} === ಸೆಮಿಫೈನಲ್ === {{Single-innings cricket match | date = ೨೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 20:30 | day = y | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = ೫೬ (೧೧.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಅಜ್ಮತುಲ್ಲಾ ಒಮರ್ಜಾಯ್ ೧೦ (೧೨) | wickets1 = ತಬ್ರೈಜ್ ಶಮ್ಸಿ ೩/೬ (೧.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೬೦/೧ (೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರೀಜಾ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್ ೨೯* (೨೫) | wickets2 = ಫಜಲ್ಹಕ್ ಫಾರೂಕಿ ೧/೧೧ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ೯ ವಿಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಲಾರಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ]] | umpires = ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ನಿತಿನ್ ಮೆನನ್ | motm = {{cricon|SA}} ಮಾರ್ಕೊ ಯಾನ್ಸೆನ್ | toss = ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = n | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ೧೭೧/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ]] ೫೭ (೩೯) | wickets1 = ಕ್ರಿಸ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ೩/೩೭ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೦೩ (೧೬.೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಹ್ಯಾರಿ ಬ್ರೂಕ್ ೨೫ (೧೯) | wickets2 = [[ಕುಲದೀಪ್ ಯಾದವ್]] ೩/೧೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೬೮ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415754.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಗಯಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, [[ಗಯಾನಾ]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ರಾಡ್ ಟಕರ್ | motm = {{cricon|IND}} ಅಕ್ಷರ್ ಪಟೇಲ್ | toss = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ===ಫೈನಲ್=== {{Single-innings cricket match | date = ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | time = 10:30 | day = n | daynight = | night = | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = ೧೭೬/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = [[ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ]] ೭೬ (೫೯) | wickets1 = ಕೇಶವ್ ಮಹಾರಾಜ್ ೨/೨೩ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೬೯/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಹೆನ್ರಿಕ್ ಕ್ಲಾಸೆನ್ ೫೨ (೨೭) | wickets2 = [[ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಾಂಡ್ಯ]] ೩/೨೦ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ಭಾರತ ೭ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] | umpires = ಕ್ರಿಸ್ ಗ್ಯಾಫನಿ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಇಲ್ಲಿಂಗ್ವರ್ತ್ | motm = {{cricon|IND}} [[ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ]] | toss = ಭಾರತ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} [[Category:2024 ICC Men's T20 World Cup templates|Super 8]] </noinclude> nlfa8whuajncvhd51dug62kpp743d2h 0 157911 1371798 1367403 2026-04-21T22:16:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371798 wikitext text/x-wiki  [[ಚಿತ್ರ:Gerald_Celente_RT_interview.jpg|right|thumb| ಜೆರಾಲ್ಡ್ ಸೆಲೆಂಟೆ: 'ಸುದ್ದಿ ಹಾದರಿ' (Presstitute) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು ]] '''ಸುದ್ದಿ ಹಾದರಿ''' (Presstitute ) ಎನ್ನುವುದು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪಕ್ಷಪಾತದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ, ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅಜೆಂಡಾಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ.ಇಂತಹ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=David |first=Supriti |date=9 June 2017 |title=#Presstitute: The Online War Against Women With An Opinion SUPRITI DAVID |publisher=TheCitizen |url=http://www.thecitizen.in/index.php/NewsDetail/index/7/10942/Presstitute-The-Online-War-Against-Women-With-An-Opinion |access-date=22 ಜೂನ್ 2024 |archive-date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907165723/http://www.thecitizen.in/index.php/NewsDetail/index/7/10942/Presstitute-The-Online-War-Against-Women-With-An-Opinion |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news |last=Valderama |first=Tita |date=25 September 2016 |title=Who's the real "presstitute?" |work=[[The Manila Times]] |url=http://www.manilatimes.net/whos-the-real-presstitute/287885/}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Presstitutes: Inside the Minds of the Fake Media|last=Pido|first=I. M. Stu|publisher=CreateSpace Independent Publishing Platform|year=2017|isbn=9781544954790}}</ref> ಮಾಜಿ [[ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು|ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಜನರಲ್ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಮಾಧ್ಯಮದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು "ಸುದ್ದಿ ಹಾದರಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪದವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು <ref name="GCVKS">{{Cite news |date=8 April 2015 |title=Gerald Celente: Meet the man who coined the term presstitute; VK Singh made it famous |publisher=[[News18 India]] |url=http://archive.news18.com/news/bihar/gerald-celente-meet-the-man-who-coined-the-term-presstitute-vk-singh-made-it-famous-714955.html }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite news |date=8 April 2015 |title=General V K Singh presses on presstitute again |work=[[The Indian Express]] |url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/general-v-k-singh-presses-on-presstitute-again/}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Baweja |first=Harinder |date=20 July 2016 |title='Presstitutes' and 'prostitutes': The language our netas use |work=[[Hindustan Times]] |url=http://www.hindustantimes.com/analysis/presstitutes-and-prostitutes-the-language-our-netas-use/story-4sotjBK2tLpg3Prf4RKz9O.html}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ, ಯುಕೆಯ ರಾಮಿ ರೇಂಜರ್, ಬ್ಯಾರನ್ ರೇಂಜರ್ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[:en:Poonam Joshi (journalist)|ಪೂನಂ ಜೋಶಿ]] ಅವರು "ಸುದ್ದಿ ಹಾದರಿ"ಯನ್ನು "ಸಂಪೂ‍ರ್ಣ ಮೂರ್ಖತನ " ಮತ್ತು "ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಕಸದ ಸಂಗ್ರಹ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=Tory peer called journalist 'presstitute' and mocked her for being 'poor' |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/tory-peer-bullying-investigation-twitter-b2356646.html |access-date=2024-03-07 |website=The Independent |language=en}}</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * <span class="portalbox-image">[[ಚಿತ್ರ:Newspaper_nicu_buculei_01.svg|link=|alt=|class=noviewer|28x28px]]</span><span class="portalbox-link">ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪೋರ್ಟಲ್</span> </div></div> * [[ಹಳದಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] 5z1c7t1sgo1yhuiwgsslleziz9istwt 0 158237 1371801 1368173 2026-04-22T01:10:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371801 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ | image = | image_size =250px | image_alt = | caption =ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ | alternate_name = ತಂಬ್ಳಿ | type = | course = | country = [[ಭಾರತ]] | region = [[ಮಂಗಳೂರು]],[[ಉಡುಪಿ]] | national_cuisine = | creator = <!-- or | creators = --> | year = | mintime = | maxtime = | served = | main_ingredient = [[ಸೌತೆ ಕಾಯಿ]] | minor_ingredient = | variations = | serving_size = 100 g | calories = | calories_ref = | protein = | fat = | carbohydrate = | glycemic_index = | similar_dish = [[ಮಾವಿನಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ]] | cookbook = | commons = | other = | no_recipes = true }} [[File:Cucumber pachadi- My home Bangalore -Karnataka -pic 08.jpg|thumb|ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ]] '''ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ''' ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿ ಮಾಡುವ ಪಾನಿಯ.<ref>{{cite news|title=Special Recipe: ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ ತಿಂದ್ರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಮಾಡೋದು ಹೇಗೆ ನೋಡಿ!|url=https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/cucumber-tambuli-is-a-good-snack-this-summer-see-how-to-make-it-abn-svl-1622507.html|accessdate=16 July 2024|work=News18 ಕನ್ನಡ|date=22 March 2024|language=kn|archive-date=16 ಜುಲೈ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716171518/https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/cucumber-tambuli-is-a-good-snack-this-summer-see-how-to-make-it-abn-svl-1622507.html|url-status=dead}}</ref> == ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು == * ಸೌತೆಕಾಯಿ - 1/2 ಕಪ್ * ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ - 1/2 ಕಪ್ * ಸಾಸಿವೆ - 1 ಚಮಚ * ಮೆಣಸು - 3 ರಿಂದ 4 * ಮೊಸರು - 1 ಕಪ್ * ಅರಸಿಣ ಹುಡಿ - 2 ಸಣ್ಣ ಚಮಚ * [[ಉಪ್ಪು]] ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು == ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ == ಮೊದಲಿಗೆ ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ಸಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಹಣಿ ಮೆಣಸನ್ನು ಬೀಜ ತೆಗೆದು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿದುಕೊಂಡು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಿತುರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೊದಲಿಗೆ [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]], ಕಾಯಿತುರಿ, ಮೆಣಸು ಹಾಕಿ ಮಿಕ್ಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತೀರ ಪೇಸ್ಟ್ ಅಂತೆ ಮಾಡದೇ ಚೂರು ತೆಳುವಾಗಿ ನೀರು ಬೆರಿಸಿಕೊಂಡು ರುಬ್ಬಿದ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಮಿಶ್ರಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ನಂತರ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>{{cite web |title=ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ಬಾಯಿಗೆ ರುಚಿ ಈ ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ ಒಮ್ಮೆ ಟ್ರೈ ಮಾಡಿ / Southekayi Tambuli /Tambuli {{!}} Juicing recipes, Breakfast recipes indian, Tambuli recipe |url=https://in.pinterest.com/pin/1062427368334807663/ |website=Pinterest |access-date=17 July 2024 |language=en}}</ref> == ಬೇರೆ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಂಬುಳಿ == * ತೌತೆ ತಂಬುಲಿ - ತುಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 4tm8bn75prw2s02e3ejcbosiuyp35sc 0 158410 1371831 1285327 2026-04-22T09:52:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371831 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games |NOC = IND |NOCname = [[ಭಾರತೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ]] |games = ಬೇಸಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ |games_link = 2024 Summer Olympics |year = ೨೦೨೪ |flagcaption = ಭಾರತದ ಧ್ವಜ |website = {{url|https://olympic.ind.in/}} |location = [[ಪ್ಯಾರೀಸ್]], ಫ್ರಾನ್ಸ್ |start_date = {{Start date|2024|07|26|df=y}} |end_date = {{End date|2024|08|11|df=y}} |competitors = ೧೧೨ |sports = ೧೬ |coaches = |flagbearer_open = {{Nowrap|ಅರ್ಚನಾ ಶರತ್ ಕಮಾಲ್ ಮತ್ತು [[ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು]]}} |flagbearer_close = TBD |rank = 69 |gold = ೦ |silver = 1 |bronze = 5 |officials = 6 |appearances = auto |summerappearances = |winterappearances = |seealso = }} ಜುಲೈ 26ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 11, 2024ರವರೆಗೆ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]ನ ರಾಜಧಾನಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 2024ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ '''ಭಾರತ''' ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪ್ರತಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, 1900ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. == ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು == ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡೆ/ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.<ref name="IOA Official list">{{Cite web |date=16 July 2024 |title=Participation of Indian contingentin Olympics Games 2024to be held at Paris, France from 26th July to 11th August, 2024- clearance thereof-reg. |url=https://olympic.ind.in/public/images/announcement/385573286.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717102155/https://olympic.ind.in/public/images/announcement/385573286.pdf |archive-date=17 July 2024 |access-date=17 July 2024 |website=olympic.ind.in |publisher=[[Ministry of Youth Affairs & Sports]] |location=New Delhi}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! width="120" |ಕ್ರೀಡೆ ! width="55" |ಪುರುಷರು ! width="55" |ಮಹಿಳೆಯರು ! width="55" |ಒಟ್ಟು |- | align="left" |ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ |3 |3 |6 |- | align="left" |ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ |18 |11 |29 |- | align="left" |ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ |4 |3 |7 |- | align="left" |ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ |2 |4 |6 |- | align="left" |ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ |1 |0 |1 |- | align="left" |ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ |16 |0 |16 |- | align="left" |ಗಾಲ್ಫ್ |2 |2 |4 |- | align="left" |ಜೂಡೋ |0 |1 |1 |- | align="left" |ರೋಯಿಂಗ್ |1 |0 |1 |- | align="left" |ನೌಕಾಯಾನ |1 |1 |2 |- | align="left" |ಶೂಟಿಂಗ್ |10 |11 |21 |- | align="left" |ಈಜು |1 |1 |2 |- | align="left" |ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ |3 |3 |6 |- | align="left" |ಟೆನಿಸ್ |3 |0 |3 |- | align="left" |ತೂಕ ಎತ್ತುವಿಕೆ |0 |1 |1 |- | align="left" |ಕುಸ್ತಿ |1 |5 |6 |- !ಒಟ್ಟು !66 !46 !112 |} == ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ == 2024 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಭಾರತವು ಬಿಲ್ಲುಗಾರರ ಪೂರ್ಣ ತಂಡವನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ ಅವರು ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2023 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕದ ಮೂಲಕ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೋಟಾವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Uzbekistan qualifies first Olympic archery quota, 28 nations with spots|url=https://www.worldarchery.sport/news/201457/uzbekistan-qualifies-first-olympic-archery-quota-28-nations-spots|publisher=[[World Archery]]|date=14 November 2023|access-date=29 November 2023}}</ref><ref>{{Cite news|date=11 November 2023|title=Archery quota for Paris: Dhiraj wins silver at Continental qualifiers|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/archery-quota-for-paris-dhiraj-wins-silver-at-continental-qualifiers/articleshow/105148536.cms?from=mdr&back=1|access-date=11 November 2023|issn=0971-8257}}</ref> ಭಜನ್ ಕೌರ್ ಅವರು ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಟಲ್ಯದಲ್ಲಿ 2024 ರ ಅಂತಿಮ ವಿಶ್ವ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಆಟಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೋಟಾವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Bhajan Kaur secures individual quota in archery with gold in Final Olympic Qualifier|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/bhajan-kaur-secures-individual-quota-in-archery-with-gold-in-final-olympic-qualifier/articleshow/111042181.cms|access-date=1 July 2024|work=The Times of India|date=16 June 2024}}</ref> ಈ ಎರಡೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೋಟಾಗಳನ್ನು ನಂತರ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಿಗೆ ಮರು-ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ 24 ಜೂನ್ 2024 ರಂತೆ ವಿಶ್ವ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ತಂಡದ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಎರಡೂ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಕೋಟಾಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯದ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ.<ref>{{cite news|title=Paris Olympics: India secure team quotas in archery; Deepika Kumari, Tarundeep Rai set for fourth appearances|url=https://www.thehindu.com/sport/other-sports/paris-olympics-india-secure-team-quotas-in-archery-deepika-kumari-tarundeep-rai-set-for-fourth-appearances/article68328400.ece|access-date=1 July 2024|work=The Hindu|date=24 June 2024|language=en-IN}}</ref> ; ಪುರುಷರು {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಸುತ್ತು !64 ರ ಸುತ್ತು !32 ರ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ಅಂಕ. !ಬೀಜ. !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ | rowspan="3" align="left" |ವೈಯಕ್ತಿಕ | | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |[[ತರುಣ್ ದೀಪ್ ರೈ|ತರುಣ್ದೀಪ್ ರಾಯ್]] | | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಪ್ರವೀಣ್ ರಮೇಶ್ ಜಾಧವ್ | | | | | | | | | |- align="center" | align="left"|{{bulleted list|ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ|[[ತರುಣ್ ದೀಪ್ ರೈ|ತರುಣ್ದೀಪ್ ರಾಯ್]]|ಪ್ರವೀಣ್ ರಮೇಶ್ ಜಾಧವ್}} | align="left" |ತಂಡ | | | colspan="2" | | | | | |} ; ಮಹಿಳೆಯರು {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಸುತ್ತು !64 ರ ಸುತ್ತು !32 ರ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ಅಂಕ. !ಬೀಜ. !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಭಜನ್ ಕೌರ್ | rowspan="3" align="left" |ವೈಯಕ್ತಿಕ | | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಅಂಕಿತಾ ಭಕ್ತ | | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |[[ದೀಪಿಕಾ ಕುಮಾರಿ]] | | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಭಜನ್ ಕೌರ್<br />[[ದೀಪಿಕಾ ಕುಮಾರಿ]]<br />ಅಂಕಿತಾ ಭಕ್ತ | align="left" |ತಂಡ | | colspan="2" | | | | | |} ; ಮಿಶ್ರ {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ಅಂಕ. !ಬೀಜ. !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |&nbsp;<br />&nbsp; | align="left" |ತಂಡ | | | | | | | |} == ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ==   ಭಾರತೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ 2024 ರ ಪ್ರವೇಶ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಅರ್ಹತಾ ಅಂಕವನ್ನು (ಅಥವಾ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ರೇಸ್ಗಳಿಗೆ ಸಮಯ) ಅಥವಾ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಮೂಲಕ (ಗರಿಷ್ಠ 3 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ತಲಾಃ 1) <ref>{{Cite news |date=21 April 2024 |title=Teams book places for Paris at WRW Antalya 24 |publisher=[[World Athletics]] |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-race-walking-team-championshi/antalya-24/news/press-releases/paris-2024-qualification-marathon-race-walk-mixed-relay-antalya-24}}</ref> ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2023 ರಲ್ಲಿ 8.37m ಜಿಗಿದ ನಂತರ ಮುರಳಿ ಶ್ರೀಶಂಕರ್ ಪುರುಷರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು..<ref>https://olympics.com/en/news/murali-sreesankar-long-jumper-india-paris-2024-season-injury</ref> XXXIII ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ದಾಖಲೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಎನ್ಒಸಿಗೆ 5 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ರಿಲೇ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Qualification System – Games of the XXXIII Olympiad – ''Athletics'' |url=https://assets.aws.worldathletics.org/document/63a1742ced7e871d1a269206.pdf |access-date=1 July 2024 |website=World Athletics}}</ref>{{smalldiv|'''Key''': *FT – After [[Full-time (sports)|full time]]. *P – Match decided by [[Penalty shoot-out (field hockey)|penalty-shootout]].}} ; ಘಟನೆಗಳ ಜಾಡು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಬಿಸಿ. ! colspan="2" |ಪುನರಾವರ್ತನೆ ! colspan="2" |ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- |[[ಜ್ಯೋತಿ ಯರ್ರಾಜಿ|ಜ್ಯೋತಿ ಯಾರಾಜಿ]] |ಮಹಿಳೆಯರ 100 ಮೀಟರ್ಸ್ ಹರ್ಡಲ್ಸ್ | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಕಿರಣ್ ಪಹಲ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 400 ಮೀ. | | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಅವಿನಾಶ್ ಸಾಬ್ಲೆ | align="left" |ಪುರುಷರ 3000 ಮೀ ಸ್ಟೀಪಲ್ ಚೇಸ್ | | | | | | | | |- |ಅಂಕಿತಾ ಧ್ಯಾನಿ |ಮಹಿಳೆಯರ 5000 ಮೀ. | ||colspan="4" | | |- | rowspan="2" |ಪಾರುಲ್ ಚೌಧರಿ |ಮಹಿಳೆಯರ 3000 ಮೀ ಸ್ಟೀಪಲ್ ಚೇಸ್ | | | | | | | | |- |ಮಹಿಳೆಯರ 5000 ಮೀ. | ||colspan="4" | | |- align="center" | align="left" |ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅನಾಸ್<br />ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಜ್ಮಲ್ ವಾರಿಯಾತೋಡಿ<br />ಅಮೋಜ್ ಜಾಕೋಬ್<br />ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ತಮಿಳರಸನ್<br />ರಾಜೇಶ್ ರಮೇಶ್<br />ಮಿಜೋ ಚಾಕೊ ಕುರಿಯನ್ | align="left" |ಪುರುಷರ 4x400 ಮೀಟರ್ಸ್ ರಿಲೇ | ||colspan="4" | | |- align="center" | align="left" |ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಶ್ರೀ ದಂಡಿ<br />ಸುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶನ್<br />ವಿತ್ತ್ಯಾ ರಾಮರಾಜ್<br />[[ಎಂ.ಆರ್. ಪೂವಮ್ಮ|ಪೂವಮ್ಮ ರಾಜು ಮಾಚೆಟ್ಟಿರಾ]]<br />ಪ್ರಾಚಿ ಚೌಧರಿ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 4x400 ಮೀಟರ್ಸ್ ರಿಲೇ | ||colspan="4" | | |} ; ರಸ್ತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಅಕ್ಷದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | rowspan="3" align="left" |ಪುರುಷರ 20 ಕಿಮೀ ನಡಿಗೆ | | |- align="center" | align="left" |ವಿಕಾಸ್ ಸಿಂಗ್ | | |- align="center" | align="left" |ಪರಮ್ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಬಿಷ್ತ್ | | |- align="center" | align="left" |[[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 20 ಕಿಮೀ ನಡಿಗೆ | | |- align="center" | align="left" |[[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]]<br />ಸೂರಜ್ ಪನ್ವರ್ | rowspan="2" align="left" |ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟದ ವಾಕಿಂಗ್ ಮಿಶ್ರ ರಿಲೇ | | |} ; ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Athlete ! rowspan="2" |Event ! colspan="2" |Qualification ! colspan="2" |Final |- style="font-size:95%" !Result !Rank !Result !Rank |- |Sarvesh Kushare |Men's High Jump | | | | |- |Jeswin Aldrin |Men's Long Jump | | | | |- |Abdulla Aboobacker | rowspan="2" align="left" |Men's Triple Jump | | | | |- |Praveen Chithravel | | | | |- |Tajinderpal Singh Toor |Men's Shot Put | | | | |- |Abha Khatua{{Efn|name=Note1}} |Women's Shot Put | | | | |- | align="left" |[[ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ|Neeraj Chopra]] | rowspan="2" align="left" |Men's Javelin Throw | | | | |- | align="left" |Kishore Jena | | | | |- | align="left" |[[ಅನು ರಾಣಿ|Annu Rani]] |Women's Javelin Throw | | | | |} == ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ == ಬಿಡಬ್ಲ್ಯುಎಫ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತವು ಏಳು ಮಂದಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Desk |first=The Bridge |date=2024-04-29 |title=Seven Indian Badminton stars set for Paris Olympics |url=https://thebridge.in/badminton/seven-indian-shuttlers-paris-olympics-47098 |access-date=2024-04-29 |website=thebridge.in |language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="4" |ಗುಂಪು ಹಂತ !ನಿರ್ಮೂಲನೆ !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಪ್ರಣಯ್ ಎಚ್. ಎಸ್. | rowspan="2" align="left" |ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ | ಫೆಬಿಯನ್ ರೋತ್ {{flag|Germany}}<br /> '''೨೮ನೇ ಜುಲೈ''' | ಲೆ ಡೂಕ್ ಫಾಟ್  {{flag|Vietnam}} <br /> | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಲಕ್ಷ್ಯ ಸೇನ್ | ಕಾರ್ಡನ್ {{flag|Guatemala}}<br /> | ಕ್ರಿಸ್ಟಿ {{flag|Indonesia}} <br /> | ಕರ್ರಾಗಿ {{flag|Belgium}} <br /> | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಸಾತ್ವಿಕ್ ಸಾಯಿರಾಜ್ ರಾಂಕಿರೆಡ್ಡಿ<br />ಚಿರಾಗ್ ಶೆಟ್ಟಿ | align="left" |ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ | ಕೊರ್ವಿ/ಲ್ಯಾಬರ್  (ಎಫ್ಆರ್ಎ) <br />'''&nbsp;''' | ಲ್ಯಾಮ್ಸ್ಫುಸ್/ಸೀಡೆಲ್  (ಗ್ರೇ.<br />'''&nbsp;''' | ಆಲ್ಫಿಯಾನ್/ಆರ್ಡಿಂಟೋ  (ಐಎನ್ಎ) <br />'''&nbsp;''' || | | | | |- align="center" | align="left" |[[ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು|ಪಿ. ವಿ. ಸಿಂಧು]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ | ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್  (ಎಮ್ಡಿವಿ) <br />'''&nbsp;''' | ಕುಬ  (ಎಸ್ಟಿಎಚ್) <br />'''&nbsp;'''| | | | | | | |- align="center" | align="left" |ತನಿಷಾ ಕ್ರಾಸ್ಟೊ<br />[[ಅಶ್ವಿನಿ ಪೊನ್ನಪ್ಪ]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್ | ಕಿಮ್/ಕಾಂಗ್  (ಕೆ. ಆರ್.<br />'''&nbsp;''' | ಮಾಟ್ಸುಯಾಮಾ/ಶಿದಾ  (ಜೆಪಿಎನ್) <br />'''&nbsp;''' | ಮಾಪಾಸಾ/ಯು.  (ಎ. ಎಸ್.<br />'''&nbsp;''' || | | | | |} == ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ == {{smalldiv|1=<nowiki/> ;Key *'''Note'''–Ranks given for track events are within the athlete's heat only *'''Q''' = Qualified for the next round *'''q''' = Qualified for the next round as a fastest loser ''or'', in field events, by position without achieving the qualifying target *'''NR''' = National record *N/A = Round not applicable for the event *Bye = Athlete not required to compete in round}}ಭಾರತವು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾಕ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ನಿಖತ್ ಜರೀನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಪವಾರ್ ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2022ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2022 ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು, [[ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್]] ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಟ್ಸ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಭಾಗದ ಫೈನಲ್ಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾಯಿತು. ಪರ್ವೀನ್ ಹೂಡಾ 2022ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರ ವಾಡಾ ಆಕೆಯನ್ನು 18 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಕೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite news |last=Sarangi |first=Y. B. |date=20 May 2024 |title=India to lose Hangzhou Asian Games medal after Parveen’s suspension |language=en |work=Sportstar |url=https://sportstar.thehindu.com/boxing/parveen-hooda-suspension-asian-games-2023-hangzhou-whereabouts-failure-bronze-medal-paris-quota-boxing-news/article68196646.ece#:~:text=Parveen%2C%20a%202022%20Worlds%20bronze,participate%20in%20the%20Paris%20Olympics. |access-date=1 July 2024}}</ref> ಅಮಿತ್ ಪಂಗಲ್, ನಿಶಾಂತ್ ದೇವ್ ಮತ್ತು ಜೈಸ್ಮಿನ್ ಲಂಬೋರಿಯಾ (ಅವರು ಅದೇ 57 ಕೆಜಿ ಫೆದರ್ವೈಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವೀನ್ ಹೂಡಾ ಅವರ ಅಮಾನತು ಕಾರಣ ಭಾರತವು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕೋಟಾವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು) 2024 ರ ವಿಶ್ವ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=2 June 2024 |title=Jaismine Lamboria secures spot in Paris Olympics with impressive quarterfinal victory |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/jaismine-lamboria-secures-spot-in-paris-olympics-with-impressive-quarterfinal-victories/articleshow/110641964.cms |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !32 ರ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |[[ಅಮಿತ್ ಪಂಗಲ್|ಅಮಿತ್ ಪಂಘಾಲ್]] | align="left" |ಪುರುಷರ 51 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ನಿಶಾಂತ್ ದೇವ್ | align="left" |ಪುರುಷರ 71 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ನಿಖತ್ ಜರೀನ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 50 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಪ್ರೀತಿ ಪವಾರ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 54 ಕೆ. ಜಿ. | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಜೈಸ್ಮಿನ್ ಲ್ಯಾಂಬೋರಿಯಾ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 57 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |[[ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 75 ಕೆಜಿ|{{n/a}} | | | | | |} {{smalldiv|'''Key''': *FT – After [[Full-time (sports)|full time]]. *P – Match decided by [[Penalty shoot-out (field hockey)|penalty-shootout]].}}ಅಂತಿಮ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಡ್ರೆಸೇಜ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸವಾರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=25 June 2024 |title=Paris 2024: Anush Agarwalla to represent India in dressage event at Olympics |language=en |work=Sportstar |url=https://sportstar.thehindu.com/other-sports/paris-2024-olympics-anush-agarwalla-represent-indian-dressage-squad-equestrian-federation-india-dressage-efi-shruti-vora-news/article68331448.ece |access-date=1 July 2024}}</ref> ; ಉಡುಪು {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಕುದುರೆ. ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ! colspan="2" |ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ! colspan="2" |ಒಟ್ಟಾರೆ |- style="font-size:95%" !ಅಂಕ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ತಾಂತ್ರಿಕ !ಕಲಾತ್ಮಕ. !ಅಂಕ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |ಅನುಶ್ ಅಗರ್ವಾಲಾ | align="left" |ಸರ್ ಕ್ಯಾಮೆಲ್ಲೊ ಓಲ್ಡ್ | align="left" |ವೈಯಕ್ತಿಕ | | | | | | |} <small>ಅರ್ಹತೆ ದಂತಕಥೆಃ Q = ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಫೈನಲ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವರು q = ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಫೈನಲ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು</small>{{#section:Field hockey at the 2024 Summer Olympics – Men's team squads|IND}} ; ಸಾರಾಂಶ {{smalldiv|'''Key''': *FT – After [[Full-time (sports)|full time]]. *P – Match decided by [[Penalty shoot-out (field hockey)|penalty-shootout]].}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ತಂಡ ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="6" |ಗುಂಪು ಹಂತ !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ವಿರೋಧಿ ಸ್ಕೋರ್<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |[[ಭಾರತದ ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ತಂಡ|ಭಾರತದ ಪುರುಷರ ತಂಡ]] | align="left" |ಪುರುಷರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ |{{Fh|NZL}}<br />'''ಜುಲೈ 27'''<br />'''17:30''' |{{Fh|ARG}}<br />'''ಜುಲೈ 29'''<br />'''12:45''' |{{Fh|IRL}}<br />'''ಜುಲೈ 30'''<br />'''13:15''' |{{Fh|BEL}}<br />'''ಆಗಸ್ಟ್ 1'''<br />'''10:00''' |{{Fh|AUS}}<br />'''ಆಗಸ್ಟ್ 2'''<br />'''13:15''' | | | | | |} === ಪುರುಷರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ === {{#section:Field hockey at the 2024 Summer Olympics – Men's team squads|IND}} ಚೀನಾದ ಹ್ಯಾಂಗ್ಝೌ ನಡೆದ 2022ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪುರುಷರ ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ ತಂಡವು 2024ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=7 October 2023 |title=Indian men, Chinese women seal Olympic Qualification |publisher=[[International Hockey Federation]] |url=https://www.fih.hockey/events/the-olympic-games-paris-2024/news/india-men-and-china-women-seal-olympic-qualification |access-date=10 October 2023}}</ref> ; ತಂಡದ ಪಟ್ಟಿ {{#section:Field hockey at the 2024 Summer Olympics – Men's tournament|B13}} ; ಗುಂಪು ಆಟ {{#section:Field hockey at the 2024 Summer Olympics – Men's team squads|IND}}{{#section:Field hockey at the 2024 Summer Olympics – Men's tournament|B13}} == ಗಾಲ್ಫ್ == ಭಾರತವು ನಾಲ್ಕು ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಐಜಿಎಫ್ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ 60 ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಟಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |date=24 June 2024 |title=Golf: Aditi Ashok, Diksha Dagar qualify for 2024 Paris Olympics |language=en |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/field/1069726/golf-aditi-ashok-diksha-dagar-qualify-for-2024-paris-olympics |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !ರೌಂಡ್ 1 !ರೌಂಡ್ 2 !3ನೇ ಸುತ್ತು !4ನೇ ಸುತ್ತು ! colspan="3" |ಒಟ್ಟು |- style="font-size:95%" !ಅಂಕ. !ಅಂಕ. !ಅಂಕ. !ಅಂಕ. !ಅಂಕ. !ಪಾರ್ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |ಶುಭಂಕರ್ ಶರ್ಮಾ | rowspan="2" align="left" |ಪುರುಷರ | | | | | | | |- | align="left" |ಗಗನ್ಜೀತ್ ಭುಲ್ಲರ್ | | | | | | | |- |- align="center" | align="left" |[[ಅದಿತಿ ಅಶೋಕ್]] | rowspan="2" align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ದೀಕ್ಷಾ ಡಾಗರ್ | | | | | | | |} == ಜೂಡೋ == 2024ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಭಾರತವು ಒಂದು ಜೂಡೋ ಆಟಗಾರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 2022ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ + 78 ಕೆಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ ತುಳಿಕಾ ಮಾನ್ ಅವರು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕೋಟಾ ಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ..<ref>{{Cite news |title=Tulika Maan Secures Paris Olympics Quota In Judo For India |language=en |work=NDTVSports.com |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2024/tulika-maan-secures-paris-olympics-quota-in-judo-for-india-5969325 |access-date=1 July 2024 |archive-date=1 ಜುಲೈ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240701052640/https://sports.ndtv.com/olympics-2024/tulika-maan-secures-paris-olympics-quota-in-judo-for-india-5969325 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !64 ರ ಸುತ್ತು !32 ರ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ತುಲಿಕಾ ಮಾನ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ + 78 ಕೆಜಿ | | | | | | |} == ರೋಯಿಂಗ್ == ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಚುಂಗ್ಜು ನಡೆದ 2024ರ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ಅರ್ಹತಾ ರೆಗಟ್ಟಾದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರೋವರ್ಗಳು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಕಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೋಣಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |date=21 April 2024 |title=Balraj Panwar, 25-year-old Indian army rower, makes history, secures India’s first rowing quota for Paris Olympics |language=en |work=Financialexpress |url=https://www.financialexpress.com/sports/balraj-panwar-25-year-old-indian-army-rower-makes-history-secures-indias-first-rowing-quota-for-paris-olympics/3463918/ |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಬಿಸಿ. ! colspan="2" |ಪುನರಾವರ್ತನೆ ! colspan="2" |ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |ಬಲರಾಜ್ ಪನ್ವರ್ | align="left" |ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸ್ಕಲ್ಸ್ | | | | | | | | |} <small>ಅರ್ಹತೆ ಲೆಜೆಂಡ್ಃ ಎಫ್ಎ = ಫೈನಲ್ ಎ (ಮೆಡಲ್) ಎಫ್. ಬಿ = ಫೈನಲ್ ಬಿ (ಮೆಡಲ್ ರಹಿ'''ಎಫ್. ಎಫ್.''' = ಫೈನಲ್ ಸಿ) ಎಫ್ಇ = ಫೈನಲ್ ಇ (ಮೆಡಲ್ ಅಲ್ಲದ ಎಫ್ಸಿ = ಅಂತಿಮ ಡಿ) ಎಫ್ಎಫ್ = ಫೈನಲ್ ಎಫ್ (ಮೆಡಲ್-ರಹಿತ '''ಎಸ್ಎ/ಬಿ''' = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ಎ/ಬಿ) '''ಎಸ್ಸಿ/ಡಿ''' = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಸಿ/ಡಿ/ಎಫ್ = ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಫೈನಲ್ಸ್</small> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ [[ಅಡಿಲೇಡ್]] ನಡೆದ 2024ರ ಐಎಲ್ಸಿಎ 7 ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಹೈರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2024 ಸೆಮೈನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ (ಲಾಸ್ಟ್ ಚಾನ್ಸ್ ರೆಗಾಟ್ಟಾ) ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೋಣಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |date=29 April 2024 |title=Nethra Kumanan secures Paris quota in Sailing; says excited to represent India in Olympics again |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sport/nethra-kumanan-secures-paris-quota-in-sailing-says-excited-to-represent-india-in-olympics-again/article68120204.ece |access-date=1 July 2024}}</ref> ; ಪದಕ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="16" |ರೇಸ್ ! rowspan="2" |ನಿವ್ವಳ ಅಂಕಗಳು ! rowspan="2" |ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನ |- style="font-size:95%" !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !ಎಂ * |- align="center" | align="left" |ವಿಷ್ಣು ಶರವಣನ್ | align="left" |ಪುರುಷರ ಐಎಲ್ಸಿಎ 7 | | | | | | | | | ||colspan=5 {{n/a}} | | | |- align="center" | align="left" |ನೇತ್ರ ಕುಮನನ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ ಐಎಲ್ಸಿಎ 6 | | | | | | | | | ||colspan=5 {{n/a}} | | | |} <small>M = ಪದಕ ರೇಸ್ EL = ಎಲಿಮಿನೇಟೆಡ್-ಪದಕ ರೇಸ್ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ</small> == ಶೂಟಿಂಗ್ == ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್ಗಳು 2022 ಮತ್ತು 2023ರ ಐಎಸ್ಎಸ್ಎಫ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್, 2023 ಮತ್ತು 2024ರ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಮತ್ತು 2024ರ ಐಎಸ್ಎಸ್ಫ್ ವಿಶ್ವ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2024ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈಫಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎನ್ಆರ್ಎಐ) ಅನುಮೋದಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಶೂಟರ್ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ತಂಡವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>{{Cite news |last=Nalwala |first=Ali Asgar |date=13 October 2022 |title=Paris Olympics 2024 shooting: NRAI announces new selection policy for Indian shooters |publisher=[[International Olympic Committee]] |url=https://olympics.com/en/news/paris-2024-olympics-nrai-shooting-selection-policy-indian-rifle-pistol-shooters |access-date=15 October 2022}}</ref> ; ಪುರುಷರು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಅರ್ಹತೆ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಸಂದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀ ಏರ್ ರೈಫಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಅರ್ಜುನ್ ಬಾಬುತಾ | | | | |- align="center" | align="left" |ಸರಬ್ಜೋತ್ ಸಿಂಗ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀ ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ಚೀಮಾ | | | | |- align="center" | align="left" |ಸ್ವಪ್ನಿಲ್ ಕುಸಾಲೆ | rowspan="2" align="left" |50 ಮೀ ರೈಫಲ್ 3 ಸ್ಥಾನಗಳು | | | | |- align="center" | align="left" |ಐಶ್ವರ್ಯ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ತೋಮರ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಅನೀಶ್ ಭನ್ವಾಲಾ | rowspan="2" align="left" |25 ಮೀ ರಾಪಿಡ್ ಫೈರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ವಿಜಯವೀರ್ ಸಿಧು | | | | |- align="center" | align="left" |ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ತೊಂಡೈಮನ್ | align="left" |ಟ್ರ್ಯಾಪ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಅನಂತ್ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ನರುಕಾ | align="left" |ಸ್ಕೀ | | | | |} ; ಮಹಿಳೆಯರು {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಅರ್ಹತೆ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಎಲವೆನಿಲ್ ವಲರಿವನ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀ ಏರ್ ರೈಫಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ರಮಿತ ಜಿಂದಾಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ರಿದಮ್ ಸಾಂಗ್ವಾನ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀ ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಮನು ಭಾಕರ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಮನು ಭಾಕರ್ | rowspan="2" align="left" |25 ಮೀ ಪಿಸ್ತೂಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಇಶಾ ಸಿಂಗ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಸಿಫ್ಟ್ ಕೌರ್ ಸಾಮ್ರಾ | rowspan="2" align="left" |50 ಮೀ ರೈಫಲ್ 3 ಸ್ಥಾನಗಳು | | | | |- align="center" | align="left" |ಅಂಜುಮ್ ಮೌದ್ಗಿಲ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕುಮಾರಿ | rowspan="2" align="left" |ಟ್ರ್ಯಾಪ್ | | | | |- |ಶ್ರೇಯಸಿ ಸಿಂಗ್ | | | | |- align="center" | align="left" |ಮಹೇಶ್ವರಿ ಚೌಹಾಣ್ | rowspan="2" align="left" |ಸ್ಕೀ | | | | |- align="center" | align="left" |ರೈಜಾ ಧಿಲ್ಲಾನ್ | | | | |} ; ಮಿಶ್ರ. {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಅರ್ಹತೆ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಅಂಕಗಳು !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |ಸರಬ್ಜೋತ್ ಸಿಂಗ್<br />ಮನು ಭಾಕರ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ತಂಡ | | | | |- | align="left" |ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ಚೀಮಾ<br />ರಿದಮ್ ಸಾಂಗ್ವಾನ್ | | | | |- | align="left" |ಸಂದೀಪ್ ಸಿಂಗ್<br />ಎಲವೆನಿಲ್ ವಲರಿವನ್ | rowspan="2" align="left" |10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ ತಂಡ | | | | |- | align="left" |ಅರ್ಜುನ್ ಬಾಬುತಾ<br />ರಮಿತ ಜಿಂದಾಲ್ | | | | |- | align="left" |ಅನಂತ್ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ನರುಕಾ<br />ಮಹೇಶ್ವರಿ ಚೌಹಾಣ್ | align="left" |ಸ್ಕೀಟ್ ತಂಡ | | | | |} == ಈಜು == ಈಜು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಎರಡು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕೋಟಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಹರಿ ನಟರಾಜ್ ಮತ್ತು ಧೀನಿಧಿ ದೇಸಿಂಘು ಅವರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕೋಟಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಧಿನಿಧಿಯವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು 14 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 2024 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=26 June 2024 |title=Paris 2024: Srihari Nataraj and Dhinidhi Desinghu selected to represent India via Universality Quota |language=en |work=Sportstar |url=https://sportstar.thehindu.com/swimming/paris-2024-srihari-nataraj-dhinidhi-desinghu-selected-represent-india-universality-quota-sajan-prakash-fails-to-qualify-news/article68335029.ece |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಬಿಸಿ. ! colspan="2" |ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ |- style="font-size:95%" !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಸಮಯ. !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |ಶ್ರೀಹರಿ ನಟರಾಜ್ | align="left" |ಪುರುಷರ 100 ಮೀಟರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ಟ್ರೋಕ್ | | | | | | |- | align="left" |ಧಿನಿಧಿ ದೇಸಿಂಗು | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ 200 ಮೀಟರ್ಸ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ | | | | | | |} == ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ == ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |date=4 March 2024 |title=Seven Teams Secure Final Spots for Paris 2024 Olympics Team Events |publisher=ITTF |url=https://www.ittf.com/2024/03/04/seven-teams-secure-final-spots-for-paris-2024-olympics-team-events/ |access-date=4 March 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !ಪೂರ್ವಭಾವಿ !ರೌಂಡ್ 1 !ರೌಂಡ್ 2 !3ನೇ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | align="left" |[[ಅಚಂತಾ ಶರತ್ ಕಮಲ್|ಅಚಂತ ಶರತ್ ಕಮಲ್]] | rowspan="2" align="left" |ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್|colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಹರ್ಮೀತ್ ದೇಸಾಯಿ | | | | | | | | | |- | align="left" |[[ಅಚಂತಾ ಶರತ್ ಕಮಲ್|ಅಚಂತ ಶರತ್ ಕಮಲ್]]<br />ಹರ್ಮೀತ್ ದೇಸಾಯಿ<br />ಮಾನವ್ ಠಕ್ಕರ್ | align="left" |ಪುರುಷರ ತಂಡ|colspan=4 {{n/a}} | | | | | |- | align="left" |[[ಮನಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ|ಮಣಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ]] | rowspan="2" align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್|colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಶ್ರೀಜಾ ಅಕುಲಾ|colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- | align="left" |[[ಮನಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ|ಮಣಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ]]<br />ಶ್ರೀಜಾ ಅಕುಲಾ<br />ಅರ್ಚನಾ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಮತ್ | align="left" |ಮಹಿಳಾ ತಂಡ|colspan=4 {{n/a}} | | | | | |} == ಟೆನಿಸ್ == ಭಾರತವು ಟೆನಿಸ್ಗೆ ಮೂವರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ ನಾಗಲ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ರೋಹನ್ ಬೋಪಣ್ಣ]] ಅವರ ವಿಶ್ವದ 4ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ಭಾರತವು ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=4 June 2024 |title=Rohan Bopanna picks Sriram Balaji as his partner for Paris Olympics |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sport/rohan-bopanna-picks-sriram-balaji-as-his-partner-for-paris-olympics/article68250513.ece |access-date=7 June 2024}}</ref> ಭಾರತವು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವೇಟ್ಲಿಫ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಟೋಕಿಯೊ 2020 ರ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ [[ಸಾಯಿಕೋಮ್ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು|ಸೈಖೋಮ್ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು]] (ಮಹಿಳೆಯರ 49 ಕೆಜಿ) ಐಡಬ್ಲ್ಯೂಎಫ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅರ್ಹತಾ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ತೂಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |title=Mirabai Chanu Becomes The Only Indian Weightlifter To Qualify For Paris Olympics |work=News on AIR |url=https://www.newsonair.gov.in/tokyo-olympics-medallist-mirabai-chanu-qualifies-for-paris-olympics/ |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !64 ರ ಸುತ್ತು !32 ರ ಸುತ್ತು !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಸುಮಿತ್ ನಾಗಲ್ | align="left" |ಸಿಂಗಲ್ಸ್ | | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಶ್ರೀರಾಮ್ ಬಾಲಾಜಿ<br />[[ರೋಹನ್ ಬೋಪಣ್ಣ]] | align="left" |ಡಬಲ್ಸ್|{{n/a}} | | | | | | |} == ತೂಕ ಎತ್ತುವಿಕೆ == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ ! colspan="2" |ಕ್ಲೀನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಕ್. ! colspan="2" |ಕ್ಲೀನ್ & ಜರ್ಕ್ ! rowspan="2" |ಒಟ್ಟು ! rowspan="2" |ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- style="font-size:95%" !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |[[ಸಾಯಿಕೋಮ್ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು|ಸೈಖೋಮ್ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-49 ಕೆಜಿ | | | | | | |} == ಕುಸ್ತಿ == ಭಾರತವು ಆರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳನ್ನು ಈ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್ ನಡೆದ 2023 ರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನ ಮೂಲಕ ಆಂಟಿಮ್ ಪಂಗಲ್ ಅಗ್ರ ಐದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು [[ವಿನೇಶ್ ಫೋಗಟ್]], ಅಂಶು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ರಿತಿಕಾ ಹೂಡಾ ಅವರು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ನ [[ಬಿಷ್ಕೆಕ್]] ನಡೆದ 2024 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 50 ಕೆಜಿ, 57 ಕೆಜಿ ಮತ್ತು 76 ಕೆಜಿ ನಲ್ಲಿ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಿಶಾ ದಹಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮನ್ ಸೆಹ್ರಾವತ್ ಅವರು ಟರ್ಕಿಯ [[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್]] ನಡೆದ 2024 ರ ವಿಶ್ವ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಆಟಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |last=Vasavda |first=Mihir |date=12 May 2024 |title=Aman wins Paris 2024 quota: In wrestling’s time of chaos, Chhatrasal’s bright young hope brings a moment of peace |language=en |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/aman-sehrawat-wins-paris-olympics-2024-india-wrestling-spot-9322761/ |access-date=1 July 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |ಕ್ರೀಡಾಪಟು ! rowspan="2" |ಈವೆಂಟ್ !16ನೇ ಸುತ್ತು !ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ !ಸೆಮಿಫೈನಲ್ !ಪುನರಾವರ್ತನೆ ! colspan="2" |ಅಂತಿಮ/{{Abbr|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size: 95%" !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ವಿರೋಧಃ ಫಲಿತಾಂಶ<br /> !ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- align="center" | align="left" |ಅಮನ್ ಸೆಹ್ರಾವತ್ | align="left" |ಪುರುಷರ-57 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |[[ವಿನೇಶ್ ಫೋಗಟ್]] | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-50 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಅಂತಿಮ್ ಪಂಗಲ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-53 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ಅಂಶು ಮಲಿಕ್ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-57 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ನಿಶಾ ದಹಿಯಾ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-68 ಕೆಜಿ | | | | | | |- align="center" | align="left" |ರೀತಿಕಾ ಹೂಡಾ | align="left" |ಮಹಿಳೆಯರ-76 ಕೆಜಿ | | | | | | |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] dk167wa94bor4catpbqhd754i06ri0f 0 174371 1371829 1370368 2026-04-22T09:31:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371829 wikitext text/x-wiki {{good article}} {{Infobox Norwegian National Political Conventions | year = 1994 | party = Progress Party | date = 15 April – 17 April | image = CI Hagen2346 2E jpg DF0000062807.jpg | image2 = Jan Simonsen cropped.jpg | image_size2 = 111 | caption = [[Carl I. Hagen]] and [[Jan Simonsen]]; two leading members of the traditionalist (populist) faction of the party | venue = [[Bolkesjø Turisthotell]] | city = [[Bolkesjø]], [[Telemark]] | candidates = [[Carl I. Hagen]] | deputy_leader = [[Lodve Solholm]]<br />[[Hans J. Røsjorde]] | totaldelegates = 156 |votesneeded=78|leadertotals=111<ref>{{cite web | url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_telen_null_null_19940418_66_71_1 | title=Nasjonalbiblioteket }}</ref>}} '''1994ರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ''' ''1994 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ'' ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರವರೆಗೆ ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ ನ '''ಬೋಲ್ಕೆಸ್ಜೊ''' ನಲ್ಲಿರುವ ಹೋಟೆಲ್ ಬೋಲ್ಕೆಸ್ಜೊ ಟುರಿಸ್ಟೊಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಚುನಾವಣಾ-ರಹಿತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 157 ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ ಬಣದ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೈರತ್ವದಿಂದಾಗಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳು ಪಣಕ್ಕಿಡಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸಮಾವೇಶಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. 1978 ರಿಂದ '''ಕಾರ್ಲ್ ಐ. ಹ್ಯಾಗನ್''' ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನವು ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಉಪ ನಾಯಕರು '''ಎಲೆನ್ ವೈಬ್''' ಮತ್ತು '''ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜೆ. ರೋಸ್ಜೋರ್ಡೆ''' 1995 ರವರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈಬ್ ವಿರುದ್ಧ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದವು. ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ಎರಡು ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿರುಕುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ (ಜನಪ್ರಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಬಣವನ್ನು ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಕಾರ್ಲ್ ಐ. ಹ್ಯಾಗನ್, '''ಜಾನ್ ಸಿಮನ್ಸೆನ್''', '''ಫ್ರಿಡ್ಜಾಫ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಗುಂಡರ್ಸೆನ್''', '''ವಿದಾರ್ ಕ್ಲೆಪ್ಪೆ''', '''ಓಯ್ಸ್ಟೈನ್ ಹೆಡ್ಸ್ಟ್ರೋಮ್''', '''ಲೋಡ್ವೆ ಸೊಲ್ಹೋಮ್''' ಮತ್ತು '''ಎಲಿ ಹ್ಯಾಗನ್''' ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು ಉಪ ನಾಯಕಿ '''ಎಲೆನ್ ವೈಬ್''' ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಸಂಸತ್ತಿನ (ಕೆಲವರು "ನಾಲ್ಕು ಜನರ ಬ್ಯಾಂಡ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ನಾಲ್ವರು ಸದಸ್ಯರು, '''ಎಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್''', '''ಆಸ್ಕರ್ ಡಿ. ಹಿಲ್ಗಾರ್''', '''ರಾಯ್ ಎನ್. ವೆಟರ್ಸ್ಟಾಡ್''' ಮತ್ತು '''ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರಥೆನ್'''. ಬಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕ '''ಗೀರ್ ಥೋರೆಸೆನ್''', ಅಕೆರ್ಶಸ್ ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕ '''ಪೆರ್ ಆಗೇ ಪ್ಲೆಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್''' ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಯುವಕರು ನಾಯಕ '''ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೋನ್ಟನ್''' ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನದಂದು, ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಬಣದ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವೈಬ್ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರ ಪುರುಷರು (ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ) ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿಯಮಿತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು "ಡೋಲ್ಕೆಜೋದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು - ಇದು '''ಡ್ಯಾಗರ್''' ಎಂಬ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪದವಾದ ''ಡೋಲ್ಕ್'' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯು ಮಾಜಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೊಸ, ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸಂಘಟನೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು, ಇತರರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸೇರಿದರು (ಮೂಲತಃ ನಾಲ್ಕು ಸಂಸದರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಂಕುಚಿತ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ), ಅರೆ-ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಫ್ರೀ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ==ರನ್-ಅಪ್== ===1994 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು=== 1993 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವು ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳ ನಂತರ "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನತಾವಾದಿಗಳು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು" ಎಂದು ''[[ವರ್ಡೆನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಗ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ಗಮನಿಸಿದೆ. [[ಜಾನ್ ಸೈಮನ್ಸೆನ್]] ಉಪ ನಾಯಕಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು ಮತ್ತು [[ಎಲ್ಲೆನ್ ವೈಬ್]] ಅವರ ನಂತರ ಬಂದರು, ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವೇ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref>{{cite news|title=Her er Hagens damer|first=Finn Oluf|last=Nyquist|author2=Bø, Erling|author3=Mikalsen, Helge|author4=Knudsen, Knut Erik|work=[[Verdens Gang]]|date=25 April 1993|language=no}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಇದ್ದವು. [[ಫಿನ್ ಥೋರೆಸೆನ್]] ನವೆಂಬರ್ 1992 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಹೊಸ ಭವಿಷ್ಯದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಕ್ಷ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Nytt kristent parti tegn på velger-misnøye|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=2 December 1992|language=no}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, 1992 ಮತ್ತು 1993 ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[1994 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಶ್ನೆ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ನರು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸಂಸದರು [[ಟೋರ್ ಮಿಕೆಲ್ ವಾರಾ]] ಮತ್ತು [[ಪೆಟ್ಟರ್ ಬ್ಜೋರ್ಹೈಮ್]] ತಮ್ಮ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು,<ref name=faane>{{cite news|title=Tilbake til røttene|first=Erling|last=Bø|work=[[Verdens Gang]]|date=19 January 1993|language=no}}</ref> [[ಪಾಲ್ ಅಟ್ಲೆ ಸ್ಕ್ಜೆರ್ವೆಂಗನ್]] ಮಾಡಿದಂತೆ.<ref name=skjervengen>{{cite news|title=Det endelige farvel|first=Anders|last=Bjartnes|author2=Skogseth, Arne|author3=Sønstelie, Rolf|author4=Nondal, Tor|author5=Lynau, Jan Petter|work=[[Verdens Gang]]|date=19 April 1994|language=no}}</ref> [[ಜಾನ್ ಎರಿಕ್ ಫೇನ್]] ಮರುನಾಮಕರಣ ಗೆಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ [[ಅಕೆರ್ಶಸ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸಭೆಯು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ [[ಫ್ರಿಡ್ಜಾಫ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಗುಂಡರ್ಸನ್]] ಅವರನ್ನು ಮತಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿತು. ಫೇನ್‌ಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name=faane/> ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಮತಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [[1993 ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯ]] ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದದ ವಿಷಯವು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುವ ವಿಷಯವಾಯಿತು, ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ''ವರ್ಡೆನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಗ್'' ಗೆ [[ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ|ಕಡಿತ]] [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ. ಇದು ಅಧಿಕೃತ ಪಕ್ಷದ ನೀತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗನ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ, "ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಜಿ ಸಂಸದೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಕ್ತಾರ [[ಸ್ಟೀನರ್ ಮಾರಿಬೊ]] ಕೂಡ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Partifeller sliper kniven|first=Stål|last=Talsnes|author2=Kollstad, Per|work=[[Verdens Gang]]|date=8 September 1993|language=no}}</ref> ನಂತರ ತೆರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹ್ಯಾಗೆನ್ - ಉದಾರವಾದಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದು ನೋಡಲಾಯಿತು.<ref name=vendte>{{cite news|title=Vendte Carl I. ryggen|first=Tor M.|last=Mondal|author2=Fougner, Christian|work=[[Verdens Gang]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು,<ref>{{cite web|url=http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=polsys&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=110&Periodetekst=138&parti=FrP|title=Representanter og suppleanter i perioden 1993-97 (FrP)|publisher=Norwegian Social Science Data Services (NSD)|language=no|access-date=29 March 2010|archive-date=24 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524024455/http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=polsys&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=110&Periodetekst=138&parti=FrP|url-status=dead}}</ref> (1989 ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ) 22 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=storting&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=110&Periodetekst=134&parti=FrP|title=Representanter og suppleanter i perioden 1989-93 (FrP)|publisher=Norwegian Social Science Data Services (NSD)|language=no|access-date=31 March 2010|archive-date=24 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524024515/http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=storting&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=110&Periodetekst=134&parti=FrP|url-status=dead}}</ref> {|class=wikitable !ಹೆಸರು !ಕ್ಷೇತ್ರ !ಹೆಸರು !ಕ್ಷೇತ್ರ |- !colspan="4"|Regular members |- |[[ಫ್ರಿಡ್ಟ್‌ಜೋಫ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಗುಂಡರ್‌ಸೆನ್]]||ಅಕರ್ಷಸ್||[[ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರಥೆನ್]]¹||ಅಕರ್ಷಸ್ |- |[[ರಾಯ್ ಎನ್. ವೆಟರ್‌ಸ್ಟಾಡ್]]¹||ಬಸ್ಕೆರುಡ್||[[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜೆ. ರೋಸ್ಜೋರ್ಡೆ]]||ಹೋರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್ |- |[[ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗೆನ್]]||ಓಸ್ಲೋ||[[ಎಲ್ಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ಸೆನ್]]¹||ಓಸ್ಲೋ |- |[[ಜಾನ್ ಸೈಮನ್ಸೆನ್]]||ರೋಗಲ್ಯಾಂಡ್||[[ಜಾನ್ ಅಲ್ವ್ಹೀಮ್]]||ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ |- |[[ಆಸ್ಕರ್ ಡಿ. ಹಿಲ್‌ಗಾರ್]]¹||ವೆಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್||[[Øಸ್ಟೈನ್ ಹೆಡ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್]]||Østfold |- !colspan="4"|ಉಪ ಸದಸ್ಯರು |- |[[ಬೆಂಟೆ ಬ್ಜೋರ್ನ್‌ಸ್ಟಾಡ್]]||ಅಕರ್ಷಸ್||[[ಗೀರ್ ಥೋರೆಸೆನ್]]¹||ಬಸ್ಕೆರುಡ್ |- |[[ಇಂಗರ್-ಮೇರಿ ಯೆಟರ್‌ಹಾರ್ನ್]]||ಹೋರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್||[[ಆರ್ವೆ ಲೊನ್ನಮ್, ಜೂ.]]||ಓಸ್ಲೋ |- |[[Øyvind Vaksdal]]||ರೋಗಲ್ಯಾಂಡ್||[[Terje ಒಟ್ಟಾರ್]]||ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್ |- |[[ಎರಿಕ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ)|ಎರಿಕ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]]||ವೆಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್||[[ಜಾನ್ ಜೆಗರ್ ಗಾಸ್ವಾಟ್ನ್]]||Østfold |} ¹ = ಸಮಾವೇಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ===1994=== 1994 ರ ವರ್ಷವು ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 15 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 6 ರ ನಡುವೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾವೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಾವೇಶಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವು. ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಇತರ ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಯುವ ವಿಭಾಗ]], [[ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಯುವಕರು (ನಾರ್ವೆ)|ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಯುವಕರು]], ಹ್ಯಾಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ನಾಯಕ [[ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೋಂಟನ್]], ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ 1993 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಮನವೊಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕೌಂಟಿ ಸಮಾವೇಶಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಗ್ರೊಂಟನ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅದರ ಯುವ ವಿಭಾಗದ ನಡುವೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಭೆಯ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು "ಪಕ್ಷವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಯಾವುದೇ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು" ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=Spennende fylkesårsmøter i FrP|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=5 January 1994|language=no}}</ref> ಜನವರಿ 3 ರಂದು, ಹ್ಯಾಗನ್ ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೌಂಟಿ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ಸಮಾವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಜನವರಿ 7 ರಂದು, ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಆಸ್ಕರ್ ಹಿಲ್‌ಗಾರ್, ಎಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಗೀರ್ ಥೋರೆಸೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ವೈಬ್ ಅವರ ಯೋಜನೆಯು ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತು. ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷವು "[[ವರ್ಚಸ್ವಿ ಚಳುವಳಿ]]" ಗೆ ತುಂಬಾ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಗೆ ({{langx|no|centralstyre}}) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ವೈಬ್ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|title=FrP må velge Hagen eller Wibe|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=7 January 1994|language=no}}</ref> ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತು ಓಯ್ಸ್ಟೀನ್ ಹೆಡ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಸಂಭಾವ್ಯ [[ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ]]ವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು 1995 ರವರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ವೈಬ್ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.<ref name=landsmoeter>{{cite news|title=Avgjørende helg for Fr.p.|first=Heidi|last=Borud|work=[[Aftenposten]]|date=5 February 1994|language=no}}</ref> ===ಕೌಂಟಿ ಸಮಾವೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆ=== ಫೆಬ್ರವರಿ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಗೆನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಓಸ್ಲೋ]] ಮತ್ತು [[ಬುಸ್ಕೆರುಡ್]], [[ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್]], [[ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್]], [[ವೆಸ್ಟ್-ಆಗ್ಡರ್]], [[ಹೋರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [,] [Ø], [[ನಾರ್ಡ್-ಟ್ರೊಂಡೆಲಾಗ್]] ಮತ್ತು [[Møre og Romsdal]]. ಹ್ಯಾಗೆನ್ ಓಸ್ಲೋ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಾಯಕ, [[ಪೀಟರ್ ಎನ್. ಮೈಹ್ರೆ]], ಹ್ಯಾಗೆನ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಬಹುಶಃ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಬಸ್ಕೆರುಡ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸಮಾವೇಶಗಳಿಂದಲೂ ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=landsmoeter/> ಫೆಬ್ರವರಿ 7 ರಂದು, ಚುನಾವಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವದ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹ್ಯಾಗನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Hagen tar gjenvalg som partileder|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=7 February 1994|language=no}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 19 ರಂದು, ಪಕ್ಷವು ಬೋಲ್ಕೆಜೋದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ({{langx|no|landsstyre}}) ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಇಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಗನ್ "ಪಕ್ಷದ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಯ್ಕೆ" ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ 24 ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 11 ಮಂದಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಡಲಾಯಿತು.<ref name=landsstyremoete/> ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹದಿನೈದು ಕೌಂಟಿ ಸಮಾವೇಶಗಳು ಹ್ಯಾಗನ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು.<ref name=landsstyremoete>{{cite news|title=FrP avslutter striden om partiprofilen|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=19 February 1994|language=no}}</ref> ಕಳೆದ ಸಮಾವೇಶದ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ವೈಬ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Avgjørende helg for Ellen Wibe|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=14 April 1994|language=no}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಹ್ಯಾಗನ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು..<ref name=eu1>{{cite news|title=Mye god markedsliberalisme i EU|first=Terje|last=Valestrand|work=[[Bergens Tidende]]|date=14 April 1994|language=no}}</ref> ===ಮುಂದಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು=== ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಶಾಂತ ಅವಧಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ವೈಬ್ ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಓಯ್ಸ್ಟೈನ್ ಹೆಡ್ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name=13april>{{cite news|title=Wibe tatt til nåde i Fr.p.|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=13 April 1994|language=no}}</ref> ಬಣಗಳು ತಲುಪಿದ ರಾಜಿ "ಅಸ್ಪಷ್ಟ" ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ವೈರತ್ವವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು ಎಂದು ಸುದ್ದಿ ನಿರೂಪಕ ಅಸ್ಲಾಕ್ ಬೋಂಡೆ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Uken som kommer|first=Aslak|last=Bonde|work=[[Aftenposten]]|date=10 April 1994|language=no}}</ref> ತನ್ನ ಬಣವು ಇನ್ನೂ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ "ರಚನಾತ್ಮಕ" ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ವೈಬ್ ಹೇಳಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಈ ನಿರ್ಣಯ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name=13april/> ಮರುದಿನ, ನಿರ್ಣಯದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ''[[ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್]]'' ವೈಬ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು "ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು, ಇತರರಲ್ಲಿ ಅದು "ಪಕ್ಷದ ನವೀಕರಣ" ಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|title=Tvetydighet som dyd|author=editorial|work=[[Aftenposten]]|date=14 April 1994|language=no}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್ ಡಿ. ಹಿಲ್‌ಗಾರ್, ಎಲೆನ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರಥೆನ್ ಮತ್ತು ರಾಯ್ ವೆಟರ್‌ಸ್ಟಾಡ್ ಅವರು ವೈಬ್ ಜೊತೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಉಪನಾಯಕನಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ವೈಬ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ವರ್ಡೆನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಗ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Truer med å gå av|first=Rolf|last=Sønstelie|work=[[Verdens Gang]]|date=14 April 1994|language=no}}</ref> ಮರುದಿನ ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟೆನ್'' ನಲ್ಲಿ ವೈಬ್ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು; ಪಕ್ಷ ವಿಭಜನೆ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ನಂಬಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Trolig ingen partisplittelse|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=15 April 1994|language=no}}</ref> [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಕುರಿತು ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನೀತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಲ್ ಐ. ಹ್ಯಾಗನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೀತಿಯ ಕುರಿತಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಿಂದ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಗೆ ಮುಂದೂಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇತರರು ಇದರ ಪರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಂದೋಲನ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಹ್ಯಾಗನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು EU ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಉದಾಸೀನತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ನಾರ್ವೆ ಯಾವಾಗಲೂ EU ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವೀಟೋವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name=eu1/> ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ಟೆರ್ಜೆ ಸಾಬೊ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Haltende EU-ja|first=Tellef|last=Øgrim|work=[[Dagens Næringsliv]]|date=14 April 1994|language=no}}</ref> ==ಸಭೆ== ಕಾರ್ಲ್ ಐ. ಹ್ಯಾಗನ್ ಸಮಾವೇಶದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದವು.<ref name=oppvask>{{cite news|title=Fritt fram for Hagen etter oppvask i bøttekott|first=Terje|last=Valestrand|author2=Aarre, Einar|work=[[Bergens Tidende]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:<ref>{{cite news|title=Hagen gjentar "gamle" FrP-standpunkter|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=15 April 1994|language=no}}</ref> {{cquote|ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ಲೇಬಲ್ ಬಯಸಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ ಪಕ್ಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವವರಿಗೆ, ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೈಬಲ್ ಓದಲು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.}} ===ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗಳು=== ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು EU ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹ್ಯಾಗನ್ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 44 ಮತಗಳ ವಿರುದ್ಧ 113 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=FrP fortsetter uten EU-standpunkt|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=15 April 1994|language=no}}</ref> EU ಮತದಾನವು ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ನೇರವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅವರು "ಪಕ್ಷದ ಹೊಸ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಕೆಳಗಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವರು "ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ [ತನ್ನೊಂದಿಗೆ] ಬದುಕಲು" ಅಗತ್ಯವಾದ "ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನು" ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title=Wibe: Det som har skjedd kan ikke rettes opp|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=15 April 1994|language=no}}</ref> ವೈಬ್, ಹ್ಯಾಗನ್, ರೋಸ್ಜೋರ್ಡೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೊನ್ಟನ್ ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಸಭೆಯ ನಂತರ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಟಾರ್ ಮಿಕೆಲ್ ವಾರಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=vendte/>ಎಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು, ಗ್ರೊನ್‌ಟನ್ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು.<ref name=oppvask/> ಪಕ್ಷದ ಯುವ ಸದಸ್ಯರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ "ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದನ್ನು" ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗ್ರೊಂಟನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="wibe">{{cite news|title=Wibe: Kampen gikk på helsen løs|work=[[Bergens Tidende]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸೋತ ಬಣವು ಉದಾರವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ನಾಟಕೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ.<ref name=vals>{{cite news|title=Liberalistene i FrP valses ned|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=15 April 1994|language=no}}</ref> ವೈಬ್ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, [[ಜಾನ್ ಸಿಮನ್ಸನ್]] ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಏರಿ ಹ್ಯಾಗನ್ ಪರವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.<ref name=vals/> ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ "ಮಹಿಳಾ ಜಗಳ" ಕೊನೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು [[ಫ್ರಿಡ್ಜಾಫ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಗುಂಡರ್ಸನ್]] ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.<ref name=harbo>{{cite news|title=Wibe trakk seg som nestformann|first=Hilde|last=Harbo|work=[[Aftenposten]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> "ಎನ್ ಫ್ರೆಮ್ಟಿಡ್ ಮೆಡ್ ರಾಟ್ ಐ ಫೋರ್ಟಿಡೆನ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹ್ಯಾಗೆನ್ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು 94 ವಿರುದ್ಧ 50 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news|title=Partieieren uten politikk|first=Bente Egjar|last=Engesland|work=[[Aftenposten]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ಮುಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ವಲಸೆ-ವಿರೋಧಿ]] ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವೂ ಸಿಕ್ಕಿತು.<ref>{{cite news|title=Hagen maner til kamp mot muslimene|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> "ನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದ" ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ "ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹ್ಯಾಗನ್ ತಮ್ಮ ಸಮಾರೋಪ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|title=Forsoningsdialog uten håp|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಬ್ಯೋರ್ನ್ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ಸೆನ್, ಗುಸ್ತಾವ್ ಹರೈಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಯ್ಡಿಸ್ ಲ್ಯಾಂಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು "ನಾಲ್ವರ ತಂಡ"ವನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ಸೆನ್ "ನಮಗೆ ನೀವು ಬೇಡ" ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಲ್ಯಾಂಗೆ ನಾಲ್ವರ ತಂಡವನ್ನು ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref name=hevn>{{cite news|title=Hagens hevn|first=Terje|last=Valestrand|author2=Aarre, Einar|work=[[Bergens Tidende]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ನಿಗದಿತ ವಿರಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.<ref>{{cite news|title=Krisemøte i FrP|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯೂ ಸಭೆ ಸೇರಿ, "ನಾಲ್ವರ ತಂಡ"ಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅಸಾಧಾರಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆ ನಡೆಯುವವರೆಗೂ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಅಂತಿಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುವ ವಿಭಾಗದ ಸದಸ್ಯರು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ತೊರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name=vg18apr>{{cite news|title=Utstøtt|first=Rolf|last=Sønstelie|work=[[Verdens Gang]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ===ಹೊಸ ಉಪ ನಾಯಕ=== ವೈಬ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಜಾನ್ ಸೈಮನ್ಸೆನ್ ಅವರನ್ನು ವೈಬ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅಸಂಭವ. [[ವಿದಾರ್ ಕ್ಲೆಪ್ಪೆ]] ಅವರನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ [[ಜಾನ್ ಅಲ್ವೀಮ್]] ಅವರನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.<ref name=vals/><ref name=harbo/> ಏಪ್ರಿಲ್ 16 ರ ಶನಿವಾರದಂದು, ಪೀಟರ್ ಎನ್. ಮೈಹ್ರೆ ಮತ್ತು [[ಲೋಡ್ವೆ ಸೊಲ್ಹೋಮ್]] ನಡುವೆ ಮತಗಳು ನಿಂತಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಮೈಹ್ರೆ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸದ ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್‌ಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=FrP-nestformann: Kampvotering Myhre-Solholm|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು, ಸೋಲ್ಹೋಮ್ 58 ವಿರುದ್ಧ 90 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು; 8 ಮತಗಳು [[ಖಾಲಿ ಮತ|ಖಾಲಿ]]. ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 0 ವಿರುದ್ಧ 113 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು 44 ಖಾಲಿ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite news|title=Solholm ny nestformann i FrP|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು "[[ನರಮೇಧ]]" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿ, ಮಾಜಿ ಸಂಸದ [[ಟೆರ್ಜೆ ನೈಬರ್ಗೆಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite news|title=FrP|first=Trond|last=Wold|work=[[Nordlys]]|date=19 April 1994|language=no}}</ref> ==ಪರಿಣಾಮ== ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಆರೆಬ್ರೊಟ್]] ಸಮಾವೇಶದ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.:<ref>{{cite news|title=Underlig utrenskning av alle med ideologi|first=Per Jon|last=Odeen|work=[[Bergens Tidende]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> {{cquote|ಇದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ..}} ===ನಾಲ್ಕು ಜನರ ಬ್ಯಾಂಡ್ ದೋಷ=== ಸಮಾವೇಶದ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು, "ನಾಲ್ವರ ಬ್ಯಾಂಡ್", ನಾಲ್ವರು ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್-ಒಲವಿನ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ನಾಲ್ವರು ಆಸ್ಕರ್ ಡಿ. ಹಿಲ್ಗಾರ್, ರಾಯ್ ವೆಟರ್ಸ್ಟಾಡ್, ಎಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರಾಥೆನ್. ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಭಿನ್ನಮತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>{{cite news|title=Avskalling truer FrPs stortingsgruppe|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=16 April 1994|language=no}}</ref> ಮೂರನೇ ದಿನ, ನಾಲ್ವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು.<ref name=17apr>{{cite news|title=Dagen derpå for Ellen Wibe|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ನಡೆದ ''[[ಡಾಗ್ಸ್ರೆವಿಯೆನ್]]'' ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರ ತಂಡವು 1993 ರ ಪಕ್ಷದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲ.<ref name=hevn/> T"ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂಬ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ಈಡೇರಿದರು.<ref>{{cite news|title=Parti i oppløsning|author=editorial|work=[[Aftenposten]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ನಾಲ್ವರ ತಂಡವು ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪನ್ನು ತೊರೆದರೆ, ಅವರು "ಹೊಡೆಯಬೇಕು" ಎಂದು ಅವರು ನಂತರ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|title=- Vis lojalitet - eller pell dere vekk!|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಿಂದ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|title=Hillgaar dikter, sier Hagen|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=22 April 1994|language=no}}</ref>ಓಯ್ಸ್ಟೀನ್ ಹೆಡ್ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಆ ನಾಲ್ವರು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref name=revner-vg>{{cite news|title=Nå revner Hagens parti|first=Tor M.|last=Nondal|author2=Sønstelie, Rolf|author3=Bø, Erling|author4=Fougner, Christian|work=[[Verdens Gang]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿರೋಧವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು "ಡೋಲ್ಕೆಸ್ಜೋದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು - ಇದು [[ಕಠಾರಿ]] ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪದವಾದ ''ಡೋಲ್ಕ್'' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Hagen tok kontrollen – Fremskrittspartiet tapte|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ವೈಬ್ ಜನರು ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಅವರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಗಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Wibe: Bli i Fremskrittspartiet|first=Olav|last=Garvik|work=[[Bergens Tidende]]|date=22 April 1994|language=no}}</ref> ವೆಟರ್‌ಸ್ಟಾಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಹಿಲ್‌ಗಾರ್ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಾಧಾನಕರ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=vg18apr/> ೧೯೯೪ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ "[[ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು]]" ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ "ತೀವ್ರ ಅನ್ಯದ್ವೇಷ" ದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಲ್‌ಗಾರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Mot splittelse i FrP?|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=17 April 1994|language=no}}</ref> ಅಕೆರ್ಶಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕ, [[ಪೆರ್ ಆಗೇ ಪ್ಲೆಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್]] ಕೂಡ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು,<ref name=17apr/>ಮೇ 4 ರಂದು ಹೊರಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|title=Regional sprekk også|author=editorial|work=[[Aftenposten Aften]]|date=4 May 1994|language=no}}</ref> ಆಸ್ಕರ್ ಹಿಲ್‌ಗಾರ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 22 ರಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇತರ ಮೂವರು ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮುಂದೂಡಿದರು, ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ಮತ್ತು 22 ರಂದು ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Frp-utbryteren blir ensom på Stortinget|first=Terje|last=Valestrand|work=[[Bergens Tidende]]|date=22 April 1994|language=no}}</ref> ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಓಸ್ಲೋದ [[ಹೆನ್ನಿಂಗ್ ಹೋಲ್‌ಸ್ಟಾಡ್]].<ref name=fraksj>{{cite news|title=FrP-"fraksjonen" vil inn i folden|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=23 April 1994|language=no}}</ref> ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಉಪ-ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹ್ಯಾಗನ್ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Nedkjørt|first=Tor M.|last=Nondal|author2=Sønstelie, Rolf|author3=Bø, Erling|author4=Fougner, Christian|work=[[Verdens Gang]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 22 ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯು ಮೂವರು ಸಂಸದರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಿತು,<ref name=fraksj/>ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 30 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತು, ಮತ್ತು ಓಯ್ಸ್ಟೀನ್ ಹೆಡ್ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಹ್ಯಾಗನ್‌ಗೆ "ನಿಷ್ಠೆ ಘೋಷಣೆ" ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನೀತಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.<ref>{{cite news|title='Grensen er nådd'|first=Rolf|last=Sønstelie|author2=Audestad, Paal|work=[[Verdens Gang]]|date=30 April 1994|language=no}}</ref> ಲಿಖಿತ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕೋರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇದು ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೊಂಟನ್ ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.({{langx|no|arbeidsutvalg}}).<ref name=presse>{{cite news|title=Christiansen: - Forsøker å presse oss ut av FrP|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=1 May 1994|language=no}}</ref> ಮೂವರು ಸಂಸದರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೇ 3 ರಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಬ್ರೆಥೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಟರ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌ನ ಉಪ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದ ಅಕೆರ್ಶಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರ್ ಆಗೇ ಪ್ಲೆಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೀರ್ ಥೋರೆಸೆನ್ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವೆಟರ್‌ಸ್ಟಾಡ್ [[ಆಂಡರ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಪಕ್ಷ]] ದಿಂದ ಹ್ಯಾಗೆನ್ ಸ್ವತಃ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ [[ಸುಧಾರಣಾ ಪಕ್ಷ (ನಾರ್ವೆ, 1974)|ಸುಧಾರಣಾ ಪಕ್ಷ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref name=halveres>{{cite news|title=FrPs stortingsgruppe halveres|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=3 May 1994|language=no}}</ref> ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ, ಹೇಗನ್ ಮೇ 6 ರಂದು ತಮ್ಮ 50 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|title=Tøff 50-årsgave til Carl I. Hagen|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=3 May 1994|language=no}}</ref> ===ಯುವ ವಿಭಾಗದ ದೋಷಗಳು=== ಹತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ, ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮುಂದಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ''ವರ್ಡೆನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಗ್'' ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೊಂಟನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವು ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name=tusenvis>{{cite news|title=På vei ut med tusenvis av medlemmer|first=Tor M.|last=Nondal|author2=Sandblad, Mattis|work=[[Verdens Gang]]|date=9 May 1994|language=no}}</ref> ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿನ ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕ ಕಿಮ್ ಎಂ. ಹೋಯಿಸ್ಟಾಡ್ ಅವರು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಂತಹ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ನೇರ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಗನ್-ನಿಷ್ಠ ಸದಸ್ಯರು ಯುವ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref name=leggned>{{cite news|title=Oslo FpU: Legg ned Fremskrittspartiets Ungdom|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=22 June 1994|language=no}}</ref> Høistad ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಕರ್ಷಸ್ ಶಾಖೆಯು ಅದರ ನಾಯಕ ಟ್ರಿನ್ ಬೀಟ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಲ್ಸೆನ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಶಾಖೆಯು ಅದರ ನಾಯಕ ಪರ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಪೆಡೆರ್ಸನ್ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್, ಆಸ್ಟ್-ಆಗ್ಡರ್, ವೆಸ್ಟ್-ಆಗ್ಡರ್, ಒಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ರೋಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೌಂಟಿ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಸಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.<ref name=dolkest>{{cite news|title=Dolkestøt|first=Tor M.|last=Nondal|author2=Kirknes, Magnar|work=[[Verdens Gang]]|date=27 June 1994|language=no}}</ref> ಹೊರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=Hordaland FpU vurdere brudd|first=Per Jon|last=Odeen|work=[[Bergens Tidende]]|date=24 May 1994|language=no}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪನಾಯಕ ಓಲೆ ಟಾಮ್ ನೋಮ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ,<ref name=leggned/> ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆನ್ ವೈಬ್ ಅವರನ್ನು "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು" ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>{{cite news|title=Hørt på Bolkesjø|work=[[Bergens Tidende]]|date=16 May 1994|language=no}}</ref> ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name=dolkest/> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯು ಸಭೆ ಸೇರಿ, ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು.<ref name=yes-dissolve>{{cite news|title=Enstemmig sentralstyre: Går inn for å oppløse Fp.U.|first=Audun|last=Støren|work=[[Aftenposten]]|date=30 June 1994|language=no}}</ref> [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಯಂಗ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೆಯ ಯಂಗ್ ಲಿಬರಲ್ಸ್]] ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೊಂಟನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=– Oppfører seg som SUF (ML)|first=Stål|last=Talsnes|author2=Sønstelie, Rolf|author3=Henden, Harald|work=[[Verdens Gang]]|date=30 June 1994|language=no}}</ref> ಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ನಾಯಕ [[ಆಂಡ್ರೆ ಸ್ಟೊಯ್ಲೆನ್]] ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name=yes-dissolve/> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವು ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು, 21 ಮತಗಳ ವಿರುದ್ಧ 63 ಮತಗಳು ಬಂದವು. ಹ್ಯಾಗನ್-ನಿಷ್ಠ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಕರೆದರು, ಅದು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು, ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರು [[ಉಲ್ಫ್ ಲೀರ್‌ಸ್ಟೈನ್]] ಅವರನ್ನು ನಾಯಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name=fpuleaves>{{cite news|title=Fremskrittspartiet mister nesten en hel generasjon|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=2 July 1994|language=no}}</ref> ===ಇತರ ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳು=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ, [[Osterøy]] ನಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು Osterøy [[ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ (ನಾರ್ವೆ)|ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=FrP-laget på Osterøy nedlagt|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=19 April 1994|language=no}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿನಿಧಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಐಡೆಸ್ವಿಕ್]] ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಅವರು 1995 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಹೊರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ನಾರ್ವೆ)|ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಐಡೆಸ್ವಿಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು,<ref>{{cite news|title=Eidesvik melder seg ut|work=[[Bergens Tidende]]|date=18 April 1994|language=no}}</ref> ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಾಜಿ ಉಪ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{stortingetbio|KREI|name=Kristian Eidesvik}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ಮಾಜಿ ಸಂಸದ ಮತ್ತು ಯುವ ವಿಭಾಗದ ನಾಯಕ [[ಪಾಲ್ ಅಟ್ಲೆ ಸ್ಕ್ಜೆರ್ವೆಂಗೆನ್]] ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು, "ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವವು ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್ನರನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕೇಳುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name=skjervengen/> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ ಅವರು ಸ್ಕ್ಜೆರ್ವೆಂಗೆನ್ ಅವರನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.<ref name=hevn/> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸ್ಕ್ಜೆರ್ವೆಂಗೆನ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು.<ref>{{cite news|first=Gunnar |last=Magnus |title=Fra Frp til Høyre |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article1772790.ece |work=Aftenposten |date=6 May 2007 |language=no |access-date=17 August 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921192018/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article1772790.ece |archive-date=21 September 2007 }}</ref> [[ಸ್ಟಾವೆಂಜರ್]] ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಈಡೆ ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಸೆನ್ ಕೂಡ ತೊರೆದರು.<ref>{{cite news|title=Limi: Forventer intet ras av utmeldinger fra FrP|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=19 April 1994|language=no}}</ref> [[ರಾಯ್ಕೆನ್]] ಪುರಸಭೆಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ, ಐದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾದ ಮಾಜಿ ಸಂಸದ ಸ್ಟೈನರ್ ಮಾರಿಬೊ ಕೂಡ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಲು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಆಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ನರ್ ಬ್ರೂಬೆಕ್ ಅವರಂತೆಯೇ,<ref>{{cite news|title=Fr.p. revner helt, fire på Tinget vil trolig fristille seg|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=3 May 1994|language=no}}</ref> ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಉಪ ಸಂಸದ [[ಪಾಲ್ ಜೋರ್ನೆಸ್ಟಾಡ್]].<ref name=organize>{{cite news|title=Utbryterne fra Fr.p. vil organisere seg|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=6 May 1994|language=no}}</ref> ಮೇ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟೆರ್ಜೆ ನೈಬರ್ಗೆಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref name=tusenvis/> ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡ್‌ಕ್ಯಾಪ್‌ನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ನಾಯಕ ಬ್ಯೋರ್ನ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಸೊಲ್ವಿಕ್ ಮೇ 13 ರಂದು ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ಅವರು ಉದಾರವಾದದ ಕೊರತೆಯನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಲಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕಾರಣವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Fylkesformann i Finnmark FrP melder seg ut av partiet|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=13 May 1994|language=no}}</ref> ಅವರು ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಪುರಸಭೆಯ ಏಕೈಕ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=Frp-Finnmark|work=[[Nordlys]]|date=14 May 1994|language=no}}</ref> ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿಬೊ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ಮೇ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ಲಿಮಿ]] 270 ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ 76 ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಹ ಎಣಿಸಿದ್ದರು.<ref name=juni>{{cite news|title=Fr.p.-utbrytere organiserer seg i juni|first=Gunnar|last=Magnus|work=[[Aftenposten]]|date=29 May 1994|language=no}}</ref> ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಯುವ ವಿಭಾಗದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ ನಂತರ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯ ಲಿವ್ ಸ್ಕ್ರೆಡ್ ಹೊರಟುಹೋದರು,<ref>{{cite news|title=Det endelige oppgjør|first=Liv|last=Skrede|work=[[Aftenposten Aften]]|date=11 July 1994|language=no}}</ref> sಓ ಡಿಡ್ ಟೋರ್ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ ವಾರಾ,<ref>{{cite news|title=Nedlagt og gjenfødt|first=Talsnes|last=Stål|work=[[Verdens Gang]]|date=3 July 1994|language=no}}</ref> ಎಲ್ಲೆನ್ ವೈಬ್, ಜಾನ್ ಎರಿಕ್ ಫೇನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಬ್ಜೋರ್ಹೈಮ್.<ref name=fpuleaves/> ಹೊರ್ಡಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯೆ ಲೆನೆ ಸಿ. ಮಾಗ್ಸ್ಟರ್ ಲೋಟ್ವೆಡ್ಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ತೊರೆದು ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದರು.<ref>{{cite news|title=EU-motstander til Høyre|work=[[Bergens Tidende]]|date=19 October 1994|language=no}}</ref> ===ಹೊಸ ಪಕ್ಷ=== ಈಗಾಗಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷದ ಯುವಕರು ವಂಚಿತ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ "ಚಿಂತನಾ ಗುಂಪು"ಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name=organize/> Pål Atle Skjervengen ಅವರು ಹೊಸ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name=skjervengen/> ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು,<ref name=presse/> ಮತ್ತು ಅವರು ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರು 1993 ರ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=halveres/> ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸದೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಉಳಿದ ಅವಧಿಗೆ [[ಸ್ವತಂತ್ರ (ರಾಜಕಾರಣಿ)|ಸ್ವತಂತ್ರರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು<ref>{{stortingetbio|SB|name=Stephen Bråthen}} Retrieved 29 March 2010.</ref><ref>{{stortingetbio|ECC|name=Ellen Chr. Christensen}} Retrieved 29 March 2010.</ref><ref>{{stortingetbio|ODH|name=Oscar D. Hillgaar}} Retrieved 29 March 2010.</ref><ref>{{stortingetbio|RNW|name=Roy N. Wetterstad}} Retrieved 29 March 2010.</ref> ನಾಲ್ವರು ಸಂಸದರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ "ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪು"ಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title="En god dag" for Frp|first=Ragnhild|last=Hov|author2=Valestrand, Terje|work=[[Bergens Tidende]]|date=4 May 1994|language=no}}</ref> ಆಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ನರ್ ಬ್ರೂಬೆಕ್ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=organize/> ಬೋಲ್ಕೆಜೊ ಸಮಾವೇಶದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರ, ಜೂನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಲು ಔಪಚಾರಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕೆರ್ಶಸ್ ಮತ್ತು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ "ಫ್ರಿಡೆಮೊಕ್ರಟೀನ್ ಅಕೆರ್ಶಸ್" ಮತ್ತು "ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಲಿಬರಲ್ ಫೋರಮ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref name=juni/> ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು (ನಾರ್ವೆ)|ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು]] ಎಂಬ ಹೆಸರು({{langx|no|Fridemokratene}}) ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರ ಗುಂಪನ್ನು ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂರು ಜನರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೌಂಟಿ ನಾಯಕರು ಇದ್ದರು; ಅಕೆರ್ಶಸ್‌ಗೆ ಪೆರ್ ಆಗೇ ಪ್ಲೆಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್, ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ಗೆ ಗೀರ್ ಥೋರೆಸೆನ್, ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ನಗರ ಪರಿಷತ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಯ್ ವೆಂಗೆ ಟೋಲೆಫ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಓಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ ಸೈಮನ್ಸೆನ್. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವೈಬ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆದರು,<ref name=fridem-june>{{cite news|title=FrP-utbrytere danner Fridemokratene|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=19 June 1994|language=no}}</ref> ಲಾರ್ಸ್ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೊಂಟನ್ ಮಾಡಿದಂತೆ.<ref name=fpuleaves/> ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್-ಆಗ್ಡರ್ ಯೂತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಫ್ರೀ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿದರು.<ref>{{cite news|title=Utmeldte FrP-ungdommer inn i Fridemokratene|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=28 August 1994|language=no}}</ref> "ನಾವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗುತ್ತೇವೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಎಲೆನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಸೆನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name=fridem-june/> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1994 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Ikke nytt fridemokratisk parti foreløpig|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=20 September 1994|language=no}}</ref> ವೆಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಯವು [[1997 ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಆಸ್ಕರ್ ಹಿಲ್‌ಗಾರ್ ಅವರನ್ನು ಮತಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಲು ಬಯಸಿತು,<ref>{{cite news|title=Fridemokratene i Vestfold vil stille til valg|agency=[[Norwegian News Agency]]|date=27 August 1994|language=no}}</ref> but this did not happen. == ಫಲಿತಾಂಶಗಳು == {| class="wikitable" |- ! ಅಭ್ಯರ್ಥಿ<ref>{{Cite news |date=April 18, 1994 |title=Telen 1994.04.18 |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_telen_null_null_19940418_66_71_1 |pages=3}}</ref> !! ಮತಗಳು !! % |- | ಕಾರ್ಲ್ ಐ. ಹ್ಯಾಗನ್|| 111 || 71.61 |- | ''ಖಾಲಿ ಮತಗಳು''|| 44 || 28.39 |- |'''ಒಟ್ಟು ಮಾನ್ಯ'' |'''156'''' |'''100'''' |- |''ಅಮಾನ್ಯ'' |''1'' |''0.64'' |- |'''ಒಟ್ಟು'''' |''156'''' |} ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ (ನಾರ್ವೆ)#ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಒಡಕು]] — ಗೊಂದಲದ ಅವಧಿಯು [[ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳು (ನಾರ್ವೆ)|ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳು]] ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. *[[1972 ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ]] — ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ, ಅಲ್ಲಿ [[ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷ (ನಾರ್ವೆ)|ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷ]] ಎರಡು ಭಾಗವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] 9ssbn8cra7k5yqd7vag5og1knyhsnqv 0 177738 1371818 1347514 2026-04-22T05:40:19Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371818 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಜಾನ್ ಕೆರ್ | image = John Kerr (physicist).jpg | caption = John Kerr, c. 1860, photograph by [[Thomas Annan]] | birth_date = {{Birth date|df=yes|1824|12|17}} | birth_place = [[Ardrossan]], Scotland | death_date = {{Death date and age|df=yes|1907|8|15|1824|12|17}} | death_place = [[Glasgow]], Scotland | known_for = [[Kerr effect]] | relatives = [[George Ker]] (son)<br>[[William Ker (footballer)|William Ker]] (son) }} '''ಜಾನ್ ಕೆರ್ '''(1824-1907).[[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍]]ನ [[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಬೆಳಕು]] ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಯೀ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದಾತ. ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಗಾಜು]], ಎಣ್ಣೆ ಮೊದಲಾದವು ಪಾರದರ್ಶಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ವರ್ಣದ ಒಂದು [[ಕಿರಣ]]ವನ್ನು ಒಂದೇ ನಿಶ್ಚಿರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಯಗೊಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಿಟ್ಟರೆ ಮೇಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಪೃಥಕ್ಕಾದ ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದ್ವಿರಿಫ್ರೇಕ್ಷಣ (ಡಬಲ್ ರಿಫ್ರಾಕ್ಷನ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆರ್ ಈ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನು 1875ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಿನ ಕೆರ್ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬವಾದ ನಿಲುವುಳ್ಳ ಎರಡು [[ನಿಕಲ್|ನಿಕ್ಕಲ್]] ಆಶ್ರಯಗಳ ನಡುವೆ ನೈಟ್ರೋಬೆನ್ಜೀನನ್ನು ಇರಿಸಿ ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಶೀಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ ಕಿರಣ ಬೆಳಕು ಕತ್ತಲುಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಾಲೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತಕ್ಕ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ (1926), ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೆರ್ ಪರಿಣಾಮ [[ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ]] ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.ಈತ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref name="ODNB"/><ref>See Kerr, J. (1863) ''The Metric System, Its Prospects in this Country'', Effingham Wilson (publisher)</ref> ==ಜೀವನ == ಜಾನ್ ಕೆರ್ 1824 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆರ್ಡ್ರೊಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಅವರು 1841 ರಿಂದ 1846 ರವರೆಗೆ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]]ದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1849 ರಲ್ಲಿ [[ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್|ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1857 ರಿಂದ ಅವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1907 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name="ODNB"/><ref>See the very brief biographical sketch in Lewis, E. P. (Editor), ''The Effects of a Magnetic Field on Radiation'' (1900), New York: American Book Company, page 64</ref> ==ಗೌರವಗಳು== * ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಎಲ್ಎಲ್.ಡಿ ( 1864) * ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ (1890) * ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ರಾಯಲ್ ಪದಕ (1898) * ನಾಗರಿಕ ಪಟ್ಟಿ ಪಿಂಚಣಿ (1902) ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://micro.magnet.fsu.edu/optics/timeline/people/kerr.html John Kerr] * [http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH4499&type=P Biography of John Kerr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426234932/http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH4499&type=P |date=26 April 2014 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೆರ್, ಜಾನ್}} banuwdmfejw109d9gbi0husiy3ab9en 1371819 1371818 2026-04-22T05:46:28Z VASANTH S.N. 728 1371819 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಜಾನ್ ಕೆರ್ | image = John Kerr (physicist).jpg | caption = John Kerr, c. 1860, photograph by [[Thomas Annan]] | birth_date = {{Birth date|df=yes|1824|12|17}} | birth_place = [[Ardrossan]], Scotland | death_date = {{Death date and age|df=yes|1907|8|15|1824|12|17}} | death_place = [[Glasgow]], Scotland | known_for = [[Kerr effect]] | relatives = [[George Ker]] (son)<br>[[William Ker (footballer)|William Ker]] (son) }} '''ಜಾನ್ ಕೆರ್ '''(1824-1907).[[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍]]ನ [[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಬೆಳಕು]] ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಯೀ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದಾತ. ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಗಾಜು]], ಎಣ್ಣೆ ಮೊದಲಾದವು ಪಾರದರ್ಶಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ವರ್ಣದ ಒಂದು [[ಕಿರಣ]]ವನ್ನು ಒಂದೇ ನಿಶ್ಚಿರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಯಗೊಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಿಟ್ಟರೆ ಮೇಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಪೃಥಕ್ಕಾದ ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದ್ವಿರಿಫ್ರೇಕ್ಷಣ (ಡಬಲ್ ರಿಫ್ರಾಕ್ಷನ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆರ್ ಈ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವನ್ನು 1875ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಿನ ಕೆರ್ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬವಾದ ನಿಲುವುಳ್ಳ ಎರಡು [[ನಿಕಲ್|ನಿಕ್ಕಲ್]] ಆಶ್ರಯಗಳ ನಡುವೆ ನೈಟ್ರೋಬೆನ್ಜೀನನ್ನು ಇರಿಸಿ ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಶೀಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ ಕಿರಣ ಬೆಳಕು ಕತ್ತಲುಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಾಲೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತಕ್ಕ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ (1926), ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೆರ್ ಪರಿಣಾಮ [[ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ]] ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.ಈತ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref name="ODNB"/><ref>See Kerr, J. (1863) ''The Metric System, Its Prospects in this Country'', Effingham Wilson (publisher)</ref> ==ಜೀವನ == ಜಾನ್ ಕೆರ್ 1824 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆರ್ಡ್ರೊಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಅವರು 1841 ರಿಂದ 1846 ರವರೆಗೆ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]]ದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1849 ರಲ್ಲಿ [[ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್|ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1857 ರಿಂದ ಅವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1907 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name="ODNB"/><ref>Steele, R. rev. Anita McConnell (2004) "[http://www.oxforddnb.com/view/article/34300 Kerr, John (1824–1907)]", ''[[Oxford Dictionary of National Biography]]'', Oxford University Press. Retrieved 19 June 2005</ref> <ref>See the very brief biographical sketch in Lewis, E. P. (Editor), ''The Effects of a Magnetic Field on Radiation'' (1900), New York: American Book Company, page 64</ref> ==ಗೌರವಗಳು== * ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಎಲ್ಎಲ್.ಡಿ ( 1864) * ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ (1890) * ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ರಾಯಲ್ ಪದಕ (1898) * ನಾಗರಿಕ ಪಟ್ಟಿ ಪಿಂಚಣಿ (1902) ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://micro.magnet.fsu.edu/optics/timeline/people/kerr.html John Kerr] * [http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH4499&type=P Biography of John Kerr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426234932/http://www.universitystory.gla.ac.uk/biography/?id=WH4499&type=P |date=26 April 2014 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೆರ್, ಜಾನ್}} 8nbawl9ddmwd0q17tvekzkbk93xia80 0 178112 1371817 1369089 2026-04-22T05:39:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371817 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Short description|Chinese writer}} {{Infobox writer | image = | caption = | name = ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ | native_name = 虹影 | native_name_lang = zh | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|09|21}} | birth_place = ಚಾಂಗ್ಕಿಂಗ್, ಚೀನಾ | death_date = <!-- {{death date and age|}} or {{death year and age| }}--> | death_place = | resting_place = | occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ | language = ಚೈನೀಸ್ | alma_mater = ಲು ಕ್ಸುನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ | period = 1981–ಪ್ರಸ್ತುತ | genre = ಕವಿತೆ, ಕಾದಂಬರಿ | subject = | movement = | notable_works = | partner = | children = 1 | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> }} ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ (ಚೀನಿ: 虹影; ಪಿನ್ಯಿನ್: Hóng Yǐng; ಜನಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 1962) ಅವರು ಚೀನೀ ಕತೆಗಾರ್ತಿ, ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>k</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ 1962 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಚೊಂಗ್ಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ದೊಡ್ಡ ಲೀಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಅವರು ಹದೊಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದರು.<ref>https://usa.chinadaily.com.cn/epaper/2016-05/25/content_25460543.htm</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬರಹ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ಬೇಜಿಂಗ್‌ನ ಲು ಸುನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಶಾಂಘೈನ ಫುಡಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. 2000ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. <ref>https://www.chinadailyasia.com/lifestyle/2015-05/06/content_15259796.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಕೃತಿಗಳು == ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು: K: the Art of Love, Summer of Betrayal, Peacock Cries, ಮತ್ತು ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ Daughter of the River. ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್‌ಸೆಲ್ಲರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. 2005ರಲ್ಲಿ K: the Art of Love ಕೃತಿಗೆ ಅವರು ರೋಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೀರಿಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. <ref>https://www.adam-williams.net/biography</ref> ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಹೋಮೋಸೆಕ್ಸುಯಲ್ ಜನರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಥಾಸಂಕಲನ A Lipstick Called Red Pepper: Fiction About Gay and Lesbian Love in China 1993–1998 ನಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾನವ ಕಥೆಗಳು, ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ, ಅವರು contemporary ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವವರ್ಗಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>https://ghostarchive.org/varchive/VE_RiIr8IOo</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: Mimidola: the River Child, The Girl from the French Fort, The Legend of Liya, New Moon Rise. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಹಾಂಗ್ ಯಿಂಗ್ ಅವರು 1953ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಆ್ಯಡಮ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್, ದೂರದ ಪೂರ್ವದ ಒಬ್ಬ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2009ರಿಂದ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಸೈಬಿಲ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ لديهم. ಅವರು ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯ ಮಾರ್ಕೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://web.archive.org/web/20200428091025/https://www.youtube.com/watch?v=VE_RiIr8IOo&gl=US&hl=en</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] t9kquf6cbxxsh7s45dcfl8oz62651ne 0 178555 1371776 1371257 2026-04-21T12:49:34Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಜಾನಪದ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371776 wikitext text/x-wiki == ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದ== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಲಿಖಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಲಯರಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಸಾರವಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಬಾದಲ್ಲಿನ ಒರಾಂಗ್ ಅಸ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬೋರ್ನಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಲಯ ಜಾನಪದದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಲಯ ಜಾನಪದವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಲಯ ಜಾನಪದದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯನ್ ಜಾನಪದದೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-1</ref> ಮಲಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಬುಡಯ ರಕ್ಯಾತ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಜಾನಪದವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮುಸ್ ದಿವಾನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಯ ರಕ್ಯಾತ್ ಅನ್ನು ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಕಥೆಗಳು, ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಉಡುಪು, ನಡವಳಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು.ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪೂರ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಎಂದರೆ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದವು ಪೂರ್ವ ಮಲೇಷ್ಯಾಕ್ಕಿಂತ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಲಯ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪೂರ್ವದ ಭೂತಕಾಲದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ==ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಪುರಾಣಗಳು, ದಂತಕಥೆಗಳು, ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು ಭಾರತೀಯ, ಜಾವಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಲಯ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ವಯಾಂಗ್ ಕುಲಿತ್ ಕಲೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ, ಜಾವಾನೀಸ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಪಂಜಿಯೂ ಮಲಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರು ಅಥವಾ ವೀರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೆಳತಿಯರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಣಯದ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೂ, ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜಮನೆತನದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪುಟೇರಿ ಲಿಂಡುಂಗನ್ ಬುಲಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾ ಬೆರ್ಸಿಯೊಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇದಾ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪುಟೇರಿ ಲಿಮೌ ಪುರುತ್‌ನ ಕಥೆಯು ಪೆರಾಕ್ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಯ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆಂಗ್ಲಿಪುರ್ ಲಾರಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕಥೆಗಾರರಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಾಮುಸ್ ದಿವಾನ್ ಅವರು ಹಾಸ್ಯದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ದುಃಖದ ಹೃದಯವನ್ನು ಸಾಂತ್ವನ ಮಾಡುವ ಜನರು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾಂಟುನ್, ಸೈಯರ್, ಸೆಲೋಕಾ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಂದು ಕೆಲವು ಪೆಂಗ್ಲಿಪುರ್ ಲಾರಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಗರು. ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕಥೆ ಹೇಳುವವರ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ-ಅವಾಂಗ್ ಬಾಟಿಲ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಾಂಗ್ ಬೆಲಂಗಾ; ಮಾಕ್ ಯೋಂಗ್, ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಮೆನೋರಾ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-3</ref> ==ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ== ಅನಕ್ ಬುಲುಹ್ ಬೆಟುಂಗ್ ಬಡಂಗ್ ಬಟು ಬೆಲಾಹ್ ಬಟು ಬರ್ಟಾಂಗ್‌ಕುಪ್ ಬವಾಂಗ್ ಮೇರಾ ಬವಾಂಗ್ ಪುತಿಃ ಬಿಡಸಾರಿ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಬುವಾಯಾ ಸಂಕುಟ್ ಮತ್ತು ಉಪೆ ಗುಲಿಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಬುಜಾಂಗ್ ಸೆನಾಂಗ್ ಸೆಲಂಗೋರ್‌ನಿಂದ ಬುಕಿಟ್ ಮೆಲಾವತಿ ತೆರೆಂಗಣುವಿನಿಂದ ಬುಕಿಟ್ ಪುಟೇರಿ ಕೆಲಾಂಟನ್‌ನಿಂದ ಸಿಕ್ ಸಿಟಿ ವಾನ್ ಕೆಂಬಾಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಡ್ಯಾಂಗ್ ಇಸಾ ತಂದಂಗ್ ಸಾರಿ ದಯಾಂಗ್ ಸೆನಡುಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ಗುವಾ ಸೆರಿಟಾ ಪಹಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಗುವಾ ಕೋಟಾ ಗೆಲಂಗಿ ಸಬಾದಿಂದ ಹುಮಿನೋಡುನ್ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಲಕ್ಷಮಣ ಬೆಂಟನ್ ನೆಗೇರಿ ಸೆಂಬಿಲನ್‌ನಿಂದ ಲತಾ ಕಿಜಾಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ಮಹಸೂರಿ ಕೇದಾದಿಂದ ಮತ್ ಚಿಂಚಂಗ್ ಮತ್ ರಾಯ ಸಬಾದಿಂದ ಮಾನ್ಸೋಪಿಯಾಡ್ ಸಬಾದಿಂದ ನಾಗ ಗುನುಂಗ್ ಕಿನಾಬಾಲು ನಿಂದ ನಾಗ ತಾಸಿಕ್ ಚಿನಿ ಪಹಾಂಗ್ ಪೆನಾಂಗ್‌ನಿಂದ ನಹ್ಕೊಡ ರಾಗಂ ಪುಟೇರಿ ಬುಯಿಹ್ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಗುನುಂಗ್ ಲೆಡಾಂಗ್ ಪೆರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಲಿಮಾವು ಪುರುತ್ ಕೇಡಾದಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಲಿಂಡುಂಗನ್ ಬುಲನ್ ಕೆಲಂತನ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಸಾಡೊಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಪುತ್ತೇರಿ ಸಂತುಬಾಂಗ್ ಪುತ್ತೇರಿ ಸೆಜೆಂಜಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ರಾಜಾ ಬೆರ್ಸಿಯಾಂಗ್ ಸಿ ಟ್ಯಾಂಗ್ಯಾಂಗ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ದಿಲಂಗಾರ್ ತೊಡಕ್ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಮಾಕ್ ಯೋಂಗ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಯ-ಥಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಈಗ ಬೇರೆಡೆ ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಂಗ್, ಮೂಲತಃ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಥೆ ಆದರೆ ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-6</ref> ಹನ್ನೆರಡು ಮ್ಯಾಕ್ ಯೋಂಗ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ದೇವ ಮುಡಾ ದೇವಾ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ದೇವ ಶಕ್ತಿ ದೇವಾ ಇಂದೇರಾ, ಇಂದೇರಾ ದೇವಾ ದೇವ ಪನಾಃ ಎಂದೆಂಗ್ ತೇಜಲಿ ಅನಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಾಂಗ ಬಟಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಾಂಗ ಬೊಂಗ್ಸು ಶಕ್ತಿ ಗೇಡಿಂಗ್ ಬರ್ಟಿಮಾಂಗ್ ರಾಜಾ ತಂಗಕೈ ಹಾತಿ ರಾಜಾ ಮುದಾ ಲಕ್ಲೆಂಗ್ ರಾಜ ಮುದ ಲೆಂಬೆಕ್ ರಾಜಾ ಬೇಸರ್ ದಲಂ ನೆಗೇರಿ ಹೋ ಗಡಿಂಗ್ ಬೆಂಟರ ಮೂಡ ==ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್== ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಅವರು ಬರೆದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಮೌಖಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿವೆ: ಅಬು ನವಾಸ್ ಲೆಬೈ ಮಲಾಂಗ್ ಮಹಾಸ್ಯೋಧಕ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಜೆನಿನ್ ಬಿಯರ್ಡ್ ವೀಸೆಲ್ ಪಾಕ್ ಬೆಳಲಾಂಗ್ ಪಾಕ್ ಕಡೋಕ್ ಪಾಕ್ ಪಂಡಿರ್ ಸಿ ಲುನ್ಕೈ ==ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಮೆಲಕಾದ ರಾಜ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆಲಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ==ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ== ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಜಾನಪದ-ಗಾಯನ ಅಥವಾ ಲಗು ರಕ್ಯಾತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುವನ್ನು ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕೇಳಬಹುದು ಆದರೆ ಇದು ಮುವಾರ್‌ನ ಜೋಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುನಲ್ಲಿ, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರು ಪಂಟುನ್ ಅಥವಾ ಸಯಾರ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ-ಪ್ರೇರಿತ ಸಂಗೀತವಾದ ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಜಾನಪದ-ಗಾಯನವನ್ನು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಲಾಕಾದಲ್ಲಿ, ಮಲಕ್ಕನ್ ಪ್ರೇಮ ಗೀತೆಯಾದ ಡೊಂಡಾಂಗ್ ಸಯಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಮಲಯ-ಮಾತನಾಡುವ ಪೆರನಕನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಂಟುನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಮಲಯ, ಚೈನೀಸ್, ಭಾರತೀಯ, ದಯಾಕ್, ಕಡಜಂಡುಸುನ್, ಬಜಾವು, ಒರಾಂಗ್ ಅಸ್ಲಿ, ಮೆಲನೌ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಂಗ್, ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು - ನೆಗೇರಿ ಸೆಂಬಿಲನ್ ಅದರ ಮಿನಾಂಗ್‌ಕಬೌ ಬೊಂಗೈ ಮತ್ತು ತುಂಬುಕ್ ಕಲಾಂಗ್. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಗಣನೀಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಸರಳ ಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾದ ಕಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಂಗೌ ಓ ಬಂಗೌ ಮತ್ತು ತಾನ್ಯಾ ಸಮಾ ಪೊಕೊಕ್‌ನಂತಹ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಬೆಳಗಿನ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತ ಮರಿ ಟಕ್ಲಿಂಗ್ ಟೋಕ್ ವಿ ನಾನಿಯ ಜಿಂಕೆ ಮೀನಿನ ಮಗು ಬೇಗ ಎದ್ದೇಳಿ ಕೊಕ್ಕರೆ ಓ ಕೊಕ್ಕರೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ನಗರದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ==ಜಾನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು== ಹಿಕಾಯತ್ ಎಂಬುದು ಮಲಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಲಯ ವೀರರ ಅಥವಾ ರಾಜಮನೆತನದ ವೃತ್ತಾಂತಗಳ ಪ್ರಣಯಭರಿತ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಲಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮಗು ಆಯುಧ ಅಥವಾ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಕಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಮಾರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಜಾವಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-28</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] ane5h7gveemvx9cc28kh2dx9ifubk4d 1371777 1371776 2026-04-21T12:49:51Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371777 wikitext text/x-wiki == ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದ== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಲಿಖಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಲಯರಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಸಾರವಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಬಾದಲ್ಲಿನ ಒರಾಂಗ್ ಅಸ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬೋರ್ನಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಲಯ ಜಾನಪದದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಲಯ ಜಾನಪದವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಲಯ ಜಾನಪದದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯನ್ ಜಾನಪದದೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-1</ref> ಮಲಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಬುಡಯ ರಕ್ಯಾತ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಜಾನಪದವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮುಸ್ ದಿವಾನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಯ ರಕ್ಯಾತ್ ಅನ್ನು ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಕಥೆಗಳು, ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಉಡುಪು, ನಡವಳಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು.ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪೂರ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಎಂದರೆ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದವು ಪೂರ್ವ ಮಲೇಷ್ಯಾಕ್ಕಿಂತ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಲಯ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪೂರ್ವದ ಭೂತಕಾಲದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ==ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಪುರಾಣಗಳು, ದಂತಕಥೆಗಳು, ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು ಭಾರತೀಯ, ಜಾವಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಲಯ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ವಯಾಂಗ್ ಕುಲಿತ್ ಕಲೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ, ಜಾವಾನೀಸ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಪಂಜಿಯೂ ಮಲಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರು ಅಥವಾ ವೀರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೆಳತಿಯರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಣಯದ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೂ, ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜಮನೆತನದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪುಟೇರಿ ಲಿಂಡುಂಗನ್ ಬುಲಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾ ಬೆರ್ಸಿಯೊಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇದಾ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪುಟೇರಿ ಲಿಮೌ ಪುರುತ್‌ನ ಕಥೆಯು ಪೆರಾಕ್ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಯ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆಂಗ್ಲಿಪುರ್ ಲಾರಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕಥೆಗಾರರಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಾಮುಸ್ ದಿವಾನ್ ಅವರು ಹಾಸ್ಯದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ದುಃಖದ ಹೃದಯವನ್ನು ಸಾಂತ್ವನ ಮಾಡುವ ಜನರು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾಂಟುನ್, ಸೈಯರ್, ಸೆಲೋಕಾ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಂದು ಕೆಲವು ಪೆಂಗ್ಲಿಪುರ್ ಲಾರಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಗರು. ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕಥೆ ಹೇಳುವವರ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ-ಅವಾಂಗ್ ಬಾಟಿಲ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಾಂಗ್ ಬೆಲಂಗಾ; ಮಾಕ್ ಯೋಂಗ್, ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಮೆನೋರಾ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-3</ref> ==ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ== ಅನಕ್ ಬುಲುಹ್ ಬೆಟುಂಗ್ ಬಡಂಗ್ ಬಟು ಬೆಲಾಹ್ ಬಟು ಬರ್ಟಾಂಗ್‌ಕುಪ್ ಬವಾಂಗ್ ಮೇರಾ ಬವಾಂಗ್ ಪುತಿಃ ಬಿಡಸಾರಿ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಬುವಾಯಾ ಸಂಕುಟ್ ಮತ್ತು ಉಪೆ ಗುಲಿಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಬುಜಾಂಗ್ ಸೆನಾಂಗ್ ಸೆಲಂಗೋರ್‌ನಿಂದ ಬುಕಿಟ್ ಮೆಲಾವತಿ ತೆರೆಂಗಣುವಿನಿಂದ ಬುಕಿಟ್ ಪುಟೇರಿ ಕೆಲಾಂಟನ್‌ನಿಂದ ಸಿಕ್ ಸಿಟಿ ವಾನ್ ಕೆಂಬಾಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಡ್ಯಾಂಗ್ ಇಸಾ ತಂದಂಗ್ ಸಾರಿ ದಯಾಂಗ್ ಸೆನಡುಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ಗುವಾ ಸೆರಿಟಾ ಪಹಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಗುವಾ ಕೋಟಾ ಗೆಲಂಗಿ ಸಬಾದಿಂದ ಹುಮಿನೋಡುನ್ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಲಕ್ಷಮಣ ಬೆಂಟನ್ ನೆಗೇರಿ ಸೆಂಬಿಲನ್‌ನಿಂದ ಲತಾ ಕಿಜಾಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ಮಹಸೂರಿ ಕೇದಾದಿಂದ ಮತ್ ಚಿಂಚಂಗ್ ಮತ್ ರಾಯ ಸಬಾದಿಂದ ಮಾನ್ಸೋಪಿಯಾಡ್ ಸಬಾದಿಂದ ನಾಗ ಗುನುಂಗ್ ಕಿನಾಬಾಲು ನಿಂದ ನಾಗ ತಾಸಿಕ್ ಚಿನಿ ಪಹಾಂಗ್ ಪೆನಾಂಗ್‌ನಿಂದ ನಹ್ಕೊಡ ರಾಗಂ ಪುಟೇರಿ ಬುಯಿಹ್ ಜೊಹೋರ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಗುನುಂಗ್ ಲೆಡಾಂಗ್ ಪೆರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಲಿಮಾವು ಪುರುತ್ ಕೇಡಾದಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಲಿಂಡುಂಗನ್ ಬುಲನ್ ಕೆಲಂತನ್‌ನಿಂದ ಪುಟೇರಿ ಸಾಡೊಂಗ್ ಸರವಾಕ್‌ನಿಂದ ಪುತ್ತೇರಿ ಸಂತುಬಾಂಗ್ ಪುತ್ತೇರಿ ಸೆಜೆಂಜಂಗ್ ಕೇದಾದಿಂದ ರಾಜಾ ಬೆರ್ಸಿಯಾಂಗ್ ಸಿ ಟ್ಯಾಂಗ್ಯಾಂಗ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ದಿಲಂಗಾರ್ ತೊಡಕ್ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಮಾಕ್ ಯೋಂಗ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲಯ-ಥಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಈಗ ಬೇರೆಡೆ ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಂಗ್, ಮೂಲತಃ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಥೆ ಆದರೆ ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-6</ref> ಹನ್ನೆರಡು ಮ್ಯಾಕ್ ಯೋಂಗ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ದೇವ ಮುಡಾ ದೇವಾ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ದೇವ ಶಕ್ತಿ ದೇವಾ ಇಂದೇರಾ, ಇಂದೇರಾ ದೇವಾ ದೇವ ಪನಾಃ ಎಂದೆಂಗ್ ತೇಜಲಿ ಅನಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಾಂಗ ಬಟಕ್ ರಾಜ ಗೊಂಡಾಂಗ ಬೊಂಗ್ಸು ಶಕ್ತಿ ಗೇಡಿಂಗ್ ಬರ್ಟಿಮಾಂಗ್ ರಾಜಾ ತಂಗಕೈ ಹಾತಿ ರಾಜಾ ಮುದಾ ಲಕ್ಲೆಂಗ್ ರಾಜ ಮುದ ಲೆಂಬೆಕ್ ರಾಜಾ ಬೇಸರ್ ದಲಂ ನೆಗೇರಿ ಹೋ ಗಡಿಂಗ್ ಬೆಂಟರ ಮೂಡ ==ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್== ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಅವರು ಬರೆದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಮೌಖಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲಯ ಜಾನಪದ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿವೆ: ಅಬು ನವಾಸ್ ಲೆಬೈ ಮಲಾಂಗ್ ಮಹಾಸ್ಯೋಧಕ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಜೆನಿನ್ ಬಿಯರ್ಡ್ ವೀಸೆಲ್ ಪಾಕ್ ಬೆಳಲಾಂಗ್ ಪಾಕ್ ಕಡೋಕ್ ಪಾಕ್ ಪಂಡಿರ್ ಸಿ ಲುನ್ಕೈ ==ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು== ಮಲೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ಸಿಲ್ ಮೆಲಕಾದ ರಾಜ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆಲಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ==ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ== ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಜಾನಪದ-ಗಾಯನ ಅಥವಾ ಲಗು ರಕ್ಯಾತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುವನ್ನು ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕೇಳಬಹುದು ಆದರೆ ಇದು ಮುವಾರ್‌ನ ಜೋಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುನಲ್ಲಿ, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರು ಪಂಟುನ್ ಅಥವಾ ಸಯಾರ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ-ಪ್ರೇರಿತ ಸಂಗೀತವಾದ ಗಜಲ್ ಮೆಲಾಯುಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಜಾನಪದ-ಗಾಯನವನ್ನು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಲಾಕಾದಲ್ಲಿ, ಮಲಕ್ಕನ್ ಪ್ರೇಮ ಗೀತೆಯಾದ ಡೊಂಡಾಂಗ್ ಸಯಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಮಲಯ-ಮಾತನಾಡುವ ಪೆರನಕನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಂಟುನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಮಲಯ, ಚೈನೀಸ್, ಭಾರತೀಯ, ದಯಾಕ್, ಕಡಜಂಡುಸುನ್, ಬಜಾವು, ಒರಾಂಗ್ ಅಸ್ಲಿ, ಮೆಲನೌ, ಕ್ರಿಸ್ಟಾಂಗ್, ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಮಲೇಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು - ನೆಗೇರಿ ಸೆಂಬಿಲನ್ ಅದರ ಮಿನಾಂಗ್‌ಕಬೌ ಬೊಂಗೈ ಮತ್ತು ತುಂಬುಕ್ ಕಲಾಂಗ್. ಮಲೇಷಿಯಾದ ಜಾನಪದವು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಗಣನೀಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಸರಳ ಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾದ ಕಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಂಗೌ ಓ ಬಂಗೌ ಮತ್ತು ತಾನ್ಯಾ ಸಮಾ ಪೊಕೊಕ್‌ನಂತಹ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಬೆಳಗಿನ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತ ಮರಿ ಟಕ್ಲಿಂಗ್ ಟೋಕ್ ವಿ ನಾನಿಯ ಜಿಂಕೆ ಮೀನಿನ ಮಗು ಬೇಗ ಎದ್ದೇಳಿ ಕೊಕ್ಕರೆ ಓ ಕೊಕ್ಕರೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ನಗರದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ==ಜಾನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು== ಹಿಕಾಯತ್ ಎಂಬುದು ಮಲಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಲಯ ವೀರರ ಅಥವಾ ರಾಜಮನೆತನದ ವೃತ್ತಾಂತಗಳ ಪ್ರಣಯಭರಿತ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಲಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮಗು ಆಯುಧ ಅಥವಾ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಕಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಮಾರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಜಾವಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Folklore_of_Malaysia#cite_note-28</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] 3sz29oa49osj144kgxjrikzlwabrdoi 0 178942 1371774 1371274 2026-04-21T12:47:08Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371774 wikitext text/x-wiki == ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799) == ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799) ಎಂಬುದು 1761 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಉದಯದಿಂದ 1799 ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಮೀಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. == ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರ == ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ 1760 ಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು - ರಜಪೂತ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ಮರಾಠಾ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ - ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ತಿರುಮಲಾರ್ಯನ ಮೈಸುರು ಮಹಾರಾಜ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 1710–1715ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1</ref>ಮೈಸೂರಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಡೆಲ್ವಾಯ್‌ಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ಕಳಲೆ ದೊರೆಗಲ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಆಡಳಿತ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1</ref> ಆಡಳಿತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಂತರದ ಅರಮನೆ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಇದು ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ, 1799 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಗಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಲು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಡೆಯರ್‌ಗಳು, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-2</ref> "ಗೀಳಿನಿಂದ" ತಮ್ಮ "ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ" ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-3</ref> ಅವರ ಆಗಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-4</ref> ೧೭೬೦ ರ ಪೂರ್ವದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ (ಡಯಾಸ್ ೧೭೨೫) ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಮೂಲದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಮಿಷನರಿ ಜೋಕಿಮ್ ಡಯಾಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-5</ref>ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮೇಲೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ೧೭೯೯ ರ ಅಂತಿಮ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಅಧಿಕೃತ ಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ೧೮೦೦), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ೧೮೦೫), ಹೊಸ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಕುರಿತು ಅದರ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದ ಮೊದಲ ವರದಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳ ಫ್ರೆಂಚ್ ಖಾತೆಗಳು ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್-ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಮೈಕಾಡ್, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಪಾದ್ರಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು (ಮಿಕಾಡ್ ೧೮೦೯) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ (ಬುಕಾನನ್ 1807), ಲಾರ್ಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್ ನಡೆಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ 1811), ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇತಿಹಾಸಗಳು 1760 ರ ಪೂರ್ವದ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1897), ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಮತ್ತು (ರಾವ್ 1948), ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಿ. ಹಯವದನ ರಾವ್ ಅವರ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳ ಅನೇಕ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಶಿಪ್ ಅವಧಿಯ (1831–1881) ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1879), ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು (ಡಿಗ್ಬಿ 1878), 1876–78 ರ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ಷಾಮ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲಿಯಂ ಡಿಗ್ಬಿ ಅವರ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು; ನಂತರದ ಕೃತಿಯು ಮೈಸೂರನ್ನು "ಪ್ರಾಂತ್ಯ" ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. == ಉ‍ಲ‍್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] p1wnoi78cqfd00p13weemx765ip5xam 1371775 1371774 2026-04-21T12:49:07Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371775 wikitext text/x-wiki == ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799) == ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ (1761–1799) ಎಂಬುದು 1761 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಉದಯದಿಂದ 1799 ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಮೀಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. == ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಶಾಸ್ತ್ರ == ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ 1760 ಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು - ರಜಪೂತ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ, ಮರಾಠಾ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ - ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ತಿರುಮಲಾರ್ಯನ ಮೈಸುರು ಮಹಾರಾಜ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 1710–1715ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1</ref>ಮೈಸೂರಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಡೆಲ್ವಾಯ್‌ಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಂಶಾವಳಿಯಾದ ಕಳಲೆ ದೊರೆಗಲ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಆಡಳಿತ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-subra1989-206-1</ref> ಆಡಳಿತ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಂತರದ ಅರಮನೆ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಇದು ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ, 1799 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಗಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಲು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಡೆಯರ್‌ಗಳು, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-2</ref> "ಗೀಳಿನಿಂದ" ತಮ್ಮ "ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ" ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-3</ref> ಅವರ ಆಗಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-4</ref> ೧೭೬೦ ರ ಪೂರ್ವದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ (ಡಯಾಸ್ ೧೭೨೫) ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಮೂಲದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಮಿಷನರಿ ಜೋಕಿಮ್ ಡಯಾಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Political_history_of_Mysore_and_Coorg_(1761%E2%80%931799)#cite_note-5</ref>ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮೇಲೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ೧೭೯೯ ರ ಅಂತಿಮ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಅಧಿಕೃತ ಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ೧೮೦೦), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ೧೮೦೫), ಹೊಸ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಕುರಿತು ಅದರ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದ ಮೊದಲ ವರದಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳ ಫ್ರೆಂಚ್ ಖಾತೆಗಳು ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್-ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಮೈಕಾಡ್, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಪಾದ್ರಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು (ಮಿಕಾಡ್ ೧೮೦೯) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ (ಬುಕಾನನ್ 1807), ಲಾರ್ಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್ ನಡೆಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ (ವಿಲ್ಕ್ಸ್ 1811), ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಮಾರ್ಕ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ. (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ 1989, ಪುಟ 206) ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇತಿಹಾಸಗಳು 1760 ರ ಪೂರ್ವದ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1897), ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಮತ್ತು (ರಾವ್ 1948), ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಿ. ಹಯವದನ ರಾವ್ ಅವರ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳ ಅನೇಕ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಶಿಪ್ ಅವಧಿಯ (1831–1881) ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮೈಸೂರು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ರೈಸ್ 1879), ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು (ಡಿಗ್ಬಿ 1878), 1876–78 ರ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ಷಾಮ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲಿಯಂ ಡಿಗ್ಬಿ ಅವರ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು; ನಂತರದ ಕೃತಿಯು ಮೈಸೂರನ್ನು "ಪ್ರಾಂತ್ಯ" ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. == ಉ‍ಲ‍್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] e58ejna6m4rc0serwwoc7cmmwox6jzk 0 178943 1371780 1371284 2026-04-21T12:53:19Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371780 wikitext text/x-wiki == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಹೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:0-1</ref> ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-2</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಟಿಸಿದ ಗುಣಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:1-3</ref>ತರುವಾಯ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಿಕ್ಕರ್ (2010) ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-5</ref> ಮತ್ತು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿಜವಾದ ಅಪಘಾತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್ (2024) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನೇಕ ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕುರುಹು ಇಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಗುಹೆಗಳು ಅದರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 16 ನಾಪತ್ತೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಶವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಗುಣ ಗುಹೆಗಳ ಆಳದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಇದು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 1821 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿ.ಎಸ್. ವಾರ್ಡ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1980 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-7</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇದು ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಜನರು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, 1996 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಸೋದರಳಿಯನ ದೇಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಗುಹೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. 2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಮರೆಯಿಂದಾಗಿ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಕನಿಷ್ಠ 16 ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪೊಂದು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸುಭಾಷ್ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಸಿಜು ಡೇವಿಡ್ (ಕುಟ್ಟನ್) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] 7k9kvrwtsuucs5e7t4h29ln2e2twn2l 1371781 1371780 2026-04-21T12:53:39Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಗುಹೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371781 wikitext text/x-wiki == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಹೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:0-1</ref> ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-2</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಟಿಸಿದ ಗುಣಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:1-3</ref>ತರುವಾಯ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಿಕ್ಕರ್ (2010) ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-5</ref> ಮತ್ತು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿಜವಾದ ಅಪಘಾತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್ (2024) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನೇಕ ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕುರುಹು ಇಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಗುಹೆಗಳು ಅದರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 16 ನಾಪತ್ತೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಶವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಗುಣ ಗುಹೆಗಳ ಆಳದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಇದು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 1821 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿ.ಎಸ್. ವಾರ್ಡ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1980 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-7</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇದು ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಜನರು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, 1996 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಸೋದರಳಿಯನ ದೇಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಗುಹೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. 2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಮರೆಯಿಂದಾಗಿ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಕನಿಷ್ಠ 16 ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪೊಂದು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸುಭಾಷ್ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಸಿಜು ಡೇವಿಡ್ (ಕುಟ್ಟನ್) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗುಹೆಗಳು]] sj2pbev4njcgs91n0dr2xdiiginj7go 1371782 1371781 2026-04-21T12:54:12Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತಮಿಳುನಾಡು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371782 wikitext text/x-wiki == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು == ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಹೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:0-1</ref> ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-2</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಟಿಸಿದ ಗುಣಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:1-3</ref>ತರುವಾಯ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಿಕ್ಕರ್ (2010) ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-5</ref> ಮತ್ತು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿಜವಾದ ಅಪಘಾತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್ (2024) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನೇಕ ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕುರುಹು ಇಲ್ಲದೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಗುಹೆಗಳು ಅದರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 16 ನಾಪತ್ತೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಶವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಗುಣ ಗುಹೆಗಳ ಆಳದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಇದು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 1821 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿ.ಎಸ್. ವಾರ್ಡ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1980 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-7</ref> 1991 ರಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇದು ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಜನರು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, 1996 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಸೋದರಳಿಯನ ದೇಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಗುಹೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. 2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಮರೆಯಿಂದಾಗಿ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಗುಹೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಕನಿಷ್ಠ 16 ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪೊಂದು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸುಭಾಷ್ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಸಿಜು ಡೇವಿಡ್ (ಕುಟ್ಟನ್) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು 2024 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಜುಮ್ಮೆಲ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗುಣ ಗುಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Guna_Caves#cite_note-:2-6</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗುಹೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು]] 3mr2px1hhdgypfnynvn7kik5zpzdhha 0 178959 1371783 1371458 2026-04-21T12:55:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮೀನುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371783 wikitext text/x-wiki == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ (Hemiramphus) == '''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್''' ('''''Hemiramphus''''') ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಗಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಹೆಮಿರಾಂಫಿಡೆ (Hemiramphidae)''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="worms">{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=125695 |title=Hemiramphus taxonomy |publisher=World Register of Marine Species (WoRMS) |access-date=2026-04-10}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹಾಫ್‌ಬೀಕ್" (ಅರ್ಧ ಕೊಕ್ಕಿನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪಉಷ್ಣವಲಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="fao">{{cite web |url=https://www.fao.org/4/ad468e/AD468eEO.pdf |title=FAO Species Identification Guide |publisher=FAO |access-date=2026-04-10}}</ref> [[File:Hemiramphus sp.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ '''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್''' ಮೀನು (ಅರ್ಧ ಕೊಕ್ಕಿನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನು) ]] == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಧಿ: ಕೋರ್ಡಾಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಬೆಲೋನಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಹೆಮಿರಾಂಫಿಡೆ * ಗಣ: ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್''<ref name="worms" /> == ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಉದ್ದವಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಳದವಡೆಯ ಉದ್ದನೆಯ ಚುಂಚಿನಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನ ದವಡೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳದವಡೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref name="fao" /> * ದೇಹ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ * ಕೆಳದವಡೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಚುಂಚಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಮತ್ತು ಅನಲ್ ಫಿನ್‌ಗಳು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ * ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ<ref name="fao" /> == ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == ಈ ಮೀನುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪೆಲಾಜಿಕ್ ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="fao" /> * ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪಉಷ್ಣವಲಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ * ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ<ref name="fao" /> == ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಈಜುತ್ತವೆ.<ref name="fishbase" /> * ಶೈವಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ<ref name="fishbase">{{cite web |url=https://fishbase.se/identification/SpeciesList.php?genus=Hemiramphus |title=Hemiramphus species list |publisher=FishBase |access-date=2026-04-10}}</ref> == ಪ್ರಜನನ == ಕೆಲವು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ನದಿ ಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸುವ ಗುಣವಿದೆ.<ref name="fao" /> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಆಹಾರ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="icar" /> * ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಲೆಯ ಮೀನು (bait fish) ಆಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ<ref name="icar">{{cite journal |url=https://epubs.icar.org.in/index.php/JIFA/article/view/148401 |title=Study on Hemiramphidae |journal=Journal of Indian Fisheries Association |publisher=ICAR |access-date=2026-04-10}}</ref> == ಪ್ರಜಾತಿಗಳು == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಗಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="fishbase" /> * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಬಾಲಾವೋ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಬ್ರೆಸಿಲಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ದೂರ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಮಾರ್ಜಿನೇಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಆರ್ಕಿಪೆಲಾಜಿಕಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಲುಟ್ಕೀ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ರೋಬಸ್ಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಸಾಲ್ಟೇಟರ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಕಾನ್ವೆಕ್ಸಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಡೆಪಾಪೆರಾಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಬರ್ಮುಡೆನ್ಸಿಸ್'' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] mpgd652eiht3xsh8a9xu56dj83dw3z6 0 178986 1371778 1371722 2026-04-21T12:51:19Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಜಾನಪದ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371778 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] 1fx2fabss7f86t4554zj873a58zeboa 1371779 1371778 2026-04-21T12:51:32Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಬ್ಬಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371779 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು]] 384yuo3ohag7ome8onpmqp0hw7w66g7 1371787 1371779 2026-04-21T13:51:12Z Ranjitha kundhapura 94505 1371787 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1pfx12lu2n0cobexhpnt1846zo6kngb 0 178998 1371772 1371680 2026-04-21T12:46:10Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371772 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer||name=ಸಂಜು ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|image=Sanju Samson in PMO New Delhi.jpg|caption=2024 ರಲ್ಲಿ ಸಂಜು|full_name=ಸಂಜು ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|birth_date={{Birth date and age|1994|11|11|df=yes}}|birth_place=ಪುಲ್ಲುವಿಲಾ, [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ|nickname=ಚೆಟ್ಟನ್|height=1.70 ಮೀ<ref>{{cite web|url=https://www.mpl.live/blog/indian-t20-fantasy-premier-league/sanju-samson/|title=Sanju Samson - India's next big thing?|work=Mobile Premier League|access-date= 6 September 2021|date= 6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909045737/https://www.mpl.live/blog/indian-t20-fantasy-premier-league/sanju-samson/|archive-date=9 September 2021}}</ref>|batting=ಬಲಗೈ|role=[[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್-ಬ್ಯಾಟರ್]]|international=true|internationalspan=2015–ಪ್ರಸ್ತುತ|country=ಭಾರತ|odidebutdate=ಜುಲೈ 23|odidebutyear=2021|odidebutagainst=ಶ್ರೀಲಂಕಾ|odicap=241|lastodidate=ಡಿಸೆಂಬರ್ 21|lastodiyear=2023|lastodiagainst=ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|odishirt=9|T20Idebutagainst=ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ|T20Idebutdate=ಜುಲೈ 19|T20Idebutyear=2015|T20Icap=55|lastT20Iagainst=ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್|lastT20Idate=ಮಾರ್ಚ್ 8|lastT20Iyear=2026|T20Ishirt=9|club1=ಕೇರಳ|year1={{nowrap|2011–ಪ್ರಸ್ತುತ}}|club2=[[ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್]]|year2=2012|club3=[[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್]]|year3=2013–2015, 2018–2025|club4=[[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್]]|year4=2016–2017|year6=2026–ಪ್ರಸ್ತುತ|club6=[[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]]|year5=2025-ಪ್ರಸ್ತುತ|club5=ಕೊಚ್ಚಿ ಬ್ಲೂ ಟೈಗರ್ಸ್|columns=5|column1=[[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ| ಏಕದಿನ]]|matches1=16|runs1=510|bat avg1=56.66|100s/50s1=1/3|top score1=108|catches/stumpings1=9/2|column2=ಟಿ20ಐ|matches2=61|runs2=1,399|bat avg2=28.55|100s/50s2=3/6|top score2=111|catches/stumpings2=40/7|column3=ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ|matches3=66|runs3=3,888|bat avg3=39.27|100s/50s3=11/17|top score3=211|catches/stumpings3=94/7|column4=ಲಿಸ್ಟ್ ಎ|matches4=130|runs4=3,599|bat avg4=34.27|100s/50s4=4/19|top score4=212[[not out|*]]|catches/stumpings4=127/15|hidedeliveries=true|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sanju-samson-425943 ESPNCricinfo|date=1 March|year=2026}} '''ಸಂಜು ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್''' (ಜನನ ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ, ಇವರು [[ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ]] [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ|ಏಕದಿನ]] ಮತ್ತು ಟಿ೨೦ಐ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು [[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|2024]] ಮತ್ತು [[೨೦೨೬ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|2026 ರ]] T20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ವಿಜೇತ ತಂಡಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, 2026 ರಲ್ಲಿ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಆಟಗಾರನ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ. ಅವರು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] ಪರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಕೇರಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳಕ್ಕೆ]] ತೆರಳಿದರು. ಜೂನಿಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ನಂತರ, ಅವರು 2011 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಪರ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2014 ರ U19 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ [[ಭಾರತದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತೀಯ U19 ತಂಡದ]] ಉಪನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2013 ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ಪರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2019–20ರ ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಜೇಯ 212 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ಲಿಸ್ಟ್ ಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯನೊಬ್ಬ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ವೇಗದ ದ್ವಿಶತಕವಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 21, 2023 ರಂದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯ 3 ನೇ ODI ನಲ್ಲಿ ಸಂಜು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ODI ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |date=21 December 2023 |title=South Africa vs India: When the door was closing on him, Sanju Samson kicks it open with maiden ODI ton in series decider |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/sa-vs-ind-sanju-samson-first-odi-hundred-paarl-9078173 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221191738/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/sa-vs-ind-sanju-samson-first-odi-hundred-paarl-9078173/ |archive-date=21 December 2023 |access-date=21 December 2023 |website=Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Samson century lifts India to 296 |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/128894/samson-century-lifts-india-to-296 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221191732/https://m.cricbuzz.com/cricket-news/128894/samson-century-lifts-india-to-296 |archive-date=21 December 2023 |access-date=21 December 2023 |website=Cric Buzz}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] 9cfaxgi85y5abwrjlxlf78qgkbxlzqi 1371773 1371772 2026-04-21T12:46:24Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371773 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer||name=ಸಂಜು ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|image=Sanju Samson in PMO New Delhi.jpg|caption=2024 ರಲ್ಲಿ ಸಂಜು|full_name=ಸಂಜು ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|birth_date={{Birth date and age|1994|11|11|df=yes}}|birth_place=ಪುಲ್ಲುವಿಲಾ, [[ತಿರುವನಂತಪುರಂ]], [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ|nickname=ಚೆಟ್ಟನ್|height=1.70 ಮೀ<ref>{{cite web|url=https://www.mpl.live/blog/indian-t20-fantasy-premier-league/sanju-samson/|title=Sanju Samson - India's next big thing?|work=Mobile Premier League|access-date= 6 September 2021|date= 6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909045737/https://www.mpl.live/blog/indian-t20-fantasy-premier-league/sanju-samson/|archive-date=9 September 2021}}</ref>|batting=ಬಲಗೈ|role=[[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್-ಬ್ಯಾಟರ್]]|international=true|internationalspan=2015–ಪ್ರಸ್ತುತ|country=ಭಾರತ|odidebutdate=ಜುಲೈ 23|odidebutyear=2021|odidebutagainst=ಶ್ರೀಲಂಕಾ|odicap=241|lastodidate=ಡಿಸೆಂಬರ್ 21|lastodiyear=2023|lastodiagainst=ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|odishirt=9|T20Idebutagainst=ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ|T20Idebutdate=ಜುಲೈ 19|T20Idebutyear=2015|T20Icap=55|lastT20Iagainst=ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್|lastT20Idate=ಮಾರ್ಚ್ 8|lastT20Iyear=2026|T20Ishirt=9|club1=ಕೇರಳ|year1={{nowrap|2011–ಪ್ರಸ್ತುತ}}|club2=[[ಕೋಲ್ಕತ್ತ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್]]|year2=2012|club3=[[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್]]|year3=2013–2015, 2018–2025|club4=[[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್]]|year4=2016–2017|year6=2026–ಪ್ರಸ್ತುತ|club6=[[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]]|year5=2025-ಪ್ರಸ್ತುತ|club5=ಕೊಚ್ಚಿ ಬ್ಲೂ ಟೈಗರ್ಸ್|columns=5|column1=[[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ| ಏಕದಿನ]]|matches1=16|runs1=510|bat avg1=56.66|100s/50s1=1/3|top score1=108|catches/stumpings1=9/2|column2=ಟಿ20ಐ|matches2=61|runs2=1,399|bat avg2=28.55|100s/50s2=3/6|top score2=111|catches/stumpings2=40/7|column3=ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ|matches3=66|runs3=3,888|bat avg3=39.27|100s/50s3=11/17|top score3=211|catches/stumpings3=94/7|column4=ಲಿಸ್ಟ್ ಎ|matches4=130|runs4=3,599|bat avg4=34.27|100s/50s4=4/19|top score4=212[[not out|*]]|catches/stumpings4=127/15|hidedeliveries=true|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sanju-samson-425943 ESPNCricinfo|date=1 March|year=2026}} '''ಸಂಜು ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್''' (ಜನನ ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ, ಇವರು [[ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ]] [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ|ಏಕದಿನ]] ಮತ್ತು ಟಿ೨೦ಐ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು [[೨೦೨೪ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|2024]] ಮತ್ತು [[೨೦೨೬ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್|2026 ರ]] T20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ವಿಜೇತ ತಂಡಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, 2026 ರಲ್ಲಿ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಆಟಗಾರನ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ. ಅವರು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] ಪರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಕೇರಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳಕ್ಕೆ]] ತೆರಳಿದರು. ಜೂನಿಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ನಂತರ, ಅವರು 2011 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಪರ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2014 ರ U19 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ [[ಭಾರತದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತೀಯ U19 ತಂಡದ]] ಉಪನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2013 ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ಪರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2019–20ರ ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಜೇಯ 212 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ಲಿಸ್ಟ್ ಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯನೊಬ್ಬ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ವೇಗದ ದ್ವಿಶತಕವಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 21, 2023 ರಂದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯ 3 ನೇ ODI ನಲ್ಲಿ ಸಂಜು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ODI ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |date=21 December 2023 |title=South Africa vs India: When the door was closing on him, Sanju Samson kicks it open with maiden ODI ton in series decider |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/sa-vs-ind-sanju-samson-first-odi-hundred-paarl-9078173 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221191738/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/sa-vs-ind-sanju-samson-first-odi-hundred-paarl-9078173/ |archive-date=21 December 2023 |access-date=21 December 2023 |website=Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Samson century lifts India to 296 |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/128894/samson-century-lifts-india-to-296 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231221191732/https://m.cricbuzz.com/cricket-news/128894/samson-century-lifts-india-to-296 |archive-date=21 December 2023 |access-date=21 December 2023 |website=Cric Buzz}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] clclpu5jbc2cwao0xe3l45rkv6d5ilf 0 179009 1371769 2026-04-21T12:03:43Z VASANTH S.N. 728 new article 1371769 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ | title = [[Marchioness of Pescara]] | image = Sebastiano del Piombo - Vittoria Colonna (?) - Google Art Project.jpg | image_size = 220 | successor = | birth_date = April 1490 | birth_place = [[Marino, Lazio|Marino]], [[Papal States]] {{small|(present-day Italy)}} | caption = Vittoria Colonna, by [[Sebastiano del Piombo]], {{c.|1520}} | CoA = | tenure = | predecessor = | death_date = {{death date and age|df=y|1547|2|25|1490|4}} | death_place = Rome, Papal States {{small|(present-day Italy)}} | noble family = [[Colonna family|Colonna]] | father = [[Fabrizio Colonna]] | mother = [[Agnese da Montefeltro]] | spouse = {{marriage|[[Fernando Francesco d'Ávalos|Fernando Francesco d'Ávalos, Marquis of Pescara]]|1509|1525|end=d}} | occupation = Poet | issue = }} [[File: Vittoria Colonna galeria colonna, rome.jpg|thumb|{{center|Portrait of Vittoria Colonna by Girolamo Muziano}}]] '''ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ''':1490-1547. [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ [[ಕವಯಿತ್ರಿ]]. ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ [[ಕವನ]] ರಚನೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಕೆಲಕಾಲ ಪತಿಯಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದಳಲ್ಲದೆ ಪತಿ ಗತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕಾನ್ವೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲೂ ದೀನದಲಿತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ಕಳೆದಳು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೆಲೆಂಜಲೊ]]ವಿನೊಡನೆ ಈಕೆಗಿದ್ದ ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದೆ.'' ದಿ ರೈಮ್ ಸ್ಪಿರಿಚುಯ್ಯಾಲಿ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ 1490 ರಲ್ಲಿ <ref name=Biography>[https://www.lib.uchicago.edu/efts/IWW/BIOS/A0011.html Colonna, Victoria]</ref>ಇಟಲಿಯ ಲಾಜಿಯೊದ ಮರಿನೋದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು [ <ref name=Adwent>[http://www.newadvent.org/cathen/04128b.htm Vitoria Colonna]</ref> ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೊ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೆಸ್ ಡಿ ಮಾಂಟೆಫೆಲ್ಟ್ರೋ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ. <ref name="Biography" /> 1509 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೆಸ್ಕಾರಾದ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಫೆರಾಂಟೆ ಡಿ'ಅವಾಲೋಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . [ 1 ] ಅವರು ನೈಟ್ <ref name="Biography" /> ಮನೆಯಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು . ಅವರು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು . 1512 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು . <ref name="Biography" /> 1525 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾವಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ನಿಧನರಾದರು . <ref name="Biography" /> ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕೊಲೊನ್ನಾ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ವಿಧವೆ , ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಅವರು [[ನವೋದಯ|ನವೋದಯದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಕವಿ . <ref name="Biography" /> ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು <ref name="Adwent" /> 1547 ರಲ್ಲಿ. <ref name="Biography" /> == ಕೃತಿಗಳು == ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ , ''ರೈಮ್'' ( ''ರೈಮ್ಸ್'' ) 1538 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . ಅವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು<ref name=Encyclopaedia>[https://www.britannica.com/biography/Vittoria-Colonna Vitoria Colonna, Italian poet]</ref> . ಅವರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದ ಹನ್ನೆರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಲುಡೋವಿಕೊ ಅರಿಯೊಸ್ಟೊ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು . <ref name="Encyclopaedia" /> ಅವರು ಇತರ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು , ಜಾಕೋಪೊ ಸನ್ನಾಝಾರೊ , ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಬೆಂಬೊ , ಬಾಲ್ಡಸ್ಸರೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಕೊಲೊನ್ನಾ ಒಟ್ಟಾವಾ ರಿಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾನೆಟ್‌ಗಳು , ''ಕ್ಯಾನ್‌ಜೋನ್'' (ಹಾಡುಗಳು) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು . ಅವರು ''ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲೊ ಡೆಲ್ ಟ್ರಿಯಾನ್‌ಫೊ ಡಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋ'' ( ''ಕ್ರಿಸ್ತನ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಅಧ್ಯಾಯ'' ) ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಸಹ ಬರೆದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.jimandellen.org/vcpoetry/vcbiblio.html Bibliography for Vittoria Colonna], compiled by Ellen Moody. *{{librivox book|title=Historic Girlhoods}} (with a chapter on Vittoria Colonna) * {{Librivox author |id=14857}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== nf8n2t9hppstg7lcr762qz7xzvzp4ax 1371770 1371769 2026-04-21T12:04:13Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಯಿತ್ರಿ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371770 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ | title = [[Marchioness of Pescara]] | image = Sebastiano del Piombo - Vittoria Colonna (?) - Google Art Project.jpg | image_size = 220 | successor = | birth_date = April 1490 | birth_place = [[Marino, Lazio|Marino]], [[Papal States]] {{small|(present-day Italy)}} | caption = Vittoria Colonna, by [[Sebastiano del Piombo]], {{c.|1520}} | CoA = | tenure = | predecessor = | death_date = {{death date and age|df=y|1547|2|25|1490|4}} | death_place = Rome, Papal States {{small|(present-day Italy)}} | noble family = [[Colonna family|Colonna]] | father = [[Fabrizio Colonna]] | mother = [[Agnese da Montefeltro]] | spouse = {{marriage|[[Fernando Francesco d'Ávalos|Fernando Francesco d'Ávalos, Marquis of Pescara]]|1509|1525|end=d}} | occupation = Poet | issue = }} [[File: Vittoria Colonna galeria colonna, rome.jpg|thumb|{{center|Portrait of Vittoria Colonna by Girolamo Muziano}}]] '''ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ''':1490-1547. [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ [[ಕವಯಿತ್ರಿ]]. ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ [[ಕವನ]] ರಚನೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಕೆಲಕಾಲ ಪತಿಯಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದಳಲ್ಲದೆ ಪತಿ ಗತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕಾನ್ವೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲೂ ದೀನದಲಿತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ಕಳೆದಳು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೆಲೆಂಜಲೊ]]ವಿನೊಡನೆ ಈಕೆಗಿದ್ದ ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದೆ.'' ದಿ ರೈಮ್ ಸ್ಪಿರಿಚುಯ್ಯಾಲಿ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ 1490 ರಲ್ಲಿ <ref name=Biography>[https://www.lib.uchicago.edu/efts/IWW/BIOS/A0011.html Colonna, Victoria]</ref>ಇಟಲಿಯ ಲಾಜಿಯೊದ ಮರಿನೋದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು [ <ref name=Adwent>[http://www.newadvent.org/cathen/04128b.htm Vitoria Colonna]</ref> ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೊ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೆಸ್ ಡಿ ಮಾಂಟೆಫೆಲ್ಟ್ರೋ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ. <ref name="Biography" /> 1509 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೆಸ್ಕಾರಾದ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಫೆರಾಂಟೆ ಡಿ'ಅವಾಲೋಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . [ 1 ] ಅವರು ನೈಟ್ <ref name="Biography" /> ಮನೆಯಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು . ಅವರು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು . 1512 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು . <ref name="Biography" /> 1525 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾವಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ನಿಧನರಾದರು . <ref name="Biography" /> ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕೊಲೊನ್ನಾ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ವಿಧವೆ , ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಅವರು [[ನವೋದಯ|ನವೋದಯದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಕವಿ . <ref name="Biography" /> ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು <ref name="Adwent" /> 1547 ರಲ್ಲಿ. <ref name="Biography" /> == ಕೃತಿಗಳು == ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ , ''ರೈಮ್'' ( ''ರೈಮ್ಸ್'' ) 1538 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . ಅವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು<ref name=Encyclopaedia>[https://www.britannica.com/biography/Vittoria-Colonna Vitoria Colonna, Italian poet]</ref> . ಅವರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದ ಹನ್ನೆರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಲುಡೋವಿಕೊ ಅರಿಯೊಸ್ಟೊ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು . <ref name="Encyclopaedia" /> ಅವರು ಇತರ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು , ಜಾಕೋಪೊ ಸನ್ನಾಝಾರೊ , ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಬೆಂಬೊ , ಬಾಲ್ಡಸ್ಸರೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಕೊಲೊನ್ನಾ ಒಟ್ಟಾವಾ ರಿಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾನೆಟ್‌ಗಳು , ''ಕ್ಯಾನ್‌ಜೋನ್'' (ಹಾಡುಗಳು) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು . ಅವರು ''ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲೊ ಡೆಲ್ ಟ್ರಿಯಾನ್‌ಫೊ ಡಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋ'' ( ''ಕ್ರಿಸ್ತನ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಅಧ್ಯಾಯ'' ) ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಸಹ ಬರೆದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.jimandellen.org/vcpoetry/vcbiblio.html Bibliography for Vittoria Colonna], compiled by Ellen Moody. *{{librivox book|title=Historic Girlhoods}} (with a chapter on Vittoria Colonna) * {{Librivox author |id=14857}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ]] cpd7gfdcrkz5mu19nastl29ajbapqzp 1371771 1371770 2026-04-21T12:04:29Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಇಟಲಿ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371771 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ | title = [[Marchioness of Pescara]] | image = Sebastiano del Piombo - Vittoria Colonna (?) - Google Art Project.jpg | image_size = 220 | successor = | birth_date = April 1490 | birth_place = [[Marino, Lazio|Marino]], [[Papal States]] {{small|(present-day Italy)}} | caption = Vittoria Colonna, by [[Sebastiano del Piombo]], {{c.|1520}} | CoA = | tenure = | predecessor = | death_date = {{death date and age|df=y|1547|2|25|1490|4}} | death_place = Rome, Papal States {{small|(present-day Italy)}} | noble family = [[Colonna family|Colonna]] | father = [[Fabrizio Colonna]] | mother = [[Agnese da Montefeltro]] | spouse = {{marriage|[[Fernando Francesco d'Ávalos|Fernando Francesco d'Ávalos, Marquis of Pescara]]|1509|1525|end=d}} | occupation = Poet | issue = }} [[File: Vittoria Colonna galeria colonna, rome.jpg|thumb|{{center|Portrait of Vittoria Colonna by Girolamo Muziano}}]] '''ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಕೊಲೊನ್ನ''':1490-1547. [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ [[ಕವಯಿತ್ರಿ]]. ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ [[ಕವನ]] ರಚನೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಕೆಲಕಾಲ ಪತಿಯಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದಳಲ್ಲದೆ ಪತಿ ಗತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕಾನ್ವೆಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲೂ ದೀನದಲಿತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ಕಳೆದಳು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೆಲೆಂಜಲೊ]]ವಿನೊಡನೆ ಈಕೆಗಿದ್ದ ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದೆ.'' ದಿ ರೈಮ್ ಸ್ಪಿರಿಚುಯ್ಯಾಲಿ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ 1490 ರಲ್ಲಿ <ref name=Biography>[https://www.lib.uchicago.edu/efts/IWW/BIOS/A0011.html Colonna, Victoria]</ref>ಇಟಲಿಯ ಲಾಜಿಯೊದ ಮರಿನೋದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು [ <ref name=Adwent>[http://www.newadvent.org/cathen/04128b.htm Vitoria Colonna]</ref> ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೊ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೆಸ್ ಡಿ ಮಾಂಟೆಫೆಲ್ಟ್ರೋ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ. <ref name="Biography" /> 1509 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೆಸ್ಕಾರಾದ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಫೆರಾಂಟೆ ಡಿ'ಅವಾಲೋಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . [ 1 ] ಅವರು ನೈಟ್ <ref name="Biography" /> ಮನೆಯಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು . ಅವರು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು . 1512 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು . <ref name="Biography" /> 1525 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾವಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ನಿಧನರಾದರು . <ref name="Biography" /> ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕೊಲೊನ್ನಾ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ವಿಧವೆ , ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಅವರು [[ನವೋದಯ|ನವೋದಯದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಕವಿ . <ref name="Biography" /> ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು <ref name="Adwent" /> 1547 ರಲ್ಲಿ. <ref name="Biography" /> == ಕೃತಿಗಳು == ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ , ''ರೈಮ್'' ( ''ರೈಮ್ಸ್'' ) 1538 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . ಅವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು<ref name=Encyclopaedia>[https://www.britannica.com/biography/Vittoria-Colonna Vitoria Colonna, Italian poet]</ref> . ಅವರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕದ ಹನ್ನೆರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ವಿಟ್ಟೋರಿಯಾ ಕೊಲೊನ್ನಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಲುಡೋವಿಕೊ ಅರಿಯೊಸ್ಟೊ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು . <ref name="Encyclopaedia" /> ಅವರು ಇತರ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು , ಜಾಕೋಪೊ ಸನ್ನಾಝಾರೊ , ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಬೆಂಬೊ , ಬಾಲ್ಡಸ್ಸರೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು . <ref name="Biography" /> ಕೊಲೊನ್ನಾ ಒಟ್ಟಾವಾ ರಿಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾನೆಟ್‌ಗಳು , ''ಕ್ಯಾನ್‌ಜೋನ್'' (ಹಾಡುಗಳು) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು . ಅವರು ''ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲೊ ಡೆಲ್ ಟ್ರಿಯಾನ್‌ಫೊ ಡಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋ'' ( ''ಕ್ರಿಸ್ತನ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಅಧ್ಯಾಯ'' ) ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಸಹ ಬರೆದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.jimandellen.org/vcpoetry/vcbiblio.html Bibliography for Vittoria Colonna], compiled by Ellen Moody. *{{librivox book|title=Historic Girlhoods}} (with a chapter on Vittoria Colonna) * {{Librivox author |id=14857}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿ]] 1g75zyjh65q8pzu8bg0nxpqzhcyu8al 0 179011 1371812 2026-04-22T05:23:23Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371812 wikitext text/x-wiki [[File:Beta-Carotin.svg|thumb|class=skin-invert-image|Chemical structure of β-[[carotene]], a common natural pigment|420px]] '''ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು''' ಕ್ಯಾರಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ [[ಕೆರಾಟಿನ್‍|ಕೆರೊಟೀನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಮೂರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ (α-,(-ಮತ್ತು γ ಕೆರೊಟೀನ್) ನಿಕಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗ. ಇವು ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತಿಳಿ ಅರಿಸಿನ, ಅರಿಸಿನ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅರಿಸಿನ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಊದಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ==ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ವರ್ಣಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. [[ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕ್ರೊಮಾಟಾಗ್ರಫಿ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮಿಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸರ್ ತಂತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ==ಲಭ್ಯತೆ== [[File:72 - gac.jpg|thumb|[[Gac]] fruit, rich in lycopene]] [[File:Acer japonicum Vitifolium JPG1fu.jpg|thumb|Yellow and orange leaf colors in autumn are due to carotenoids, which are visible after chlorophyll degrades for the season.]] [[File:Prunus armeniaca Nubra Valley.jpg|thumb|[[Apricot]]s, rich in carotenoids]] ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿ ಅನಂತರ ನಾನಾ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದೇಹ ಆಯ್ದೋ ಆಯದೆಯೋ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ವಿಟಮಿನ್ ರಾತ್ರಿಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ==ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ== ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಆಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಕಿಣ್ವಗಳು|ಕಿಣ್ವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ-ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವೂ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅವು ತಡೆ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಸು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು [[ರಕ್ತ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡು, ಎಮ್ಮೆಯದಾದರೋ ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಳಿ. [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತೋಫಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ರೂಪದ ಕೆರೊಟಿನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಂಟು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿ ಆಕರ್ಷಣ (ಪೋಟೋಟ್ರಾಪಿಸಂ) ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹುಶಃ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುವು. ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಎ]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್ [[ಗುಲ್ಮಹರ್|ಗುಲ್‍ಮೊಹರ್]] ಮರದ ಹೂ, [[ಮಾವು]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪರಂಗಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರಂತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸರಬರಾಜಾಗಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{MeshName|Carotenoids}} ewuqs3hevhfglefcf8vtek4kemq17rs 1371813 1371812 2026-04-22T05:23:48Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371813 wikitext text/x-wiki [[File:Beta-Carotin.svg|thumb|class=skin-invert-image|Chemical structure of β-[[carotene]], a common natural pigment|420px]] '''ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು''' ಕ್ಯಾರಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ [[ಕೆರಾಟಿನ್‍|ಕೆರೊಟೀನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಮೂರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ (α-,(-ಮತ್ತು γ ಕೆರೊಟೀನ್) ನಿಕಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗ. ಇವು ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತಿಳಿ ಅರಿಸಿನ, ಅರಿಸಿನ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅರಿಸಿನ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಊದಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ==ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ವರ್ಣಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. [[ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕ್ರೊಮಾಟಾಗ್ರಫಿ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮಿಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸರ್ ತಂತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ==ಲಭ್ಯತೆ== [[File:72 - gac.jpg|thumb|[[Gac]] fruit, rich in lycopene]] [[File:Acer japonicum Vitifolium JPG1fu.jpg|thumb|Yellow and orange leaf colors in autumn are due to carotenoids, which are visible after chlorophyll degrades for the season.]] [[File:Prunus armeniaca Nubra Valley.jpg|thumb|[[Apricot]]s, rich in carotenoids]] ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿ ಅನಂತರ ನಾನಾ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದೇಹ ಆಯ್ದೋ ಆಯದೆಯೋ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ವಿಟಮಿನ್ ರಾತ್ರಿಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ==ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ== ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಆಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಕಿಣ್ವಗಳು|ಕಿಣ್ವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ-ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವೂ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅವು ತಡೆ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಸು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು [[ರಕ್ತ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡು, ಎಮ್ಮೆಯದಾದರೋ ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಳಿ. [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತೋಫಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ರೂಪದ ಕೆರೊಟಿನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಂಟು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿ ಆಕರ್ಷಣ (ಪೋಟೋಟ್ರಾಪಿಸಂ) ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹುಶಃ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುವು. ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಎ]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್ [[ಗುಲ್ಮಹರ್|ಗುಲ್‍ಮೊಹರ್]] ಮರದ ಹೂ, [[ಮಾವು]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪರಂಗಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರಂತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸರಬರಾಜಾಗಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{MeshName|Carotenoids}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] kdii0kc3o4sgwdle50217u52eh89vue 1371814 1371813 2026-04-22T05:24:02Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಣ್ಣಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371814 wikitext text/x-wiki [[File:Beta-Carotin.svg|thumb|class=skin-invert-image|Chemical structure of β-[[carotene]], a common natural pigment|420px]] '''ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು''' ಕ್ಯಾರಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ [[ಕೆರಾಟಿನ್‍|ಕೆರೊಟೀನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಮೂರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ (α-,(-ಮತ್ತು γ ಕೆರೊಟೀನ್) ನಿಕಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗ. ಇವು ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತಿಳಿ ಅರಿಸಿನ, ಅರಿಸಿನ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅರಿಸಿನ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಊದಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ==ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ವರ್ಣಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. [[ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕ್ರೊಮಾಟಾಗ್ರಫಿ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮಿಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸರ್ ತಂತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ==ಲಭ್ಯತೆ== [[File:72 - gac.jpg|thumb|[[Gac]] fruit, rich in lycopene]] [[File:Acer japonicum Vitifolium JPG1fu.jpg|thumb|Yellow and orange leaf colors in autumn are due to carotenoids, which are visible after chlorophyll degrades for the season.]] [[File:Prunus armeniaca Nubra Valley.jpg|thumb|[[Apricot]]s, rich in carotenoids]] ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿ ಅನಂತರ ನಾನಾ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದೇಹ ಆಯ್ದೋ ಆಯದೆಯೋ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ವಿಟಮಿನ್ ರಾತ್ರಿಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ==ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ== ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಆಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಕಿಣ್ವಗಳು|ಕಿಣ್ವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ-ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವೂ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅವು ತಡೆ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಸು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು [[ರಕ್ತ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡು, ಎಮ್ಮೆಯದಾದರೋ ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಳಿ. [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತೋಫಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ರೂಪದ ಕೆರೊಟಿನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಂಟು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿ ಆಕರ್ಷಣ (ಪೋಟೋಟ್ರಾಪಿಸಂ) ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹುಶಃ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುವು. ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಎ]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್ [[ಗುಲ್ಮಹರ್|ಗುಲ್‍ಮೊಹರ್]] ಮರದ ಹೂ, [[ಮಾವು]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪರಂಗಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರಂತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸರಬರಾಜಾಗಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{MeshName|Carotenoids}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಣ್ಣಗಳು]] gaxmc8eu9uh288rfpje0l8re7o1rlkg 1371815 1371814 2026-04-22T05:24:21Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371815 wikitext text/x-wiki [[File:Beta-Carotin.svg|thumb|class=skin-invert-image|Chemical structure of β-[[carotene]], a common natural pigment|420px]] '''ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು''' ಕ್ಯಾರಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ [[ಕೆರಾಟಿನ್‍|ಕೆರೊಟೀನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಮೂರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ (α-,(-ಮತ್ತು γ ಕೆರೊಟೀನ್) ನಿಕಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗ. ಇವು ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತಿಳಿ ಅರಿಸಿನ, ಅರಿಸಿನ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅರಿಸಿನ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಊದಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ==ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ವರ್ಣಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. [[ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕ್ರೊಮಾಟಾಗ್ರಫಿ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮಿಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸರ್ ತಂತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ==ಲಭ್ಯತೆ== [[File:72 - gac.jpg|thumb|[[Gac]] fruit, rich in lycopene]] [[File:Acer japonicum Vitifolium JPG1fu.jpg|thumb|Yellow and orange leaf colors in autumn are due to carotenoids, which are visible after chlorophyll degrades for the season.]] [[File:Prunus armeniaca Nubra Valley.jpg|thumb|[[Apricot]]s, rich in carotenoids]] ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿ ಅನಂತರ ನಾನಾ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದೇಹ ಆಯ್ದೋ ಆಯದೆಯೋ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ವಿಟಮಿನ್ ರಾತ್ರಿಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ==ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ== ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಆಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಕಿಣ್ವಗಳು|ಕಿಣ್ವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ-ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವೂ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅವು ತಡೆ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಸು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು [[ರಕ್ತ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡು, ಎಮ್ಮೆಯದಾದರೋ ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಳಿ. [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತೋಫಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ರೂಪದ ಕೆರೊಟಿನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಂಟು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿ ಆಕರ್ಷಣ (ಪೋಟೋಟ್ರಾಪಿಸಂ) ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹುಶಃ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುವು. ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಎ]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್ [[ಗುಲ್ಮಹರ್|ಗುಲ್‍ಮೊಹರ್]] ಮರದ ಹೂ, [[ಮಾವು]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪರಂಗಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರಂತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸರಬರಾಜಾಗಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{MeshName|Carotenoids}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಣ್ಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] drg0rvxwzwdsy6obkf7qur901ukmwge 1371816 1371815 2026-04-22T05:24:41Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371816 wikitext text/x-wiki [[File:Beta-Carotin.svg|thumb|class=skin-invert-image|Chemical structure of β-[[carotene]], a common natural pigment|420px]] '''ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು''' ಕ್ಯಾರಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ [[ಕೆರಾಟಿನ್‍|ಕೆರೊಟೀನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಮೂರು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ (α-,(-ಮತ್ತು γ ಕೆರೊಟೀನ್) ನಿಕಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ವರ್ಗ. ಇವು ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಇವು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತಿಳಿ ಅರಿಸಿನ, ಅರಿಸಿನ, ಕಿತ್ತಳೆ ಅರಿಸಿನ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಊದಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ==ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ವರ್ಣಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. [[ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಕ್ರೊಮಾಟಾಗ್ರಫಿ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಫೋಟೋಮಿಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸರ್ ತಂತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ==ಲಭ್ಯತೆ== [[File:72 - gac.jpg|thumb|[[Gac]] fruit, rich in lycopene]] [[File:Acer japonicum Vitifolium JPG1fu.jpg|thumb|Yellow and orange leaf colors in autumn are due to carotenoids, which are visible after chlorophyll degrades for the season.]] [[File:Prunus armeniaca Nubra Valley.jpg|thumb|[[Apricot]]s, rich in carotenoids]] ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿ ಅನಂತರ ನಾನಾ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದೇಹ ಆಯ್ದೋ ಆಯದೆಯೋ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ವಿಟಮಿನ್ ರಾತ್ರಿಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ==ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ== ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಆಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಕಿಣ್ವಗಳು|ಕಿಣ್ವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದಕ್ಷತೆ-ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವೂ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅವು ತಡೆ ಹಾಕಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಸು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ. ಈ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು [[ರಕ್ತ]]ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ತಿಳಿ ಹಳದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಡು, ಎಮ್ಮೆಯದಾದರೋ ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಳಿ. [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತೋಫಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ರೂಪದ ಕೆರೊಟಿನ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಂಟು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿ ಆಕರ್ಷಣ (ಪೋಟೋಟ್ರಾಪಿಸಂ) ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹುಶಃ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುವು. ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಎ]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್ [[ಗುಲ್ಮಹರ್|ಗುಲ್‍ಮೊಹರ್]] ಮರದ ಹೂ, [[ಮಾವು]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪರಂಗಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆರೊಟಿನಾಯ್ಡುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರಂತೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಯುವಕರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಕಾಯಿಲೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸರಬರಾಜಾಗಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{MeshName|Carotenoids}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಣ್ಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ]] otgula7pxkqpw3kjru4jp2hsvkyh79p 0 179012 1371820 2026-04-22T06:14:53Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371820 wikitext text/x-wiki [[File:Handkerchief,_embroidered_initials,_%27H.S.%27_--_White_applique_on_linen_batiste_with_needlepoint_fillings;_embroidered_initials._Made_in_Germany_or_Switzerland,_19th_century._LACMA_60.41.108.jpg|thumb|White applique on linen batiste, a type of cambric, with needlepoint fillings]] [[File:Morning blouse (matinee) in white cambric, decorated with embroidery, 1850-1855.jpg|thumb|Morning blouse made of cambric]] [[File:Charvet corsage.jpg|thumb|upright|[[Corsage (bodice)|Corsage]] made of cambric (1898)]] '''ಕೇಂಬ್ರಿಕ್''' ಒತ್ತಾದ ತಟ್ಟು (ರೀಡ್) ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕು [[ದಾರ]]ಗಳಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಸಾದಾ ಬಟ್ಟೆ<ref name="Brewster1814">{{cite book |author= Sir David Brewster |title=Second American edition of the new Edinburgh encyclopædia |url= https://books.google.com/books?id=RwsoAAAAYAAJ&pg=PA189|year= 1814|publisher= Published by Samuel Whiting and John L. Tiffany [and others] |pages= 189–190}}</ref> . ಮೊದಲು [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂಬ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ [[ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಈ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟ್ಟು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ ನೂರು ಮನೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಹೊಕ್ಕು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 80 ಎಳೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ನೂಲು 60ರಿಂದ 80ರದು. ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಲಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರ ಅಂಗಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ಆದ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಬಲು ಹಸನಾದ ಬಟ್ಟೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕಂಠಾಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐರಿಷ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಯೇ. ಇದನ್ನು ಉಡುಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಕರವಸ್ತ್ರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|last1= Westman|first1= Hab'k O.|title= Transactions of the Society of Literary & Scientific Chiffoniers|date= 1844|publisher= Harper & Brothers|location= New York|page= 58|url= https://books.google.com/books?id=UixkAAAAcAAJ&pg=PA58}}</ref> ಒಂದು ವಿಧದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಪ್ಪಗೊಂಡ (ಫಿನಿಷ್ಡ್) ಕೇಂಬ್ರಿಕನ್ನು ಕಿಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಪದರಕ್ಕೆ (ಲೈನಿಂಗ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಪ್ಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಬಿಗಿತ (ಸ್ಟಿಫ್‍ನೆಸ್), ನುಣುಪು, ಮಂಕು, ಹೊಳಪು ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಂಟು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.wisegeek.com/what-is-cambric.htm Article on cambric] * [https://www.thosethatknow.co.uk/chambray-work-shirts/ The history of cambric's use in clothing] * [https://www.gulahmedshop.com/blog/post/why-wear-cambric Article on why to wear cambric] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 87hf9edojh90t1ocovdt07e03xcfvn5 1371821 1371820 2026-04-22T06:15:09Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371821 wikitext text/x-wiki [[File:Handkerchief,_embroidered_initials,_%27H.S.%27_--_White_applique_on_linen_batiste_with_needlepoint_fillings;_embroidered_initials._Made_in_Germany_or_Switzerland,_19th_century._LACMA_60.41.108.jpg|thumb|White applique on linen batiste, a type of cambric, with needlepoint fillings]] [[File:Morning blouse (matinee) in white cambric, decorated with embroidery, 1850-1855.jpg|thumb|Morning blouse made of cambric]] [[File:Charvet corsage.jpg|thumb|upright|[[Corsage (bodice)|Corsage]] made of cambric (1898)]] '''ಕೇಂಬ್ರಿಕ್''' ಒತ್ತಾದ ತಟ್ಟು (ರೀಡ್) ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕು [[ದಾರ]]ಗಳಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಸಾದಾ ಬಟ್ಟೆ<ref name="Brewster1814">{{cite book |author= Sir David Brewster |title=Second American edition of the new Edinburgh encyclopædia |url= https://books.google.com/books?id=RwsoAAAAYAAJ&pg=PA189|year= 1814|publisher= Published by Samuel Whiting and John L. Tiffany [and others] |pages= 189–190}}</ref> . ಮೊದಲು [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂಬ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ [[ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಈ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟ್ಟು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ ನೂರು ಮನೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಹೊಕ್ಕು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 80 ಎಳೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ನೂಲು 60ರಿಂದ 80ರದು. ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಲಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರ ಅಂಗಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ಆದ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಬಲು ಹಸನಾದ ಬಟ್ಟೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕಂಠಾಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐರಿಷ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಯೇ. ಇದನ್ನು ಉಡುಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಕರವಸ್ತ್ರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|last1= Westman|first1= Hab'k O.|title= Transactions of the Society of Literary & Scientific Chiffoniers|date= 1844|publisher= Harper & Brothers|location= New York|page= 58|url= https://books.google.com/books?id=UixkAAAAcAAJ&pg=PA58}}</ref> ಒಂದು ವಿಧದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಪ್ಪಗೊಂಡ (ಫಿನಿಷ್ಡ್) ಕೇಂಬ್ರಿಕನ್ನು ಕಿಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಪದರಕ್ಕೆ (ಲೈನಿಂಗ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಪ್ಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಬಿಗಿತ (ಸ್ಟಿಫ್‍ನೆಸ್), ನುಣುಪು, ಮಂಕು, ಹೊಳಪು ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಂಟು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.wisegeek.com/what-is-cambric.htm Article on cambric] * [https://www.thosethatknow.co.uk/chambray-work-shirts/ The history of cambric's use in clothing] * [https://www.gulahmedshop.com/blog/post/why-wear-cambric Article on why to wear cambric] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] qzh3zqz4ng1ofb92fc4d7xwqs13x4my 1371822 1371821 2026-04-22T06:15:25Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಉಡುಪುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371822 wikitext text/x-wiki [[File:Handkerchief,_embroidered_initials,_%27H.S.%27_--_White_applique_on_linen_batiste_with_needlepoint_fillings;_embroidered_initials._Made_in_Germany_or_Switzerland,_19th_century._LACMA_60.41.108.jpg|thumb|White applique on linen batiste, a type of cambric, with needlepoint fillings]] [[File:Morning blouse (matinee) in white cambric, decorated with embroidery, 1850-1855.jpg|thumb|Morning blouse made of cambric]] [[File:Charvet corsage.jpg|thumb|upright|[[Corsage (bodice)|Corsage]] made of cambric (1898)]] '''ಕೇಂಬ್ರಿಕ್''' ಒತ್ತಾದ ತಟ್ಟು (ರೀಡ್) ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕು [[ದಾರ]]ಗಳಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಸಾದಾ ಬಟ್ಟೆ<ref name="Brewster1814">{{cite book |author= Sir David Brewster |title=Second American edition of the new Edinburgh encyclopædia |url= https://books.google.com/books?id=RwsoAAAAYAAJ&pg=PA189|year= 1814|publisher= Published by Samuel Whiting and John L. Tiffany [and others] |pages= 189–190}}</ref> . ಮೊದಲು [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂಬ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ [[ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಈ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟ್ಟು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ ನೂರು ಮನೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಹೊಕ್ಕು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 80 ಎಳೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ನೂಲು 60ರಿಂದ 80ರದು. ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಲಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರ ಅಂಗಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ಆದ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಬಲು ಹಸನಾದ ಬಟ್ಟೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕಂಠಾಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐರಿಷ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಯೇ. ಇದನ್ನು ಉಡುಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಕರವಸ್ತ್ರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|last1= Westman|first1= Hab'k O.|title= Transactions of the Society of Literary & Scientific Chiffoniers|date= 1844|publisher= Harper & Brothers|location= New York|page= 58|url= https://books.google.com/books?id=UixkAAAAcAAJ&pg=PA58}}</ref> ಒಂದು ವಿಧದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಪ್ಪಗೊಂಡ (ಫಿನಿಷ್ಡ್) ಕೇಂಬ್ರಿಕನ್ನು ಕಿಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಪದರಕ್ಕೆ (ಲೈನಿಂಗ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಪ್ಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಬಿಗಿತ (ಸ್ಟಿಫ್‍ನೆಸ್), ನುಣುಪು, ಮಂಕು, ಹೊಳಪು ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಂಟು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.wisegeek.com/what-is-cambric.htm Article on cambric] * [https://www.thosethatknow.co.uk/chambray-work-shirts/ The history of cambric's use in clothing] * [https://www.gulahmedshop.com/blog/post/why-wear-cambric Article on why to wear cambric] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು]] alzp78tjb997mtkktjij2xessjxm0c0 1371823 1371822 2026-04-22T06:16:54Z VASANTH S.N. 728 1371823 wikitext text/x-wiki [[File:Handkerchief,_embroidered_initials,_%27H.S.%27_--_White_applique_on_linen_batiste_with_needlepoint_fillings;_embroidered_initials._Made_in_Germany_or_Switzerland,_19th_century._LACMA_60.41.108.jpg|thumb|White applique on linen batiste, a type of cambric, with needlepoint fillings]] [[File:Morning blouse (matinee) in white cambric, decorated with embroidery, 1850-1855.jpg|thumb|Morning blouse made of cambric]] [[File:Charvet corsage.jpg|thumb|upright|[[Corsage (bodice)|Corsage]] made of cambric (1898)]] '''ಕೇಂಬ್ರಿಕ್''' ಒತ್ತಾದ ತಟ್ಟು (ರೀಡ್) ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕು [[ದಾರ]]ಗಳಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಸಾದಾ ಬಟ್ಟೆ<ref name="Brewster1814">{{cite book |author= Sir David Brewster |title=Second American edition of the new Edinburgh encyclopædia |url= https://books.google.com/books?id=RwsoAAAAYAAJ&pg=PA189|year= 1814|publisher= Published by Samuel Whiting and John L. Tiffany [and others] |pages= 189–190}}</ref> . ಮೊದಲು [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂಬ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ [[ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಈ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟ್ಟು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ ನೂರು ಮನೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಹೊಕ್ಕು ಅಂಗುಲಕ್ಕೆ 80 ಎಳೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ನೂಲು 60ರಿಂದ 80ರದು. ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಸ್ಲಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರ ಅಂಗಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ಆದ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಬಲು ಹಸನಾದ ಬಟ್ಟೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕಂಠಾಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐರಿಷ್ ಕೇಂಬ್ರಿಕ್ ಲಿನನ್ ಬಟ್ಟೆಯೇ. ಇದನ್ನು ಉಡುಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಕರವಸ್ತ್ರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book|last1= Westman|first1= Hab'k O.|title= Transactions of the Society of Literary & Scientific Chiffoniers|date= 1844|publisher= Harper & Brothers|location= New York|page= 58|url= https://books.google.com/books?id=UixkAAAAcAAJ&pg=PA58}}</ref> ಒಂದು ವಿಧದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಪ್ಪಗೊಂಡ (ಫಿನಿಷ್ಡ್) ಕೇಂಬ್ರಿಕನ್ನು ಕಿಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಪದರಕ್ಕೆ (ಲೈನಿಂಗ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಪ್ಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಬಿಗಿತ (ಸ್ಟಿಫ್‍ನೆಸ್), ನುಣುಪು, ಮಂಕು, ಹೊಳಪು ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಂಟು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.wisegeek.com/what-is-cambric.htm Article on cambric] * [https://www.thosethatknow.co.uk/chambray-work-shirts/ The history of cambric's use in clothing] * [https://www.gulahmedshop.com/blog/post/why-wear-cambric Article on why to wear cambric] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು]] {Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೇಂಬ್ರಿಕ್}} rtk8112y0ukvtsm2irqv5yha14dc1l1 0 179013 1371833 2026-04-22T10:01:42Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371833 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ | settlement_type = [[List of municipalities in Massachusetts|City]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 285 | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2017 City Hall from south, Cambridge, Massachusetts.jpg | caption1 = [[City Hall (Cambridge, Massachusetts)|City Hall]] | image2 = Widener Library.jpg | caption2 = [[Widener Library]] | image3 = Stata Center (05773p).jpg | caption3 = [[Stata Center]] | image4 = Sunrise over Central Square.jpg | caption4 = [[Central Square (Cambridge)|Central Square]] | image5 = Harvard Yard in autumn, Boston, Massachusetts, 2015.jpg | caption5 = [[Harvard Yard]] | image6 = 08-1323-fresh pond-sky.jpg | caption6 = [[Fresh Pond (Cambridge, Massachusetts)|Fresh Pond]] }} | image_flag = Flag of Cambridge, Massachusetts.svg | flag_size = 110px | image_seal = Seal of Cambridge, Massachusetts.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 90px | nickname = | motto = {{force singular}}{{nowrap|''Literis Antiquis Novis Institutis Decora'' {{smaller|([[Latin]])}}<br />{{smaller|"Distinguished for Classical Learning and New Institutions"}}}}"<ref name="chcfaq">{{cite web |url=http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |title=Frequently Asked Questions |author=Cambridge Historical Commission |publisher=City of Cambridge |access-date=September 11, 2016 |archive-date=September 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913122932/http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |url-status=live }}</ref> | image_map = Middlesex County Massachusetts incorporated and unincorporated areas Cambridge highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = Location of Cambridge in [[Middlesex County, Massachusetts]] | pushpin_map = Boston Metro#Massachusetts#USA | pushpin_map_caption = Location in Boston Metro##Location in Massachusetts##Location in the United States | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = left | coordinates = {{Coord|42|22|25|N|71|06|38|W|region:US-MA_(118,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[Massachusetts]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] | subdivision_name2 = [[Middlesex County, Massachusetts|Middlesex]] | established_title = Settled | established_date = 1630 | established_title2 = Incorporated | established_date2 = 1636 | established_title3 = City | established_date3 = 1846 | government_type = [[Council–manager]] | leader_title = Mayor | leader_name = [[Sumbul Siddiqui]] | leader_title1 = Vice mayor | leader_name1 = Burhan Azeem | leader_title2 = City manager | leader_name2 = Yi-An Huang | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = 18.40 | area_total_sq_mi = 7.10 | area_land_km2 = 16.57 | area_land_sq_mi = 6.40 | area_water_km2 = 1.83 | area_water_sq_mi = 0.71 | elevation_m = 12 | elevation_ft = 40 | population_total = 118403 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_density_km2 = 7147.01 | population_density_sq_mi = 18512.04 | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = [[Cantabrigian]] | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset_DST = −4 | postal_code_type = ZIP Codes | postal_code = 02138–02142 | area_code = [[Area code 617|617]] / [[Area code 857|857]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 25-11000 | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0617365 | website = {{URL|cambridgema.gov}} | subdivision_type3 = [[List of regions in the United States|Region]] | subdivision_name3 = [[New England]] | named_for = [[University of Cambridge]] | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 21, 2022|archive-date=May 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528021656/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|url-status=live}}</ref> | pop_est_as_of = | pop_est_footnotes = | population_est = | population_footnotes = }} '''ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾ]]ನದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದರೂ ಆದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್|ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್]] ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೮,೪೦೩ (೨೦೨೦). ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1630ರಲ್ಲಿ-ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ. ಆ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (1638) ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವಾದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಹಲವರ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಗೌರವ ಬಾಸ್ಟನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತಣ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಿರುಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಂಟು. 1637 ಮತ್ತು 1647ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಲೋಚನಾಸಭೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ಆ ಮತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಾದಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದುವು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ (1775-1783) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೇನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿತ್ತು. ಬಂಕರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋದವರೇ. ಇಲ್ಲಿ 1923ರ ವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಎಲ್ಮ್ ಮರದ ಕೆಳಗೇ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] 1775ರ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಖಂಡಾಂತರ ಪಡೆಗಳ ದಂಡ ನಾಯಕನಾದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ವಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್‍ಲಾಂಗ್‍ಫೆಲೊ ಇದ್ದ (1837-82). 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ರಸೆಲ್ ಲೊವೆಲ್ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ. ಇವರೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಲೂಯಿ ಅಗಾಸಿಸ್, ಅಸಾ ಗ್ರೇ, ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ನಾರ್ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್, ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ, ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್ ಹೊವೆಲ್ಸ್, ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿ. ವೋಟೊ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದ್ದರು. {{wide image|Cambridge skyline November 2016 panorama.jpg|900px|Cambridge skyline in November 2016|90%|center|alt=Panorama of Cambridge skyline in November 2016}} <gallery mode="packed" caption="Areas of Cambridge"> File:Centralsquarecambridgemass.jpg|[[Central Square, Cambridge|Central Square]] File:Harvard square 2009j.JPG|[[Harvard Square]] File:Cambridge MA Inman Square.jpg|[[Inman Square]] </gallery> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವ್‍ರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (1639). ಆದರೆ ನಗರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್ಟನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ 400 ಉತ್ಪಾದನೋದ್ಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಲೋಹೋತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, [[ಮುದ್ರಣ]], ಪ್ರಕಾಶನ, ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಬೆಳೆದಿವೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]-ಎಂ.ಐ.ಟಿ.)-ಇವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರ== [[File:MIT Main Campus Aerial.jpg|thumb|An aerial view of part of [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]]'s main campus]] [[File:Dunster House.jpg|thumb|[[Dunster House]], one of 12 undergraduate dormitories at [[Harvard University]]]] ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರ್ಯಾಡ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದಲ್ಲೂ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕ ತರಗತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದವು ; ಕೆಲವಂತೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂಥವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಸರ್ವೋಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ (ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ಸ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಅತೀತಶಬ್ದ ಗಾಳಿಸುರಂಗಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಖಭೌತ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Official website|http://www.cambridgema.gov/}} * {{OSM relation|1933745}} * [https://www.theinnovationtrail.org/ The Innovation Trail] – History of invention in Cambridge and Boston ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== tjoinilx95a8jawdzreesqc4c3hms4t 1371834 1371833 2026-04-22T10:02:03Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನಗರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371834 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ | settlement_type = [[List of municipalities in Massachusetts|City]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 285 | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2017 City Hall from south, Cambridge, Massachusetts.jpg | caption1 = [[City Hall (Cambridge, Massachusetts)|City Hall]] | image2 = Widener Library.jpg | caption2 = [[Widener Library]] | image3 = Stata Center (05773p).jpg | caption3 = [[Stata Center]] | image4 = Sunrise over Central Square.jpg | caption4 = [[Central Square (Cambridge)|Central Square]] | image5 = Harvard Yard in autumn, Boston, Massachusetts, 2015.jpg | caption5 = [[Harvard Yard]] | image6 = 08-1323-fresh pond-sky.jpg | caption6 = [[Fresh Pond (Cambridge, Massachusetts)|Fresh Pond]] }} | image_flag = Flag of Cambridge, Massachusetts.svg | flag_size = 110px | image_seal = Seal of Cambridge, Massachusetts.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 90px | nickname = | motto = {{force singular}}{{nowrap|''Literis Antiquis Novis Institutis Decora'' {{smaller|([[Latin]])}}<br />{{smaller|"Distinguished for Classical Learning and New Institutions"}}}}"<ref name="chcfaq">{{cite web |url=http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |title=Frequently Asked Questions |author=Cambridge Historical Commission |publisher=City of Cambridge |access-date=September 11, 2016 |archive-date=September 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913122932/http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |url-status=live }}</ref> | image_map = Middlesex County Massachusetts incorporated and unincorporated areas Cambridge highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = Location of Cambridge in [[Middlesex County, Massachusetts]] | pushpin_map = Boston Metro#Massachusetts#USA | pushpin_map_caption = Location in Boston Metro##Location in Massachusetts##Location in the United States | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = left | coordinates = {{Coord|42|22|25|N|71|06|38|W|region:US-MA_(118,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[Massachusetts]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] | subdivision_name2 = [[Middlesex County, Massachusetts|Middlesex]] | established_title = Settled | established_date = 1630 | established_title2 = Incorporated | established_date2 = 1636 | established_title3 = City | established_date3 = 1846 | government_type = [[Council–manager]] | leader_title = Mayor | leader_name = [[Sumbul Siddiqui]] | leader_title1 = Vice mayor | leader_name1 = Burhan Azeem | leader_title2 = City manager | leader_name2 = Yi-An Huang | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = 18.40 | area_total_sq_mi = 7.10 | area_land_km2 = 16.57 | area_land_sq_mi = 6.40 | area_water_km2 = 1.83 | area_water_sq_mi = 0.71 | elevation_m = 12 | elevation_ft = 40 | population_total = 118403 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_density_km2 = 7147.01 | population_density_sq_mi = 18512.04 | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = [[Cantabrigian]] | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset_DST = −4 | postal_code_type = ZIP Codes | postal_code = 02138–02142 | area_code = [[Area code 617|617]] / [[Area code 857|857]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 25-11000 | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0617365 | website = {{URL|cambridgema.gov}} | subdivision_type3 = [[List of regions in the United States|Region]] | subdivision_name3 = [[New England]] | named_for = [[University of Cambridge]] | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 21, 2022|archive-date=May 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528021656/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|url-status=live}}</ref> | pop_est_as_of = | pop_est_footnotes = | population_est = | population_footnotes = }} '''ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾ]]ನದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದರೂ ಆದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್|ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್]] ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೮,೪೦೩ (೨೦೨೦). ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1630ರಲ್ಲಿ-ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ. ಆ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (1638) ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವಾದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಹಲವರ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಗೌರವ ಬಾಸ್ಟನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತಣ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಿರುಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಂಟು. 1637 ಮತ್ತು 1647ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಲೋಚನಾಸಭೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ಆ ಮತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಾದಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದುವು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ (1775-1783) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೇನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿತ್ತು. ಬಂಕರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋದವರೇ. ಇಲ್ಲಿ 1923ರ ವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಎಲ್ಮ್ ಮರದ ಕೆಳಗೇ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] 1775ರ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಖಂಡಾಂತರ ಪಡೆಗಳ ದಂಡ ನಾಯಕನಾದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ವಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್‍ಲಾಂಗ್‍ಫೆಲೊ ಇದ್ದ (1837-82). 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ರಸೆಲ್ ಲೊವೆಲ್ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ. ಇವರೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಲೂಯಿ ಅಗಾಸಿಸ್, ಅಸಾ ಗ್ರೇ, ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ನಾರ್ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್, ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ, ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್ ಹೊವೆಲ್ಸ್, ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿ. ವೋಟೊ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದ್ದರು. {{wide image|Cambridge skyline November 2016 panorama.jpg|900px|Cambridge skyline in November 2016|90%|center|alt=Panorama of Cambridge skyline in November 2016}} <gallery mode="packed" caption="Areas of Cambridge"> File:Centralsquarecambridgemass.jpg|[[Central Square, Cambridge|Central Square]] File:Harvard square 2009j.JPG|[[Harvard Square]] File:Cambridge MA Inman Square.jpg|[[Inman Square]] </gallery> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವ್‍ರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (1639). ಆದರೆ ನಗರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್ಟನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ 400 ಉತ್ಪಾದನೋದ್ಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಲೋಹೋತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, [[ಮುದ್ರಣ]], ಪ್ರಕಾಶನ, ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಬೆಳೆದಿವೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]-ಎಂ.ಐ.ಟಿ.)-ಇವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರ== [[File:MIT Main Campus Aerial.jpg|thumb|An aerial view of part of [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]]'s main campus]] [[File:Dunster House.jpg|thumb|[[Dunster House]], one of 12 undergraduate dormitories at [[Harvard University]]]] ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರ್ಯಾಡ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದಲ್ಲೂ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕ ತರಗತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದವು ; ಕೆಲವಂತೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂಥವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಸರ್ವೋಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ (ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ಸ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಅತೀತಶಬ್ದ ಗಾಳಿಸುರಂಗಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಖಭೌತ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Official website|http://www.cambridgema.gov/}} * {{OSM relation|1933745}} * [https://www.theinnovationtrail.org/ The Innovation Trail] – History of invention in Cambridge and Boston ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] 10ypa63mus07pj8stn6chn1t3aqouh0 1371835 1371834 2026-04-22T10:02:31Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371835 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ | settlement_type = [[List of municipalities in Massachusetts|City]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 285 | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2017 City Hall from south, Cambridge, Massachusetts.jpg | caption1 = [[City Hall (Cambridge, Massachusetts)|City Hall]] | image2 = Widener Library.jpg | caption2 = [[Widener Library]] | image3 = Stata Center (05773p).jpg | caption3 = [[Stata Center]] | image4 = Sunrise over Central Square.jpg | caption4 = [[Central Square (Cambridge)|Central Square]] | image5 = Harvard Yard in autumn, Boston, Massachusetts, 2015.jpg | caption5 = [[Harvard Yard]] | image6 = 08-1323-fresh pond-sky.jpg | caption6 = [[Fresh Pond (Cambridge, Massachusetts)|Fresh Pond]] }} | image_flag = Flag of Cambridge, Massachusetts.svg | flag_size = 110px | image_seal = Seal of Cambridge, Massachusetts.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 90px | nickname = | motto = {{force singular}}{{nowrap|''Literis Antiquis Novis Institutis Decora'' {{smaller|([[Latin]])}}<br />{{smaller|"Distinguished for Classical Learning and New Institutions"}}}}"<ref name="chcfaq">{{cite web |url=http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |title=Frequently Asked Questions |author=Cambridge Historical Commission |publisher=City of Cambridge |access-date=September 11, 2016 |archive-date=September 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913122932/http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |url-status=live }}</ref> | image_map = Middlesex County Massachusetts incorporated and unincorporated areas Cambridge highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = Location of Cambridge in [[Middlesex County, Massachusetts]] | pushpin_map = Boston Metro#Massachusetts#USA | pushpin_map_caption = Location in Boston Metro##Location in Massachusetts##Location in the United States | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = left | coordinates = {{Coord|42|22|25|N|71|06|38|W|region:US-MA_(118,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[Massachusetts]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] | subdivision_name2 = [[Middlesex County, Massachusetts|Middlesex]] | established_title = Settled | established_date = 1630 | established_title2 = Incorporated | established_date2 = 1636 | established_title3 = City | established_date3 = 1846 | government_type = [[Council–manager]] | leader_title = Mayor | leader_name = [[Sumbul Siddiqui]] | leader_title1 = Vice mayor | leader_name1 = Burhan Azeem | leader_title2 = City manager | leader_name2 = Yi-An Huang | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = 18.40 | area_total_sq_mi = 7.10 | area_land_km2 = 16.57 | area_land_sq_mi = 6.40 | area_water_km2 = 1.83 | area_water_sq_mi = 0.71 | elevation_m = 12 | elevation_ft = 40 | population_total = 118403 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_density_km2 = 7147.01 | population_density_sq_mi = 18512.04 | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = [[Cantabrigian]] | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset_DST = −4 | postal_code_type = ZIP Codes | postal_code = 02138–02142 | area_code = [[Area code 617|617]] / [[Area code 857|857]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 25-11000 | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0617365 | website = {{URL|cambridgema.gov}} | subdivision_type3 = [[List of regions in the United States|Region]] | subdivision_name3 = [[New England]] | named_for = [[University of Cambridge]] | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 21, 2022|archive-date=May 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528021656/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|url-status=live}}</ref> | pop_est_as_of = | pop_est_footnotes = | population_est = | population_footnotes = }} '''ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾ]]ನದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದರೂ ಆದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್|ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್]] ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೮,೪೦೩ (೨೦೨೦). ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1630ರಲ್ಲಿ-ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ. ಆ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (1638) ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವಾದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಹಲವರ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಗೌರವ ಬಾಸ್ಟನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತಣ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಿರುಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಂಟು. 1637 ಮತ್ತು 1647ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಲೋಚನಾಸಭೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ಆ ಮತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಾದಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದುವು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ (1775-1783) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೇನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿತ್ತು. ಬಂಕರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋದವರೇ. ಇಲ್ಲಿ 1923ರ ವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಎಲ್ಮ್ ಮರದ ಕೆಳಗೇ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] 1775ರ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಖಂಡಾಂತರ ಪಡೆಗಳ ದಂಡ ನಾಯಕನಾದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ವಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್‍ಲಾಂಗ್‍ಫೆಲೊ ಇದ್ದ (1837-82). 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ರಸೆಲ್ ಲೊವೆಲ್ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ. ಇವರೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಲೂಯಿ ಅಗಾಸಿಸ್, ಅಸಾ ಗ್ರೇ, ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ನಾರ್ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್, ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ, ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್ ಹೊವೆಲ್ಸ್, ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿ. ವೋಟೊ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದ್ದರು. {{wide image|Cambridge skyline November 2016 panorama.jpg|900px|Cambridge skyline in November 2016|90%|center|alt=Panorama of Cambridge skyline in November 2016}} <gallery mode="packed" caption="Areas of Cambridge"> File:Centralsquarecambridgemass.jpg|[[Central Square, Cambridge|Central Square]] File:Harvard square 2009j.JPG|[[Harvard Square]] File:Cambridge MA Inman Square.jpg|[[Inman Square]] </gallery> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವ್‍ರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (1639). ಆದರೆ ನಗರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್ಟನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ 400 ಉತ್ಪಾದನೋದ್ಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಲೋಹೋತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, [[ಮುದ್ರಣ]], ಪ್ರಕಾಶನ, ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಬೆಳೆದಿವೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]-ಎಂ.ಐ.ಟಿ.)-ಇವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರ== [[File:MIT Main Campus Aerial.jpg|thumb|An aerial view of part of [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]]'s main campus]] [[File:Dunster House.jpg|thumb|[[Dunster House]], one of 12 undergraduate dormitories at [[Harvard University]]]] ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರ್ಯಾಡ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದಲ್ಲೂ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕ ತರಗತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದವು ; ಕೆಲವಂತೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂಥವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಸರ್ವೋಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ (ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ಸ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಅತೀತಶಬ್ದ ಗಾಳಿಸುರಂಗಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಖಭೌತ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Official website|http://www.cambridgema.gov/}} * {{OSM relation|1933745}} * [https://www.theinnovationtrail.org/ The Innovation Trail] – History of invention in Cambridge and Boston ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 4bv3jdr8xstt7k0fm2zjfdoxpj0fzuo 1371836 1371835 2026-04-22T10:03:36Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371836 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ | settlement_type = [[List of municipalities in Massachusetts|City]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 285 | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2017 City Hall from south, Cambridge, Massachusetts.jpg | caption1 = [[City Hall (Cambridge, Massachusetts)|City Hall]] | image2 = Widener Library.jpg | caption2 = [[Widener Library]] | image3 = Stata Center (05773p).jpg | caption3 = [[Stata Center]] | image4 = Sunrise over Central Square.jpg | caption4 = [[Central Square (Cambridge)|Central Square]] | image5 = Harvard Yard in autumn, Boston, Massachusetts, 2015.jpg | caption5 = [[Harvard Yard]] | image6 = 08-1323-fresh pond-sky.jpg | caption6 = [[Fresh Pond (Cambridge, Massachusetts)|Fresh Pond]] }} | image_flag = Flag of Cambridge, Massachusetts.svg | flag_size = 110px | image_seal = Seal of Cambridge, Massachusetts.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 90px | nickname = | motto = {{force singular}}{{nowrap|''Literis Antiquis Novis Institutis Decora'' {{smaller|([[Latin]])}}<br />{{smaller|"Distinguished for Classical Learning and New Institutions"}}}}"<ref name="chcfaq">{{cite web |url=http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |title=Frequently Asked Questions |author=Cambridge Historical Commission |publisher=City of Cambridge |access-date=September 11, 2016 |archive-date=September 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913122932/http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |url-status=live }}</ref> | image_map = Middlesex County Massachusetts incorporated and unincorporated areas Cambridge highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = Location of Cambridge in [[Middlesex County, Massachusetts]] | pushpin_map = Boston Metro#Massachusetts#USA | pushpin_map_caption = Location in Boston Metro##Location in Massachusetts##Location in the United States | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = left | coordinates = {{Coord|42|22|25|N|71|06|38|W|region:US-MA_(118,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[Massachusetts]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] | subdivision_name2 = [[Middlesex County, Massachusetts|Middlesex]] | established_title = Settled | established_date = 1630 | established_title2 = Incorporated | established_date2 = 1636 | established_title3 = City | established_date3 = 1846 | government_type = [[Council–manager]] | leader_title = Mayor | leader_name = [[Sumbul Siddiqui]] | leader_title1 = Vice mayor | leader_name1 = Burhan Azeem | leader_title2 = City manager | leader_name2 = Yi-An Huang | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = 18.40 | area_total_sq_mi = 7.10 | area_land_km2 = 16.57 | area_land_sq_mi = 6.40 | area_water_km2 = 1.83 | area_water_sq_mi = 0.71 | elevation_m = 12 | elevation_ft = 40 | population_total = 118403 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_density_km2 = 7147.01 | population_density_sq_mi = 18512.04 | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = [[Cantabrigian]] | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset_DST = −4 | postal_code_type = ZIP Codes | postal_code = 02138–02142 | area_code = [[Area code 617|617]] / [[Area code 857|857]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 25-11000 | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0617365 | website = {{URL|cambridgema.gov}} | subdivision_type3 = [[List of regions in the United States|Region]] | subdivision_name3 = [[New England]] | named_for = [[University of Cambridge]] | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 21, 2022|archive-date=May 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528021656/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|url-status=live}}</ref> | pop_est_as_of = | pop_est_footnotes = | population_est = | population_footnotes = }} '''ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾ]]ನದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದರೂ ಆದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್|ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್]] ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೮,೪೦೩ (೨೦೨೦). ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1630ರಲ್ಲಿ-ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ. ಆ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (1638) ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವಾದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಹಲವರ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಗೌರವ ಬಾಸ್ಟನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತಣ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಿರುಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಂಟು. 1637 ಮತ್ತು 1647ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಲೋಚನಾಸಭೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ಆ ಮತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಾದಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದುವು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ (1775-1783) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೇನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿತ್ತು. ಬಂಕರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋದವರೇ. ಇಲ್ಲಿ 1923ರ ವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಎಲ್ಮ್ ಮರದ ಕೆಳಗೇ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] 1775ರ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಖಂಡಾಂತರ ಪಡೆಗಳ ದಂಡ ನಾಯಕನಾದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ವಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್‍ಲಾಂಗ್‍ಫೆಲೊ ಇದ್ದ (1837-82). 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ರಸೆಲ್ ಲೊವೆಲ್ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ. ಇವರೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಲೂಯಿ ಅಗಾಸಿಸ್, ಅಸಾ ಗ್ರೇ, ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ನಾರ್ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್, ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ, ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್ ಹೊವೆಲ್ಸ್, ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿ. ವೋಟೊ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದ್ದರು. {{wide image|Cambridge skyline November 2016 panorama.jpg|900px|Cambridge skyline in November 2016|90%|center|alt=Panorama of Cambridge skyline in November 2016}} <gallery mode="packed" caption="Areas of Cambridge"> File:Centralsquarecambridgemass.jpg|[[Central Square, Cambridge|Central Square]] File:Harvard square 2009j.JPG|[[Harvard Square]] File:Cambridge MA Inman Square.jpg|[[Inman Square]] </gallery> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವ್‍ರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (1639). ಆದರೆ ನಗರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್ಟನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ 400 ಉತ್ಪಾದನೋದ್ಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಲೋಹೋತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, [[ಮುದ್ರಣ]], ಪ್ರಕಾಶನ, ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಬೆಳೆದಿವೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]-ಎಂ.ಐ.ಟಿ.)-ಇವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರ== [[File:MIT Main Campus Aerial.jpg|thumb|An aerial view of part of [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]]'s main campus]] [[File:Dunster House.jpg|thumb|[[Dunster House]], one of 12 undergraduate dormitories at [[Harvard University]]]] ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರ್ಯಾಡ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದಲ್ಲೂ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕ ತರಗತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದವು ; ಕೆಲವಂತೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂಥವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಸರ್ವೋಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ (ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ಸ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಅತೀತಶಬ್ದ ಗಾಳಿಸುರಂಗಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಖಭೌತ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Official website|http://www.cambridgema.gov/}} * {{OSM relation|1933745}} * [https://www.theinnovationtrail.org/ The Innovation Trail] – History of invention in Cambridge and Boston ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] aytgsjhds6c95xq8vjl34k4pphdt9ik 1371837 1371836 2026-04-22T10:05:28Z VASANTH S.N. 728 VASANTH S.N. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ೨]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1371836 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ | settlement_type = [[List of municipalities in Massachusetts|City]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 285 | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = 2017 City Hall from south, Cambridge, Massachusetts.jpg | caption1 = [[City Hall (Cambridge, Massachusetts)|City Hall]] | image2 = Widener Library.jpg | caption2 = [[Widener Library]] | image3 = Stata Center (05773p).jpg | caption3 = [[Stata Center]] | image4 = Sunrise over Central Square.jpg | caption4 = [[Central Square (Cambridge)|Central Square]] | image5 = Harvard Yard in autumn, Boston, Massachusetts, 2015.jpg | caption5 = [[Harvard Yard]] | image6 = 08-1323-fresh pond-sky.jpg | caption6 = [[Fresh Pond (Cambridge, Massachusetts)|Fresh Pond]] }} | image_flag = Flag of Cambridge, Massachusetts.svg | flag_size = 110px | image_seal = Seal of Cambridge, Massachusetts.svg{{!}}class=skin-invert | seal_size = 90px | nickname = | motto = {{force singular}}{{nowrap|''Literis Antiquis Novis Institutis Decora'' {{smaller|([[Latin]])}}<br />{{smaller|"Distinguished for Classical Learning and New Institutions"}}}}"<ref name="chcfaq">{{cite web |url=http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |title=Frequently Asked Questions |author=Cambridge Historical Commission |publisher=City of Cambridge |access-date=September 11, 2016 |archive-date=September 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913122932/http://www.cambridgema.gov/historic/aboutchc/faqpage |url-status=live }}</ref> | image_map = Middlesex County Massachusetts incorporated and unincorporated areas Cambridge highlighted.svg | mapsize = 250px | map_caption = Location of Cambridge in [[Middlesex County, Massachusetts]] | pushpin_map = Boston Metro#Massachusetts#USA | pushpin_map_caption = Location in Boston Metro##Location in Massachusetts##Location in the United States | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = left | coordinates = {{Coord|42|22|25|N|71|06|38|W|region:US-MA_(118,000)|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = United States | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_name1 = [[Massachusetts]] | subdivision_type2 = [[List of counties in Massachusetts|County]] | subdivision_name2 = [[Middlesex County, Massachusetts|Middlesex]] | established_title = Settled | established_date = 1630 | established_title2 = Incorporated | established_date2 = 1636 | established_title3 = City | established_date3 = 1846 | government_type = [[Council–manager]] | leader_title = Mayor | leader_name = [[Sumbul Siddiqui]] | leader_title1 = Vice mayor | leader_name1 = Burhan Azeem | leader_title2 = City manager | leader_name2 = Yi-An Huang | unit_pref = Imperial | area_total_km2 = 18.40 | area_total_sq_mi = 7.10 | area_land_km2 = 16.57 | area_land_sq_mi = 6.40 | area_water_km2 = 1.83 | area_water_sq_mi = 0.71 | elevation_m = 12 | elevation_ft = 40 | population_total = 118403 | population_as_of = [[2020 United States census|2020]] | population_density_km2 = 7147.01 | population_density_sq_mi = 18512.04 | population_blank2_title = [[Demonym]] | population_blank2 = [[Cantabrigian]] | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset = −5 | timezone_DST = [[Eastern Time Zone|Eastern]] | utc_offset_DST = −4 | postal_code_type = ZIP Codes | postal_code = 02138–02142 | area_code = [[Area code 617|617]] / [[Area code 857|857]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 25-11000 | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0617365 | website = {{URL|cambridgema.gov}} | subdivision_type3 = [[List of regions in the United States|Region]] | subdivision_name3 = [[New England]] | named_for = [[University of Cambridge]] | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=May 21, 2022|archive-date=May 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528021656/https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_25.txt|url-status=live}}</ref> | pop_est_as_of = | pop_est_footnotes = | population_est = | population_footnotes = }} '''ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾ]]ನದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದರೂ ಆದ [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್|ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್]] ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೮,೪೦೩ (೨೦೨೦). ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1630ರಲ್ಲಿ-ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ. ಆ ಸ್ಥಳ ಈಗ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ನ್ಯೂಟೌನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ (1638) ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವಾದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವಸಾಹತಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಹಲವರ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಗೌರವ ಬಾಸ್ಟನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಪಕವೆನಿಸಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತಣ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಿರುಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಂಟು. 1637 ಮತ್ತು 1647ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಲೋಚನಾಸಭೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ಆ ಮತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಾದಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದುವು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ (1775-1783) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಸೇನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿತ್ತು. ಬಂಕರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋದವರೇ. ಇಲ್ಲಿ 1923ರ ವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಎಲ್ಮ್ ಮರದ ಕೆಳಗೇ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] 1775ರ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ಖಂಡಾಂತರ ಪಡೆಗಳ ದಂಡ ನಾಯಕನಾದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕವಿ ಹೆನ್ರಿ ವಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್‍ಲಾಂಗ್‍ಫೆಲೊ ಇದ್ದ (1837-82). 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ರಸೆಲ್ ಲೊವೆಲ್ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ. ಇವರೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಲೂಯಿ ಅಗಾಸಿಸ್, ಅಸಾ ಗ್ರೇ, ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ನಾರ್ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್, ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ, ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್ ಹೊವೆಲ್ಸ್, ಬರ್ನಾಡ್ ಡಿ. ವೋಟೊ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದ್ದರು. {{wide image|Cambridge skyline November 2016 panorama.jpg|900px|Cambridge skyline in November 2016|90%|center|alt=Panorama of Cambridge skyline in November 2016}} <gallery mode="packed" caption="Areas of Cambridge"> File:Centralsquarecambridgemass.jpg|[[Central Square, Cambridge|Central Square]] File:Harvard square 2009j.JPG|[[Harvard Square]] File:Cambridge MA Inman Square.jpg|[[Inman Square]] </gallery> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವ್‍ರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು ಇಲ್ಲಿ (1639). ಆದರೆ ನಗರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ ಬಾಸ್ಟನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ 400 ಉತ್ಪಾದನೋದ್ಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಲೋಹೋತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, [[ಮುದ್ರಣ]], ಪ್ರಕಾಶನ, ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಇವುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಬೆಳೆದಿವೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]-ಎಂ.ಐ.ಟಿ.)-ಇವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರ== [[File:MIT Main Campus Aerial.jpg|thumb|An aerial view of part of [[Massachusetts Institute of Technology|MIT]]'s main campus]] [[File:Dunster House.jpg|thumb|[[Dunster House]], one of 12 undergraduate dormitories at [[Harvard University]]]] ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರ್ಯಾಡ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ನ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ ತಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಇನ್ನೆರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ 1916ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ|ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದಲ್ಲೂ ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕ ತರಗತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದವು ; ಕೆಲವಂತೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂಥವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಸರ್ವೋಕ್ರಿಯಾತಂತ್ರ (ಸರ್ವೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ಸ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಅತೀತಶಬ್ದ ಗಾಳಿಸುರಂಗಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು-ಇವು ಕೆಲವು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಖಭೌತ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Official website|http://www.cambridgema.gov/}} * {{OSM relation|1933745}} * [https://www.theinnovationtrail.org/ The Innovation Trail] – History of invention in Cambridge and Boston ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] aytgsjhds6c95xq8vjl34k4pphdt9ik 0 179014 1371838 2026-04-22T10:05:29Z VASANTH S.N. 728 VASANTH S.N. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ೨]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1371838 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ -ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]] nzzykpucl4kk54om95sjo8666wnf1km 3 179015 1371839 2026-04-22T11:09:01Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1371839 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shivugasti}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೯, ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) 2cf8bsil0eas7a82nlyx3hz1pgtvsd6