ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1832 1372278 1365433 2026-04-28T04:17:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372278 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿ |type = required |image =File:Rama, Sita and Lakshmana.jpg |imagesize = |caption =ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ |official_name = ಶ್ರೀರಾಮ ನವಮಿ |nickname = |observedby = |litcolor = |longtype = |significance =ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ |begins = |ends = |date = |scheduling = <!-- e.g. "same day each year" --> |duration = <!-- e.g. "1 day", "1 week" --> |frequency = <!-- e.g. "annual", "every 4 years", "once" --> <!-- Use next three if holiday is the same day of the same week every year --> |week_ordinal = <!-- "first", "second", "last", etc. --> |weekday = <!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --> |month = <!-- "January", "February", "December", etc. --> <!-- Use next four if the date changes in an unusual pattern each year --> |date೨೦೧೯ = <!-- only for days that change each year --> |date೨೦೨೦ = ೨-೦೪-೨೦೨೦ |date೨೦೨೧ = <!-- only for days that change each year --> |date೨೦೨೨ = <!-- only for days that change each year --> |celebrations = |observances = |relatedto = }} {{Hinduism}} '''ಶ್ರೀ ರಾಮನವಮಿ''' ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ [[ರಾಮ]]ನ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ. ಶ್ರೀ ರಾಮ [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] ಕಥಾ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಆದಿಕಾಲದ ಭಾರತದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ. ದಶರಥ ಮಹಾ ರಾಜ ಶ್ರೀ ರಾಮನ ತಂದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ರಾಮನವಮಿ [[ಯುಗಾದಿ]]ಯ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<br /> ಈ ದಿನವನ್ನು ರಾಮನ ಕಥಾ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ರಾಮಾಯಣ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಮನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಕೆಲವು ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆರತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಭಜನೆ ಅಥವಾ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಶಿಶು ರಾಮನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೋಜವನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ನೈತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಈ ದಿನದಂದು ವ್ರತ (ಉಪವಾಸ) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<br /> ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು ಅಯೋಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ಸಮಾಹಿತ್ ಸ್ಥಲ್ ([[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]), ಸೀತಮಾರ್ಹಿ (ಬಿಹಾರ), ಜನಕ್ಪುರ್ಧಮ್ ([[ನೇಪಾಳ]]), ಭದ್ರಾಚಲಂ ([[ತೆಲಂಗಾಣ]]), ಕೋದಂಡರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವೊಂಟಿಮಿಟ್ಟಾ ([[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]) ಮತ್ತು ರಾಮೇಶ್ವರಂ([[ತಮಿಳುನಾಡು]])ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಥಯಾತ್ರೆಗಳು, ರಥದ ಶೋಭ ಯಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಥದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೀತೆ, ಅವರ ಸಹೋದರ [[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] ಮತ್ತು [[ಹನುಮಂತ|ಹನುಮಾನ್]] ಇವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಅಯೋಧ್ಯೆ]]ಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕರು ಪವಿತ್ರವಾದ [[ಸರಯು]] ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ರಾಮನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ಅಯೋಧ್ಯ ನಗರ - ಒಂದು ರಹಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶ..!! |url=https://kannada.nativeplanet.com/travel-guide/ram-janmabhoomi-002239.html |website=https://kannada.nativeplanet.com |accessdate=2 April 2020 |language=kn |date=5 January 2018}}</ref> ==ಆಚರಣೆ== ರಾಮನವಮಿಯಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಪಾನಕ ಹಾಗೂ ಕೋಸಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬಂದವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ಈ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ದಿನದ ಉಪವಾಸ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ದಿನದ ವಿಶೇಷ. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಭಗವಾನ್ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ರಾಮ ನವಮಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.<ref>{{Cite news|url=https://kannadanews.today/kannada-corner/rama-navami-2022-origin-and-significance-of-sri-rama-navami/|title=ಶ್ರೀ ರಾಮ ನವಮಿ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ –|website=kannadanews.today}}</ref> ಕರ್ನಾಟಕಾದ್ಯಂತ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] ಕಛೇರಿಗಳು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬಂದು ಪಾಲ್ಗೊಳುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಒಡಿಶಾ, [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]ದಲ್ಲಿ, ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈಷ್ಣವ ಸಮುದಾಯದವರು ರಾಮ ನವಮಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಸ್ಕಾನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಕ್ತರು ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ ಸಭೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಲವಾರು ಇಸ್ಕಾನ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ರಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು. ==ರಾಮನವಮಿಯ ಮಹತ್ವ== ಉತ್ಸವದ ಮಹತ್ವವು ದುಷ್ಟರ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ವಿಜಯ, ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರಿರಾಮನನ್ನು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಪೂರ್ವಜನೆಂದೂ ಜನ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |title=ಶ್ರೀ ರಾಮನವಮಿ ಆಚರಣೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವೇನು ಗೊತ್ತಾ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ |url=https://vijaykarnataka.com/religion/festivals/history-and-significance-of-rama-navami-and-rama-navami-pooja-thithi-in-kannada/articleshow/74930616.cms |accessdate=2 April 2020 |work=Vijaya Karnataka |language=kn}}</ref><ref>{{cite web |title=ರಾಮನವಮಿ ಆಚರಣೆ ಏಕೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ? ರಾಮನವಮಿ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವ ಏನು ? ಈ ಸ್ಟೋರಿ ನೋಡಿ. |url=https://suddimane.com/ramanavami-festival-special-article/ |website=Suddi Mane |accessdate=2 April 2020 |date=13 April 2019 |archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928181355/https://suddimane.com/ramanavami-festival-special-article/ |url-status=dead }}</ref><br /> ಸಂತ ರಾಂಪಾಲ್ ಜಿ ಅವರ ಭಕ್ತರು ಆದಿ ರಾಮ (ಸುಪ್ರೀಂ ರಾಮ) ಬಗ್ಗೆ ಕಬೀರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಅವರ ಬನಿಸ್ ಪಠಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ದಿನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಅವರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಭಾರತದ ಹಲವೆಡೆ ರಾಮ ನವಮಿ ಆಚರಣೆ== ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, [[ಬಿಹಾರ]], [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]], [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] ಹಿಂದೂ ವಲಸಿಗರು ಆಚರಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ ನವಮಿಯೂ ಒಂದು. ==ರಾಮನವಮಿಗೆ ಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು== * ಪಾನಕ. * ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೀರ್ ಮೋರ್ (ಮಜ್ಜಿಗೆ). * ಕೋಸಂಬರಿ. * ಫಲಾಹಾರ. * ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಲಡ್ಡೂ. * ಕಾಜು ಬರ್ಫಿ.<ref>{{cite web |title=Ram Navami 2020: Did You Know These Foods Are Offered as Naivedyam in South India? |url=https://food.ndtv.com/food-drinks/naivedyam-offerings-made-to-the-gods-on-ram-navami-1395781 |website=NDTV Food |accessdate=2 April 2020 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Ram Navami Recipes - Food for Ram Navami, Ramnavami.com |url=http://www.ramnavami.com/ram-navami-recipes.html |website=www.ramnavami.com |accessdate=2 April 2020}}</ref> * ತೊಗರಿಬೇಳೆಯ ಹಲ್ವಾ.<ref>{{cite web |title=Ram Navami {{!}} Recipes {{!}} Chef Sanjeev Kapoor |url=https://www.sanjeevkapoor.com/Festival/Ram-Navami |website=www.sanjeevkapoor.com |accessdate=2 April 2020}}</ref> * ಪಂಚಾಮೃತಂ. * ಸಬ್ಬಕ್ಕಿಯ ಪಾಯಸ.<ref>{{cite web |title=Ramnavami Recipes - Recipes for Ramnavami - Easy Ramnavami Recipe |url=http://www.indobase.com/recipes/category/ramnavami.php |website=www.indobase.com |accessdate=2 April 2020 |archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223175755/http://www.indobase.com/recipes/category/ramnavami.php |url-status=dead }}</ref> * ಎಳ್ಳುಂಡೆ.<ref>{{cite web |title=Ram Navami Recipes {{!}} Sri Rama Navami Recipes {{!}} Sweets Recipes - yummyfoodrecipes.in |url=http://www.yummyfoodrecipes.in/foodrecipes/index/Sriram-Navami/183.html |website=www.yummyfoodrecipes.in |accessdate=2 April 2020 |language=en |archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428165218/http://www.yummyfoodrecipes.in/foodrecipes/index/Sriram-Navami/183.html |url-status=dead }}</ref> * ಅಪ್ಪ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು}} {{commons category|Ramanavami}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣ]] ffm7nsvxdmnz5724i1rugntf1iuvnhd 0 5094 1372285 1365939 2026-04-28T05:49:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372285 wikitext text/x-wiki {{ taxobox |name = ಸಂಪಿಗೆ |image = Michelia champaca Blanco1.191-cropped.jpg |image_width = 200px |regnum = Plantae |unranked_divisio = [[Angiosperm]]s |unranked_classis = [[Magnoliid]]s |ordo = [[Magnoliales]] |familia = [[Magnoliaceae]] |genus = ''[[Magnolia]]'' |species = '''''M. champaca''''' |binomial = ''Magnolia champaca'' |binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Henri Ernest Baillon|Baill.]] ex [[Jean Baptiste Louis Pierre|Pierre]]<ref name=wcsp1>''Fl. Forest. Cochinch.'' 1: t. 3 (1880). {{cite web |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=117504 |title=WCSP (2013). World Checklist of Selected Plant Families. Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. |accessdate= |archive-date=2021-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924205658/http://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=117504 |url-status=dead }}</ref> |synonyms = |synonyms_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=magnolia+champaca|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species|access-date=2015-02-14|archive-date=2012-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120606090554/http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=Magnolia+champaca|url-status=dead}}</ref> }} [[ಚಿತ್ರ:Champak - ചെമ്പകം-3.JPG|thumb|ಸಂಪಿಗೆ ಗಿಡ]] [[Image:Sampige huvu.jpg|thumb|ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವು]] '''ಸಂಪಿಗೆ''' ಒಂದು [[ಹೂವು|ಹೂವಿನ]] ಹೆಸರು. ಮ್ಯಾಗ್ನೊಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="efloras">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200008479 efloras.org: Flora of China treatment of ''Michelia (Magnolia) champaca'']. accessed 7.12.2015</ref> ತೆಳುಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಈ ಹೂವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, [[ದೇವಸ್ಥಾನ|ದೇವಸ್ಥಾನದ]] ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಕೆಲವರ ಮನೆಗಳ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ ಸುವರ್ಣ, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಚಂಪಕಮು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಚಂಪಕ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಹೂವಿನ ಸಸ್ಯನಾಮ ''ಮೈಕೇಲಿಯ ಚಂಪಕ''. ೧೭೩೭ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೈಕೆಲ್ ಪಿ.ಎ. ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]], [[ಜಪಾನ್]], [[ಚೀನಾ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರೀಕಾದ]] ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆ ಮರ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ವರ್ಷದ ಮೇ ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವುದು. ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ ಬಹು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಬಿಳಿ, ಬೂದು,ಕಡುಹಳದಿ,ನೀಲ ಹಳದಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == [[ಹಿಮಾಲಯ]] ತಪ್ಪಲು, [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಮ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ]] ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ. == ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ == ಎತ್ತರವಾದ, ನೇರವಾದ ಸ್ತಂಭಾಕೃತಿಯ [[ಕಾಂಡ|ಕಾಂಡದ]] ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ|ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ]] [[ಮರ]]. ನುಣುಪು ತೊಗಟೆ ಎಳೆಬೂದಿ ಬಣ್ಣವಿರುವುದು. ಸುವಾಸನೆಯ ಹೂಗಳಿಗೋಸ್ಕರ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಚೌಬೀನೆಯ ಬಿಳಿಮರ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಕಂದು. ಹದಮಾಡಲು ಸುಲಭ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಯುತ ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಗುರ ಕೊಯ್ತಕ್ಕೆ [[ಮರಗೆಲಸ|ಮರಗೆಲಸಗಳಿಗೆ]] ಸುಲಭ.<ref name="pachort">[http://www.pacifichorticulture.org/articles/striving-for-diversity-fragrant-champaca/ Pacific Horticulture Society: "Striving for Diversity: Fragrant Champaca"]. accessed 7.12.2015</ref> ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಾಗ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== #ಸಂಪಿಗೆ ಮರವನ್ನು [[ಸಾಗುವಾನಿ|ತೇಗದ]] ಮರದಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವಿಮಾನ]], [[ಹಡಗು]] ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ಮಠಾಧೀಶ್ವರರನ್ನು ಹೊರುವ ಅಡ್ಡಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ಆಟದ [[ಗೊಂಬೆ]], ಬರೆಯುವ ಪೆನ್ಸಿಲ್, [[ಪೆಟ್ಟಿಗೆ]] ತಯಾರಿಕೆಗೆ, [[ದೋಣಿ]] ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ಪ್ಲೈವುಡ್ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮರ ರಕ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. #[[ಆಯುರ್ವೇದ]]ದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಕಾರಿ ತೈಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಬೀಜದಿಂದ [[ಮೇಣ|ಮೇಣವನ್ನೂ]] ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವಿನ ತೈಲದಲ್ಲಿ 'ಐಸೊಯುಜಿನಾರ್' ಎಂಬ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ [[ತೊಗಟೆ|ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ]] ಮೀತೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಟ್ಯಾನಿನ್ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಇದರ ತೊಗಟೆ, ಹೂವಿನ ಪಕಳೆ, [[ಬೇರು]], [[ಎಲೆ]], [[ಬೀಜ]], ಹಸಿಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಒಸರುವ ಹಾಲಿನಿಂದ, ಅಂಟು, ಒಣಗಿದ ಚಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ [[ಔಷಧ|ಔಷಧಿ]]ಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. #[[ಸಂಧಿವಾತ|ಸಂಧಿವಾತವಿದ್ದರೆ]], ಒಂದು ಕಪ್ ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆಯ ಐದಾರು ಹೂಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿ ನೋವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸವರಿದರೆ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಲೆಕೂದಲು ಉದುರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೊಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ನಿಂಬೇಹಣ್ಣಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಪೂರಾ ನೆನೆಹಾಕಿ ಮುಂಜಾನೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ತೆಗೆದು ತಲೆಕೂದಲಿನ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಕು. [[File:Magnolia1.jpg|left|200px]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-15.2835/file Chittagong University, Bangladesh: ''Michelia champaca'' - detailed information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090924085449/http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-15.2835/file |date=2009-09-24 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸಂಪಿಗೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ]] [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 7owqu13zj4cr0wj1lbt21a5fzajrspd 0 7154 1372247 1363586 2026-04-27T19:13:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372247 wikitext text/x-wiki '''ವಿಜಯಾ ದಬ್ಬೆ''' :- [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದ]] ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಲೇಖಕಿ ಎಂಬ ಅಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ವಿಜಯಾ ದಬ್ಬೆಯವರು [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] '''ದಬ್ಬೆ'''ಯಲ್ಲಿ [[೧೯೫೧]] [[ಜೂನ್ ೧]] ರಂದು ಜನಿಸಿದರು<ref>https://avadhimag.com/?p=194466{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>https://www.prajavani.net/news/article/2018/03/07/558175.html</ref> ದಿನಾಂಕ 23.02.2018 ಸಂಜೆ ನಿಧನರಾದರು<ref>http://karnatakanewsportal.com/tag/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%BE-%E0%B2%A6%E0%B2%AC%E0%B3%8D%E0%B2%AC%E0%B3%86/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://kannada.news18.com/news/state/women-writer-vijaya-dabbe-passed-away-13417.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>https://www.udayavani.com/kannada/news/37335/ವಿಜಯಾ-ದಬ್ಬೆ-ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ-ಮಹಿಳಾ-ಪರ-ಚಿಂತನೆ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://sampada.net/ಡಾ-ವಿಜಯಾ-ದಬ್{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇವರು ೧೨ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗು ೬೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ '''ಇರುತ್ತವೆ''' ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ [[ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವರ್ಧಮಾನ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಇವರ '''ಇತಿಗೀತಿಕೆ''' ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ [[ಧಾರವಾಡ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ]]ದ [[೧೯೯೬]]ರ ಮಾತೋಶ್ರೀ ರತ್ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ ದತ್ತಿ ನಿಧಿಯ ತೃತೀಯ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದೆ.<ref>https://starofmysore.com/writer-vijaya-dabbe-passes-away/</ref> '''ವಿಜಯಾ ದಬ್ಬೆ'''ಯವರು [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ [[ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದು, [[ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕಿ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ "ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" *ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ "ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" *ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ *ವರ್ಧಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ರತ್ನಮ್ಮ ಹೆಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು<ref>https://www.prajavani.net/article/2015_12_23/375111{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು=== *ಇರುತ್ತವೆ.(೧೯೭೫) *ನೀರು ಲೋಹದ ಚಿಂತೆ.(೧೯೮೫) *ತಿರುಗಿ ನಿಂತ ಪ್ರಶ್ನೆ.(೧೯೯೫) ==ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ== *ಉರಿಯ ಚಿಗುರು ಉತ್ಕಲೆ. ==ಸಂಶೋಧನೆ== * ನಯಸೇನ * ನಾಗಚಂದ್ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ -(ಪಿಎಚ್ ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ) * ಹಿತೈಷಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು * ಸಾರಸರಸ್ವತಿ * ಹಿತೋಫಿಯಾ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು. ==ವಿಮರ್ಶನ ಸಾಹಿತ್ಯ== * ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾಜ * ನಾರಿ ದಾರಿ ದಿಗಂತ(೧೯೭೭) * ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆ * ಸಂಪ್ರತಿ ==ಸಂಪಾದನೆಗಳು== * ಶ್ಯಾಮಲಾ ಸಂಚಯ * ಹಿತೈಷಿಣಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು * ಸಾರಸರಸ್ವತಿ * ವಿಜಯಾದಬ್ಬೆಯವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಡಿ.ಶಶಿಕಲಾ ಅವರು ಸಂಪಾದಿದ್ದಾರೆ. ==ಅನುವಾದಗಳು== * ಮೇರಿ ಮೆಕ್ಲಿಯಾದ್ ಬೆಥೂನೆ *ವಿಮೋಚನೆಯೆಡೆಗೆ * ಗುರುಜಾಡ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೨ ಜನನ]] b68kp5766d6m7ai90fa73y4m07anwii 0 8437 1372224 1362349 2026-04-27T12:58:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372224 wikitext text/x-wiki <div align="center">'' ಈ ಲೇಖನವು [[:ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು |ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ]] ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ. <br />ಚಿತ್ರನಟಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಈ ಲೇಖನ]] ನೋಡಿ. '' </div> {{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = ಹಿಂದೂ | Image = Ravi Varma-Lakshmi.jpg | Caption = ಲಕ್ಷ್ಮಿ [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ]] ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ | alt = | Name = ಲಕ್ಷ್ಮಿ | Devanagari = लक्ष्मी | Sanskrit_Transliteration = लक्ष्मी | Affiliation = [[ದೇವಿ]] ([[ತ್ರಿದೇವಿ]]) | Goddess of = [[wealth]] and beauty <!--eg. god of death--> | Abode = [[ವೈಕುಂಠ]], [[ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರ]] | Mantra = ಓಂ ಹರಿಮ್ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಭಾಯಿ ನಮ | Weapon = | Consort = [[ವಿಷ್ಣು]] | Mount = [[ಆನೆ]], [[ನವಿಲು]], [[ಗೂಬೆ]] | Planet = }} '''ಲಕ್ಷ್ಮಿ''' - [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. [[ವೈಕುಂಠ|ವೈಕುಂಠದ]] ಅಧಿಪತಿ [[ವಿಷ್ಣು|ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ]](ನಾರಾಯಣ) ಪತ್ನಿ. ಹಣ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಿರಿ, ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಯೆಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು '''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷದ [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ]]ದ ಎರಡನೇ [[ಶುಕ್ರವಾರ]]ದಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು [[ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ]]ವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ದೀಪಾವಳಿ]] ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಹಬ್ಬದ ಸಮಯ ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು '''ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ''' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳು == ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ "ಶ್ರೀ" ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ '''ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ''', '''ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ''' ಎಂದೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ಶ್ರೀ''' ಎಂಬುದು '''ಸಿರಿ''' ಪದದ ತತ್ಸಮ ರೂಪ. ಸಿರಿ ಅಂದರೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಅಧಿದೇವತೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಈ ರೀತಿಯಿವೆ. {|class="wikitable" border="1" !# !ಸ್ವರೂಪ !ಭಾವಾರ್ಥ |---- |೧ |ಆದಿಲಕ್ಷ್ಮಿ |ಮೂಲ ದೇವತೆ |---- |೨ |ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ಧಾನ್ಯ|ಧಾನ್ಯಗಳ]] ಕರುಣಿಸೋ ದೇವತೆ |---- |೩ |ಧೈರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ಧೈರ್ಯ]]ವನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇವತೆ |---- |೪ |ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ಆನೆ]]ಯನ್ನು ಇಕ್ಕೆಲದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ದೇವತೆ |---- |೫ |ಸಂತಾನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ಸಂತಾನ]]ವನ್ನು ಕರುಣಿಸೋ ದೇವತೆ |---- |೬ |ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ವಿಜಯ]]ವನ್ನು ತಂದು ಕೊಡುವ ದೇವತೆ |---- |೭ |ವಿದ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ವಿದ್ಯೆ]]ಗೆ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ದೇವತೆ |---- |೮ |ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ |[[ಹಣ]]ವನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ದೇವತೆ |---- |} == ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಹೆಸರುಗಳು == ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು [[ಕಮಲ]]ದ (ಪದ್ಮ) ಹೂವಿಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಆ ಹೂವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ. * ಪದ್ಮಪ್ರಿಯ: ಪದ್ಮವನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುವವಳು * ಪದ್ಮ ಮಾಲಾಧಾರ ದೇವಿ: ಪದ್ಮದ [[ಹಾರ]]ವನ್ನು ಧರಿಸುವವಳು * ಪದ್ಮಮುಖಿ: ಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು * ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ: ಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳು * ಪದ್ಮಹಸ್ತೆ: ಕಮಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದವಳು * ಪದ್ಮಸುಂದರಿ: ಕಮಲದಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿರುವವಳು * ಭಾರ್ಗವಿ: ಋಷಿ [[ಭೃಗು]]ವಿನ ಮಗಳ ಅವತಾರ == ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು == * [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕಡೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆರೆಸಂತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ. * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಉಚ್ಚಿಲ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ * [[ತುಮಕೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಕೊರಟಗೆರೆ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗೊರವನಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] ಶ್ರೀ ಕೊಲ್ಲಪುರದಮ್ಮ ತಾಯಿ * [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದಕುಂದೂರು ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೇಳಿಯಮ್ಮ ತಾಯಿ * [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಮಳಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾಯಿ ==ಹಿಂದೂಗಳ ಆಚರಣೆ== ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬವಾದ [[ದೀಪಾವಳಿ]]ಯಂದು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು<ref>{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/information/story/dipawali-diwali-lakshmi-pooja-muhurat-time-samagri-list-how-to-do-diwali-pooja-at-home-1613247-2019-10-27 |accessdate=21 March 2020 |work=www.indiatoday.in}}</ref> ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ಅಥವಾ [[ನವೆಂಬರ್]] ನಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸವವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯ, ಅಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಜ್ಞಾನ, ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯ ಮೇಲಿನ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web |last1=M. A. |first1=English Literature |title=Diwali: The Biggest and Brightest Hindu Festival |url=https://www.learnreligions.com/diwali-festival-of-lights-1770151 |website=Learn Religions |accessdate=21 March 2020 |language=en |archive-date=23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223234104/https://www.learnreligions.com/diwali-festival-of-lights-1770151 |url-status=dead }}</ref> ದೀಪಾವಳಿ ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲು, ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ನವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀಪಾವಳಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂಗಳು ಹೊಸ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ (ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳು) ಬೆಳಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ, [[ಪಟಾಕಿ]] ಸಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಪ್ತರ ನಡುವೆ [[ಉಡುಗೊರೆ]]ಗಳ ವಿನಿಮಯವಿರುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಾಯಕ ಹಬ್ಬವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] ribo9pto3eo9a3pdcf4h1tnu3hv7v3z 0 10328 1372257 1352793 2026-04-27T22:51:28Z CommonsDelinker 768 DKPattammal.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Josve05aರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1372257 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Awards | awardname = ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ | image = | type = ನಾಗರಿಕ | category = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ | instituted = ೧೯೫೪ | firstawarded = ೧೯೫೪ | lastawarded = ೨೦೨೪ | total = ೩೩೬ | awardedby = [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] | cashaward = | description = | previousnames = ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ<br>ಪೆಹಲಾ ವರ್ಗ್ | obverse = | reverse = | ribbon = [[File:IND Padma Vibhushan BAR.png|100px]] | firstawardees = ೧೯೫೪ {{•}}[[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್]]<br>{{•}}[[ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್]]<br>[[ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್]]<br>{{•}}[[ಬಿ. ಜಿ. ಖೇರ್]]<br>{{•}}[[ವಿ.ಕೆ.ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್|ವಿ. ಕೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್]]<br>{{•}}[[ಜಿಗ್ಮೆ ದೋರ್ಜಿ ವಾಂಗ್‍ಚುಕ್]] | recentawardees = ೨೦೨೪ {{•}}[[ವೈಜಯಂತಿಮಾಲಾ]]<br>{{•}}[[ಚಿರಂಜೀವಿ (ನಟ)|ಚಿರಂಜೀವಿ]]<br>{{•}} [[ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು]]<br>{{•}} [[ಬಿಂದೇಶ್ವರ್ ಪಾಠಕ್]]<br>{{•}} [[ಪದ್ಮಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]] | precededby = [[ಭಾರತ ರತ್ನ]] | followedby = [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] }} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪರಿಚಯ== [[File:Medal, order (AM 2014.7.12-1).jpg|alt=ಪದಕ|thumbnail|upright|ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಪದಕ.]] [[File:Medal, order (AM 2014.7.12-10).jpg|alt=ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ|thumbnail|upright|ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸನ್ನದು / ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ.]] *'''ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ''' ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]ಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. *ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣವನ್ನು [[ಜನವರಿ ೨]], [[೧೯೫೪]] ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಆದ್ಯತೆ [[ಭಾರತ ರತ್ನ]]ದ ನಂತರ ಹಾಗೂ [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]]ಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ. ಸರಕಾರೀ ಸೇವೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ವಿಖ್ಯಾತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು [[ಜುಲೈ ೧೩]] [[೧೯೭೭]] ರಿಂದ [[ಜನವರಿ ೨೬]] [[೧೯೮೦]] ರ ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. *ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗರಿಕರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಗಣತಂತ್ರ ದಿನದ ಶುಭೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಹಸ್ತದಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ : '''ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ''' ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. '''[[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]]''' ಮೂರನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. '''[[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]]''' ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards-2017_25012017.pdf</ref> ==ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Key ! scope="row" | {{legend|#CEE8F0| {{Hash}} ಮರಣೋತ್ತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|outline=blue|border=1px solid blue}} |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width:74%" |+ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ<ref name="PadmaAwards">{{cite web|title=Padma Awards: Year wise list of recipients (1954–2014)|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Year_Wise_main_25042017.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=21 May 2014|accessdate=18 October 2015|format=PDF|pages=1, 3–6, 9, 11, 14, 17, 19–20, 23, 25, 29, 32–33, 37, 42, 48, 55, 59, 63, 66, 69–70, 72, 74, 83, 86, 88, 90–93, 95, 99–100, 105–106, 112, 114–115, 117–118, 121, 126, 131, 135, 139–140, 144, 149, 154–155, 160, 166, 172, 178, 183, 188|deadurl=yes|archiveurl=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archivedate=15 November 2014|df=}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2015|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2015_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2015|accessdate=18 October 2015|format=PDF|pp=1|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180209002859/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2015_14042017.PDF|archivedate=9 February 2018|df=}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2016|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2016_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2016|accessdate=25 January 2016|format=PDF|pp=1|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180209002908/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2016_14042017.PDF|archivedate=9 February 2018|df=}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2017|url=http://www.mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards-2017_25012017.pdfhttp://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2017_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2017|accessdate=25 January 2017|format=PDF|pp=1}}{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web|title=Padma Awards: 2018|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards2018_E_25012018.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2018|accessdate=25 January 2018|format=PDF|pp=1|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180209002937/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards2018_E_25012018.pdf|archivedate=9 February 2018|df=}}</ref> ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಚಿತ್ರ ! scope="col" | ಪುರಸ್ಕೃತರು ! scope="col" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! scope="col" | ರಾಜ್ಯ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File:SatyenBose1925.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ|ಬೋಸ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File:Nandalal Bose 1967 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ನಂದಲಾಲ್|ಬೋಸ್}} | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File:DR. ZAKIR HUSAIN - PICTORIAL BIOGRAPHY 0005.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಜಾಕಿರ್|ಹುಸೇನ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File:BG Kher 1989 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಬಿ. ಜಿ.|ಖೇರ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File: Krishna Menon.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವಿ.ಕೆ.ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್|ವಿ. ಕೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್]] | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1954 | style="text-align:center;" | [[File:Jigme Dorji Wangchuck Maharaja of Bhutan at the International Lowcost Housing Exhibition.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಜಿಗ್ಮೆ ದೋರ್ಜಿ|ವಾಂಗ್‍ಚುಕ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|Bhutan|Indicates a citizen of Bhutan}} |- | style="text-align:center;" |1955 | style="text-align:center;" | [[File:Dr Dhondo Keshav Karve Cropped.png|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಧೊಂಡೊ ಕೇಶವ|ಕರ್ವೆ}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1955 | style="text-align:center;" | [[File:JRD Tata 1994 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಜೆ.ಆರ್.ಡಿ. ಟಾಟ|ಜೆ. ಆರ್. ಡಿ. ಟಾಟಾ]] | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1956 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Saiyid_Fazl_Ali.jpg|75px]] ! scope="row" | ಫಜಲ್ ಅಲಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |1956 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಜಾನಕಿದೇವಿ ಬಜಾಜ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1956 | style="text-align:center;" | [[File:Chandulal Madhavlal Trivedi.png|75px]] ! scope="row" | ಚಂದುಲಾಲ್ ಮಾಧವಲಾಲ್ ತ್ರಿವೇದಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1957 | style="text-align:center;" | [[File:GDBIRLAUCOBANK.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಘನಶ್ಯಾಮ ದಾಸ್|ಬಿರ್ಲಾ}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1957 | style="text-align:center;" | [[File:Sri Prakasa 1991 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1957 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಎಂ. ಸಿ. ಸೇಟಲ್ವಾಡ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1959 | style="text-align:center;" | [[File:John Mathai.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜಾನ್ ಮಥಾಯ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1959 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Gaganvihari_L._Mehta_(Ambassador_of_India_to_the_United_States_1952_-_1958).png|75px]] ! scope="row" | ಗಗನ್‍ವಿಹಾರಿ ಲಲ್ಲೂಭಾಯಿ ಮೆಹ್ತಾ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1959 | style="text-align:center;" | [[File:Radhabinod Pal 1947 extracted.jpg|75px]] ! scope="row" | ರಾಧಾಬಿನೋದ್ ಪಾಲ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1960 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಎನ್. ಆರ್. ಪಿಳ್ಳೈ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1962 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:HVR_Iengar.jpg|75px]] ! scope="row" | ಎಚ್. ವಿ. ಆರ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1962 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪದ್ಮಜಾ ನಾಯ್ಡು | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1962 | style="text-align:center;" | [[File:Vijaya Lakshmi Pandit.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮೀ ಪಂಡಿತ್|ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1963 | style="text-align:center;" | [[File:Sunitikumar Chatterjee.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸುನೀತಿ ಕುಮಾರ್|ಚಟರ್ಜಿ}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1963 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:A._Lakshmanaswami_Mudaliar.jpg|75px]] ! scope="row" | ಎ. ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ವಾಮಿ ಮೊದಲಿಯಾರ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1963 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Hari_Vinayak_Pataskar_Lok_Sabha_photo.jpg|75px]] ! scope="row" | ಹರಿ ವಿನಾಯಕ ಪಾಟಸ್ಕರ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1964 | style="text-align:center;" | [[File:Kaka Kalelkar 1985 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಆಚಾರ್ಯ ಕಾಲೇಕರ್|ಆಚಾರ್ಯ ಕಾಲೇಲ್ಕರ್]] | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1964 | style="text-align:center;" | [[File:Gopinath Kaviraj 1988 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಗೋಪಿನಾಥ್ ಕವಿರಾಜ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1965 | style="text-align:center;" | [[File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜೆ. ಎನ್. ಚೌಧುರಿ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1965 | style="text-align:center;" | [[File:Nawab Mehdi Nawaz Jung.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮೆಹ್ದಿ ನವಾಜ್ ಜಂಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1965 | style="text-align:center;" | [[File:Marshal Arjan Singh (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಅರ್ಜನ್ ಸಿಂಗ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1966 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Cardinal_Valerian_Gracias_in_Malta.jpg|75px]] ! scope="row" | ವಲೇರಿಯನ್ ಗ್ರಾಸಿಯಸ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1967 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಸಿ. ಕೆ. ದಫ್ತಾರಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1967 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Hafiz_Mohammad_Ibrahim.jpg|75px]] ! scope="row" | ಹಫೀಜ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1967 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಭೋಲನಾಥ್ ಝಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1967 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪಿ. ವಿ. ಆರ್. ರಾವ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1968 | style="text-align:center;" | [[File:Madhav Shrihari Aney 2011 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮಾಧವ್ ಶ್ರೀಹರಿ ಅಣೆ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1968 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Subrahmanyan_Chandrasekhar.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್|ಚಂದ್ರಶೇಖರ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1968 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:PC_Mahalanobis_1993_stamp_of_India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ|ಮಹಲನೋಬಿಸ್}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1968 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kirpalsingh.jpg|70px]] ! scope="row" | ಕ್ರಿಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1968 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಕಲ್ಯಾಣ ಸುಂದರಂ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1969 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ರಾಜೇಶ್ವರ್ ದಯಾಳ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1969 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಡಿ. ಎಸ್. ಜೋಶಿ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1969 | style="text-align:center;" | [[File:Har Gobind Khorana.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಹರಗೋಬಿಂದ|ಖುರಾನ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1969 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಮೋಹನ್ ಸಿನ್ಹಾ ಮೆಹ್ತಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1969 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಘನಾನಂದ್ ಪಾಂಡೆ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ತಾರಾಚಂದ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ|| ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಸುರಂಜನ್ ದಾಸ್{{hash}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಆಂಟೋನಿ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಲಾಟ್ ಡಾಯ್ಸ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | [[File:General Paramasiva Prabhakar Kumramangalam.jpg|75px]] ! scope="row" | ಪರಮಶಿವ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಕುಮಾರಮಂಗಲಂ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | [[File:Ramaswamy Mudaliar.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಆರ್ಕಾಟ್ ರಾಮಸಾಮಿ ಮುದಲಿಯಾರ್]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | [[File:Binay Ranjan Sen.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬಿನಯ್ ರಂಜನ್ ಸೇನ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 | style="text-align:center;" | [[File:Harbaksh Singh.jpg|75px]] ! scope="row" | ಹರ್‌ಬಕ್ಷ್ ಸಿಂಗ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Bimala_Prasad_Chaliha.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬಿಮಲಪ್ರಸಾದ್ ಚಾಲಿಹಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಅಸ್ಸಾಂ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | [[File:Ustad Alauddin Khan Full 1 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್|ಖಾನ್}} | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | [[File:Sumati morarjee.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸುಮತಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | [[File:Uday Shankar, 1930s.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಉದಯ|ಶಂಕರ್}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ವಿಠಲ್ ನಾಗೇಶ್ ಶಿರೋಡ್ಕರ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಗೋವಾ |- | style="text-align:center;" |1971 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಿ. ಶಿವರಾಮನ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:Justice P.B. Gajendragadkar.jpg|75px]] ! scope="row" | ಪಿ. ಬಿ. ಗಜೇಂದ್ರಗಡ್ಕರ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಆದಿತ್ಯ ನಾಥ್ ಝಾ{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:ACM PC Lal.jpg|75px]] ! scope="row" | ಪ್ರತಾಪ್ ಚಂದ್ರ ಲಾಲ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:Sam Manekshaw 2008 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸ್ಯಾಮ್|ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:Jivraj Mehta.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜೀವರಾಜ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮೆಹ್ತಾ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Admiral_SM_Nanda.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸರ್ದಾರಿಲಾಲ್ ಮಾಥ್ರಾದಾಸ್ ನಂದಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:Gulam Mohammad Sadiq.png|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಗುಲಾಮ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾದಿಖ್{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | [[File:Vikram Sarabhai.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ವಿಕ್ರಮ್|ಸಾರಾಭಾಯಿ}}{{Hash}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1972 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಹೋರ್ಮಸ್ಜಿ ಮಾಣಿಕ್‍ಜಿ ಸೀರ್ವಾಯ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಸಂತಿ ದೇವಿ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ|| ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | [[File:U. N. Dhebar.png|75px]] ! scope="row" | ಯು. ಎನ್. ಧೇಬರ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ|| ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | [[File:Daulat Singh Kothari 2011 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ದೌಲತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಠಾರಿ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Nellie_and_Jatindra_Mohan_Sengupta_1985_stamp_of_India.jpg|75px]] ! scope="row" | ನೆಲ್ಲಿ ಸೇನ್‍ಗುಪ್ತಾ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1973 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಟಿ. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1974 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ನಿರೇನ್ ಡೇ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1974 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಿನೋದ್ ಬಿಹಾರಿ ಮುಖರ್ಜಿ | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1974 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | {{sortname|ವಿ. ಕೆ. ಆರ್. ವಿ|ರಾವ್}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1974 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಸರಿನ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | [[File:CD Deshmukh 2004 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸಿ. ಡಿ. ದೇಶಮುಖ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | [[File:Durgabai Deshmukh 1982 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:MaryJadhav_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಮೇರಿ ಕ್ಲಬ್‍ವಾಲಾ ಜಾಧವ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಸಂತಿ ದುಲಾಲ್ ನಾಗ್‍ಚೌಧರಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ರಾಜಾರಾಮಣ್ಣ]] | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | {{sortname|ಹೋಮಿ|ಸೇತ್ನಾ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | [[File:MSSubbulakshmi.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ]] | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1975 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪ್ರೇಮಲೀಲಾ ವಿಠಲದಾಸ್ ಥ್ಯಾಕರ್ಸೇ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[File:Salim ali mns.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸಲೀಂ|ಅಲಿ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[File:Giani Gurmukh Singh Musafir 2001 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜ್ಞಾನಿ ಗುರುಮುಖ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಸಾಫಿರ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ|| ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Cartoonist_Shankar.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಶಂಕರ್ ಪಿಳ್ಳೈ | ಕಲೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[File:K R Ramanathan.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಆರ್. ರಾಮನಾಥನ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[File:Satyajit Ray.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸತ್ಯಜಿತ್|ರೇ}} | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | [[File:Kl shrimali.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಎಲ್. ಶ್ರೀಮಾಲಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1976 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಶೀರ್ ಹುಸೇನ್ ಜೈದಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[File:Balasaraswati 2010 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಟಿ.|ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ}} | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Ali_Yavar_Jung_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಅಲಿ ಯಾವರ್ ಜಂಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Ajudhia_Nath_Khosla.jpg|75px]] ! scope="row" | ಅಜುಧಿಯಾ ನಾಥ್ ಖೋಸ್ಲಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[File:ACM OP Mehra.jpg|75px]] ! scope="row" | ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮೆಹ್ರಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[File:Ajoy Mukherjee.jpg|75px]] ! scope="row" | ಅಜೋಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1977 | style="text-align:center;" | [[File:Chandeshwar Prasad Narayan Singh.png|75px]] ! scope="row" | ಚಂದೇಶ್ವರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1980 | style="text-align:center;" | [[File:Bismillah at Concert1 (edited) 2.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ|ಖಾನ್}} | ಕಲೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1980 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ರಾಯ್ ಕೃಷ್ಣದಾಸ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1981 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:S_Dhawan_official_Portrait_ISRO.webp|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸತೀಶ್|ಧವನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1981 | style="text-align:center;" | [[File:Ravi Shankar.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್|ರವಿಶಂಕರ್]] | ಕಲೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1982 | style="text-align:center;" | [[File:Madeleine Slade 1983 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮೀರಾ ಬೆಹನ್ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || {{flag|United Kingdom|Indicates a citizen of United Kingdom}} |- | style="text-align:center;" |1985 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Chintamani_Nagesa_Ramachandra_Rao_03650.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್.|ರಾವ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1985 | style="text-align:center;" | [[File:Prof M G K Menon.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಂ. ಜಿ. ಕೆ.|ಮೆನನ್}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1986 | style="text-align:center;" | [[File:Baba Amte 2014 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಬಾಬಾ|ಅಮ್ಟೆ}} | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1986 | style="text-align:center;" | [[File:Pandit Birju Maharaj.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಬಿರ್ಜೂ ಮಹಾರಾಜ್‌]] | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1986 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಅವತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಪೈಂತಲ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1987 | style="text-align:center;" | [[File:Kamaladevi Cha.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಕಮಲಾದೇವಿ|ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ}} | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1987 | style="text-align:center;" | [[File:Benjamin Peary Pal 2008 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬೆಂಜಮಿನ್ ಪಿಯರಿ ಪಾಲ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1987 | style="text-align:center;" | [[File:Manmohansingh04052007.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಮನಮೋಹನ್|ಸಿಂಗ್}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1987 | style="text-align:center;" | [[File:General Arunkumar Shridhar Vaidya.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಅರುಣ್ ಶ್ರೀಧರ್ ವೈದ್ಯ{{hash}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1988 | style="text-align:center;" | [[File:Justice M. Hameedullah Beg.jpg|75px]] ! scope="row" | ಎಂ. ಎಚ್. ಬೇಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1988 | style="text-align:center;" | [[File:Kuvempu 2017 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sort|ಕುವೆಂಪು}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1988 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Stamp_of_India_-_1991_-_Colnect_164196_-_Mahadevi_Verma_Poetess_and_-_Varsha.jpeg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ಮಹಾದೇವಿ|ವರ್ಮಾ}}{{hash}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1989 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Uma_Shankar_Dikshit_Rajya_Sabha_photo.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಉಮಾ ಶಂಕರ|ದೀಕ್ಷಿತ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1989 | style="text-align:center;" | [[File:Dia7275 Ali Akbar Khan r.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್|ಖಾನ್}} | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1989 | style="text-align:center;" | [[File:Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2689.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಂ. ಎಸ್.|ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ವಿ. ಎಸ್. ಆರ್. ಅರುಣಾಚಲಂ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | [[File:T. N. Chaturvedi.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಟಿ. ಏನ್. ಚತುರ್ವೇದಿ|ಟಿ. ಎನ್. ಚತುರ್ವೇದಿ]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಭವತೋಶ್ ದತ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kumar gandharva.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಕುಮಾರ|ಗಂಧರ್ವ}} | ಕಲೆ || ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | [[File:Abdulkalam04052007.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್|ಕಲಾಂ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1990 | style="text-align:center;" | [[File:Semmangudi Srinivasa Iyer.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್ | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:Pandit balamuralikrishna.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಂ.|ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ}} | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:MFHussain.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಂ.ಎಫ್.|ಹುಸೇನ್}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಹೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:Gulzarilal Nanda (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಗುಲ್ಜಾರಿ ಲಾಲ್|ನಂದಾ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:I. G. Patel.jpg|75px]] ! scope="row" | ಐ. ಜಿ. ಪಟೇಲ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:NG Ranga 2001 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಎನ್. ಜಿ. ರಂಗಾ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | [[File:COMMAND OFFICE OF SH K F RUSTAMJI, DIRECTOR GENERAL BSF.jpg|75px]] ! scope="row" | ಖುಸ್ರೋ ಫಾರಮುರ್ಜ್ ರುಸ್ತಂಜಿ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1991 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ರಾಜಾರಾಮ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[File:Aruna Asaf Ali 1998 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅರುಣಾ ಅಸಫ್|ಅಲಿ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಲಕ್ಷ್ಮಣಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜೋಶಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[File:Mallikarjun Mansur.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ|ಮನ್ಸೂರ್}} | ಕಲೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Si-padmavati.webp|75px]] ! scope="row" | ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಪದ್ಮಾವತಿ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kaloji_Narayanarao.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕಾಳೋಜಿ ನಾರಾಯಣರಾವ್ | ಕಲೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ರಾವಿ ನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ{{hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[File:V. Shantaram.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವಿ ಶಾಂತರಾಮ್‌|ವಿ. ಶಾಂತಾರಾಮ್]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[File:Govinbhai shroff.jpg|75px]] ! scope="row" | ಗೋವಿಂದಭಾಯಿ ಶ್ರಾಫ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Swaran_Singh_Lok_Sabha_photo.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸ್ವರಣ್ ಸಿಂಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1992 | style="text-align:center;" | [[File:Atal Bihari Vajpayee 2004 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ|ವಾಜಪೇಯಿ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1998 | style="text-align:center;" | [[File:Usha Mehta.png|75px]] ! scope="row" | [[ಉಷಾ ಮೆಹ್ತಾ]] | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1998 | style="text-align:center;" | [[File:Nanabhoy Palkhivala 2004 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ನಾನಿ|ಪಾಲ್ಖಿವಾಲಾ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1998 | style="text-align:center;" | [[File:Lakshmi Sahgal.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹೆಗಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೆಹೆಗಲ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1998 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Walter_Sisulu_1991_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ವಾಲ್ಟರ್ ಸಿಸುಲು | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|South Africa|Indicates a citizen of South Africa}} |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪಾಂಡುರಂಗ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅಠಾವಳೆ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Rajagopala Chidambaram.jpg|75px]] ! scope="row" | ರಾಜಗೋಪಾಲ ಚಿದಂಬರಂ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Nanaji Deshmukh 2017 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ನಾನಾಜಿ|ದೇಶಮುಖ್}} | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Satish Gujral photo.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸತೀಶ್ ಗುಜ್ರಾಲ್ | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Justice vr krishna iyyar.jpg|75px]] ! scope="row" | ವಿ. ಆರ್. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Pandit Bhimsen Joshi (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಭೀಮಸೇನ|ಜೋಶಿ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಎಚ್. ಆರ್. ಖನ್ನಾ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Dr. V. kurien cropped.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ವರ್ಗೀಸ್|ಕುರಿಯನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:LataMangeshkar10.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಲತಾ|ಮಂಗೇಶ್ಕರ್}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Braj Kumar Nehru (cropped).gif|75px]] ! scope="row" | ಬ್ರಜ್ ಕುಮಾರ್ ನೆಹರೂ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | ! scope="row" | {{sortname|ಡಿ. ಕೆ.|ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್}} | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಲಲ್ಲನ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್{{Hash}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1999 | style="text-align:center;" | [[File:Dharma Vir, ICS.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಧರ್ಮವೀರ]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Sikander_Bakht_Lok_Sabha_photo.jpg|75px]] ! scope="row" | ಸಿಕಂದರ್ ಬಖ್ತ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:Jagdish Bhagwati in May 2012.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜಗದೀಶ್ ಭಗವತಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:HariprasadChaurasia.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಹರಿಪ್ರಸಾದ್|ಚೌರಾಸಿಯಾ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:Minister of State for Youth Affairs & Sports, Dr. M.S. Gill.jpg|75px]] ! scope="row" | ಎಂ. ಎಸ್. ಗಿಲ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:K. Kasturirangan (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ|ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಕೆ. ಬಿ. ಲಾಲ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kelucharan_Mohapatra_2023_stamp_of_India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೇಳುಚರಣ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ | ಕಲೆ || ಒಡಿಶಾ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:Pt.Jasraj.JPG|75px]] ! scope="row" | [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸರಾಜ್]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಎಂ. ನರಸಿಂಹಂ | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:RKNarayan.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್]] | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಭೈರಬ್ ದತ್ ಪಾಂಡೆ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರಾಖಂಡ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | [[File:DrKNRaj.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಎನ್. ರಾಜ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ತರ್ಲೋಕ್ ಸಿಂಗ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:John Kenneth Galbraith 1944.jpg|75px]] ! scope="row" | ಜಾನ್ ಕೆನೆಥ್ ಗಾಲ್‍ಬ್ರೈಟ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Benjamin Gilman.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬೆಂಜಮಿನ್ ಎ. ಗಿಲ್ಮನ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Ustad amjat ali khan.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ|ಖಾನ್}} | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:ZubinMehtaMar11.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಜುಬಿನ್|ಮೆಹ್ತಾ}} | ಕಲೆ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Hrishikesh Mukherjee 2013 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಹೃಷಿಕೇಶ್|ಮುಖರ್ಜಿ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಕೊತ್ತ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Chakravarthi V Narasimhan (1966).jpg|75px]] ! scope="row" | ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಿ. ನರಸಿಂಹನ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Hosei Norota.jpg|75px]] ! scope="row" | ಹೋಸೈ ನೊರೋಟಾ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|Japan|Indicates a citizen of Japan}} |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Calyampudi Radhakrishna Rao at ISI Chennai (cropped).JPG|75px]] ! scope="row" | ಸಿ. ಆರ್. ರಾವ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಮನಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2001 | style="text-align:center;" | [[File:Pandit Shivkumar Sharma Santoor.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಶಿವಕುಮಾರ್|ಶರ್ಮಾ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | {{sortname|ಕಿಶೋರಿ|ಅಮೋನ್‍ಕರ್}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" | [[File:Gangubai Hangal (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಗಂಗೂಬಾಯಿ|ಹಾನಗಲ್}} | ಕಲೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Portrait_of_Priyaranjan_Dasmunsi_felicitating_noted_Tabla_Maestro_Pandit_Kishan_Maharaj_with_Life_time_Award_at_the_annual_concert_of_Shakhri_Begum_Memorial_Trust_at_Science_city_Auditorium,_Calcutta_on_December_9,_2006_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಕಿಶನ್ ಮಹಾರಾಜ್ | ಕಲೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" | [[File:The Chairman, Economic Advisory Council to PM, Dr. C. Rangarajan addressing a Press Conference on Review of Economy 2009-10, in New Delhi on February 19, 2010 (4).jpg|75px]] ! scope="row" | ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" | [[File:Soli Sorabjee lecture (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸೋಲಿ ಜಹಾಂಗೀರ್|ಸೊರಾಬ್ಜಿ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2003 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kazi_Lhendup_Dorjee_.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕಾಜಿ ಲ್ಹೆಂಡುಪ್ ದೋರ್ಜಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2003 | style="text-align:center;" | [[File:Sonal Mansingh.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸೋನಾಲ್|ಮಾನ್ಸಿಂಗ್}} | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2003 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಬಲರಾಮ್ ನಂದಾ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2003 | style="text-align:center;" | [[File:Brihaspati Dev Triguna 2019 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವ್ ತ್ರಿಗುಣಾ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2004 | style="text-align:center;" | [[File:Jayant Vishnu Narlikar - Kolkata 2007-03-20 07342.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಜಯಂತ|ನಾರ್ಳಿಕರ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2004 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Amrita_Pritam_(1919_–_2005)_,_in_1948.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಮೃತಾ|ಪ್ರೀತಮ್}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2004 | style="text-align:center;" | [[File:Justice M. N. Venkatachaliah BNC.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಮ್. ಎನ್.|ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಮಿಲೋನ್ ಕೆ. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[File:MohanDharia.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮೋಹನ್ ಧಾರಿಯಾ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:The_Foreign_Minister_of_Pakistan_Mr._Khurshid_M._Kasuri_meets_the_National_Security_Advisor_Shri_J.N._Dixit_in_New_Delhi_on_September_6,_2004_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಜ್ಯೋತೀಂದ್ರನಾಥ್ ದೀಕ್ಷಿತ್{{Hash}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | {{sortname|ಬಿ. ಕೆ.|ಗೋಯಲ್}} | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[File:R.K. Laxman 2005.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[File:Ram Narayan in Delhi 2010.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ರಾಮ|ನಾರಾಯಣ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[File:Dr-Karan-Singh-sept2009.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕರಣ್ ಸಿಂಗ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2005 | style="text-align:center;" | [[File:Dr.M.S.Valiathan.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮಾರ್ತಾಂಡವರ್ಮ ಶಂಕರನ್ ವಲಿಯಥಾನ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:Norman Borlaug crop.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ನಾರ್ಮನ್|ಬೊರ್ಲಾಗ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:Charles Correa.jpg|75px]] ! scope="row" | ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೊರಿಯಾ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:Late Nirmala Deshpande.jpg|75px]] ! scope="row" | ನಿರ್ಮಲಾ ದೇಶಪಾಂಡೆ | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:Mahashweta devi (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಮಹಾಶ್ವೇತಾ|ದೇವಿ}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:DirectorAdoor.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಡೂರು|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್}} | ಕಲೆ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | [[File:Justice V.N. Khare.jpg|75px]] ! scope="row" | ವಿ. ಎನ್. ಖಾರೆ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಸಿ. ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ರಾವ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಒಬೈದ್ ಸಿದ್ದಿಖಿ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2006 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಟಂಡನ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:Justice P.N. Bhagwati.jpg|75px]] ! scope="row" | ಪಿ. ಎನ್. ಭಗವತಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:Naresh Chandra July 2012.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ರಾಜಾ ಚೆಲ್ಲಯ್ಯ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ|ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:The_President,_Dr._A.P.J._Abdul_Kalam_presenting_Padma_Vibhushan_to_Shri_Fali_Sam_Nariman,_at_an_Investiture_Ceremony_at_Rashtrapati_Bhavan_in_New_Delhi_on_March_23,_2007_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಫಾಲಿ ಸ್ಯಾಮ್|ನಾರಿಮನ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:ರಾಜಾರಾವ್.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ರಾಜಾ|ರಾವ್}}{{Hash}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ಬಾಲು ಶಂಕರನ್]] | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:Khushwantsingh.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಖುಷ್ವಂತ್|ಸಿಂಗ್}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:ECG Sudarshan.jpg|75px]] ! scope="row" | ಈ. ಸಿ. ಜಾರ್ಜ್ ಸುದರ್ಶನ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2007 | style="text-align:center;" | [[File:J&K Governor N.N. Vohra.JPG|75px]] ! scope="row" | ಎನ್. ಎನ್. ವೋಹ್ರಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಹರಿಯಾಣ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Justice_A.S._Anand.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎ. ಎಸ್.|ಆನಂದ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:London Chess Classic 2010 Anand 04.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ವಿಶ್ವನಾಥನ್|ಆನಂದ್}} | ಕ್ರೀಡೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಆಶಾ|ಭೋಂಸ್ಲೆ}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪಿ. ಎನ್. ಧರ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Edmundhillarycropped.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ಎಡ್ಮಂಡ್|ಹಿಲರಿ}}{{Hash}} | ಕ್ರೀಡೆ || {{flag|New Zealand|Indicates a citizen of New Zealand}} |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Lakshmi Mittal LM.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಿತ್ತಲ್‌]] | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || {{flag|United Kingdom|Indicates a citizen of United Kingdom}} |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Pranab Mukherjee (cropped).JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಪ್ರಣಬ್|ಮುಖರ್ಜಿ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Narayana_Murthy_CIF_(cropped).JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎನ್ ಆರ್ ನಾರಾಯಣ|ಮೂರ್ತಿ}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಒಬೆರಾಯ್ | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Dr R K Pachauri.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೆ.|ಪಚೌರಿ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:E. Sreedharan "Metro Man".jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಇ.|ಶ್ರೀಧರನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:RatanTata.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ರತನ್|ಟಾಟಾ}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2008 | style="text-align:center;" | [[File:Sachin at Castrol Golden Spanner Awards.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸಚಿನ್|ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್}} | ಕ್ರೀಡೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | [[File:Sunderlal Bahuguna at New Tehri cropped.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಸುಂದರ್ ಲಾಲ್ ಬಹುಗುಣ]] | ಇತರೆ || ಉತ್ತರಾಖಂಡ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಜಸ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಬಜಾಜ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:D._P._Chattopadhyaya_Rajya_Sabha_photo.jpg|75px]] ! scope="row" | ಡಿ. ಪಿ. ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಅಶೋಕ್ ಶೇಖರ್ ಗಂಗೂಲಿ | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ನಿರ್ಮಲಾ ಜೋಶಿ|ಸಿಸ್ಟರ್ ನಿರ್ಮಲಾ]] | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | [[File:Anil Kakodkar.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅನಿಲ್|ಕಾಕೋಡ್ಕರ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಲಾಲ್ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | [[File:ജി-മാധവന്‍-നായര്‍.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಜಿ. ಮಾಧವನ್|ನಾಯರ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | {{sortname|ಗೋವಿಂದ|ನಾರಾಯಣ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2009 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಚಂದ್ರಿಕಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಎಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲ್ಕಾಜಿ | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | [[File:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-08.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ವೆಂಕಟ್ರಾಮನ್|ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || {{flag|United Kingdom|Indicates a citizen of United Kingdom}} |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | [[File:Prathap C. Reddy (1).jpg|75px]] ! scope="row" | ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿ | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | [[File:The Governor of Reserve Bank of India, Shri Y.V. Reddy addressing a seminar on ‘Challenges and Implications of Basel II for Asia’ at 39th Asian Development Bank Annual General Body Meeting in Hyderabad on May 3, 2006 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ವೈ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ರೆಡ್ಡಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | [[File:Zohra Segal on April 07, 2010 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಝೊಹ್ರಾ ಸೆಹೆಗಲ್|ಜೋಹ್ರಾ ಸೆಹಗಲ್]] | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2010 | style="text-align:center;" | [[File:Umayalpuram sivaraman1.jpeg|75px]] ! scope="row" | ಉಮಯಾಳಪುರಂ ಕೆ. ಶಿವರಾಮನ್ | ಕಲೆ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:Montekahuwalia.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮಾಂಟೆಕ್ ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:Vijay Kelkar.jpg|75px]] ! scope="row" | ವಿಜಯ್ ಕೇಳ್ಕರ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Akhlaqur_Rahman_Kidwai_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಅಖ್ಲಾಕ್ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಕಿದ್ವಾಯಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:ONV DSC 0118.A.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಒ.ಎನ್.ವಿ. |ಕುರುಪ್}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ|| ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:Sitakant Mahapatra.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಸೀತಾಕಾಂತ್|ಮಹಾಪಾತ್ರ}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಒಡಿಶಾ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:The_President,_Smt._Pratibha_Devisingh_Patil_presenting_the_Padma_Vibhushan_award_to_Shri_Brajesh_Chandra_Mishra,_at_an_Investiture_Ceremony,_at_Rashtrapati_Bhavan,_in_New_Delhi_on_March_24,_2011_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಬ್ರಜೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ಕೆ. ಪರಶರನ್|ಕೆ. ಪರಾಶರನ್]] | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:Azim H. Premji World Economic Forum 2013.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಜಿಮ್|ಪ್ರೇಮ್‍ಜಿ}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | [[ಪಲ್ಲೆ ರಾಮರಾವ್]] | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:A.Nageswara Rao.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್]] | ಕಲೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[File:Kapilavatsyayan.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕಪಿಲಾ ವಾತ್ಸಾಯನ | ಕಲೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2011 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:The photograph of Mrs. Homai Vyarawalla of Vadodara, one of the recipients of the First National Photo Award – Life Time Achievement 2010. The Vice President.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಹೋಮಿ|ವ್ಯಾರವಾಲ}} | ಕಲೆ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |2012 | style="text-align:center;" | [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ಭೂಪೇನ್|ಹಝಾರಿಕಾ}}{{Hash}} | ಕಲೆ || ಅಸ್ಸಾಂ |- | style="text-align:center;" |2012 | style="text-align:center;" | [[File:Miranda de Miranda.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ಮಾರಿಯೊ|ಮಿರಾಂಡ}}{{Hash}} | ಕಲೆ || ಗೋವಾ |- | style="text-align:center;" |2012 | style="text-align:center;" | [[File:T. V. Rajeswar (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಟಿ. ವಿ. ರಾಜೇಶ್ವರ್ | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2012 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" | ಕಾಂತಿಲಾಲ್ ಹಸ್ತಿಮಲ್ ಸಂಚೇತಿ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2012 | style="text-align:center;" | [[File:K.G. Subramanyan 2008.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಜಿ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ | ಕಲೆ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |2013 | style="text-align:center;" | [[File:Padma Vibhushan Raghunath Mohapatra (Architect and Sculptor) 01.jpg|75px]] ! scope="row" | ರಘುನಾಥ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ | ಕಲೆ || ಒಡಿಶಾ |- | style="text-align:center;" |2013 | style="text-align:center;" | [[File:Roddam narasimha.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ರೊದ್ದಂ|ನರಸಿಂಹ}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2013 | style="text-align:center;" | [[File:Prof. Yash Pal.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಯಶ್‌ ಪಾಲ್‌]] | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2013 | style="text-align:center;" | [[File:Sayed Haider Raza (1995).png|75px]] ! scope="row" | [[ಎಸ್.ಎಚ್. ರಾಝಾ|ಸಯ್ಯದ್ ಹೈದರ್ ರಾಜಾ]] | ಕಲೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2014 | style="text-align:center;" | [[File:BKS Iyengar.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಬಿ. ಕೆ. ಎಸ್.|ಐಯ್ಯಂಗಾರ್}} | ಇತರೆ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2014 | style="text-align:center;" | [[File:Ramesh Mashelkar Apr09.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ರಘುನಾಥ್|ಮಶೇಲ್ಕರ್}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Lkadvani.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಎಲ್. ಕೆ. |ಅಡ್ವಾಣಿ}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:Amitabh.Bachchan.jpg|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಅಮಿತಾಭ್|ಬಚ್ಚನ್}} | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:ParkashSinghBadal.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್|ಬಾದಲ್}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:Veerendra Heggade 01.JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ವೀರೇಂದ್ರ|ಹೆಗ್ಗಡೆ}} | ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:Dilip Kumar 2006.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ (ಚಿತ್ರ ನಟ)|ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:Jagadguru Rambhadracharya.jpg|75px]] ! scope="row" | ರಾಮಭದ್ರಾಚಾರ್ಯ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:The Ex Chairman Atomic Energy Commission (AEC) and Member Planning Commission and presently Member, AEC, Dr. M.R. Srinivasan addressing at the India Power Awards 2011 ceremony, in New Delhi on November 24, 2011.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಎಮ್.ಆರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್|ಎಂ. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್]] | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:Kottayan Katankot Venugopal, K K Venugopal.jpg|75px]] ! scope="row" | ಕೆ. ಕೆ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2015 | style="text-align:center;" | [[File:His Highness the Aga Khan (15760993697).jpg|75px]] ! scope="row" | ಆಗಾ ಖಾನ್ IV | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || {{flag|United Kingdom|Indicates a citizen of United Kingdom}} <br> {{flag|France|Indicates a citizen of France}} |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:V._K._Aatre_in_2016_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ವಿ. ಕೆ. ಆತ್ರೆ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Dhirubhai Ambani 2002 stamp of India.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|ಧೀರೂಭಾಯಿ|ಅಂಬಾನಿ}}{{Hash}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Girija Devi at Bhopal (4).JPG|75px]] ! scope="row" | {{sortname|ಗಿರಿಜಾ|ದೇವಿ}} | ಕಲೆ|| ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Avinash Dixit.JPG|75px]] ! scope="row" | ಅವಿನಾಶ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ|| {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:The Union Minister for Tourism and Culture Shri Jagmohan going round, a pictorial presentation on spirituality titled "A Soul Speaks", in New Delhi on February 13, 2004 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಜಗಮೋಹನ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Yamini Krishnamurthy.JPG|75px]] ! scope="row" | [[ಯಾಮಿನಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] | ಕಲೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Rajinikanth Felicitates Writer Kalaignanam.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ರಜನಿಕಾಂತ್]] | ಕಲೆ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[File:Cherukuri Ramoji rao.png|75px]] ! scope="row" | ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" |[[File:Sri Sri Ravi Shankar - new.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿ ಶಂಕರ್|ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ಗುರೂಜಿ]] | ಇತರೆ|| ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2016 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Dr._V._Shanta,_in_New_Delhi_on_March_20,_2006_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ವಿ. ಶಾಂತಾ | ವೈದ್ಯಕೀಯ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:Murli Manohar Joshi MP.jpg|75px]] ! scope="row" | ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ ಜೋಶಿ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Sundar_Lal_Patwa.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಸುಂದರಲಾಲ್ ಪಟ್ವಾ{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:The Union Minister for Agriculture and Food Processing Industries, Shri Sharad Pawar addressing at the launch of the Sahana Group’s New Marathi Channel “Jai Maharashtra”, in Mumbai on April 27, 2013 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಶರದ್ ಪವಾರ್]] | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:U R Rao (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಯು.ಆರ್.ರಾವ್]] | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|| ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:The former Lok Sabha Speaker Shri P.A. Sangma met the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on January 18, 2004 (cropped).png|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಪಿ. ಎ. ಸಂಗ್ಮಾ{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ|| ಮೇಘಾಲಯ |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:Sadhguru - India Economic Summit 2017 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್]] | ಇತರೆ|| ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2017 | style="text-align:center;" | [[File:K.J. Yesudas.JPG|75px]] ! scope="row" | [[ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್]] | ಕಲೆ|| ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |2018 | style="text-align:center;" | [[File:Ilaiyaraaja BHung.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಇಳಯರಾಜಾ]] | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2018 | style="text-align:center;" | [[File:A still of Shri Ghulam Mustafa Waris Khan who will be presented with the Sangeet Natak Akademi Award for Hindustani Music - Vocal by the President Dr. A.P.J Abdul Kalam in New Delhi on October 26, 2004.jpg|75px]] ! scope="row" | ಗುಲಾಮ್ ಮುಸ್ತಫಾ ಖಾನ್ | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2018 | style="text-align:center;" | [[File:Parameshwaran.JPG|75px]] ! scope="row" | ಪಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;"|2019 | style="text-align:center;" | [[File:Tijan Bai 1.jpg|75px]] ! scope="row" | ತೀಜನ್ ಬಾಯಿ | ಕಲೆ || ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ |- | style="text-align:center;" |2019 | style="text-align:center;" | [[File: Ismail Omar Guelleh 2010.jpg|75px]] ! scope="row" | ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಒಮರ್ ಗ್ಯುಲ್ಲೇಹ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|Djibouti|Indicates a citizen of Djibouti}} |- | style="text-align:center;" |2019 | style="text-align:center;" | [[File:Mr. A.M. Naik.jpg|75px]] ! scope="row" | ಅನಿಲ್ ಮಣಿಭಾಯಿ ನಾಯಕ್ | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2019 | style="text-align:center;" | [[File:Babasaheb Purandare.jpg|75px]] ! scope="row" | ಬಲವಂತ್ ಮೋರೇಶ್ವರ್ ಪುರಂದರೆ | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:George Fernandes (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್]]{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:The official photograph of the Defence Minister, Shri Arun Jaitley (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿ]]{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:Sushma Swaraj Ji.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್]]{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:Vishvesha Tirtha Swamiji of Pejawar Mutt meets PM Modi (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥ|ಪೇಜಾವರ ಶ್ರೀಗಳು]]{{Hash}} | ಇತರೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:Anerood Jugnauth January 2013.jpg|75px]] ! scope="row" | ಅನಿರುದ್ಧ ಜಗನ್ನಾಥ್ | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|Mauritius|Indicates a citizen of Mauritius}} |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:Mary Kom - British High Commission, Delhi, 27 July 2011.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಮೇರಿ ಕೋಮ್]] | ಕ್ರೀಡೆ || ಮಣಿಪುರ |- | style="text-align:center;" |2020 | style="text-align:center;" | [[File:Chhannulal Mishra.jpg|75px]] ! scope="row" | ಚನ್ನುಲಾಲ್ ಮಿಶ್ರಾ | ಕಲೆ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[File:Shinzō Abe Official.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಶಿಂಜೋ ಅಬೆ]] | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || {{flag|Japan|Indicates a citizen of Japan}} |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[File:S. P. Balasubrahmanyam at the 'Gurkha' Audio Launch.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]]{{Hash}} | ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[File:BMHegde.JPG|75px]] ! scope="row" | [[ಬಿ.ಎಮ್.ಹೆಗ್ಡೆ|ಬಿ. ಎಂ. ಹೆಗಡೆ]] | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ನರೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಕಪಾನಿ{{Hash}} | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[File:Maulanawahiduddin.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್]] | ಇತರೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:B._B._Lal.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಬಿ.ಬಿ.ಲಾಲ್|ಬಿ. ಬಿ. ಲಾಲ್]] | ಇತರೆ || ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Sudarshan_Sahoo_receiving_Padma_Vibhushan_2021.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಸುದರ್ಶನ್ ಸಾಹು]] | ಕಲೆ || ಒಡಿಶಾ |- | style="text-align:center;" |2022 | style="text-align:center;" | [[File:Prabha atre.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಪ್ರಭಾ ಅತ್ರೆ]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2022 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ರಾಧೇಶ್ಯಾಮ್ ಖೇಮ್ಕಾ{{Hash}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2022 | style="text-align:center;" | [[File:General Bipin Rawat, India's 1st Chief of Defence Staff.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್]]{{Hash}} | ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ || ಉತ್ತರಾಖಂಡ |- | style="text-align:center;" |2022 | style="text-align:center;" | [[File:Kalyan Singh1.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಕಲ್ಯಾಣ್ ಸಿಂಗ್{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | [[File: Balkrishna Doshi.JPG|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಬಿ. ವಿ. ದೋಶಿ{{Hash}} | ಇತರೆ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | [[File:Ustad Zakir Hussain 1.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ (ಸಂಗೀತಗಾರ)|ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್]] | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | [[File:India-eam-krishna (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಎಸ್. ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ]] | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | – ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ದಿಲೀಪ್ ಮಹಾಲನಬಿಸ್{{Hash}} | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | [[File:Srinivasa Varadhan Heidelberg.JPG|75px]] ! scope="row" | ಎಸ್. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವರದನ್ | ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ || {{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |2023 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Uttar Pradesh Chief Minister Shri.Mulayam Singh Yadav, addressing at the National Development Council, New Delhi on December 9, 2006 (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಮುಲಾಯಂ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್{{Hash}} | ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2024 | style="text-align:center;" |[[File:Vyjayanthimala.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವೈಜಯಂತಿಮಾಲಾ]] |ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2024 | style="text-align:center;" |[[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the National Tourism Awards 2011-12, at a function, in New Delhi on March 18, 2013. The Minister of State (Independent Charge) for Tourism, Shri K. Chiranjeevi is also seen (1) (cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಚಿರಂಜೀವಿ (ನಟ)|ಚಿರಂಜೀವಿ]] |ಕಲೆ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2024 | style="text-align:center;" |[[File:Venkaiah Naidu official portrait.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು]] |ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ || ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |2024 | style="text-align:center;" |[[File:Bindeshwar Pathak.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಬಿಂದೇಶ್ವರ್ ಪಾಠಕ್]]{{hash}} |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ || ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |2024 | style="text-align:center;" |[[ಚಿತ್ರ:Padmasubramanyam.jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಪದ್ಮಾ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]] |ಕಲೆ || ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Dr._Duvvur_Nageshwar_Reddy.jpg|75px]] ! scope="row" | ಡಿ. ನಾಗೇಶ್ವರ ರೆಡ್ಡಿ | ವೈದ್ಯಕೀಯ || ತೆಲಂಗಾಣ |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Justice_Jagdish_Singh_Khehar_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | ಜಗದೀಶ್ ಸಿಂಗ್ ಖೇಹರ್ | ಇತರೆ || ಚಂಡೀಗಢ |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Kumudini_Lakhia_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" | [[ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ]] | ಕಲೆ || ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:L._Subramaniam_at_Bharat_Bhavan.JPG|75px]] ! scope="row" | [[ಎಲ್. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] | ಕಲೆ || ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:M_T_Vasudevan_nair_-_cropped_image.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್|ಎಂ. ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]]{{hash}} | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ || ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Osamu_Suzuki_2022.jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | ಓಸಾಮು ಸುಜುಕಿ{{hash}} | ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ || {{flag|Japan|Indicates a citizen of Japan}} |- | style="text-align:center;" |2025 | style="text-align:center;" | [[ಚಿತ್ರ:Sharda_Sinha_(cropped).jpg|75px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ಶಾರದಾ ಸಿನ್ಹಾ]]{{hash}} | ಕಲೆ || ಬಿಹಾರ |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{ಭಾರತದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹಾಗು ಗೌರವಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು]] duanay371q6p7f3xjbq23minj1w2gwd 0 11040 1372305 1367088 2026-04-28T09:36:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372305 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = Dr. Siddalingaiah.jpg | imagesize = 250px | name = ಡಾ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ | caption = ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ತತ್ತ್ವಪದಕಾರರ ಸಮಾವೇಶ'ದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ | pseudonym = | birth_date = 3 ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೫೪ | birth_place = ಮಂಚನಬೆಲೆ, ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ | death_date = ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (೬೭ ವರ್ಷ) | death_place =ಬೆಂಗಳೂರು | occupation = ಅಧ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಕವಿ, ಹೋರಾಟಗಾರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು(ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) Executive Board Members-ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ | genre = ಕಾವ್ಯ, ವಿಮರ್ಶೆ, ನಾಟಕ | subject = ಕನ್ನಡ | movement = ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ | influences =[[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]], [[ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ]] }} '''ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ'''ನವರು (''೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೫೪ - ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧'') [[ಕನ್ನಡ]]ದ [[ಲೇಖಕ|ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು]]. 'ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತಿ', 'ದಲಿತ ಕವಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ದಲಿತ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಕಾವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು. ಕಾವ್ಯ, [[ನಾಟಕ]], ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, [[ಸಂಶೋಧನೆ]], [[ಆತ್ಮಕಥೆ|ಆತ್ಮಕಥನ]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು. ಎರಡು ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ [[ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು|ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಜನನ, ಜೀವನ== ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ(ಆಗಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ)ಯ [[ಮಾಗಡಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಂಚನಬೆಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. [[ತಂದೆ]] ದೇವಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ವೆಂಕಮ್ಮ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಇವರ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಕವಿತೆ ಬರೆವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇವರಿಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು ಉತ್ತಮ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]], [[ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ|ಪೆರಿಯಾರ್]], ವಸುದೇವಭೂಪಾಲ, ಲೋಹಿಯಾ ಮುಂತಾದವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು. ʼಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳುʼ ಅವರ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ. ʼಊರು ಕೇರಿʼ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ. "ಇಕ್ರಲಾ ವದೀರ್ಲಾ", "ದಲಿತರು ಬರುವರು ದಾರಿ ಬಿಡಿ" ಮುಂತಾದ ಹೋರಾಟದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲದೆ "ಆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿ" ಅಂತಹ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನೂ, "ಯಾರಿಗೆ ಬಂತು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು ನಲವತ್ತೇಳರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ" ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ, ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ==ಕೃತಿಗಳು== ===ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ=== * [[ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳು]], ೧೯೯೭ ===ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು=== # [[ಹೊಲೆ ಮಾದಿಗರ ಹಾಡು]], ೧೯೭೫ # [[ಮೆರವಣಿಗೆ]], ೨೦೦೦ # [[ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು]], ೧೯೭೯ # [[ಕಪ್ಪು ಕಾಡಿನ ಹಾಡು]], ೧೯೮೩ # [[ಆಯ್ದಕವಿತೆಗಳು|ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳು]], ೧೯೯೭ # [[ಅಲ್ಲೆಕುಂತವರೆ|ಅಲ್ಲೆ ಕುಂತವರೆ]] # [[ನನ್ನ ಜನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕವಿತೆಗಳು]], ೨೦೦೫ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕವುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ===ವಿಮರ್ಶನಾ ಕೃತಿಗಳು=== # [[ಹಕ್ಕಿ ನೋಟ]], ೧೯೯೧ # [[ರಸಗಳಿಗೆಗಳು]] # [[ಎಡಬಲ]] # [[ಉರಿಕಂಡಾಯ]], ೨೦೦೯ ===ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ=== # [[ಅವತಾರಗಳು]], ೧೯೯೧ # [[ಜನಸಂಸ್ಕೃತಿ]], ೨೦೦೭ === ಭಾಷಣಗಳ ಸಂಕಲನ === #[[ಸದನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಭಾಗ -೧]], ೧೯೯೬ # [[ಸದನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಭಾಗ -೨]], ೨೦೦೪ ===ನಾಟಕಗಳು=== # [[ಏಕಲವ್ಯ]], ೧೯೮೬ # [[ನೆಲಸಮ]], ೧೯೮೦ # [[ಪಂಚಮ]], ೧೯೮೦ ===ಆತ್ಮಕಥೆ=== # [[ಊರುಕೇರಿ- ಭಾಗ-೧]], ೧೯೯೭ # [[ಊರುಕೇರಿ- ಭಾಗ-೨]], ೨೦೦೬ === ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು === # ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆ ಭಾಗ-೩,೪ (ಇತರರೊಂದಿಗೆ), ೨೦೦೩ ==ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== # ಉತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತ ರಚನೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೧೯೮೪ # [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] -ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ-೧೯೮೬ # ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೧೯೯೨ # [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೧೯೯೬ # ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೧ # ಸಂದೇಶ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೧ # ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೨ # ಸತ್ಯಕಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೨ # ಬಾಬುಜಗಜೀವನರಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೫ # ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೭ # ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಇನ್ಷಿಟ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೧೨ # [[ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೧೨ # ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೧೮ # [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ೨೦೧೯<ref>{{Cite web|title=ಕವಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯಗೆ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url=https://www.prajavani.net/stories/stateregional/pampa-award-for-poet-siddalingaiah-702827.html|date=4 Feb 2020|access-date=11 Sep 2020|publisher=Prajavani.com}}</ref> # ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೨೨ == ಸದಸ್ಯತ್ವ, ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ == # ಎರಡು ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. # [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೧ನೇ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. # ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು # ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ==ನಿಧನ== ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರು ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ರ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|url=https://kannada.news18.com/news/state/bengaluru-urban-kannada-poet-dr-siddalingaiah-died-due-to-covid-sesr-577193.html|title=Kannada poet Dr. Siddalingaiah died due to Covid|work=News 18|date=June 11 2021|access-date=11 June 2021}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಕಾಯಿಲೆ ೨೦೧೯|ಕೊರೋನಾ]] ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಕೊರೋನೋತ್ತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ೬೭ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು <ref> [https://www.prajavani.net/karnataka-news/kannada-dalit-poet-siddalingaiah-no-more-838110.html 'ಮೆರವಣಿಗೆ ಮುಗಿಸಿದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ' ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ,12, june, 2021] </ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ(ಡಾ.ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ)]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೧ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೪ ಜನನ]] pnqecmmufkrb5eow0ha1x7fsz8nk7b5 0 14609 1372310 1367630 2026-04-28T11:48:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372310 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Susruta. Pen drawing. Wellcome V0006619.jpg|thumb|ಸುಶ್ರುತನ ಒಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] '''ಸುಶ್ರುತಾಚಾರ್ಯರು''' ಪ್ರಾಚೀನ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ನಿಪುಣರು. ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೨,೫೬೦ ಹಾಗೂ ೨,೪೮೭ ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಇತ್ತವರು. ಅವರು ಬರೆದ [[ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ]], ವೈದ್ಯ ನೆರವಿನ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ, [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಸಂಬಂಧದ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ, ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಒಂದು 'ಖಣಿ' ಎಂಬುದು ಆ [[ಪುಸ್ತಕ|ಪುಸ್ತಕವನ್ನು]] ಓದಿದವರೆಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.<ref>{{cite book|title=The Roots of Ayurveda|last1=Wujastyk|first1=Dominik|date=2003|publisher=Penguin|isbn=978-0-14-044824-5|oclc=708372480}}{{pn|date=April 2023}}</ref> ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೆಂಬ [[ಋಷಿ|ಋಷಿಯೋ]] ಅಥವಾ [[ಅರಸ|ರಾಜನೋ]], [[ಗಾಂಧಾರ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಗನೆಂದು ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ವಿಚಾರ.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://archive.org/stream/englishtranslati01susruoft#page/n17/mode/2up/search/Vishvamitra|title=An English Translation of the Sushruta Samhita, based on Original Sanskrit Text|last=Bhishagratna|first=Kunjalal|publisher=Calcutta|year=1907|location=Calcutta|pages=ii (introduction)|ref=bhishagratna}}</ref> ಸುಶ್ರುತ ಎಂಬ ಪದದ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗಿನ [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] ನಾವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಅನೇಕ ಜನರ ಹೆಸರು, ಸುಶ್ರುತ್, ಸುರಾಟ್, ಸೌರುಟಿ, ಸುಹ್ರಾದಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿವೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ನಾಮಧೇಯಗಳು, 'ಸುಶ್ರುತ ನಾಮ'ದ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪಗಳೆಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಂಬೋಣ. ==ಸುಶ್ರುತರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ== ಸುಶ್ರುತಾಚಾರ್ಯರು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಜಾನುಬಾಹು. ಉದ್ದ [[ಕಿವಿ|ಕಿವಿಗಳು]], ತೆಳುವಾದ [[ನಾಲಿಗೆ|ನಾಲಗೆ]], ಸಮರ್ಪಕವಾದ [[ತುಟಿ]], ಹೊಳೆಯುವ ದಂತಪಂಕ್ತಿಗಳು, [[ಮುಖ]], ತೆಜಃಪುಂಜವಾದ [[ಕಣ್ಣು|ಕಣ್ಣುಗಳು]], ಸುಂದರವಾದ [[ಮೂಗು|ನಾಸಿಕ]], ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಗೌರವ, ಸಂತೋಷ ನೀಡುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ, ಮೃದು ಮಾತು, ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿನಯ, ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ==ಭಗವಾನ್ ದಿವೋದಾಸರು ಸುಶ್ರುತರ ಗುರುಗಳು== [[ಆಯುರ್ವೇದ]], ಶಲ್ಯ, ಶಾಲಾಕ್ಯ-ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ 'ಔಷಧಸೇನವ', 'ಔತರಣ', 'ಔರಭ್ಯ', 'ಪೌಷ್ಕಲಾವತ', 'ಕರವೀರ', ಮತ್ತು 'ಗೋಪುರರಕ್ಷಕ' ರಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಸುಶ್ರುತರ ಸಹಪಾಠಿಗಳು. ಕರುಣಾಳು '''ದಿವೋದ್ಯಾಸ'''ರು, ಶಕರಾನ ವಂಶಸ್ಥರು. ಅಬ್ಜದೇವತೆಯ ವರಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಕಾಶೀರಾಜನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. "[[ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ|ಮುದಿತನ]], ರೋಗರುಜಿನ, [[ಮರಣ|ಮರಣಗಳನ್ನು]] ನಿವಾರಿಸಿದ [[ಧನ್ವಂತರಿ|ಧನ್ವಂತರಿಯಾದ]] ನಾನು ''''ಶಲ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'''<nowiki/>', ಪ್ರಧಾನವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನೂ, ಪರಿಕರಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಕೊಡಲು, ಪುನಃ ಕಾಶೀರಾಜನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ," ಎಂದು ಒಂದು ಕಡೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[[Monier-Williams]], ''A Sanskrit Dictionary'', s.v. "suśruta"</ref> ==ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ== ಪ್ರಕೃತ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆ ಬೌದ್ಧಭಿಕ್ಷು [[ನಾಗಾರ್ಜುನ|ನಾಗಾರ್ಜುನನಿಂದ]] ಕ್ರಿ.ಶ 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮತ.<ref>Prof.P.V.Sharma, Ayurveda Ka Vaijnannika Itihas,7th ed., Ch. 2, Pg.87, Chaukhambha orientalia, Varanasi (2003)</ref> ಮೂಲಸಂಹಿತೆ 5 ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="pmid4899819">{{cite journal|author=Menon IA, Haberman HF|title=Dermatological writings of ancient India|journal=Med Hist|year=1969|volume=13|issue=4|pages=387–392|pmid=4899819|pmc=1033984|doi=10.1017/s0025727300014824}}</ref> ನೇತ್ರ, ಕರ್ಣ, ನಾಸಾ ಮತ್ತು ಕಾಯರೋಗಗಳ ನಿದಾನ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತಿಳಿಸುವ ಉತ್ತರತಂತ್ರವನ್ನು ತರುವಾಯದ ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃವೊಬ್ಬ ಸೇರಿಸಿರಬಹುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. {{Sfn|Meulenbeld|1999|pp=203–389 (Volume IA)}}ನಾಗಾರ್ಜುನರು ಸುಶ್ರುತರನ್ನು ತನ್ನ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದು ಗೌರವಿಸಿ ನಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಬೋಟಾಂಗಿನಿ'ಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ತಾಳೆಗರಿಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಔಷಧ|ಔಷಧಿಗಳ]] ಹೆಸರು, ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು [[ಅರಬ್ಬಿ]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಔಷಧಿ ಸೇವನೆ ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳು ಇದ್ದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕ್ರಮೆಣ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದವು. ಇದು ಮಾತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಸುಕೃತ. ೫,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ [[ಆಯುಧಗಳು|ಆಯುಧಗಳನ್ನು]] ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಜ್ಞತೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕಾರದ ವೇಳೆ ಗ್ರಂಥ ಏನೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ ತಿಳಿಸುವ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಯಂತ್ರ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ವರ್ಣನೆ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿವರ, ಪಶ್ಚಾತ್ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಇತರ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. [[ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ|ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ]] ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರಾಂತ ಮಾತ್ರ. ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತದ ಪರಿಚಯವಿದ್ದುದು ಆತನ ಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಕಲಿಂಗ|ಕಳಿಂಗ]] ದೇಶದ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕುರುಪ್ರಾಂತಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಬರುತ್ತವೆ. [[ಹಿಮಾಲಯ]], [[ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ]], ಮಹೇಂದ್ರಪರ್ವತ, ಮಲಯಾಚಲ, ಶ್ರೀಪರ್ವತ, ದೇವಗಿರಿ, ಸಿಂಧೂನದಿ ಮೊದಲಾದವೂ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿವೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತ ಭೂಗೋಳದ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಪರ್ವತ, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ, ದೇವಗಿರಿ, ಮಲಯಾಚಲ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸುಶ್ರುತ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. [[ದಕ್ಷಿಣಾಪಥ|ದಕ್ಷಿಣಪಥವೆಂಬ]] ಹೆಸರೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈತ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತುವರಕವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ 120 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ (ಉತ್ತರತಂತ್ರ ಹೊರತಾಗಿ).<ref name="Rao">Ramachandra S.K. Rao, Encyclopaedia of Indian Medicine: historical perspective, Volume 1, 2005 Reprint (Original: 1985), [https://books.google.com/books?id=QRvzRGn9QqkC&pg=PA94 pp 94-98], Popular Prakashan</ref> ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಮನುಷ್ಯನ ಆಯುರ್ಮಾನ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಸೂತ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 46, ನಿದಾನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 16, ಶಾರೀರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 10, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 40, ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ 8 ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 66. ಪ್ರಮುಖ ಶಲ್ಯ ತಂತ್ರ ವಿಷಯಗಳು ಮೊದಲ 5 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸುಶ್ರುತನ ಕಾಲದ ಅಧ್ಯಯನ [[ಉಪನಿಷತ್|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ]] ‘ಅಂತೇ ವಾಸೀ’ ರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು. ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಈತನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈತ [[ಸಾಂಖ್ಯ|ಸಾಂಖ್ಯದ]] 25 ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.{{Sfn|Bhishagratna|1911|pp=113-121 etc}}{{Sfn|Bhishagratna|1916|pp=285, 381, 407, 409, 415 etc}}{{Sfn|Engler|2003|pp=416-463}} ಈತನ ಪ್ರಕಾರ [[ಇಂದ್ರಿಯ|ಇಂದ್ರಿಯಗಳು]] ಪಂಚ ಭೌತಿಕಗಳು. ಸಾಂಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಹಂಕಾರ ತತ್ತ್ವಜನ್ಯಗಳು. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಾದಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದು [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಈ ಎಲ್ಲ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುವುದು ‘ಸ್ವಭಾವಂ ಈಶ್ವರಂ ಕಾಲಂ ಯದೃಚ್ಛಾಂ ನಿಯತಿಂ ತಥಾ| ಪರಿಣಾಮಂ ಚ ಮಾನ್ಯಂತೇ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪೃಥುದರ್ಶಿನಃ'|| (ವೈದ್ಯಕೇತು) ಎಂಬುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಶಲ್ಯ ತಂತ್ರ, ಶಾಲಾಕ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ, ವ್ರಣಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ== '''ಶಲ್ಯ ತಂತ್ರ'''ವೆಂದರೆ, [[ಗಂಟಲು|ಕಂಠದ]] ಕೆಳಗಿರುವ ದೇಹದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವ್ರಣಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ. '''ಶಾಲಾಕ್ಯ ಪದ್ಧತಿ'''ಯಲ್ಲಿ, [[ಕುತ್ತಿಗೆ|ಕತ್ತಿನ]] ಬುಡದಿಂದ [[ಕಿವಿ]], [[ಮೂಗು]], [[ಕಣ್ಣು]], [[ಬಾಯಿ]], ಮುಂತಾದ ಅವಯವಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವ್ರಣವನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೦೧ ಯಂತ್ರಗಳು, ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲು ಪಶುಪಕ್ಷಿ ಮುಖಾಕಾರವಾಗಿರುವ [[ತುಕ್ಕು]] ಹಿಡಿಯದಂತಹ ಸುವರ್ಣಾದಿ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹಗಳಿಂದ]] ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಯಂತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಆಚಾರ್ಯ ಸುಶ್ರುತರು 'ಪುನರ್ ನಾಸಾಂಗ ರಚನೆ', 'ಅಂಗೋಸ್ಥಿ', 'ವಿಚ್ಛೇದನ', 'ಗುಲ್ಮೋನ್ಮೂಲನ', ಗರ್ಭಾಶಯದಿಂದ ಮೃತಗರ್ಭದ [[ಶಿಶು|ಶಿಶುವನ್ನು]] ಚಿರಂತನವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಮೂತ್ರಾಶಯದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಮರಿ, ಭಗಂಧರ, ರಕ್ತಾರ್ಶಸ್, [[ಅಂತ್ರವೃದ್ಧಿ]] ಮುಂತಾದ [[ರೋಗ|ರೋಗಗಳ]] ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು]] ಓದಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಇಂದಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. 'ಪುನರ್ನಾಸಾಂಗ ರಚನೆ' ಎಂದರೆ ವಿಕಾರವಾದ [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯನ]] ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಮೊದಲಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಪರಿಕ್ರಮ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಆಕಾರಕೆಟ್ಟ ಮೂಗಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು.<ref>{{cite book|title=Advanced Aesthetic Rhinoplasty: Art, Science, and New Clinical Techniques|author=Melvin A. Shiffman, Alberto Di Gi|publisher=Springer Science & Business Media|page=132}}</ref> 'ಅಂಗೋಸ್ಥಿ', 'ವಿಚ್ಛೇದನ' ಎಂದರೆ [[ಮೂಳೆ|ಮೂಳೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆಯುವುದು. 'ಗುಲ್ಮೋಸ್ತೂಲನ' ಎಂದರೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು. ಭಗಂಧರ ತುಂಬಾ ನೋವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆ. [[ರಕ್ತ]] ಹೊರಬೀಳುವ 'ರಕ್ತಾರ್ಶಸ್' [[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]] ನೋವಿನ ಕಾಯಿಲೆ. ಅಂಗದ ಭಾಗ, ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವುದು 'ಅಂತ್ರವೃದ್ಧಿ'. 'ಭೇಷಜಗ್ರಂಥ'ದಲ್ಲಿ ಸುವೈದ್ಯನು, 'ಭೇಷಜಕುಶಲ'ನಾಗಿ, ಮಿತ್ರನಾಗಿ, ಸುಶ್ರುತನಂತೆ ಸುಶಿಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. 'ಭೈಷಜವಿದ್ಯಯ ಪರಮಾಚಾರ್ಯ'ರೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದವರೆಂದು [[ಚೀನಾ|ಚೀನದ]] ವಿಜ್ಞಾನಿ, 'ತುಚ್ಛಿ'ಯವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಔಷಧೋಪಚಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಶಲ್ಯಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಶಲ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದರಿಂದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಲು ಯೋಗ್ಯಾಸೂತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಸುಶ್ರುತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದರ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡ, [[ಸೌತೆಕಾಯಿ|ಸೌತೆ]], [[ಕಲ್ಲಂಗಡಿ|ಕಲ್ಲಂಗಡಿಹಣ್ಣು]] ಮೊದಲಾದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಛೇದನಕರ್ಮದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.{{Sfn|Bhishagratna|1907|p=xxi}} ಊರ್ಧ್ವ ಛೇದನ, ಅಧೋ ಛೇದನಗಳನ್ನೂ ಇವೇ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಲ, [[ಕೆಸರು|ಕೆಸರನ್ನು]] ತುಂಬಿದ ಬಸ್ತಿ, ಚರ್ಮದ ಚೀಲಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭೇದನ ಕರ್ಮವನ್ನೂ, ರೋಮವುಳ್ಳ ತೊಗಲಿನ ಮೇಲೆ ಲೇಖನ ಕರ್ಮವನ್ನೂ, ಮೃತ ಪಶುಗಳ ಶಿರ ಹಾಗೂ ಕಮಲನಾಳದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಧನ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಕುಟ್ಟೆಹುಳು ತಿಂದಿರುವ ಮರದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಣ [[ಸೋರೆಕಾಯಿ]] ಮುಖದಲ್ಲಿ ಏಷಣಕರ್ಮವನ್ನೂ, [[ಹಲಸು]], ಬಿಂಬೀ, [[ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಮರ|ಬಿಲ್ವಫಲಗಳ]] ಮಜ್ಜಾ ಮತ್ತು ಮೃತ ಪಶುಗಳ ದಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ವಸ್ತ್ರದ ಎರಡು ಅಂಚುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕೋಮಲ ತ್ವಚೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಸೀವನ ಕಾರ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. [[ಮಣ್ಣು]], [[ಮರ|ಮರಗಳಿಂದ]] ಮಾಡಿದ ಬೊಂಬೆಗಳ ಅಂಗ, ಪ್ರತ್ಯಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂಧನಗಳ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕು. ಮೃದುಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೌರಕರ್ಮದ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕು. == ಶವಚ್ಛೇದನ == ಶವಚ್ಛೇದನ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ದೊರೆಯುವ ವಿವರಣೆ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ್ದರಿಂದ ಸುಶ್ರುತನನ್ನು ಶರೀರರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಪದರ, ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಿ, ಮಾಂಸಪೇಶಿ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತನಾಳ]] ಇವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. '''ಶವಚ್ಛೇದನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ''': ಶಲ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಶಯಾತೀತವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಿಚ್ಛಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮೃತಶರೀರ ಶೋಧಿಸಿ ಅಂಗಪ್ರತ್ಯಂಗಗಳ ನಿಶ್ಚಯಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯುವುದು ಆವಶ್ಯಕ.<ref>{{Cite journal|last=Zysk|first=Kenneth G.|date=1986|title=The Evolution of Anatomical Knowledge in Ancient India, with Special Reference to Cross-Cultural Influences|url=https://www.jstor.org/stable/603532|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=106|issue=4|pages=687–705|doi=10.2307/603532|jstor=603532|pmid=11617255}}</ref> ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ - ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧಿ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಗವುಳ್ಳ ವಿಷದಿಂದ ಮೃತವಾಗಿರದ, ಜೀರ್ಣ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಸತ್ತಿರದ 100 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಮೆ ಆಯುಷ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಶವ|ಶವದಿಂದ]] ಅಂತ್ರ ಮತ್ತು [[ಮಲ|ಮಲವನ್ನು]] ತೆಗೆದುಹಾಕಿ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ಶರೀರವನ್ನು]] ದರ್ಭೆ, ಮರದ [[ತೊಗಟೆ]], ಸೆಣಬು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ [[ನದಿ|ನದಿಯ]] ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸಮ್ಯಕ್ ಮೃದು ಅಥವಾ ಶಿಥಿಲವಾದ ಅನಂತರ ಶವವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು [[ಲಾವಂಚ|ಲಾಮಂಚ]], ಕೇಶ, ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರ ಕೂರ್ಚದಿಂದ ಏಳುದಿನ ಪರ್ಯಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತ ತ್ವಚದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅಭ್ಯಂತರ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಗ ಪ್ರತ್ಯಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. == ವ್ರಣಿತಾಗಾರ == ರೋಗಿಗೆ ಸರ್ವ ಪ್ರಥಮ ವಸತಿಯೊಂದು ಅಗತ್ಯ. ಪೀಡಾರಹಿತ, ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಉದ್ದ ಅಗಲ ಇರುವ ಸುಂದರ ದಿಂಬಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಯ್ಯೆ ಇರಬೇಕು. ತಲೆಯ ಭಾಗ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಇರಬೇಕು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನಿಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಶಯ್ಯೆಯ ಹತ್ತಿರ ರೋಗಿಯ ಮಿತ್ರರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾತಾಡುತ್ತ ರೋಗಿಯ ವ್ರಣದ ತಾಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತ ರೋಗಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ರೋಗಿಯ ಹತ್ತಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರು (ಸ್ತ್ರೀ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರು) ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸುಶ್ರುತದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದರ್ಶನ, ಅವರೊಡನೆ ಮಾತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಸರ್ವಥಾ ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ರೋಗಿಗೆ ಆಹಾರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವನಿಗೆ ಆದಿದೈವಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶರೀರದ ಪಾವಿತ್ರ‍್ಯದೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರೋಗಿ ನಖ, ಕೇಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿರಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಮಂಗಳ, ದೇವತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಗುರುತತ್ಪರವಾಗಿರಬೇಕು. ಶುಚಿತ್ವ ಕ್ರಿಮಿ ಸಂಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಡೆಯಲೂ ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತಾ ತತ್ಪರತೆ ಆತ್ಮಬಲವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥವೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. [[File:Shushrut statue.jpg|thumb|282px|right|<center> '''ಸುಶ್ರುತ''']] ==ಅಂದು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಂತ್ರಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಗಳು== ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತಹ, ಸುವರ್ಣಾದಿ ಪಂಚಲೋಹಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. [[ಬಿದಿರು]], [[ದಾರ]], [[ಕೊಂಬು]], [[ನರ|ನರಗಳು]], ಕಡೆಗೆ, [[ಹುಲ್ಲು]] ([[ದರ್ಭೆ]]) ಕತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಕೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ೨೦ ಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'ಮಂಡಲಾಗ್ರ', 'ಕರಪತ್ರ', 'ವೃದ್ಧಿಪತ್ರ', 'ನಖಶಸ್ತ್ರ', 'ಮುದ್ರಿಕ', 'ಉತ್ಪಲಪತ್ರಿಕಾ', 'ಅರ್ಧಧರಾಸೂಚಿ', 'ಕಶಪತ್ರ', ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಶಸ್ತ್ರ ಕರ್ಮೋಪಯೋಗಿಯಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರ, ಕ್ಷಾರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಜಲೌಕ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ 4 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈತ 101 ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹಸ್ತವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಯಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಮನಸ್ಸು]] ಮತ್ತು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಶಲ್ಯವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಮತದಂತೆ ಶೋಕ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆ ಕೂಡ ಶಲ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಸಂದಂಶ, ಕಾಲ, ನಾಡೀಶಲಾಕಾ ಮತ್ತು ಉಪಯಂತ್ರ ಹೀಗೆ ಯಂತ್ರಗಳು 6 ಪ್ರಕಾರ. ಯಂತ್ರ ಕರ್ಮ 24 ವಿಧ. ಆದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಕೌಶಲದಿಂದ ಹೊಸ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಉಂಟು. ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಸ್ಥೂಲಾದಿ 12 ದೋಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಶಸ್ತ್ರಗಳು 20. ಇವು ಸುಗ್ರಾಹ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು. ಬೀಭತ್ಸ, ವಕ್ರಾದಿ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಧಾರೆ 4 ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೇದನ ಕರ್ಮೋಪಯೋಗಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರೆ ಮಸೂರ ಪತ್ರದಷ್ಟು ದಪ್ಪವೂ, ಲೇಖನ ಕರ್ಮೋಪಯೋಗಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರೆ ಅರೆಮಸೂರು ಪತ್ರದಷ್ಟು ದಪ್ಪವೂ, ಛೇದನ (ವ್ಯಧನ) ಮತ್ತು ವಿಸ್ರಾವಣ ಶಸ್ತ್ರಧಾರೆ ಕೂದಲಿನಷ್ಟು ದಪ್ಪವೂ, ಛೇದನ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಧಾರೆ ಅರ್ಧ ಕೂದಲಿನಷ್ಟು ದಪ್ಪವೂ ಇರಬೇಕು. ಈ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಪಾಯನ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಕ್ಷಾರ, ಜಲ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪಾಯನ. ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹರಿತಮಾಡಲು ಸ್ನಿಗ್ಧ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಹೇಳಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಮಾಷದಂತೆ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣವಿರುತ್ತದೆ. ಶಸ್ತ್ರಧಾರೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಕೋಶ ಕೂಡ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. == ಶಸ್ತ್ರದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವಿಕೆ == ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರ ರೋಮಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಚಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣಮಾಡಿ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಇವನ್ನು ಉತ್ತಮ [[ಲೋಹ|ಲೋಹದಿಂದ]] ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಕ್ಷಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಚ್ಚುವುದು, ಅಗ್ನಿಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದು, ಜಲೌಕಾವಚರಣ ಮತ್ತು ಜಲೌಕಗಳ ರಕ್ಷಣಾದಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಅನಂತರ ಕರ್ಣಬಂಧನದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ವಿಷಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ ಬಂದಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣವ್ಯಧನ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಪಾಲಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವ ಪ್ರತೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದುದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ಣಪಾಲಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ವ್ಯಧನಮಾಡಿ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ವರ್ಧನಕ [[ಉಂಗುರ|ಉಂಗುರಗಳನ್ನು]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಪಾಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು 15 ವಿಧವಾದ ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ತೈಲಾದಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕರ್ಣಪಾಲಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವ ವಿಸ್ತೃತ ಉಲ್ಲೇಖ, ಇದರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಪದ್ರವ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ (ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಸುಶ್ರುತದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಸುಶ್ರುತ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಅನಂತರದ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ==ಸುಶ್ರುತಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ== ಸುಶ್ರುತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರು, ತಾವು ಸೇರಿದ ದೇಶಗಳನ್ನೇ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು, ಸಿಂಧು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ [[ತಕ್ಷಶಿಲಾ|ತಕ್ಷಶಿಲ]] ಪರಿಸರದಲ್ಲಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಕೆಲವು ಶಿಷ್ಯರು [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ|ಉತ್ತರ ಭಾರತದ]] ರಾಜರ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲಸಿ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೇಮಕಮಾಡಿದರು. ==ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೊದಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು== ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ರೋಗಿ|ರೋಗಿಯ]] ಮನಃಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು [[ವೈದ್ಯ|ವೈದ್ಯರ]] ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೈದ್ಯರು ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. [[ಋತುಗಳು]] ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು. ನೆಲ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಯಂತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರಗಳು, [[ಕ್ಷಾರ]], ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆ, ಸಲಾಕೆಗಳು, ಶ್ರುಂಗಯಾತ್ರ, ಸೋರೆಬುರುಡೆ, ನೇರಳೆಹಣ್ಣಿನ ಮುಖಭಾಗದಂತಿರುವ [[ಬತ್ತಿ|ಬತ್ತಿಗಳು]], ರಕ್ತವನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆಯಲು [[ಜಿಗಣೆ|ಜಿಗಣೆಗಳು]], [[ಹತ್ತಿ|ಹತ್ತಿಯ]] ಉಂಡೆಗಳು, ವ್ರಣಸ್ರಾವ ಎಲ್ಲವೂ ಶುಭ್ರವಾಗಿರಬೇಕು. ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಲಿಗೆ [[ಬಟ್ಟೆ|ಬಟ್ಟೆಯ]] ತುಂಡುಗಳು, ವ್ರಣಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ವ್ರಣಬಂಧನ ಮಾಡಲು ದಪ್ಪವಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿಯ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಸುರಳಿಗಳು, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ತುಂಡಾಗದಿರುವಂತಹ ದಾರದ ಉಂಡೆ, ಮತ್ತು ವ್ರಣಹಾರೀ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]], ಶುದ್ಧ [[ಜೇನು|ಜೇನುತುಪ್ಪ]], [[ತುಪ್ಪ]], ಮೇದಸ್ಸು, [[ಕೊಬ್ಬು]], [[ನವಿಲು]], [[ಉಡ]], [[ಕಲಂಬಿಡೈ|ಪಾರಿವಾಳಗಳ]] ಕೊಬ್ಬು, [[ಹಾಲು]], ಸೀಪಡಿಸಿದ [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲಗಳು]], ತಣ್ಣೀರು, ಮತ್ತು ಬಿಸಿನೀರು, [[ನೀರು]] ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕದಡಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಿಟ್ಟುಗಳು, [[ಕಷಾಯ|ಕಷಾಯಗಳು]], ವ್ರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಲು ಲೇಪಗಳು, 'ಗಂಡೂಷ' ([[ಬಾಯಿ]] ಮುಕ್ಕಳಿಸಲು) ಬೇಕಾದ ಲೋಟ-ಚಂಬು, ಸಣ್ಣ ಮೂತಿಯಿರುವ ಹೂಜಿ, ಮೆತ್ತನೆಯ [[ಹಾಸಿಗೆ]], ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹೊದಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಶುಭ್ರವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ತೊಡಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸಕನು (ಧನ್ವಂತರಿ) ಪ್ರಾರ್ಥನಾದಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಿಗಿ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಪಾದರಕ್ಷೆ ಧರಿಸಬೇಕು. [[ಕೂದಲು|ತಲೆಕೂದಲು]], [[ಉಗುರು|ಉಗುರುಗಳನ್ನು]] ಮೋಟಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಈಶಾನ್ಯ [[ಬಾಗಿಲು|ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ]] ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಮಾಡಬೇಕು. ನಿರ್ಭಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕೌಶಲ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು. ವ್ರಣ ಶಲ್ಯಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಸ್ಥಾನಭೇದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಪರಿಹಾರ ಉಪಯುಕ್ತತೆ, ಶುದ್ಧವೂ ಹರಿತವೂ ಆದ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಗೆ ನಿಲುಕುವಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ವ್ರಣ ಛೇದಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ, [[ಕೀವು]], ರೋಗಿ ಹುಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ನೋಡದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಸುಶ್ರುತರ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರು ಪೂರ್ಣಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೊಂದಿ ರೋಗಗಳು ಬಾರದಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. == ಅಭಿಘಟನ ಶಲ್ಯ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ) == ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಪೋಲದ ಮಾಂಸದಿಂದ ನಾಸಾಬಂಧ ಮಾಡುವ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ನಾಸಾಸಂಧಾನ ವಿಧಿಯ ಅನುಸಾರ ಓಷ್ಠ ಸಂಧಾನ ವಿಧಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಕರ್ಣವ್ಯಧನದಂತೆ ನಾಸಿಕ ವ್ಯಧನ ಮಾಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ [[ಆಭರಣಗಳು|ಆಭರಣಗಳನ್ನು]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ಓಷ್ಠದಲ್ಲೂ ಆಭರಣ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಜನ್ಮದಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಛೇದನ ಉಂಟಾದರೆ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ವಿಧಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲೇ ಸರ್ವಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ ಸಂಬಂಧವಾದ ಲಿಖಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ ಸುಶ್ರುತನ ಮಹತ್ತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಪಂಚ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಋಣಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book|title=Susruta-samhita|last1=Susruta|last2=Singh|first2=K. P|last3=Singh|first3=L. M|last4=Singhal|first4=G. D|last5=Udupa|first5=K. N|date=1972|publisher=G.D. Singhal|location=Allahabad|language=Sanskrit|oclc=956916023}}{{pn|date=April 2023}}</ref><ref>{{cite book|title=Toxicological Considerations in ancient Indian surgery|last1=Singhal|first1=G.D.|last2=Dwivedi|first2=R.N.|date=1976|publisher=Singhal Publications|series=Ancient Indian Surgery Series ;7|hdl=2027/mdp.39015019929879|oclc=581768392}}{{pn|date=April 2023}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Champaneria|first1=Manish C.|last2=Workman|first2=Adrienne D.|last3=Gupta|first3=Subhas C.|title=Sushruta: Father of Plastic Surgery|journal=Annals of Plastic Surgery|date=July 2014|volume=73|issue=1|pages=2–7|doi=10.1097/SAP.0b013e31827ae9f5|pmid=23788147}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Kansupada|first1=K. B.|last2=Sassani|first2=J. W.|title=Sushruta: the father of Indian surgery and ophthalmology|journal=Documenta Ophthalmologica. Advances in Ophthalmology|date=1997|volume=93|issue=1–2|pages=159–167|doi=10.1007/BF02569056|pmid=9476614|s2cid=9045799}}</ref> == ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ವಿಷಯಗಳು == ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ಮರೀ, ಆರ್ಶ, ಉದರರೋಗ, ಮೂಢಗರ್ಭ ಹಾಗೂ ವ್ರಣಗಳ ಉಪಕ್ರಮವೇ ಮೊದಲಾದ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮ ಸಂಬಂಧೀ ವಿವರಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಭಯಂಕರ ಶಲ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಶಯವಿರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು ಹಾಗೂ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ (ರಾಜನಿಗೆ) ತಿಳಿಸಿ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮದ ಪೂರ್ವಕರ್ಮ, ಪ್ರಧಾನಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ಕರ್ಮಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆ ಇದೆ. ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಷದಿಂದ ರಾಜರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ವಿಷ ಪ್ರಯೋಗ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಹಾರ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಧೂಪ, ವಾಯು, ಮಾರ್ಗ, ಜಲ, ವಸ್ತ್ರ, ಮಾಲಾ, ಪಾದುಕೆ, [[ಬಾಚಣಿಗೆ]] ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ ಸೇರಿದರೆ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು ಇವೆಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ [[ವಾಯುಮಂಡಲ|ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ]] ಯಾವಾಗ ವಿಷ ಸಂಚಾರವಾಗುತ್ತದೋ ಆಗ [[ದುಂದುಭಿ|ದುಂದುಭಿಯ]] ಮೇಲೆ ವಿಷನಾಶಕ ಔಷಧಿಗಳ (ಅಗದ) ಲೇಪಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಬಾರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಬಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಬ್ದ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಗತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ವಾಯುವಿನ ವಿಷ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ದೂರ ಈ ಶಬ್ದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟು ದೂರ ವಿಷ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಗ್ರಹ|ಗ್ರಹಗಳ]] ಹೆಸರು, ಅವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ತತ್ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಇತರ ಅಂಶಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಗ್ರಹಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಲಿ, ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ [[ಸ್ನಾನ]] ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಗ್ರಹಗಳ ಪೂಜೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ|ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ]] ಪೂತನಾ ಗ್ರಹದ ಹೆಸರಿದೆ; ಆದರೆ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪೂತನಾ, ಅಂಧಪೂತನಾ, ಶೀತ ಪೂತನಾ ಎಂಬ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲದೆ ಅಮಾನುಷೋಪಸರ್ಗ ಪ್ರತಿಷೇಧ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಚರರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ಭವಿಷ್ಯಜ್ಞಾನ, ಅದರ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಕುರಿತು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಯಾವ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೋ ಅವನನ್ನು ಗ್ರಹಾಕ್ರಾಂತನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಹೀಗೆ ಗ್ರಹಜ್ಞಾನ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಇದೇ ಕಾಲದ ಕಾಶ್ಯಪ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗ್ರಹವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಶಲ್ಯತಂತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದೆ. ಶಲ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಾಣು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದು ಸುಶ್ರುತ ಇದನ್ನು ನಿಶಾಚರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಯ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವಾಗದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಗ್ರಹ ಹಾಗೂ [[ದೇವರು|ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಅಥವಾ ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಧಾತ್ರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಮಗು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಪ್ರತಿ ತಾಯಿಯ ಆದ್ಯಕರ್ತವ್ಯ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಶಿಶುವಿನ ಹಕ್ಕು ಸಹ. ಶಿಶುವಿನ ಮಾನಸಿಕ, ಶಾರೀರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾದ ಆಹಾರ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಮೊಲೆಹಾಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರದೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಧಾತ್ರಿಯರ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಮೊಲೆಯುಣ್ಣಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳನ್ನು "ಧಾತ್ರಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುರೂಪಿ, ದುಃಖಿ, ಕೆಟ್ಟ ಹೆಂಗಸು ಆಗಿರಕೂಡದು. ಅವಳಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿರಬಾರದು. ಹೆಚ್ಚು ಎದೆಹಾಲಿರಬೇಕು. ==ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಮಾತೆಯರಿಗೆ ಮೊಲೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳು== ಪ್ರತಿ ತಾಯಿಗೂ ಇದೊಂದು ಅನಿರ್ವಚನೀಯವಾದ ಸಂತಸವನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಾಲ. ಒಂದು ಹೊಸ ಜೀವಕ್ಕೆ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಡಗರ, ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಚ್ಯುತಿ ಬಂದೀತೆಂಬ ಉದ್ವೇಗ. ಅಲ್ಲದೆ ತಾಯಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಹೊಸ-ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅರಿವು ಮೂಡುವ ಸಮಯ. ಹೊಸ ಮಾತೆಯರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಪರ್ವಕಾಲ. ತಾಯಿಯ [[ಸ್ತನ್ಯಪಾನ]] ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು [[ತಲೆ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಲೆತ್ತಬಾರದು. ಹಲ್ಲುಬ್ಬು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಹಾಲು ತಣ್ಣಗೆ, ಕೊಳೆಯಿಲ್ಲದೆ, ತೆಳ್ಳಗೆ, ಬೆಳ್ಳಗೆ, ನೀರಿಗೆ ಸುರಿದರೆ ಬೆರೆತು ನೊರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ದಾರದಂತಾಗದೆ ಮೇಲೆ-ತೇಲದೆಯೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾದ ಹಾಲು-ಆರೋಗ್ಯಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ==ಚರಕಾಚಾರ್ಯ, ಸುಶ್ರುತಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲ== ಇವರು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. [[ಮೇಕೆ]], [[ಕಾಡುಹಂದಿ]], [[ಕೋಳಿ]], ಪಾರಿವಾಳ, ತಿತ್ತಿರಿ, [[ಮೊಲ]], [[ಜಿಂಕೆ]], ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ [[ಮೀನು|ಮೀನುಗಳು]], ಸಾರಂಗ, [[ಕುರಿ|ಕುರಿಗಳ]] ಉಪಯೋಗವಿತ್ತು. ಉಡ, ಮೊಲ, [[ನಾಗರಹಾವು]], [[ಪುನುಗು ಬೆಕ್ಕು|ಪುನುಗಿನ ಬೆಕ್ಕು]], [[ಹದ್ದು]], [[ಕಾಗೆ]], [[ಗೂಬೆ]], ಕೆಂಪುಕಾಗೆ, ಕಾಡುಗುಬ್ಬಿ, [[ಗಿಳಿ|ಗಿಣಿ]], ನವಿಲು, [[ದನ]], ಮುಂತಾದವುಗಳ, ರಕ್ತ, [[ಮಾಂಸ]] ಮೇದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ರೋಗಪರಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೆಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದರು== ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ [[ಶುಶ್ರೂಷೆ]] ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು. [[ಹಿಪ್ಪಲಿ]], [[ಜೀರಿಗೆ]], [[ಶುಂಠಿ]], [[ತುಳಸಿ]], ಕರಿತುಳಸಿ, [[ಕಾಮಕಸ್ತೂರಿ]], [[ನಿಂಬೆ ಹುಲ್ಲು|ಮಜ್ಜಿಗೆಹುಲ್ಲು]], ಪರಿಮಳಗಂಧಿನೀಹುಲ್ಲು, ಸರಂಬಾಳೆ, [[ಬಟಾಣಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಗ್ರಹವಿರಬೇಕು. ಸೊಪ್ಪು ಆಹಾರವೂ ಹೌದು ಹಾಗೂ ಔಷಧಿಯಾಗಿಯೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಕಿರುಸಾಲೆ, [[ಬಸಳೆ]], ಹರಿವೆ, [[ಚಕ್ಕೋತ]], [[ದೊಡ್ಡಪತ್ರೆ]] ಸೊಪ್ಪು, [[ಅಗಸೆ]], ಗಣಿಕೆ, [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಗೋಣಿ]], ರೇರಣದ ಸೊಪ್ಪು, [[ಕರಿಬೇವು]], ಅಗಾಳು ಶುಂಠಿ ಗಿಡಗಳು ಇರಬೇಕು. [[ಊಟ|ಊಟದ]] ನಂತರ, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುಂಚೆ, ಬಾಯಿ ಮುಕ್ಕಳಿಸಿ ಉಗುಳುವ ಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. [[ಹಲ್ಲು|ಹಲ್ಲಿನ]] ಸಂದಿಗಳಲ್ಲಿ, [[ಒಸಡು|ಒಸಡುಗಳ]] ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಲ್ಲವೆ, ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಕೊಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಆಹಾರದ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹಾಕುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೈಕಾಲು, ಮುಖ ತೊಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಾಯಿ ಮುಕ್ಕಳಿಸಿ ಉಗುಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ==ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯ== ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಜನರು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿಯೂ, ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣುಗಳಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರು. [[ಬಿಸಿಲು]], [[ಮಳೆ|ಮಳೆಯೆನ್ನದೆ]] ರೈತಾಪಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೈಕೈ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಮಲಗಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹಾಸಿಗೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು== ಹಾಸಿಗೆ ಅತಿಮೆತ್ತಗೂ, ಹೆಚ್ಚು ಗಡಸಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು. ತಲೆದಿಂಬು ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ ಇರಬಾರದು. ==ಅಪಘಾತ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ== ಕೈಕಾಲು ಕೊಳೆತರೆ, ಅಂತಹ [[ಅಂಗ (ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ)|ಅಂಗಗಳನ್ನು]] ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ರೋಗಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀವು, ಕೆಟ್ಟ ರಕ್ತ ತೆಗೆದು, ಶುಚಿಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಔಷಧ ಲೇಪಿಸಿ, ಶುಭ್ರವಾದ ಬಿಳಿಯ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮೂತ್ರಕೋಶ|ಮೂತ್ರಕೋಶದಲ್ಲಿ]] ಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಗಟ್ಟಿ ಪದಾರ್ಥ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಶ್ಮರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯ.<ref name="Lock836">Lock etc., page 836</ref> == ಸಂಹಿತೆಗೆ ಟೀಕೆಗಳು == ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಜೇಜ್ಜಟ,<ref>{{Cite web |title=Jejjaṭa's commentary on the Suśrutasaṃhitā (Work) - Pandit |url=https://www.panditproject.org/entity/108209/work |access-date=2023-08-23 |website=www.panditproject.org |archive-date=2023-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115175851/https://www.panditproject.org/entity/108209/work |url-status=dead }}</ref> ಗಯದಾಸ (ಪಂಜಿಕಾ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯ ಚಂದ್ರಿಕಾ),<ref>{{Cite web |title=Nyāyacandrikā (Work) - Pandit |url=https://www.panditproject.org/entity/108025/work |access-date=2023-08-23 |website=www.panditproject.org }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಡಲ್ಹಣರು ಟೀಕೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಡಲ್ಹಣಕೃತ ನಿಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಗಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಟೀಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರಳವೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವೂ ಆದ ಟೀಕೆ. ಇದನ್ನು ಎನ್.ಎಲ್. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಎಮ್.ಆರ್.ಭಟ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಆಕರ == * ಸುಶ್ರುತ - ಲೇಖಕ: ವೈ. ಪಾರ್ಥನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತ್, ಭಾರತ ಭಾರತಿ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪದ, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೦೧೯ ಮುದ್ರಣ: ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ, ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦ ೦೧೯. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-1-sutrasthana Sutrasthana], [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-2-nidanasthana Nidanasthana], [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-3-sharirasthana Sharirasthana], [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-4-cikitsasthana Cikitsasthana], [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-5-kalpasthana Kalpasthana], [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/sushruta-samhita-volume-6-uttara-tantra Uttaratantra]: ''English translation, proofread, correct spelling, interwoven glossary'' * [http://sushrutaproject.org The Suśruta Project], a Canadian research project at the [[University of Alberta]] aimed at establishing a new Sanskrit text of the Suśrutasaṃhitā based on recently discovered medieval manuscripts in Nepal {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸುಶ್ರುತ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] m4w07q0gpzk7t86fl1dxec9npea5xq9 0 15622 1372258 1365755 2026-04-27T22:51:32Z CommonsDelinker 768 DKPattammal.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Josve05aರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1372258 wikitext text/x-wiki '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್''' ಅಥವಾ '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ''' ಸದಸ್ಯ ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ [[ಭಾರತ ಸರಕಾರ]] ನೀಡುವ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಗೌರವ. [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ನೀಡುವ ಈ ಗೌರವ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂವತ್ತನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಇತಿಹಾಸ== ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲಿಗರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ [[ಕಾರೈಕುಡಿ ಸಾಂಬಶೀವ ಅಯ್ಯರ್‍]] ಮತ್ತು [[ಅರಿಯಾಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‍]], ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ [[ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಹಫೀಜ್ ಆಲಿ ಖಾನ್]] ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ [[ಪೃಥ್ವೀರಾಜ ಕಪೂರ್‍]]. ==ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಫೆಲೋಗಳು== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಗಳ ಪಟ್ಟಿ<ref name="SAF"/> ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಪುರಸ್ಕೃತರು ! scope="col" | ಕ್ಷೇತ್ರ(ಗಳು) |- | style="text-align:center;" | 1954 ! scope="row" | {{sortname|ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ|ಅಯ್ಯಂಗಾರ್}} | ಸಂಗೀತ |- | style="text-align:center;" | 1954 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Karaikudi Sambasiva|Iyer}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1954 |[[File:Prithviraj Kapoor in Sinkandar (1941).jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Prithviraj|Kapoor}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1958 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Anjanibai|Malpekar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1962 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Gopeshwar|Banerjee}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1962 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|D. Annaswami|Bhagavathar|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1962 |[[File:Uday Shankar, 1930s.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Uday|Shankar}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1962 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Papanasam|Sivan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1963 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Swami|Prajnanananda|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1963 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Shrikrishna Narayan|Ratanjankar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1963 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Pichu|Sambamoorthi}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1963 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Mama|Warerkar|nolink=1}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|T. L. Venkatarama|Aiyar|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|C. Saraswathi|Bai|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Birendra Kishore Roy|Choudhury|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|B. R.|Deodhar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|V.|Raghavan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1964 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|P. V.|Rajamannar}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1965 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Vinayak Narayan|Patwardhan|Vinayakrao Patwardhan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1965 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Ganesh Hari|Ranade|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1965 | ! scope="row" | {{sortname|Dilipkumar|Roy}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1965 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Jaideva|Singh}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1965 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|D. G.|Vyas|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1966 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Ashutosh|Bhattacharya}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1966 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|E. Krishna|Iyer}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1966 | ! scope="row" | {{sortname|Sombhu|Mitra}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1966 |[[File: Court portrait of Jayachamarajendra Wadiyar of Mysore.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Jayachamarajendra|Wadiyar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1967 | ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Ebrahim|Alkazi}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1967 |[[File:Rukmini Devi.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Rukmini Devi|Arundale}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1967 | ! scope="row" | {{sortname|Musiri Subramania|Iyer}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1967 |[[File:Ustad Bade Ghulam Ali Khan.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Bade Ghulam Ali|Khan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1967 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|P. K. Kunju|Kurup|Guru Kunchu Kurup}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1967 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Shambhu|Maharaj}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1967 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|V. Satyanarayana|Sarma}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1967 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Adya|Rangacharya 'Shriranga'|Adya Rangacharya}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1968 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Kali Charan|Patnaik|nolink=1}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1970 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|K. C. D.|Brahaspati|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1970 |[[File:Kapilavatsyayan.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Kapila|Vatsyayan}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1970 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Dilip Chandra|Vedi|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1972 |[[File:Sangeetacharya Tarapada Chakraborty.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Tarapada|Chakraborty}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1972 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Krishnarao|Phulambrikar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1972 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Rallapalli Ananta Krishna|Sharma}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1973 | ! scope="row" | {{sortname|K. Shivaram|Karanth}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1974 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Kamaladevi|Chattopadhyay}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1974 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Jnan Prakash|Ghosh}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1974 |[[File:Ms subbulakshmi (cropped).jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|M. S.|Subbulakshmi}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1975 | ! scope="row" | {{sortname|T.|Balasaraswati|Balasaraswati}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1975 |[[File:ZubinMehtaMar11.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Zubin|Mehta}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1975 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Rasiklal|Parikh|}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1975 |[[File:Ravi Shankar.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Ravi|Shankar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1975 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Embar S.|Vijayaraghavachariar|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1976 |[[File:Santidev Ghosh 1980.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Santidev|Ghosh}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1976 |[[File:Semmangudi Srinivasa Iyer.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Semmangudi Srinivasa|Iyer}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1977 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Hirjibhai Rustomji|Doctor|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1978 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Tinuvengadu Subramania|Pillai|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1978 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|B.|Puttaswamayya}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1979 |[[File:Suresh Joshi with P L Deshpandey (cropped).jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|P. L.|Deshpande}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1979 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|D. T.|Joshi|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1979 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Sumati|Mutatkar}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1979 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|T. P. Kuppiah|Pillai|nolink=1}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1980 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|V. K. Narayana|Menon}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1982 |[[File:Mani Madhava Chakyar.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Mani Madhava|Chakyar}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1982 |[[File:Mallikarjun Mansur.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Mallikarjun|Mansur}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1984 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|M.|Kirupanandawari|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1984 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Chandravadan|Mehta}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1984 |[[File:Pt. Siyaram Tiwari.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Siyaram|Tiwari|dab=musician}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1986 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|V. V. Swarna Venkatesa|Deekshithar|nolink=1}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1986 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Komal|Kothari}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1986 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|S.|Ramanathan|S. Ramanathan (musician)}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1986 |[[File:Satyajit Ray.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Satyajit|Ray}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1989 |[[File:LataMangeshkar10.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Lata|Mangeshkar}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1990 | ! scope="row" | {{sortname|Utpal|Dutt}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1990 |[[File: Portrait of Ram Gopal LCCN2004662942.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Ram|Gopal|dab=dancer}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1991 |[[File: Alain Daniélou.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Alain|Daniélou}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1991 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Kelucharan|Mohapatra}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1991 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|T. S.|Parthasarathy|nolink=1}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1992 |[[File:Dia7275 Ali Akbar Khan r.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Ali Akbar|Khan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1992 | ! scope="row" | {{sortname|D. K.|Pattammal}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1992 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Prem Lata|Sharma}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1993 |[[File:Girish-Karnad.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Girish|Karnad}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1993 |[[File:Mrinalini Sarabhai.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Mrinalini|Sarabhai}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1994 |[[File:Bismillah at Concert1.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Bismillah|Khan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1994 |[[File:Yehudi Menuhin 1937.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Yehudi|Menuhin}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1994 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Maheswar|Neog}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 1995 | ! scope="row" | {{sortname|Vilayat|Khan}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1996 |[[File:Ammanur madhavachakyar1.jpeg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Ammannur Madhava|Chakyar}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1996 |[[File:Gangubai Hangal (cropped).jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Gangubai|Hangal}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1996 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Habib|Tanvir}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1997 |[[File:Badal sarkar 044.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Badal|Sarkar}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 1998 |[[File:Pandit Bhimsen Joshi (cropped).jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Bhimsen|Joshi}} | Music |- | style="text-align:center;" | 1998 |[[File: Pandit Birju Maharaj.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Birju|Maharaj}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1998 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|K. P. Kittappa|Pillai}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 1998 |[[File: Vijay Tendulkar.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Vijay|Tendulkar}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2001 |[[File: Pandit balamuralikrishna.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|M.|Balamuralikrishna}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2001 | ! scope="row" | {{sortname|B. V.|Karanth}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2001 |[[File:CSATYAM.JPG|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Vempati Chinna|Satyam}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2002 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Shanno|Khurana}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2002 |[[File:Kavalam Narayana Panicker Image1.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Kavalam Narayana|Panicker}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2004 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname||Chandralekha|dab=dancer}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2004 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Annapurna|Devi}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2004 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Bindhyabasini|Devi}} | Other performing arts{{efn|Other performing arts include Traditional/Folk/Tribal/Dance/Music/Theatre and Puppetry}} |- | style="text-align:center;" | 2004 |[[File: PadmaBhushan-Kalamandalam-Ramankutty-Nair.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Ramankutty|Nair}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2004 | ! scope="row" | {{sortname|Zohra|Sehgal}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2004 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Tapas|Sen}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2006 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Rohini|Bhate}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2006 |[[File:T. N. Krishnan FTII Pune 2010.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|T. N.|Krishnan}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2006 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Kishan|Maharaj}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2006 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Gursharan|Singh|dab=artist|nolink=1}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2006 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|N. Khelchandra|Singh}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2007 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Sushil Kumar|Saxena}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 2008 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Khaled|Choudhury}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2008 |[[File:Sitara Devi 2009 - still 67757 crop.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Sitara|Devi}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2008 |[[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|100px]] ! scope="row" | {{sortname|Bhupen|Hazarika}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2008 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|R. C.|Mehta}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2009 | ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Kishori|Amonkar}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2009 |[[File: Pandit Jasraj at Bhopal 2015-1.JPG|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname||Jasraj}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2009 | ! scope="row" | {{sortname|Lalgudi|Jayaraman}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2009 |[[File:Yamini Krishnamurthy.JPG|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Yamini|Krishnamurthy}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2009 |[[File:Sriram Lagoo.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Shriram|Lagoo}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2009 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Kamlesh Dutt|Tripathi}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2010 |[[File:Girija Devi at Bhopal (4).JPG|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Girija|Devi}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2010 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|T. K.|Murthy}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2010 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Nataraja|Ramakrishna}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:M. Chandrasekaran.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|M.|Chandrasekaran}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Hariprasad Chaurasia 06.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Hariprasad|Chaurasia}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Kalamandalam-Gopi-2.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Kalamandalam|Gopi}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Chandrashekhara Kambara.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Chandrashekhara|Kambara}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2011 |{{dash}} ! scope="row" | {{sortname|Heisnam|Kanhailal}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2011 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Mukund|Lath}}{{Hash}} | Overall Contribution/Scholarship |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File: Pandit Shivkumar Sharma Santoor.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Shivkumar|Sharma}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Charu Sija Mathur and Raj Kumar Singhajit Singh.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Rajkumar Singhajit|Singh}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Umayalpuram sivaraman1.jpeg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Umayalpuram K.|Sivaraman}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2011 |[[File:Guru Padma Subramanyam in Bhagavath Geetha.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Padma|Subrahmanyam}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2012 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|N.|Rajam}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2012 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Ratan|Thiyam}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2012 |[[File:Viku Vinayakaram.JPG|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|T. H.|Vinayakram}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2013 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Mahesh|Elkunchwar}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2013 |[[File:KanakRele.jpeg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Kanak|Rele}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2013 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|R|Sathyanarayana}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2014 | ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Tulsidas|Borkar}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2014 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|S. R.|Janakiraman}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2014 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Vijay Kumar|Kichlu|nolink=1}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2014 |[[File:M S Sathyu Cropped.jpg|100px]] ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|M. S.|Sathyu}}{{Hash}} | Theatre |- | style="text-align:center;" | 2015 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|C. V.|Chandrasekhar}}{{Hash}} | Dance |- | style="text-align:center;" | 2016 |{{dash}} ! scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | {{sortname|Arvind|Parikh}}{{Hash}} | Music |- | style="text-align:center;" | 2016 | ಆರ್. ವೇದವಲ್ಲಿ | ಸಂಗೀತ |- | style="text-align:center;" | 2016 | ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬಜಾಜ್ | ರಂಗಭೂಮಿ |- | style="text-align:center;" | 2016 | ಸುನಿಲ್ ಕೊಠಾರಿ | ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆ |- |} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] nmsm6u1rhjt058pru2sm5am2zjceq73 0 16456 1372256 1364255 2026-04-27T22:18:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372256 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್|image=Venkatesh Prasad 3.jpg|image_size=180|fullname=ಬಾಪು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1969|8|5}}|birth_place=[[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ]], [[ಭಾರತ]]|batting=ರೈಟ್-ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಟ್|bowling=ರೈಟ್-ಆರ್ಮ್ ಮಿಡಿಯಂ-ಫಾಸ್ಟ್|role=ಬೌಲರ್|international=true|country=ಭಾರತ|testcap=೨೦೪|testdebutagainst=ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|testdebutdate=೭ ಜೂನ್|testdebutyear=೧೯೯೬|lasttestagainst=ಶ್ರೀ ಲಂಕ|lasttestdate=೨೯ ಆಗಷ್ಟ್|lasttestyear=೨೦೦೧|odicap=೮೯|odidebutagainst=ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್|odidebutdate=೨ ಏಪ್ರಿಲ್|odidebutyear=೧೯೯೪|lastodiagainst=ಕೀನ್ಯಾ|lastodidate=೧೭ ಆಕ್ಟೋಬರ್|lastodiyear=೨೦೦೧|club1=[[ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಟೀಮ್|ಕರ್ನಾಟಕ]]|year1=೧೯೯೧-೨೦೦೩|columns=4|column1=[[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]]|column2=[[one day international|ಓಡಿಐ]]|column3=[[First-class cricket|ಎಫ಼್.ಸಿ]]|column4=[[List A cricket|ಎಲ್.ಎ]]|matches1=೩೩|matches2=೧೬೧|matches3=೧೨೩|matches4=೨೩೬|runs1=೨೦೩|runs2=೨೨೧|runs3=೮೯೨|runs4=೩೦೪|bat avg1=೭.೫೧|bat avg2=೬.೯೦|bat avg3=೧೦.೦೨|bat avg4=೬.೪೬|100s/50s1=೦/೦|100s/50s2=೦/೦|100s/50s3=೦/೦|100s/50s4=೦/೦|top score1=೩೦*|top score2=೧೯|top score3=೩೭|top score4=೨೦|deliveries1=೭೦೪೧|deliveries2=೮೧೨೯|deliveries3=೨೨೨೨೨|deliveries4=೧೧೯೫೧|wickets1=೯೬|wickets2=೧೯೬|wickets3=೩೬೧|wickets4=೨೯೫|bowl avg1=೩೫.೦೦|bowl avg2=೩೨.೩೦|bowl avg3=೨೭.೭೫|bowl avg4=೨೯.೭೨|fivefor1=೭|fivefor2=೧|fivefor3=೧೮|fivefor4=೨|tenfor1=೧|tenfor2=-|tenfor3=೩|tenfor4=-|best bowling1=೬/೩೩|best bowling2=೫/೨೭|best bowling3=೭/೩೭|best bowling4=೬/೧೮|catches/stumpings1=೬/-|catches/stumpings2=೩೭/-|catches/stumpings3=೭೫/-|catches/stumpings4=೫೬/-|source=https://cricketarchive.com/Archive/Players/2/2136/2136.html CricketArchive|date=೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|year=೨೦೧೭|internationalspan=೧೯೯೪-೨೦೦೧|spouse=ಜಯಂತಿ ಪ್ರಸಾದ್|zodiac sign=ಸಿಂಹ ರಾಶಿ|children=ಪೃಥ್ವಿ}}'''ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್''' ೧೯೬೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿ]]ನಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/32345.html</ref>'''ಬಾಪು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್''' ಅವರು ಮಾಜಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀ]]ಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲರ್, ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ [[ಜಾವಗಲ್ ಶ್ರೀನಾಥ್|ಜಾವಗಲ್ ಶ್ರೀನಾಥ್ಗೆ]] ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]‍ನಲ್ಲಿ [[ಕಿಂಗ್ಸ್ ೧೧ ಪಂಜಾಬ್|ಕಿಂಗ್ಸ್ XI ಪಂಜಾಬ್ಗೆ]] ಬೌಲಿಂಗ್ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ೨೦೦೭ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರವರೆಗೂ [[ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ]]ಕ್ಕೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಜಯಂತಿ. <ref>https://www.boldsky.com/relationship/love-and-romance/2008/venkatesh-prasad-kumble-love-stories.html</ref>ಪೃಥ್ವಿ ಇವರ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ.<ref>{{Cite web |url=https://starsfact.com/venkatesh-prasad/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-10-24 |archive-date=2021-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119113252/https://starsfact.com/venkatesh-prasad/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಧನೆಗಳು == ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ೩೩ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೩೫ರ ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ ೯೬ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ೩೨.೩೦ರ ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ ೧೬೧ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೬ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯೯೯ರ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ೩೩ ರನ್ನುಗಳಿಗೆ ೬ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವೇಗವಾದ ಬೌಲಿಂಗ್‍ಗೆ ನೇರವಾದ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು, [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದ ಪಿಚ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಇವರ ಬೌಲಿಂಗ್‍ನ ಒಂದು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ೦ ರನ್ಗಳಿಗೆ ೫ ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ [[ಡರ್ಬನ್]]‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೦ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಇದು ಇವರ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿನ ಪಡೆದ ಒಂದೇ ಹತ್ತು ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಐದು ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೯೬-೯೭ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೫ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೩೦ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೪೮ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.ಈ ಅವಧಿಗೆ, ಅವರನ್ನು ವರ್ಷದ ಸಿಯಟ್(CEAT) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>http://archive.indianexpress.com/story2013.php?storyId=3802</ref> ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ೧೯೯೬ರ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಅಮೀರ್ ಸೊಹೈಲ್ ಅವರು ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರ ಬೌಲಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಬೌಂಡರಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದ ನಂತರ ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ಮುಂದಿನ ಎಸೆತದ ಮೇಲೆ ಸೊಹೈಲ್‍ರನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರ ಸಾವಕಾಶದ ಎಸೆತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/Veterans-relive-Indo-Pak-battles/articleshow/1696033.cms</ref>ಅವರು ಮೇ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು.<ref>https://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/b-k-venkatesh-prasad.html</ref> == ತರಬೇತಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಗ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ೨೦೦೧ರ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ತಂಡದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ಭಾರತದ ಅಂಡರ್ -೧೯(U-19) ತಂಡಕ್ಕೆ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು U-19 ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಈ ತಂಡ ೨೦೦೬ರ U-19 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್-ಅಪ್ ಆಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೦೭ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ, ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತಂಡದ ಬೌಲಿಂಗ್ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಇದು ೩ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫, ೨೦೦೯ರಂದು ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ತರಬೇತುದಾರ [[ರಾಬಿನ್ ಸಿಂಗ್]] [[ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ|ಬಿಸಿಸಿಐ]]ನಿಂದ ವಜಾ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ಕಿಂಗ್ಸ್ ೧೧ ಪಂಜಾಬ್|ಕಿಂಗ್ಸ್ XI ಪಂಜಾಬ್]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೋಚ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. <ref>https://sports.ndtv.com/cricket{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ೨೦೦೮ರ ಐಪಿಎಲ್ ಉದ್ಘಾಟನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಎರಡು [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ|ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ]] ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೬/೯೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷದ ಸಿಯಟ್(CEAT) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>http://www.edubilla.com/award/arjuna-award/venkatesh-prasad/</ref> == ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 7hghxj370wltclh9uiddvtqd22wqwes 0 16641 1372228 1362502 2026-04-27T13:36:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372228 wikitext text/x-wiki [[Image:Lloydsleeds.jpg |thumb|right|200px|ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ [[ಲೀಡ್ಸ್]] ಕಛೇರಿ]] '''ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ''' ಇದು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]ನ ಐದನೇಯ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಹ್ಯಾಲಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೨.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿತು. * ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ ಸ್ಥಾಪನೆ - ೧೯೯೫ * ಲಾಯ್ದ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ - ೧೭೬೫ * ಟ್ರಸ್ಟೀ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ - ೧೮೧೦ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯು ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. * ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ - £ ೧೬,೮೭೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೌಂಡ್ (೨೦೦೭) * ಒಟ್ಟು ಲಾಭ - £ ೩,೩೨೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೌಂಡ್ (೨೦೦೭) * ಒಟ್ಟು ನೌಕರರು - ೭೪,೦೦೦ (೨೦೦೬) ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ== * [http://www.lloydstsb.com/ ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ] * [http://www.lloydstsb-asia.com/ ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ ಏಷ್ಯಾ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.lloydstsb.es/ ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿ ಎಸ್ ಬಿ ಸ್ಪೇನ್ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050828193538/http://www.lloydstsb.es/ |date=2005-08-28 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆರ್ಥಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು]] og182wrieq8ngkcn1sszoz2y1y4f119 0 21386 1372264 1364603 2026-04-28T01:41:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372264 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = ಶಕುನಿ |title = |image = COLLECTIE TROPENMUSEUM Wajangpop voorstellende Patih Sengkuni TMnr 2267-105.jpg |caption= ಕಥಕ್ಕಳಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಶಕುನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ | succession =ಗಾಂಧಾರದ(ಈಗಿನ ಅಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನ} ರಾಜ | reign=ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲ | predecessor= ರಾಜ ಸುಭಲ | successor= ಶಕುನಿಯ ಮಗ |birth_place= ಗಂಧಾರ |death_place=[[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ]] |father= ರಾಜ ಸುಭಲ |mother= ರಾಣಿ ಸುಧರ್ಮ |children = ಉಲೂಕ (ಮಗ) |coronation= |othertitles= |house=[[ಸೂರ್ಯ ವಂಶ]] |religion=[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] }} '''[[:en:Shakuni|ಶಕುನಿ]]''' [[ಹಿಂದೂ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತ]]ಮಹಾಭಾರತದ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು [[ಗಾಂಧಾರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದನು.<ref>https://kannada.news18.com/news/astrology/a-story-of-shakuni-from-mahabharat-part-1-ssd-1560700.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವನ ತಂದೆ ಸುಬಲನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನು ಗಾಂಧಾರದ ರಾಜನಾದನು. ಇವನು [[ಗಾಂಧಾರಿ|ಗಾಂಧಾರಿಯ]] ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಕೌರವರ ಸೋದರಮಾವ.<ref>https://kannada.news18.com/news/astrology/a-story-of-shakuni-from-mahabharat-part-1-ssd-1560700.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕುತಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮೋಸಗಾರ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕುನಿಯು ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯರನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯವನಾದ [[ದುರ್ಯೋಧನ|ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು]] ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ [[ಪಾಂಡವರು|ಪಾಂಡವರ]] ವಿರುದ್ಧ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದನು. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ವಿರುದ್ಧ ಪಗಡೆಯ ಆಟವನ್ನು ಆಡಿದವನು ಶಕುನಿ. ಅವನು ತನ್ನ ದಾಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಟವನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು. ಇದು ಪಾಂಡವರ ಗಡೀಪಾರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=1vT3DwAAQBAJ&dq=shakuni+loaded+dice&pg=PA217&redir_esc=y#v=onepage&q=shakuni%20loaded%20dice&f=false</ref> [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ|ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕುನಿಯು ಕಿರಿಯ ಪಾಂಡವನಾದ [[ಸಹದೇವ|ಸಹದೇವನಿಂದ]] ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.<ref>https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft/page/670/mode/1up</ref> ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷಣಗಳು== "ಶಕುನಿ" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಅರ್ಥ 'ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿ'.<ref>https://books.google.co.in/books?id=QZ94y_-jChMC&q=%C5%9Aakuni&redir_esc=y#v=snippet&q=%C5%9Aakuni&f=false</ref> ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಕುನಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಕುನಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದೈವಿಕ-ಸರ್ಪ, [[ಋಷಿ]], ರಾಜ [[ಇಕ್ಷ್ವಾಕು|ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ]] ಮಗ ಮತ್ತು ವೃಕಾಸುರನ ತಂದೆಯಾದ [[ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ|ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ]] ಅಸುರ ಮಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=QZ94y_-jChMC&q=%C5%9Aakuni&redir_esc=y#v=snippet&q=%C5%9Aakuni&f=false</ref> "ಸೌಬಲ" ಎಂಬುದು ಶಕುನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರು. ಇದು ಶಕುನಿಯ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಾದ ಸುಬಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಶಕುನಿ ಗಾಂಧಾರದ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು '''ಗಾಂಧಾರ''', '''ಗಂಧರ್ನರೇಶ್''', '''ಗಾಂಧಾರರಾಜ''' ಮತ್ತು '''ಗಾಂಧಾರಪತಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾರ್ವತಿಯಾ('ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬಂದವನು') ಮತ್ತು ಕಿತವ ('ಜೂಜುಕೋರ') ಇವುಗಳು ಸಹ ಶಕುನಿಯ ಉಪನಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ== [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಪ್ರಕಾರ, ಶಕುನಿ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂರನೇ ಯುಗವಾದ ''[[ದ್ವಾಪರಯುಗ|ದ್ವಾಪರಯುಗದ]]'' ಅವತಾರ. ಇವನು ಗಾಂಧಾರದ ರಾಜ ಸುಬಲನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.<ref>https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft/page/670/mode/1up</ref> ಶಕುನಿಗೆ ಗಾಂಧಾರಿ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಅನೇಕ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಮತ್ತು ವೃಷಕ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು. ಉಲುಕ ಅವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂದೇಶವಾಹಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ''[[ಅಶ್ವಮೇಧಿಕ ಪರ್ವ|ಅಶ್ವಮೇಧಿಕ ಪರ್ವವು]]'' [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ|ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ]] ನಂತರ ಗಾಂಧಾರವನ್ನು ಆಳಿದ ಶಕುನಿಯ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ''[[ಆದಿ ಪರ್ವ|ಆದಿ ಪರ್ವದ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ಆಗ ಕುರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ ಭೀಷ್ಮನು ಗಾಂಧಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು. [[ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ|ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ]] ಕುರುಡುತನದಿಂದಾಗಿ ಸುಬಲನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಹಿಂಜರಿದನು. ಆದರೆ ನಂತರ ಕುರು ರಾಜಮನೆತನದ ಉನ್ನತ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಶಕುನಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುರುಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಹಸ್ತಿನಾಪುರ|ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ]] ಹೋದನು.<ref>https://vijaykarnataka.com/religion/hinduism/mahabharat-story-mysterious-secrets-related-to-shakuni-mama-and-his-dice/articleshow/100797352.cms?story=2</ref> ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ಶಕುನಿ ಗಾಂಧಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.<ref>https://sacred-texts.com/hin/m01/m01111.htm</ref> ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸುಬಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು [[ಯುಧಿಷ್ಠಿರ|ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ]] ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಶಕುನಿಯ ಸಹೋದರರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ==ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ== ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ಶಕುನಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಸಹೋದರಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಾದ ಕೌರವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಂತೆಯೇ, ಕೃಷ್ಣ(ಪಾಂಡವರ ತಾಯಿಯ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ) ಮಹಾಕಾವ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. [[ದ್ರೌಪದಿ|ದ್ರೌಪದಿಯ]](ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿ) ಕುಟುಂಬವು ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು "ಮಹಾಭಾರತದ ಯುಗ"ದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕುಟುಂಬದ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶಕುನಿ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸೋದರಳಿಯ [[ದುರ್ಯೋಧನ|ದುರ್ಯೋಧನನೊಂದಿಗೆ]] ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಕುರು ಕುಲದ ಮುಂದಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು. ಮಹಾಕಾವ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಪಾಂಡವರಿಂದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ==ದಾಳಗಳ ಆಟ== ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಕುನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪ್ರಸಂಗವು ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು [[ಯುಧಿಷ್ಠಿರ]](ಹಿರಿಯ ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರ) ನಡುವಿನ ಜೂಜಿನ ಪಂದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ದ್ರೌಪದಿಯ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ''[[ಸಭಾ ಪರ್ವ|ಸಭಾ ಪರ್ವವು]]'' ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. [[ದುರ್ಯೋಧನ]] ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ನಡುವೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ವಿವಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಕುರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಡವರು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ನಗರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಮನೆತನಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಕುನಿಯು ತನ್ನ ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸೋದರಳಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಅತಿಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಪಾಂಡವರ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುರ್ಯೋಧನನು ಪಾಂಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದಾಗಿ ಅವನು ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಮಸುಕಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಕುನಿ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ದಾಳಗಳ ಆಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಕುನಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಡವರ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಇದರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಶಕುನಿಯು ದಾಳಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನಾಗಿದ್ದನು ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಶಕುನಿಯ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೂ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಕುನಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ದುರ್ಯೋಧನ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತು ಕಳೆದಂತೆ, ಶಕುನಿ [[ಯುಧಿಷ್ಠಿರ|ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ]] ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅವನ ಸಹೋದರರಾದ [[ಭೀಮಸೇನ]], [[ಅರ್ಜುನ]], [[ನಕುಲ]], [[ಸಹದೇವ]] ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಜೂಜಾಟದ ಪಣಕ್ಕಿಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿ [[ದ್ರೌಪದಿ|ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನೂ]] ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ.<ref>https://isha.sadhguru.org/en/wisdom/article/mahabharat-dice-game</ref> ದ್ರೌಪದಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ವರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ದುರ್ಯೋಧನನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಆಟಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಾರಿ ಸೋತ ಪಾಂಡವರನ್ನು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಕುನಿಯ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನು ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.<ref>https://isha.sadhguru.org/en/wisdom/article/mahabharat-dice-game</ref> ==ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ== ಶಕುನಿ ಕೌರವರ ಸೈನ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧದ ೧೮ ನೇ ದಿನದಂದು, ದುರ್ಯೋಧನನು ಶಕುನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಆದರೆ ಅವನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಶಲ್ಯನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದನು. ಶಕುನಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಯೋಧರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.  ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕುನಿಯು ಉಪಪಾಂಡವ ಶ್ರುತಸೇನನನ್ನು(ನಕುಲನ ಮಗ) ಸೋಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಪಾಂಡವರ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಮಘದದ ರಾಜನಾದ ರಾಜ ಸಹದೇವನನ್ನು ಸಹ ಕೊಂದನು. ೧೩ ನೇ ದಿನ, ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾರಥಿಗಳು [[ಅಭಿಮನ್ಯು|ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ]] ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮೇಲೆ ಗುಟ್ಟಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು.<ref>https://sacred-texts.com/hin/m07/m07046.htm</ref> ೧೪ ನೇ ದಿನ, ಅವನು ನಕುಲನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ಸೋತನು. ==ಮರಣ== ಮಹಾಭಾರತದ ಪಗಡೆಯ ಆಟದ ಪ್ರಸಂಗದ ನಂತರ, ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವನಾದ ಸಹದೇವನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಪಗಡೆಯ ಆಟದ ಸೂತ್ರಧಾರನಾದ ಶಕುನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದನು. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ೧೮ ನೇ ದಿನದಂದು ಪಾಂಡವರು ಶಕುನಿ, ಉಲುಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಅವನ ಇತರ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಭೀಮನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಉಳಿದ ಕೌರವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರನ್ನು (ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಕೊಂದನು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ನಕುಲನು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಂಧಾರನ ಯೋಧರನ್ನು ಮತ್ತು ಉಲುಕಾದ ಅಂಗರಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಸಹದೇವನು ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಉಲುಕನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಉಲುಕನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಇದರಿಂದ ಶಕುನಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಸಹದೇವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಮುರಿದು ಬಿಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿದನು. ಆದರೆ ಸಹದೇವನು ಮತ್ತೊಂದು ರಥವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಶಕುನಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು. ಅನೇಕ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ದ್ವಂದ್ವ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ [[ರಥ|ರಥಗಳಿಂದ]] ಇಳಿದರು. ನಂತರ ಸಹದೇವನು ಶಕುನಿಯ ಎದೆಗೆ [[ಕೊಡಲಿ|ಕೊಡಲಿಯನ್ನು]] ಚುಚ್ಚಿ ಕೊಂದು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> {{ಮಹಾಭಾರತ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] in5lsdtuxzk6oywxvpg6prvvw5dxtf6 0 21969 1372265 1364626 2026-04-28T01:45:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372265 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = ''ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ಅಫಿಶಿನ್ಯಾಲಿಸ್'' |image = AsparagusOfficinalisWild.jpg |image_caption = ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಶತಾವರಿ |regnum = [[ಪ್ಲ್ಯಾಂಟಿ]] |unranked_divisio = [[ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ]] |unranked_classis = [[ಏಕದಳ ಸಸ್ಯ]] |ordo = [[ಅಸ್ಪೆರಗೇಲ್ಸ್]] |familia = [[ಅಸ್ಪೆರಗೇಸಿಯಿ]] |genus = ''[[ಅಸ್ಪರೇಗಸ್]]'' |species = '''''ಆ. ಅಫಿಶಿನ್ಯಾಲಿಸ್''''' |binomial = ''Asparagus Officinalis'' |binomial_authority = [[ಕ್ಯಾರಲಸ್ ಲಿನೀಯಸ್]] }} '''''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ''' ಎಂಬುದು ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌'' ಕುಲದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, '''ಶತಾವರಿ''' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ [[ತರಕಾರಿ]]ಯನ್ನು ಅದರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಯುರೋಪ್]], ಉತ್ತರ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="fe">ಫ್ಲೋರಾ ಯುರೋಪಿಯಾ: [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&amp;GENUS_XREF=Asparagus&amp;SPECIES_XREF=officinalis&amp;TAXON_NAME_XREF=&amp;RANK= ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ]</ref><ref name="empp">ಯುರೊ+ಮೆಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಬೇಸ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌: [http://ww2.bgbm.org/_EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=38660&amp;PTRefFk=500000 ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811083221/http://ww2.bgbm.org/_EuroPlusMed/PTaxonDetail.asp?NameId=38660&PTRefFk=500000 |date=2011-08-11 }}</ref><ref name="grin">ಜರ್ಮ್‌ಪ್ಲಾಸ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್: [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?300050 ''ಅಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ]</ref> ಇದನ್ನು ಒಂದು [[ತರಕಾರಿ]] ಬೆಳೆಯಂತೆಯೂ ಈಗ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="prota">ಗ್ರಬ್ಬೆನ್‌, ಜಿ.ಜೆ.ಎಚ್‌. &amp; ಡೆಂಟನ್‌, ಒ.ಎ. (2004) ಪ್ಲಾಂಟ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಆಫ್ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಆಫ್ರಿಕಾ 2. ವೆಜಿಟಬಲ್ಸ್‌. PROTA ಫೌಂಡೇಷನ್‌, ವೇಗನಿಂಜೆನ್‌; ಬ್ಯಾಖುಯ್ಸ್‌, ಲೀಡೆನ್; CTA, ವೇಗನಿಂಜೆನ್‌.</ref> == ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ == ಶತಾವರಿಯು ಒಂದು [[ಮೂಲಿಕೆ|ಮೂಲಿಕೆಯಂಥ]] ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ರಿಂದ ೧೫೦ ಸೆ.ಮೀ.ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಲ್ಯಾರಿಸ್ಸಾ ಕಾಂಡವು ಮಜಬೂತಾಗಿದ್ದು, ಶಾಖೋಪಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಗರಿಯಂಥ ಎಲೆಗೊಂಚಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ "ಎಲೆಗಳು" ಚಿಪ್ಪಿನಂಥ ಎಲೆಗಳ ಪರ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಜಿಯಂಥ ಚಪ್ಪಟೆಕಾಂಡಗಳಾಗಿದ್ದು (ರೂಪಾಂತರಿತ ಕಾಂಡಗಳು), ಅವು ೬ ರಿಂದ ೩೨ ಮಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿ ಮತ್ತು ೧ ಮಿಮೀ. ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ 4–15 ಎಲೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗುಚ್ಛದಂತಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಗೆಡ್ಡೆಯ ಹಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಹೂವು]]ಗಳು ಘಂಟಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಸು ಹಸಿರುಬಣ್ಣ-ಬಿಳಿಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಬಹುತೇಕ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯವರೆಗೆ ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ. ತಳದಲ್ಲಿ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಆರು ಪರಿಪುಷ್ಪ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ (ಟೆಪಲ್ಸ್‌) ಹೂವಿನ ಗಾತ್ರವು {{convert|4.5|–|6.5|mm}} ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಕಿರುಕೊಂಬೆಗಳ ಸಂಧಿಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ 2-3 ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಿನ್ನಲಿಂಗಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಹೂವುಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರ [[ಹಣ್ಣು]], ಕೆಂಪಾದ ತಿರುಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಣ್ಣಾಗಿದ್ದು, 6–10 ಮಿಮೀನಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ (ಉತ್ತರ [[ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]], [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌|ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌]], ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯವರೆಗಿನ ಭಾಗ) ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ಉಪಜಾತಿ ''ಪ್ರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್‌'' (ಡುಮಾರ್ಟ್‌.) ಕಾರ್ಬ್‌ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಕಡಿಮೆ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬುವ ಕಾಂಡಗಳು ಕೇವಲ....ದಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ{{convert|30|–|70|cm}} ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ....ದಷ್ಟು ಉದ್ದದ {{convert|2|–|18|mm}}, ಗಿಡ್ಡನಾದ ಚಪ್ಪಟೆಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="fe" /><ref name="blamey" /> ಇದನ್ನು ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಪ್ರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್'' ಡುಮಾರ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಜಾತಿಯನ್ನಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಲೇಖಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="fnwe">ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ NW ಯುರೋಪ್: [http://ip30.eti.uva.nl/BIS/flora.php?selected=beschrijving&amp;menuentry=soorten&amp;id=4839 ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಪ್ರೊಸ್ಟ್ರೇಟಸ್'' ]</ref><ref name="grin1">ಜರ್ಮ್‌ಪ್ಲಾಸ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌: [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?5538 ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಪ್ರೊಸ್ಟ್ರೇಟಸ್‌'' ]</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಶತಾವರಿಯು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಪರಿಮಳ ಹಾಗೂ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಒಂದು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಪಿಷಿಯಸ್‌ನ ''ಡಿ ರೆ ಕಾಕ್ವಿನೇರಿಯಾ,'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ IIIನೇ ಭಾಗವು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದು, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶತಾವರಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಾಜಾರೂಪದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲೆಂದು ಒಣಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಈಜಿಪ್ಟಿನವರು, ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತಾದರೂ, ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="OBFP">{{cite book | last =Vaughan | first =J.G. | authorlink = | coauthors = Geissler, C.A. | title =The New Oxford Book of Food Plants | publisher = Oxford University Press | year= 1997}}</ref> == ಉಪಯೋಗಗಳು == === ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳು === [[File:Asparagus3.JPG|left|thumb|ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಶತಾವರಿಗಳನ್ನಿರಿಸಿರುವುದು. ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಸಿರು ಶತಾವರಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವು ಆರ್ನಿಥೋಗ್ಯಾಲಮ್ ಪೈರೆನೈಕಮ್‌ ಪ್ರಬೇಧವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡು ಶತಾವರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಸ್ನಾನದ ಶತಾವರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಶತಾವರಿಯ ಎಳೆ ಚಿಗುರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಿನ್ನಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌ನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಸೋಡಿಯಂ ಪ್ರಮಾಣವು ಇದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಶತಾವರಿ ತುಂಬಾ ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್|ಪೊಟಾಷಿಯಂ]], ಆಹಾರಪಥ್ಯದ ನಾರುಪದಾರ್ಥ, ಮತ್ತು ರೂಟಿನ್‌ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಶತಾವರಿ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್‌ ಎಂಬ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲ]]ವು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ (ಶತಾವರಿ) ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಆ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರುಬಂದಿದೆ. ಚಿಗುರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದ-ಶೈಲಿಯ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಕಿ-ಹುರಿದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ ಶೈಲಿಯ ಭೋಜನಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಳಿಮಾಂಸ, ಸೀಗಡಿ, ಅಥವಾ ದನದ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಹುರಿದು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಂದಿ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಟ್ಟೂ ಸಹ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಇದ್ದಿಲು ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಮರದ ಕರಿಗೆಂಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಳುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಸಹ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬಹುದು. ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾಂಸಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಎಸರುಗಳಲ್ಲಿನ (ಅಂದರೆ ಸೂಪುಗಳಲ್ಲಿನ) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಶೈಲಿಯ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಅಥವಾ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಹಾಲೆಂಡ್‌ ಪಚ್ಚಡಿ ಅಥವಾ ಗೊಜ್ಜು, ಕರಗಿಸಿದ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ [[ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ|ಆಲೀವ್ ಎಣ್ಣೆ]], ಪಾರ್ಮ ಗಿಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮೇಯನೇಸ್‌ ಮಸಾಲೆ ಭಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ (ಅಥವಾ ಹಣ್ಣು-ಐಸ್‌ಕ್ರೀಂನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿಯೂ) ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.<ref>ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಲೈಮ್‌ ಪೈ [http://homecooking.about.com/od/pierecipes/r/blpie5.htm ಪಾಕವಿಧಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090910091552/http://homecooking.about.com/od/pierecipes/r/blpie5.htm |date=2009-09-10 }}</ref> ಮುಂಬೆಳೆಯುವ (ಅಂದರೆ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ) ಶತಾವರಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರಗಿಸಿದ ಬೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿಯ ಚಿಗುರುಗಳು ನವಿರಾಗಿ ಬೇಯುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ತುದಿಗಳು ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಆಚೆಯಿರುವಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಉದ್ದದ, ಕಿರಿದಾದ ಮಡಕೆಗಳು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಶತಾವರಿಯಿಂದ [[ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ|ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]] ಹಾಕಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಶೇಖರಿಸಿಡಬಹುದು. ಈ ವಿಧದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶತಾವರಿಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು "ಮ್ಯಾರಿನೇಡ್‌ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿರುವ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತವೆ. ಶತಾವರಿಯ ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮರಳು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುವ ಶತಾವರಿಯ ಆಮದುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದಂತೆ ಇದನ್ನು ಮಧುರಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಹಸಿರು ಶತಾವರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆಹಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="blamey">ಬ್ಲೇಮಿ, ಎಂ. &#x26; ಗ್ರೇ-ವಿಲ್ಸನ್‌, ಸಿ. (1989). ''ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಯುರೋಪ್''. ISBN 0-340-40170-2</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, UKಯಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಬೆಳೆಯುವ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಶತಾವರಿಯು ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು "ಆಹಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯ ಋತುವು ಒಂದು ರಸವತ್ತಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.british-asparagus.co.uk/ |title=ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಶತಾವರಿ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316131257/http://www.british-asparagus.co.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಯುರೋಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ "ಬಿಳಿಯ ಬಂಗಾರ" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನುಳ್ಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಾಲೋಚಿತ ಅನುಸರಣೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. [[ಚಿತ್ರ:Asparagus officinalis dewdrop.JPG|thumb|ಇಬ್ಬನಿ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌.]] [[ಚಿತ್ರ:Illustration Asparagus officinalis0b.jpg|left|thumb|200px|ಶತಾವರಿಯ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆ]] === ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು === ಗೇಲನ್‌ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬ ಶತಾವರಿಯನ್ನು "ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ವಾಸಿಮಾಡುವ" ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶತಾವರಿಯು ಫೋಲೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಷಿಯಂನ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಕ್ಯಾಲೊರಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೋಷಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಇದರ ತೊಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ ನಿರೋಧಕಗಳ (ಅಂದರೆ, ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟುಗಳ) ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನಬಹುದು. "ಶತಾವರಿಯು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: ಶತಾವರಿಯ ಆರು ಚೂಪುಕಾಂಡಗಳು ಸುಮಾರು 135 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (μg) ಫೋಲೇಟ್‌‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ವಯಸ್ಕರು ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ದಿನವಹಿ ಸೇವನಾ (RDI-ರೆಕಮಂಡೆಡ್‌ ಡೇಲಿ ಇನ್‌ಟೇಕ್‌) ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಇವು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, 545 μgನಷ್ಟು ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್‌, ಮತ್ತು 20 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಪೊಟಾಷಿಯಂನ್ನು ಶತಾವರಿಯ ಈ ಆರು ಚೂಪುಕಾಂಡಗಳು ಹೊಂದಿವೆ" ಎಂದು 'ರೀಡರ್ಸ್‌ ಡೈಜೆಸ್ಟ್‌' ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಲೇಖನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೃದ್ರೋಗದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ಹೋಮೋಸಿಸ್ಟೀನ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ದಮನಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಫೋಲೇಟ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ತಾಯಂದಿರಿಗೂ ಸಹ ಫೋಲೇಟ್‌ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿನ ನರವ್ಯೂಹದ ನಳಿಕೆಗಳ ನ್ಯೂನತೆಗಳಂಥ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಇದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇರಳವಾಗಿ ಪೊಟಾಷಿಯಂನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ದೇಹದಿಂದ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಅಂಶವು ನಷ್ಟವಾಗುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಸಿರು ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://health.learninginfo.org/asparagus-nutrition.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-17 |archive-date=2010-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100507113512/http://health.learninginfo.org/asparagus-nutrition.htm |url-status=dead }}</ref> ದೇಹವು ಕೊಲಾಜೆನ್‌ನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರೊಟೀನು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕೊಲಾಜೆನ್‌, ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. 'ಹೋಲ್ ಫುಡ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್‌: ಎ ಗೈಡ್‌ ಫಾರ್ ಅಡ್ವೆಂಚರಸ್‌ ಕುಕ್ಸ್‌, ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಷಾಪರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲವರ್ಸ್‌ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಫುಡ್ಸ್‌' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದ ಡಿ.ಆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌ ಎಂಬಾತ, "ಶತಾವರಿಯು ತನ್ನ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. "ಮೂತ್ರವರ್ಧಕವೊಂದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶತಾವರಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಮೋನಿಯಾವನ್ನು ಇದು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿನ ನಾರಿನ ಅಂಶವು ಅದನ್ನೊಂದು ವಿರೇಚಕವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ." == ಸಾಗುವಳಿ == ಶತಾವರಿಯು ಸಮುದ್ರತೀರದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳೆಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಳನ್ನು ದಮನಮಾಡಲು ಕೊಂಚ ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸದರಿ ಜಮೀನಿನ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತಾವುದೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಧಾನವು ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯದ "ಅಗ್ರಭಾಗಗಳನ್ನು" ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಚಿಗುರುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಮೊದಲ ಬಿಡಿಸುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ "ಕಿತ್ತ ಸಣ್ಣಕಾಯಿಗಳು" ಸ್ಪ್ರೂ ಶತಾವರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಸ್ಪ್ರೂ ಶತಾವರಿಗಳು ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/food/glossary/s.shtml?sprue_asparagus |title=BBC - Food - Glossary - 'S' |accessdate=2007-06-08 |format= |work=BBC Online |archiveurl=https://archive.today/20120803151929/http://www.bbc.co.uk/food/sprue_asparagus |archivedate=2012-08-03 |url-status=live }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Green Asparagus New York 11 May 2006.jpg|thumb|right|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿರುವ ಹಸಿರು ಶತಾವರಿ.]] ಸ್ಪಾರ್ಗೆಲ್‌‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೊಡದೆ, ಅವು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಹಸಿರು ಶತಾವರಿ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲೆಂಡ್ಸ್‌]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]], [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 57,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು (ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ 61%ನಷ್ಟು ಭಾಗ) ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.germanfoods.org/consumer/documents/WhiteAsparagusPressRelease.doc | publisher=German Agricultural Marketing Board | title=Asparagus: The King of Vegetables | author=Molly Spence | accessdate=2007-02-26 | format=DOC | archive-date=2007-10-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071013032017/http://www.germanfoods.org/consumer/documents/WhiteAsparagusPressRelease.doc | url-status=dead }}</ref> ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾರುಪದಾರ್ಥದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ನೇರಳೆ ಶತಾವರಿಯು ಹಸಿರು ಶತಾವರಿ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನೇರಳೆ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಇಟಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ''ವಯೊಲೆಟೊ ಡಿ'ಆಲ್ಬೆಂಗಾ'' ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದನಾಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಂಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿ-ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವು ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಶತಾವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಋತುವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23ರಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಅವಧಿಯು ನಡುಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನದಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.oxfordtimes.co.uk/leisure/4329516.Time_to_glory_in_asparagus_again/ ''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'' : "ಟೈಮ್‌ ಟು ಗ್ಲೋರಿ ಇನ್‌ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಎಗೇನ್‌".]</ref> === ಒಡನಾಡಿ ಸಸ್ಯ ನೆಡುವಿಕೆ === ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಶತಾವರಿ ಸಸ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಒಡನಾಡಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಸ್ಯಗಳ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಡನಾಡಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಮಾಡುವಂತೆಯೇ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಸ್ಯವು ಶತಾವರಿಯ ಜೀರುಂಡೆ ಕೀಟವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನೆಮಟೋಡ್‌ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದಷ್ಟು ಬೇರಿನ ಹಾನಿಕಾರಕ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಶತಾವರಿಯು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಬಹುದು.<ref>http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Asparagus+officinalis</ref> == ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದನೆ == [[ಚಿತ್ರ:2005asparagus.PNG|thumb|center|600px|2005ರಲ್ಲಿನ ಶತಾವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಉತ್ಪಾದಕನ ಒಂದು ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು (ಚೀನಾ – 5,906,000 ಟನ್ನುಗಳು). [32] [33][34]]] 2007ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, [[ಪೆರು]] ದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಶತಾವರಿ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.fas.usda.gov/htp/Hort_Circular/2005/08-05/Asparagus%20article.pdf | publisher=World Horticultural Trade & U.S. Export Opportunities | title=World Asparagus Situation & Outlook | author=United States Department of Agriculture | accessdate=2007-02-27 | format=PDF | archive-date=2012-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121018213610/http://www.fas.usda.gov/htp/Hort_Circular/2005/08-05/Asparagus%20article.pdf | url-status=dead }}</ref> ಶತಾವರಿಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಆಮದುದಾರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (2004) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು (92,405 ಟನ್ನುಗಳು), ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ) (18,565 ಟನ್ನುಗಳು), ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್‌]] (17,148 ಟನ್ನುಗಳು) ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಭೂಪಟ ಮತ್ತು [[U.S. ಸೆನ್ಸಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ]]ದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ</ref> 2005ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು {{convert|218.5|km2|acre}} ಮತ್ತು 90,200 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು<ref name="nass">{{cite book | author=USDA | title=Vegetables 2005 Summary | month=January | year=2006 | publisher=National Agricultural Statistics Service}}</ref> ಇಳುವರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕನೆಂಬ ಹೆಸರು ಅವುಗಳ ಪಾಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ (5,906,000 ಟನ್ನುಗಳು) ಹಾಗೂ ಪೆರು (206,030 ಟನ್ನುಗಳು) ದೇಶಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | url=http://faostat.fao.org/site/336/DesktopDefault.aspx?PageID=336 | title=Food and Agriculture Organisation Statistics (FAOSTAT) | accessdate=2007-11-11 | archive-date=2007-11-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071107164115/http://faostat.fao.org/site/336/DesktopDefault.aspx?PageID=336 | url-status=dead }}</ref> [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], ಮಿಚಿಗನ್‌, ಮತ್ತು [[ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯ|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ U.S. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="nass" /> ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾಕ್ರೊಮೆಂಟೊ-ಸ್ಯಾನ್ ಜೊವಾಕಿನ್ ನದಿಯ ನದೀ ಮುಖಜಭೂಮಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌ ನಗರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಒಂದು ಮೇಳವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಷಿಗನ್‌ನ ಹಾರ್ಟ್‌ ನಗರವು ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಶತಾವರಿ ರಾಣಿಯ ವೇಷದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವೊರ್ಸೆಸ್ಟರ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈವ್‌ಶಾಮ್‌ ಕಣಿವೆಯು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್‌ನೊಳಗಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದಿದೆ. ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌ನಂತೆಯೇ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಯ ಮೇಳವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೆಳೆಗಳ ಹರಾಜುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಶತಾವರಿ ಮೇಳದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಶತಾವರಿಯ ಚೂಪುಕಾಂಡಗಳಂತೆ ವೇಷಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮೇಳವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.british-asparagus.co.uk/asparagus_festival.php#cotswolds | title=British Aparagus Festival | access-date=2009-12-17 | archive-date=2009-12-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091215033702/http://www.british-asparagus.co.uk/asparagus_festival.php#cotswolds | url-status=dead }}</ref> ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್‌ನ ಬವೇರಿಯನ್‌ ನಗರದಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಗರ ಮೇಳವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾದ ಬಿಳಿ ಶತಾವರಿ, ಅಂದರೆ "ಸ್ಪಾರ್ಗೆಲ್‌"ನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಮೇಳವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಸ್ಪಾರ್ಗೆಲ್‌ನ್ನು ಕೀಳುವವರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಗುಣಗ್ರಾಹಿ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಹೇರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬಿಯರ್‌ನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{cite web | url=http://www.nuernberg.de/internet/portal_e/index.html | title=Official internet portal of the City of Nuremberg | access-date=2009-12-17 | archive-date=2011-08-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110812231519/http://www.nuernberg.de/internet/portal_e/index.html | url-status=dead }}</ref> == ದೇಶೀಯ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == [[ಚಿತ್ರ:AsparagusFernMilduraVictoriaAustralia.jpg|right|thumb|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಮಿಲ್‌ಡ್ಯೂರಾದಲ್ಲಿನ ಶತಾವರಿ]] ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ಎಂಬುದು ಸರಳವಾಗಿ "ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌" (ಶತಾವರಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ "ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದಷ್ಟು ಸಂಬಂಧಿಸದ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಆರ್ನಿಥೋಗ್ಯಾಲಂ ಪೈರೆನೈಕಮ್‌'' ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಅದರ ಖಾದ್ಯ ಚಿಗುರುಗಳಿಂದಾಗಿ "ಪ್ರಷ್ಯನ್‌ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌" (ಪ್ರಷ್ಯನ್ ಶತಾವರಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ."ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌"" ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲಪದವು ಶಿಷ್ಟ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]]ನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಸದರಿ ಸಸ್ಯವು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪೆರೇಜ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಪದವಾದ ''ಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌'' ನಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು. ಸ್ವತಃ ಈ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ''ಆಸ್ಫಾರಗೊಸ್‌'' ಅಥವಾ ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗೊಸ್‌'' ನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಪದವು ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯ ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಾಗ್‌'' ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಾಗ್ ಎಂದರೆ "ಮೊಳಕೆ" ಅಥವಾ "ಚಿಗುರು" ಎಂದರ್ಥ. [[ಚಿತ್ರ:SkFernlikePlant.jpg|thumb|left|ಕೆನಡಾದ ಸಾಸ್ಕಚೆವಾನ್‌ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಪ್ರೌಢ ಶತಾವರಿಯು ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ "ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಹುಲ್ಲು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಶತಾವರಿಯ ಗ್ರಂಥಪಾಠವು ಕೆಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, "''ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ-ಹುಲ್ಲು'' ಸಸ್ಯವು ತುಂಬಾ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿದೆಯೆಂದರೆ ಠೀವಿ ಮತ್ತು ಡೌಲಿನ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ''ಶತಾವರಿ'' ಯು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಜಾನ್‌ ವಾಕರ್‌ ಎಂಬಾತ 1791ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಡಿಕ್ಷ್‌ನರಿಯು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಷೈರ್‌ ಮತ್ತು ವೊರ್ಸೆಸ್ಟರ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ "ಹುಲ್ಲು" ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದದ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಆಡುಮಾತಿನ ಮಾರ್ಪಾಡೆಂದರೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ "ಆಸ್ಪ್ಯಾರ್‌ ಹುಲ್ಲು" (ಆಸ್ಪ್ಯಾರ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌) ಅಥವಾ "ಆಸ್ಪರ್‌ ಹುಲ್ಲು" (ಆಸ್ಪರ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌) ಎಂಬ ಪದ. ಮಿಡ್ಲ್‌‌ವೆಸ್ಟ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಪಾಲೇಚಿಯಾದಲ್ಲಿ, "ಸ್ಪಾರ್‌ ಹುಲ್ಲು" (ಸ್ಪಾರ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌) ಎಂಬುದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಮಾತು ಆಗಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಕರುಳುಗಳು" (ಸ್ಪ್ಯಾರೋಸ್‌ ಗಟ್ಸ್‌) ಎಂದೇ ಜನಜನಿತ. ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು "ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಹುಲ್ಲು" ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಪದದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿರುವ ಭಾಷಾ ವಿಕಸನವನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿಯನ್ನು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡಚ್ ಭಾಷೆ|ಡಚ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಆಸ್ಪರ್ಗೆ'' ಎಂದೂ, [[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗೊ'' (ಹಳೆಯ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಿಯೊ'' ) ಎಂದೂ, [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಎಸ್ಪಾರ್ಗೊ ಹೋರ್ಟೆನ್ಸ್‌'' ಎಂದೂ, [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಎಸ್ಪ್ಯಾರ್ರಾಗೊ'' ಎಂದೂ, [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪಾರ್ಗೆಲ್‌'' ಎಂದೂ, ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪ್ಯಾರ್ಗಾ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಾವರಿ ಎಂದು ಈಗ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದೀಯ ಔಷಧಿಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ ಬರಲಾಗಿದೆ. [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಆಸಡಿ, ಮಜ್ಜಿಗೆಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಸಿಪಾರಿಬೇರುಬಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ. [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಇದು ''ನೋ ಮಾಯ್‌ ಫರಾಂಗ್‌'' ({{lang-th|หน่อไม้ฝรั่ง}}) ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಇದರ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ, "ಯುರೋಪಿನ ಬಿದಿರು ಚಿಗುರುಗಳು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಥಾಯ್‌ ಪಾಕವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮೂತ್ರ == ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ತಿನ್ನುವವರ ಮೂತ್ರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಗಮನಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ: :"ಶತಾವರಿಯು... ಒಂದು ಕೊಳೆತು ನಾರುವ ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ). ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ವೈದ್ಯರು ಶಂಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಾ ಶಾಖೋಪಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಈ ಗುಣವನ್ನು ಅವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅವು ಅಷ್ಟೊಂದು ಹಿತಕರವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ"<ref>{{citation |author=Arbuthnot J |year=1735 |author-link=John Arbuthnot |title=An Essay Concerning the Nature of Aliments 3rd ed. |pages=64261–262 |publisher=J. Tonson |city=London}}</ref> ಮಾರ್ಸೆಲ್‌ ಪ್ರೌಸ್ಟ್‌ ಎಂಬಾತ, ಶತಾವರಿಯು "...ನನ್ನ ಮೂತ್ರಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯದ ಒಂದು ಸೀಸೆಯಾಗಿ (ಫ್ಲಾಸ್ಕ್‌ ಆಗಿ) ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಿಂದ "[...] ಚೇಂಜ್ ಮೈ ಚೇಂಬರ್ ಪಾಟ್‌ ಇನ್‌ಟು ಎ ಜಾರ್ ಆಫ್ ಪರ್‌ಫ್ಯೂಮ್‌, "(1) ಡು ಕೋಟ್‌ ಡೆ ಸ್ವಾನ್‌, ಗ್ಯಾಲಿಮಾರ್ಡ್‌, 1988.</ref> ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಶತಾವರಿ ಮೂತ್ರದ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತು ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು 1950ರ ದಶಕದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಅವಲೋಕನದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ತೋರಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ (ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಲವು) ಜನರು ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ (ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಲವು) ಜನರು ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಈ ರೀತಿಯದೊಂದು ಯೋಚನೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಜನಸಮುದಾಯವು ಇತರರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಜನ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ತಿಂದ ನಂತರ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಮೂತ್ರವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರದು ಆ ರೀತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌,<ref>{{cite web | url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1379934&blobtype=pdf | journal=Br J. Clin. Pharmac | title=Odorous urine in man after asparagus | author=C. RICHER1, N. DECKER2, J. BELIN3, J. L. IMBS2, J. L. MONTASTRUC3 & J. F. GIUDICELLI | date=May 1989 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಶತಾವರಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾನವ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸಿದ್ದವು. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಅನುಸಾರ, ತನ್ನ 307 ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಮಂದಿಯ ಪೈಕಿ 'ಶತಾವರಿ ಮೂತ್ರ'ದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲರೂ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ್ದ ಯಾರದೇ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸದರಿ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಆಗದಿದ್ದರೂ ಇವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವು ಕಂಡುಬಂತು.<ref>{{cite journal | url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1379935&blobtype=pdf | journal=Br J. Clin. Pharmac | title=Asparagus and malodorous urine | author=S. C. MITCHELL | date=May 1989 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹೀಗಾಗಿ, ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅವರ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 22%ನಷ್ಟು ಜನರು ಆ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಘ್ರಾಣಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುವಿನ (ಆಟೋಸೋಮಲ್‌) ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.theguardian.com/food/story/0,,1576765,00.html | publisher=The Guardian | title=The scientific chef: asparagus pee| date=September 23, 2005 | accessdate=2007-04-21}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.discovery.com/area/skinnyon/skinnyon970115/skinny1.html | title=Why Asparagus Makes Your Pee Stink | author=Hannah Holmes | publisher=Discover.com | access-date=2009-12-17 | archive-date=2008-02-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080229081018/http://www.discovery.com/area/skinnyon/skinnyon970115/skinny1.html | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal | journal=Br Med J | volume=281 | pages=1676 | year=1980 | author=Lison M, Blondheim SH, Melmed RN. | title=A polymorphism of the ability to smell urinary metabolites of asparagus | url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=7448566 | pmid=7448566 | doi=10.1136/bmj.281.6256.1676 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ === ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಗದಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು [[ಚಯಾಪಚಯ]] ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾಗಿ ಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಥಯಾಲ್‌ಗಳು, ಥಯೋ ಎಸ್ಟರುಗಳು, ಮತ್ತು ಅಮೋನಿಯಾವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, [[ಗಂಧಕ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನಾಗಿ ಒಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೇ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣ.<ref>{{cite journal | journal=Science | volume=189 | pages=810–11 | year=1975 | author=White RH. | title=Occurrence of S-methyl thioesters in urines of humans after they have eaten asparagus | url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=1162354 | pmid=1162354 | doi = 10.1126/science.1162354 }}</ref> ಈ ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ:<ref>{{cite journal |year=1987 |title=The chemical nature of the urinary odour produced by man after asparagus ingestion |journal=Xenobiotica |volume=17 |pages=1363–1371 |pmid=3433805 |author=Waring RH, Mitchell SC and Fenwick GR }}</ref><ref>[http://dmd.aspetjournals.org/cgi/content/full/29/4/539#SEC2 ಫುಡ್‌ ಇಡಿಯಾಸಿಂಕ್ರಸೀಸ್‌: ಬೀಟ್‌ರೂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌]</ref> * ಮೀಥೇನೆಥಿಯಾಲ್‌, * ಡೈಮೀಥೈಲ್‌ ಸಲ್ಫೈಡ್‌, * ಡೈಮೀಥೈಲ್‌ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್‌, * ಬಿಸ್‌(ಮೀಥೈಲ್‌ಥಯೋ)ಮೀಥೇನ್, * ಡೈಮೀಥೈಲ್‌ ಸಲ್ಫಾಕ್ಸೈಡ್‌, ಮತ್ತು * ಡೈಮೀಥೈಲ್‌ ಸಲ್ಫೋನ್‌. ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೊದಲೆರಡು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಘಾಟುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಎರಡು (ಗಂಧಕ-ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ ಅಥವಾ ಗಂಧಕ-ಉತ್ಕರ್ಷಿತ) ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಒಂದು ಸುವಾಸನೆಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವು "ಪುನಾರಚಿತ ಶತಾವರಿ ಮೂತ್ರದ" ವಾಸನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು 1891ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸೆಲಿ ನೆನ್‌ಕಿ ಎಂಬಾತ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಇದರ ವಾಸನೆಗೆ ಮೀಥೇನೆಥಿಯಾಲ್‌ ಸಂಯುಕ್ತವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref>{{cite journal |last=Nencki |first=Marceli |author-link=Marceli Nencki |year=1891 |title=Ueber das vorkommen von methylmercaptan im menschlichen harn nach spargelgenuss |journal=Arch Exp Path Pharmak |volume=28 |pages=206–209 |doi=10.1007/BF01824333 }}</ref> ಶತಾವರಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುವ ಗಂಧಕವನ್ನು ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗ್ಯುಸಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಎಳೆಯ ಶತಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಎಳೆಯ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ವಾಸನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅದು ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ. === ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ === ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಾದ 15–30 ನಿಮಿಷಗಳೊಳಗೆ ಮೂತ್ರದ ವಾಸನೆಯ ದೃಢವಾದ ಆರಂಭದ ವೇಗವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.webmd.com/content/article/43/1671_51089 | publisher=WebMD | title=Eau D'Asparagus | author=Somer, E. | date=August 14, 2000 | accessdate=2006-08-31}}</ref> ವಾಟರ್‌ಲೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾ. ಆರ್‌. ಮೆಕ್‌ಲೆಲ್ಲಾನ್‌ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:AsparagusinAutumn3.JPG|thumb|250px|right|ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯ ಎಲೆಗೊಂಚಲು ಉಜ್ಜ್ವಲ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ]] {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|Asparagus officinalis}} {{Cookbook|Asparagus}} {{Wikisource1911Enc}} * [http://database.prota.org/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?AC=QBE_QUERY&amp;BU=http%3A%2F%2Fdatabase.prota.org%2Fsearch.htm&amp;TN=PROTAB~1&amp;QB0=AND&amp;QF0=Species+Code&amp;QI0=Asparagus+officinalis&amp;RF=Webdisplay ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ಕುರಿತಾದ PROTAಬೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211010030/http://database.prota.org/dbtw-wpd/exec/dbtwpub.dll?AC=QBE_QUERY&BU=http%3A%2F%2Fdatabase.prota.org%2Fsearch.htm&TN=PROTAB~1&QB0=AND&QF0=Species+Code&QI0=Asparagus+officinalis&RF=Webdisplay |date=2012-12-11 }} * [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Asparagus+officinalis ''ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್‌'' ] - ಭವಿಷ್ಯದ ಒಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದ ದಾಖಲೆಗಾಗಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳು * {{PDFlink|[http://www.fas.usda.gov/htp/Hort_Circular/2005/08-05/Asparagus%20article.pdf World Asparagus Situation and Outlook]|55.0&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 56385 bytes -->}} - 2005 USDA ವರದಿ * [http://ohioline.osu.edu/b826/index.html ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌] - ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು (OSU ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ) * [http://www.asparagusfest.com ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಗಸ್‌ ಮೇಳ] - [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. * [http://www.plants.am/wiki/Asparagus''Growing Asparagus'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090609130733/http://www.plants.am/wiki/Asparagus |date=2009-06-09 }} ಶತಾವರಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://www.asparagusgrowing.net/asparagus-growing/how-to-grow-asparagus-in-your-garden''How to grow asparagus in your garden'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091111161832/http://www.asparagusgrowing.net/asparagus-growing/how-to-grow-asparagus-in-your-garden |date=2009-11-11 }} ನಿಮ್ಮ ಕೈತೋಟದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://aesop.rutgers.edu/~asparagus/research/asparagus.html ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾದ ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಶತಾವರಿ ತಳಿ-ಸಾಕಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100311223310/http://aesop.rutgers.edu/~asparagus/research/asparagus.html |date=2010-03-11 }} * [http://dsc.discovery.com/guides/skinny-on/asparagus.html ಮೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಶತಾವರಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಎಂಬ ಲೇಖನ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶತಾವರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಂಡದ ತರಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಸ್ಪಾರಗೇಲ್ಸ್‌ ಕುಲ]] [[ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[bn:শতমূলী]] aye3cb0hsbr33hv5l6ktdbdrhav978r 0 22104 1372304 1366946 2026-04-28T09:05:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372304 wikitext text/x-wiki {{About|ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ|ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ|ಅಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್}}{{Otheruses}} {{drugbox | verifiedrevid = 306739290 | | IUPAC_name = 2-oxo-L-threo-hexono-1,4- lactone-2,3-enediol<br />''or''<br />(''R'')-3,4-dihydroxy-5-((''S'')- 1,2-dihydroxyethyl)furan-2(5''H'')-one | image = L-Ascorbic_acid.svg | width = 200px | image2 = Ascorbic-acid-from-xtal-1997-3D-balls.png | width2 = 200px | CASNo_Ref = {{cascite}} | CAS_number = 50-81-7 | CAS_supplemental = | ATC_prefix = A | ATC_suffix = 11G | ATC_supplemental = | PubChem = 5785 | DrugBank = | chemical_formula = |C=6|H=8|O=6 | molecular_weight = 176.14 grams per mol | smiles = | synonyms = <small>L</small>-ascorbate | density = | melting_point = 190 | melting_high = 192 | melting_notes = ''decomposes'' | boiling_point = | boiling_notes = | solubility = | specific_rotation = | sec_combustion = | bioavailability = rapid & complete | protein_bound = negligible | metabolism = | elimination_half-life = 30 minutes <!-- As it states further down in the article, vitamin-c's half-life is _30 minutes_, not 16 days, etc. --> | excretion = renal | licence_EU = <!-- EMEA requires brand name --> | licence_US = <!-- FDA may use generic name --> | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_US = <!-- A / B / C / D / X --> | pregnancy_category= A | legal_AU = <!-- Unscheduled / S2 / S3 / S4 / S5 / S6 / S7 / S8 / S9 --> | legal_CA = <!-- / Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> | legal_UK = <!-- GSL / P / POM / CD / Class A, B, C --> | legal_US = <!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V --> | legal_status = general public availability | routes_of_administration = oral }} {{Double image stack|right|Ascorbic acid structure.png|Dehydroascorbic acid.png|150|[[ascorbic acid]]<br />([[reducing agent|reduced form]])|[[dehydroascorbic acid]]<br />([[oxidizing agent|oxidized form]])}} '''C ಜೀವಸತ್ವ''' ಅಥವಾ '''L-ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ''' ವು [[ಮಾನವರಲ್ಲಿ]] [[ಜೀವಸತ್ವ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ [[ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ]]ವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ([[ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ದ ಅಯಾನು) ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ]] ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಂತರಿಕವಾಗಿ]] ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಅಥವಾ [[ಕೈರೋಪ್ಟೆರಾ]] (ಬಾವಲಿಗಳು) ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಥ್ರೊಪೊಯಡಿಯ ([[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋರಿನಿ]]) (ಕಾಡುಪಾಪ, ಮಂಗಗಳು ಮತ್ತು ವಾನರಗಳು) ಉಪಗಣಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. ಗಿನಿಇಲಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಿಗೂ ಇದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಈ [[ಜೀವಸತ್ವ]]ದ ಕೊರತೆಯು [[ಸ್ಕರ್ವಿ]] ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="UKFSA">{{cite web |url=http://www.eatwell.gov.uk/healthydiet/nutritionessentials/vitaminsandminerals/vitaminc/ |title=Vitamin C |accessdate=2007-02-19 |publisher=Food Standards Agency (UK) }}</ref><ref name="UMM">{{cite web |url=http://www.umm.edu/ency/article//002404.htm |title=Vitamin C |accessdate=2008-03-31 |month=January | year=2007 |author= |publisher=University of Maryland Medical Center }}</ref><ref name="OSU">{{cite web |url=http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminC/|title=Vitamin C |accessdate=2007-03-07 |date=2006-01-31 |first=Jane, Ph.D. |last= Higdon |publisher=Oregon State University, Micronutrient Information Center}}</ref> ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ [[ಆಹಾರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಯ‌ೂ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="McCluskey1985">{{cite journal |last=McCluskey |first=Elwood S. |year=1985 |title=Which Vertebrates Make Vitamin C? |journal=Origins |volume=12 |issue=2 |pages=96–100 |url=http://www.grisda.org/origins/12096.pdf |format=PDF |access-date=2009-12-29 |archive-date=2009-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090320140709/http://www.grisda.org/origins/12096.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ [[ಅಯಾನು]] C ಜೀವಸತ್ವದ [[ಫಾರ್ಮಕೊಫೋರ್]] ಆಗಿದೆ. ಸಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡ]]ದಿಂದ<ref name="Padayatty">{{cite journal |author=Padayatty S, Katz A, Wang Y, Eck P, Kwon O, Lee J, Chen S, Corpe C, Dutta A, Dutta S, Levine M |title=Vitamin C as an Antioxidant: evaluation of its role in disease prevention |url=http://www.jacn.org/cgi/reprint/22/1/18.pdf |journal=J Am Coll Nutr |volume=22 |issue=1 |pages=18–35 |year=2003 |pmid=12569111 |format=PDF |access-date=2009-12-29 |archive-date=2009-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929003945/http://www.jacn.org/cgi/reprint/22/1/18.pdf |url-status=dead }}</ref> ದೇಹವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[ಎಂಜೈಮ್‌ನಿಂದಾಗುವ]] ಅನೇಕ ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು [[ಸಹಾಯಕ ಅಂಶ (=ಕೊಫ್ಯಾಕ್ಟರ್)]]ವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]]ಯಾಗಿದೆ.<ref name="UKFSA Risk" /> [[ಸ್ಕರ್ವಿ]] ರೋಗವು ತುಂಬ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಕಾಯಿಲೆ. ಇದು ತಾಜಾ ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದ ಜನರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು 1795ರಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರಿಗೆ ನಿಂಬೆರಸವನ್ನು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Wilson, 1975">, ವಿಲ್ಸನ್ LG. ದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಆಫ್ ಸ್ಕರ್ವಿ ಆಂಡ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ವಿಟಮಿನ್ C J ಹಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡ್ 1975;40-60.</ref> ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1933ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, 1934ರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಯಿತು. C ಜೀವಸತ್ವದ ಉಪಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಖರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, [[RDI]] 45ರಿಂದ 95&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ/ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. [[ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣ]] ಸೇವಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುವವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 200ನಿಂದ 2000 ಮಿಗ್ರಾಂ ತನಕದಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಒಟ್ಟು 232,606 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬಗೆಗಿನ 68 ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಯೋಚಿಸಿದಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Bjelakovic G, et al. |title=Mortality in randomized trials of antioxidant supplements for primary and secondary prevention: systematic review and meta-analysis |journal=JAMA |volume=297 |issue=8 |pages=842–57 |year=2007 |pmid=17327526 |doi=10.1001/jama.297.8.842}}</ref> ==ಜೈವಿಕ ಮಹತ್ವ== {{further|[[ascorbic acid]]}} C ಜೀವಸತ್ವವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನ [[L-ಎನ್ಯಾಂಟಿಮರ್(=ಅಸಮ್ಮಿತ ಅಣುವೊಂದರ ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ರೂಪದ ಅಣು)|<small>L</small>-ಎನ್ಯಾಂಟಿಮರ್(=ಅಸಮ್ಮಿತ ಅಣುವೊಂದರ ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ರೂಪದ ಅಣು)]]; ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ [[D-ಎನ್ಯಾಂಟಿಮರ್|<small>D</small>-ಎನ್ಯಾಂಟಿಮರ್]] ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ಒಂದೇ ಅಣು ರಚನೆಯ [[ದರ್ಪಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ]]ದಂತಿವೆ. [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬಲ ಅಂಶ|[[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ]] ಪ್ರಬಲ ಅಂಶ]]ವಾದ <small>L</small>-ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್, ಆ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ [[L-ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್|<small>L</small>-ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್]] ಆಗಿ ಅದರ [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ]] ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="UKFSA Risk">{{cite web |url=http://www.food.gov.uk/multimedia/pdfs/evm_c.pdf |title=Vitamin C – Risk Assessment |accessdate=2007-02-19 |publisher=UK Food Standards Agency |format=PDF |archive-date=2007-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071129082537/http://www.food.gov.uk/multimedia/pdfs/evm_c.pdf |url-status=dead }}</ref> <small>L</small>-ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ [[ಎಂಜೈಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲುತಾತಿಯೋನ್]]‌ನಿಂದಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ <small>L</small>-ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Meister A |title=Glutathione-ascorbic acid antioxidant system in animals |url=http://www.jbc.org/cgi/reprint/269/13/9397.pdf |journal=J Biol Chem |volume=269 |issue=13 |pages=9397–400 |year=1994 |pmid=8144521 |format=PDF |access-date=2009-12-29 |archive-date=2009-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090914171031/http://www.jbc.org/cgi/reprint/269/13/9397.pdf |url-status=dead }}</ref> ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಸೆಮಿಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಾಡಿಕಲ್‌(=ಮೂಲಸ್ವರೂಪ) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ರಹಿತ ರಾಡಿಕಲ್ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂಪರ್‌ಆಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಎರಡು ಸೆಮಿಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ರಾಡಿಕಲ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿ ಒಂದು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಡಿಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮತ್ತೆ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Nualart et al., 2003">, ನ್ವಲರ್ಟ್ FJ, ರಿವಾಸ್ CI, ಮೋಂಟೆಸಿನಸ್ VP, ಮತ್ತು ಇತರರು. ಭಾಗವಹಿಸದಿರುವ ಪರಿಣಾಮದೊಂದಿಗೆ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪುನಃಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು. J ಬಯೋಲ್ ಕೆಮ್ 2003; 278:10128–10133.</ref> ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿ ರಕ್ತದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಗ್ಲುಟಾಥಿಯೋನ್‌ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>ಗ್ರೋಪ್ಪರ್ SS, ಸ್ಮಿತ್ JL, ಗ್ರೋಡ್ JL. 2004. ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಮೆಟಾಬೋಲಿಸಮ್. ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಥಾಮ್ಸನ್ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್, ಬೆಲ್ಮೋಂಟ್ CA. USA. ಪುಟಗಳು 260-275.</ref> ಇದಿಲ್ಲದೆ ಡಿಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮತ್ತೆ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್]]‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ <small>L</small>-ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಒಂದು [[ದುರ್ಬಲ]] [[ಶರ್ಕರ ಆಮ್ಲ]]. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ [[ಜಲಜನಕ ಅಯಾನಿನೊಂದಿಗೆ]] ಸೇರಿ [[ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನೊಂದಿಗೆ]] ಜತೆಗೂಡಿ [[ಖನಿಜ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್]] ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ===ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ=== [[File:Ascorbic-acid-3D-vdW.png|thumb|left|C ಜೀವಸತ್ವ ಅಣುವಿನ ಮಾದರಿ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದು ಇಂಗಾಲ, ಕೆಂಪಿನದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದು ಜಲಜನಕ]] ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ತಾವೇ ತಾವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. [[ಎಂಜೈಮ್‌]]-ನಡೆಸುವ ನಾಲ್ಕು ಅನುಕ್ರಮ ಹಂತಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್]] C ಜೀವಸತ್ವವಾಗಿ ‌ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="UKFSA Risk" /> ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ([[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಹಾರಬಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ]]) [[ಗ್ಲೈಕೋಜನ್]]ನಿಂದ ಬರುವ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ಗ್ಲೈಕೋಜನ್-ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.<ref>{{cite journal |author=Bánhegyi G, Mándl J |title=The hepatic glycogenoreticular system |journal=Pathol Oncol Res |volume=7 |issue=2 |pages=107–10 |year=2001 |pmid=11458272 |doi=10.1007/BF03032575}}</ref> [[ಸರೀಸೃಪಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಈ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು [[ಮೂತೃಪಿಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ವಾನರ ಜಾತಿಗಳು]] (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾನವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋರಿನಿ]] ಉಪಗಣ), [[ಗಿನಿಇಲಿ]]ಗಳು,[[ಪ್ಯಾಸರಿಫಾರ್ಮಿಸ್(=ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಗಾತ್ರದ ಕೆಲ ಪಕ್ಷಿ)ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ]] ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜಾತಿಗಳು (ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ-ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ), ಹಾಗೂ ಕೀಟ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು-ತಿನ್ನುವ ಬಾವಲಿ ವರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ (ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ) ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೀವಿಗಳು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, C ಜೀವಸತ್ವದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಿರುವ [[L-ಗುಲೊನೊಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್|<small>L</small>-ಗುಲೊನೊಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್]] (GULO) ಎಂಜೈಮ್‌ನ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಎಂಜೈಮ್‌‌ಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಜೀನ್‌ನ ದೋಷಯುಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು ([[ಸ್ಯೂಡೊಜೀನ್]] ΨGULO) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book | title = Ascorbic Acid: Subcellular Biochemistry | author = Harris, J. Robin | publisher = Springer | isbn = 0306451484 | year = 1996 | pages = 35 | oclc = 34307319 46753025}}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು (ಮಾನವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು) ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ C ಜೀವಸತ್ವದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite journal |title=How Humans Make Up For An 'Inborn' Vitamin C Deficiency |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2008/03/080320120726.htm }}</ref> ಬಹುತೇಕ [[ವಾನರ ಜಾತಿಗಳು|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ವಾನರ ಜಾತಿಗಳು</span>]] ಮಾನವರಿಗೆ ಸರಕಾರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ 10ರಿಂದ 20 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಕಬಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal |author=Milton K |title=Nutritional characteristics of wild primate foods: do the diets of our closest living relatives have lessons for us? |journal=Nutrition |volume=15 |issue=6 |pages=488–98 |year=1999 |month=June |pmid=10378206 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0899-9007(99)00078-7 |doi=10.1016/S0899-9007(99)00078-7}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಸೂಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಮಾನವರು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮರು ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದಲೇ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇತರ ವಾನರ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿರುವಷ್ಟೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರಿದೂಗಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ಪ್ರತಿವಾದ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. C ಜೀವಸತ್ವ-ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದ [[ಆಡೊಂದು]] ಸಹಜ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀದಿನ 13 ಗ್ರಾಂಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು "ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟು" ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.seanet.com/~alexs/ascorbate/197x/stone-i-orthomol_psych-1979-v8-n2-p58.htm |title=Eight Decades of Scurvy. The Case History of a Misleading Dietary Hypothesis |accessdate=2007-04-06 |last=Stone |first=Irwin |authorlink=Irwin Stone |coauthors= |date=July 16, 1978 |work= |publisher= |pages= |language= |archiveurl= |archivedate= |quote=''Biochemical research in the 1950’s showed that the lesion in scurvy is the absence of the enzyme, L-Gulonolactone oxidase (GLO) in the human liver (Burns, 1959). This enzyme is the last enzyme in a series of four which converts blood sugar, glucose, into ascorbate in the mammalian liver. This liver metabolite, ascorbate, is produced in an unstressed goat for instance, at the rate of about 13,000 mg per day per 150 pounds body weight (Chatterjee, 1973). A mammalian feedback mechanism increases this daily ascorbate production many fold under stress (Subramanian et al., 1973)}}</ref> ಆಘಾತಕರ ದೈಹಿಕ ಪೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಗಾಯವು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ C ಜೀವಸತ್ವದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal| author = C. Long, et al. | title = Ascorbic acid dynamics in the seriously ill and injured | journal = Journal of Surgical Research | volume = 109 | issue = 2 | pages= 144–148| doi = 10.1016/S0022-4804(02)00083-5 | year = 2003| pmid = 12643856}}</ref> ''[[ಸಚ್ಚಾರೊಮೈಸಸ್ ಸೆರೆವಿಸಿಯೆ]]'' ಯೀಸ್ಟ್‌(=ಕಿಣ್ವ)ನಂತಹ ಕೆಲವು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು]] [[ಸರಳ ಶರ್ಕರ]]ದಿಂದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="yeastAA">{{cite web |url=http://www.scri.ac.uk/scri/file/individualreports/2002/20Ascorb.pdf |title=Ascorbic acid biosynthesis in higher plants and micro-organisms |accessdate=2007-02-20 |author=R.D. Hancock & R. Viola |publisher=Scottish Crop Research Institute |format=PDF |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719022912/http://www.scri.ac.uk/scri/file/individualreports/2002/20Ascorb.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal|author=Hancock RD, Galpin JR, Viola R.|title=Biosynthesis of L-ascorbic acid (vitamin C) by Saccharomyces cerevisiae|accessdate=2007-02-19|journal=FEMS Microbiol Lett.|volume=186|issue=2|pages=245–50|url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6T2W-405SX5F-M-3&_cdi=4929&_user=308069&_orig=search&_coverDate=05%2F05%2F2000&_sk=998139997&view=c&wchp=dGLbVzb-zSkzS&md5=d38569a901eecfe57b39eafa00a1d738&ie=/sdarticle.pdf|pmid=10802179|format=PDF|year=2000}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ವಿಕಸನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವ=== ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮೊದಲು ಸಸ್ಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು 500 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಸ್ಯಗಳು ನದಿಗಳ ಖನಿಜ ಕೊರತೆಯುಳ್ಳ ನದೀಮುಖದ ತಾಜಾ-ನೀರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಕಂಡುಬಂದಿತು ಎಂದು ವೆಂಚುರಿ ಮತ್ತು ವೆಂಚುರಿ<ref>ವೆಂಚುರಿ S, ವೆಂಚುರಿ M. ವೆಂಚುರಿ ಆಫ್ ಡೈಯಟರಿ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಡೆಫೆನ್ಸಸ್. ಯುರೋಪಿಯನ್ EPI-ಮಾರ್ಕರ್. 2007, 11, 3 :1-7. http://web.tiscali.it/iodio/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408062214/http://web.tiscali.it/iodio/ |date=2008-04-08 }}</ref><ref>ವೆಂಚುರಿ S, ಡೊನಾಟಿ FM, ವೆಂಚುರಿ A, ವೆಂಚುರಿ M. 2000. ಎನ್ವೈರ್ನ್‍‌ಮೆಂಟಲ್ ಅಯೋಡಿನ್ ಡಿಫೀಶಿಯೆನ್ಸಿ: ಎ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟು ದ ಎವಲ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಲೈಫ್? ಥೈರಾಯ್ಡ್‌ 10 (8):727-9.</ref> ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಕಶೇರುಕಗಳು ನದೀಮುಖ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವು ಎಂದು ಕೆಲವು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಪುರ್ವೆಸ್ WK, ಸಾದವ D, ಒರಿಯನ್ಸ್ GH, ಹೆಲ್ಲರ್ HC. 1998. ಲೈಫ್.ದ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಯೋಲಜಿ. ವಿಭಾಗ 4: ದ ಎವಲ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ. ಚಾಪ್ಟರ್ 5.</ref> ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, 400-300 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] ಸಮುದ್ರದಿಂದ ನದಿ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಕಡೆಗೆ ಸರಿಯಲು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸರೀಯ [[ಅಯೋಡಿನ್ ಕೊರತೆ]]ಯು ಭೂಜೀವಿಗಳ [[ವಿಕಾಸ]]ಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ವೆಂಚುರಿ S, ವೆಂಚುರಿ M. 1999. ಅಯೋಡಿನ್, ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೊಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಸಿನೊಜೆನೆಸಿಸ್: ಎವಲ್ಯೂಶನರಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಎ ಪ್ರಿಮಿಟಿವ್ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್? ಯ‌ೂರ್ J ಎಂಡೊಕ್ರಿನೋಲ್. 140:371-372.</ref> ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಆಹಾರ ಕ್ರಮವು [[ಅಯೋಡಿನ್]], [[ಸೆಲೆನಿಯಮ್]], [[ಸತು]], [[ತಾಮ್ರ]], [[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]], [[ಕಬ್ಬಿಣ]], ಮುಂತಾದ ಸಮುದ್ರ ಮೂಲದ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ]]ದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಯಿತು. ತಾಜಾನೀರಿನ [[ಆಲ್ಗೆ]] ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಮುದ್ರದ [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]]ಗಳ ಬದಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ [[ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ]], [[ಪಾಲಿಫಿನಾಲ್‌ಗಳು]], [[ಕ್ಯಾರೆಟಿನೋಯ್ಡ್‌ಗಳು]], [[ಫ್ಲೇವೊನೋಯ್ಡ್‌ಗಳು]], [[ಟೋಕೊಫೆರಾಲ್‌ಗಳು]] ಮೊದಲಾದ ಇತರ [[ಆಂತರಿಕ]] ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭೂಜೀವಿಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕ “[[ಜೀವಸತ್ವ]]”ಗಳಾದವು (C, A, E, ಇತ್ಯಾದಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳು). [[ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ C ಜೀವಸತ್ವವು ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಲಜನ್(= ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರೊಟೀನು)]] ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಜೈಮಿಕ [[ಸಹಾಯಕ ಅಂಶ]]ವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ]] ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಅಂಶ, ಇದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ತಳಿ]]ಗಳನ್ನು (ROS) ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಾಜಾ ನೀರಿನ [[ಟೆಲಿಯೋಸ್ಟ್]] ಉಪವರ್ಗದ ಮೀನುಗಳು ಅವುಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳೂ ಸ್ಕರ್ವಿ (ಹಾರ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರರು, 1991) ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. [[ಸ್ಕೋಲಿಯೋಸಿಸ್ (=ಬೆನ್ನುಹುರಿಯು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾಗುವುದು)]], [[ಲೋರ್ಡೋಸಿಸ್ (=ಗೂನು ಅಥವಾ ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ ಮುಂದ್ಕಕೆ ಬಾಗಿಕೊಂಡಿರುವುದು)]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗುವಿಕೆ-ಇವೆಲ್ಲಾ C ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿಂದ,ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇದರ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನೆಲಭಾಗದ ತಾಜಾನೀರಿನ [[ಸಾಲ್ಮೋನಿಡ್]]‌ಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ [[ಕಾಲಜನ್]] ರಚನೆ, ಆಂತರಿಕವಾಗಿ/ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವಕ್ಕೆ, ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಬಾಗುವಿಕೆಗೆ ಮೊದಲಾದವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಆಲ್ಗೆ ಮತ್ತು ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮುದ್ರದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೆಚ್ಚು ಪುರಾತನ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರೈಕೆಯು ನಗಣ್ಯವೆನಿಸಿದೆ.<ref>ಹಾರ್ಡಿ LJ, ಫ್ಲೆಚರ್ TC, ಸೆಕಂಬಸ್ C.J.1991. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸ್ಯಾಲ್ಮೋನ್‌ನ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ. ಅಕ್ವಕಲ್ಚರ್ 95:201–214</ref> C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿಯೇ ವಾನರ ಜಾತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಲು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಮತ.<ref>ಚಲ್ಲೆಮ್, JJ, ಟೈಲರ್, EW. 1998. ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್‌ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿನ ರೆಟ್ರೋವೈರಸ್, ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು. ಫ್ರೀ ರಾಡಿಕಲ್ ಬಯೋಲಜಿ ಆಂಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. 25(1):130-132.</ref><ref>ಬೆನೇಗ್ಯಿ, G. 1997. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮೆಟಾಬೋಲಿಸಮ್ ಆಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಇನ್ ಆನಿಮಲ್ಸ್. ಫ್ರೀ ರಾಡಿಕಲ್ ಬಯೋಲಜಿ ಆಂಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. 23(5):793-803.</ref><ref>ಸ್ಟೋನ್ I. 1979. ಹೋಮೊ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕಸ್, ಎ ಬಯೋಕೆಮಿಕಲಿ ಕರೆಕ್ಟೆಡ್ ರೋಬಸ್ಟ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಮ್ಯುಟೆಂಟ್. ಮೆಡಿಕಲ್ ಹೈಪೋಥೆಸಿಸ್. 5(6):711-721</ref> ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಅಥವಾ ವಾನರ ಕುಲದ ಕಪಿಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹುಹಿಂದೆಯೇ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಾನರ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋರಿನಿ]] (C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದವು) ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಅದರ ಸಹೋದರಿ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗವಾದ [[ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಸಿರಿನಿ]] (="ತೊಯ್ದ-ಉದ್ದಮ‌ೂಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರ ಕುಲ")(=ಪ್ರೈಮೇಟುಗಳು) ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಸುಮಾರು 63 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ([[Mya]]) ಇವು ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಅವಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸ ಬಹುದಾದ, ಸರಿಸುಮಾರು 5 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (58 Mya), ಕಾಡುಪಾಪ ([[ಟಾರ್ಸಿಡೆ]]) ವಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಟಾರ್ಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್]] ವರ್ಗವು ಇತರ ಹ್ಯಾಪ್ಲೋರಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಾಡುಪಾಪಗಳೂ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು, ಆದ್ದರಿಂದ ರೂಪಾಂತರವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಡೆದಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಇದು ಈ ಎರಡು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಷಗಳ (63ರಿಂದ 58 Mya) ನಡುವೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಿರಬಹುದು. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ [[ಯ‌ೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಯ‌ೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಎರಡೂ [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬಲ ಅಂಶಗಳು]]. ಇದು ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಯ‌ೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Proctor P |title=Similar functions of uric acid and ascorbate in man? |journal=Nature |volume=228 |issue=5274 |pages=868 |year=1970 |pmid=5477017|doi=10.1038/228868a0}}</ref> ===ಹೀರಿಕೆ, ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ=== ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸರಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮೈಗೂಡುತ್ತದೆ. ಸೋಡಿಯಮ್ ಅವಲಂಬಿತ ಸಕ್ರಿಯ ಸಾಗಣೆ - ಸೋಡಿಯಮ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಸಹಸಾಗಣೆ (SVCT) ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಸೋಸ್ ಸಾಗಿಸುವವು (GLUT)- ಇವೆರಡೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಎರಡು ಸಾಗಣೆಯ ಸಾಧನಗಳು. ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಒಳಪೊರೆಯಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನ ಸಂಕುಚಿತ ರೂಪಗಳೆಂದರೆ - SVCT1 ಮತ್ತು SVCT2.<ref name="ReferenceA">ಸ್ಯಾವಿನಿ, I., ರೋಸಿ, A., ಪೈರೊ, C., ಮತ್ತು ಇತರರು. SVCT1 ಆಂಡ್ SVCT2: ಕೀ ಪ್ರೋಟೀನ್ಸ್ ಫಾರ್ ವಿಟಮಿನ್ C ಅಪ್ಟೇಕ್. ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು 2008; 34: 347–355</ref> GLUT1 ಮತ್ತು GLUT3 ಇವೆರಡು ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಸಾಗಣೆಗಾರರಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಇವು C ಜೀವಸತ್ವದ ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ ರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ರಮ್ಸಿ SC, ಕ್ವೋನ್ O, Xu GW, ಮತ್ತು ಇತರರು. ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟರ್ ಐಸೊಫಾರ್ಮ್ಸ್ GLUT1 ಆಂಡ್ GLUT3 ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್. J ಬಯೋಲ್ ಕೆಮ್ 1997; 272:18982–18989.</ref> ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಜೀವಕೋಶಗಳು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಮೇ J. M., ಕ್ಯು, Z. C., ನೀಲ್, D. R., ಮತ್ತು ಲಿ, X. ಮಾನವನ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅದರ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ರೂಪದಿಂದ ಪುನಃಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು. ಬಯೋಕಿಮ್ ಬಯೋಫಿಸ್ ಆಕ್ಟ 2003; 1640(2-3):153-161</ref><ref>ಪ್ಯಾಕರ್, L. (1997) ವಿಟಮಿನ್ C ಆಂಡ್ ರಿಡಾಕ್ಸ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಸ್. ಇನ್: ಪ್ಯಾಕರ್ L, F. J. (ed). ವಿಟಮಿನ್ C ಇನ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೀಸ್, ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಇಂಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಶರೀರದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ SVCTಗಳದ್ದು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವದ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ SVCT2 ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ,<ref name="ReferenceA" /> ಆದರೆ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ SVCT ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿವೆ.<ref>ಜೇಮ್ಸ್ M. ಮೇ, ಜಿ-ಚಾವೊ ಕುವ, ಹ್ವಾನ್ ಕಿಯಾವೊ ಆಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ J. ಕೌರ್ಯ. ಮೆಚುರೇಶನಲ್ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ದ ವಿಟಮಿನ್ C ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟರ್ ಇನ್ ಎರಿಥ್ರೋಸೈಟ್ಸ್. ಬಯೋಕೆಮ್ ಬಯೋಫಿಸ್ ರೆಸ್ ಕಾಮನ್. 2007; 360:295-298.</ref> ಹುಟ್ಟಿದಾಕ್ಷಣ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವಂಥ ಏಟು ತಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು SVCT2 ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಾಯುತ್ತವೆ,<ref>ಸೊಟಿರಿಯು, S., ಗಿಸ್ಪರ್ಟ್, S., ಚೆಂಗ್, J., ವಾಂಗ್, Y., ಚೆನ್, A., ಹೂಗ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟನ್-ಮಿಲ್ಲರ್, S., ಮಿಲ್ಲರ್, G. F., ಕ್ವೋನ್, O., ಲೆವಿನ್, M., ಗುಟ್ಟನ್‌ಟ್ಯಾಗ್, S. H., ಮತ್ತು ನುಸ್ಬೌಮ್, R. L. (2002) ನಾಟ್ ಮೆಡ್, 8:514-517</ref> ಇದು SVCT2-ನಡೆಸುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಸಾಗಣೆಯು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮ ಬದ್ಧವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ 70ರಿಂದ 95%ನಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಯ (12ಗ್ರಾಂ) ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು 16%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯದ್ದಾದರೆ; ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ (<20&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ) ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು 98%ನಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref>ಲೆವಿನ್ M, ಮತ್ತು ಇತರರು. ವಿಟಮಿನ್ C ಫಾರ್ಮಕೊಕೈನೆಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಹೆಲ್ತಿ ವಾಲಿಂಟಿಯರ್ಸ್: ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಎ ರೆಕಮೆಂಡೆಡ್ ಡೈಯಟರಿ ಅಲೋವೆನ್ಸ್. ಪ್ರೋಕ್ ನಟ್ಲ್ ಅಕ್ಯಾಡ್ ಸ್ಕಿ USA. 1996; 93:3704–3709.</ref> ಮ‌ೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮರುಹೀರಿಕೆ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಮ‌ೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿದು, ವಿಸರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ (ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೂರು ಮಿಗ್ರಾಂ/ದಿನ) ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಮಟ್ಟವು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮರುಹೀರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಮಿತಿಯು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.5&nbsp;mg/dL ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 1.3&nbsp;mg/dLನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿತಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಲಾಸ್ಮದಲ್ಲಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು (ದೇಹದ ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ) ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮ‌ೂತ್ರದ ಮ‌ೂಲಕ ಅತೀಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಲ್ಲೇ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ C ಜೀವಸತ್ವವು ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ಇದರ ಸಂಗ್ರಹವು ಖಾಲಿಯಾದ ಹಾಗೆ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ರೀನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ರೀಶನ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್: ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆಪ್ ಏಜ್ ಆಂಡ್ ಸೆಕ್ಸ್. D. G. ಒರಿಯೊಪೌಲಸ್, R. D. ಲಿಂಡೆಮ್ಯಾನ್, D. J. ವಾಂಡರ್‌ಜಾಗ್ಟ್, A. H. ಟ್ಜಾಮಲೋಕಸ್, H. N. ಭಗವಾನ್ ಮತ್ತು P. J. ಗ್ಯಾರಿ. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್, ಸಂಪುಟ 12, ಸಂಚಿಕೆ 5 537-542.</ref> ರಕ್ತದ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವ ಮ‌ೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ರಕ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ C ಜೀವಸತ್ವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹಲವಾರು ಅಂಗಾಂಶಗಳಿವೆ. [[ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳು]], [[ಪಿಟ್ಯೂಟರಿ]], [[ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿ]], [[ಕಾರ್ಪಸ್ ಲೂಟಿಯಮ್]], ಮತ್ತು [[ರೆಟಿನ]]ರಕ್ತ ಪ್ಲಾಸ್ಮದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ [[ಜೈವಿಕ ಅಂಗಾಂಶ]]ಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite journal |author=Hediger MA |title=New view at C |journal=Nat. Med. |volume=8 |issue=5 |pages=445–6 |year=2002 |month=May |pmid=11984580 |doi=10.1038/nm0502-445 |url=http://www.nature.com/nm/journal/v8/n5/full/nm0502-445.html}}</ref> [[ಮಿದುಳು]], [[ಗುಲ್ಮ(=ಸ್ಪ್ಲೀನ್)]], [[ಶ್ವಾಸಕೋಶ]], [[ವೃಷಣ]], [[ದುಗ್ಧಗ್ರಂಥಿ]], [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]], [[ಥೈರಾಯ್ಡ್]], [[ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ]] [[ಲೋಳೆಪೊರೆ]], [[ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣ]], [[ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿ]], [[ಮ‌ೂತ್ರ ಪಿಂಡ]] ಮತ್ತು [[ಲಾಲಾಗ್ರಂಥಿ]]- ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಪ್ಲಾಸ್ಮಕ್ಕಿಂತ 10ರಿಂದ 50 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಸತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ [[L-ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್]] ಎಂಬ ಎಂಜೈಮ್‌‌ನಿಂದ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]]. ದೇಹದ ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ದೈಹಿಕ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ ನಾಶವಾದಾಗ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುವ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಈ ಎಂಜೈಮ್‌ನಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಂಡು, ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ===ಕೊರತೆ=== {{Main|Scurvy}} [[ಸ್ಕರ್ವಿ]] ಎಂಬುದು C ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ಒಂದು [[ವಿಟಮಿನ್ ರೋಗ]]. ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ [[ಕಾಲಜನ್]] C ಜೀವಸತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸ್ಥಿರವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಒಸಡಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತೂತುಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ [[ಲೋಳೆ ಸುರಿಸುವ ಪೊರೆ]]ಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಸ್ರಾವವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲೆಗಳು ತೊಡೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಾಧಿತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆಂಶಿಕ ನಿಶ್ಚಲತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವು ಉಲ್ಬಣಿಸಿದಾಗ ಮೈ ಮೇಲೆ [[ಕೀವು ತುಂಬಿದ ವ್ರಣ]]ಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು [[ಹಲ್ಲುಗಳು]] ಉದುರಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಮಾನವನ ದೇಹಕ್ಕೆ<ref name="MedlinePlus" /> ಹೊಸದಾಗಿ ಅದರ ಪೂರೈಕೆ ಆಗುತ್ತಿರಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೇಗನೆ ಬರಿದಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಿರುವ ಧೂಮಪಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಲ್ಪಾಂಶ C ಜೀವಸತ್ವ ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಧೂಮಪಾನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ವಾಸಕೋಶ-ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಯ ಗಂಡಾಂತರ ಅಧಿಕ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/901196.stm|title=The influence of smoking on Vitamin C status in adults|accessdate=2007-12-12 |date=2000-09-31|publisher=BBC news and Cambridge University}}</ref> ರಕ್ತದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ([[ದೀರ್ಘಕಾಲದ]] ಸ್ಕರ್ವಿ), [[ಅಪಧಮನಿ ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ(=ಅತೆರೋಸ್‌ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್)]] ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ [[ಲಿನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್]] ಮತ್ತು ಡಾ. G. C. ವಿಲ್ಲಿಸ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಕರ್ವಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. 19 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಕೆನಡಾದ ಪುರುಷರು 133&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ/ದಿನಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು 120&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ/ದಿನಕ್ಕೆ, C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಆಹಾರದ ಮ‌ೂಲಕ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು 2004ರಲ್ಲಿ [http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/pubs/cchs-nutri-escc/tab11_vitc-eng.php ಕೆನಡಿಯನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸರ್ವೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ,<ref name="StatCdn">[http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/pubs/cchs-nutri-escc/tab11_vitc-eng.php ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಸ್ಟ್ರಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೆನಡಾ, ಕೆನಡಿಯನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸರ್ವೆ, ಸೈಕಲ್ 2.2, ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್ (2004)</ref> ಇದು RDA ಶಿಪಾರಸು ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಕರ್ವಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ದಿನ 10 ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಮಾನವನ ಆಹಾರ ಸೇವನಾ ಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಗಾಂಶ ದುರಸ್ಥಿ (ಸುಟ್ಟ ಗಾಯದಂಥದ್ದು) ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಸೇವನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಕರ್ವಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ==ಮಾನವನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸ== [[File:James lind.jpg|right|thumb|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಯಲ್ ನೇವಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ತಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಲಿಂಡ್. ಮೊದಲು ದಾಖಲಾದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ ಎನ್ನಲಾದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವನು 1747ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಹಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.]] ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಹಸಿ ಮಾಂಸದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಂಶ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಇದನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡರು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಉಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಮರ(=ಪಿಸಿಯ ಕುಲದ ಮರ)ದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಕಾರ್ಟಿಯರ್]] [[ಸೇಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ನದಿ]]ಯನ್ನು 1536ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾದಾಗ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಜನರ ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು [[ನಿತ್ಯಪರ್ಣಿ]] ಮರಗಳ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಚಹಾ ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರತಿ 100 ಗ್ರಾಂ 50 ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ನಂತರ ತಿಳಿದುಬಂತು.<ref>{{cite web |url=http://www3.sympatico.ca/goweezer/canada/z00cartier3.htm |title=Jacques Cartier's Second Voyage - 1535 - Winter & Scurvy |accessdate=2007-02-25 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212063742/http://www3.sympatico.ca/goweezer/canada/z00cartier3.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |pmid=12422875 |title=Jacques Cartier witnesses a treatment for scurvy |month=June | year=2002 |author=Martini E. |journal=Vesalius |volume=8 |issue=1 |pages=2–6}}</ref> ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಪ್ರಯೋಜನವು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಿಯೋಜಿತನಾದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞ [[ಜಾನ್ ವುಡಾಲ್]] 1617ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಪುಸ್ತಕ "ದ ಸರ್ಜನ್ಸ್‌ ಮೇಟ್"‌ನಲ್ಲಿ [[ನಿಂಬೆ]] ರಸವನ್ನು ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಉಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ''"ತಾಜಾ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ಅಂಶ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಿಂದ ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ದೂರ ಉಳಿದರೆ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದೊಂದೇ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ" ಎಂದು [[ಡಚ್]] ಬರಹಗಾರ [[ಜೊಹಾನ್ ಬ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್]] 1734ರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.'' [[ಸ್ಕರ್ವಿ]] ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್]] ಕ್ರಿ.ಪೂ. 400ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಆದೇ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ರಾಯಲ್ ನೇವಿಯ]] ಹಡಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಲಿಂಡ್ ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಮೊದಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವನು]]. ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ ಬಡವರಲ್ಲಿ, ದೂರದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ [[ನಾವಿಕರು]] ಮತ್ತು [[ಸೈನಿಕ]]ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. 1747ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಕೆಲವು ನಾವಿಕ ತಂಡದವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಎರಡು ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಲಿಂಡ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಇತರರು ಅವರ ನಿತ್ಯದ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ [[ಸೇಬುಮದ್ಯ]], [[ವಿನೆಗರ್]], [[ಗಂಧಕಾಮ್ಲ]] ಅಥವಾ [[ಸಮುದ್ರ ನೀರು]] ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅಂಶಗಳೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪೊಂದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ಗುಂಪಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಿನಿಸು ನೀಡಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಫಲಶೃತಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲಾದ ಇಂಥ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ [[ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ]]ದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣುಗಳು ಈ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದವು ಎಂದು ಫಲಿತಾಂಶವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ''ಟ್ರೀಟಿಸ್ ಆನ್ ದ ಸ್ಕರ್ವಿ'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಡ್ ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು 1753ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref name="lind_james">{{cite book|author=Lind, James|title=A Treatise of the Scurvy|publisher=A. Millar|location=London|year=1753}}</ref> [[File:Ambersweet oranges.jpg|left|thumb|ಹಡಗಿನ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೊದಲ ಮ‌ೂಲಗಳಾದ ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣುಗಳು.]] ಲಿಂಡ್‌ನ ''ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥ'' ವು ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅವನು ನೀಡಿದ ನಿಂಬೆ ರಸದ ಸಲಹೆ "ಕದ್ದದ್ದು" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವನ ಕಾರ್ಯವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಲು ನಿಧಾನವಾಯಿತು.<ref name="Singh2008">{{cite book | last = Singh | first = Simon | authorlink = Simon Singh | coauthors = [[Edzard Ernst]] | title = [[Trick or Treatment|Trick of Treatment: The Undeniable Facts about Alternative Medicine]] | publisher = WW Norton & Company | date = 2008 | location = | pages = 15–18 | url = | doi = | id = | isbn = 9780393066616 }}</ref> ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯುವುದು ತುಂಬಾ ದುಬಾರಿಯಾದುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಪಾನೀಯ ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ಸುಲಭ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಜೀವಸತ್ವವು ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದಾಗ).<ref name="Oxford" /> ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಆ ಪಾನೀಯಗಳು ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಡ್‌ನ ಇತರ ಸಲಹೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹಡಗಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು. 1795ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ [[ಗಜನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ [[ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು]]ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸ ಬೇಕೆಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ನಿಂಬೆಹಣ್ಣುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕಾಲನಿಯಲ್ಲಿ ವಿಫುಲವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಗಜನಿಂಬೆಗಳು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಧಿಪತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಭಾರೀ ತುಟ್ಟಿ ಎನಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರನ್ನು [["ಲೈಮಿ"]] ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುವಂತಾಯಿತು. [[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್]] ಅವನ ನಾವಿಕರಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲಿ ಸಾಯದೆ ಇರುವ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು [[ಹವಾಯಿಯನ್ ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಚೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮ‌ೂಲಕ, ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ [["ಸಾರ್‌ಕ್ರಾಟ್(=ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೋಸುಗಡ್ಡೆಯ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತಿನಿಸು)"]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ನಿರೂಪಿಸಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite book |last=Cook |first=James |authorlink=James Cook |coauthors=Philip Edwards |title=The Journals of Captain Cook |pages=38 |year=1999 |publisher=Penguin Books |location= |isbn=0140436472 |oclc=42445907}}</ref> ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ತಿನಿಸೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾಧಿಪತ್ಯವು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ "ಆಂಟಿಸ್ಕೋರ್ಬುಟಿಕ್(=ವಸಡುರೋಗ ನಿವಾರಕ)" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ ಈ ಪದ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬರಿಯ ಗಜನಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾರ್‌ಕ್ರಾಟ್, ಕೋಸು, [[ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಸಿದ ಧಾನ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಸಾರು]] ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ ಸೇರಿತ್ತು. ನಾರ್ವೆಯ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ನೌಕಾತಂಡದಲ್ಲಿನ ನಾವಿಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಬೆರಿಬೆರಿ]] ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು 1907ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು [[ನಾರ್ವೆಯ]] ವೈದ್ಯರುಗಳಾದ [[ಆಕ್ಸೆಲ್ ಹೋಲ್ಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ತಿಯೋಡರ್ ಫ್ರೋಲಿಚ್ ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಪಾರಿವಾಳ]]ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆ ಒಂದು ಸಸ್ತನಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರು. ಮೊದಲು ಅವರ ಪಾರಿವಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಿಬೆರಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗದ ಆಹಾರವನ್ನು [[ಗಿನಿಇಲಿ]]ಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿದರು. ಅದು ಇಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರಿಬೆರಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಅದುವರೆಗೆ ಸ್ಕರ್ವಿಯು ಮಾನವರ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮಾನವರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ರೋಗವಿದು ಎಂದೇ ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ===ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಆವಿಷ್ಕಾರ=== [[File:Albert Szent-Györgyi.jpg|thumb|right|ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಜೆಂಟ್-ಗ್ಯೋರ್ಗ್ಯಿಯ 1948ರ ಭಾವಚಿತ್ರ. "C ಜೀವಸತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಮರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ" ಅವನು ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ 1937ರ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಅನೇಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಾನ್ಸ್ ಅಡೋಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.]] 1912ರಲ್ಲಿ [[ಪೋಲೆಂಡ್-ಅಮೇರಿಕಾ]] ಜೀವ-ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಕ್ಯಾಸಿಮಿರ್ ಫಂಕ್]], ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಲವಣಾಂಶವಿಲ್ಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಜೀವಸತ್ವ]]ಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುರಿಂದ "ಜೀವಧಾರಕ"ದ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಸಾಯನಿಕ [[ಅಮೀನ್]]‌ಗಳು ಎಂದು ಫಂಕ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದರಿಂದ "ಅಮೀನ್‌"ಗಳ ಸಂಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ. "ಜೀವಸತ್ವ"ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಂಟಿ-ಸ್ಕೋರ್ಬುಟಿಕ್ ಅಂಶ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಹಿಂದೆ ತಾಜಾ ಸಸ್ಯಾಂಶಕ್ಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಧಿಕ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರೋಗದ ಬಾಧೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದಾರಾದರೂ,[[ಎಸ್ಕಿಮೊ]]ಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನೂ ಸೇವಿಸದೆ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ 1928ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ವಿಲ್ಜಾಲ್ಮರ್ ಸ್ಟೆಫಾನ್ಸನ್]] ಸಿದ್ಧಾಂತವೊಂದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸ್ಥಳೀಯರು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ತಾಜಾ ಮಾಂಸದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಟೆಫಾನ್ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟ. 1928ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಅವನು ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬನ ಜೊತೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಂದು ಜೀವಿಸಿ, ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. (ಉತ್ತರ ಕೆನಡಾದ [[ಯುಕೋನ್]], [[ಐನ್ಯೂಟ್]] ಮತ್ತು ಮೆಟಿಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ-ಹಸಿಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ಪರಿಮಾಣವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾದ ನಂತರ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸೇವಿಸುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವು 52ರಿಂದ 62&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ/ದಿನಕ್ಕೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಸರಿಸುಮಾರು [[ಡೈಯಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಇನ್ಟೇಕ್]]‌ (DRI)ನಷ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಇತ್ತು.)<ref>{{cite journal |author=Kuhnlein HV, Receveur O, Soueida R, Egeland GM |title=Arctic indigenous peoples experience the nutrition transition with changing dietary patterns and obesity |journal=J Nutr. |volume=134 |issue=6 |pages=1447–53 |date=1 June 2004|pmid=15173410 |url=http://jn.nutrition.org/cgi/content/full/134/6/1447 }}</ref> 1928ರಿಂದ 1933ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್ L ಸ್ವಿರ್ಬೆಲಿ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಜೆಂಟ್ ಗ್ಯೋರ್ಗೈ]] ಇವರ [[ಹಂಗೇರಿಯಾ]] ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕಾದ]] [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ಲೆನ್ ಕಿಂಗ್]]ತಂಡ-ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಆಂಟಿ-ಸ್ಕೋರ್ಬುಟಿಕ್ ಅಂಶವನ್ನು ಅದರ ಜೀವಸತ್ವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಿಂದಾಗಿ "ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ" ಎಂದು ಕರೆದು ಮೊದಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಅಮೀನ್ ''ಆಗಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ'', ಯಾವುದೇ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅದು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸ್ಜೆಂಟ್-ಗ್ಯೋರ್ಗೈಗೆ 1937ರ [[ಔಷಧದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. "C ಜೀವಸತ್ವ ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧಕ ಫ್ಯೂಮರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜೈವಿಕ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ" ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.pitt.edu/history/1932.html |title=Pitt History - 1932: Charles Glen King |accessdate=2007-02-21 |quote=In recognition of this medical breakthrough, some scientists believe that King deserved a Nobel Prize. |publisher=[[University of Pittsburgh]] |archive-date=2006-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060916012310/http://www.pitt.edu/history/1932.html |url-status=dead }}</ref> 1933 ಮತ್ತು 1934ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಸರ್ [[ವಾಲ್ಟರ್ ನೋರ್ಮನ್ ಹ್ಯಾವರ್ತ್]] ಮತ್ತು ಸರ್ [[ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹರ್ಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಟಾಡಿಯಸ್ ರೈಚ್‌ಸ್ಟೈನ್]] ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಕೃತಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನ. ಆ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದ ಇದು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತು. ಹ್ಯಾವರ್ತ್ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 1937ರ [[ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದ, ಆದರೆ "ರೈಚ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ"ಯು ರೈಚ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. 1933ರಲ್ಲಿ [[ಹೋಪ್‌ಮ್ಯಾನ್-ಲಾ ರೊಚೆ]]ಯು [[Redoxon(=ರೆಡೊಕ್ಸಾನ್)]] ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಡಿ ಕೃತಕ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪೆನಿ ಎನಿಸಿತು. [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ವು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ [[ಎಂಜೈಮ್‌]] [[L-ಗುಲೊನೊಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್|<small>L</small>-ಗುಲೊನೊಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್]] ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಅಸಮರ್ಥತೆ ಕೆಲವು ಸಸ್ತನಿಗಳು ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗಕ್ಕೀಡಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು 1957ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ J.J. ಬರ್ನ್ಸ್ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟ. C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ನಾಲ್ಕು ಎಂಜೈಮ್‌‌ಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಂಜೈಮ್‌ ಕೊನೆಯದು.<ref>{{cite journal |author=BURNS JJ, EVANS C |title=The synthesis of L-ascorbic acid in the rat from D-glucuronolactone and L-gulonolactone |journal=J Biol Chem. |volume=223 |issue=2 |pages=897–905 |date=1 December 1956 |pmid=13385237 |url=http://www.jbc.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=13385237 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite journal |author=Burns JJ, Moltz A, Peyser P |title=Missing step in guinea pigs required for the biosynthesis of L-ascorbic acid |journal=Science |volume=124 |issue=3232 |pages=1148–9 |year=1956 |month=December |pmid=13380431 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=13380431 |doi=10.1126/science.124.3232.1148-a}}</ref> C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅದರ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಗುಣಲಕ್ಷಗಣಳಿಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವನು ಅಮೆರಿಕಾದ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಇರ್ವಿನ್ ಸ್ಟೋನ್]]. ಮಾನವರು <small>L</small>-ಗುಲೊನೊಲ್ಯಾಕ್ಟೋನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವ ತಳಿಯ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂತರ ಅವನು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರೈಮೇಟುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ L-ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು (DHA) ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗುವ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು [[ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣ]]ಗಳು ವ್ಯೂಹವೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ [[ಮೋಂಟ್‌ಪೆಲ್ಲಿಯರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2008/03/080320120726.htm|title=How Humans Make Up For An 'Inborn' Vitamin C Deficiency|date=March 21, 2008|work=ScienceDaily |publisher=Cell Press |accessdate=2009-02-24}}</ref> ==ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ== ಮಾನವರಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅತೀ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ನಿಗ್ರಹ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಿಂದ ಆಗುವ ಒತ್ತಡ]]ವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಸ್]] ತಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.<ref name="OSU" /> ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ [[ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ]]ಗೆ ಎಂಜೈಮ್‌ [[ಸಹಾಯಕ ಅಂಶ]]ವಾಗಿದೆ. C ಜೀವಸತ್ವವು ಪ್ರಮುಖ [[ಎಂಜೈಮ್‌]]‌ಗಳಿಗೆ [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪೂರೈಸುವ ಅಂಶ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ:<ref name="LevineM">{{cite book |author=Levine M, Rumsey SC, Wang Y, Park JB, Daruwala R |chapter=Vitamin C |editor=Stipanuk MH |title=Biochemical and physiological aspects of human nutrition |publisher=W.B. Saunders |location=Philadelphia |year=2000 |pages=541–67 |isbn=0-7216-4452-X }}</ref> ===ಕಾಲಜನ್, ಕಾರ್ನಿಟೈನ್ ಮತ್ತು ತೈರೋಸಿನ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ರೊಸೋಮ್‌ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Confusing|date=May 2009}} ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಮಾನವನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾಲಜನ್]], [[ಕಾರ್ನಿಟೈನ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂರೊಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್ (=ನರಸಂವಾಹಕ)]] ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, [[ತೈರೋಸಿನ್]]‌ನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು [[ಅಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ]] ಹಾಗೂ [[ಮೈಕ್ರೊಸೋಮ್]]‌ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>(ಗ್ರೋಪ್ಪರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, 2005)</ref> ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸಂಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ (ಅಂದರೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ) ಅಂಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. C ಜೀವಸತ್ವವು ಎಂಟು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ಎಂಜೈಮ್‌]]‌ಗಳಿಗೆ''' [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪೂರೈಸುವ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ]]:''' <ref name="LevineM" /> * [[ಕಾಲಜನ್]] [[ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಶನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ಎಂಜೈಮ್‌ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal |author=Prockop DJ, Kivirikko KI |title=Collagens: molecular biology, diseases, and potentials for therapy |journal=Annu Rev Biochem. |volume=64 |pages=403–34 |year=1995 |pmid=7574488 |doi=10.1146/annurev.bi.64.070195.002155 }}</ref><ref>{{cite journal |author=Peterkofsky B |title=Ascorbate requirement for hydroxylation and secretion of procollagen: relationship to inhibition of collagen synthesis in scurvy |journal=Am J Clin Nutr. |volume=54 |issue=6 Suppl |pages=1135S–1140S |date=1 December 1991|pmid=1720597 |url=http://www.ajcn.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=1720597 }}</ref><ref>{{cite journal |author=Kivirikko KI, Myllylä R |title=Post-translational processing of procollagens |journal=Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume=460 |issue= |pages=187–201 |year=1985 |pmid=3008623 |url=http://www3.interscience.wiley.com/resolve/openurl?genre=article&sid=nlm:pubmed&issn=0077-8923&date=1985&volume=460&spage=187 |doi=10.1111/j.1749-6632.1985.tb51167.x }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು [[ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪು]]ಗಳನ್ನು ಕಾಲಜನ್ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಅಮೀನೊ ಆಮ್ಲಗಳಾದ [[ಪ್ರೋಲಿನ್]] ಅಥವಾ [[ಲೈಸಿನ್]]‌ಗೆ [[ಪ್ರೊಲೈಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಸ್]] ಮತ್ತು [[ಲೈಸಿಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಸ್]] ಮ‌ೂಲಕ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡಕ್ಕೂ C ಜೀವಸತ್ವವು [[ಸಹಾಯಕ ಅಂಶ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಶನ್ ಕಾಲಜನ್ ಅಣುವಿಗೆ ಅದರ ತ್ರಿ[[ಹೆಲಿಕ್ಸ್]] ರಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[ಗಾಯದ ಅಂಗಾಂಶ]], [[ರಕ್ತ ನಾಳಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಮೃಧ್ವಸ್ಥಿ]]ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="MedlinePlus">{{MedlinePlus|002404|Ascorbic acid}}</ref> *2 ಎಂಜೈಮ್‌ಗಳು [[ಕಾರ್ನಿಟೈನ್]] ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.<ref name="Ascorbicacidcarnitine">{{cite journal |author=Rebouche CJ |title=Ascorbic acid and carnitine biosynthesis |url=http://www.ajcn.org/cgi/reprint/54/6/1147S.pdf |journal=Am J Clin Nutr |volume=54 |issue=6 Suppl |pages=1147S–1152S |year=1991 |pmid=1962562|format=PDF}}</ref><ref name="Carnitinebiosynthesis">{{cite journal |author=Dunn WA, Rettura G, Seifter E, Englard S |title=Carnitine biosynthesis from gamma-butyrobetaine and from exogenous protein-bound 6-N-trimethyl-L-lysine by the perfused guinea pig liver. Effect of ascorbate deficiency on the in situ activity of gamma-butyrobetaine hydroxylase |url=http://www.jbc.org/cgi/reprint/259/17/10764.pdf |journal=J Biol Chem |volume=259 |issue=17 |pages=10764–70 |year=1984 |pmid=6432788 |format=PDF |access-date=2009-12-29 |archive-date=2009-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090320140801/http://www.jbc.org/cgi/reprint/259/17/10764.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ATP]] ಉತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ [[ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ]]ಗಳಿಗೆ [[ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ]]ಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಕಾರ್ನಿಟೈನ್ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. * ಉಳಿದ ಮ‌ೂರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಸದಾ ಇದೇ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ: **[[ಡೋಪಮೀನ್]]‌ನಿಂದ [[ನೋರೆಪೈನ್‌ಫ್ರೈನ್]]‍‌ಅನ್ನು ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಡೋಪಮೀನ್ ಬೀಟಾ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಸ್‌ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.|ಡೋಪಮೀನ್ ಬೀಟಾ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲೇಸ್‌ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Levine M, Dhariwal KR, Washko P, ''et al.'' |title=Ascorbic acid and reaction kinetics in situ: a new approach to vitamin requirements |journal=J Nutr Sci Vitaminol. |volume=Spec No |issue= |pages=169–72 |year=1992 |pmid=1297733 }}</ref><ref name="Kaufman S 1974 303–16">{{cite journal |author=Kaufman S |title=Dopamine-beta-hydroxylase |journal=J Psychiatr Res |volume=11 |pages=303–16 |year=1974 |pmid=4461800 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0022-3956(74)90112-5 |doi=10.1016/0022-3956(74)90112-5}}</ref>]][[ಸಿ ಜೀವ ಸತ್ವ#cite note-59|<span class="mw-reflink-text">[59]</span>]]<ref name="Kaufman S 1974 303–16"/> ** ಮತ್ತೊಂದು ಎಂಜೈಮ್‌ [[ಅಮೈಡ್]] ಗುಂಪುಗಳನ್ನು [[ಪೆಪ್ಟೈಡ್ ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Eipper BA, Milgram SL, Husten EJ, Yun HY, Mains RE |title=Peptidylglycine alpha-amidating monooxygenase: a multifunctional protein with catalytic, processing, and routing domains |journal=Protein Sci. |volume=2 |issue=4 |pages=489–97 |year=1993 |month=April |pmid=8518727 |pmc=2142366 |doi=10.1002/pro.5560020401 |doi_brokendate=2009-11-29}}</ref><ref>{{cite journal |author=Eipper BA, Stoffers DA, Mains RE |title=The biosynthesis of neuropeptides: peptide alpha-amidation |journal=Annu Rev Neurosci. |volume=15 |issue= |pages=57–85 |year=1992 |pmid=1575450 |doi=10.1146/annurev.ne.15.030192.000421 }}</ref> ** ಒಂದು [[ತೈರೋಸಿನ್]] ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Englard S, Seifter S |title=The biochemical functions of ascorbic acid |journal=Annu. Rev. Nutr. |volume=6 |issue= |pages=365–406 |year=1986 |pmid=3015170 |doi=10.1146/annurev.nu.06.070186.002053}}</ref><ref>{{cite journal |author=Lindblad B, Lindstedt G, Lindstedt S |title=The mechanism of enzymic formation of homogentisate from p-hydroxyphenylpyruvate |journal=J Am Chem Soc. |volume=92 |issue=25 |pages=7446–9 |year=1970 |month=December |pmid=5487549 |doi=10.1021/ja00728a032 }}</ref> ===ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ=== ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಅದರ [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌(ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್)ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಡಿಕಲ್]]‌ಗಳಿದ್ದರೆ (= ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು), ಮಾನವನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref name="mc">ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೆಗರ್ GP, ಬೈಸಾಲ್ಕಿ HK. ರೇಶನಲ ಆಂಡ್ ಇಂಪಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ವಿಟಮಿನ್ C ಇನ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್. ಕುರ್ರ್ ಓಪಿನ್ ಕ್ಲಿನ್ ನ್ಯೂಟ್ರ್ ಮೆಟ್ಯಾಬ್ ಕರೆ 2006; 9:697–703</ref> ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳದ ಕಾಯಿಲೆ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ತೀವ್ರ ಉರಿಯ‌ೂತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹ ಮೊದಲಾದ ರೋಗಗಳು ಅಡರಿ ಬರುತ್ತವೆ.<ref>ಕೆಲ್ಲಿ FJ. ಯ‌ೂಸ್ ಆಫ್ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಪ್ರಿವೆನ್ಶನ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸ್. J ಇಂಟ್ ಫೆಡ್ ಕ್ಲಿನ್ ಕೆಮ್ 1998; 10:21–23</ref><ref>ಮಯ್ನೆ ST. ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಕ್ರೋನಿಕ್ ಡಿಸೀಸ್: ಯ‌ೂಸ್ ಆಫ್ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸರ್ ಆಂಡ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಇನ್ ಎಪಿಡಮಯೋಲಜಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್. J ನ್ಯೂಟ್ರ್ 2003; 133 (ಪುರವಣಿ 3):933S–940S</ref><ref>ಟ್ಯಾಕ್ PP, ಜ್ವೈಫ್ಲರ್ NJ, ಗ್ರೀನ್ DR, ಫೈರ್‍‌‌ಸ್ಟೈನ್ GS. ರೆಮಟೋಯ್ಡ್ ಆರ್ಥ್ರಿಟಿಸ್ ಆಂಡ್ p53: ಹೌ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಮೈಟ್ ಆಲ್ಟರ್ ದ ಕೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಫ್ಲಮೇಟರಿ ಡಿಸೀಸಸ್. ಇಮ್ಯುನಾಲ್ ಟುಡೆ 2000; 21:78–82.</ref><ref>ಗುಡ್‌ಯಿಯರ್-ಬ್ರೂಚ್ C, ಪಿಯರ್ಸ್ JD. ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲಿ ಇಲ್ ಪೇಶಂಟ್ಸ್. ಆಮ್ J ಕ್ರಿಟ್ ಕರೆ 2002; 11:543–551; ಕ್ವಿಜ್ 552–543.</ref> ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡವಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು (45 µmol/Lಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ (61.4-80 µmol/L) ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>ಸ್ಕೊರಾಹ್ CJ, ಡೌವ್ನಿಂಗ್ C, ಪಿರಿಪಿಟ್ಸಿ A ಮತ್ತು ಇತರರು. ಟೋಟಲ್ ವಿಟಮಿನ್ C, ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಆಂಡ್ ಡಿಹೈಡ್ರೊಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಕಾನ್ಸೆಂಟ್ರೇಶನ್ ಇನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಆಫ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲಿ ಇಲ್ ಪೇಶಂಟ್ಸ್ ಆಮ್ J ಕ್ಲಿನ್ ನ್ಯೂಟ್ರ್ 1996; 63:760–765.</ref> ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವವರ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಿಗರ್ ಮತ್ತು ಬೈಸಾಲ್ಕಿಯವರ (2006)<ref name="mc" /> ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಒತ್ತಡವಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌‌ ಫಾರ್ಮಕೊಕೈನೆಟಿಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ===ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸಮರ್ಥಕ=== ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ಪರವಾಗಿಯ‌ೂ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref name="mc" /> ವಿಟ್ರೊದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನಿಂದ ಡಿಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಸಂಕ್ರಮಣ(=ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್) ಲೋಹಗಳನ್ನು ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ಕ್ಯುಪ್ರಿಕ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು (Cu²⁺) ಕ್ಯುಪ್ರಸ್‌‌ (Cu¹⁺) ಆಗಿ ಮತ್ತು ಫೆರಿಕ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು (Fe³⁺) ಫೆರಸ್ (Fe²⁺) ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.<ref>ಸತೋಹ್ K, ಸಕಗಮಿ H. ಇಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೆಟಲ್ ಅಯಾನ್ಸ್ ಆನ್ ರಾಡಿಕಲ್ ಇಂಟೆನ್ಸಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೈಟೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್. ಆಂಟಿಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೆಸ್ 1997; 17:1125–1129.</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸೂಪರ್‌ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ROSಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು ಇರುವ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ.<ref name="mc" /> ಆರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ದಿನನಿತ್ಯ 7.5ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ಅನ್ನು ಅಭಿಧಮನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದರೂ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ;<ref>ಮುಹ್ಲ್‌‌ಹೋಪರ್ A, ಮ್ರೋಸೆಕ್ S, ಸ್ಕ್ಲೆಜೆಲ್ B ಮತ್ತು ಇತರರು. ಹೈ-ಡೋಸ್ ಇಂಟ್ರಾವೀನಸ್ ವಿಟಮಿನ್ C ಈಸ್ ನಾಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ವಿತ್ ಆನ್ ಇನ್ಕ್ರೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊ-ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್ಸ್. ಯ‌ೂರ್ J ಕ್ಲಿನ್ ನ್ಯೂಟ್ರ್ 2004; 58:1151–1158.</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್, ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ಪರವಾಗಿ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ROS ರಚಿಸುವ ಉತ್ಸುಕತೆ ತೋರುವ ಒರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ. ==ನಿತ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ== 90 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಆದರೆ ಅದು 2 ಗ್ರಾಂ ಮೀರದಂತೆ (ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ 2000 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ) ಪ್ರತಿದಿನ ಸೇವಿಸಲು [[ನಾರ್ತ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌]] [[ಡಯಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್ಟೇಕ್]] ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.<ref name="US RDA">{{cite web |url=http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/webtablevitamins.pdf |title=US Recommended Dietary Allowance (RDA) |accessdate=2007-02-19 |date= |author= |publisher= |format=PDF |archive-date=2008-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529070818/http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/webtablevitamins.pdf |url-status=dead }}</ref> C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ [[ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ]] ಪಡೆಯುವ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ತಳಿಗಳು ಈ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ 20ರಿಂದ 80 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name="Primates" /><ref name="paulingevolution">{{cite journal |title=Evolution and the need for ascorbic acid |pmc=283405 |journal=Proc Natl Acad Sci U S a |volume=67 |issue=4 |pages=1643–8 |first=Linus |last=Pauling |authorlink= Linus Pauling |pmid=5275366 |doi=10.1073/pnas.67.4.1643 |year=1970 }}</ref> ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಮಾನವರು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ (ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆ) ನಿಖರವಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.<ref name="PR Newswire">{{cite web |url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=109&STORY=/www/story/07-06-2004/0002204911 |title=Linus Pauling Vindicated; Researchers Claim RDA For Vitamin C is Flawed |accessdate=2007-02-20 |date=6 July 2004 |publisher=PR Newswire }}</ref> ಸರಾಸರಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸ್ಕರ್ವಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಎಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಧ‌‌ೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರು ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಅಂಶ.<ref name="US RDA" /> ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವಯಸ್ಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (ಸಾವಿರಾರು ಮಿಲಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು) ಸೇವಿಸಿದರೆ ಅದು [[ಭೇದಿ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. [[ಭೇದಿ]] ಉಂಟಾಗುವುದು ಶರೀರದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಿಯ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಆರ್ತೊಮೋಲಿಕ್ಯುಲಾರ್ ಔಷಧಿ]]) ಪ್ರತಿಪಾದಕರು<ref name="Cathcart">{{cite web |url=http://www.orthomed.com/titrate.htm |title=Vitamin C, Titrating To Bowel Tolerance, Anascorbemia, and Acute Induced Scurvy |accessdate=2007-02-22 |year=1994 |first=Robert |last= Cathcart |publisher=Orthomed }}</ref> ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವವು ಕರಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಪ್ರಯೋಜಕವಾದ್ದನ್ನು ಹೊರ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೇದಿಯ ತೀವ್ರತೆ/ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತೆ ಎಂಬುದು ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಇದಿನ್ನೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಬೇಕಿದೆ. {| class="wikitable" align="right" |- ! align="center" colspan="2"| ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆ<ref name="US RDA" /> |- | ಸೂಚಿಸಲಾದ ನಿಗದಿತ ಸೇವನೆ (ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷ) | ದಿನಕ್ಕೆ 90 [[ಮಿಗ್ರಾಂ]] |- | ಸೂಚಿಸಲಾದ ನಿಗದಿತ ಸೇವನೆ (ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ) | ದಿನಕ್ಕೆ 75 [[ಮಿಗ್ರಾಂ]] |- | ಸಹಿಸಬಹುದಾದ ಸೇವನೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ (ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷ) | ದಿನಕ್ಕೆ 2,000 [[ಮಿಗ್ರಾಂ]] |- | ಸಹಿಸಬಹುದಾದ ಸೇವನೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ (ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ) | ದಿನಕ್ಕೆ 2,000 [[ಮಿಗ್ರಾಂ]] |- |} ===ಸರಕಾರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ=== C ಜೀವಸತ್ವದ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಗಳು: *ದಿನಕ್ಕೆ 75 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ [[ಫುಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ]]<ref name=" UKFSA" /> *ದಿನಕ್ಕೆ 45 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]<ref>{{cite web |url=http://whqlibdoc.who.int/publications/2004/9241546123_chap7.pdf |title=Vitamin and mineral requirements in human nutrition, 2nd edition |accessdate=2007-02-20 |year=2004 |publisher=World Health Organization |format=PDF |archive-date=2007-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071129082535/http://whqlibdoc.who.int/publications/2004/9241546123_chap7.pdf |url-status=dead }}</ref> *ದಿನಕ್ಕೆ 60&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ/: ಹೆಲ್ತ್ ಕೆನಡಾ 2007<ref>[http://www.hc-sc.gc.ca/dhp-mps/prodnatur/applications/licen-prod/monograph/mono_vitamin_c_e.html http://www.hc-sc.gc.ca/dhp-mps/prodnatur/applications/licen-prod/monograph/mono_vitamin_c_e.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516004147/http://www.hc-sc.gc.ca/dhp-mps/prodnatur/applications/licen-prod/monograph/mono_vitamin_c_e.html |date=2008-05-16 }} ''hc-sc.gc.ca''</ref> *ದಿನಕ್ಕೆ 60–95 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ:ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್]].<ref name="US RDA " /> 25-ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ [[ಸಹಿಸಬಹುದಾದ ಸೇವನೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ]]ವು ದಿನಕ್ಕೆ 2,000 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅರ್ಥೈಸಿದೆ. ===ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಲಹೆಗಳು=== C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಸಸ್ತನಿಗಳ ರಕ್ತಸಾರ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಲು ವಯಸ್ಕ ಮಾನವನಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಹಾರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕರು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: *ದಿನಕ್ಕೆ 400 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: [[ಲಿನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]].<ref>{{cite web |url=http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminC/index.html#lpi_recommend|title=Linus Pauling Institute Recommendations |accessdate=2007-04-11 |last=Higdon |first=Jane |authorlink= |coauthors= |date= |format= |work= |publisher=Oregon State University |pages= |language= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}</ref> *ಪ್ರತಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ 500 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಡಿಕಲ್]]‌ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ರಾಕ್ ಆರ್ಡ್‌ಮ್ಯಾನ್]].<ref>{{cite web |url=http://www.beloit.edu/~nutritio/vitCdose.htm |title=The Scientific Basis Of The Vitamin C Dosage Of Nutrition Investigator |accessdate=2007-02-22 |author=Roc Ordman |publisher=Beloit College }}</ref> *ದಿನಕ್ಕೆ 3,000 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ''(ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 30,000&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ)'' : [[ವಿಟಮಿನ್ C ಫೌಂಡೇಶನ್]].<ref>{{cite web | url=http://www.vitamincfoundation.org/vitcrda.htm | title=Vitamin C Foundation's RDA | accessdate=2007-02-12 | archive-date=2007-02-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070208132806/http://www.vitamincfoundation.org/vitcrda.htm | url-status=dead }}</ref> *ದಿನಕ್ಕೆ 6,000–12,000 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: ಥೋಮಸ್ E. ಲೇವಿ, ಕೊಲೊರಾಡೊ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್.<ref>{{cite book |last=Levy |first=Thomas E. |coauthors= |title=Vitamin C Infectious Diseases, & Toxins |year=2002 |publisher=Xlibris |location= |isbn=1401069630 |oclc=123353969}} ಚಾಪ್ಟರ್ 5 - ವಿಟಮಿನ್ C ಆಪ್ಟಿಡೋಸಿಂಗ್.</ref> *ದಿನಕ್ಕೆ 6,000–18,000 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ: [[ಲಿನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್]]‌ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆ.<ref name="Pauling book">{{cite book |first=Linus |last=Pauling |authorlink= Linus Pauling|title=How to Live Longer and Feel Better |year=1986 |publisher=W. H. Freeman and Company |isbn=0-380-70289-4 |oclc=154663991 15690499 }}</ref> ==ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬಳಕೆಗಳು== [[ಸ್ಕರ್ವಿ]] ರೋಗದ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ C ಜೀವಸತ್ವವು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. [[ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕರ್ವಿಯು ಸಹರೋಗಸೂಚಕವಾಗಿದೆ; ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಕರ್ವಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ C ಜೀವಸತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite paper | author=[[World Health Organization|WHO]] | title=Area of work: nutrition. Progress report 2000 | url=http://www.who.int//mipfiles/2299/MIP_01_APR_SDE_3.en.pdf | format=PDF | date=June 4, 2001 | access-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2009 | archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061216095355/http://www.who.int//mipfiles/2299/MIP_01_APR_SDE_3.en.pdf | url-status=dead }}</ref><ref name="pmid16911372">{{cite journal |author=Olmedo JM, Yiannias JA, Windgassen EB, Gornet MK |title=Scurvy: a disease almost forgotten |journal=Int. J. Dermatol. |volume=45 |issue=8 |pages=909–13 |year=2006 |month=August |pmid=16911372 |doi=10.1111/j.1365-4632.2006.02844.x |url=}}</ref><ref name="pmid18459013">{{cite journal |author=Velandia B, Centor RM, McConnell V, Shah M |title=Scurvy is still present in developed countries |journal=J Gen Intern Med |volume=23 |issue=8 |pages=1281–4 |year=2008 |month=August |pmid=18459013 |doi=10.1007/s11606-008-0577-1 |url= |pmc=2517958}}</ref> C ಜೀವಸತ್ವವು [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]]ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಯು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕ, ಆದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="pmid16376462">{{cite journal |author=Shenkin A |title=The key role of micronutrients |journal=Clin Nutr |volume=25 |issue=1 |pages=1–13 |year=2006 |pmid=16376462 |doi=10.1016/j.clnu.2005.11.006}}</ref><ref name="pmid16313697">{{cite journal |author=Woodside J, McCall D, McGartland C, Young I |title=Micronutrients: dietary intake v. supplement use |journal=Proc Nutr Soc |volume=64 |issue=4 |pages=543–53 |year=2005 |pmid=16313697 |doi=10.1079/PNS2005464}}</ref><ref name="pmid15153272">{{cite journal |author=Stanner SA, Hughes J, Kelly CN, Buttriss J |title=A review of the epidemiological evidence for the 'antioxidant hypothesis' |journal=Public Health Nutr |volume=7 |issue=3 |pages=407–22 |year=2004 |pmid=15153272 |doi=10.1079/PHN2003543}}</ref><ref name="Rivers1987">{{Cite journal | last = Rivers | first = Jerry M | year = 1987 | title = Safety of High-level Vitamin C Ingestion | journal = Annals of the New York Academy of Sciences | volume = 498 | pages = 445 | doi = 10.1111/j.1749-6632.1987.tb23780.x | pmid = 3304071}}</ref> ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ ರೂಪರಚನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆಯು ಸೀಸ-ಚೋದಿತ ನರ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ವೈಪತರಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ, "ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ" ಬೀರುತ್ತದೆ.<ref name="pmid12818354">{{cite journal |author=Hasan MY, Alshuaib WB, Singh S, Fahim MA |title=Effects of ascorbic acid on lead induced alterations of synaptic transmission and contractile features in murine dorsiflexor muscle |journal=Life Sci. |volume=73 |issue=8 |pages=1017–25 |year=2003 |pmid=12818354 |doi=10.1016/S0024-3205(03)00374-6}}</ref><ref>{{cite journal |author=Dawson E, Evans D, Harris W, Teter M, McGanity W |title=The effect of ascorbic acid supplementation on the blood lead levels of smokers |journal=J Am Coll Nutr |volume=18 |issue=2 |pages=166–70 |year=1999 |pmid=10204833}}</ref><ref name="pmid10386552">{{cite journal |author=Simon JA, Hudes ES |title=Relationship of ascorbic acid to blood lead levels |journal=JAMA |volume=281 |issue=24 |pages=2289–93 |year=1999 |pmid=10386552 |doi=10.1001/jama.281.24.2289}}</ref> ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕೃತ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ರೂಪವಾದ ಡಿಹೈಡ್ರೋಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಅದರ ರಕ್ತ-ಮಿದುಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಕವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ನರಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನಿಂದ [[ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತ]] ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ "ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ (AA) ಅಥವಾ C ಜೀವಸತ್ವವು ರಕ್ತ-ಮಿದುಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಕವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಒಳನುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ".<ref name="ascorBBB"> {{cite journal |author=Huang J, Agus DB, Winfree CJ, Kiss S, Mack WJ, McTaggart RA, Choudhri TF, Kim LJ, Mocco J, Pinsky DJ, Fox WD, Israel RJ, Boyd TA, Golde DW, Connolly ES Jr. |title=Dehydroascorbic acid, a blood-brain barrier transportable form of vitamin C, mediates potent cerebroprotection in experimental stroke |doi= 10.1073/pnas.171325998 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=20 |pages=11720–4 |year=2001 |pmid=11573006 |last12=Israel |first12=RJ |last13=Boyd |first13=TA |last14=Golde |first14=DW |last15=Connolly Es |first15=Jr |pmc=58796}}</ref> [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀತದ ಮೇಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ]]ವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ===C ಜೀವಸತ್ವದ ಬೃಹತ್‌ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆ=== {{Main|Vitamin C megadosage}} ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು [[ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಗಳು ನಡೆಯದಿದ್ದರೂ, [[ವಿಟ್ರೊ]] ಮತ್ತು <ref name="Vitamin C for Preventing and Treati">{{cite journal|year=2005|title= Vitamin C for Preventing and Treating the Common Cold|journal=PLoS Medicine|volume= 2|issue=6|pages=e168|doi=10.1371/journal.pmed.0020168|pmid=15971944|last1=Douglas|first1=RM|last2=Hemilä|first2=H|pmc=1160577}}</ref> ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ<ref name="Vitamin C for Preventing and Treati"/> ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರೋಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಥ್‌ಕಾರ್ಟ್, [[ಇವಾನ್ ಕ್ಯಾಮರಾನ್]], ಸ್ಟೀವ್ ಹಿಕೆ, [[ಇರ್ವಿನ್ ಸ್ಟೋನ್]], [[ಮ್ಯಾಥಿಯಸ್ ರ‌್ಯಾಥ್]] ಮತ್ತು [[ಲಿನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್]]-ಈ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು [[ಡೈಯಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಟೇಕ್]]‌ಗಿಂತ (DRI) ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಸೇವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಲಹೆಗಳು ವಾನರಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರ ಪೂರ್ವ ಮಾನವರ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಥತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ C ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ 2500 [[kcal]]ನಷ್ಟು ಬೇಕಾಗುವ ಮಾನವರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯಕ್ಕೆ 2,300 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರೈಮೇಟುಗಳ<ref name="Primates">{{cite journal |author=Milton K |title=Micronutrient intakes of wild primates: are humans different? |journal=Comp Biochem Physiol a Mol Integr Physiol |volume=136 |issue=1 |pages=47–59 |year=2003 |pmid=14527629 |doi=10.1016/S1095-6433(03)00084-9}}</ref> ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ (ಜೀನ್ ವಿಕೃತಿಯಾದಾಗ ನಮ್ಮ [[ಪೂರ್ವಜ]]ರು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ) ಸ್ಟೋನ್<ref>{{cite book |first=Irwin |last= Stone |title=The Healing Factor: Vitamin C Against Disease |year=1972 |publisher=Grosset and Dunlap |url=http://www.vitamincfoundation.org/stone/ |isbn=0-448-11693-6 |oclc=3967737 }}</ref> ಮತ್ತು ಪಾಲಿಂಗ್<ref name="paulingevolution"/> ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. [[ಸ್ಕರ್ವಿ]]ಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮಾತ್ರ RDA ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಾಕಾಗುವುದೇ ಹೊರತು ಸದೃಢ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾಲಿಂಗ್ ಖಂಡಿಸಿದನು.<ref name="Pauling book" /> ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವವು ರಕ್ತಸಾರ [[ಯ‌ೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಮಟ್ಟವನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[ಸಂಧಿವಾತ]]ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಪಾತ್ರ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Choi, MD, DrPH|first=Hyon K.|coauthors=Xiang Gao, MD, PhD; Gary Curhan, MD, ScD |date=March 9, 2009|title=Vitamin C Intake and the Risk of Gout in Men|journal=Archives of Internal Medicine. |volume= 169 |issue= 5|pages=502–507|url=http://archinte.ama-assn.org/cgi/content/abstract/169/5/502|doi=10.1001/archinternmed.2008.606|pmid=19273781|last1=Choi|first1=HK|last2=Gao|first2=X|last3=Curhan|first3=G|pmc=2767211}}</ref> ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವು ಬಹಳ ಪರಿಣಾಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಧೇಶಿತ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಾಧಿಸಲು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, [[ಬಾಯಿಯ ಮ‌ೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ]] ಅಗತ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಧಮನಿಯೊಳಗೆ ಹಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳೆಂದರೆ: [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀತ]],<ref name="pmid17636648">{{cite journal |author=Douglas RM, Hemilä H, Chalker E, Treacy B |title=Vitamin C for preventing and treating the common cold |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=3 |pages=CD000980 |year=2007 |pmid=17636648 |doi=10.1002/14651858.CD000980.pub3 |url=}}</ref><ref name="Rath_pat" /> [[ನ್ಯುಮೋನಿಯ]],<ref name="pmid17253561">{{cite journal |author=Hemilä H, Louhiala P |title=Vitamin C for preventing and treating pneumonia |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=1 |pages=CD005532 |year=2007 |pmid=17253561 |doi=10.1002/14651858.CD005532.pub2 |url=}}</ref> [[ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ]],<ref name="pmid14613951" /> [[SARS]],<ref name="pmid14613951">{{cite journal |author=Hemilä H |title=Vitamin C and SARS coronavirus |journal=J Antimicrob Chemother |volume=52 |issue=6 |pages=1049–50 |year=2003 |pmid=14613951 |doi= 10.1093/jac/dkh002}}</ref> [[ಹೃದ್ರೋಗ]],<ref name="Rath_pat">ರ‌್ಯಾಥ್ MW, ಪಾಲಿಂಗ್ LC. {{US patent|5278189}}{{US patent|5278189}}ಲಿಪೊಪ್ರೋಟೀನ್ ಬಂಧಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನಿಂದ ಹೃದಯನಾಳದ ರೋಗದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ(a). USPTO. 11 ಜನವರಿ 1994.</ref><ref>[[ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಾರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]]‌ನ [http://www.americanheart.org/presenter.jhtml?identifier=4788 ವಿಟಮಿನ್ ಆಂಡ್ ಮಿನರಲ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್]</ref> [[AIDS]],<ref>{{cite web |url=http://allafrica.com/stories/200605220885.html |title=Nigeria: Vitamin C Can Suppress HIV/Aids Virus |accessdate=2006-06-16 |date=2006-05-22 |author= |publisher=allAfrica.com }}</ref><ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/aids/story/0,7369,1483821,00.html |title=Discredited doctor's 'cure' for Aids ignites life-and-death struggle in South Africa | accessdate=2007-02-21 |date=2005-05-14 |author= Boseley, Sarah | publisher = [[The Guardian]] }}</ref> [[ಸ್ವಮಗ್ನತಾ ಭ್ರಾಂತಿ ಎಂಬ ಮನೋವಿಕಲತೆ,]],<ref>{{cite journal |journal= Ment Retard Dev Disabil Res Rev |year= 2005 |volume= 11 |issue= 2 |pages= 131–42 |title= Novel treatments for autistic spectrum disorders |author= Levy SE, Hyman SL |doi= 10.1002/mrdd.20062 |pmid= 15977319}}</ref> [[ಅಲ್ಪ ವೀರ್ಯಾಣು ]],<ref>{{cite journal |author=Akmal M, Qadri J, Al-Waili N, Thangal S, Haq A, Saloom K |title=Improvement in human semen quality after oral supplementation of vitamin C |journal=J Med Food |volume=9 |issue=3 |pages=440–2 |year=2006 |pmid=17004914 |doi=10.1089/jmf.2006.9.440}}</ref> ವಯೋ ಸಂಬಂಧೀ[[ಕಪ್ಪುಕಲೆಯ ರಚನೆ]],<ref name="pmid16625532">{{cite journal |author=Evans JR |title=Antioxidant vitamin and mineral supplements for slowing the progression of age-related macular degeneration |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=2 |pages=CD000254 |year=2006 |pmid=16625532 |doi=10.1002/14651858.CD000254.pub2 |url= |last2=Evans |first2=Jennifer R}}</ref><ref name="pmid18425071">{{cite journal |author=Evans J |title=Antioxidant supplements to prevent or slow down the progression of AMD: a systematic review and meta-analysis |journal=Eye |volume=22 |issue=6 |pages=751–60 |year=2008 |month=June |pmid=18425071 |doi=10.1038/eye.2008.100 |url=}}</ref> [[ತೀವ್ರತ ಅನಾರೋಗ್ಯ]],<ref name="pmid19273551">{{cite journal |author=Baillie JK, Thompson AA, Irving JB, ''et al.'' |title=Oral antioxidant supplementation does not prevent acute mountain sickness: double blind, randomized placebo-controlled trial |journal=QJM |volume= 102|issue= 5|pages= 341–8|year=2009 |month=March |pmid=19273551 |doi=10.1093/qjmed/hcp026 |url=}}</ref> [[ಬಸಿರಿನ ನಂಜು]],<ref name="pmid18254042">{{cite journal |author=Rumbold A, Duley L, Crowther CA, Haslam RR |title=Antioxidants for preventing pre-eclampsia |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=1 |pages=CD004227 |year=2008 |pmid=18254042 |doi=10.1002/14651858.CD004227.pub3 |url=}}</ref> [[ಅಮೈಯೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಸ್ಕ್ಲೈರೋಸಿಸ್]],<ref name="pmid17253482">{{cite journal |author=Orrell RW, Lane RJ, Ross M |title=Antioxidant treatment for amyotrophic lateral sclerosis / motor neuron disease |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=1 |pages=CD002829 |year=2007 |pmid=17253482 |doi=10.1002/14651858.CD002829.pub4 |url=}}</ref> [[ಅಸ್ತಮ]],<ref name="pmid19160185">{{cite journal |author=Kaur B, Rowe BH, Arnold E |title=Vitamin C supplementation for asthma |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=1 |pages=CD000993 |year=2009 |pmid=19160185 |doi=10.1002/14651858.CD000993.pub3 |url=}}</ref> [[ಧನುರ್ವಾಯು]],<ref name="pmid18425960">{{cite journal |author=Hemilä H, Koivula TT |title=Vitamin C for preventing and treating tetanus |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=2 |pages=CD006665 |year=2008 |pmid=18425960 |doi=10.1002/14651858.CD006665.pub2 |url=}}</ref> ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]].<ref>[http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/Cancer/c.html ಹೈ ಡೋಸಸ್ ಆಫ್ ವಿಟಮಿನ್ C ಆರ್ ನಾಟ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಆಸ್ ಎ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್]</ref><ref>{{cite web |url=http://www.physorg.com/news87833644.html |title=FDA OKs vitamin C trial for cancer |accessdate=2007-04-06 |last= |first= |authorlink= |coauthors= |date=January 12, 2007 |work= |publisher=[[Physorg.com]] |pages= |language= |archiveurl= |archivedate= |quote=Federal approval of a clinical trial on intravenous vitamin C as a cancer treatment lends credence to alternative cancer care, U.S. researchers said.}}</ref><ref name="pmid17297243">{{cite journal |author=Yeom CH, Jung GC, Song KJ |title=Changes of terminal cancer patients' health-related quality of life after high dose vitamin C administration |journal=J. Korean Med. Sci. |volume=22 |issue=1 |pages=7–11 |year=2007 |pmid=17297243 |doi=10.3346/jkms.2007.22.1.7 |pmc=2693571 }}</ref><ref>https://www.sciencedaily.com/releases/2008/08/080804190645.htm - ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್, ''ವಿಟಮಿನ್ C ಇಂಜೆಕ್ಶನ್ಸ್ ಸ್ಲೋ ಟ್ಯೂಮರ್ ಗ್ರೋಥ್ ಇನ್ ಮೈಸ್'' - ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈಲಿಯಲ್ಲಿ 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Vitamin C (Ascorbic acid) | work = MedLine Plus | publisher = National Institute of Health | date = 2006-08-01 | url = http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-vitaminc.html | accessdate = 2007-08-03 }}</ref><ref>[http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_5_3X_Vitamin_C.asp?sitearea=ETO ವಿಟಮಿನ್ C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061202202626/http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_5_3X_Vitamin_C.asp?sitearea=ETO |date=2006-12-02 }} - [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿ]]</ref><ref name="Cochrane08">{{cite journal |author=Bjelakovic G, Nikolova D, Gluud LL, Simonetti RG, Gluud C |title=Antioxidant supplements for prevention of mortality in healthy participants and patients with various diseases |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume= |issue=2 |pages=CD007176 |year=2008 |pmid=18425980 |doi=10.1002/14651858.CD007176 |url=}}</ref><ref name="pmid17764205">{{cite journal |author=Huang HY, Caballero B, Chang S, ''et al.'' |title=Multivitamin/mineral supplements and prevention of chronic disease |journal=Evid Rep Technol Assess (Full Rep) |volume= |issue=139 |pages=1–117 |year=2006 |month=May |pmid=17764205 |doi= |url=http://www.ahrq.gov/downloads/pub/evidence/pdf/multivit/multivit.pdf |access-date=2009-12-29 |archive-date=2008-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916040502/http://www.ahrq.gov/downloads/pub/evidence/pdf/multivit/multivit.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="pmid18414768">{{cite journal |author=Brzozowska A, Kaluza J, Knoops KT, de Groot LC |title=Supplement use and mortality: the SENECA study |journal=Eur J Nutr |volume=47 |issue=3 |pages=131–7 |year=2008 |month=April |pmid=18414768 |doi=10.1007/s00394-008-0706-y |url=}}</ref> ==ಶರೀರರದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ== [[ಮ‌ೂತ್ರ]], [[ರಕ್ತಸಾರ]] ಅಥವಾ [[ರಕ್ತ ಪ್ಲಾಸ್ಮ]]ದಲ್ಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಲು ಸರಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು [[DCPIP]]ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವ ಮಟ್ಟವನ್ನಲ್ಲ.<ref name="UKFSA Risk" /> ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಅಂಶದ [[ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರೋಮಟೊಗ್ರಫಿಯ ಬಳಸಿ ದುಗ್ಧಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ|ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರೋಮಟೊಗ್ರಫಿಯ ಬಳಸಿ [[ದುಗ್ಧಕೋಶದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಂಗಾಂಶ]]]]ಗಳಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ರಕ್ತಸಾರ ಅಥವಾ ರಕ್ತದ ಪ್ಲಾಸ್ಮದಲ್ಲಿನ C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಟ್ಟವು ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಬದಲಾದ ಹಾಗೆ [[ದಿನಕೊಮ್ಮೆ]] ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಂಗಾಂಶಗಳೊಳಗಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಂತಹ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೆಲವೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಹಾಗೂ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.<ref>{{cite journal | author = Emadi-Konjin P, Verjee Z, Levin A, Adeli K | title = Measurement of intracellular vitamin C levels in human lymphocytes by reverse phase high performance liquid chromatography (HPLC) | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6TDD-4FMHSY9-2-1&_cdi=5196&_user=308069&_orig=search&_coverDate=05%2F31%2F2005&_sk=999619994&view=c&wchp=dGLzVzz-zSkWW&md5=05a80321d3767c0cdfd386ef7121a781&ie=/sdarticle.pdf | journal = Clinical Biochemistry | volume = 38 | issue = 5 | pages = 450–6 | year = 2005 | pmid = 15820776 | doi = 10.1016/j.clinbiochem.2005.01.018 | format = PDF | access-date = 2021-08-23 | archive-date = 2009-01-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090109030755/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6TDD-4FMHSY9-2-1&_cdi=5196&_user=308069&_orig=search&_coverDate=05%2F31%2F2005&_sk=999619994&view=c&wchp=dGLzVzz-zSkWW&md5=05a80321d3767c0cdfd386ef7121a781&ie=%2Fsdarticle.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite journal | author= Yamada H, Yamada K, Waki M, Umegaki K. | title= Lymphocyte and Plasma Vitamin C Levels in Type 2 Diabetic Patients With and Without Diabetes Complications | journal= Diabetes Care | year=2004 | volume=27 | issue = 10| pages=2491–2 | url= http://care.diabetesjournals.org/cgi/reprint/27/10/2491.pdf | format=PDF |pmid=15451922 | doi = 10.2337/diacare.27.10.2491}}</ref> ==ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು== ===ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು=== C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಸೇವನೆಯು [[ಅಜೀರ್ಣ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತರಲ್ಲೂ [[ಅತಿಸಾರ]]ಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 6 ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು 29 ಶಿಶುಗಳಿಗೆ, ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ವಯಸ್ಸಿನ 93 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಗೂ 20 ವಯಸ್ಕರಿಗೆ 1400 ದಿನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಐವರು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜಿನ ಕುರುಹು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಹೊಟ್ಟೆ ತೊಳಸುವಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಭೇದಿ, ಮುಖದ ಕೆಂಪೇರುವಿಕೆ, ತಲೆನೋವು, ಆಯಾಸ, ಮತ್ತು ಗಾಢವಲ್ಲದ ನಿದ್ರೆ-ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿತ್ತು. ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಸಾಲುಗುಳ್ಳೆಗಳು ಎದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v05je20.htm |title=Toxicological evaluation of some food additives including anticaking agents, antimicrobials, antioxidants, emulsifiers and thickening agents |accessdate=2007-04-13 |date=4 July 1973 |author= |publisher=World Health Organization }}</ref> ===ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಡ್ಡ-ಪರಿಣಾಮಗಳು=== C ಜೀವಸತ್ವವು ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದ ಹೆಚ್ಚು ಹೀರುವುದರಿಂದ,<ref name="pmid12450906">{{cite journal | author = Fleming DJ, Tucker KL, Jacques PF, Dallal GE, Wilson PW, Wood RJ | title = Dietary factors associated with the risk of high iron stores in the elderly Framingham Heart Study cohort | journal = Am. J. Clin. Nutr. | volume = 76 | issue = 6 | pages = 1375–84 | year = 2002 | pmid = 12450906 | url = http://www.ajcn.org/cgi/reprint/76/6/1375.pdf|format=PDF}}</ref> ಕೆಲವರಲ್ಲಿ [[ಅತಿ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದಿಂದ ನಂಜು]] ಉಂಟಾಗುವ ಅಪರೂಪದ [[ಹೀಮೊಕ್ರೊಮಾಟೊಸಿಸ್]]‌ನಂಥ [[ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ ಕಾಯಿಲೆ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. [[ಗ್ಲುಕೋಸ್-6-ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಡಿಹೈಡ್ರೋಜಿನೇಸ್]] (G6PD) ಎಂಜೈಮ್‌ ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದೆ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ ಅಂಶವಾದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರೆ [[ಹೀಮೊಲಿಟಿಕ್ ಅನೀಮಿಯ]] ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.<ref name="pmid11124756">{{cite journal | author = Cook JD, Reddy MB | title = Effect of ascorbic acid intake on nonheme-iron absorption from a complete diet | journal = Am. J. Clin. Nutr. | volume = 73 | issue = 1 | pages = 93–8 | year = 2001 | pmid = 11124756 | url=http://www.ajcn.org/cgi/reprint/73/1/93.pdf|format=PDF}}</ref> C ಜೀವಸತ್ವದಿಂದ ಮ‌ೂತ್ರಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೊಂದು ನಂಬಿಕೆ ಬಹುಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ.ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಾರವೇನಿಲ್ಲ.<ref name="BattlingQuackery">{{cite journal |author=Goodwin JS, Tangum MR |title=Battling quackery: attitudes about micronutrient supplements in American academic medicine |journal=Arch. Intern. Med. |volume=158 |issue=20 |pages=2187–91 |year=1998 |month=November |pmid=9818798 |doi=10.1001/archinte.158.20.2187 |url=http://archinte.ama-assn.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9818798 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೂ, ಮಿತಿಮೀರಿದ [[ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಸೇವನೆಯಿಂದ [[ಮ‌ೂತ್ರಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲಕ್ಕೂ ಮ‌ೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲಿಗೂ ಇರುವ ನಂಟೊಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿವೆ.<ref name="pmid15987848">{{cite journal | author = Massey LK, Liebman M, Kynast-Gales SA | title = Ascorbate increases human oxaluria and kidney stone risk | journal = J. Nutr. | volume = 135 | issue = 7 | pages = 1673–7 | year = 2005 | pmid = 15987848 | url=http://jn.nutrition.org/cgi/reprint/135/7/1673.pdf |format=PDF}}</ref> ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆಕ್ಸಲೇಟ್ ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚಾದ ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal | author = S. Mashour, MD, J. F. Turner Jr., MD, FCCP, and R. Merrell, MD | title = Acute Renal Failure, Oxalosis, and Vitamin C Supplementation* A Case Report and Review of the Literature | journal = Chest | volume = 118 | year = 2000 | page = 561| url=http://www.chestjournal.org/content/118/2/561.long | doi = 10.1378/chest.118.2.561}}</ref> ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವವು [[ಕಾರ್ಪಸ್ ಲೂತಿಯಮ್]]‍‌ನಿಂದ [[ಪ್ರೊಜೆಸ್ಟೆರಾನ್]] ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಯನವು, ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref name="pmid4467736">{{cite journal | author = Ovcharov R, Todorov S | title = [The effect of vitamin C on the estrus cycle and embryogenesis of rats] | language = Bulgarian | journal = Akusherstvo i ginekologii͡a | volume = 13 | issue = 3 | pages = 191–5 | year = 1974 | pmid = 4467736 | doi = }}</ref> ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳವರೆಗೆ, ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರೊಜೆಸ್ಟೆರಾನ್ಅನ್ನು ಕಾರ್ಪಸ್ ಲೂತಿಯಮ್‌ ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪ್ಲಸೆಂಟಾ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ. ಕಾರ್ಪಸ್ ಲೂತಿಯಮ್‌ನ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ C ಜೀವಸತ್ವವು (1000+ ಮಿಗ್ರಾಂ) ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಮ‌ೂರನೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂತಾನೇ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, 'ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಗರ್ಭಪಾತವಾಗುವುದು ಎಂಬುದು ಆಧಾರ ರಹಿತ' ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="pmid988001">{{cite journal | author = Vobecky JS, Vobecky J, Shapcott D, Cloutier D, Lafond R, Blanchard R | title = Vitamins C and E in spontaneous abortion | journal = International journal for vitamin and nutrition research. Internationale Zeitschrift für Vitamin- und Ernährungsforschung. Journal international de vitaminologie et de nutrition | volume = 46 | issue = 3 | pages = 291–6 | year = 1976 | pmid = 988001 | doi = }}</ref> ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಭ್ಯಾಸಬಲದ ಗರ್ಭಪಾತದಿಂದ ಭಯಗ್ರಸ್ತರಾದ 79 ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಜಾವರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ (1943), ಬಯೋಫ್ಲೇವನೋಯ್ಡ್ ಮತ್ತು [[ಜೀವಸತ್ವ K]] ಒಂದಿಗೆ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ 33 ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಗರ್ಭಪಾತವಾದರೂ 91%ನಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಜೀವಸತ್ವ ಪಡೆಯದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ 46 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗರ್ಭಪಾತವಾಯಿತು.<ref>{{cite journal | author = Javert CT, Stander HJ | title = Plasma Vitamin C and Prothrombin Concentration in Pregnancy and in Threatened, Spontaneous, and Habitual Abortion | journal = Surgery, Gynecology, and Obstetrics | volume = 76 | issue = | pages = 115–122 | year = 1943 | pmid = | doi = }}</ref> C ಜೀವಸತ್ವದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಯು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ, ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="mitochondria">{{cite journal|title=Oral administration of vitamin C decreases muscle mitochondrial biogenesis and hampers training-induced adaptations in endurance performance|author=Mari-Carmen Gomez-Cabrera et al.|journal=American Journal of Clinical Nutrition|date=2008-01|volume=87|number=1|pages=142–9|pmid=18175748|issue=1}}</ref> ===ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆಯ ಆಕಸ್ಮಿಕ=== ಈ ಹಿಂದೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ, C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದ ನಂಜು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು. ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ [[LD50|LD₅₀]] (ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 50%ನಷ್ಟು ಸಾಯಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣ) ಪ್ರಮಾಣವು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವುದಾದರೆ ಪ್ರತೀ ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ದೇಹ ತೂಕಕ್ಕೆ 11.9 ಗ್ರಾಂನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Oxford">{{cite web |url=http://physchem.ox.ac.uk/MSDS/AS/ascorbic_acid.html |title=Safety (MSDS) data for ascorbic acid |accessdate=2007-02-21 |date=2005-10-09 |publisher=[[Oxford University]] |archive-date=2007-02-09 |archive-url=https://archive.today/20070209221915/http://physchem.ox.ac.uk/MSDS/AS/ascorbic_acid.html |url-status=dead }}</ref> ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವಂಥ ಪ್ರಾಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿನ LD50|ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ[[ಯಿಂದಾಗಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿನ LD₅₀]]]] ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಿ, LD₅₀ಅನ್ನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರೀ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಆಂಶ ಇನ್ನೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ==ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಮ‌ೂಲಗಳು== [[File:Rosa_rubiginosa_hips.jpg|right|thumb|ರೋಸ್ ಹಿಪ್ಸ್, ಇವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮ‌ೂಲಗಳು.]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೈಸಸರ್ಗಿಕ ಮ‌ೂಲಗಳೆಂದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಕಡು ಪ್ಲಮ್(=ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಣ್ಣು)]] ಮತ್ತು [[ಕಮು ಕಮು]] ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಾಂಸದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯ‌ೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದಲ್ಲಿ, ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪಾನೀಯಗಳು, ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ಗಳೊಳಗಿನ ಹರಳುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಮುಖಾಂತರ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು [[ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಸಣ್ಣಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಮ್-ಅಯಾನು ಅವಲಂಬಿತ ವಾಹಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು C ಜೀವಸತ್ವವು ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲುಕೋಸ್-ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಕೋಸ್-ಅಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಈ ಎರಡೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮ‌ೂಲಕವೂ ಇದು ಸಣ್ಣಕರುಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಕರುಳಿನಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಶರ್ಕರಾಂಶವಿದ್ದರೆ ಇದರ ಹೀರುವಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Wilson JX |title=Regulation of vitamin C transport |journal=Annu. Rev. Nutr. |volume=25 |issue= |pages=105–25 |year=2005 |pmid=16011461 |doi=10.1146/annurev.nutr.25.050304.092647}}</ref> ===ಸಸ್ಯ ಮ‌ೂಲಗಳು=== ಸಸ್ಯಗಳು C ಜೀವಸತ್ವದ ಉತ್ತಮ ಮ‌ೂಲಗಳಾಗಿವೆ, ಸಸ್ಯಾಹಾರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ಮುಂದೆ ಹೇಳುವವುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ: ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ, ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಯುವ ಹವಾಗುಣ, ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯ, ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ತಯಾರು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.uk.foedevarestyrelsen.dk/Nutrition/Vitamin_mineral_content_is_stable/forside.htm |title=The vitamin and mineral content is stable |accessdate=2007-03-07 |publisher=Danish Veterinary and Food Administration |archive-date=2011-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111014053424/http://www.uk.foedevarestyrelsen.dk/Nutrition/Vitamin_mineral_content_is_stable/forside.htm |url-status=dead }}</ref> ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಸಿ ಸಸ್ಯ ಮ‌ೂಲಗಳಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/search/ |title=National Nutrient Database |accessdate=2007-03-07 |publisher=Nutrient Data Laboratory of the US Agricultural Research Service |archive-date=2015-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303184216/http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/search/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.healthyeatingclub.com/info/books-phds/books/foodfacts/html/data/data4i.html |title=Vitamin C Food Data Chart |accessdate=2007-03-07 |publisher=Healthy Eating Club |archive-date=2007-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070305183325/http://www.healthyeatingclub.com/info/books-phds/books/foodfacts/html/data/data4i.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.naturalhub.com/natural_food_guide_fruit_vitamin_c.htm |title=Natural food-Fruit Vitamin C Content |accessdate=2007-03-07 |date= |author= |publisher=The Natural Food Hub |archive-date=2007-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070307160608/http://www.naturalhub.com/natural_food_guide_fruit_vitamin_c.htm |url-status=dead }}</ref> ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ (ಇದರಿಂದ C ಜೀವಸತ್ವದಂಥ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುಮಾಡುವುದು) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಹೋಲಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ 100 ಗ್ರಾಂ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಮ‌ೂಲಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ: <div style="float:left;padding:1em"> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" !ಸಸ್ಯ ‌ಮ‌ೂಲ !ಪ್ರಮಾಣ<br> (ಮಿಗ್ರಾಂ / 100ಗ್ರಾಂ) |- | [[ಕಕಡು ಪ್ಲಮ್]] | 3100 |- | [[ಕಮು ಕಮು]] | 2800 |- | [[ರೋಸ್ ಹಿಪ್]] | 2000 |- | [[ಅಸೆರೋಲ]] | 1600 |- | [[ಸೀಬಕ್ತೋರ್ನ್]] | 695 |- | [[ಜುಜುಬೆ]] | 500 |- | [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಗೂಸ್‌ಬೆರಿ]] | 445 |- | [[ಬಯೋಬಾಬ್]] | 400 |- | [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಕರಂಟ್]] | 200 |- | [[ಕೆಂಪು ಮೆಣಸು]] | 190 |- | [[ಪಾರ್ಸ್‌ಲಿ]] | 130 |- | [[ಸೀಬೆಹಣ್ಣು(ಪೇರಲ ಹಣ್ಣು)]] | 100 |- | [[ಕಿವಿ ಹಣ್ಣು]] | 90 |- | [[ಬ್ರಾಕಲಿ(=ಚಳಿ ಸಹಿಷ್ಣು ಹೂಕೋಸು)]] | 90 |- | [[ಲೋಗನ್‌ಬೆರಿ]] | 80 |- | [[ಕೆಂಪುದ್ರಾಕ್ಷಿ]] | 80 |- | [[ಬ್ರಸಲ್ಸ್ ಮೊಗ್ಗು]]ಗಳು | 80 |- | [[ವೋಲ್ಫ್‌ಬೆರಿ]] (ಗೊಜಿ) | 73 † |- | [[ಲಿಚ್ಛಿ]] | 70 |- | [[ಕ್ಲೌಡ್‌ಬೆರಿ]] | 60 |- | [[ಎಲ್ಡರ್‌ಬೆರಿ]] | 60 |- | [[ಪರ್ಸಿಮನ್]] | 60 |} † 3 ಮ‌ೂಲಗಳ ಸರಾಸರಿ; ಒಣಗಿಸಿದ </div> <div style="float:left;padding:1em"> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" !ಸಸ್ಯ ಮ‌ೂಲ !ಪ್ರಮಾಣ<br> (ಮಿಗ್ರಾಂ / 100ಗ್ರಾ) |- | [[ಪಪಾಯ]] | 60 |- | [[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ]] | 60 |- | [[ಕಿತ್ತಳೆ]] | 50 |- | [[ಗಜನಿಂಬೆ]] | 40 |- | [[ಕಲ್ಲಂಗಡಿ]], ಕ್ಯಾಂಟಲೌಪ್ | 40 |- | [[ಹೂಕೋಸು]] | 40 |- | [[ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ]] | 31 |- | [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು]] | 30 |- | [[ರಾಸ್‌ಬೆರಿ]] | 30 |- | [[ಟಾಂಜರಿನ್]] | 30 |- | [[ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಕಿತ್ತಳೆ]] | 30 |- | [[ಪ್ಯಾಶನ್ ಹಣ್ಣು]] | 30 |- | [[ಸ್ಪಿನಾಚ್]] | 30 |- | [[ಎಲೆಕೋಸು]] ಹಸಿ | 30 |- | [[ನಿಂಬೆ]] | 30 |- | [[ಮಾವು]] | 28 |- | [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ]] | 21 |- | [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ]] | 20 |- | [[ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಜೇನುಕರಬೂಜ)]] | 20 |- | [[ಕ್ರ್ಯಾನ್‌ಬೆರಿ]] | 13 |- | [[ಟೊಮ್ಯಾಟೊ]] | 10 |- | [[ಬ್ಲೂಬೆರಿ]] | 10 |- | [[ಅನಾನಾಸ್ ಹಣ್ಣು]] | 10 |- | [[ಪಪಾಯ]] | 10 |} </div> <div style="float:left;padding:1em"> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" !ಸಸ್ಯ ಮ‌ೂಲ !ಪ್ರಮಾಣ<br> (ಮಿಗ್ರಾಂ/ 100ಗ್ರಾಂ) |- | [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]] | 10 |- | [[ಏಪ್ರಿಕಾಟ್(=ಸಕ್ಕರೆ ಬಾದಾಮಿ)]] | 10 |- | [[ಪ್ಲಮ್]] | 10 |- | [[ಕಲ್ಲಂಗಡಿ]] | 10 |- | [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]] | 9 |- | [[ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ (=ಗಜ್ಜರಿ)]] | 9 |- | [[ಆವಕಾಡೊ]] | 8 |- | [[ಹುಳಿಸೇಬು]] | 8 |- | [[ಪರ್ಸಿಮನ್]] - ತಾಜಾ | 7 |- | [[ಚೆರ್ರಿ ಹಣ್ಣು]] | 7 |- | [[ಪೀಚ್ ಹಣ್ಣು]] | 7 |- | [[ಸೇಬು]] | 6 |- | [[ಆಸ್ಪರಾಗಸ್]] | 6 |- | [[ಬೀಟ್‌ರೂಟ್]] | 5 |- | [[ಚೋಕ್‌ಚೆರ್ರಿ]] | 5 |- | [[ಪೇರು ಹಣ್ಣು]] | 4 |- | [[ಲೆಟಿಸ್]] | 4 |- | [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]] | 3 |- | [[ನೆಲ ಗುಳ್ಳ]] | 2 |- | [[ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ]] | 2 |- | [[ಅಂಜ‌ೂರ]] | 2 |- | [[ಬಿಲ್‌ಬೆರಿ]] | 1 |- | [[ಹಾರ್ನ್ಡ್ ಮೆಲನ್‌]] | 0.5 |- | [[ಮೆಡ್ಲರ್]] | 0.3 |} </div> ===ಪ್ರಾಣಿ ಮ‌ೂಲಗಳು=== [[File:Goat.jpg|thumb|ಆಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 70 ಕೆಜಿ ತೂಕವಿರುವ ಒಂದು ಬೆಳೆದ ಆಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ 13,000 ಮಿಗ್ರಾಂಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಅನೇಕಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=Chatterjee_IB>[279]</ref><ref name=Stone_scurvy>[280]</ref>]] ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ತಾವೇತಾವಾಗಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು C ಜೀವಸತ್ವದ ಮ‌ೂಲವಾಗಿವೆ. C ಜೀವಸತ್ವವು ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರ ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ಯರ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದ ಜೀವಸತ್ವ ಸಿಕ್ಕೇಸಿಗುತ್ತದೆಂಬ ನಿಖರತೆ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ‌ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಜೀವಸತ್ವದ ಮ‌ೂಲವಲ್ಲ. C ಜೀವಸತ್ವವು [[ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ]] ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ, [[ಹಸುವಿನ ಹಸಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ]] ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಅಲ್ಪವೂ, [[ಪಾಶ್ಚರೀಸಿಕರಿಸಿದ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ]] ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. C ಜೀವಸತ್ವದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಮ‌ೂತ್ರದ ಮ‌ೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ 100 ಗ್ರಾಂ ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: <div style="float:left;padding:1em"> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" !ಪ್ರಾಣಿ ಮ‌ೂಲ !ಪ್ರಮಾಣ<br> (ಮಿಗ್ರಾಂ / 100ಗ್ರಾಂ) |- | [[ಕರುವಿನ]] [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]] (ಹಸಿ) | 36 |- | [[ಹಸುವಿನ]] ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ (ಹಸಿ) | 31 |- | [[ಓಯಸ್ಟರ್(=ಸಿಂಪಿ)]] (ಹಸಿ) | 30 |- | [[ಕಾಡ್]] [[ರಾಯ್(=ಮೀನಾಂಡಗಳು)]] (ಕರಿದದ್ದು) | 26 |- | [[ಹಂದಿ]] ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ (ಹಸಿ) | 23 |- | [[ಕುರಿಮರಿ]] [[ಮಿದುಳು]] (ಬೇಯಿಸಿದ್ದು) | 17 |- | [[ಕೋಳಿ ಮರಿಯ]] ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ(ಕರಿದದ್ದು) | 13 |} </div> <div style="float:left;padding:1em"> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="2" !ಪ್ರಾಣಿ ಮ‌ೂಲ !ಪ್ರಮಾಣ<br> (ಮಿಗ್ರಾಂ / 100ಗ್ರಾಂ) |- | ಕುರಿಮರಿ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ (ಕರಿದ) | 12 |- | [[ಕರುವಿನ]] [[ಅಡ್ರೀನಲ್]] (ಹಸಿ) | 11<ref name="Toutain">{{cite journal|last=Toutain|first=P. L.|coauthors=D. Béchu, and M. Hidiroglou|date=November 1997|title=Ascorbic acid disposition kinetics in the plasma and tissues of calves|journal=Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol|volume=273,|issue=5, R1585-R1597|url=http://ajpregu.physiology.org/cgi/content/full/273/5/R1585|pmid=9374798|pages=1585|access-date=2009-12-29|archive-date=2010-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20100727042818/http://ajpregu.physiology.org/cgi/content/full/273/5/R1585|url-status=dead}}</ref> |- | ಕುರಿಮರಿ [[ಹೃದಯ]] (ಹುರಿದದ್ದು) | 11 |- | ಕುರಿಮರಿ [[ನಾಲಗೆ]] (ಬೇಯಿಸಿದ್ದು) | 6 |- | [[ಮಾನವನ ಹಾಲು]] (ತಾಜಾ) | 4 |- | ಆಡಿನ ಹಾಲು (ತಾಜಾ) | 2 |- | ದನದ ಹಾಲು (ತಾಜಾ) | 2 |} </div> ===ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ=== C ಜೀವಸತ್ವವು ಕೆಲವು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ [[ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]], ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವಾಗ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿರುವ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ರೋಯಗ್ MG, ರಿವೆರ ZS, ಕೆನೆಡಿ JF. ಎ ಮಾಡೆಲ್ ಸ್ಟಡಿ ಆನ್ ರೇಟ್ ಆಫ್ ಡಿಗ್ರಡೇಶನ್ ಆಫ್ L-ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ರಾಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್-ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಜ್ಯೂಸ್ ಕಾನ್ಸಂಟ್ರೇಟ್ಸ್. ಇಂಟ್ J ಫುಡ್ ಸ್ಕಿ ನ್ಯೂಟ್ರ್. 1995 ಮೇ;46(2):107-15.</ref> ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಜೈಮ್‌ಗಳು ಬಹು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಶಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದಾಗ C ಜೀವಸತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವು 60%ನಷ್ಟು ತಗ್ಗುತ್ತದೆ.<ref>ಅಲೆನ್ MA, ಬರ್ಜೆಸ್ SG. ದ ಲಾಸಸ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ದ ಲಾರ್ಜ್-ಸ್ಕೇಲ್ ಕುಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್ ವೆಜಿಟೇಬಲ್ಸ್ ಬೈ ಡಿಫರೆಂಟ್ ಮೆಥಡ್ಸ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್ (1950), 4 : 95-100</ref> ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲೂ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಭಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ [[ವೇಗ ವರ್ಧಿಸು]]ತ್ತದೆ.<ref name="Oxford" /> ಆಹಾರವನ್ನು [[ಬೇಯಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸೋಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದಾಗಲೂ]] C ಜೀವಸತ್ವದ ಮಟ್ಟವು ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬಸಿದು ತೆಗೆದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವ ಕರಗಿರುತ್ತದೆ. ಸತ್ವಭರಿತ ನೀರನ್ನು ಚೆಲ್ಲಲಾಗುವುದರಿಂದ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ದಕ್ಕದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, C ಜೀವಸತ್ವವು ಎಲ್ಲಾ ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಸರಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬೇರೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ [[ಬ್ರಾಕಲಿ(=ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೂಕೋಸು)]]ಯು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಸತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Combs">ಕೋಂಬ್ಸ್ GF. ದ ವಿಟಮಿನ್ಸ್, ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ಆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್ ಆಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್. 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಸ್ಯಾನ್ ಡೈಗೊ, CA: ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರೆಸ್, 2001:245–272</ref> ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದರಿಂದ ಅವು ಪ್ರಮುಖ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.webmd.com/content/article/123/115022.htm |title=Fresh-Cut Fruit May Keep Its Vitamins |accessdate=2007-02-25 |date=2 June 2006 |first=Miranda |last=Hitti |publisher=WebMD }}</ref> ===C ಜೀವಸತ್ವದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರೈಕೆಗಳು=== [[File:RedoxonVitaminC.jpg|thumb|right|C ಜೀವಸತ್ವವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹುಡಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ರೆಡಕ್ಸಾನ್ ಬ್ರಾಂಡ್, C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಬೃಹತ್‌ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿದುದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಇದನ್ನು ಹೋಫ್‌ಮ್ಯಾನ್-ಲಾ ರೊಚೆಯು 1934ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದನು.|link=Special:FilePath/RedoxonVitaminC.jpg]] ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.thedietchannel.com/Vitamin-C.htm ದ ಡಯಟ್ ಚಾನೆಲ್] C ಜೀವಸತ್ವವು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೀವಸತ್ವವಾಗಿದೆ.</ref> [[ಕ್ಯಾಪ್ಲೆಟ್]]‌ಗಳು, ಗುಳಿಗೆಗಳು, ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಹಲವು-ಜೀವಸತ್ವ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ-ವಿರೋಧಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹರಳಿನಾಕಾರಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ವೆರ್ಸೆಟಿನ್, ಹೆಸ್ಪರಿಡಿನ್ ಮತ್ತು ರುಟಿನ್‌ನಂತಹ [[ಬಯೋಫ್ಲವನೋಡ್]]‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ವ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವಂಥ ಗುಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ಗಳೂ ಇವೆ. 25 ಮಿಗ್ರಾಂನಿಂದ 1500&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 300 ಗ್ರಾಂನಿಂದ 1 ಕೆಜಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸೀಸೆಗಳಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ (ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸಣ್ಣ ಹರಳಿನ ಹುಡಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.(ಒಂದು ಟೀ ಚಮಚ ಹರಳಿನಲ್ಲಿ 5,000&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂಗೆ ಸಮನಾದ C ಜೀವಸತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ.) ===ಕೃತಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು=== C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು [[ಗ್ಲುಕೋಸ್]]‌ನಿಂದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. 1930ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ರೈಚ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕ್ರಿಯೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿಣ್ವನಜ (=ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್) ಪೂರ್ವದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು-ಹಂತಗಳುಳ್ಳ ಆಧುನಿಕ [[ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್]] ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 1960ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಚೀನಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಂದೊದಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಂತಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಎರಡೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಗ್ಲುಕೋಸ್‌ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 60%ನಷ್ಟು C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.competition-commission.org.uk/rep_pub/reports/2001/fulltext/456a4.2.pdf |title=The production of vitamin C |accessdate=2007-02-20 |year=2001 |publisher=Competition Commission |format=PDF |archive-date=2012-01-19 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20120119194657/http://www.competition-commission.org.uk/rep_pub/reports/2001/fulltext/456a4.2.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೋಸ್]]‌ನಿಂದ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಯೀಸ್ಟ್‌ ತಳಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ [[ಸ್ಕೋಟಿಶ್ ಕ್ರಾಪ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="yeastAA" /> ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಸ್ತುತ C ಜೀವಸತ್ವದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ಸುಮಾರು 110,000 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ. [[BASF]]/[[ಟಕೇಡ]], [[DSM]], [[ಮರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ]]ದ ಚೀನಾ ಫಾರ್ಮಸಿಟಿಕಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. US ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗಿಂತಲೂ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾ, ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ C ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nutraingredients.com/news/ng.asp?n=63349-dsm-vitamin-c |title=DSM makes last stand against Chinese vitamin C |accessdate=2007-02-20 |date=2005-10-20 |first=Dominique |last=Patton |publisher=nutraingredients |archive-date=2008-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080424043337/http://www.nutraingredients.com/news/ng.asp?n=63349-dsm-vitamin-c |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ದರ ಸಮರದ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಒಡ್ಡಿದ್ದು ಸ್ಕೋಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ DSM ಕಾರ್ಖಾನೆಯೊಂದು ಮಾತ್ರ.<ref>[http://www.nutraingredients.com/news/ng.asp?n=86166-dsm-carbon-foot-printing-quali-c DSM ವಿಟಮಿನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಗೈನ್ಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಥಂಬ್ಸ್-ಅಪ್]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಶೇನ್ ಸ್ಟಾರ್ಲಿಂಗ್, ಡಿಸಿಸನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮೀಡಿಯ SAS, 26-ಜೂನ್-2008. ಆಕ್ಸೆಸ್ಡ್ ಜುಲೈ 2008</ref> ಮ‌ೂಲಭೂತ ಆಹಾರದ ದರ ಹೆಚ್ಚಾದುದರಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆ]]ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದುದರ ಫಲವಾಗಿ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಹತ್ತಿರದ [[ಶಿಜಿಯಾಜ್ವಂಗ್]]‌ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತವಾಗುವ ಸಂಭವಗಳು ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ, 2008ರಲ್ಲಿ C ಜೀವಸತ್ವದ ದರವು ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>[http://www.flex-news-food.com/pages/17441/China/Vitamin/vitamin-distruptions-production-china-maintain-firm-market.html ವಿಟಮಿನ್ C: ಡಿಸ್ಟ್ರಪ್ಶನ್ಸ್ ಟು ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಚೀನಾ ಟು ಮೆಂಟೈನ್ ಫರ್ಮ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್] FLEXNEWS, 30/06/2008, ಆಕ್ಸೆಸ್ಡ್ ಜುಲೈ 2008</ref> ===ಆಹಾರದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ವರ್ಧನೆ=== ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‍‌ನಿಂದ ಆಹಾರದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ವರ್ಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಲ್ತ್ ಕೆನಡಾ, 2005, ಎಂಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಲವಣ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಸೇರಿಸುವುದರ ಪರಿಣಾಮ ಕುರಿತು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/nutrition/vitamin/fortification_final_doc_1-eng.php |title=ಅಡಿಶನ್ ಆಫ್ ವಿಟಮಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮಿನರಲ್ಸ್ ಟು ಫುಡ್, 2005 |access-date=2009-12-29 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217131736/http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/nutrition/vitamin/fortification_final_doc_1-eng.php |url-status=dead }}</ref> ಹೆಲ್ತ್ ಕೆನಡಾವು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್ಅನ್ನು ‘ಅಪಾಯ ವಿಭಾಗದ A ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ’ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಯು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಭರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿ ಇದೆ' ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ,ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಭೀರ ಗಂಡಾಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭವವೂ ಇಲ್ಲ. C ಜೀವಸತ್ವದ ಮ‌ೂಲ ಎಂದು ಆಹಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 3 ಮಿಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ RDIಯ 5%ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮ‌ೂಲ" ಎನ್ನಲು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ 12&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ (RDIಯ 20 %ನಷ್ಟು ) ಇರಬೇಕೆಂದು ಹೆಲ್ತ್ ಕೆನಡಾ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== {{portal|Food}} {{portal|Health}} {{portal|Pharmacy and Pharmacology|Tabletten.JPG}} ;ಪುಸ್ತಕಗಳು *{{cite book |last=Pauling |first=Linus |authorlink=Linus Pauling |coauthors= |title=Vitamin C, the Common Cold, and the Flu |year=1976 |publisher=W H Freeman & Co |location= |isbn=0716703610 |oclc=2388395}} *{{cite book |last=Cameron |first=Ewan |authorlink=Ewan Cameron (Vitamin C) |coauthors=[[Linus Pauling]], |title=Cancer and Vitamin C |year=1979|publisher=Pauling Institute of Science and Medicine|location= |isbn=0393500004 |oclc=5788147 |unused_data=|Ewan Cameron}} *{{cite book |last=Clemetson |first=C.A.B |coauthors= |title=Vitamin C |year=1989 |publisher=CRC Press |location=Boca Raton, Florida |isbn=0-8493-4841-2 |oclc=165609070 17918592 }} ಮೋನೊಗ್ರಾಫ್ - ಸಂಪುಟಗಳು I, II, III. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{pauling|id=vitamins/vitaminC|title=Vitamin C|author=Jane Higdon}} * {{US patent|5278189}} — "ಲಿಪೊಪ್ರೋಟೀನ್ ಬಂಧಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕೋರ್ಬೇಟ್‌ನಿಂದ [[ಹೃದಯನಾಳದ ರೋಗ]]ದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ(a)", ಅನ್ವೇಷಕರು: ಮ್ಯಾಥಿಯಸ್ W. ರ‌್ಯಾತ್ ಮತ್ತು ಲಿನಸ್ C. ಪಾಲಿಂಗ್ * [http://www.eatwell.gov.uk/healthydiet/nutritionessentials/vitaminsandminerals/vitaminc/ C ವಿಟಮಿನ್] - [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಫುಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ]] * {{cite journal |author=Naidu KA |title=Vitamin C in human health and disease is still a mystery? An overview |journal=Nutrition journal |volume=2 |issue= |pages=7 |year=2003 |pmid=14498993 |doi=10.1186/1475-2891-2-7 |url=http://www.nutritionj.com/content/2/1/7 |pmc=201008}} * [http://www.acu-cell.com/vitc.html C ವಿಟಮಿನ್ ರಿಕ್ವೈರ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಆಪ್ಟಿಮಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್ vs ಓವರ್‌ಡೋಸ್] — ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುವ ಸೈಟ್ *[http://www.nlm.nih.gov/MEDLINEPLUS/ency/article/002404.htm C ವಿಟಮಿನ್] ಮಾಹಿತಿ [http://medlineplus.gov/ U.S. ಮೆಡ್‌ಲೈನ್‌ಪ್ಲಸ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಫೋರ್ಮೇಶನ್] {{Vitamin}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗಾಲದ ಆಮ್ಲಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರ್ತೊಮೋಲಿಕ್ಯುಲಾರ್ ಔಷಧಿ]] [[ವರ್ಗ:ಆಮ್ಲಜನಕ ಹೆಟಿರೊಸೈಕಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಶರ್ಕರ ಆಮ್ಲಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಸತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಹ-ಎಂಜೈಮ್‌‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು]] oe697he355dvenywf3pbdyk9ksph89i 0 22397 1372237 1363118 2026-04-27T16:33:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372237 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:WWW logo by Robert Cailliau.svg|thumb|ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯುವಿನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೆಬ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆ]] '''ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌''' ಎಂಬುದನ್ನು '''WWW''' ಮತ್ತು '''W3''' ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''''ದಿ ವೆಬ್''' ‌' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಮಾಧ್ಯಮವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]ನ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. [[ವೆಬ್‌ ಪುಟ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ [[ಪಠ್ಯ]], [[ಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ವಿಡಿಯೋ]], ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ]] ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಒಂದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಓರ್ವರು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕು]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಆಕಡೆಯಿಂದ ಈಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಈಗ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ]]ನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿರುವ [[ಸರ್‌ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]] ಎಂಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಹಿಂದಿದ್ದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದೇ ಮುಂದೆ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | title = Tim Berners Lee - Time 100 People of the Century | url = http://www.yachtingnet.com/time/time100/scientist/profile/bernerslee.html | publisher = ''[[Time Magazine]]'' | accessdate = | quote = He wove the World Wide Web and created a mass medium for the 21st century. The World Wide Web is Berners-Lee's alone. He designed it. He loosed it on the world. And he more than anyone else has fought to keep it open, nonproprietary and free. .}}</ref> [[ಸ್ವಿಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಜಿನೇವಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[CERN]] ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಈತನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು]] ಎಂಬ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ಈತನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. 1990ರಲ್ಲಿ, "ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಜಾಲದಂತೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು [...]" ಬಳಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದರು[5] ಮತ್ತು ಸದರಿ ವೆಬ್‌ನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|author=Berners-Lee, Tim|title=Pre-W3C Web and Internet Background|url=http://www.w3.org/2004/Talks/w3c10-HowItAllStarted/?n=15|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 21, 2009}}</ref> "ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ್ನು (W3) ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಂಡಾರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ದೂರದ ಯಾವುದೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಏಕರೂಪದ ಯೋಜನೆಯೊಂದರ ಎಲ್ಲಾ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು." <ref>ವಾರ್‌ಡ್ರಿಪ್‌-ಫ್ರೂಯಿನ್‌, ನೋವಾ ಮತ್ತು ನಿಕ್‌ ಮಾಂಟ್‌ಫೋರ್ಟ್‌, ಸಂಪಾದಿತ (2003). ದಿ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಡರ್‌ ವಿಭಾಗ 54. ದಿ MIT ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-262-23227-8.</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರೆ, ಮಧ್ಯದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಬದಲಿಗೆ, ಎರಡರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲೆಹಾಕಿದ ಒಂದು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of the World Wide Web}} 1980ರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿದ್ದ [[ENQUIRE]] ಎಂಬ ಒಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಸпрацгн (ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌) ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/History/1989/proposal.html |month=March |year=1989 |title=Information Management: A Proposal |accessdate=July 27, 2009}}</ref> [[ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]] 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು]] ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು (1990ರ ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು) ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಕ್ಲೈಂಟ್‌-ಸರ್ವರ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಲತಾಣದ "[[ವೀಕ್ಷಕರು]]" (ಬ್ರೌಸರುಗಳು) ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ "[[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ" ಒಂದು "ಜಾಲ"ವಾಗಿ "WorldWideWeb" (ಒಂದೇ ಪದ, "W3" ಕೂಡಾ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ "ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಯೋಜನೆ"ಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="W90"/> ಓದಲು-ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, "ಓದುಗರಿಂದ ಹೊಸ ಕೊಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವಿಕೆಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದನ್ನು, [ತನ್ಮೂಲಕ] ಬರಹಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಸುವುದನ್ನು, ಮತ್ತು "ಓದುಗನ/ಓದುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಲಭ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಅದರ ಕುರಿತಾದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು" ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಪಕ್ವವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರಲು ಸಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ [[Web 2.0]] ಮತ್ತು [[RSS]]/[[Atom]] ಅನ್ನೂ ನೋಡಿ. ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಷಿಪ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಉಪೋತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಬುಕ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಬಂದ [[ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] [[SGML]] ರೀಡರ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. CERNನಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, [[HyTime]] ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷೆಯೊಳಗೇ SGML ISO 8879:1986ವನ್ನು ಹೈಪರ್‌ಮೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ತೀರಾ ದುಬಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕದಂಥ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಪರವಾನಗಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ನ ರೂಪದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, 1990ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಆದ [[WorldWideWeb]]ನ್ನು ಬರೆಯಲೂ ಸಹ ಒಂದು [[NeXT ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ನ್ನು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಬಳಸಿದ. [[ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್]] (ಅದು ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಎಡಿಟರ್ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು), ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್, ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಂಥ<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/TheProject.html |title=First Web pages |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ ವೆಬ್‌ಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/WorldWideWeb |title=Tim Berners-Lee: WorldWideWeb, the first web client |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ 1990ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ರೂಪಿಸಿದ. ಯೋಜನೆಯೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಇವೇ ವಿವರಿಸಿದವು. 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6ರಂದು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಒಂದು ಕಿರು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು <tt>alt.hypertext</tt> [[ನ್ಯೂಸ್‌ಗ್ರೂಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://groups.google.com/group/alt.hypertext/msg/395f282a67a1916c |title=Short summary of the World Wide Web project |publisher=Groups.google.com |date=August 6, 1991 |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೇವೆಯಾಗಿ ವೆಬ್‌ನ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶವೂ ಸಹ ಇದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ ಆಚೆಗಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[SLAC]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|author=Jean Marie Deken |url=http://www.slac.stanford.edu/history/earlyweb/history.shtml |title=The Early World Wide Web at SLAC: Early Chronology and Documents |publisher=Slac.stanford.edu |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಂಥ (HES), 1960ರ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ ಆಧಾರರೂಪದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೀಸ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ಡ್ಯಾಮ್]]‌--- [[ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌]]ನ [[Project Xanadu]] ಮತ್ತು [[ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಎಂಜಲ್‌ಬರ್ಟ್‌]]ನ [[oN-Line System]] (NLS). 1945ರಲ್ಲಿ ಬಂದ "[[As We May Think]]" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, [[ವಾನ್ನೆವರ್ ಬುಷ್‌]]ನ [[ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮ್‌]]-ಆಧರಿತ "[[ಮೆಮೆಕ್ಸ್]]‌"ನಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ ಎಂಜೆಲ್‌ಬರ್ಟ್‌ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. {{Citation needed|date=August 2009}} ಅಂತರಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದ್ದು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ. ಎರಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜತೆಗೂಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಗತ್ಯವು ''ಎರಡೂ'' ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಾನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಆತನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ತಾನೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಎಂದು ''ವೀವಿಂಗ್‌ ದಿ ವೆಬ್‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆತ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಆಕರಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತುಕಾರಕಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ: [[ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಲೊಕೇಟರ್‌]] (URL) ಎಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌ (UDI) ಮತ್ತು [[ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌]] (URI); ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಭಾಷೆಯಾದ [[ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌]] (HTML); ಮತ್ತು [[ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌]] (HTTP) ಇವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|title=Inventor of the Week Archive: The World Wide Web|url=http://web.mit.edu/invent/iow/berners-lee.html|publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]: MIT School of Engineering|accessdate=July 23, 2009}}</ref> ಆಗ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಇತರ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ನಡುವೆ ಅಗಾಧವಾದ ಅಂತರವಿತ್ತು. ದ್ವಿದಿಕ್ಕಿನ ಕೊಂಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೇವಲ ಏಕದಿಕ್ಕಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ವೆಬ್‌ಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರವನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ (ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ) ಸಹ ಇದು ತಗ್ಗಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ [[ಸಂಪರ್ಕದ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ]]ದ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. [[HyperCard]]ನಂಥ ತನ್ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, ಮಾಲೀಕತನದ್ದಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪರವಾನಗಿಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು [[CERN]] 1993ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://tenyears-www.web.cern.ch/tenyears-www/Welcome.html |title=Ten Years Public Domain for the Original Web Software |publisher=Tenyears-www.web.cern.ch |date=April 30, 2003 |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813032723/http://tenyears-www.web.cern.ch/tenyears-www/Welcome.html |url-status=dead }}</ref> [[ಗೋಫರ್]] ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಉಚಿತ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಗೋಫರ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲ ವೆಬ್‌ನ ಕಡೆಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ [[ViolaWWW]] ಎಂಬ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ [[HyperCard]]ನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. 1993ರಲ್ಲಿ [[ಮೊಸಾಯಿಕ್‌]] ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ<ref>{{cite web|url=http://www.totic.org/nscp/demodoc/demo.html |title=NCSA Mosaic - September 10, 1993 Demo |publisher=Totic.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಪರಿಚಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.livinginternet.com/w/wi_mosaic.htm |title=Mosaic Web Browser History - NCSA, Marc Andreessen, Eric Bina |publisher=Livinginternet.com |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. [[ಮಾರ್ಕ್‌ ಆಂಡ್ರೀಸ್ಸೆನ್‌]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಬನಾ-ಚ್ಯಾಂಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇಲಿನೋಯ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿನ (NCSA-UIUC) [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಇದಾಗಿತ್ತು. U.S. ''ಹೈ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಇನಿಷಿಯೆಟೀವ್‌'' ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಾಗಿ ಧನಸಹಾಯವು ಸಿಕ್ಕಿತು. ''[[1991ರ ಹೈ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಕಾಯಿದೆ]]'' ಯಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಯೋಜನೆಯು, U.S. ಸೆನೆಟರ್‌ [[ಆಲ್‌ ಗೋರ್‌]] ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು]] ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.cs.washington.edu/homes/lazowska/faculty.lecture/innovation/gore.html |title=Vice President Al Gore's ENIAC Anniversary Speech |publisher=Cs.washington.edu |date=February 14, 1996 |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮೊದಲು, ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಗೋಫರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವೈಡ್‌ ಏರಿಯಾ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ಗಳಂಥ (WAIS) ಹಳತಾದ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಆಗುವಲ್ಲಿ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 1994ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ([[CERN]]) ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂನ್ನು (W3C) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಲ್ಯಾಬರೇಟರಿ ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ (MIT/LCS) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಥನಿರ್ಮಾಪಕನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ [[ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ]] (DARPA) ಮತ್ತು [[ಐರೋಪ್ಯ ಆಯೋಗ]]ದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1994ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸದ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೂ ಶೈಶವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾಗ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಗಮನಾರ್ಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು]] ಆಗಲೇ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುನ್ಸೂಚಕಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಜಾಲದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇತರ [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌]]ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು]] ಹಾಗೂ [[HTML]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ (ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆ]]ಗಳಂಥವು), ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ವೆಬ್‌]] ಒಂದರ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆತ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಳಕೆಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಮೂಲಕ [[ಅಂತರಜಾಲ]]ದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/Internet |title=Internet legal definition of Internet |publisher=Free Online Law Dictionary |date=July 15, 2009 |work=West's Encyclopedia of American Law, edition 2 |accessdate=November 25, 2008}}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ''ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌'' ಹಾಗೂ ''ಅಂತರಜಾಲ'' ಎಂಬ ಪದಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ]]ಯಾದರೂ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ಸಮಾನಾರ್ಥಕ]]ವಾದುದಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕು.<ref>{{cite web|url=http://www.techterms.com/definition/www |title=WWW (World Wide Web) Definition |publisher=TechTerms |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ತುದಿಯ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇದ-ಪರಿಗಣನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬುದು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿತ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಜಾಲಗಳ]] ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳು ಮತ್ತು URLಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು [[ಅನ್ವಯಿಕೆ]].<ref>{{cite web|title=The W3C Technology Stack|url=http://www.w3.org/Consortium/technology|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 21, 2009}}</ref> ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಮೇಲೆ ಒಂದು [[ವೆಬ್‌ ಪುಟ]]ವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು, [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಒಂದರೊಳಗೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಪುಟದ [[URL]]ನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಆ ಪುಟ ಅಥವಾ ಮೂಲಕ್ಕಿರುವ [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌]]ನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಆಗ ಸಂವಹನಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರಿನ ಪದ್ಧತಿ]] ಅಥವಾ, DNS ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಾಗತಿಕವಾದ, ಹಂಚಿಕೆಗೊಳಗಾದ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು URLನ ಸರ್ವರ್‌-ಹೆಸರಿನ ಭಾಗವು ಒಂದು [[IP ವಿಳಾಸ]]ವಾಗಿ ವಿಘಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಈ IP ವಿಳಾಸವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಆಗ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಒಂದು [[HTTP]] ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲವನ್ನು ಬ್ರೌಸರ್‌ ಕೋರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಪುಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪುಟದ [[HTML]] ಪಠ್ಯದ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ಕೋರಿಕೆಯ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದ [[ಪದಾನ್ವಯವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು]], ಪುಟದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಡತಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಒಂದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '[[ಪುಟದ-ವೀಕ್ಷಣೆ]]ಗಳು' ಅಥವಾ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವರ್‌ '[[ಭೇಟಿಗಳು]]' (ಕಡತದ ಕೋರಿಕೆಗಳು)- ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ, ಪುಟದ HTML, [[CSS]], ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ [[ಮೂಡಿಸಲು]] ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರನು ನೋಡುವ ತೆರೆಯ-ಮೇಲಿನ ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಇತರ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು, ಮೂಲ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ, ಸಂಬಂಧಿತ ಆಕರಗಳ ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕ, ಈಗ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು "ಜಾಲ" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಟಿಂ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]], 1990ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ '''WorldWideWeb''' (ಮೂಲದಲ್ಲಿ [[CamelCase]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು) ಎಂದು ಕರೆದ.<ref name="W90"/> === W3 ಎಂದರೇನು? === W3, ಅಥವಾ www ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: * ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳೂ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸೀಮೆಯಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ; * ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳು ಇರುವಾಗಲೂ, ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ ವಿಳಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (URI); * ಅನ್ಯಥಾ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ W3 ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ (HTTP); * ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ W3 ಗ್ರಾಹಕನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ, ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ, ಸೌಕರ್ಯಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಲದಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಸರಳವಾದ ಆನ್‌-ಲೈನ್‌ ನೆರವಿನ ಮಾಹಿತಿಯಂಥ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳ ರವಾನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆ (HTML); * ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಪೈಕಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಥವಾ ಕೆಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೊತ್ತ. <ref># ^ ವಾರ್‌ಡ್ರಿಪ್‌-ಫ್ರೂಯಿನ್‌, ನೋವಾ ಮತ್ತು ನಿಕ್‌ ಮಾಂಟ್‌ಫೋರ್ಟ್‌, ಸಂಪಾದಿತ (2003). ದಿ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಡರ್‌. ದಿ MIT ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-262-23227-8.</ref> === ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:WorldWideWebAroundWikipedia.png|thumb|ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ WWWನ ಒಂದು ಕಿರುತುಣುಕಿನ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕೃತಿ.]] ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುವ, ಹೊಸ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ, ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದವು. ಕೆಲವೊಂದು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು "[[ಸಂಪರ್ಕದ ಹಠಾತ್-ಕುಸಿತ]]" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ "[[ಮೃತ ಕೊಂಡಿಗಳು]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ನ ಈ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. 1996ರಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ [[ಅಂತರಜಾಲ ದಾಖಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. === Ajax ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು === {{Main|Ajax (programming)}} [[JavaScript]] ಎಂಬುದೊಂದು [[ಬರಹಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಭಾಷೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, [[ಬ್ರೆಂಡನ್‌ ಐಚ್‌]] ಎಂಬಾತ 1995ರಲ್ಲಿ [[ನೆಟ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌]] ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳೊಳಗಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇದು ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Hamilton">{{cite web|author=Hamilton, Naomi|title=The A-Z of Programming Languages: JavaScript|url=http://www.computerworld.com.au/article/255293/-z_programming_languages_javascript|date=July 31, 2008|work=Computerworld|publisher=IDG|accessdate=May 12, 2009}}</ref> [[ECMAScript]] ಎಂಬುದು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣಕ ಆವೃತ್ತಿ.<ref name="Hamilton"/> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾದ ಪುಟ-ಪುಟದ ಮಾದರಿಯ ಕೆಲವಷ್ಟು ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು, ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು [[Ajax]]ನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸುತ್ತವೆ ([[ಅಸಮಕಾಲಿಕ]]ವಾದ JavaScript ಮತ್ತು [[XML]]). ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ HTTP ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲ ಪುಟದೊಂದಿಗೆ JavaScript ಹೊರಗೆಡಹಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾಡುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೌಸ್‌-ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಾಗಿ, ಅಥವಾ ಜಾರಿಹೋದ ಸಮಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯೊಂದಿಗೂ ಹೊಸತೊಂದು ಪುಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಹಾಲಿ ಇರುವ ಪುಟವನ್ನೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸರ್ವರ್‌ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಸೀಮಿತವಾದ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸರ್ವರ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಾನಾರೀತಿಯ Ajax ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಶೇಖರಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬಳಕೆದಾರರು ಪುಟವೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ನಿಗದಿತವಾಗಿ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ [[ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಳಿಸುವುದುಂಟು.<ref>{{cite web |url=http://buntin.org/2008/sep/23/jquery-polling-plugin/ |title=jQuery Polling plugin |date=23 September 2008 |last=Buntin |first=Seth |accessdate=2009-08-22 |archive-date=2009-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813184848/http://buntin.org/2008/sep/23/jquery-polling-plugin/ |url-status=dead }}</ref> === WWW ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ === ಅನೇಕ [[ವೆಬ್‌ ವಿಳಾಸ]]ಗಳು ''www'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ತಾವು ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲದ ಆಶ್ರಯದಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು) ಹೆಸರಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ, [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]] ಒಂದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಆಶ್ರಯದಾತನ ಹೆಸರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ''www'' ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು [[FTP ಸರ್ವರ್‌]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ''ftp'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು [[USENET]] [[ಸುದ್ದಿ ಸರ್ವರ್‌]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ''news'' ಅಥವಾ ''nntp'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಶ್ರಯದಾತ ಹೆಸರುಗಳು ನಂತರ "www.example.com"ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ [[DNS]] [[ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌]] ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇರಿಲ್ಲ; ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು "nxoc01.cern.ch"<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/FAQ.html |title=Frequently asked questions by the Press - Tim Berners-Lee |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಒಂದು ''www'' ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ, ಅಥವಾ "www2", "secure" ಇತ್ಯಾದಿಯಂಥ ಕೆಲವು ಇತರ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಅವು ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವತಃ ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, example.com) ಮತ್ತು ''www'' ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರುಗಳೆರಡೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, www.example.com) ಅದೇ ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇತರ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದ ಅಗತ್ಯ ಬರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ವಿಳಾಸವನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸುವ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕ ಪದವನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು [[ವಾಪಸಾತಿ]]ಯ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ತಾವೇತಾವಾಗಿ ಸದರಿ ಪದದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ "www."ನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ".com", ".org" and ".net" ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'apple' ಎಂದು ಅಚ್ಚಿಸಿ ’enter’ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ''<nowiki>http://www.apple.com/</nowiki>'' ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು 'openoffice' ಎಂದು ಅಚ್ಚಿಸಿ ’enter’ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ''<nowiki>http://www.openoffice.org</nowiki>'' ಎಂಬ ವಿಳಾಸವು ವಿಳಾಸದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು, 2003ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ Mozilla [[Firefox]]ನ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ (ಅದು ಇನ್ನೂ 'Firebird' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ), ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://forums.mozillazine.org/viewtopic.php?f=9&t=10980 |title=automatically adding www.___.com |publisher=mozillaZine |date=May 16th, 2003 |accessdate=May 27, 2009 }}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ Microsoft ಕಂಪನಿಯು 2008ರಲ್ಲಿ US ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.techdirt.com/articles/20080626/0203581527.shtml |title=Microsoft Patents Adding 'www.' And '.com' To Text |publisher=Techdirt |last=Masnick |first=Mike |date=July 7th 2008 |accessdate=May 27, 2009 }}</ref> ವೆಬ್‌ ವಿಳಾಸದ '<nowiki>http://</nowiki>' ಅಥವಾ '<nowiki>https://</nowiki>' ಭಾಗವು ''ತನ್ನದೇ'' ಆದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಅವು [[Hypertext Transfer Protocol]] ಮತ್ತು [[HTTP Secure]] ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂವಹನೆಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಅವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. HTTP ಜಾಲದ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ‌ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೀತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು HTTPSನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ ಅಂಶವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಸಂಕೇತಪದಗಳು (ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌) ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿವರಗಳಂಥ ಗೋಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸದರಿ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ ಪದರವು ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಈ "ಯೋಜನೆ"ಯ ಭಾಗವನ್ನು URLಗಳಿಗೂ ಸಹ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ನಡುವೆಯೂ, ಎರಡು ’ಮುಂಗೀಟುಗಳು’ (//) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಸ್ವತಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾರೆ, ವೆಬ್‌ URLಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು RFC 2396ಯು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ: <scheme>://<authority><path>?<query>#<fragment>. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿ <authority> ಎಂಬುದು (www.example.comನಂತೆ) ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು <path> ಎಂಬುದು ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. <query> ಎಂಬುದನ್ನು ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ‍್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ (ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನ್‌ ಒಂದಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾದ ಪದಗಳು), ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವ ಪುಟ ಇದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, <fragment> ಎಂಬುದು ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರೌಸರ್‌ ಮೊದಲು ತೋರಿಸುವ ಪುಟದ ಭಾಗವನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ''www'' ನಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[wwwನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ]] (''double-u double-u double-u'' ). ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದನ್ನು ''dub-dub-dub'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅದಿನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿಲ್ಲ. [[ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಆಡಮ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಲೇಖಕ [[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ (1999) ಒಮ್ಮೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಯಾವ ಮೂಲ ಪದಗುಚ್ಛದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ, ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಂಡಿತೋ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪದಗುಚ್ಛವೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ World Wide Web ಮಾತ್ರ" ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಫ್ರೈ ಎಂಬಾತ ನಂತರ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ಗಳ "ಪಾಡ್‌ಗ್ರಾಮ್ಸ್‌" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ "wuh wuh wuh" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ. ಮ್ಯಾಂಡರೀನ್‌ ಎಂಬ [[ಚೀನಾದ]] ಅಧಿಕೃತ ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ''wàn wéi wǎng'' {{lang|zh|[[wikt:万维网|万维网]]}} ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಹೋಲುವಂತಿರುವ ಒಂದು [[ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ-ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಹೋಲಿಕೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ''ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌'' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದು ''www'' ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಯಾಮದ ಜಾಲ"<ref>{{cite web |url=http://us.mdbg.net/chindict/chindict.php?page=translate&trst=0&trqs=World+Wide+Web&trlang=&wddmtm=0 |title=MDBG Chinese-English dictionary - Translate |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಷಾಂತರವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗೂ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯ ವೆಬ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ''World Wide Web'' ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದಗಳಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪದದ ಮೊದಲಕ್ಷರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ದೊಡ್ಡಕ್ಷರವಾಗಿದ್ದು, ಪದಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/FAQ.html |title=Frequently asked questions by the Press - Tim BL |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> == ಗೌಪ್ಯತೆ == ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹಾಗೂ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಬಳಕೆದಾರರು, ವೆಬ್‌ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, [[ರಹಸ್ಯ ಪಾಲನೆ]]ಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಬಹುದು.<ref name="Bits">{{cite book|author=Hal Abelson, Ken Ledeen and Harry Lewis|title=Blown to Bits: Your Life, Liberty, and Happiness After the Digital Explosion |url=http://www.bitsbook.com/|date=April 14, 2008|isbn=0-13-713559-9|chapter=1–2|publisher=Addison Wesley|accessdate=November 6, 2008}}</ref> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅರ್ಧ-ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಜಾಲ]]ವೊಂದನ್ನು<ref>{{cite press release|title=Social Networking Explodes Worldwide as Sites Increase their Focus on Cultural Relevance|url=http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396|publisher=comScore|date=August 12, 2008|accessdate=November 9, 2008|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090204212650/http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396|url-status=dead}}</ref> ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ನೊಂದಿಗೇ ಬೆಳೆಯುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ಒಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು<ref>{{cite web|author=Amanda Lenhart and Mary Madden|title=Teens, Privacy & Online Social Networks|url=http://www.pewinternet.org/pdfs/PIP_Teens_Privacy_SNS_Report_Final.pdf|date=April 18, 2007|format=PDF|publisher=Pew Internet & American Life Project|accessdate=November 9, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070421100102/http://www.pewinternet.org/pdfs/PIP_Teens_Privacy_SNS_Report_Final.pdf|url-status=dead}}</ref> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ರೂಢಿಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರಬಹುದಾದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite video|people=Schmidt, Eric (Google)|date=October 20, 2008|title=Eric Schmidt at Bloomberg on the Future of Technology|url=https://www.youtube.com/watch?v=rD_x9LW5QRg|publisher=YouTube|location=New York, New York|accessdate=November 9, 2008|time=16:30}}</ref><ref>{{cite news|author=Nussbaum, Emily|title=Say Everything|url=http://nymag.com/news/features/27341/|date=February 12, 2007|work=New York|publisher=New York Media|accessdate=November 9, 2008}}</ref> U.S. ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ U.S.ಗೆ ಸೇರದ 70%ನಷ್ಟು ಶ್ರೋತೃವೃಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಪಾಲನೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು ರೂಪಿಸಲಾದ "ಪರಿವರ್ತನಾ ಸಾಧನಗಳ"<ref>{{cite news|author=Wortham, Jenna|title=Facebook Will Give Users More Control Over Who Sees What|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2009/07/01/facebook-will-give-users-more-control-over-who-sees-what/|publisher=The New York Times Company|date=July 1, 2009|accessdate=July 1, 2009}}</ref> (transition tools) ಒಂದು ಬೀಟಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿದ [[Facebook]] ಅಂದಾಜಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 20%ನಷ್ಟು ಜನರು ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಾಪನಾ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|author=Stone, Brad|title=Is Facebook Growing Up Too Fast?|url=https://www.nytimes.com/2009/03/29/technology/internet/29face.html?pagewanted=all|date=March 28, 2009|publisher=The New York Times}} ಮತ್ತು {{cite web|author=Lee Byron (Facebook)|title=The Road to 200 Million|url=https://www.nytimes.com/imagepages/2009/03/29/business/29face.graf01.ready.html|publisher=The New York Times|date=March 28, 2009|accessdate=April 2, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ನ್ನು ಬಳಸುವ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿರುವ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಜಾಲಗಳ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿರುವ, ಉದ್ಯಮದ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 60 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಗೌಪ್ಯತಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು.<ref name="conference">{{cite press release|title=30th International Conference of Data Protection and Privacy Commissioners|url=http://www.privacyconference2008.org/pdf/press_final_en.pdf|format=PDF|date=October 17, 2008|accessdate=November 8, 2008|archive-date=ಜುಲೈ 4, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090704101757/http://www.privacyconference2008.org/pdf/press_final_en.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿ]]ಗಾಗಿರುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು, ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref name="conference"/> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು [[ಕುಕಿಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಹೀರಾತಿನ ಜಾಲ]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|author=Cooper, Alissa|title=Browser Privacy Features: A Work In Progress|url=http://www.cdt.org/privacy/20081022_browser_priv.pdf|format=PDF|publisher=Center for Democracy and Technology|date=October 2008|accessdate=November 8, 2008}}</ref> ತಡೆಹಿಡಿಯಲು, ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಮೊರೆಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಅವರು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ [[ಸರ್ವರ್‌ ಲಾಗ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ವೆಬ್‌ ಸಂಕೇತ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|author=Joshua Gomez, Travis Pinnick, and Ashkan Soltani|title=KnowPrivacy|pages=8–9|date=June 1, 2009|url=http://www.knowprivacy.org/report/KnowPrivacy_Final_Report.pdf|format=PDF|publisher=University of California, Berkeley, School of Information|accessdate=June 2, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಅರಿವಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ, ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸೂಕ್ತ ಅಥವಾ ಯಥೋಚಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತೂ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ.<ref name="Weitzner">{{cite web|author=Daniel J. Weitzner, Harold Abelson, Tim Berners-Lee, Joan Feigenbaum, James Hendler, Gerald Jay Sussman|title=Information Accountability|url=http://hdl.handle.net/1721.1/37600|date=June 13, 2007|publisher=MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory|accessdate=November 6, 2008}}</ref> [[ಜಾಹೀರಾತಿನ]] ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಸೇವಾದಾರರ ಪೈಕಿ [[Yahoo!]] ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರರ ಕುರಿತಾದ ಬಹುತೇಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಅದರ ಸೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾಹಿರಾತುದಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಜಾಲದ ಸೈಟ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿತಿಂಗಳೂ ಸುಮಾರು 2,500 ಬಿಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. Yahoo!ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ [[MySpace]] ಕಂಪನಿಯು ಅದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, [[AOL]]–[[TimeWarner]], Google, [[Facebook]], [[Microsoft]], ಮತ್ತು [[eBay]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite news|author=Story, Louise and comScore|title=They Know More Than You Think|url=https://www.nytimes.com/imagepages/2008/03/10/technology/20080310_PRIVACY_GRAPHIC.html|format=JPEG|date=March 10, 2008}} ಇದರಲ್ಲಿ {{cite news|author=Story, Louise|title=To Aim Ads, Web Is Keeping Closer Eye on You|url=https://www.nytimes.com/2008/03/10/technology/10privacy.html|work=The New York Times|publisher=The New York Times Company|date=March 10, 2008|accessdate=March 9, 2008}}</ref> == ಭದ್ರತೆ == ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು [[ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸರಕನ್ನು]] ಹರಡಲು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಥವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. [[ಚಹರೆಯ ಕಳ್ಳತನ]], ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹದಂಥ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು, ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೈಬರ್‌ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="Ben-Itzhak" /> ವೆಬ್‌-ಆಧರಿತ ಇಂಥ ಘಾಸಿಕೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಭದ್ರತಾ ಕಳವಳಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|author=Christey, Steve and Martin, Robert A.|title=Vulnerability Type Distributions in CVE (version 1.1)|url=http://cwe.mitre.org/documents/vuln-trends/index.html|date=May 22, 2007|publisher=[[MITRE Corporation]]|accessdate=June 7, 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Symantec Internet Security Threat Report: Trends for July-December 2007 (Executive Summary)|publisher=Symantec Corp.|volume=XIII|pages=1–2|date=April 2008|url=http://eval.symantec.com/mktginfo/enterprise/white_papers/b-whitepaper_exec_summary_internet_security_threat_report_xiii_04-2008.en-us.pdf|format=PDF|accessdate=May 11, 2008|archive-date=ಜೂನ್ 25, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080625065121/http://eval.symantec.com/mktginfo/enterprise/white_papers/b-whitepaper_exec_summary_internet_security_threat_report_xiii_04-2008.en-us.pdf|url-status=dead}}</ref> ಮೀರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕುರಿತು [[ಗೂಗಲ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಹತ್ತು ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಪುಟವು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Google searches web's dark side|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6645895.stm|date=May 11, 2007|publisher=BBC News|accessdate=April 26, 2008}}</ref> ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌-ಆಧರಿತ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು [[ಸೋಫೊಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಅನುಸಾರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Sophos-Q1-2008">{{cite web|title=Security Threat Report|url=http://www.sophos.com/sophos/docs/eng/marketing_material/sophos-threat-report-Q108.pdf|format=PDF|date=Q1 2008|publisher=Sophos|accessdate=April 24, 2008}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ [[SQL ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌]] ದಾಳಿಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Security threat report|url=http://www.sophos.com/sophos/docs/eng/papers/sophos-security-report-jul08-srna.pdf|format=PDF|date=July 2008|publisher=Sophos|accessdate=August 24, 2008}}</ref> HTML ಮತ್ತು URIಗಳ ಮೂಲಕ [[ಕ್ರಾಸ್‌-ಸೈಟ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್‌]]ನಂಥ (XSS) ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು ಈಡಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇವು JavaScriptನ<ref name="FGHR">{{cite book|author=Fogie, Seth, Jeremiah Grossman, Robert Hansen, and Anton Rager|title=Cross Site Scripting Attacks: XSS Exploits and Defense|pages=68–69, 127|publisher=Syngress, Elsevier Science & Technology|url=http://www.syngress.com/book_catalog//SAMPLE_1597491543.pdf|format=PDF|date=2007|isbn=1597491543|accessdate=June 6, 2008}}</ref> ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದವು ಹಾಗೂ ಇಂಥ ಲಿಪಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವೆಬ್‌ 2.0 ಮತ್ತು Ajax [[ವೆಬ್‌ ಡಿಸೈನ್‌]]ನಂಥವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ದಾಳಿಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>{{cite web|author=O'Reilly, Tim|title=What Is Web 2.0|url=http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html|pages=4–5|date=September 30, 2005|publisher=O'Reilly Media|accessdate=June 4, 2008}} and AJAX web applications can introduce security vulnerabilities like "client-side security controls, increased attack surfaces, and new possibilities for Cross-Site Scripting (XSS)", in {{cite journal|author=Ritchie, Paul|title=The security risks of AJAX/web 2.0 applications|url=http://www.infosecurity-magazine.com/research/Sep07_Ajax.pdf|format=PDF|date=March 2007|journal=Infosecurity|publisher=Elsevier|accessdate=June 6, 2008|archive-date=ಜೂನ್ 25, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080625065122/http://www.infosecurity-magazine.com/research/Sep07_Ajax.pdf|url-status=dead}} which cites {{cite news|author=Hayre, Jaswinder S. and Kelath, Jayasankar|title=Ajax Security Basics|url=http://www.securityfocus.com/infocus/1868|publisher=SecurityFocus|date=June 22, 2006|accessdate=June 6, 2008|archive-date=ಮೇ 15, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080515114747/http://www.securityfocus.com/infocus/1868|url-status=dead}}</ref> ಇಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಅನುಸಾರ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 70%ನಷ್ಟು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು XSS ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|author=Berinato, Scott|title=Software Vulnerability Disclosure: The Chilling Effect|url=http://www.csoonline.com/article/221113|work=CSO|page=7|publisher=CXO Media|date=January 1, 2007|accessdate=June 7, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 18, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080418072230/http://www.csoonline.com/article/221113|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು ಅತಿ ಎನ್ನಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿವೆ. 9/11ರ ಅವಘಡದ ನಂತರದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು<ref>{{cite news|author=Prince, Brian|title=McAfee Governance, Risk and Compliance Business Unit|url=http://www.eweek.com/c/a/Security/McAfee-Governance-Risk-and-Compliance-Business-Unit/|work=eWEEK|publisher=Ziff Davis Enterprise Holdings|date=April 9, 2008|accessdate=April 25, 2008}}</ref> ಈಡೇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[McAfee]]ಯಂಥ ಬೃಹತ್ ಭದ್ರತಾ ಸೇವಾ-ಮಾರಾಟಗಾರ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹಾಗೂ ಅನುಸರಣೆಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ ಮತ್ತು [[Finjan]]ನಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪನಿಗಳು, ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಮೂಲವು ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ನಿಜಾವಧಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ತನಿಖೆಯ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿವೆ.<ref name="Ben-Itzhak">{{cite news|author=Ben-Itzhak, Yuval|title=Infosecurity 2008 - New defence strategy in battle against e-crime|url=http://www.computerweekly.com/Articles/2008/04/18/230345/infosecurity-2008-new-defence-strategy-in-battle-against.htm|work=ComputerWeekly|publisher=Reed Business Information|date=April 18, 2008|accessdate=April 20, 2008}}</ref> ಉದ್ಯಮಗಳು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೆಚ್ಚದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ<ref>{{cite news|author=Preston, Rob|title=Down To Business: It's Past Time To Elevate The Infosec Conversation|url=http://www.informationweek.com/news/security/client/showArticle.jhtml?articleID=207100989|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=April 12, 2008|accessdate=April 25, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414031843/http://www.informationweek.com/news/security/client/showArticle.jhtml?articleID=207100989|url-status=dead}}</ref> ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯವಹಾರದ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಜಾರಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ "ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಸರ್ವತ್ರತೆಯನ್ನು" ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಜಾಲಗಳನ್ನು ಇಂದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ನೂರಾರು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.<ref>{{cite news|author=Claburn, Thomas|title=RSA's Coviello Predicts Security Consolidation|url=http://www.informationweek.com/news/security/showArticle.jhtml?articleID=197003826|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=February 6, 2007|accessdate=April 25, 2008|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090207091418/http://www.informationweek.com/news/security/showArticle.jhtml?articleID=197003826|url-status=dead}}</ref> ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಬಳಕೆದಾರರು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಉತ್ತಮ ಎಂದು [[ಜೋನಾಥನ್‌ ಝಿಟ್ರೈನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|first= Carolyn|last= Duffy Marsan|title= How the iPhone is killing the 'Net|url= http://www.networkworld.com/news/2008/040908-zittrain.html|work= Network World|publisher= IDG|date= April 9, 2008|accessdate= April 17, 2008|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080414043829/http://www.networkworld.com/news/2008/040908-zittrain.html|url-status= dead}}</ref> == ಮಾನದಂಡಗಳು == {{Main|Web standards}} ಅನೇಕ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, ಅಂತರಜಾಲ ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಗ್ಗುಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುತೇಕ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ನೇತೃತ್ವದ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ]]ನಿಂದ (W3C) ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಟಾಸ್ಕ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌]] (IETF) ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: * [[ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆಗಳಿಗಾಗಿ]], ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[HTML]] ಮತ್ತು [[XHTML]]ಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ W3Cಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. ಇವು [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಸಂರಚನೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. * [[ಶೈಲಿಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗಾಗಿ]] (stylesheets), ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[CSS]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ W3Cಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. * [[ಎಕ್ಮಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ, [[ECMAScript]] ಕುರಿತಾಗಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[JavaScript]]ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ). * [[ದಸ್ತಾವೇಜು ಉದ್ದೇಶದ ಮಾದರಿ]]ಯ ಕುರಿತು W3Cಯು ನೀಡಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ಗಾಗಿರುವ ಇತರ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ, ಆದರೆ ಇವಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: * Uniform Resource Identifier (URI): ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಂಥ ಆಕರಗಳನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದು. URLಗಳೆಂದೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ URIಗಳು, IETFಯ RFC 3986 / STD 66ನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: ''Uniform Resource Identifier (URI): Generic Syntax'' ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ [[URI ಯೋಜನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು]]-ವಿವರಿಸುವ [[RFCಗಳು]]; * ''ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ (HTTP)'', ವಿಶೇಷವಾಗಿ RFC 2616ಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ: ''HTTP/1.1'' ಮತ್ತು RFC 2617: ಬ್ರೌಸರ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ''HTTP Authentication'' ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ. == ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಿಕೆ == {{Main|Web accessibility}} ದೃಷ್ಟಿಯ, ಶ್ರವಣದ, ದೈಹಿಕ, ಮಾತಿನ, ಅರಿವಿನ, ಅಥವಾ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ [[ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ]]ಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವೆಬ್‌ಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೈ ಮುರಿತದಂಥ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ವೃದ್ಧಜೀವಿಗಳಿಗೂ ವೆಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ್ಯತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="WAI">{{cite web|title=Web Accessibility Initiative (WAI)|url=http://www.w3.org/WAI/l|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸಂಹವನ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೀಡಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು [[ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವ]]ನ್ನು ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Developing a Web Accessibility Business Case for Your Organization: Overview|url=http://www.w3.org/WAI/bcase/Overviewl|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಈ ಕುರಿತು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ವೆಬ್‌ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ವೆಬ್‌ನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ.<ref name="WAI" /> ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ]]ಯನ್ನು ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಮಾಡಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Legal and Policy Factors in Developing a Web Accessibility Business Case for Your Organization|url=http://www.w3.org/WAI/bcase/pol|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}</ref> W3Cಯ [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯ ಉಪಕ್ರಮ]]ದಲ್ಲಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವು ಸರಳವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ನೆರವಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಥವಾ ಬಳಸದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="WAI" /><ref>{{cite web|title=Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) Overview|url=http://www.w3.org/WAI/intro/wcag.php|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}</ref> == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ == ವೆಬ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳು, ಲಿಪಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಎಂದು W3Cಯ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ]]ದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Internationalization (I18n) Activity|url=http://www.w3.org/International/|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> 2004 ಅಥವಾ 2005ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ [[ಯೂನಿಕೋಡ್‌]] (Unicode), ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ASCII]] ಹಾಗೂ Western European ಶೈಲಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ದಾಟಿಕೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ [[ಅಕ್ಷರ ಸಂಕೇತೀಕರಣ]] ಶೈಲಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref>{{cite news|author=Davis, Mark|title=Moving to Unicode 5.1|url=http://googleblog.blogspot.com/2008/05/moving-to-unicode-51.html|date=April 5, 2008|publisher=Google|accessdate=April 10, 2009}}</ref> RFC 3986ಯು ಮೂಲತಃ US-ASCIIನ ಒಂದು ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿನ [[URI]]ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಾಗಲು ಆಕರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. RFC 3987 ಸ್ವರೂಪವು ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ -[[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಕ್ಷರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ]] (ಯೂನಿವರ್ಸಲ್‌ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ ಸೆಟ್‌) ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ- ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಒಂದು ಆಕರವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ [[IRI]]ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite press release|title=World Wide Web Consortium Supports the IETF URI Standard and IRI Proposed Standard|url=http://www.w3.org/2004/11/uri-iri-pressrelease.html|date=January 26, 2005|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> == ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು == 2001ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು ಎನ್ನಬಹುದಾದ 550 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾದ ವೆಬ್‌ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ [[ಆಳವಾದ ವೆಬ್‌ ಸ್ವರೂಪ]]ದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.brightplanet.com/resources/details/deepweb.html |title=The 'Deep' Web: Surfacing Hidden Value |publisher=Brightplanet.com |date= |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080404044203/http://www.brightplanet.com/resources/details/deepweb.html |url-status=dead }}</ref> 2,024 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.netz-tipp.de/languages.html |title=Distribution of languages on the Internet |publisher=Netz-tipp.de |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಸಂಬಂಧಿಸಿ 2002ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇದುವರೆಗಿನ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು ಅದರ ಪಾಲು 56.4%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳು ಜರ್ಮನ್‌ (7.7%), ಫ್ರೆಂಚ್‌ (5.6%), ಮತ್ತು ಜಪಾನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ (4.9%) ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 75 ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ ಶೋಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 2005ರ ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವೆಬ್‌]]ನಲ್ಲಿನ 11.5 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |author=Alessio Signorini |url=http://www.cs.uiowa.edu/~asignori/web-size/ |title=Indexable Web Size |publisher=Cs.uiowa.edu |date= |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090413074501/http://www.cs.uiowa.edu/~asignori/web-size/ |url-status=dead }}</ref> {{As of|2009|3}}ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವೆಬ್‌ ಕಡೇಪಕ್ಷ 25.21 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.worldwidewebsize.com/ |title=The size of the World Wide Web |publisher=Worldwidewebsize.com |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> 2008ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು, ಗೂಗಲ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಾದ ಜೆಸ್ಸೆ ಆಲ್ಪರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ನಿಸಾನ್‌ ಹಜಾಜ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, [[ಗೂಗಲ್‌ ಶೋಧಕಾರ್ಯ]]ವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 109.5 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ{{As of|2009|5}} ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ URLಗಳನ್ನು<ref>{{cite web |url=http://googleblog.blogspot.com/2008/07/we-knew-web-was-big.html |title=We knew the web was big... |accessdate= |last=Alpert |first=Jesse |coauthors=Hajaj, Nissan |date=July 25, 2008 |work=The Official Google Blog |publisher=}}</ref> ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="NI">{{cite web|title=Domain Counts & Internet Statistics|url=http://www.domaintools.com/internet-statistics/|publisher=Name Intelligence|accessdate=May 17, 2009|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 1, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091101200248/http://www.domaintools.com/internet-statistics/|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ 74%ನಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಅಥವಾ ಇತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, <code>.com</code> [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ಡೊಮೈನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="NI"/> == ವೇಗದ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯಗಳು == [[ಅಂತರಜಾಲ]]ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿನ [[ದಟ್ಟಣೆ]]ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ [[ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿ]]ಯು ಒಂದು ನಿಕೃಷ್ಟಾರ್ಥದ ಪದದ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. World Wide Webನ್ನು ''World Wide Wait'' ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=World Wide Wait|url=http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=world+wide+wait|work=TechEncyclopedia|publisher=United Business Media|accessdate=April 10, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410010101/http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=world+wide+wait|url-status=dead}}</ref> ಅಂತರಜಾಲದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಷಯವು, ಉನ್ನತವರ್ಗದ [[ಸಮಾನಸ್ಕಂದ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು [[QoS]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. [[World Wide Wait]]ನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳನ್ನು [[W3C]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{cite web|author=Khare, Rohit and Jacobs, Ian|title=W3C Recommendations Reduce 'World Wide Wait'|url=http://www.w3.org/Protocols/NL-PerfNote.html|date=1999|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಮಾಣಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * 0.1 ಸೆಕೆಂಡ್‌ (ಸೆಕೆಂಡೊಂದರ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗ). ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿ. ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯು ಬಳಕೆದಾರನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. * 1 ಸೆಕೆಂಡ್‌. ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಮಯ. 1 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗೆ ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. * 10 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳು. ಒಪ್ಪಲಾಗದ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿ. ಬಳಕೆದಾರನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನು ಸದರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. == ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌(Caching) == ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಳಕೆದಾರನೊಬ್ಬನು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ವೆಬ್‌ ಪುಟವೊಂದಕ್ಕೆ ಮರುಭೇಟಿಯಿತ್ತರೆ, ಪುಟದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮೂಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದಲೇ ಮರು-ಗಳಿಸಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಳಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಳಳೀಯ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮರೆಮಾಡಿಡು]]ತ್ತವೆ. ಬ್ರೌಸರ್‌ ಒಂದರಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ HTTP ಕೋರಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡೆಯ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ನ ನಂತರದ ಬದಲಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾರ್ಡ್‌ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಿಟ್ಟಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಮರುಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲಿನ ವೆಬ್‌ ದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಮರೆಮಾಡಿಡುವ ಅಥವಾ "ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌" ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿ ಕಡತಕ್ಕೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಡತವು ಚಿತ್ರ, [[ಶೈಲಿಸಂಗ್ರಹ]], [[JavaScript]], HTML, ಅಥವಾ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಒದಗಿಸುವ ಇತರ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೂಲ ಆಕರಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. CSS ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು JavaScriptನಂಥ ಆಕರಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡತಗಳಿಗೆ ಸಂಕಲಿಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮರೆಮಾಡಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಟದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಡಬಲ್ಲ ಅಂತರಜಾಲದ ಇತರ ಘಟಕಗಳೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಒಬ್ಬನಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ [[ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳು]] ಆಗಾಗ ಮರೆಮಾಡಿಡುತ್ತವೆ. (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: [[ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಸರ್ವರ್]]‌). Google ಅಥವಾ [[Yahoo!]]ಗಳಂಥ ಕೆಲವೊಂದು [[ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಅಂತರ್ಗತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಕಡತಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರು-ಕಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಚಲನಶೀಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು, ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಾಪಸ್‌ ಕಳಿಸಲಾದ HTTP ಹೆಡರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಂಥ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಪುಟಗಳು ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಅಂತರಜಾಲದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ತಾಣಗಳು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ. [[HTTP]] 'GET' ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪವೊಂದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದತ್ತಾಂಶವು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇತರ ಷರತ್ತುಗಳು ಈಡೇರಿದಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ; 'POST' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾಂಶವು POSTedಗೆ ಈಡಾದ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Portal|Internet|Crystal_Clear_app_browser.png}} {{colbegin|colwidth=30em}} * [[ಡೀಪ್‌ ವೆಬ್‌]] * [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌]] * [[ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ ಮೀಡಿಯಾ]] * [[Web 1.0]] * [[Web 2.0]] * [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ]] * [[ವೆಬ್‌ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] * [[ವೆಬ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ]] * [[ವೆಬ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ]] * [[ವೆಬ್‌ ವಿಜ್ಞಾನ]] * [[ವೆಬ್‌ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನು]] * [[ವೆಬ್‌ ಸೇವೆಗಳು]] * [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ]] {{colend}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಆಕರಗಳು == * {{cite paper | author=Fielding, R.; Gettys, J.; Mogul, J.; Frystyk, H.; Masinter, L.; Leach, P.; Berners-Lee, T. | title=Hypertext Transfer Protocol — HTTP/1.1 | publisher=Information Sciences Institute | date=June 1999 | version=Request For Comments 2616 | url=ftp://ftp.isi.edu/in-notes/rfc2616.txt | access-date=2010-01-28 | archive-date=2009-11-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091122170612/ftp://ftp.isi.edu/in-notes/rfc2616.txt | url-status=dead }} * {{cite paper | author=Berners-Lee, Tim; Bray, Tim; Connolly, Dan; Cotton, Paul; Fielding, Roy; Jeckle, Mario; Lilley, Chris; Mendelsohn, Noah; Orchard, David; Walsh, Norman; Williams, Stuart | title=Architecture of the World Wide Web, Volume One | publisher=W3C | date=December 15, 2004 | version=Version 20041215 | url=http://www.w3.org/TR/webarch/}} * {{cite web | author=Polo, Luciano | title=World Wide Web Technology Architecture: A Conceptual Analysis | publisher= | year=2003 | work=New Devices | url=http://newdevices.com/publicaciones/www/ | dateformat=mdy | accessdate=July 31, 2005 | archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2005 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050826212532/http://newdevices.com/publicaciones/www/ | url-status=dead }} * {{cite web | author=Skau, H.O. | title=The World Wide Web and Health Information | publisher= | year=March 1990 | work=New Devices | url=http://newdevices.com/publicaciones/www/ | dateformat=mdy | accessdate=1989 | archive-date=2005-08-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050826212532/http://newdevices.com/publicaciones/www/ | url-status=dead }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikibooks|Nets, Webs and the Information Infrastructure}} * [http://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/ ಮೊದಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] * [http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ ಅಂತರಜಾಲದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು: ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226054950/http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ |date=2009-02-26 }} * [http://www.livinginternet.com/w/w.htm ಲಿವಿಂಗ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌] ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅಂತರಜಾಲದ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಇತಿಹಾಸ. * {{dmoz|Computers/Internet/Web_Design_and_Development|Web Design and Development}} * [http://www.w3.org/ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ] * [http://www.worldwidewebsize.com/ World Wide Web Size] ದಿನಂಪ್ರತಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಗಾತ್ರ. * [http://tofocus.info/english-internet-population.php ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201124939/http://tofocus.info/english-internet-population.php |date=2010-12-01 }} ` {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವ-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ನಡುವಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಗ್ರ ಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:1989ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹೊಸ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯ]] bly4sz11youf2qhg8s1m1tyydxfl8ty 0 23026 1372253 1364133 2026-04-27T21:38:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372253 wikitext text/x-wiki {{Article issues|article=February 2010|refimprove=August 2009|original research=August 2009}} {{For|the 2005 film|V for Vendetta (film)}} {{Infobox comic book title <!--Wikipedia:WikiProject Comics-->|title=V for Vendetta|comic_color=background:#c0c0c0|image=|imagesize=180|caption=''V for Vendetta'' collected edition cover, art by [[David Lloyd (comic artist)|David Lloyd]]|publisher='''UK'''<br />[[Quality Communications|Quality Comics]]<br />'''USA'''<br />[[Vertigo (DC Comics)|Vertigo]] <small>([[DC Comics]])</small><br />'''France'''<br />[[Delcourt (publisher)|Delcourt]]|format=[[Limited series]]|schedule=|date=March [[1982 in comics|1982]]-May 1989|issues=10|Anarch=first|Mystery=y|PostApoc=y|Superhero=y|multigenre=y|main_char_team=[[V (comics)|V]]<br />[[Evey Hammond]]<br />Eric Finch|past_current_color=background:#ff9275|writers=[[Alan Moore]]|artists=[[David Lloyd (comic artist)|David Lloyd]]|pencillers=David Lloyd<br />Tony Weare|inkers=David Lloyd<br />Tony Weare|letterers=Steve Craddock|colorists=[[Steve Whitaker]]<br />Siobhan Dodds<br />David Lloyd|editors=Karen Berger<br />Scott Nybakken|creative_team_month=|creative_team_year=|creators=Alan Moore<br />David Lloyd|TPB=Softcover|ISBN=0-930289-52-8|TPB1=Hardcover|ISBN1=0-930289-52-8|subcat=Warrior|sort=V for Vendetta}} '''''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ''' ಎಂಬುದು ಹತ್ತು-ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಒಂದು [[ಸಚಿತ್ರ ಹಾಸ್ಯ-ಪುಸ್ತಕ]] ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌]] ಬರೆದಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 1980ರ ದಶಕದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಸುಮಾರು 1990ರ ದಶಕದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭವಿಷ್ಯದ [[ನರಕರೂಪ]]ದ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು "[[V]]" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಓರ್ವ ನಿಗೂಢ [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ]]ಯು, ತನಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಜನರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವ [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವದ]] ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವದ ಬಹುಭಾಗವು ನಾಶವಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಸೀಮಿತ [[ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಲಿರುವ ತೀರ ಸನಿಹದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದನ್ನು ಈ ಸರಣಿಯು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಭವಿಷ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, "[[ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು [[ಬಲಪಂಥೀಯ]] ಪಕ್ಷವು ಆಡಳಿತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌]] ಮುಖವಾಡವೊಂದನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ "V" ಎಂಬ ಈ ಅರಾಜಕತೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯು, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ, ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಂದೋಲನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಇದರ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ವೊಂದನ್ನು [[ವಾರ್ನರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. == ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಇತಿಹಾಸ == [[ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ವಾರಿಯರ್‌]]'' ಎಂಬ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ [[1982]] ಮತ್ತು 1985ರ ನಡುವಣ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮೂಲತಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿತು; ''ವಾರಿಯರ್‌‌'' ನ 26 ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮುಖಪುಟಗಳು ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು. 1985ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು ''ವಾರಿಯರ್‌‌‌'' ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದಾಗ (ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಅಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿ ಉಳಿದವು), ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತಮಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಮೂರ್‌ ಮತ್ತು ಲಾಯ್ಡ್‌ರ ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. 1988ರಲ್ಲಿ DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಹತ್ತು-ಸಂಚಿಕೆಯ ಸರಣಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ''ವಾರಿಯರ್‌'' ಕಥೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮರುಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಆ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಸಂಚಿಕೆ #7ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹೊಸ ಕಥಾಸಾಮಗ್ರಿಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ''ವಾರಿಯರ್‌‌‌'' ನ #27 ಮತ್ತು #28ನೇ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ("ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌") ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ [[ಟೋನಿ ವಿಯರ್‌]] ಇತರ ಎರಡು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿಗೂ ("ವ್ಯಾಲರೀ" ಮತ್ತು "ದಿ ವೆಕೇಷನ್‌") ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಣಿಯಾದ್ಯಂತ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ವೈಟೇಕರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸಿಯೋಭಾನ್‌ ಡಾಡ್ಸ್‌]] ಎಂಬಿಬ್ಬರು [[ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ]]ರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೂರ್‌ನ "ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದಿ ಪೈಂಟೆಡ್‌ ಸ್ಮೈಲ್‌" ಎಂಬ ಲಘುಲೇಖನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಅನುಕ್ರಮ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಆಚೆಗಿದ್ದ ಎರಡು "ಉಪಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು" ಒಳಗೊಂಡ ಸರಣಿಯು ನಂತರ ಒಂದು [[ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕಾಗದ ಕವಚದ ಪುಸ್ತಕ]]ವಾಗಿ ಸಂಕಲಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು [[US]]ನಲ್ಲಿ DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ವರ್ಟಿಗೋ]] ಇಂಪ್ರಿಂಟ್‌ನಿಂದಲೂ (ISBN 0-930289-52-8), UKಯಲ್ಲಿ [[ಟೈಟನ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌‌‌‌]]ನಿಂದಲೂ (ISBN 1-85286-291-2) ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. === ಹಿನ್ನೆಲೆ === ''ವಾರಿಯರ್‌‌'' ನಲ್ಲಿನ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಗಾಗಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ ನೀಡಿದ ಚಿತ್ರಗೆಲಸವು ಮೂಲತಃ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬಣ್ಣದ ಬಳಪಗಳಲ್ಲಿ "ಬಣ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದ" ಚಿತ್ರಗೆಲಸವನ್ನು DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ರೂಪಾಂತರವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗೆಲಸವು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದುದಾಗಿಯೂ, ಆದರೆ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ತುಂಬಾ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿತು ಎಂದು ಲಾಯ್ಡ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ( ಆದರೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಕುರಿತು ''ವಾರಿಯರ್‌'' ಪ್ರಕಾಶಕ ಡೆಝ್‌ ಸ್ಕಿನ್‌ ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಸದರಿ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯನ್ನು ತಾನು ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನಲ್ಲೇ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ''ವಾರಿಯರ್‌'' ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಾನೆಂದೂ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಾನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು). [[ಚಿತ್ರ:Warrior19.jpg|190px|thumb|left|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಬಲಪಂಥೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರ ನಡುವಿನ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕದ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾರಿಯರ್‌ ಸಂಚಿಕೆ #19ರ ಮುಖಪುಟ.]] ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ''ದಿ ಡಾಲ್‌'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯೊಂದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದನ್ನು ಮೂರ್‌ ಆಕರವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆತ ತನ್ನ 22ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ [[DC ಥಾಮ್ಸನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ. "ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದಿ ಪೈಂಟೆಡ್‌ ಸ್ಮೈಲ್‌"ನಲ್ಲಿ<ref name="Smile">{{cite journal|title=Behind the Painted Smile|author=[[Alan Moore|Moore, Alan]]|journal=Warrior|issue=17|year=1983}}</ref> ಮೂರ್‌ ಈ ಕುರಿತು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಿ, ಓರ್ವ "[[ಲೈಂಗಿಕವ್ಯತ್ಯಯದ]] [[ಭಯೋತ್ಪಾದಕ]]"ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು DC ಥಾಮ್ಸನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹೇಳಲಾದಂತೆ, ''ವಾರಿಯರ್‌'' ಸಂಪಾದಕ [[ಡೆಝ್‌ ಸ್ಕಿನ್‌]] ಕಲಾವಿದ ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ರಹಸ್ಯದ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮೂರ್‌ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://www.ninthart.com/display.php?article=867|title=Headspace: Inside The Mindscape Of Alan Moore|author=Brown, Adrian|year=2004|work=Ninth Art|format=http|accessdate=2006-04-06}}</ref>. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತಮ್ಮ UKಯ ಅದ್ಭುತ ದೃಷ್ಟಾಂತವಾದ ನೈಟ್‌-ರೇವನ್‌ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿರುವ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಲು ಅವನು ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ನೈಟ್‌-ರೇವನ್‌ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಿಗೂಢವಾದ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಾಂತಿಪಾಲಕನೊಬ್ಬನೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬರಹಗಾರ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ನನ್ನು ಲಾಯ್ಡ್‌ ಕೇಳಿಕೊಂಡ, ಮತ್ತು ಅವರ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ 1930ರ ದಶಕದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸನಿಹದ ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಕಥೆಯು ಚಲಿಸಿತು. ಕಥೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಪಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು; ನೈಟ್‌-ರೇವನ್‌ನ ಒಂದು "ವಾಸ್ತವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ" ದರೋಡೆಕೋರ-ಪೀಳಿಗೆಯ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಆ ಪಾತ್ರವು ಪರಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮೊದಲಿಗೆ ತಾನು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವದ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೇಳುವ ಓರ್ವ ಆರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ, ನಂತರ ಓರ್ವವೀರೋಚಿತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾದ. 1960ರ ದಶಕದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕ]] ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಸಾಹಸದ-ಚಿತ್ರಸರಣಿಯಾಗಿ ಸದರಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೂರ್‌ ಮತ್ತು ಲಾಯ್ಡ್‌ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಹಿಂದೆ ಬರಹಗಾರ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ಹೌಸ್‌‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ''[[ನೈಟ್‌ ರೇವನ್‌]]'' ಎಂಬ [[UKಯ ಅದ್ಭುತ ದೃಷ್ಟಾಂತದ]] ಚಿತ್ರಸರಣಿಯಿಂದಲೂ ಸದರಿ ಸರಣಿಯು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಗ್ರಹಾಂ ಮಾರ್ಷ್‌ ಊಟಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕ ಡೆಝ್‌ ಸ್ಕಿನ್‌ಗೆ "ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊಳೆಯಿತಾದರೂ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ. ಆಗ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, "ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ"ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "V" ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತುನೀಡಿದಂತಾಯಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸೂಪರ್‌ಹೀರೋ]]ನ ಬಾಹ್ಯರೂಪವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ ನಂತರ, [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌‌‌]]ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ Vಯನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಕಥೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನೊಳಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ತರಬೇಕೆಂದು ತಾನು ಬಯಸಿದ್ದನೋ ಅದರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೋರ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಹಾಗೂ "ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದಿ ಪೈಂಟೆಡ್‌ ಸ್ಮೈಲ್‌"ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ: <blockquote> [[ಆರ್ವೆಲ್‌]]. [[ಹಕ್ಸ್ಲಿ]]. [[ಥಾಮಸ್‌ ಡಿಷ್‌]]. ''[[ಜಡ್ಜ್‌ ಡ್ರೆಡ್‌]]''. [[ಹರ್ಲಾನ್‌ ಎಲಿಸನ್‌]]ನ ''[["ರಿಪೆಂಟ್‌, ಹರ್ಲೆಕ್ವಿನ್‌!"]] '' ಇದೇ ಲೇಖಕನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ಸೆಡ್‌ ದಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್‌ಮನ್‌]]'', ''[[ಕ್ಯಾಟ್‌ಮನ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಪವರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಸಿಟಿ ಅಟ್‌ ದಿ ಎಡ್ಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌]]''. [[ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌‌]]ನ ''[[ಡಾ. ಫೈಬ್ಸ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಥಿಯೇಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಲಡ್‌]]''. [[ಡೇವಿಡ್‌ ಬೋವೀ]]. ''[[ದಿ ಷ್ಯಾಡೋ]]''. ''[[ನೈಟ್‌ ರೇವನ್‌]]''. ''[[ಬ್ಯಾಟ್‍ಮ್ಯಾನ್]]'' ''[[ಫ್ಯಾರೆನ್‌ಹೀಟ್‌ 451]]''. [[ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌]] ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ನ ಬರಹಗಳು. [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್‌]] ಎಂಬಾತನ "[[:Image:Europe After the Rain.jpg|ಯುರೋಪ್‌ ಆಫ್ಟರ್‌ ದಿ ರೇನ್‌]]" ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕೃತಿ. [[ಥಾಮಸ್ ಪಿಂಕೊನ್]] [[ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ]] ಪರಿಸರ. ''[[ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್‌]]''. [[ರಾಬಿನ್‌ ಹುಡ್‌]]. [[ಡಿಕ್‌ ಟರ್ಪಿನ್‌]]...<ref name="Smile"/> </blockquote> [[ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಥ್ಯಾಚರ್‌‌]]ಳ [[ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್‌]] ಸರ್ಕಾರವು "[[1983"ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಸೋಲಲಿದೆ", ಮತ್ತು ನಂತರ ಬರಲಿರುವ [[ಮೈಕೇಲ್‌ ಫೂಟ್]]‌-ನೇತೃತ್ವದ [[ಲೇಬರ್‌]] ಸರ್ಕಾರವು [[ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಮಾಣು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ]]ದೆಡೆಗೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಸೀಮಿತವಾದ [[ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಾಯವಾಗದೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂರ್‌ ಆಧಾರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, 1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವೂ ಸದರಿ ಕೃತಿಯ<ref name="Annotation">{{cite web|url=http://madelyn.utahunderground.net/vendetta/vendetta1.html|title=Introduction|author=Boudreaux, Madelyn|year=1994|work=An Annotation of Literary, Historic and Artistic References in Alan Moore's Graphic Novel, "V for Vendetta"|accessdate=2006-04-06|archive-date=2006-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20060308001244/http://madelyn.utahunderground.net/vendetta/vendetta1.html|url-status=dead}}</ref> ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ-ನಂತರದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ್ನು ಬಲಪಂಥೀಯರು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮೂರ್‌ ಭಾವಿಸಿದ.<ref name="Smile"/> ಮೂರ್‌ನ ಭವಿಷ್ಯ ಘಟನಾವಳಿಯು ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡಲ್ಪಡದೆ ಅಥವಾ ಅಪರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. DC ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸದರಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಹೀಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದ: <blockquote> ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೆಡೆಗೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ, ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ ಗುರಿತಪ್ಪಿದ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಘರ್ಷಣೆಯಷ್ಟು ಅತಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿರುವ ಏನೋ ಒಂದನ್ನು ಇದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಕೃತ್ರಿಮತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು... 1982ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿನ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್‌ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಲಿನಿಂದ ಕಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಬಹುಭಾಗವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸರಳ ಅಂಶವು, [[ಕೇಡುಸೂಚಿಸುವ ಕಣಿಗಾರ]]ರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ವಿಪತ್ಸೂಚಕ ಭವಿಷ್ಯಕಾರರಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.<ref> ಮೂರ್‌, ಅಲನ್‌, ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌. ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: [[DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌]], 1990.</ref> </blockquote> ''ದಿ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಜರ್ನಲ್‌‌'' ನ 1999ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಸಂಚಿಕೆಯು "ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ 100 (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಭಾಷೆ) ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳ" ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದು ಜನಮತಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾಗ, ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ 83ನೇ ಸ್ಥಾನವು ಸಿಕ್ಕಿತು. == ಕಥಾವಸ್ತು == 1997ರ ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು [[ಲಂಡನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ, ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಮತ್ತು "V" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ನಿಗೂಢವಾದ ಛದ್ಮವೇಷದ ಆಕೃತಿಯೊಂದು [[ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌]] ಎಂಬ ಕಿರಿಯ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಆರಕ್ಷಕ ಗುಪ್ತಚಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಿಂದ ("ಫಿಂಗರ್‌ಮೆನ್‌" ಎಂದು ಅವರು ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ) ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. [[ವೈಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡಿ ಅವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫಿಂಗರ್‌ಮೆನ್‌ ಗುಂಪಿನ ಬಹುಪಾಲು ಜನರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಎವೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಚಾವಣಿಯ ಹೊರಮೇಲ್ಮೈಗೆ V ಮುಂದಡಿಯಿಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ 1605ರ ವಿಫಲಗೊಂಡ [[ಗನ್‌ಪೌಡರ್‌ ಪಿತೂರಿ]]ಯನ್ನು ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ ಅರಮನೆ]]ಯೊಳಗೆ ಬಾಂಬ್‌ ಒಂದನ್ನು ಆಸ್ಫೋಟಿಸುತ್ತಾನೆ. "ದಿ ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿ" ಎಂದು ತಾನು ಕರೆಯುವ, ತನ್ನ ರಹಸ್ಯ ಭೂಗತ ಅಡಗುದಾಣಕ್ಕೆ ಎವೆಯನ್ನು V ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. V ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಎವೆ ತನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ. 1980ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ [[ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ]]ವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಲಪಂಥೀಯ]] [[ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು, ಅದಾದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರು ಆಕೆಯ ತಂದೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ರಾಜಕೀಯ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎವೆ V ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. Vಯ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ಕುರಿತು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈತ "ದಿ ನೋಸ್‌" ಎಂಬ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಆರಕ್ಷಕ ಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದು, ಓರ್ವ ಅನುಭವಸ್ಥ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಿಶ್ಚಿತಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಓದುಗರು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಫೇಟ್‌ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕನಾದ [[ಆಡಂ ಸುಸಾನ್‌]]; ಫಿಂಚ್‌ನ ಪಾಲುದಾರನಾದ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಸ್ಟೋನ್; "ದಿ ಫಿಂಗರ್‌" ಎಂಬ [[ರಹಸ್ಯ ಆರಕ್ಷಕ]] ದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್; "ದಿ ಐ" ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಕಣ್ಗಾವಲು ಶಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಹೇಯರ್‌; "ದಿ ಇಯರ್‌" ಎಂಬ ಶ್ರವ್ಯ ಕಣ್ಗಾವಲು ಶಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಎಥೆರಿಡ್ಜ್‌; ಮತ್ತು ಬಿತ್ತರಿಸುವಿಕೆಯ [[ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆ]]ಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ, "ದಿ ಮೌತ್‌" ಶಾಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಜರ್‌ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌. ನಂತರ [[ಓಲ್ಡ್‌ ಬೇಲಿ]]ಯನ್ನು (ಲಂಡನ್ನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು) ಸಿಡಿಸಿ ಹಾರಿಸುವ V, ಪಕ್ಷದ ಮೂವರು ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾವು ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಪವಾದವನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲೆಂದು ಅವರನ್ನು ಆತ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಫೇಟ್‌ನ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ" ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ, [[ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆ]] ಪ್ರಸಾರಕರ್ತನಾದ ಲೆವಿಸ್‌ ಪ್ರೊಥೆರೊ; ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಓರ್ವ [[ಶಿಶುಕಾಮಿ]] ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಬಿಷಪ್‌ ಆಂಟನಿ ಲಿಲಿಮನ್; ಮತ್ತು ಫಿಂಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯೆಯಾದ ಡೇಲಿಯಾ ಸರಿಡ್ಜ್‌ ಇವರೇ ಆ ಮೂವರು ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೊಥೆರೊನ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬೊಂಬೆಯ-ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅವನ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವನನ್ನು V ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಸೈನೈಡ್-ಬೆರೆಸಿದ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಪ್ರಭುಭೋಜನ ಸಂಸ್ಕಾರ</span>ದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ-ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತ ಲಿಲಿಮನ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ (ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನು ಸರಿಡ್ಜ್‌ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಆಕೆಗೆ ಒಂದು ನೋವಿಲ್ಲದ ಸಾವಿನ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ). ಸರಿಡ್ಜ್‌ಳನ್ನು V ಕೊಲ್ಲುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, Vಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಸಹ [[ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌]] ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಸೆರೆಶಿಬಿರ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಫಿಂಚ್‌, Vಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ಳ ಮನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ Vಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಂದು ತನ್ನ ಬಂದೂಕನ್ನು ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಮದ್ದನ್ನು ಮರುತುಂಬಿಸಲು ಆಲ್ಮಂಡ್‌ ಮರೆತಿರುತ್ತಾನೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು V ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌‌ಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ, ಅವಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿನಚರಿಯೊಂದನ್ನು ಫಿಂಚ್‌ ಓದಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ V ಓರ್ವ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಅವನೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಲಿಪಶುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಅದು ಹೊರಗೆಡವುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ V ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು "ಬ್ಯಾಚ್‌ 5" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಒಂದು ಔಷಧದೊಂದಿಗಿನ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ಐದನೇ ಕೋಣೆಗೆ ಸೇರಿರುವ ಮನುಷ್ಯ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಶಿಬಿರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ V ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿಬಿರದ ಆಜ್ಞಾಪಕನಾದ ಪ್ರೊಥೆರೊನ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ತೋಟವೊಂದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿಬಿರದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಲು ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಶಿಬಿರದ ಭದ್ರತಾಪಡೆಯವರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ [[ಸಾಸಿವೆ ಅನಿಲ]] ಹಾಗೂ [[ನೇಪಾಮ್‌‌‌]]ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಮೃತ್ಯುಶಿಬಿರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ ಏಕಮಾತ್ರ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿದ್ದ V, ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಗುರುತನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಒತ್ತೆಹಚ್ಚಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿಬಿರದ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರಿಡ್ಜ್‌‌ಳ ದಿನಚರಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು Vಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಿದ್ದುದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಅವನ ಗುರುತಿನ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅದರಿಂದ ಆತ ಕಿತ್ತುತೆಗೆದಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಫಿಂಚ್‌ನ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ನಿಜವಾದ ಗುರುತಿನ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡುವುದು Vಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಾವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಕರೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾಷಣವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು, ದಿ ಮೌತ್‌ನ ನೆಲೆಯಾದ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ V ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ. ರೋಜರ್‌ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ನನ್ನು ತನ್ನ ಫಾಕ್ಸ್‌ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರೊಳಗೆ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೂಕಿ, ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿಬರುವ ಆರಕ್ಷಕರಿಂದ ಅವನು ಗುಂಡಿನೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಆತ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಪರಾಧದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವಾಗ ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌, ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈತನೊಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದು ದಿ ಫಿಂಗರ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. Vಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ಕ್ರೀಡಿಯು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಯು ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಂಚ್‌ ಕೆರಳುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಭಂಗವಾಗಿ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದ ನಂತರ ಫಿಂಚ್‌ನ ನಾಯಕನು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಬಲವಂತದ ರಜೆಯಮೇಲೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. V ಕಡೆಗೆ ಎವೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳಾದರೂ (ಆರಂಭದ ಹಂತದವರೆಗೆ, ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಂದೆ ಎಂದು Vಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ) ಅವನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಆಕೆ ಶುರುಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದ ನಂತರ, Vಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅಸಮರ್ಥಳಾಗಿ ಬೀದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಳಾಗಿ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಓರ್ವ ಸಣ್ಣಮಟ್ಟದ ಅಪರಾಧಿಯಾದ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಡೀಟ್ರಿಕ್ ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಆಕೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ತಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅವರು ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ವಿಧವೆಯಾದ ರೋಸ್‌ಳನ್ನು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವಳ ಪತಿ ಹಾಗೂ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ರ (ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಒಂದು ಒತ್ತಾಯದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ) ಸಾವುಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುವ ಓರ್ವ ಅಣಕಶೈಲಿಯ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅವಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ದ್ವೇಷವು ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಮಾಡುವ Vಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಾಯಕನ ವಿರುದ್ಧದ ಒಂದು ದಿಢೀರ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಹಾಯಕ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಕ್ರೀಡಿ ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ದರೋಡೆಕೋರ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲೆಮಾಡಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಹಾರ್ಪರ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಎವೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿಯು ಹಾರ್ಪರ್‌‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡುತ್ತ ಇದ್ದುದರಿಂದಾಗಿ, ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸುತ್ತುಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ನಡುವೆ, ವ್ಯಾಲರಿ ಎಂಬ ಅಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ನಿವಾಸಿಯಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಎವೆ ತನ್ನ ಸೆರೆಮನೆಯ ಕಿರುಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ವ್ಯಾಲರೀ ಓರ್ವ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಓರ್ವ [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮಿನಿ]]ಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎವೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವವ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಗೆಯೊಡನೆ-ಸಹಕಾರ ಅಥವಾ ಸಾವು ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ವ್ಯಾಲರೀಯ ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಆಕೆ, ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೀಗ ಮುಕ್ತಳು ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನಗೇ ಆಘಾತವಾಗುವಂತೆ, ತನ್ನ ಸೆರೆಮನೆ ವಾಸವು Vಯಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ, ಒಂದು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಿತಾಪತಿ ಎಂಬುದು ಎವೆಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಒಂದು ವಿಷಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು V ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಲರೀಯು ಮತ್ತೋರ್ವ ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ ಸೆರೆವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಾನಿದ್ದ ಸೆರೆಯ ಕಿರುಕೋಣೆಯ ಪಕ್ಕದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತಳು ಎಂದು ಅವನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎವೆಯು ಓದಿದ ಪತ್ರವು ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಲರಿಯಿಂದ Vಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅದೇ ಪತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗುರುತು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಎವೆಯ ಕೋಪವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯದ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡಿದ ನಿಖರವಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, [[ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಗೋಪುರ]] ಹಾಗೂ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು V ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಥರಿಡ್ಜ್ ಸಾಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದಿ ಐ, ದಿ ಇಯರ್‌, ಮತ್ತು ದಿ ಮೌತ್‌ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ತರುವಾಯದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿಂಸೆ ಹಾಗೂ ಭೋಗವಾದದ ಆಚರಣೆಯ ಒಂದು ಅಲೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ಅದು ಕ್ರೀಡಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಪರ್‌ನ ಬೀದಿ ಪಟಾಲಂಗಳಿಂದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, "[[ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಡೂ-ಆಸ್‌-ಯು-ಪ್ಲೀಸ್‌]]" (ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದಂತೆ ಬದುಕುವುದರ ಪ್ರದೇಶ) ಎಂಬುದರ ಅಂತಿಮ-ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ತಾನಿನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ "[[ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಟೇಕ್‌-ವಾಟ್‌-ಯು-ವಾಂಟ್‌]]" (ನಿಮಗೇನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವದರ ಪ್ರದೇಶ) ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಕೇವಲ [[ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ]]ಯಷ್ಟೇ ತನಗೆ ದೊರಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು V ಎವೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ [[ಅರಾಜಕತೆ]]ಯಾದ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ತೆಗೊಳಿಸಿದ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಆತ ಬಯಸಿರುವ ಒಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಫೇಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ V ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಇದು Vಯ ಮುನ್ನರಿವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಫಿಂಚ್‌ನ ಸಹಾಯಕ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಮನಗಾಣುತ್ತಾನೆ; ಈ ಸುದ್ದಿಯು ನಾಯಕನ ಮಾನಸಿಕ ಕುಸಿತದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ನಿವೇಶನಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಫಿಂಚ್‌, ಅಲ್ಲಿ [[LSD]]ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ [[ಭ್ರಾಂತಿ]]ಗಳು Vಯ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಲಂಡನಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಆತ, ಪರಿತ್ಯಕ್ತ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನಿಲ್ದಾಣ‌]]ದ ಒಳಗಡೆಯೇ Vಯ ಅಡಗುದಾಣವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಊಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫಿಂಚ್‌ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗೆ V ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹುತಾತ್ಮತೆಯ ಕುರಿತು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಆತ, ತನ್ನಗೆ ಗುಂಡುಹೊಡೆಯಲು ಫಿಂಚ್‌ಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಗಾಯಗೊಂಡ V, ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಎವೆಯ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. Vಯ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಕಳಚಲು ಎವೆ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾಳಾದರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅವನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ತೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ತಾನು ತಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಸುಸಾನ್‌ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೀಡಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಾಯಕನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೇರುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ವಸ್ತ್ರಹೀನ ಅಣಕಶೈಲಿಯ ನರ್ತನಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಳ್ಳು ಕಾರಣವಾದ, ತನ್ನ ಗಂಡನ ಸಾವಿನಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದ ರೋಸ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ ನಾಯಕನನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಕ್ರೀಡಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್‌ಳಿಂದ (ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆತ ಮಲಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ) ಲಂಚವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಹಾರ್ಪರ್‌, ಕ್ರೀಡಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರು ಲೈಂಗಿಕ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಿರುವುದರ ಒಂದು ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಟೇಪ್‌ನ್ನು ಅವಳ ಗಂಡನಾದ ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಹೇಯರ್‌ಗೆ (ದಿ ಐ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) V ಕಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಒಂದು ತಿರುಚುಳಿಯಿಂದ ಹಾರ್ಪರ್‌ಗೆ ಸಾಯುವಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನಾದರೂ, ಹಾರ್ಪರ್‌ ಒಂದು ಕ್ಷೌರದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕೊನ್ರಾಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಗಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳೆಲ್ಲರ (ನಾಯಕ‌, ಫೇಟ್‌, ಮತ್ತು ದಿ ಫಿಂಗರ್‌, ದಿ ಐ, ದಿ ಇಯರ್‌ ಮತ್ತು ದಿ ಮೌತ್‌ ಗುಂಪುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ) ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಫಿಂಚ್‌ (ದಿ ನೋಸ್‌ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. Vಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಸಮೂಹದ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎವೆ, ಆನಂತರದ ದಿನದಂದು ಡೌನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಧ್ವಂಸವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜನಜಂಗುಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: ".... ಮುಂದೆ ಏನು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮದೇ ಆದ ಜೀವಗಳು ಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತೀರೋ". ಅದಾದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ [[ಬಂಡಾಯ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುವ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಎವೆಯು Vಯಂತೆ ವೇಷಮರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಫೋಟಕ-ಹೇರಿದ, ಅವನ ಕಳೇಬರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಭೂಗತ ಟ್ರೇನನ್ನು ಬಯಸಿದ ತಾಣದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಫೋಟವಾಗಲು ಕಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರನಿಗೆ ಒಂದು "[[ವೈಕಿಂಗ್‌ ಶೈಲಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ]]"ಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, V ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ಅಂತಿಮ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಎವೆ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು [[10 ಡೌನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌‌]]ನ್ನು<ref>{{Cite comic|writer=[[Alan Moore|Moore, Alan]]|penciller=[[David Lloyd|Lloyd, David]]|story=V for Vendetta|title=V for Vendetta|volume=10|date=May, 1989|publisher=[[DC Comics]]|page=28|panel=6}}</ref> ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಎವೆಯು (V ಆಗಿ) ತನ್ನನ್ನು ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತರಬೇತು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿಯುರುಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯನ್ನು ಫಿಂಚ್‌ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್‌ಳನ್ನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕಾರು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಳುವಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಆಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಗುರುತು ಹಿಡಿದಾಗ, ಹೆಲೆನ್‌ ಫಿಂಚ್‌ನನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ತಾವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಫಿಂಚ್‌ ಹೆಲೆನ್‌ಳನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ದೂರತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆಕೆ ಬದ್ಧದ್ವೇಷದ ನಿಂದನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು, ಏರಿಯೊಂದನ್ನು ಇಳಿದು, ಒಂದು ತೊರೆದಿರುವ ಮೋಟಾರುಹಾದಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು "ಹ್ಯಾಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ನಾರ್ತ್‌" ಎಂದು ಬರೆದಿರುವ ಸೂಚನಾಫಲಕವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ತೊರೆಯಲಾಗಿರುವ ಮೋಟಾರುಹಾದಿಯ ಕೆಳಗೆ ಫಿಂಚ್‌ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಬೀದಿದೀಪಗಳೂ ಮಬ್ಬಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಅಂಕಣವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಭವಿಷ್ಯತ್ತನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗೆ ದೂಡುವ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರೂಪಗಳೂ ಈಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. == ಪಾತ್ರಗಳು == === ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು === ==== V ==== ಈತ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿರುವ ಓರ್ವ [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ]]; ಒಂದು [[ಪ್ರಳಯ ಸೂಚಕದ--ನಂತರದ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]]ನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ [[ಬಲಪಂಥೀಯ]] [[ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾದ [[ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌‌]]ನ ನಾಯಕರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಈತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಫೋಟಕಗಳು, ಕುತಂತ್ರ, ಮತ್ತು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅಗಾಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಯೋಗವೊಂದರ ಏಕೈಕ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಡಜನ್‌ನಷ್ಟು ಸೆರೆಯಾಳುಗಳಿಗೆ "ಬ್ಯಾಚ್‌ 5" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಪಿಟ್ಯುಯೇರಿನ್‌/ಪೈನಿಯೇರಿನ್‌ ಸಂಯುಕ್ತದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೋಶೀಯ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ Vಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಇತರೆಲ್ಲರ ಸಾವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತವು Vಗೆ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲ, ಪ್ರತಿವರ್ತನಗಳು, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಎಂದು ಅನೇಕ ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರಾದರೂ, ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೆಯೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ತಾನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದು V ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದಾಗಿ V ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ಎಂದು ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ ನಂಬುತ್ತಾಳಾದರೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೆಡೆಗಿನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಅವನು ಬುದ್ಧಿಭ್ರಮಣೆಯ ಸೋಗುಹಾಕಿರುವುದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಇನ್ನೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಾದ್ಯಂತ, ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಾಗಿರುವ [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌]] ಮುಖವಾಡ, ನೀಳವಾದ ದಟ್ಟ-ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ಭುಜದವರೆಗಿನ ಉದ್ದದ ಒಂದು ಚೌರಿಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕೈಗವುಸುಗಳು, ತುಂಡು ಕವಚ, ಷರಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೂಟು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಎಲ್ಲ ಯಾವಾಗಲೂ V ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸದಿರುವಾಗ, ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಇರುವಾಗ, ಸರಿಸುಮಾರು 1600ರ ದಶಕದ ಒಂದು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟೋಪಿ ಹಾಗೂ ನೆಲಮುಟ್ಟುವಷ್ಟು-ಉದ್ದದ ಜೋಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆಯ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕಠಾರಿಗಳು, ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ರುವಾಯು ಇವು ಅವನ ಆಯ್ಕೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, V ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು "V" ಎಂಬ ರೋಮನ್‌ ಅಂಕಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಇದು ಪ್ರಯೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗಿದ್ದ ಕೋಣೆಯ ಅನುಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಹುಟ್ಟಿನ ಕುರಿತಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅವನ ''ಸಂಕೇತ ನಾಮ'' ವನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ]] ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ [[ಮೈತ್ರಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು]] ಜಯಿಸಲು [[ವಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಚರ್ಚಿಲ್‌]]ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ "V ಫಾರ್‌ ವಿಕ್ಟರಿ!" ಎಂಬ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಕೂಗಿನ ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಳವಾಗಿ "V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ" ಎಂಬುದಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ವೃತ್ತವೊಂದರೊಳಗಿನ V ಅಕ್ಷರವು, ಕೇವಲ ಒಂದು ತಲೆಕೆಳಗಾದ [[ಅರಾಜಕತೆ]]ಯ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು [[A ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು]] ಗುರುತು ಮಾಡುವ ಓರೆಗೆರೆಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡುಹಾರಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌ಗೆ V ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗೂ ಎವೆಯ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಎವೆಯು ನಂತರದಲ್ಲಿ Vಯ ಗುರುತನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾಳೆ ಹಾಗೂ [[ಡೌನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌]]ನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬಾಂಬ್‌-ಹೊತ್ತ ಟ್ರೇನಿನೊಳಗೆ ನಿಜವಾದ Vಯ ಕಳೇಬರವನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು [[ವೈಕಿಂಗ್‌ ಶೈಲಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ]]ಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. Vಯು ಧರಿಸಿರುವ ಮುಖವಾಡವು ಅವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತಿರುಚುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ತೋರಿಸಲೋ ಏನೋ ಅವನ ಪಾತ್ರದ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಗುಳ್ಳೆಯಾಕಾರದ ಲೇಖಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬದಲು "ವಿಕಾರಗೊಳಿಸಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ತಿರುಚಿರುವಂತೆ" ಕಾಣುತ್ತವೆ. [[ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌‌]]ನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃತಿಯಾದ ''[[ವಾಚ್‌ಮೆನ್‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ರೋರ್‌ಸ್ಕಾಚ್‌]] ಪಾತ್ರವು ಕೂಡಾ ಒಂದು ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗೆಲ್ಲಾ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಮಾತಿನ ತಿರುಚಿರುವ ಗುಳ್ಳೆಯಾಕಾರದ ಲೇಖಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸದೇ ಇದ್ದಾಗ ಎಂದಿನ ಅಂಡಾಕಾರದ ಲೇಖಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಕುರಿತು V ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಉದ್ಧರಣ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ==== ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌ ==== ಕಥೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾದ [[ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು "ಫಿಂಗರ್‌ಮೆನ್‌" ಗುಂಪಿನಿಂದ V ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳನ್ನು Vಯ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. Vಯ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಅವನ ಸದ್ಯದ ಹೋರಾಟ ಇವೆಲ್ಲದರ ಕುರಿತೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮುಖ್ಯ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌ನ ಸಹಭಾಗಿಯಾದ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಓರ್ವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನೂ ಅವಳು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ==== ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್‌ ==== ಈತ [[ನ್ಯೂ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ ಯಾರ್ಡ್‌]]ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ತನಿಖಾಕಾರ್ಯಗಳ ಮಂತ್ರಿ. ಆ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ನೋಸ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಫಿಂಚ್‌ ಓರ್ವ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಗೌರವಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸಭ್ಯನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾಯಕನು ಅವನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌ನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ದುಷ್ಕಾರ್ಯಭಾಗಿತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ದುಃಖವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಅರಿವು ಮೂಡಿಕೆ]] ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು Vಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಫಿಂಚ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (ಇದು ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಆದ ತಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ‌). ಫಿಂಚ್‌ Vಯ ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ Vಯನ್ನು ಖಳನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದಾದರೆ, ಫಿಂಚ್‌ ಕಥೆಯ ಸಮಾನಾಂತರ ನಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ==== ಆಡಮ್‌ J. ಸುಸಾನ್‌ ==== "ದಿ ಲೀಡರ್‌" ಎಂದೂ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿರುವ [[ಆಡಂ ಸುಸಾನ್‌]], ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಧಿಕಾರ ಬಲವು ದೊಡ್ಡದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ನಾಯಕನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಫೇಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಸಾನ್‌ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿ ಮಾನವರೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಸಹವಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಸಾಹಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಮನಸ್ಸು ಜಾರಿದಾಗ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳೆಂದರೆ ತಾನು ಮತ್ತು 'ದೇವರು' ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಒಂದು [[ಸ್ವಾತ್ಮೈಕಸತ್ತಾಕವಾದಿ]] ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೂ ಸುಸಾನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ (ಫೇಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ). "ನಿಷ್ಕಳಂಕತೆ"ಯ ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು [[ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿವಾದ]]ದ ಅಭಿಮತಗಳ ಕಟ್ಟಾ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿರುವ ಆತ, [[ನಾಗರಿಕ ವಿಮೋಚನೆಗಳು]] ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಂಬಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತನ್ನ ಜನರ ಕುರಿತಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಏಕಾಂಗಿತನಕ್ಕೆ ಆತ ನೀಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅವನೊಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಪೇದೆಯಾಗಿದ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಾಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ (ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, 'ತಾವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಒಂದು ರೊಚ್ಚುಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಮಂದಿ' ಎಂದು ದೂಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಆಂಡರ್ಟನ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌]]ನ ಮುಖ್ಯಪೇದೆಯ ಕುಖ್ಯಾತನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ತಾನು ಆದರ್ಶೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ತನ್ಮೂಲಕ ಸುಸಾನ್‌ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ). ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನ ವಿಧವೆಯಾದ ರೋಸ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ಳಿಂದ ಅವನು ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ "ಆಡಮ್‌ ''ಸಟ್ಲರ್‌'' " ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿಯಿಂದ ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). === ಕಿರು ಪಾತ್ರಗಳು === {{Main|List of minor characters in V for Vendetta}} * '''ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಡೀಟ್ರಿಕ್‌''' : ಈತ [[ಕಳ್ಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಓರ್ವ ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಿ. ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌ಗೆ ಆಶ್ರಯಕೊಡುವ ಈತ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುತ್ತಾನೆ. [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌‌]]ನ [[ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ]]ದ ಕೂಟವನ್ನು [[ಲಂಡನ್‌]]ಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್ ಎಂಬ ಓರ್ವ ನಿರ್ದಯಿ ದರೋಡೆಕೋರನಿಂದ ಈತ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. * '''ಲೆವಿಸ್‌ ಪ್ರೊಥೆರೊ:''' ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ Vಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗಿದ್ದ "ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌" ಸೆರೆಶಿಬಿರದ ಹಿಂದಿನ ಆಜ್ಞಾಪಕನಾಗಿದ್ದ (ಕಮಾಂಡರ್‌) ಈತ, ನಂತರದಲ್ಲಿ "ಮಾಹಿತಿ"ಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದಿನವೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ರೇಡಿಯೋದ ಪ್ರಸಾರಕರ್ತನಾದ "ದಿ ವಾಯ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಟ್‌" ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಲೆವಿಸ್‌ನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ರೇನ್‌ ಒಂದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ V, ಅವನನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ಯಾಚ್‌ 5ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಔಷಧಗಳ ಒಂದು ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು Vಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿನ [[ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌]] ಶಿಬಿರದ ಒಂದು ಅಣಕು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬೊಂಬೆ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ಆತ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿರುತ್ತಾನೆ. ಕತೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆತ ಅಶಕ್ತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * '''ಬಿಷಪ್‌ ಆಂಟನಿ ಲಿಲಿಮನ್‌:''' ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಷದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿರುವ ಲಿಲಿಮನ್‌ ಓರ್ವ ಭ್ರಷ್ಟ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಹಲವಾರು ಪಾದ್ರಿ ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ [[ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ]]ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪ್ರೊಥೆರೊ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಆತ ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಲಿಲಿಮನ್‌ ಓರ್ವ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಚ್‌ 5ರ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವನ ಎರವಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಲಿಮನ್‌ ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌ಳ (ಆಗ ಅವಳು ಓರ್ವ ಪ್ರಾಯದ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ) ಮೇಲೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, Vಯಿಂದಾಗಿ ಅವನು [[ಪ್ರಭುಭೋಜನ ಸಂಸ್ಕಾರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸೈನೈಡ್‌]]-ಬೆರೆಸಿದ ಒಂದು ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. * '''ಡೇಲಿಯಾ ಸರಿಡ್ಜ್‌:''' ಈಕೆ ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ ಶಿಬಿರದ ವೈದ್ಯಳಾಗಿದ್ದು, [[ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ]] Vಯು ಇವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. Vಯ ಹಿಂದಿನ ಪೀಡಕರ ಪೈಕಿ ಏಕಮಾತ್ರಳಾಗಿರುವ ಸರಿಡ್ಜ್‌ ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ]] ಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೋಸ್ಕರ ತಾನು ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಫಿಂಚ್‌, ಅವಳ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ತನಗೆ ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, Vಯ ಜೀವವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. * '''ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌''' : ಈತ [[ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌]] ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ದಿ ಫಿಂಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸರ್ಕಾರದ [[ರಹಸ್ಯ ಆರಕ್ಷಕ]] ಗುಂಪನ್ನು ಈತ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. Vಯ ಗುರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಿಡ್ಜ್‌ ಕೊನೆಯವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಫಿಂಚ್‌ ಇವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. Vಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರಿಡ್ಜ್‌ಳ ಮನೆಗೆ ಇವನು ಓಡುತ್ತಾನಾದರೂ, ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ Vಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಮಂಡ್‌ ಅಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ [[ಕಥಾ ವಿಸ್ತರಣೆ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಅವನ ಸಾವು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, ಅವನ ವಿಧವೆಯಾದ ರೋಸ್‌, ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ಗತಿಕಳಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆಲ್ಮಂಡ್‌ ಓರ್ವ ಭಾವಶೂನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ರೋಸ್‌ಳನ್ನು [[ನಿಂದಿಸುವ]] ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ರೋಸ್‌ಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌ನ ನಾಯಕ ಆಡಂ ಸುಸಾನ್‌ನನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯ [[ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ]]ದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು [[ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ]]. * '''ರೋಸ್‌ಮೇರಿ ಆಲ್ಮಂಡ್‌:''' ಈಕೆ ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ನಿಂದಿತ ಪತ್ನಿ. ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ಕೊಲೆಯಾದಾಗ, ರೋಸ್‌ [[ಖಿನ್ನತೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಚರ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿಧಾನ ಸ್ವಭಾವದ ರೋಜರ್‌ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ನ (ಅವನನ್ನು ಈಕೆ ತುಂಬಾ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ) ಕಡೆಗೆ ಇವಳು ಓಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. Vಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ನ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ತನಗೆ ತಾನು ಪೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಈಕೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಓರ್ವ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಬಾಲೆಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. Vಯು ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ, ಒಂದು ಬಂದೂಕು ಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಆಡಂ ಸುಸಾನ್‌ನನ್ನು [[ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲು]] ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಇವಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. * '''ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್‌:''' ಈಕೆ ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಹೇಯರ್‌‌ನ ‌ನಿರ್ದಯಿ, ಒಳಸಂಚು ನಡೆಸುವ ಹೆಂಡತಿ. ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು (ಅವನೆಡೆಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇವಳಿಗೆ ಇನ್ನಾವುದೇ ಭಾವನೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಅಂತ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ) ಹದ್ದುಬಸ್ತಿನಲ್ಲಿಡಲು, ಮತ್ತು ಅವನು ನಾಯಕನಾದ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಾಮ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲೇ, ಹಾರ್ಪರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಲ್ಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಈಕೆ, ಅವನನ್ನು ಕ್ರೀಡಿಯ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇವಳ ನಿಯಂತ್ರಕ ಯೋಜನೆಯು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಫಿಂಚ್‌ನಿಂದ (ತನ್ನ ಪತಿ, ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿ ಹಾಗೂ ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಏನು ಉಳಿದಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಫಿಂಚ್‌ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಇವಳು ನಂಬಿರುತ್ತಾಳೆ) ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಅರೆ-ಕುಡಿದ ಪಟಾಲಂಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಇವಳು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಅರಾಜಕತೆ]]ಯ ನಂತರ ಈಕೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. * '''ಪೀಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಿ:''' ಈತ ಓರ್ವ ನಯನಾಜೂಕಿಲ್ಲದ, ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನುಷ್ಯ. ಡೆರೆಕ್‌ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತ ಅವನಿದ್ದ "ದಿ ಫಿಂಗರ್‌"ನ ಭದ್ರತಾ ಮಂತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸುಸಾನ್‌ನನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ತಾನು ನಾಯಕನಾಗಲು ಇವನು ಹವಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಹೇಯರ್‌ಳ ತಂತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌ ಕಡೆಯ ಕೊಲೆಗಡುಕರು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. (ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಫಿಂಗರ್‌ಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಈ ಕೊಲೆಪಾತಕರನ್ನು ಕ್ರೀಡಿಯು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್‌ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಮಿಷವನ್ನು ಒಡ್ಡಿರುತ್ತಾಳೆ.) * '''ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಹೇಯರ್‌:''' ಈತ ದೇಶದ [[CCTV]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ "ದಿ ಐ"ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ. ಇವನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಹೆಲೆನ್‌ ಇವನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಇವನು ನಾಯಕನಾಗುವ ಮೂಲಕ, ಸಿಂಹಾಸನದ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ತನಗೆ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವಳ ಆಶಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹೆಲೆನ್‌ ವ್ಯಭಿಚಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಾನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದರ ಫಲವಾದ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋಟೇಪ್‌ನ್ನು ಕೊನ್ರಾಡ್‌ಗೆ V ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿ ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌ನನ್ನು V ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನಾದರೂ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಪರ್‌ನ ಒಂದು ಮಡಿಚಬಲ್ಲ-ಅಂಚಿನ ಕ್ಷೌರದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಗಾಯಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಏನು ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೆಲೆನ್‌ಗೆ ಅರಿವಾದಾಗ, ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯೆಲ್ಲಾ ಹಾಳಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೆರಳುವ ಆಕೆ, ಆತನನ್ನು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ರಕ್ತಸುರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟು, ತಾನು ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಆತ ತಾನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ TVಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮೆರಾವೊಂದನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. * '''ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌:''' ಓರ್ವ ಕಿರಿಯ ಆರಕ್ಷಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾದ ಈತ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಫಿಂಚ್‌ನ ಸಹಾಯಕ. ಹಿಂದಿನ ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ ಶಿಬಿರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ V ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು "ಫೇಟ್‌" ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ Vಯು ಅಕ್ರಮವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಡಾ. ಸರಿಡ್ಜ್‌ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಾತ್ರವೇ ಸದರಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ-ಹೃದಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಡೊಮಿನಿಕ್‌ನನ್ನು ಎವೆಯು ಒಂದು ಗಲಭೆಯ ಗುಂಪಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳೀಗ Vಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವಳೊಂದಿಗೆ V ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿರುವಂತೆ ಡೊಮಿನಿಕ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * '''[[ವ್ಯಾಲರೀ ಪೇಜ್‌]]:''' ಈಕೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಓರ್ವ ನಟಿ. ಈಕೆಯೊಬ್ಬ ಸಲಿಂಗ ಕಾಮಿನಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಸರ್ಕಾರವು ಇವಳನ್ನು ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಾಗಿನ ಈಕೆಯ ದುರವಸ್ಥೆಯು ಓರ್ವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗುವಲ್ಲಿ Vಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. * '''ರೋಜರ್‌ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌:''' ಈತ ಪಕ್ಷದ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಮತ್ತು "ದಿ ಮೌತ್‌"ನ ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆಯ ಮಂತ್ರಿ. ಡೆರೆಕ್‌ "ಕಹಿ" ಆಲ್ಮಂಡ್‌ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಅವನ ವಿಧವೆ ರೋಸ್‌ಮೇರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಕೆ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವನೆಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾಳೆ. ಜೋರ್ಡಾನ್‌ ಗೋಪುರದ ಮೇಲಿನ Vಯ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವನನ್ನು ಓರ್ವ ನಾಮಮಾತ್ರದ (ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಬದಲಿ) "V"ಯಂತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ Vಯು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಈ ವೇಷಧಾರಿ ಡಾಸ್‌ಕೊಂಬ್‌ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. * '''ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌:''' ಈತ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ [[ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ]]ದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದು, ಎವೆಯ ಪ್ರಿಯತಮನಾದ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ನನ್ನು ಈತ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಉಪಕರಣವನ್ನು Vಯು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಆರಕ್ಷಕ ಪಡೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು, ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೆಲವೊಂದು ಜನರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಯು ಎರವಲು ಸೇವೆಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ "ದಿ ಫಿಂಗರ್‌"ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ಹಾರ್ಪರ್‌ನನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಅವನ ಮುಂದಿಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಿಯ ಪತನವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲು, ಹೆಲೆನ್‌ ಹೇಯರ್‌ ಹಾರ್ಪರ್‌ನನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೆಲೆನ್‌ಳ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೀಡಿಯ ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ, ಹೆಲೆನ್‌ಳೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವ ಕರಾರಿನ ತನ್ನ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹಾರ್ಪರ್‌ ತನ್ನ ಮಡಿಚಬಲ್ಲ ಕ್ಷೌರದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಆಳಗಾಯವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾರ್ಪರ್‌ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಸೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕೊನ್ರಾಡ್‌ ಒಂದು ತಿರುಚುಳಿಯಿಂದ ಹಾರ್ಪರ್‌ಗೆ ಸಾಯುವಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. == ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ''[[ವಾಚ್‌ಮೆನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂಥ ಗಾಢವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರೂಪಣಾ ಮತ್ತು ಬಹು ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ರೂಪರೇಖೆಗಳ ಮೊದಲ ಬಳಕೆಯು ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಅಂಕಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು, ಸುಳಿವುಗಳು ಹಾಗೂ [[ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸುಳಿವುಗಳ]] ದೆಸೆಯಿಂದ ಅನೇಕವೇಳೆ ಅದುಮಿ ತುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ Vಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರೋಕ್ಷ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಹಾಗೂ ಶಬ್ದ ಚಮತ್ಕಾರ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಿವೆ (ಇದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ [[ಅಯಾಂಬಿಕ್‌ ಪಂಚಗಣಿ]]ಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳ ಐದು ಜೋಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಛಂದೋಬದ್ಧ ಅಳತೆಗೋಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಯ ಎರಡನೇ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; [[ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌]]ನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು). ''[[ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಫಾರವೇ ಟ್ರೀ]]'' ಯೊಂದಿಗೆ Vಯು ಎವೆಯನ್ನು ಓದಿ ಓದಿ ನಿದ್ರೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸರಣಿಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ "ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಡೂ-ಆಸ್‌-ಯು-ಪ್ಲೀಸ್‌" ಮತ್ತು "ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಟೇಕ್‌-ವಾಟ್‌-ಯು-ವಾಂಟ್‌" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಸರಣಿಯು ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವು ಅನುರಣಿಸುತ್ತದೆ: "ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ರಾಜದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಒಳಸಂಚಿನ, ನವೆಂಬರ್‌ ಐದನ್ನು ಮರೆಯದಿರಿ ಮರೆಯದಿರಿ. ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ರಾಜದ್ರೋಹವನ್ನು ಎಂದಾದರೂ ಏಕೆ ಮರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ." ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ನ ಕಥೆ ಮತ್ತು 1605ರ [[ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ‌ಒಳಸಂಚಿನಲ್ಲಿನ]] ಅವನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಈ ಸಾಲುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಿದೇಶಿಸುತ್ತವೆ. === ಅರಾಜಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿರುವ ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ === [[ಅರಾಜಕತಾವಾದ]] ಮತ್ತು [[ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ]]ಗಳ ಎರಡು ಅಸಂಗತವಾಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಕಥೆಯೊಳಗಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. <ref> {{cite web|url=http://news.infoshop.org/article.php?story=2007alan-moore-interview|title=Authors on Anarchism&nbsp;— an Interview with Alan Moore|work=Strangers in a Tangled Wilderness|publisher=[[Infoshop.org]]|accessdate=2008-05-02}} </ref> ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌ ಆಡಳಿತ ವಿಧಾನವು ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಇದು ಅತೀವವಾಗಿ [[ಅನ್ಯದ್ವೇಷದ]] (ಪರಕೀಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ) ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು [[ಭಯ ಮತ್ತು ಬಲ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲವಾದ ಮುಂದಾಳುತನವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತದೆ [ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫಹ್ರೆರ್‌ಪ್ರಿನ್ಜಿಪ್‌]] (ನಾಯಕ ತತ್ತ್ವ ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಿರುವ ಜರ್ಮನ್‌ ಹೆಸರು)] ಬಹುಪಾಲು ಬಲಪಂಥೀಯ ಆಡಳಿತ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಪರಸ್ಪರರ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರದ ಕಿತ್ತಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಒಂದೇ ನಾಯಕನ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. [[ಬಲಪಂಥೀಯ]] ಆಡಳಿತ ವಿಧಾನವು ಸಮಗ್ರ [[ಸಂಸ್ಥಾಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗಿನ ಸಮಾಜದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಶರೀರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಘಟಕವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಶರೀರದ ಭಾಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಆರಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ [[ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಶಾಖೆ]]ಯ ಹೆಸರು ''ದಿ ನೋಸ್‌'' ಎಂದಾಗಿದೆ; ''ದಿ ಇಯರ್‌'' ಮತ್ತು ''ದಿ ಐ'' ಇವು ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ; ಆರಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕರೂಪದ ಶಾಖೆಯು ''ದಿ ಫಿಂಗರ್‌'' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ (ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು ''ಫಿಂಗರ್‌ಮೆನ್‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ); ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾಧ್ಯಮವು ''ದಿ ಮೌತ್‌'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಿಯಂತ್ರಣದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಾಗ, [[ಥಾಮಸ್‌ ಹಾಬ್ಸ್‌‌]]ನ ''[[ಲೆವಿಯಾಥನ್‌]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶಿಷ್ಟ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂರ್‌ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ಹೊರತರುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ''[[wikt:gestalt|ಸಮಗ್ರ ಸಮಷ್ಟಿ‌]]'' ಯಾಗಿ (ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್) ಇದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಅಗತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಮಗ್ರ ಸಮಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಔಚಿತ್ಯವು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌ ಕುರಿತಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿವು ನೀಡಲಾದಂತೆ). ಸಾರ್ವಭೌಮನು ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ 'ಮುಖ್ಯಸ್ಥ'ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶರೀರ ಅಥವಾ ಘಟಕವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಇರಿಸಲು, ಅದರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಘಟಕಗಳಾದ (ಅಂದರೆ, ''ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಮೂಲಕದ ಬಲ'' ಎಂಬ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರದ ಅನುಸಾರ) [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಭುತ್ವ]] ಮತ್ತು [[ಸೆರೆಶಿಬಿರ]]ಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಚಿಕೆ #5ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಇಂಥ ನಿಯಮಾನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇಕೆ ಎಂಬುದರ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯಾಗಿ [[ಮಿಲ್‌ಗ್ರಾಂ ಪ್ರಯೋಗ]]ವನ್ನು ಡೇಲಿಯಾ ಸರಿಡ್ಜ್‌ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಮತ]] ಮತ್ತು ''ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೂಲಕದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ'' ಗಿರುವ ಸಂಬಂಧವು ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ (ಅಂದರೆ, 1940-44ರ [[ವಿಕಿ]] ಪ್ರಭುತ್ವದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, 1939-75ರ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಫ್ರಾಂಕೊ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಪೇನ್‌, 1941-45ರ ಆಂಟೆ ಪ್ಯಾವೆಲಿಕ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು 1933-38ರ [[ಡಾಲ್‌ಫಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಷುಷಿಂಗ್‌]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ) [[ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ]]ದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ; ಇಂಥ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವು ಸ್ಪಷ್ಟೋಕ್ತವಾಗಿ [[ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, [[ಚರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌]] (ಆಂಗ್ಲಿಕನ್‌ ಚರ್ಚ್‌) ರಾಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ 'ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ'. ಕಥೆಯ ನಿರಂತರತೆ ಅಥವಾ ಅನುಕ್ರಮ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]){{Citation needed|date=August 2009}} [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್‌]]-ಅಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ ನೋರ್ಸ್‌ಫೈರ್‌-ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯದಿಂದ ಏಕೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. === ಗುರುತು === ಸ್ವತಃ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಒಗಟು ಅಥವಾ ಗೂಢವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುಳಿಯುವ Vಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಮಾತ್ರವೇ ಸುಳಿವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕಥೆಯ ಅಧಿಕಾಂಶವು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: Vಯ ಅಭಿಮಾನಿ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದ [[ಎವೆ]]ಯು ಹದಿನಾರು-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಎರಿಕ್‌ ಫಿಂಚ್ ಓರ್ವ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಬೇಡವಾದ ಅಥವಾ ಜೀವನಶ್ರಾಂತನಂತಿರುವ ಮತ್ತು ಹಠವಾದಿಯಾದ ಆರಕ್ಷಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದು Vಯನ್ನು ಅವನು ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿಗಿಳಿದಿರುವ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಹಲವಾರು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಇನ್ನುಳಿದ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. Vಯ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಇಬ್ಬಗೆಯ ಅಥವಾ ಸಂದಿಗ್ಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಉದ್ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅದು ಸ್ಥಿರತೆಯಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರಬಹುದು, ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಸುವಿಕೆಯು ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪಾತ್ರವು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮರ್ಥಕನ ಮತ್ತು ಓರ್ವ ಭಯೋತ್ಪಾದಕನಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಢಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೂರ್‌ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ: <blockquote>...''ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಈ ಆಸಾಮಿ ಸರಿಯಿದ್ದಾನೆಯೇ? '' ''ಅಥವಾ ಅವನು ಹುಚ್ಚನೇ? '' ''ಓದುಗನಾದ ನೀನು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವುದೇನು? '' ''ಎಂಬುದು ನನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಫುರಿಸಿದೆ. '' ''ಏನನ್ನು ಯೋಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಲು ಬಯಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿರುವ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ನಾನು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಲು ಬಯಸಿದ್ದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಈ ಅಂಶಗಳು ಯುಕ್ತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ.'' <ref>{{cite web| author=MacDonald, Heidi| year=2006| title=A for Alan, Pt. 1: The Alan Moore interview| work=The Beat| url=http://www.comicon.com/thebeat/2006/03/a_for_alan_pt_1_the_alan_moore.html| accessdate=2006-04-06| archive-date=2006-05-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20060505034142/http://www.comicon.com/thebeat/2006/03/a_for_alan_pt_1_the_alan_moore.html| url-status=dead}}</ref></blockquote> "Vಯು ಎವೆಯ ಅಪ್ಪನಲ್ಲ, [[ವಿಸ್ಲರ್‌ನ ತಾಯಿ]]ಯಲ್ಲ, ಅಥವಾ [[ಚಾರ್ಲಿಯ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ]]ನಲ್ಲ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿರುವಂತೆ V ಯಾರಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂರ್‌ ಎಂದೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ; Vಯ ಗುರುತು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. V ಪಾತ್ರದ ಸಂದಿಗ್ಧಾರ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಅನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥತೆಯು, ಕೃತಿಯಾದ್ಯಂತ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ; Vಯು ಓರ್ವ ಸ್ವಸ್ಥ ಬುದ್ಧಿಯವನೋ ಅಥವಾ ವಿಕೃತ ಮನಸ್ಸಿನವನೋ, ನಾಯಕನೋ ಅಥವಾ ಖಳನಾಯಕನೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸ್ವತಃ ಓದುಗನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಎವೆಯು ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ವತಃ ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, Vಯು ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವನ ಗುರುತು ಅಷ್ಟೊಂದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ಅವನ ಗುರುತನ್ನೇ ಅವನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರ ಅಥವಾ ಸಾಕಾರವಾಗಿರುವುದರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರುತಿನ ಮೂಲಕದ ಈ ಮೂರ್ತೀಕರಣದ ಕೊರತೆಯು, "ಸರ್ವಮಾನವ" (ಎವ್ರಿಮ್ಯಾನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ, ಮಾನವಕೋಟಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪಾತ್ರ) ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪುಸ್ತಕದಾದ್ಯಂತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಅದು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಓರ್ವ ಪ್ರಾಯದ, ಅರಕ್ಷಿತ, ಅಶಿಕ್ಷಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, "V" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಎವೆಯ ಪಾತ್ರದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಈ "ಸರ್ವಮಾನವ‌" ಪಾತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶದೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಸಂಖ್ಯೆ 5 ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರ ''V'' === ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಕೃತಿಯಾದ್ಯಂತ [[ಸಂಖ್ಯೆ 5]] ಹಾಗೂ [[ರೋಮನ್‌ ಅಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸ್ವತಃ "5"ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ, ಅಕ್ಷರ [[V]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. * ಕಥೆಯು ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ * ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು V ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಥಾಮಸ್‌ ಪೈನ್‌ಕೊನ್‌]]ನ ''[[V]]'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು V ಪಾತ್ರವು ಓದುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. * [[ಬೀಥೊವೆನ್‌‌]]ನ [[ಐದನೇ ಸ್ವರಮೇಳ]]ವು Vಯಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು V ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಮೋರ್ಸ್‌ ಸಂಕೇತ]] ಗುರುತುಕಾರಕವಾಗಿರುವ (IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "V ಫಾರ್‌ ವಿಕ್ಟರಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ [[BBC]]ಯು ಈ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಂದು ಕರೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿತು) ಮೂರು ಗಿಡ್ಡನೆಯ ಸ್ವರಲಿಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ವರಲಿಪಿಯ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. * ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಬಂಧದ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿನ ಕೋಣೆ Vಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಓರ್ವ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿ Vಯನ್ನು ಸರಣಿಯು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. * Vಯ ಅಡಗುತಾಣಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಅದನ್ನು ಫಿಂಚ್‌ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದಾಗ, ಅದು ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದ Vಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತದೆ. * Vಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೂಕ್ತಿಯು ''[[ವಿ ವೆರಿ ವೆನಿವರ್ಸಮ್‌ ವೈವಸ್‌ ವಿಸಿ]]'' ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು (ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದಾಗಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವೆ) - ಅವು "v" ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಪದಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಸದರಿ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲವನ್ನು Vಯು ''[[ಫೌಸ್ಟ್‌]]'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. * ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನೈಟ್‌]] ನಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಐದು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. * ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ‌, Vಗೆ ಬ್ಯಾಚ್‌ "5"ರ ಔಷಧಿಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಸರಣಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ Vಯ ಕೊನೆಯ ಪದವು ಒಂದು Vಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. * Vಯ ಬಹುಪಾಲು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು [[ಅಯಾಂಬಿಕ್‌ ಪಂಚಗಣಿ]]ಗಳನ್ನು{{Citation needed|date=December 2009}} (ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಒತ್ತಿಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಐದು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಛಂದೋಬದ್ಧವಾದ ಕವಿತೆ) ಬಳಸುತ್ತವೆ. * ಫಿಂಚ್‌ [[LSD]]ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಕ್‌ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿನ Vಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಒಳಅರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶಿಬಿರದಿಂದ ಅವನು ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ತನ್ನ "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ"ದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ: <blockquote>''ವಾಲ್ಟಿಂಗ್‌'', ''ವೀರಿಂಗ್‌'', ''ವಾಮಿಟಿಂಗ್‌'' ಅಪ್‌ ದಿ ''ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್‌'' ದಟ್‌ ''ವಿಕ್ಟಿಮೈಸ್ಡ್‌'' ಮಿ. ಫೀಲಿಂಗ್‌ ''ವಾಸ್ಟ್‌''. ಫೀಲಿಂಗ್‌ ''ವರ್ಜಿನಲ್‌''... ವಾಸ್‌ ದಿಸ್‌ ಹೌ ಹಿ ಫೆಲ್ಟ್‌? ದಿಸ್‌ ''ವರ್ವ್‌'', ದಿಸ್‌ ''ವೈಟಾಲಿಟಿ''... ದಿಸ್‌ ''ವಿಷನ್‌''.</blockquote> ನಂತರ, ತನ್ನ ಆಲೋಚನಾಸರಣಿಯನ್ನು ಆತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಲಾ ''ವೋಯಿ'' " (ಮಾರ್ಗ), "ಲಾ ''ವೆರಿಟೆ'' " (ಸತ್ಯ), ಮತ್ತು "ಲಾ ''ವಿಯೆ'' "(ಜೀವನ). ಕೊನೆಯ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವನ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು "V" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ, ಅದರ ಆಕಾರವು "V" ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. == ರೂಪಾಂತರಗಳು == === ಸಂಗೀತ === ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ, [[ಬೌಹೌಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲವ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಾಕೆಟ್ಸ್‌]] ವಾದ್ಯವೃಂದದ [[ಡೇವಿಡ್‌ J]] ಎಂಬಾತ Vಯ "ದಿಸ್‌ ವಿಷಿಯಸ್‌ ಕ್ಯಾಬರೇ" ಎಂಬ ಹಾಡು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ [[EP]]ಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಅದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಡೇವಿಡ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಯ IIನೇ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾ ರೂಪದ ಕವನವಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಕವನಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮೂರ್‌ ಅವನ ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೊಳಗಾಗಿ ಆ ಹಾಡಿಗೆ ಡೇವಿಡ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ. 1989ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ತಮ್ಮ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ ಕುರಿತಾದ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನೂ ಸಹ [[ಪಾಪ್‌ ವಿಲ್‌ ಈಟ್‌ ಇಟ್‌ಸೆಲ್ಫ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅದರ ಹೆಸರು ಹೀಗಿತ್ತು: ''ದಿಸ್‌ ಈಸ್‌ ದಿ ಡೆ...'' ''ದಿಸ್‌ ಈಸ್‌ ದಿ ಅವರ್‌...'' ''ದಿಸ್‌ ಈಸ್‌ ದಿಸ್‌!'' -ಇದರಲ್ಲಿನ "ಕೆನ್‌ ಯು ಡಿಗ್‌ ಇಟ್‌?" ಎಂಬ ಹಾಡು ''"ವಿ ಡಿಗ್‌ V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ"'' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಸಮೂಹಗಾಯನವು ''"ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ ನೋಸ್‌ ದಿ ಸ್ಕೋರ್‌"'' ಎಂಬ ಸಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. "ದಿ ಫ್ಯೂಸಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಬೀನ್‌ ಲಿಟ್‌" ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಧ್ವನಿಪಥವು, ''"ದಿ ವಾಯ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಟ್‌"'' ಮತ್ತು ''"ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಡೂ-ಆಸ್‌-ಯು-ಪ್ಲೀಸ್‌"'' ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ದಿ ಷ್ಯಾಡೋ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಎಂಬ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ಮೆಟಲ್‌]] ವಾದ್ಯವೃಂದವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು Vಯ ಅಡಗುತಾಣದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಎಂಬುದು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ FAQ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದವು ''[[ರೂಮ್‌ V]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಗೀತಸಂಪುಟವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. [[ಜೊಕಾಸ್ಟಾ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಬ್ರಿಟ್‌-ಪಾಪ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವು, 1997ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮತ್ತು ಎಪಿಕ್‌/VP ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ''ನೋ ಕೋಇನ್ಸಿಡೆನ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ "ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಡೂ-ಆಸ್‌-ಯು-ಪ್ಲೀಸ್‌" ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆಯಿತು. Vಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಜನತೆಗಾಗಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ, ಹಾಗೂ ಎವೆಗಾಗಿ ಅವನು ಓದುವ ಪುಸ್ತಕವು ಈ ಹಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಡೆಲ್‌ ಕಾನ್‌ ಡಾಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಹಾಗೂ ಹಿಪ್‌ ಹಾಪ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವು, 1991ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ಟೆರ್ಸರ್‌ ಅಸಾಲ್ಟೊ'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ "V ಡಿ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌ ಮೂಲದ [[ಟೇಕಿಂಗ್‌ ಡಾನ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಮೆಟಲ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವು "V" ಅಥವಾ "V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ" ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬರೆಯಿತು ಹಾಗೂ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರವೊಂದರ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಾದ್ಯವೃಂದದ ''ಟೈಂ ಟು ಬರ್ನ್‌'' (2010) ಎಂಬ ಆರಂಭದ CDಯ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. NCಯ (ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ) ರ್ಯಾಲೀ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ, ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ದಿ ಟ್ರಿಪ್ಯಾನೇಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಪ್ರಭಾವಕಾರಿ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತದ]] ವಾದ್ಯವೃಂದವು "V" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶಿಶುಪ್ರಾಸ ಗೀತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕಥೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಅದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ ("ರಿಮೆಂಬರ್‌, ರಿಮೆಂಬರ್, ದಿ ಫಿಫ್ತ್‌ ಆಫ್‌ ನವೆಂಬರ್‌‌..."). [[ವಿಷಿಯಸ್‌ ಕ್ಯಾಬರೇ]] ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು "[[ದಿಸ್‌ ವಿಷಿಯಸ್‌ ಕ್ಯಾಬರೇ]]" ಎಂಬ Vಯ ಹಾಡಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. === ರಂಗಭೂಮಿ === ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ಸ್‌ ಬ್ಲಾಡ್‌ಬ್ಯಾಡ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯು, 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ''ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್‌ ಡಾರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ ಗಾರ್‌ ಸೊಮ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ ವಿಲ್‌'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರೆ ಅದು ''ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ವೇರ್‌ ಯು ಡು ಆಸ್ ಯು ಪ್ಲೀಸ್‌'' (ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶ) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಿನಿಮಾ === 2002ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ದಿ ಮೈಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಆಫ್‌ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌]]'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರರೂಪದ ರೂಪಕಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು, ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗಾಗಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ದ ರೂಪಾಂತರವೊಂದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ನಾಟಕೀಕರಣಗೊಂಡ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ವಾಯ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಟ್‌ನ್ನು ಒಂದು ಪೀಠಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. {{Main|V for Vendetta (film)}} 2006ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 17ರಂದು ಒಂದು ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮೆಕ್‌ಟೀಗ್‌]] (''[[ದಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌]]'' ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದವ) ಎಂಬಾತನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ವಾಚೋವ್ಸ್ಕಿ ಸೋದರರು]] ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎವೆರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ನಟಾಲೀ ಪೋರ್ಟ್‌ಮನ್‌]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, "V" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವುದು [[ಹ್ಯೂಗೋ ವೀವಿಂಗ್‌]]. ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೆ [[ಸ್ಟೀಫೆನ್‌ ರಿಯಾ]], [[ಜಾನ್‌ ಹುರ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀಫೆನ್‌ ಫ್ರೈ]] ಕೂಡಾ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡಮ್‌ ಸಟ್ಲರ್‌ ಎಂಬ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಪ್ರಧಾನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ [[ಜಾನ್‌ ಹುರ್ಟ್‌]] ಎಂಬಾತ, 1984ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''[[ನೈನ್‌ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್‌]]'' ಎಂಬ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌‌]]ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ [[ವಿನ್ಸ್ಟನ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌]] ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ. [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ನೈಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ಒಳಸಂಚಿನ]] 400ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜರುಗಲೆಂದು 2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲು ಮೂಲತಃ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರವು, ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[2005ರ ಜುಲೈ 7ರ ಲಂಡನ್‌ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಗಳ]] ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.icv2.com/articles/home/7389.html|title='Vendetta' Delayed|author=Griepp, Milton|year=2005|work=ICv2.com|accessdate=2006-04-06}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ [[ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ರೂಪಾಂತರ]]ದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡಂತೆಯೇ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದಲೂ ದೂರವುಳಿದ. DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮೂಲಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ವಾರ್ನರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]] ಕಂಪನಿಯು ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಮೂರ್‌ನದೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಕನಾದ DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮೂರ್‌ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ.<ref name="slam">{{cite web|url=http://comicbookresources.com/?page=article&id=14937|title=Moore Slams V for Vendetta Movie, Pulls LoEG from DC Comics|date=22 April 2006|publisher=[[Comic Book Resources]]|access-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010|archive-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081026235244/http://www.comicbookresources.com/?page=article|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ, ಮೂರ್‌ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ: <blockquote>"ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು ತೀರಾ ಅಂಜುಬುರುಕರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಬುಷ್‌]]-ಯುಗದ ಒಂದು ನೀತಿಕತೆಯಾಗಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.... ನವ-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ‌ ಪಕ್ಷದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥಾನವೊಂದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಎದ್ದುನಿಂತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದಾರಶೀಲ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಒಂದು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಶಕ್ತಿಹೀನ ಉದಾರಶೀಲತೆಯ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಎಂಬ [[ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕ]]ವು ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಅರಾಜಕತೆಯ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಇದು [[ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌‌]]ನ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು."<ref>{{cite web| author=MTV| year=2006| title="Alan Moore: The last angry man"| work=MTV.com| url=http://www.mtv.com/shared/movies/interviews/m/moore_alan_060315/| accessdate=2006-08-30| archive-date=2010-04-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20100427075256/http://www.mtv.com/shared/movies/interviews/m/moore_alan_060315/| url-status=dead}}</ref></blockquote> ಆತ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದೇ ವ್ಯಾಕೋವ್ಸ್ಕಿಸ್‌ನ ಬಯಕೆಯಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಮೂರ್‌ ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ USAನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಡೆಗೇ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅವರು ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಓರ್ವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದರ ಬದಲು "V"ಯನ್ನು ಓರ್ವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಂತೆ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮೂಲ ಸಂದೇಶವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಜೋಯೆಲ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌]]ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು; ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳ Vಯನ್ನು ಒಂದು ಖಂಡತುಂಡವಾದ "ಸೂಪರ್‌ ಹೀರೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ... ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಸುವ ಓರ್ವ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಮುಯ್ಯಿಗಾರನ" ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಯೆಲ್‌ ಸಿಲ್ವರ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ Vಯ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೂರ್‌ನದೇ ಆದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಒಂದು ಸರಳೀಕರಣದ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=13588|title=V for Vendetta's Silver Lining|author=Douglas, Edward|year=2006|work=Comingsoon.net|accessdate=2006-04-06|archive-date=2013-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730131011/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=13588|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪುಸ್ತಕದ ಸಹ-ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌, ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://pdl.warnerbros.com/wbmovies/vforvendetta/comiccon_text.html|title=V At Comic Con|accessdate=2006-04-06}}</ref> [[ನ್ಯೂಸಾರಾಮಾ]] ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಇದೊಂದು ಸೊಗಸಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ. ನನಗೆ ತೋಚಿದಂತೆ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವು ಕಂಡುಬರಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆಲ್ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿದ್ದೆನೋ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವಾಗ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ ಎನಿಸಿತು. ನಟಾಲೀ ಪೋರ್ಟ್‌ಮನ್‌ ಹಾಗೂ ಹ್ಯೂಗೋ ವೀವಿಂಗ್‌ ನಡುವಿನ "ರೂಪಾಂತರದ" ದೃಶ್ಯವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಕೃತಿಯನ್ನು ಅತೀವವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರ ಪೈಕಿ ನೀವೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಅಥವಾ ತಾನೇತಾನಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನೀವು ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿರಬಹುದು- ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ, ನೀವು ಮೂಲಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಆನಂದಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದು ಆಕರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಆದರೆ ಅದರಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿರುವ ರೂಪಾಂತರವೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನಾನೆಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತನಾದೆನೋ ನೀವೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುತ್ತೀರಿ."<ref>{{cite web|url=http://www.newsarama.com/general/DavidLloyd/DavidLloyd.htm|title=David Lloyd: A Conversation|publisher=[[Newsarama]]|accessdate=2006-07-14|archive-date=2006-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20060524234747/http://www.newsarama.com/general/DavidLloyd/DavidLloyd.htm|url-status=dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಒಂದು [[ಕಾದಂಬರೀಕರಣ]]ವನ್ನು ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕದ ಬರಹಗಾರನಾದ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಮೂರ್‌]] ಬರೆದ (ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇವನಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ). == ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:London QVS April 12 2008 0010 Anons.jpg|right|thumb|2008ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ "ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು" ಧರಿಸಿರುವ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರು.]] [[ಅನಾನಿಮಸ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು [[ನಾಯಕ]]ರಹಿತ [[ಅಂತರಜಾಲ]]-ಆಧರಿತ ಸಮೂಹವು ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ (ಒಂದು [[ಅಂತರಜಾಲ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಘಟಕ]]ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚರ್ಚಿನ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಚಾನೊಲಜಿ]]ಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹದ ಸದಸ್ಯರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ''[[ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ]]'' ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕವಾದ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ: "ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಲ್ಲಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರೂ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ದ [[ಗೈ ಫಾಕ್ಸ್‌]] ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದೃಶ್ಯದ ಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ತೋರಿಸಿದಾಗ, ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತನಾದೆ. ಅದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಅದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಪುಟ್ಟ ಉಜ್ವಲತೆ ಅಥವಾ ಭಾವಾವೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು."<ref>{{Cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20213067_20213068_20213004_5,00.html |title=EW.com |access-date=2010-04-06 |archive-date=2011-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110215084708/http://www.ew.com/ew/article/0,,20213067_20213068_20213004_5,00.html |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಮೇ 23ರಂದು, Vಯಂತೆ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ MPಗಳ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳ ವಿವಾದದ]] ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಮದ್ದಿನ ಒಂದು ಖೋಟಾ ನಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಆಸ್ಫೋಟಿಸಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/8065335.stm BBC.com ಸುದ್ದಿ ವರದಿ, ಶನಿವಾರ, 23ರ ಮೇ 2009 16:49 UK]</ref> == ಸಂಕಲಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು == ಸಮಗ್ರ ಕಥೆಯು [[ಸಂಕಲಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ]] ಕಾಗದದ ಹೊದಿಕೆಯ (ISBN 0-930289-52-8) ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿರಟ್ಟಿನ ಹೊದಿಕೆಯ (ISBN 1-4012-0792-8) ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಳಚಬಲ್ಲ-ಹೊದಿಕೆಯ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿ]]ಯನ್ನು (ISBN 1-4012-2361-3) DC ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ಸರಣಿಯ ಮೂಲ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸದಾಗಿ-ಬಣ್ಣಹಾಕಿದ "ಮೂಕವರ್ಣದ" ಪುಟಗಳನ್ನು (ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಪೂರ್ಣ-ಪುಟದ ಪಟ್ಟಿಗಳು) ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇವು ಹಿಂದಿನ ಬೇರಾವುದೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=19834 |title=Comicbookresources.com |access-date=2019-01-14 |archive-date=2010-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525104512/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=19834 |url-status=dead }}</ref> == ಸಂದರ್ಶನಗಳು == ''[[ದಿ ಮೈಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಆಫ್‌ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌]]'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರರೂಪದ ರೂಪಕ-ಚಿತ್ರದ DVDಯು ಕಲಾವಿದ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌‌]]ನೊಂದಿಗಿನ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಾಗದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote|V for Vendetta}} * DC ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [http://www.dccomics.com/sites/v_for_vendetta/ ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202110638/http://www.dccomics.com/sites/v_for_vendetta/ |date=2010-02-02 }} * IGNನಲ್ಲಿರುವ [http://comics.ign.com/articles/696/696867p1.html ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' : ಕಾಮಿಕ್‌ vs. ಫಿಲ್ಮ್‌] * [http://www.enjolrasworld.com/Annotations/Alan%20Moore/V%20for%20Vendetta/V%20for%20Vendetta%20Revised%20-%20Complete.html ಆನ್‌ ಅನೋಟೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿಟರರಿ, ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟಿಕ್‌ ರೆಫರೆನ್ಸಸ್‌ ಇನ್‌ ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌'ಸ್‌ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ನಾವೆಲ್‌, ''V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716135725/http://www.enjolrasworld.com/Annotations/Alan%20Moore/V%20for%20Vendetta/V%20for%20Vendetta%20Revised%20-%20Complete.html |date=2011-07-16 }} ಬೈ ಮೆಡೆಲಿನ್‌ ಬೌಡ್ರೆಯಾಕ್ಸ್‌ {{V for Vendetta}} {{Alan Moore}} {{DEFAULTSORT:V For Vendetta}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1982ರ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಟಿಗೋ ಸೀಮಿತ ಸರಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಲನ್‌ ಮೂರ್‌ ಬರೆದಿರುವ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕುರಿತ ಕಾದಂಬರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಳಯ ಸೂಚಕದ-ನಂತರದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:V ಫಾರ್ ವೆಂಡೆಟ್ಟಾ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಟಿಗೋ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು]] spwknruvmk09zqwjodfrabtepb6a2vo 0 23056 1372252 1364125 2026-04-27T21:36:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372252 wikitext text/x-wiki {{US state | Name = Wisconsin | Fullname = State of Wisconsin | Flag = Flag of Wisconsin.svg | Flaglink = [[Flag of Wisconsin|Flag]] | Seal = Seal of Wisconsin.svg | Seallink = [[Seal of Wisconsin|Seal]] | Map = Map_of_USA_WI.svg | Nickname = Badger State; America's Dairyland | Motto = Forward | Former = Wisconsin Territory | Capital = [[Madison, Wisconsin|Madison]] | BorderingStates = [[Illinois]], [[Iowa]], [[Michigan]], <br /> [[Minnesota]] | OfficialLang = None | Demonym = [[List of U.S. state residents names|Wisconsinite]] | LargestCity = [[Milwaukee]] | LargestCounty = [[Marathon County, Wisconsin|Marathon County]] | LargestMetro = [[Milwaukee–Racine–Waukesha Metropolitan Area|Milwaukee metropolitan area]]<!-- Only a small part of the Chicago MSA is in Wisconsin--> | Governor = [[Jim Doyle]] (D) <!-- please do not change to James Doyle. Thank you. --> | Lieutenant Governor = [[Barbara Lawton]] (D) | Senators = [[Herb Kohl]] (D)<br />[[Russ Feingold]] (D) | AreaRank = 23rd | TotalArea = 169,639 | TotalAreaUS = 65,498 | LandArea = 140,787 | LandAreaUS = 54,310 | WaterArea = 28,006 | WaterAreaUS = 11,188 | PCWater = 17 | Latitude = 42° 30′ N to 47° 05′ N | Longitude = 86° 46′ W to 92° 53′ W | PopRank = 20th | population_as_of = 2006 | population_note = 5,556,506 | population_total = 5,556,506 | DensityRank = 23rd | 2000Pop (old) = 5,556,506 | 2000Pop = 5,363,675{{GR|2}} | ೨೦೦೦Density = ೩೮.೧೩ | ೨೦೦೦DensityUS = ೯೮.೮ <!--census.gov --> | MedianHouseholdIncome = $೪೭,೨೨೦ | IncomeRank = ೧೫<sup>th</sup> | AdmittanceOrder = ೩೦<sup>th</sup> | AdmittanceDate = May ೨೯, ೧೮೪೮ | TimeZone = [[Central Standard Time Zone|Central]]: [[UTC]]-೬/[[Daylight saving time|-5]] | Width = ೪೨೦ | WidthUS =೨೬೦ | Length = ೫೦೦ | LengthUS = ೩೧೦ | HighestPoint = [[Timms Hill]]<ref name="usgs2005">{{cite web|date=29 April 2005|url=http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest|title=Elevations and Distances in the United States|publisher=U.S Geological Survey|accessdate=2006-11-09|archive-date=2008-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest|url-status=dead}}</ref> | HighestElev = ೫೯೫ | HighestElevUS = ೧,೯೫೧ | MeanElev = ೩೨೦ | MeanElevUS = ೧,೦೫೦ | LowestPoint = [[Lake Michigan]]<ref name="usgs2005"/> | LowestElev = ೧೭೬ | LowestElevUS = ೫೭೯ | ISOCode = US-WI | PostalAbbreviation = WI | TradAbbreviation = Wis. | Website = www.wisconsin.gov }} '''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್''' [[U.S. ನ ಐವತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ|U.S. ನ ಐವತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಉತ್ತರ-ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]],[[ಐವೊವಾ]] ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ,[[ಇಲಿಯೊನೊಯಿಸ್]] ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಮಿಚಿಗನ್ ಲೇಕ್]],[[ಮಿಚಗನ್]] ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿದೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಲೇಕ್ ಸುಪಿರಿಯರ್]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕಿ]] ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೦೮ರ ಗಣತಿಯಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೫.೬ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' ಎಂಬುದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ]] ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಭಾಷಿಕ|ಇಂಡಿಯನ್ ಭಾಷಿಕನೊಬ್ಬ]] ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಿದ್ದಾನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.[[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕ|ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್]] ಜನಾಂಗವು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತಿತ್ತೆಂದು <ref>{{cite web |url=http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |title=Wisconsin's Name: Where it Came from and What it Means |accessdate=2008-07-24 |publisher=Wisconsin Historical Society |archive-date=2005-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |url-status=dead }}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ''ಫ್ರೆಂಚ್ '' ನ ಸಂಶೋಧಕ [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಮಾರ್ಕ್ವೆಟೆ]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿಗೆ ತಲುಪಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಸುಮಾರು ೧೬೭೩ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಈತ ತನ್ನ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''ಮೆಸ್ಕೊಸಿಂಗ್ '' ಎಂದು <ref>{{Citation | last = Marquette | first = Jacques | author-link = Jacques Marquette | year = 1673 | contribution = The Mississippi Voyage of Jolliet and Marquette, 1673 | contribution-url = http://www.americanjourneys.org/aj-051/ | editor-last = Kellogg | editor-first = Louise P. | title = Early Narratives of the Northwest, 1634-1699 | place = New York | publisher = Charles Scribner's Sons | page = 235 | oclc = 31431651 }}</ref> ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯು ಇನ್ನುಳಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ''ಔಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ '' ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿದೆ.ಬರಬರುತ್ತಾ ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಹೆಸರಾಗಿಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ ಹಾಗು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹೆಸರು ಜನಜನಿತವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಿಕರು ಇದನ್ನು [[ಆಂಗ್ಲಿಕರಣ|ಆಂಗ್ಲಿಕರಣಗೊಳಸಿದರಲ್ಲದೇ]] ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈಗಿನ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರವು ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] <ref>{{cite journal | la st = Smith | first = Alice E. | title = Stephen H. Long and the Naming of Wisconsin | journal = Wisconsin Magazine of History | volume = 26 | issue = 1 | pages = 67–71 | publisher = Wisconsin Historical Society | location = Madison, Wisconsin | month = September | year = 1942 | url = http://content.wisconsinhistory.org/u?/wmh,14413 | accessdate = 2008-07-24 }}</ref> ಎಂದಾಯಿತು. ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಅದರ ಶಬ್ದೋಚ್ಛಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು ಅಲ್ಗೊಂಕಿನ್ (ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ )ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದವು. ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ನದಿ ಇರುವ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅದರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. }ಒಂದು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಶಬ್ದ ''ಮೆಸ್ಕೊನ್ ಸಿಂಗ್ '' ಎಂಬುದರಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದರ್ಥ "ಇದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಹರಡಿದೆ" ಅಂದರೆ ಇದು ಕೆಂಪು ಮರಳು ಕಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಲ್ಸ್]] ಮುಖಾಂತರ <ref>ಮ್ಯಾಕ್ ಫೆಕರ್ಟಿ, ಮೈಕೆಲ್. ೨೦೦೩. ''[http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=2002552&amp;journal_code=ONO ಆನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ದಿ ಡಿರೆವೇಶನ್ ಅಂಡ್ ರೆಫ್ರೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಯನ್ ಓಲ್ಡ್ ಪಜಲ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ಲೇಸೆ ನೇಮ್ಸ್]''. ಒನೊಮಾ ೩೮: ೩೯-೫೬</ref> ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದವು,ಒಂದು ಶಬ್ದ [[ಒಜಿಬ್ವಾ]] ಎಂಬುದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದವಾಗಿದ್ದುಇದನ್ನು"ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಜಾಗ"ಎನ್ನಲಾಗುವುದು."ನೀರು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದು ಅಥವಾ"ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆ" ಎಂದು <ref>{{cite journal | last = Vogel | first = Virgil J. | title = Wisconsin's Name: A Linguistic Puzzle | journal = Wisconsin Magazine of History | volume = 48 | issue = 3 | pages = 181–186 | publisher = Wisconsin Historical Society | location = Madison, Wisconsin | year = 1965 | url = http://content.wisconsinhistory.org/u?/wmh,23263 | accessdate = 2008-07-24 }} </ref> ಕರೆಯಲಾಯಿತು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Jean Nicolet.jpg|thumb|300px|right| ಜೀನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್'ನ 1634 ರಲ್ಲಿನ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಆಗಮನ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]] === ಪಶ್ಚಿಮದೊಡನೆ ಪರಿಚಯ === [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin in 1718.jpg|thumb|250px|left|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ 1718,ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಲುಮೆ ಡೆ ಲೆಸ್ಲಿ ಮ್ಯಾಪ್, ಅಪ್ರೊಕ್ಷಿಮೇಟ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ.]] ಸುಮಾರು ೧೬೩೪ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮನ್ [[ಜೀನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಮೊದಲ ಯುರೊಪಿಯನ,ಆತ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ಕಾಲೊನಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ. ಆನಂತರದ ಸುಮಾರು ೧೫೦ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಯಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೇನ್ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು ೧೭೮೩ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆದರೆ ಅದು ''ವಾಸ್ತವಾಗಿ '' ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ [[1812ರ ಯುದ್ದ|1812ರ ಯುದ್ದದ]] ವರೆಗೂ ಬ್ರಿಟೇನ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಸಾಹತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡವು,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ "ಯಾಂಕೀ"ಹೊಸ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗರು]][[,ನಿವ್ ಯಾರ್ಕಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ|,ನಿವ್ ಯಾರ್ಕಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದವರು]],ಕೊರ್ನಿಶ್ ನ ಗಣಿಗಾರರು,ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್,ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತುಸ್ವಿಸ್ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿಮೊದಲ ವ್ಹೈಟ್ ಯುರೊಪಿಯನ್ [[ಡೊಮಿನಿಕ್ ದುಚಾರ್ಮೆ]] ಎಂಬಾತ ೧೭೯೩ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ. ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಕೌಕೌನಾ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಎರಡು ಬ್ಯಾರಲ್ ನಷ್ಟು ರಮ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ದಿ ಡುಚಾರ್ಮೆ ಒಪ್ಪಂದವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಮೊದಲ ಕರಾರು ಪತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಆತನೊಂದು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯಾದ. ಭಾರತೀಯರಾದ [[ಮೆನೊಮಿನೀ]] ಮತ್ತು [[ಚಿಪ್ಪೆವಾ]] ಎಂಬ ಭಾರತೀಯರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೌಕೊನಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು೧,೫೦೦ ಭಾರತೀಯರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅದರ ಮರುವರ್ಷವೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾಕೊಬ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಸ್ ಮೆನಿಮೀ ಭಾರತೀಯರಿಂದ "ಮೌಲ್ಯ ಪಡೆದ"ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ೯೯೯ {{convert|1200|acres|km2}}ವರ್ಷದ ಲೀಸ್ ಮೇಲೆ ಆ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ.ಲಾ ಬ್ನೇಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫಾಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಡುಚಾರ್ಮೆ ಪಡೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಿಯಾಯತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಆತ ಬಹುಶ: ಸುಮಾರು ೧೫ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರುವ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ.ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪದೆದುಕೊಂಡ. === ಗಡಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Wisconsinwelcome.jpg|thumb|right|ಸ್ವಾಗತ ಸಂಕೇತ.]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.[[ಐವೊವಾ]],[[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]],[[ಮಿಚಿಗನ್]],ಮತ್ತು [[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲದೇ [[ಮಿಚಗನ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಪಿರಿಯರ್]] ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ]] ನಂತರ ಇದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ]] ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು]](ಸದ್ಯ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ) ಜುಲೈ೩,೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತನ್ನ [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು]] ಮಾರ್ಚ೧೩,೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಸಂಘಟಿಸಿ,ಮೇ ೨೯,೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ೩೦ನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಯುನಿಯನ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. [[ಮಿಚಿಗನ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಅದು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಅವೆರಡೂ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಿ.ಮಿಚಿಗನ್]] ೧೯೩೪ ಮತ್ತು ೧೯೩೫ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. === ಆರ್ಥಿಕತೆ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೃಷಿ]] ಅಂದರೆ ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡೈರಿ)[[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಲಸ]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಶ್ವೇತ ಪೈನ್ ಮರಗಳು ಹಾಗು ಸಸ್ಯಗಳ ಕಷಾಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪತ್ ಭರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಮರಗೆಲಸದ ಹಲವಾರು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅರಣ್ಯ ಮರಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ವಹಿವಾಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ,ವಲಸೆ ಕೃಷಿಕರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ರ್ಷಕ ಬೆಟ್ಟ್ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು(ಬಹುತೇಕ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಪ್ರದೇಶ)ಉತ್ತಮ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಸಂಪನ್ ಭರಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಿಚಗನ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಕಚ್ಚ್ಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು(ಮರ-ಕಟ್ಟಿಗೆ,ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು) ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಿಲೆಕೀ ಬಂದರು ಕೂಡಾ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ "WWI ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬಾಳಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಿದ್ದಿ ಹೊಂದಿದೆ,ಮಿಲ್ವೆಕೀ "ವಿಶ್ವದ ಸಲಕರಣೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ" ಎನಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ,ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬೆಳೆಯ ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವದರಿಂದಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ವಿರಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾಗದ ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿರುವ ಇದು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್,ಚಿಪ್ಪೆವಾ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಗುಂಟ ಅಗ್ಗದ ವಿದ್ಯುತ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.ತಮ್ಮ ಬೇಸಾಯದ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ಕೆಲಸ ಅರಸಿ ಹೊರಟರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮ]] ವಲಯಗಳಾದ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಲು ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ {{Citation needed|date=January 2010}}ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರಾಸರಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಮಬಂಡೆ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಮಬಂಡೆಗಳಿಂದ]] ಆವೃತ್ತವಾಗಿದೆ.ಈ ಹಿಂದಿನ [[ಐಸ್ ಏಜ್]] ನಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಿಮ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಸೇರಿದೆ.ಆಗ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸುಂದರ ಸರೋವರ,ಉರುಳುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೃಶ್ಯ ಹಾಗು ನದಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾದ ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿ,ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ/ಸರೋರವರಗಳ ಪ್ರದೇಶ. ಬಹುತೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಯರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಇಲಿನೊಯಿಸ್,ಐವೊವಾ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾಗಳಿಂದ ಅಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ವಾಹನದ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಎಟಕುವ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. U.S ನ ಸಮರ [[ನೌಕಾದಳ]] ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' USS ನ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin welcome sign.JPG|left|thumb| ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಸುಸ್ವಾಗತ ಕೇಂದ್ರ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ನದಿ|ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ನದಿಯನ್ನು]] ತನ್ನ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಹರಡಿದ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದೆ.[[ಸೂಪಿಯರ್ ಸರೋವರ]] ಮತ್ತು [[ಮಿಚಿಗನ್]] ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ.ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಲೇಕ್ ಮಿಚಿಗನ್]],ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]],ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಐವೊವಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]] ಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳಾದ [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ]],ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಕ್ಸಿ ನದಿ|ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಕ್ಸಿ ನದಿಗಳು]] ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿವೆ,[[ಮೆನೊಮಿನೀ ನದಿ|[[ಮೆನೊಮಿನೀ ನದಿ]]]]ಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ತುದಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ತುದಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದೊಂದಿಗೆ]] ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. [[.ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬಹುವಿಶಾಲ ಭೂಗೋಳದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಐದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತಗೊಂಡಿದೆ. [[ಸೂಪಿಯರ್ ಸರೋವರ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ತನ್ನ ದಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೇಕ್ ಸೂಪಿಯರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪಟ್ಟಿ ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ ಮತ್ತು ಶಂಕು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.[[ಚೆಕ್ವಾಮೆಗಾನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಹಿಮಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ [[ಟಿಮ್ಸ್ ಹಿಲ್]] {{convert|1500000|acre|km2}}ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಅಪರೂಪದ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ [[ಡೆಲ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ|ಡೆಲ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿಯ]] ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯೂ ಇದೆ. [[ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗಗಳು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿ [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಅಪ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ[[.ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ]] ದಂಡೆಗುಂಟ ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ [[ಪ್ರಸಸ್ತಪ್ರದೇಶ]] ವಾಗಿದ್ದು [[ಐವೊವಾ]],[[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೆಲಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಹಿಮಬೆಟ್ಟ|ಹಿಮಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಆವರಿಸಿಲ್ಲ,ಆವಾಗಿನ ಐಸ್ ಏಜ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿಲ್ಲ.[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಗ್ಲೇಸಿಫಿಕೇಶನ್]] ಆಗಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ೪೬%ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ [[ಆಂಟಿಗೊ ಸಿಲ್ಟ್ ಲೋಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು [[ಲ್ಯಾಂಗ್ ಲೇಡ್ ಕೌಂಟಿ]] ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟಿರುವ <ref>{{cite web | title = Wisconsin | publisher = National Park Service | accessdate = 2008-07-17 | url = http://www.nps.gov/state/wi}}</ref> ಸ್ಥಳಗಳು. * [[ಅಪೊಸ್ಟ್ಲೆ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೇಕ್ ಶೋರ್]] ಲೇಕ್ ಸೂಪಿಯರ್ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ * [[ಐಸ್ ಏಜ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ಟ್ರೈಲ್]] * [[ನಾರ್ತ ಕಂಟ್ರಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ಟ್ರೈಲ್]] * [[ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಇಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ರಿವರ್ ವೇ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು[[U.S. ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ನವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅದೆಂದರೆ ಚೆಕ್ವಾಮೆಗಾನ್ -ನಿಕೊಲೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯವು ಜರ್ಮನಿ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದೆಂದರೆ, ಜರ್ಮನಿಯ [[ಹೆಸ್ಸೆ]], ಜಪಾನ್ ನ [[ಚಿಬಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ]],ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ [[ಜಲಿಸ್ಕೊ]],ಚೀನಾದ [[ಹೆಲಿಂಗ್ ಜಿಯಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕರಾಗುವಾ]],<ref name="iw2006">{{cite web|url=http://international.wi.gov/SisterStates.html|title=Sister-States and Cities|accessdate=2007-03-16|date=2006-03-20|publisher=International Wisconsin|archive-date=2010-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100204165758/http://international.wi.gov/SisterStates.html|url-status=dead}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. === ಹವಾಗುಣ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು [[ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಹವಾಮಾನದ ಖಂಡ]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ೧೩,೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ೧೧೪&nbsp;°F (೪೬&nbsp;°C)ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ್ನಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮ [[ಕೌಡ್ ರೇ]] ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ೪,೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ–೫೫&nbsp;°F (-೪೮&nbsp;°C)ನಷ್ಟು <ref name="uwexclimate">{{cite web|url=http://www.uwex.edu/sco/stateclimate.html|title=Climate of Wisconsin|accessdate=2007-03-16|last=Benedetti|first=Michael|publisher=The University of Wisconsin–Extension}}</ref> ದಾಖಲಾಗಿದೆ. {| ಶ್ರೇಣಿ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್" "ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಅಕ್ಷರದಳತೆ:90%;"| | ಕೊಲಾಸ್ಪ್ಯಾನ್ ="13" ಸ್ಟೈಲ್="ಪಠ್ಯ-ಜೋಡಣೆ:ಕೇಂದ್ರ;font-size:110%;background:#E8EAFA;"|'''ಮಾಸಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಗರಗಳಿಗೆ''' [°F (°C)] |- ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000; ಎತ್ತರ:17px;"| ನಗರ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜನವರಿ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಫೆಬ್ರವರಿ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಮಾರ್ಚ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಏಪ್ರಿಲ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಮೇ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜೂನ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜುಲೈ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಆಗಸ್ಟ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ನವೆಂಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಡಿಸೆಂಬರ್ |- ! style="text-align:left; background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Green Bay | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-4/-14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-2/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|44 /23 4/5 | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|55 /33 (13/1) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|68 /44 (20/7) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (25/12) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|81/57 (27/15) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (26/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (21/9) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|58/35 (14/3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|48/26 (6/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-2/-11) |- ! style="text-align:left; background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | La Crosse | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-3/-14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (0/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|45/26 (7/-4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|69/49 (22/9) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (27/14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|84 /63 (29/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (28/16) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (23/11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|42/27 (7/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-1/-10) |- ! style="text-align:left; background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Madison | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-4/-13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-1/-10) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (6/-4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|58/35 (14/2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (21/8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (26/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (28/16) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|79 /55 (26/15) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (22/10) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (16/4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (6/-2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-1/-9) |- ! style="text-align:left; background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | Milwaukee | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-2/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|36 /18 (0/-8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|43 /23 (6/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|55/36 (12/2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|68 /46 (19/8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (24/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (27/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|79 /57 (26/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|75 /54 (22/12) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/6) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (8/-1) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 1.7% |- | ಕಾಲ್ ಸ್ಪ್ಯಾನ್ = "13" ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಅಕ್ಷರದಳತೆ:90%;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#E8EAFA;"| |} == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == {{USCensusPop |1850=305391 |1860=775881 |1870=1054670 |1880=1315457 |1890=1693330 |1900=2069042 |1910=2333860 |1920=2632067 |1930=2939006 |1940=3137587 |1950=3434575 |1960=3951777 |1970=4417731 |1980=4705767 |1990=4891769 |2000=5363675 |estyear=2009<ref name=09CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2010-01-04 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv}}</ref> |estimate=೫೬೫೪೭೭೪ }} [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin population map.png|thumb|right|200px|ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ನಕ್ಷೆ]] [[U.S. ನ ಜನಗಣತಿ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ]],ಇಸವಿ ೨೦೦೦,ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿ ೫,೩೬೩,೬೭೫ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಈ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೬.೪%ರಷ್ಟು ೫ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನವರು,೨೫.೫%ನಷ್ಟು ೧೮ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದರೆ ೧೩.೧%ನಷ್ಟು ೬೫ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೦.೬%ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು ಇದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಲ್ಕೈಂಗಿಕ ವಲಯದ ಉಭಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಂತರದ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳೆಂದರೆ [[ಕ್ರೊನಿಶ್]] ಮೂಲದ ಗಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯದ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಮೂಹವೆಂದರೆ [[ಹೊಸ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಹಾಗು [[ನ್ಯುಯಾರ್ಕಿನ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ|ನ್ಯುಯಾರ್ಕಿನ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ]] "ಯಾಂಕೀ" ಸಮುದಾಯದವರು.ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ,ಹಣಕಾಸು,ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಸುಮಾರು ೧೮೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ [[ವಲಸೆಗಾರರ]] ದಂಡೇ ಬಂತು,ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ [[ಜರ್ಮನ್ಸ್]],ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನೇವಿಯನ್ಸ್ ([[ನಾರ್ವೆಯನ್ನರ]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು),ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ಸ್]],[[ಡಚ್]],[[ಸ್ವಿಸ್]],[[ಫಿನ್ಸ್]],[[ಐರಿಶ್]],[[ಪೋಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು. ಸುಮಾರು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್]] ರು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು,ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದರು.[[ವಿಯಟ್ನಾಮ್ ಯುದ್ದ|ವಿಯಟ್ನಾಮ್ ಯುದ್ದದ]] ನಂತರ [[ಹೊಂಗೊನ್ಸ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಜನಸಮೂಹ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಐದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ:ಜರ್ಮನ್ (೪೨.೬%),[[ಐರಿಶ್]] (೧೦.೯%),[[ಪೊಲಿಶ್]] (೯.೩%),[[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್]] (೮.೫%),[[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] (೬.೫%). ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ,ಮೆನೊಮಿನೀ,ಟ್ರೆಂಪೀಲಿಯು ಮತ್ತು ವರ್ನೊನ್ ರ ಹೊರತಾಗಿ ಜರ್ಮನರೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನದ <ref>{{Cite web |url=http://www.legis.state.wi.us/LRB/bb/03bb/128-133.pdf |title=''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಲು ಬುಕ್ 2003–2004'' |access-date=2010-04-08 |archive-date=2008-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080902021433/http://www.legis.state.wi.us/LRB/bb/03bb/128-133.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪೊಲಿಶ್ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರಾಚೀನರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ <ref name="census.gov"/> ಇದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ [[ಜರ್ಮನ್]] ರು ಹರಡಿಕೊಂಡಾರಾದರೂ ಅವರ ಪ್ರಮಾಣ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮರಗೆಲಸ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ಸ್]] ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ಸ್]],[[ಸ್ವಿಸ್]],[[ಫಿನ್ಸ್]],ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳ ಜನಸಮೂಹ ವಾಸವಾಗಿದೆ.ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಶ್ ವಲಸೆಗಾರರು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ <ref>[http://content.wisconsinhistory.org/cdm4/document.php?CISOROOT=/tp&amp;CISOPTR=14489 ಮಿಲ್ಲರ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಹೇಡನ್ ], "ದಿ ಪೊಲಂಡರ್ಸ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್." ''ಪರ್ಕ್ ಮನ್ ಕ್ಲಬ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್'' No. ೧೦. ಮಿಲುಕೀ, Wis.: ಪಾರ್ಕ್ ಮನ್ ಕ್ಲಬ್, ೧೮೯೬); ಆನ್ ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಸಿಮೇಲ್ t: [http://www.wisconsinhistory.org/turningpoints/search.asp?id=1336; ದಿ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ], visited January ೨೯, ೨೦೦೮</ref> ನಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್]] ರು ಸುಮಾರು ೧೯೪೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಿಲ್ಕೆಕೀಗೆ ಬಂದರು. ಪೂರ್ವದ ಯುನೈಟೆಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮೆನೊಮೀ ಕೌಂಟಿ|ಮೆನೊಮೀ ಕೌಂಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ]] ಮಾತ್ರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಅವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. {{US Demographics}} ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು೮೬%ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕಾ-ಕೆನೊಶಾ ಸಮೂಹದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿವೆ:[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ]],[[ರೇಸಿನ್]],[[ಬೆಲೊಯಿಟ್]],[[ಕೆನೊಶಾ]],ಮಿಲ್ವೆಕೀಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ಕಪ್ಪು ಅಮೆರಿಕಾದವರಿದ್ದಾರೆ.. ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು U.S.ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚುಅಂದರೆ ೧೦ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು {{Citation needed|date=August 2008}}ಇದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೆವೆಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಫ್ರಿಕನ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಾಂಗವಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಏಷಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವು ೩೩%ರಷ್ಟಿದ್ದು,ಅದರಲ್ಲಿ [[ಹೊಮೊಂಗ್]],[[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ,[[ವೌಸುವು]],[[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]],[[ಶೆಬಾಯ್ ಗಾನ್]],[[ಅಪ್ಲೆಟೊನ್]],[[ಮ್ಯಾದಿಸನ್]],[[ಲಾ ಕ್ರೊಸ್ಸೆ]],[[ಇವೊ ಕ್ಲೆರಿ,]][[ಒಶ್ಕೊಶ್]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾನಿಟೊವೊಕ್]] <ref>{{cite web|url= http://www.apl.wisc.edu/reports/HmongChartbook.pdf|format= PDF|title= Wisconsin's Hmong Population|accessdate= 2008-08-29|publisher= University of Wisconsin–Madison Applied Population Laboratory|archive-date= 2008-09-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20080902021435/http://www.apl.wisc.edu/reports/HmongChartbook.pdf|url-status= dead}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. === ಧಾರ್ಮಿಕತೆ === [[ಕ್ರಿಶ್ಚನ್]] ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ [[ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಲುಥೆರನ್ :[[ಲುಥೆರನ್]] ಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ[[ELCA]],[[ಮಿಸೌರಿ ಸಿನೊಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎವಿಂಜೆಲಿಕಲ್ ಲುಥೆರನ್ ಸಿನೊಡ್]](WELS) ಮುಂತಾದ ಪ್ರವರ್ಗಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಧರ್ಮದ <ref name="carroll2000">{{cite book|last=Carroll|first=Brett E.|title=The Routledge Historical Atlas of Religion in America|series=Routledge Atlases of American History|date=2000-12-28|publisher=[[Routledge]]|isbn=0415921376}}</ref> ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ: * [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು]] – ೭೭% ** [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]] – ೫೫% *** ಲೂಥೆರಾನ್ – ೪% *** ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ – ೭% *** ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ – ೨೨% *** [[ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ವೆಟರಿಯನ್]] – ೨% *** [[ಯುನೈಟೈಡ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ of ಕ್ರಿಸ್ಟ್]] – ೨% *** ಉಳಿದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್– ೧೫% ** ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ – ೧೯% ** ಇನ್ನುಳಿದ ಕ್ರಿಸ್ಟನ್– ೧% * ಅನ್ಯ ಧರ್ಮಗಳು – ೨% * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆಧೀನವಾಗಿರದ – ೧೫% == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == ರಾಜಧಾನಿ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್, ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]]. [[ಚಿತ್ರ:Capitol Madison, WI.jpg|thumb|250px|right|ದಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್]] '''ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು''' * ರಾಜ್ಯಪಾಲರು: [[ಜೇಮ್ಸ್ ಡೊಯ್ಲೆ, Jr.]] (ಡಿ * ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್: [[ಬಾರ್ಬರಾ ಲಾಟೊನ್]] (D) * ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್: {0ಜೆ.ಬಿ. ವ್ಯಾನ್ ಹೊಲೆನ್{/0} (R) * ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆ: [[ಡೊಗ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಫೊಲ್ಲಿಟ್ಟಿ]] (D) * ಖಜಾನೆ: [[ಡಾನ್ ಮಾರಿ ಸಾಸ್]] (D) * ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರಿ ಟೊನಿ ಈವರ್ಸ್(ಅಭಿಜಿತ ಕಚೇರಿ) ''ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ'' * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂವಿಧಾನ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರುಗಳು]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಶಾಸನ ಸಭೆ]] ** [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸೆನೆಟ್]] ** [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸುಪ್ರಿಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಿಂದ U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ನಿಯೋಗ]] * [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಕ್ಷೆ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಿಂದ U.S. ಸೆನೇಟರ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿ]] === ರಾಜಕಾರಣ === {| align="right" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:79%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' </td> |- bgcolor="lightgrey" ! ವರ್ಷ ! [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] ! [[ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್]] |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[2008]] | bgcolor="#fff3f3"|42.31% ''1,262,393'' | bgcolor="#f0f0ff"| '''56.22%''' ''1,677,211'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[೨೦೦೪]] | bgcolor="#fff3f3"|49.25% 1,441,911 | bgcolor="#f0f0ff"|49.25% 1,441,911 |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[2000]] | bgcolor="#fff3f3"|47.56% ''1,237,279'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''47.83%''' ''1,242,987'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1996]] | bgcolor="#fff3f3"|38.48% ''845,029'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''48.81%''' ''1,071,971'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1992]] | bgcolor="#fff3f3"| 36.78% ''930,855'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''41.13%''' ''1,041,066'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1988]] | bgcolor="#fff3f3"| 47.80% ''1,047,794'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''51.41%''' ''1,126,794'' |} [[ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ|ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] ಆಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಯುನಿಯನ್ ನ ಬೆಂಬಲಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಜನಾಂಗೀಯ ವಿವಾದಗಳು ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜಕಾರಣವು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾ ಫೊಲೆಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು ಆತನ ಪುತ್ರರಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು.ಇವರು ಮೂಲತ: [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷ|ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದವರು]].ನಂತರ ಅವರು ಅದನ್ನೇ ಮರುಪರೀಕ್ಷಿತ [[ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿ|ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ]] ಮಾರ್ಪಾದುಗೊಳಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೯೪೫ರಿಂದಲೂ ರಾಜ್ಯವು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದವರ]] ಮಧ್ಯ ಒಂದು ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೆನೆಟರ್ [[ಜೊಯಿ ಮ್ಯಾಕರ್ತಿ]] ೧೯೫೦ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="conant2006">{{cite book|last=Conant|first=James K.|title=Wisconsin Politics and Government: America's Laboratory of Democracy|date=2006-03-01|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=0803215487|chapter=1}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿರಿಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಎಂದರೆ [[ಟೊಮ್ಮಿ ಥಾಂಪ್ಸನ್]] ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ [[ಎಫ್. ಜೇಮ್ಸ್ ಸೆನ್ ಸೆನ್ ಬ್ರನ್ನರ್, ಜೂ.]];ಪ್ರಮುಖ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಸೆನೆಟರ್ಸ್ ಆದ [[ಹೆರ್ಬ್ ಕೊಹ್ಲ್]] ಮತ್ತು [[ರಸ್ ಫಿಂಗ್ ಗೊಲ್ಡ್]],ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ [[ಮನ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ,|ಮನ್ [[ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ]],<ref name="conant2006"/>]]ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇದನ್ನು ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇದನ್ನು [[ಬೆನೆಟ್ ಲಾ]] ಮೂಲಕ ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನ ಮೂಲಕ ಸೆಣಸಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಕ್ಷದವರು ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಜರ್ಮನಿಗರು [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.ಬೆನೆಟ್ ಲಾ ಗೆ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷ]] ಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ನಗರಗಳು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಶಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮತದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಯಾವಾಗ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಗರ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲುಅ ಆರಂಭಿಸಿತೋ ಆಗ ಉಳಿದ ನಗರಗಳು [http://legistar.milwaukee.gov/mattersearch/ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208173029/http://legistar.milwaukee.gov/mattersearch/ |date=2007-02-08 }}ಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಟಿ ಎಂದರೆ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಇದನ್ನು [http://www.usatoday.com/tech/products/cnet/2006-12-01-wired-cities_x.htm ನಂಬರ್ 1ಸಿಟಿ ಎಂದು ಅಲ್ಲದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ] ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸುಮಾರು ೧೮%ರಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ನಗರಸಭೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೂ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಾಮಕರಣಕ್ಕೆ ಆರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಲವು ತೋರಿದೆ. ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ನಗರಗಳ ಉಪನಗರಗಳ ವಲಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತತೆ ತೋರಿದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ವಲಸಿಗರಾದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನೇವಿಯನ್ನರ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಗಟ್ಟಿ {{Citation needed|date=October 2008}}ತಳಪಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ,ಇಲಿನೊಯಿಸ್ ನ ಸೆನೇಟರ್ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಈ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಒಬಾಮಾ೫೬%ರಷ್ಟು ಮತ ಗಳಿಸಿದರು,ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ ಒಲ್ವಎ ಕಾರಣ. ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ಬ್ರೌನ್ ಕೌಂಟಿ(ಹೋಮ್ ಗ್ರೀನ್ ಬೇ)ಮತ್ತುಔಟಾಗ್ಯಾಮಿ ಕೌಂಟಿ(ಹೋಮ್ ಮ್ಟೊ ಅಪ್ಲೆಟನ್ )ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಒಬಾಮಾಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕಿನ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಪಡೆದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು ೪೨%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆದು ೭೨ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೩ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಮ್ಯಾಕನ್ ಪಡೆದ ಬಹುಮತದ ಕೆಲವು ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ೫೫%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆರು.(ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್,ಗ್ರೀನ್ ಲೇಕ್,ಒಝೌಕೆ,ವಾಶಿಂಗ್ ಟನ್ ಮತ್ತು ವೌಕೊಶಾ ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಶಿಂಗ್ ಟನ್ ಕೌಂಟಿ ಅಧಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತ್ತು) ಎಲ್ಲಾ ೫೯ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಾಮಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು,ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ/ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನಗರ/ಉಪನಗರ/ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳ ವಿಂಗಡನೆಯೆ ಜೊತೆಗೆ ಒಬಾಮಾ ಸಫಲರಾದರು. ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದೆ ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.ಮಿನ್ನೊಸೆಟಾ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. {{Further|[[Political party strength in Wisconsin]]}} === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಕಾನೂನು ರಚನೆ ಮಾಡುವವರು === ಕಳೆದ ೧೯೮೪ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು. ಹೇಗೆ ಆದರೂ ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆಗ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದು.ಆಗ "ಸ್ವಿಂಗ್ "ಮತ್ತು "ವ್ಯಾಪ್ತಿ" ಗಳು ಈ ರಾಜ್ಯದ ವಿಶೇಷಗಳು. ಅಲ್ ಗೊರೆ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೫,೭೦೦ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.[[ಜಾನ್ ಕೆರ್ರಿ]] ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ೧೧,೦೦೦ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ನ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಈ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೩೮೧,೦೦೦ ಮತ ಗಳಿಸಿ ೫೬%ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾದರು. ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಪ್ರಬಲ ಮತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.[[ಅಪ್ಲೆಟೊನ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಟೆವ್ ಕಾಗೆನ್]] ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ೮ನೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರು ವೌಕೆಶಾ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನಗರ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಗರವು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ [[ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] [[ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಸಹ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೯೬೯ರಿಂದ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗಳ ೭ನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಬೆಂಬಲಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ ಉತ್ತಮ ಅಧಿಕಾರದ ಹೌಸ್ ಅಪ್ರೊಪ್ರಿಯೇಶನ್ ಕಮೀಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ."[[ಫೈಟಿಂಗ್ ಬಾಬ್ "ಲಾ ಫೊಲೆಟ್ಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಮೂಮೆಂಟ್]] ;ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ [[ಜೊಯಿ ಮ್ಯಾಕರ್ಥಿ]] ಈತ ಕಮ್ಮುನಿಷ್ಟ್ ವಿರೋಧಿ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು [[ಸೆನೆಟ್]] ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಇದೆ. * ಆದರೆ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ [[ಸೊಸಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ|ಸೊಸಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾವು]] ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ತೆರನಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಅದು "[[ಕೊಳಚೆ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಸಮಾಜವಾದ]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದರ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಸಮಾಜದ ಕೆಳಸ್ತರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.(ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದದ ಚಳವಳಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.) ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ೧೯೫೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು,ಯಾಕೆಂದರೆ [[ರೆಡ್ ಸ್ಕೇರ್]] (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆತಂಕ)ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ <ref name="smith2003">{{cite journal|last=Smith|first=Kevin D.|date=Spring 2003|title=From Socialism to Racism: The Politics of Class and Identity in Postwar Milwaukee|journal=Michigan Historical Review|volume=29|issue=1|pages=71–95}}</ref> ಕಾರಣವಾದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ದೊಡ್ಡ ನಗರದ ಮೊದಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮೇಯರ್ [[ಎಮಿಲ್ ಸಿಡೆಲ್]],ಆತ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ನಗರದ ಚುನಾಯಿತ ಮೇಯರ್,ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಮಾಜವಾದಿ [[ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಹೋನ್]] ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೬ರಿಂದ ೧೯೪೦ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ಮಾಡಿದರೆ ಮೂರನೆಯ ಮೇಯರ್ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಿ.ಜೆಡ್ಲರ್]] ;೧೯೪೮ರಿಂದ ೧೯೬೦ ವರೆಗೆ ಇದ್ದ. ಸಮಾಜವಾದಿ [[ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ]] [[ವಿಕ್ಟರ್ ಬೆರ್ಜರ್]] ಪದೇ ಪದೇ U.S.ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ,ಆದರೆ ಆತ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಈ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿರೋಧ ಪಡೆದದ್ದು ಆತ [[ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ|ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದವನ್ನು]] ವಿರೋಧಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. * [[ವಿಲಿಯಮ್ ಪ್ರೊಕ್ಸ್ ಮೈರ್]] ಎಂಬಾತ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದ,(೧೯೫೭-೮೯)ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಹಲವು ವರ್ಷ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದ.ಒಕ್ಕೂಟವು ಮಾದುತ್ತಿರುವ ಪೋಲು ಮತ್ತು ದುಂದು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆತ ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದ. * [[ರಸ್ ಫೆಂಗ್ ಗೊಲ್ದ್]] ಎಂಬಾತ ಒಬ್ಬನೇ ದೆಮೊಕ್ರಾಟ್ [[ಸೆನೆಟರ್]] [[ಪ್ಯಾಟ್ರೊಯಿಟ್ ಕಾಯಿದೆ|ಪ್ಯಾಟ್ರೊಯಿಟ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ]] ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದ. * ಸದ್ಯ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನ ದೆಮೊಕ್ರಾಟ್<ref name="bull1999">{{cite news|first=Chris|last=Bull|title=Take a seat - openly lesbian Representative Tammy Baldwin|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1589/is_1999_Feb_16/ai_53877986|work=[[The Advocate]]|publisher=LPI Media|date=1999-02-16|accessdate=2007-03-16|archive-date=2005-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20050625081817/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1589/is_1999_Feb_16/ai_53877986|url-status=dead}}</ref> ಟ್ಯಾಮಿ ಬಾಲ್ಡ್ ವಿನ್ U.S.ನ ಮುಕ್ತ ಸಲಿಂಗ ವರ್ಗದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ <ref name="bull1999"/> ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. * [[ಗ್ವೆನ್ ಮೂರೆ]] ಎಂಬಾತ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಿಂದ]] U.S.ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಏಕೈಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದು ಬುಶ್ ನ ಆದಳಿತ ಹಾಗು ಇರಾಕ್ ನ ಯುದ್ದವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. GOP ಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಲಿದ್ದ ೮ನೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ,ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ನ ಮಾರ್ಕ್ ಗ್ರೀನ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ[[ಜಿಮ್ ಡೊಯಲ್]] ಅವರ ವಿರುದ್ದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಾಂತ ಗ್ರೀನ್ ೮%ರಷ್ಟು ಮತಗಳಿಂದ ಸೋತು ಹೋದ,ಹೀಗಾಗಿ ೩೨ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಡೊಲೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಪಡೆದ. ರಾಜ್ಯ ಸೆನೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಏರಿಕೆ ಪಡೆದರೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಐದು ಮತಗಳ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ೫೨-೪೬ರ ಅಂತರ ಪದೆದರು,ಹೀಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಳು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದವು. === ತೆರಿಗೆಗಳು === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.(ಇದು ಇದು ಐದು [[ಆದಾಯ ಬ್ರಾಕಟ್]] ಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ೪.೬ರಿಂದ ೭.೭೫ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ [[ಮಾರಾಟ]] ಮತ್ತು[[ಉಪಭೋಗದ ತೆರಿಗೆ]] ಪ್ರಮಾಣವು ೫.೦%ಆಗಿದೆ. ಐವತ್ತೊಬ್ಬತ್ತು ಕೌಂಟಿಗಳು ಮಾರಾಟ/ಉಪಭೋಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೦.೫<ref>{{cite web|url=http://www.revenue.wi.gov/esd/cotax07.html|title=County Sales Tax Distribution-2007|accessdate=2007-03-24|date=2007-03-06|publisher=Wisconsin Department of Revenue|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513134039/http://www.revenue.wi.gov/esd/cotax07.html|url-status=dead}}</ref> ತೆರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ]] ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೌಂಟಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ೦.೧%ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಪೊರ್ಣಗೊಂಡ [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನ [[ಬೇಸ್ ಬಾಲ್]] ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಣ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರುಕಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕರ ವಸೂಲಾತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆಯಾ ಕಿರುಕಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ|ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಥವಾ ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೇರುವದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ನೊಂದಾವಣಿ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಆದಾಯಗಳು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯಗಳಾಗಿವೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ನಿಧಿ,ರಜಾಕಾಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು,ಇನ್ನಿತರ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು,ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕರ ವಿಧಿಸುವ ಪದ್ದತಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕರವಿಧಿಸಬಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಸುಂಕ ವಸೂಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ವಿನಾಯತಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಸಂಭವನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧುಸುವದಿಲ್ಲ. ಸಮರೂಪದ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ನಿಧಿಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ,ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳ ಆದಾಯ ಮಾಪಕರ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ [[ಅಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿ]] ಮೇಲೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ]] ವಿಧಿಸುವದಿಲ್ಲ.<ref name="revenue.wi.gov">{{Cite web |url=http://www.revenue.wi.gov/faqs/ise/estate.html#ret3 |title=ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ರೆವಿನ್ಯು |access-date=2010-04-08 |archive-date=2010-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722063948/http://www.revenue.wi.gov/faqs/ise/estate.html#ret3 |url-status=dead }}</ref> ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಜನವರಿ೧,೨೦೦೮ರವರೆಗೆ [[ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ|ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಫೆಡ್ ರಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುತಿತ್ತು,ಆದರೀಗ ಹಲವಾರು ಇಂತಹ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ <ref name="revenue.wi.gov"/> ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ [[ಟೊಲ್ ರಸ್ತೆ]] ಗಳ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ;[[ಹೈವೇ]] ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳನ್ನು [[ಮೊಟಾರ್ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ|ಮೊಟಾರ್ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Milwaukee at night.jpg|thumb|280px|ದಿ US ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟರ್,ಮಿಲ್ಕ್ವಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಇದು ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ನ ಗಗನ ಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪನ್ನವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ $೨೪೦.೪ಬಿಲಿಯನ್ ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೧ನೆಯ <ref>http://www.bea.gov/regional/gsp/</ref> ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ತಲಾ ಆದಾಯವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ$೩೫,೨೩೯ಆಗಿತ್ತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಬಹುತೇಕ [[ಉತ್ಪಾದನೆ]],[[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು [[ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ]] ವಿಭಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಕೃಷಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಆದಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ,ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಬೇಸಾಯ ಮೂಲದ ಆದಾಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ ನೀಡುವ ವಲಯಗಳು: # [[ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್]] # [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದ್ದತಿ]] # [[U.S. ಅಂಚೆ ಸೇವೆ]] # [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು]] # [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೋಷಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಇಲಾಖೆ]] # [[ಮೆನಾರ್ಡ್ಸ]] # [[ಕೊಹಲ್ ನ]] # [[ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮಾರ್ಟ್ ಫೂಡ್ಸ್]] ಅಕಾ [[ರೌಂಡಿ']] # [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ನಗರ]] # [[ಕೊಹ್ಲೆಯರ್ ಕಂಪನಿ]]<ref>{{Cite web |url=http://worknet.wisconsin.gov/worknet/largemp.aspx?menuselection=ed |title=ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್'s ಲಾರ್ಜ್ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ ಸರ್ಚ್ |access-date=2010-04-08 |archive-date=2007-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812171236/http://worknet.wisconsin.gov/worknet/largemp.aspx?menuselection=ed |url-status=dead }}</ref> === ಕೃಷಿ === <ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್.''ಡೇರಿ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ : ೨೦೦೭ ಸಮ್ಮರಿ ''.[http://future.aae.wisc.edu/collection/dairyproductsreport/DairProdSu_2007_13.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325105851/http://future.aae.wisc.edu/collection/dairyproductsreport/DairProdSu_2007_13.pdf |date=2009-03-25 }}</ref> ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಡೇರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಬೆಣ್ಣೆ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ನಂತರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎರದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ತಲಾ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.[[ಇದಾಹೊ]] ಮತ್ತು [[ವೆರ್ಮಂಟ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಸ್ಥಾನ <ref name="fmma2002">{{cite news|title=2001 Milk Production|url=http://www.fmmacentral.com/PDFdata/msb0202.pdf|format=PDF|work=Marketing Service Bulletin|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|date=February 2002|accessdate=2007-03-16}}</ref> ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Walters">{{cite news| url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=173693| title=Doyle flips decision, puts cow on quarter| last=Walters| first=Steven| work=Milwaukee Journal Sentinel| accessdate=2007-03-30}}</ref> ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಿದ ಆಕಳು,ಜೋಳದ ತೆನೆಯ ಕಿವಿ,ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ರಾಜ್ಯದ50ವಿಭಾಗಗಳು]] ವಿನ್ಯಾಸ <ref name="Walters"/> ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಹಸಿರು ಮೇವಿ|ಹಸಿರು ಮೇವಿಗಾಗಿ]] [[ಜೋಳ]][[,ಕ್ಯಾನ್ ಬೆರ್ರೀಸ್]] ನ [[ಸುವಾಸನಾ ರಸ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಬೀನ್ಸ್]] ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಮೊದಲು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಓಟ್]] ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.[[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು]][[,ಗಜ್ಜರಿ|,ಗಜ್ಜರಿಗಳು]] (ಕ್ಯಾರೆಟ್ಸ್ )ಟಾರ್ಟ್ [[ಚೆರೀಸ್]],[[ಮ್ಯಾಪಲ್ ಸಿರಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಟ್ ಕಾರ್ನ್]] ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಬಲ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದರೆ;[[ಆಸ್ಕರ್ ಮೇಯರ್]],[[ಟೊಂಬ್ ಸ್ಟೊನ್]],ಫ್ರೊಜನ್ ಫಿಜ್ಜಾ,[[ಜೊಹಾನ್ಸೊವಿಲ್ಲೆ]] [[ಬ್ನ್ರಾಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುಸೆಂಜರ್ ಸಾಸೇಜ್]] ಇತ್ಯಾದಿ. [[ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಫೂಡ್ಸ್]] ಒಂದೇ ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಮಿಲ್ವೆಕೀ [[ಬೀರ್]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಬ್ರಿವಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ|ಮಿಲ್ಲರ್ ಬ್ರಿವಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗೆ]] ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಕೂರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗುವ ಮುಂಚೆ ದೇಶದ ಎರಡನೆಯ ಮದ್ಯಸಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು., ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು]] [[ಸ್ಲಿಕ್ಟ್ಸ್]] [[ಬ್ಲಾಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪಬಸ್ಟ್]] ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರೆವರೀಸ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದವು. ಇಂದು ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಆರೋಗ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಳ ದೊರಕಿಸುವವರಲ್ಲಿನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ೨೦೦೪ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite news| url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=281548| title=Out of steam: Decline of railroad sidetracked hopes of many| last=Schmid| first=John| date=2004-12-06| accessdate=2007-05-18| work=Milwaukee Journal Sentinel| archive-date=2007-09-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20070929133207/http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=281548| url-status=dead}}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ) {| class="toccolours" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:0 0 1em 1em;font-size:95%;clear:right" |- | colspan="2" bgcolor="#ccccff" align="center"| '''''ಬ್ಯಾಜರ್ ರಾಜ್ಯ'' ''' |- | ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ | [[ಬಡ್ಗೇರ್‌]] |- | ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯತೆ<br />ಪ್ರಾಣಿ | [[ದೇರಿ ಹಸು]] |- | ರಾಜ್ಯದ ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ: | [[ಬಿಳಿ- ಬಾಲದ ಜಿಂಕೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪಾನೀಯ]]: | [[ಹಾಲು]] |- | ರಾಜ್ಯ ಹಣ್ಣು: | [[ಕ್ರ್ಯಾನ್‌ಬೆರಿ]] |- | ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ | [[ರಾಬಿನ್]] |- | ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ: | [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] |- | ರಾಜ್ಯ ಶ್ವಾನ: | [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಾಟರ್ ಸ್ಪೈನಲ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಮೀನು]]: | [[ಮಸ್ಕೆಲ್ಲುಂಗೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪುಷ್ಪ]]: | [[ವೂಡ್ ವೈಲೆಟ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]]: | [[ಟ್ರೈಲೊಬೈಟ್]] |- | ರಾಜ್ಯದ ಧಾನ್ಯ: | [[ಜೋಳ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ]]: | [[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಹನಿ ಬೀ]] |- | [[ರಾಜ್ಯದ ಗುರಿ]]: | ''ಮುಂದುವರಿಕೆ'' |- | [[ರಾಜ್ಯ ಗೀತೆ]]: | "{0 ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಆನ್!{/0}" |- | ರಾಜ್ಯ ವೃಕ್ಷ | [[ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಖನಿಜ]]: | [[ಗಲೆನಾ]] (ಲೀಡ್ ಸಲ್ಫೈಡ್) |- | [[ರಾಜ್ಯ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು]]: | [[ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಮಣ್ಣು]]: | [[ಆಂಟಿಗೊ ಜೇಡು ಮಣ್ಣು ಹೂಳು ತೆಗೆದದ್ದು]] |- | ರಾಜ್ಯ ನೃತ್ಯ | [[ಪೊಲ್ಕಾ]] |- | ರಾಜ್ಯದ ಸಂಕೇತ <br />ಶಾಂತಿ: | [[ಮುಂಜಾವಿನ ಪಾರಿವಾಳ]] |} === ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೂಡಾ ಹಲವಾರು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದರೆ ದಿ [[ಕೊಹ್ಲರ್ ಕಂಪನಿ]], [[ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ಮರೈನ್]], [[ರಾಕ್ ವೆಲ್ ಅಟೊಮೇಶನ್]], [[ಜಾನ್ ಸನ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ಸ್]],[[ಸಿಗ್ರೇವ್ ಫೈರ್ ಅಪಾರ್ಚಸ್]], [[ಪೀರ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್]](ಫೈರ್ ಅಪಾರ್ಚುಸ್), [[ಬ್ರಿಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾರ್ಟೊನ್]], [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್]], [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟೂಲ್ ಕಾಂಪನಿ]], [[ಬುಸಿರಸ್ ಇಂಟರನ್ಯಾಶನಲ್]], ಸೂಪರ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊ., [[ಒಶ್ಕೊಶ್ ಟ್ರಕ್]], ಅಂಡ್[[ಹಾರ್ಲಿ -ಡೇವಿಡ್ ಸನ್]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೇಶದಲ್ಲೇ [[ಕಾಗದ]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ;ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ [[ಲೇಕ್ ವಿನ್ನೆಬ್ಯಾಗೊ|ಲೇಕ್ ವಿನ್ನೆಬ್ಯಾಗೊದಿಂದ]] [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೪ಕಾಗದ {{convert|39|mi|km}}ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯ್ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ವಲ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ [[GE ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ]][[ಎಪಿಕ್ ಸ್ಯ್ಸ್ಟೆಮ್ಸ್]],[[ಟೊಮೊಥೆರಪಿ]]. === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ,ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಹೇಳಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ವಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರ್ಗದವರ ಮನಾದಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಸ್]] ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರು ೩ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು {{Citation needed|date=September 2009}}ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾದ [[ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್]] ಬಳಿಯ [[ಹೌಸ್ ಆನ್ ದಿ ರಾಕ್]] [[,ಬಾರ್ಬೂ|,ಬಾರ್ಬೂನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಸರ್ಕ್ಸಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತವೆ.ಉಳಿದ ಕೆಲವು ಹಬ್ಬಗಳಾದ [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]],[[ನಾರ್ದರ್ನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು[[EAA ಒಶ್ಕೊಶ್ ಏರ್ ಶೊ]] ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿ,ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ಡೋರ್ ಪೆನ್ಯುನ್ ಸುಲಾ]] ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ,[[ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿಯು ದೋಣಿ ಚಾಲನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕೊಲ್ಲಿಗಳು,ಬಂದರುಗಳು ಗ್ರೀನ್ ಬೇನಲ್ಲಿದ್ದು ಮಿಚಿಗನ್ ಸರೋವರವು ಪೆನ್ಯುನ್ ಸುಲಾ ಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನ ತನ್ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನಿಂದಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಆಯಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚೆರ್ರಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ [[ಮೀನು ಆಹಾರ|ಮೀನು ಆಹಾರವು]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. === ಚಲನ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ === ಕಳೆದ ಜನವರಿ೧,೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ|ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹವನ್ನು]] ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಮೈಕೆಲ್ ಮ್ಯಾನ್ ನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮೀಸ್. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು$೧೮ದಶಲಕ್ಷ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ;ಇದರ ಬಹುಪಾಲು ಮೊತ್ತ ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಭಾಗದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೊರಕಿದೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಸೇವಾ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಹೊರಗಡೆಯೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ;ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ತೆರಿಗೆದಾರರು $೪.೬ದಶಲಕ್ಷ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಕೇವಲ $೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಆದಾಯ <ref>[http://www.bizjournals.com/milwaukee/stories/2009/03/30/daily29.html "ಕಾಮರ್ಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್ ಲಾ " ''ದಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮಿಲ್ ಕಿಯುಲೆ '' ಮಾರ್ಚ್ 31, 2009]</ref> ಬಂದಿದೆ. == ಮಹತ್ವದ ನಗರಸಭೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin-counties-map.gif|thumb|350px|right|ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಕೌಂಟೀಸ್]] .ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ್ನು "ಅಮೆರಿಕಾದ ಡೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೮%ರಷ್ಟು ಜನರು ನಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಗ್ರೇಟರ್ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ <ref name="wi2000">{{cite web|url=http://www.doa.state.wi.us/docs_view2.asp?docid=418|title=Number and Percent of Total Population by Urban/Rural Categories for Wisconsin Counties: April 1, 2000|accessdate=2007-03-16|last=Naylor|format=PDF|publisher=State of Wisconsin, Department of Administration|archive-date=2007-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311091426/http://www.doa.state.wi.us/docs_view2.asp?docid=418|url-status=dead}}</ref> ವಾಸವಾಗಿದೆ. [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯು]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತನ್ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಮಿಚಗನ್ ಲೇಕ್ ನ ಗಡಿ ಹೊದಿರುವ ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಚಾಚಿದೆ.ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಶಿಕ್ಯಾಗೊ, ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿಇಂಡಿಯಾನಾಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು೧೧ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೨,೦೦೦ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ೨೨ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ <ref name="daviscity">{{cite news|first=Chase|last=Davis|coauthors=Rick Romell|title=City drops out of top 20|url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=337561|work=[[Milwaukee Journal Sentinel]]|publisher=[[Journal Communications]]|accessdate=2007-03-16|archive-date=2007-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20070310214138/http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=337561|url-status=dead}}</ref> ನಗರವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಲೇಕ್ ಮಿಚಿಗನ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಮೆಗಾಪೊಲಿಸ್]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಗರವು ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ನಗರವೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೨೦,೦೦೦ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನ ಉಪನಗರ [[ಮಿಡಲ್ ಟೊನ್]] ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ "ಬೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಟು ಲಿವ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕಾ "ಎಂದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿನ ''ಮನಿ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್'' ಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಧ್ಯಮಪ್ರಮಾಣದ ನಗರಗಳ ಸುಂದರ ತಾಣ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ಇದರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ನೋಟವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿನ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ೧೨ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಸುಮಾರು ೫೦.೦೦೦ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ <ref>U.S. ಸೆನ್ಸನ್ ಬ್ಯುರೊ, "ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್-- ಪ್ಲೇಸೆ ಅಂಡ್ ಕೌಂಟಿ ಸಬ್ ಡಿವಿಜನ್. GCT-T೧-R. ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್"[http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?-ds_name=PEP_2006_EST&amp;-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1R_ST9S&amp;-geo_id=04000US55&amp;-format=ST-9&amp;-tree_id=806&amp;-context=gct ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090829203218/http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?-ds_name=PEP_2006_EST&-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1R_ST9S&-geo_id=04000US55&-format=ST-9&-tree_id=806&-context=gct |date=2009-08-29 }}</ref> ಹೊಂದಿವೆ. [[ನಗರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಮಗಳ]] ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.[[ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ಕೌಂಟಿಗಳ]] ಮೂಲಕ [[ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಭಜನೆ|ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಭಜನೆಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿವೆ. <gallery> File:Appletonskyline.jpg|ಅಪ್ಲೆಟೊನ್ File:Eau Claire - Barstow street looking north ೨೦೦೫.jpg|ಈವು ಕ್ಲೇರ್ File:IMG ೬೩೮೪.JPG|ಗ್ರೀನ್ ಬೇ File:Downtown Janesville.jpg|ಜನೆಸ್ವಿಲೆ File:Kenosha Harborpark ೨.jpg|ಕೆನೊಶಾ File:La Crosse WI from Grandad Bluff.jpg| ಲಾ ಕ್ರೊಸೆ File:Madison Wisconsin ೦೨೧೦.jpg|ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ File:Milwaukee_skyline.jpg|ಮಿಲ್ವಾಕಿ File:AlgomaBlvdHistoricDistrictOshkoshWisconsin೧.jpg|ಒಶ್ಕೊಶ್ File:Racine ೦೭೦೬೧೧.jpg|ರೇಸಿನ್ </gallery> == ಶಿಕ್ಷಣ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ಮತ್ತು ಮಿಚಿಗನ್ ಜೊತೆಗೆ [[ಮಿಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್]] ನೇತಾರರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ [[ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್]] ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ "[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಐಡಿಯಾ]]"ದಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ "ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಐಡಿಯಾ"ವು ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ <ref name="nye">{{cite book | last = Rudolph | first = Frederick | authorlink = | coauthors = | title = The American College and University: A History. | publisher = The [[University of Georgia Press]], Athens and London | series = | year = 1990 | doi = | isbn = }}</ref> ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಂದು, ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ೨೬ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್]], ಅದರ ಪೂರಕ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್– ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ೧೬-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್‌ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ]] ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ,ಹೆಸರಾಂತ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುಇನ್ವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಅಂದರೆ [[ಮಾರ್ಕ್ವೆಟ್ಟೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ]], [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್]], [[ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]], [[ಕೊಂಕೊರಡಿಯಾ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]], [[ಎಜ್ ವುಡ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಬೆಲಿಒಟ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸೇಂಟ್. ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್]], ಲೇಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮತ್ತು[[ಲಾರೆನ್ಸ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ]], ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.. ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಗರವಾಸಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನಿಟೀಸ್ ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ಡೇರಿ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಚೀಸ್ ಮೇಕಿಂಗ್]] ಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ,(ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ [[ಲೈಸನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಟ್|ಲೈಸನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ "ಅಮೆರಿಕಾ ಡೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ,೧೯೪೦ರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಖಾಯಮಾಗಿದೆ.(ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸಿಗಳಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಕರೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು) ಚೀಸ್ ಹೆಡ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಚೀಸ್ ಹೆಡ್|ಚೀಸ್ ಹೆಡ್‌ಸ್]] ಎಂಬ ಹ್ಯಾಟ್ ಗಳ ಮಾರಾಟವೂ ಇಂದು ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ <ref>ಕ್ರಿಸ್ಟೊಪೊಲಸ್, ಮೈಕ್ ಅಂಡ್ ಜೊಸ್ಲೆನ್, ಜಯ್. "ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟರ್ಸ್ ಟುಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಉಯಿಥ್ ಐಡಿಯ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸ್ಲೊಗನ್ ಆನ್ ಪ್ಲೇಟ್" ''ಮಿಲ್ವೀಕೆ ವೆಂಟೆನೆಲ್'' ೧೨-೨೭-೮೫; Page ೫, Part ೧</ref> ಸಂಕೇತವೆನಿಸಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯ-ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.[[ಜನಾಂಗೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು|ಜನಾಂಗೀಯ [[ಹಬ್ಬ|ಹಬ್ಬಗಳು]] ]]ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಒಕ್ಟೊಬರ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಜರ್ಮನ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಫೆಸ್ಟಾ ಇಟಾಲಿಯಾನಾ]], ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಲ್ಲೆ ಡೇಸ್, [[ಸೆಟೆಂಡೆ ಮೈ]] (ನಾರ್ವೆಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ), ಬ್ರಾಟ್(ವ್ರಸ್ಟ್) ಡೇಸ್ [[ಶೆಬೊಯಗ್ಯಾನ್]], ಚೀಸ್ ಡೇಸ್ Days ಇನ [[ಮೊನ್ರೊಯಿ]] ಮತ್ತು[[ಮೆಕ್ವೊನ್]], ಆಫ್ರಿಕನ್ ವರ್ಲ್ದ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮರ್, [[ಐರಿಶ್ ಫೆಸ್ಟ್]], ಅರಬ್ ಫೆಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಹಲವಾರಿವೆ.. === ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Milwaukee Art Museum.jpg|thumb|right|180px|ದಿ ಮಿಲುವಾಕಿ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] [[ಚಿತ್ರ:Taliesin600.jpg|thumb|180px|ಫ್ರಾಂಕ್ ಲೈಡ್ ರೈಟ್ ನ 's ತಾಲಿಸನ್ ವಸಂತಕಾಲದ ಹಸಿರಲ್ಲಿ,ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್,]] [[ಚಿತ್ರ:Summerfest Pabst Showcase 1994.jpg|right|thumb|180px|ಇಸವಿ 1994ರ ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್ ನ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು ಹಾರ್ಲಿ-ಡೇವಿಡ್ ಸನ್ ರೋಡ್ ಸೈಡ್,ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮಿಲುವುಕಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಹೋನ್ ಬ್ರಿಜ್ ಗೆ ಅಪ್ರೊಚ್ ರಸ್ತೆ]] [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ಸ್ಯಾಂಟಿಗೊ ಕಲಾಟ್ರಾವಾ|ಸ್ಯಾಂಟಿಗೊ ಕಲಾಟ್ರಾವಾನಿಂದ]] ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಆತ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಝುವಾಲಾಜಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿ {{convert|200|acre|km2}}ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ [[ವಿಲಾಸ್ ಝೂ]] ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ;ಅಲ್ಲದೇ ವನ್ಯರಕ್ಷಣಾ ತಾಣ [[ಒಲ್ಬ್ರಿಚ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮ್ಯಾಡಿಸಿನ್]] ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಮೊನೊನಾ ಟೆರೇಸ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಾಅಗುತ್ತದೆ.ಇದೊಂದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ಟಾಲಿಸಿನ್ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಂಥೊನಿ ಪುಟ್ಟ್ ನ್ಯಾಮ್ ಎಂಬಾತನು ೧೯೩೦ರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾನೆ.ಅದೇ ವರ್ಷದಲಿ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಲೈಡ್ ರೈಟ್]] ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಜ್ಞ ಇದನ್ನು ಕಾಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ,ಆತ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು [[ರಿಚ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ <ref>[http://www.purecontemporary.com/Interview/article/11 ಪ್ಯುರ್ ಕಂಟೆಂಪೊರರಿ ಇಂಟ್ ರಿವ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012181448/http://purecontemporary.com/Interview/article/11 |date=2007-10-12 }} ಉಯಿಥ್ ಆಂಥೊನಿ ಪುಟ್ಟ್ ನಮ್</ref> ತಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್ ನ [[ತಾಲಿಸಿನ್]] ನಲ್ಲಿ ರೈಟ್ ನ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು ರೈಟ್ಸ್ ನ ಸಾವಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ತಾಲಿಸಿನ್ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. === ಸಂಗೀತ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನುಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಬ್ಬಗಳಿವೆ.{{Citation needed|date=September 2008}} ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಮಿಲ್ಲರ್ ಲೈಟ್ (ನಿಂದ) [[ಕಂಟ್ರಿ ಫೆಸ್ಟ್]], ಬಡ್ ಲೈಟ್ ನಿಂದ ಕಂಟ್ರಿ ಜಾಮ್ USA, ದಿ ಕೂರ್ಸ್ ಹೊಡಾಗ್ ಕಂಟ್ರಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಪೊರ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕಂಟ್ರಿ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಕಂಟ್ರಿ ಥಂಡರ್ USA ಇನ್ ಟ್ವಿನ್ ಲೇಕ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಫೊರ್ಡ್ ನಿಂದ ಕಂಟ್ರಿ USA. ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು]] [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸುವ "ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ "(ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗೀತ ಹಬ್ಬ)ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಒಳಗಿನ ಲೇಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಹೆನ್ರಿ ಮೇಯರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗೀತ ಹಬ್ಬದ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಎರಡೂ [[ಲೇಕ್ ನೆಬಾಗ್ಯಾಮೊನ್]] ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮವು]] ವಾರ್ಷಿಕ WAMI ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ;ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಮದ್ಯಸಾರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಟಾವರಿನ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ [[ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ|ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು]] DUI ನ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.ಅದು ಸದ್ಯ BAC ೦.೧೦ to ೦.೦೮ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.(ಕೇವಲ ಫೆಡ್ರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಣಾಮ)ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮದ್ಯಸಾರದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ನಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. "ವೇಸ್ಟೆಡ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ "ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ''[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಜರ್ನಲ್ ಸೆಂಟಿನೆಲ್]]'' ಈ ಅಂಶವನ್ನು <ref>[http://www.jsonline.com/news/30565984.html "ವೇಸ್ಟೆಡ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ " ಹೋಮ್ ಪೇಜ್]</ref> ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜರ್ಮನ್ ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು (ಸುದೀರ್ಘ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ)ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬದುಕಿಗೆ ಇಂಬು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ''ಜರ್ನಲ್ ಸೆಂಟಿನಲ್'' ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಇದನ್ನು {{Citation needed|date=October 2009}}ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವದಿಲ್ಲ. == ಮನರಂಜನೆ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ನ ಸುಂದರ್ ಭೂಚಿತ್ರಣವು ಹೊರಭಾಗದವರಿಗೆ ರಜಾದ ಮಜಾ ಕಳೆಯುವ ಉತ್ತಮ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಆಟಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಕಿಯಿಂಗ್,ಐಸ್ ಫಿಶಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ನೊ ಮೊಬೈಲ್ ಡರ್ಬೀಸ್]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣದ ದೊಡ್ದ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ನೀರು {{convert|11188|sqmi|km2}}ತಂಬಿದ ಸರೋವರಗಳಿವೆ.ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ(ಅಲಾಸ್ಕಾ, [[ಮಿಚಿಗನ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಲೊರಿಡಾ]]. ಹೊರಾಂಗಣದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದರೆ [[ವ್ಹೈಟ್ ಟೇಲ್ ಡೀರ್]] ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ೬೦,೦೦೦ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನ್ನು <ref name="wdnr2008">{{cite press release|title=A Chronology Of Wisconsin Deer Hunting From Closed Seasons To Antlerless Permits|publisher=[[Wisconsin Department of Natural Resources]]|date=2005-11-12|url=http://www.dnr.state.wi.us/org/caer/ce/news/rbnews/2005/111205scr4.htm|accessdate=2007-03-16|archive-date=2007-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070211061345/http://www.dnr.state.wi.us/org/caer/ce/news/rbnews/2005/111205scr4.htm|url-status=dead}}</ref> ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇಲಾಖೆ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇಲಾಖೆಯು]] ಜಿಂಕೆಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪೂರ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣತಿ ಮಾಡಿದೆ.ಅಂದರೆ ಇದು ೧.೫ದಿಂದ ೧.೭ದಶಲಕ್ಷದ ವರೆಗೆ ಇತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಲೀಗ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ತೋರುತ್ತದೆ:ಫೂಟ್ಬಾಲ್,ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಲ್ಯಾಂಬಿಯು ಫೀಲ್ಡ್]] ಮೈದಾನವು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್]] ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಅವರುಗಳು ಲೀಗ್ ನ ಎರಡನೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ NFL ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಗಿದ್ದಾರೆ.NFL ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ನಗರದ ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಗೆ "USAದ ಟೈಟಲ್ ಟೌನ್ "ಎಂಬ ನಾಮವಾಚಕವೂ ಇದೆ.<ref name="ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ">ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್, Inc., [http://www.packers.com/fan_zone/faq/ ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318031051/http://www.packers.com/fan_zone/faq/ |date=2010-03-18 }}, ಅಂದರೆ ಫೆಬ್ ನಲ್ಲಿ. ೨೮, ೨೦೧೦.</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಾದರೂ ೧೨ NFL ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.ಮೊದಲ ಎರಡು AFL-NFL ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ [[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್]] ನ [[I|Iಮತ್ತು]][[II]]) ಹಾಗು[[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XXXI|ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XXXIನ್ನು]] ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಯ ಬೆಂಬಲ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ೮೧,೦೦೦ಜನರು ಲ್ಯಾಂಬಿಯು ಫೀಲ್ಡನಲ್ಲಿಆ ಕ್ರೀಡಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದು ಟಿಕೆಟ್ <ref name="ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ"/> ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಿಲ್ವಿಕೀ ಬ್ರೆವರ್ಸ್]] ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ತಂಡವು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿನ]] [[ಮಿಲರ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿಆಟವಾಡಿತು,ಇದು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ]] ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ೨೦೦೧ರಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಟಗಳು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.. ಬ್ರೆವರ್ಸ್ ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೀಗ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು,ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟವಾಡಿ ನಂತರ ಅವರು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೀಗ್]] ಗೆ ಹೋದರು. [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಶಿಯೇಶನ್ನಿನ]] [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಬಕ್ಸ್]] ನವರು [[ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಿ ಬಕ್ಸ್ NBA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಈ ರಾಜ್ಯವು ಕಿರಿಯ ಲೀಗ್ ಹಾಕಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ;[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಅಡ್ಮಿರಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ (ದಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟಿಂಬರ್ ರಾಟಲರ್ಸ್]],[[ಅಪ್ಪ್ಲೆಟೊನ್]] ಮತ್ತು ಎ ಕ್ಲಾಸ್ ಅ ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ಸ್ ನ ದಿ [[ಬೆಲೊಟ್ ಸ್ನಾಪರ್ಸ್]] )ಇತ್ಯಾದಿ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ[[,ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಮಲ್ಲರ್ಡ್ಸ್]],ದಿ [[ಲಾ ಕ್ರೊಸೆ ಲಾಗರ್ಸ್]],ದಿ [[ಈವು ಕ್ಲೇರ್ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್]],ದಿ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಬುಲ್ಲ್ ಫ್ರಾಗ್ಸ್]],ಮತ್ತು ದಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ನಾರ್ಥ್ ಉಡ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ನ ಉಡ್ ಚಕ್ಸ್ ಇದು ಕಾಲೇಜಿಯಟ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಮ್ಮರ್ ಲೀಗ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ನ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ: ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿನ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವೂಲ್ಫ್ ಪ್ಯಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಬೊನೆಕ್ರಶರ್ಸ್]] ಎರಡೂ [[CIFL|CIFLನಲ್ಲಿವೆ]]; ಹಾಗೂ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಬ್ಲಿಜರ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಐರನ್]] ಇವೆರಡೂ [[AF2|AF2ನಲ್ಲಿವೆ]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಯುನ್ವರ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮ್ಯಾದಿಸನ್]] ನ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಯಾಜರ್ಸ್]] ತಂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಯಾಜರ್ಸ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್]] ತಂಡದ ಪ್ರಧಾನ ತರಬೇತುದಾರ [[ಬ್ಯಾರಿ ಅಲ್ವರೆಜ್]] ಬ್ಯಾಜರ್ ರನ್ನು ಮೂರು [[ರೊಸ್ ಬೌಲ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಬ್ಯಾಕ್ ವಿಜಯವನ್ನು `೧೯೯೯-೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಜರ್ ನ ಪುರುಷರ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡವು [[1941|1941ರಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೈಟಲ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.ಇದೇ ಎರಡನೆಯ ಕಾಲೇಜ್ ಟ್ರಿಪ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ನ [[ಫೈನಲ್ ಫೋರ್]] ನ್ನು [[2000|2000ರಲ್ಲಿ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಬ್ಯ್ತಾಜರ್ಸ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜೋಡಿ ೨೦೦೬ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಮಹಿಳೆ|ಮಹಿಳೆಯರ]] ಹಾಗು [[ಪುರುಷರ]] ಹಾಕಿ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾದವು. [[ಬಿಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ ಫರೆನ್ಸ್]] ನ [[ಮಾರ್ಕ್ವೆಟ್]] [[ಗೊಲ್ಡನ್ ಈಗಲ್ಸ್]] ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ [[ಪುರುಷ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಟೀಮ್]] [[ಅಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೆರ್]],ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ [[1977]] ರಲ್ಲಿNCAA ನ್ಯಾಶನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ತಂಡ ಫೈನಲ್ ಫೋರ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು [[2003]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೂಡಾ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೇಸ್ ಟ್ರಾಕ್ ಎನಿಸಿದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಫೇರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ವಕೀ ಮಿಲೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆ.ಇಂಡಿ ೫೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಖ್ಯಾತಿ {{Citation needed|date=September 2009}}ಗಳಿಸಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Main|Outline of Wisconsin}} * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂಬಂಧಿತ-ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಬಾರೊನ್, ಮೈಕೆಲ್ ಅಂಡ್ ರಿಚರ್ದ್ E. ಕೊಹೆನ್. ''ದಿ ಅಲ್ಮ್ಯಾನಿಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ೨೦೦೬'' (೨೦೦೫) * ಕರೆಂಟ್, ರಿಚರ್ಡ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ :ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿ'' (೨೦೦೧) * ಗಾರಾ, ಲಾರಿ. ''ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್'' (೧೯೬೨) * ಹೊಲ್ಮ್ಸ್, ಫ್ರೆಡ್L. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ '' (೫ vols., ಶಿಕಾಗೊ, ೧೯೪೬), ವಿವರ ಪಾಪುಲರ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಅಂಡ್ ಮೇನಿ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿ * ನೆಸ್ ಬಿಟ್, ರಾಬರ್ಟ್ C. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿ'' (rev. ed. ೧೯೮೯) * ಪೀರ್ಸ್, ನೇಲ್. ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ'' (೧೯೮೦) * ಕವಾಲಿಫ್, ಮಿಲೊ ಎಂ. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್, ಇಟ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಪೀಪಲ್, ೧೬೩೪–೧೯೨೪'' (೪ vols., ೧೯೨೪), ವಿವರ ಪಾಪುಲರ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ&amp; ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಸ್ * ರಾನಿಯೆ, ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್'' (೧೯೪೦) * ರಾಬಿನ್ ಸನ್, ಆರ್ಥರ್ H. and J. B. ಕಲ್ವ್ಸರ್, eds., ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ವ್ಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' (೧೯೭೪) * ಸಿಸನ್ , ರಿಚರ್ದ್, ed. ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಿದ್ ವೆಸ್ಟ್: ಎನ್ ಇಂಟೆರ್ ಪ್ರಿಟೇಟಿವ್ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ'' (೨೦೦೬) * ವೊಗ್ಲೆರ್, I. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿ '' (೧೯೮೬) * ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕಾರ್ಟೊಗ್ಫ್ರಾಫರೆಸ್' ಗಿಲ್ದ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್ 'ನ ಪಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್: ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ '' (೨೦೦೨) * ವರ್ಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಬ್ಯಾಜರ್ ಸ್ಟೇಟ್'' (೧೯೪೧) ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ವಿವರಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ '' [[ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್|ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬುಕ್ಸ್ನೋಡಿ'' == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks}} * [http://www.nationalatlas.gov/printable/images/pdf/reference/pagegen_wi.pdf ಮ್ಯಾಪ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ಎಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಟ್ಲಾಂಟ್ಸ್.ಗವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121002000516/http://www.nationalatlas.gov/printable/images/pdf/reference/pagegen_wi.pdf |date=2012-10-02 }} * [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/55000.html U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೊ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130303055517/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/55000.html |date=2013-03-03 }} * [http://www.wisconsin.gov/ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ] * [http://www.wisconsin.gov/state/core/wisconsin_state_symbols.html ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಿಂಬಾಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100112222837/http://www.wisconsin.gov/state/core/wisconsin_state_symbols.html |date=2010-01-12 }} * [http://www.legis.state.wi.us/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟರ್ಸ್] * [http://www.wicourts.gov/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್] * [http://www.ers.usda.gov/StateFacts/WI.htm ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109200730/http://ers.usda.gov/StateFacts/WI.htm |date=2012-01-09 }} * [http://www.lmhscscorecard.com/sc/brief.cgi?s=1 ವಿನ್ಸ್ಕೊನ್ ಹೆಲ್ಥ್ ಅಂಡ್ ಡೆಮೊಗ್ರಾಫ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511063816/http://www.lmhscscorecard.com/sc/brief.cgi?s=1 |date=2008-05-11 }} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=WI ಎನರ್ಜಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ - ಎಕನಾಮಿಕ್, ಎನ್ವಾಯರ್ ಮೆಂಟಲ್, ಅಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಡಾಟಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229213558/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=WI |date=2010-12-29 }} * [http://www.wisconsinhistory.org/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯನ್ ಸೊಸೈಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |date=2005-10-28 }} * [http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ನ 's ನೇಮ್ : ವ್ಹೇರ್ ಇಟ್ ಕೇಮ್ ಫ್ರಾಮ್ ಅಂಡ್ ವಾಟ್ ಇಟ್ ಮೀನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |date=2005-10-28 }} * [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/WI ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ [http://uwdc.library.wisc.edu/ UW ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ] * [http://www.wisconsinhistory.org/whi/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಇಮೇಜಿಸ್] * [http://faculty.uwstout.edu/shiellt/freespeech1/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಪೀಚ್ ಲೆಗಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070515184143/http://faculty.uwstout.edu/shiellt/freespeech1/ |date=2007-05-15 }} * [http://www.misspronouncer.com/ ಮಿಸ್ ಪ್ರೊನನ್ಸರ್ ], ಪ್ರೊನೌನ್ಸೇಶನ್ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ ಎವರಿಥಿಂಗ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್. * [http://www.travelwisconsin.com ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟೂರಿಸಮ್] * [http://wisconsinology.blogspot.com/ ವಿಸ್ಕೊ ನಾಲಾಜಿ ಬ್ಲಾಗ್] * {{wikivoyage|Wisconsin}} * [http://wisconsin.hotelsin.tel/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹೊಟೆಲ್ ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026183107/http://wisconsin.hotelsin.tel/ |date=2009-10-26 }} * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Wisconsin}} {{Geographic Location |Centre = Wisconsin |North = [[Lake Superior]] |Northeast = [[Michigan]] |East = [[Lake Michigan]] |Southeast = |South = [[Illinois]] |Southwest = [[Iowa]] |West = [[Minnesota]] |Northwest = }} {{Wisconsin|expand}} {{United States}} {{succession | preceded = [[Iowa]] | office = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Admitted on May 29, 1848 (30th) | succeeded = [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]] }} {{Coord|44.5|N|89.5|W|region:US-WI_type:adm1st_scale:3000000|display=title}} {{United States topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1848ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] 2wsran4ngravheh0b4w0fnr8w1bzdf7 0 23525 1372292 1366224 2026-04-28T06:54:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372292 wikitext text/x-wiki '''ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ''' ವು [[ಪ್ರಸಕ್ತಕಾಲ]]ಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವ [[ಇತಿಹಾಸ]]ದ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದು [[ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ]]ದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸಗಳ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸಡಿಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಘಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಫಲವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. === ಸಮಕಾಲೀನ ಶಕೆ === ಸಮಕಾಲೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು [[ಪ್ರಸಕ್ತದಿನ]]ಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಯುರೋಪ್]] ನಲ್ಲಿ, "ಸಮಕಾಲೀನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[1989ರ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಗಳ ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ]]ಗಳ ಶಕೆಯ([[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ I]] ಹಾಗು [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]] ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಹಾಗು [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, "ಸಮಕಾಲೀನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ IIರ ಅಂತ್ಯ]]ದ ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ IIರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು, ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾರ್ವಬೌಮ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಏಷ್ಯಾದ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. [[ಈಶಾನ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಹಾಗು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ಶೀತಲ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದವು, [[ಕೊರಿಯಾ]] ಹಾಗು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ನ ವಿಭಜಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ವನ್ನು [[ASEAN]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜತೆಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು (ವಿಯೆಟ್ನಾಂ [[1976]]ರಲ್ಲಿ ಪುನರೇಕೀಕೃತವಾಯಿತು), ಆದರೆ [[ASEAN]] ಈಶಾನ್ಯ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಈಗ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಜನರು]] ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಕ್ರಮ ಹಂತಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಗ್ರೋಸ್ವೆನೋರ್, ಎಡ್ವಿನ್ A. [https://books.google.com/books?id=DVQPAAAAYAAJ&amp;q=seed-time#search_anchor ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹಾಗು ಬಾಸ್ಟನ್: T.Y. ಕ್ರೊವೆಲ್ &amp; ಕೋ, 1899.</ref> ಈ ಶಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗು ಮಾನವೀಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸಮಕಾಲೀನ ಶಕೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಪ್ರಗತಿಯಷ್ಟು ಅದರ ಉದ್ಭವದಿಂದ ಕಂಡಿಲ್ಲ. {{prettyquote|More than most periods of like duration, it is the direct consummation of the years immediately preceding. It differs from them as the harvest differs from the seed-time.|''Contemporary History of the World'' by Edwin Grosvenor<ref>Grosvenor, Edwin A. [https://books.google.com/books?id=DVQPAAAAYAAJ&q=seed-time#search_anchor Contemporary History of the World]. New York and Boston: T.Y. Crowell & Co, 1899.</ref>}} ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪುನರ್‌ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಗುರುತಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಗತಿ. {{See also|Modernity|Postmodernity|Modernism|Postmodernism}} === ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನ === ಈ ಆಧುನಿಕ ಅವಧಿಯ ಎರಡು ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಗಳೆಂದರೆ [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ]]ಗಳು ಹಾಗು [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]. ==== ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧಗಳ ಶಕೆ ==== ಕಳೆದ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವವು ಮಹಾನ್ ದಳ್ಳುರಿಯ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಕಂಡಿತು, [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ I]] ಹಾಗು [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]. ಮೊದಲ ಮಹಾ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಸರಣಿ ಹಾಗು ಒಂದು ರಷ್ಯನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ನಡೆದವು. ಮಹಾ ಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ, "ಇಪ್ಪತ್ತನೆ" ಶತಮಾನವು ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಾಣುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಹಾಗು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಮಹಾನ್ ಹಿಂಜರಿತದಿಂದ ಬೇಗನೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಸರಣಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ==== 1945ರ ನಂತರದ ಜಗತ್ತು ==== [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ವು 1940ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು 1990ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಅವಧಿಯೊಂದಿಗೆ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗ]]ವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗಿತ್ತು. ಇದು [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪೈಪೋಟಿ]] [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆ]], ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜತೆಗೆ, ಈ ಘಟನಾವಳಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಳೆದ 1945ರ ನಂತರದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಶೀತಲ ಸಮರವು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆಕ್ರಮಣಗಳು, ಪ್ರಚಾರ, ಹಾಗು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಕ್]] ರಚಿಸಿತು, ಕೆಲವನ್ನು [[ಸೋವಿಯತ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ಸ್]] ಗೆ ಸೇರಿಸಿತು ಹಾಗು ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಿತ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೇ ಮುಂದಕ್ಕೆ [[ವಾರ್ಸ ಒಪ್ಪಂದ]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ]]ನ [[ಪ್ರಭಾವ ನಿರೋಧ]]ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು ಜೊತೆಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ [[NATO]] ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ದುಬಾರಿ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚ, ಅತೀಹೆಚ್ಚು [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]] ಹಾಗು [[ಪರಮಾಣು]][[ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಪೈಪೋಟಿ]], ಅಸಂಖ್ಯಾತ[[ಹುಸಿ ಯುದ್ಧ]] ಗಳು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.; ಎರಡು [[ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ]]ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ನೇರವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. [[ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾನ]] ಎಂಬ ಅಂಕಿತವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಉದಾರ ಶಾಂತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪದವು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ,ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಶಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಆಧುನಿಕ ಸೂಚಿತಾರ್ಥವು 1945ರ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ IIರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಾಂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. {{more|American Century}} === 21ನೇ ಶತಮಾನ ಹಾಗು ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತು === 2000ದ [[ದಶಕ]]ವು 2000ದಿಂದ 2009ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 2000ದ ದಶಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1990ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಒತ್ತಡ, ಆರ್ಥಿಕ ಜಾಗತೀಕರಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸಂಪರ್ಕ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಅಂತರಜಾಲ, ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ [[ಹೆಚ್ಚಳ, [[ಒತ್ತಡ]], ಆರ್ಥಿಕ ಜಾಗತೀಕರಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ, [[ಸಂಪರ್ಕ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗು [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, [[ಅಂತರಜಾಲ]], ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]]]]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ದಶಕ, [[2010ರ]]ದಶಕ ಅಥವಾ [[ದಿ ಟೆನ್ಸ್]], ಜನವರಿ 1, 2010ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2019ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ==== ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ ಹಾಗು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:Internet map 1024.jpg|thumb|right|ಅಂತರಜಾಲದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ದಾರಿಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯೀಕರಣ.2005ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಆಂಶಿಕ ನಕ್ಷೆ.]] [[ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ]] ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ಶಕೆಯನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಕ್ತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆ,ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನದ ದಿಢೀರ್ ಅವಕಾಶ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗ]]ಅಥವಾ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜೊತೆಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಬಳಕೆಯ ಸುತ್ತ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಕವಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ಪದದ ಬಳಕೆಯು 1980ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹಾಗು 1990ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]]ದ ಲಭ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ 1990ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಅಂತರಜಾಲ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ]]ಗಳು ಹಾಗು [[ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್]](ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾಂಶ) ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು - [[ಯಾಹೂ!]] ಹಾಗು [[ಆಲ್ಟವಿಸ್ಟ]] (ಎರಡೂ 1995ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು) ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕಳೆದ 2001ರಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ ಮಾದರಿಯು ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ [[ಗೂಗಲ್]] ನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು (ಸ್ಥಾಪನೆ 1998). ಇದು [[ರಿಲೆವೆನ್ಸಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳಾಯಿತು. 2000ದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದ ಗಾತ್ರವು, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಿಲೆವನ್ಸಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿತು.ಈ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಜೋಡಣೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದವು. "[[Web 2.0]]", [[ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಸಂಪರ್ಕ]], [[ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ]], [[ಇಂಟರೋಪೆರಬಿಲಿಟಿ]](ಪರಸ್ಪರ ನಿರ್ವಹಣೆ), [[ಬಳಕೆದಾರ-ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸ]]<ref>{{cite web |url=http://www.techpluto.com/web-20-services/|title=Core Characteristics of Web 2.0 Services}}</ref> ಹಾಗು [[ಸಹಯೋಗ]] ವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು, [[ಆತಿಥೇಯ ಸೇವೆಗಳು]], ಹಾಗು [[ವೆಬ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್]] ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಾಮಾಜಿಕ-ನೆಟ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಜಾಲತಾಣಗಳು]], [[ವಿಡಿಯೊ-ಹಂಚಿಕೆ ಜಾಲತಾಣಗಳು]], [[ವಿಕಿ]]ಗಳು, [[ಬ್ಲಾಗ್]] ಗಳು, [[ಮಶುಪ್]](ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ)ಗಳು ಹಾಗು [[ಫ್ಲೋಕ್ಸೊನೋಮಿಗಳು]](ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್) ಸೇರಿವೆ. ==== ಪೌರಸ್ತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:Gdp real growth rate 2007 CIA Factbook.PNG|thumb|right]] {| class="wikitable" align="center" |- ! ದೇಶ ! %ಬೆಳವಣಿಗೆ |- | {{flag|China}} | 11.90% <ref name="2007 est">2007 est.</ref> |- | {{flag|India}} | 9.00% <ref name="2007 est"/> |} ''ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು G[[DP(ವಾಸ್ತವ) ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿ.'' ]] ಈ ನಡುವೆ ಏಷ್ಯಾ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಚೀನಾ]] ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗು ಶತಕೋಟಿ-ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನದತ್ತ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅಪಾರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. [[ಭಾರತ]]ವು ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯವಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೊತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ, ಇದಲ್ಲದೆ [[ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಚೀನಾ [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆ]]ಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವು ಮಹತ್ವವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಚೀನಾ [[ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ]]ದ ಪುನರ್ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ಒಳನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಸಮಾನತೆಯು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರೇರಣೆ ಜೊತೆಗೆ [[ಕಿನ್ಘೈ-ಟಿಬೆಟ್ ರೈಲ್ವೆ]] ಮುಂತಾದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊರೆಯು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಜ್ಹೂ ರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಆಭಿಯಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಕಳೆದ 2009ರ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಸಮಗ್ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 300 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು [[ಕಡುಬಡತನದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ]].<ref>{{cite web|url=http://www.reason.com/blog/show/131810.html|title=What Slumdog Millionaire can teach Americans about economic stimulus|date=2008|author=Nick Gillespie|publisher=Reason|access-date=2010-06-02|archive-date=2009-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090613102213/http://reason.com/blog/show/131810.html|url-status=dead}}</ref> ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ ನೀತಿಯ ಫಲವು 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ GDP ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವಾದ 9%ನಷ್ಟು ದಾಖಲು ಮಾಡಿತು.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html#Econ CIA Factbook: Economy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611033144/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html#Econ |date=2008-06-11 }}. cia.gov.</ref> ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು.<ref name="astaire">{{cite web|url=http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf|title=The India Report|publisher=Astaire Research|access-date=2010-06-02|archive-date=2009-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114195859/http://www.ukibc.com/ukindia2/files/India60.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕೋ-ಆಪರೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್]](OECD) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ 7.5%ರಷ್ಟಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಇನ್ನೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ.<ref name="oecdindia2007">{{cite web|url=http://www.oecd.org/dataoecd/17/52/39452196.pdf|title=Economic survey of India 2007: Policy Brief|publisher=OECD|access-date=2010-06-02|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225053357/http://www.oecd.org/economy/surveys/39452196.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇಲೆವೆನ್]] ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಹೊಸ ಕೈಗಾರೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಮಲೇಷಿಯಾ,ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಹಾಗು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==== ಯುರೇಷಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಹಾಗು ಫೆಡರೇಶನ್ ==== [[ಯುರೋಪ್]] ನಲ್ಲಿ, [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ಒಂದು [[ಬೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಹಾಗು ಯುರೋಪ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ IIರ ನಂತರದ ಶಕೆಯಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1951ರಲ್ಲಿ "[[ಸ್ಕುಮನ್ ಘೋಷಣೆ]]"ನಂತರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕೋಲ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ]] ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಅಥವಾ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ]] ಹಾಗು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಟೋಮಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ]]ಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ [[ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆಫ್ ರೋಮ್]]. ಇವೆರಡೂ ಅಂಗಗಳು,ಕಳೆದ 1993ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಂತರದ ಅವಧಿ]] ಯಲ್ಲಿ, [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹದಿನೈದು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಜೊತೆಗೆ 60%ಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ [[GDP]] ಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗು ಸೋವಿಯತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ರಷ್ಯನ್ನರು]] ಸೋವಿಯತ್ ಮಿಲಿಟರಿ[[ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ]]ದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ರಷ್ಯಾ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ [[ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ರಾಜ್ಯ]]ವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಇದು USSRನ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ [[UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವೀಟೊ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಿತು; ನೋಡಿ ''[[ರಷ್ಯಾ ಅಂಡ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]]''. ಇಂದಿಗೂ ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಹಾಗು ಸೋವಿಯತ್ ಪೂರ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಲವು ನಿರಂತರತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ==== ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗು ಕದನ ==== ಕಳೆದ 2000ದಶಕದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತು ಹಾಗು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು [[ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]], [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ]], [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಯುದ್ಧ]], ಹಾಗು [[ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:National Park Service 9-11 Statue of Liberty and WTC fire.jpg|thumb|right|ದಿ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ಹಾಗು ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಬೆಂಕಿ.]] [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ದಾಳಿ]]ಯು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮೇಲೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001ರಲ್ಲಿ [[ಅಲ್-ಖೈದಾ]] ನಡೆಸಿದ [[ಆತ್ಮಾಹುತಿ ದಾಳಿ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಸರಣಿ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, 19 ಅಲ್-ಖೈದಾ [[ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು]] ನಾಲ್ಕು ವಾಣಿಜ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ [[ಜೆಟ್ ವಿಮಾನ]] ಗಳನ್ನು [[ಅಪಹರಿಸಿದರು]].<ref name="SecCounc">{{cite web|title=Security Council Condemns, 'In Strongest Terms', Terrorist Attacks on the United States|publisher=United Nations|date=September 12, 2001|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2001/SC7143.doc.htm|accessdate=2006-09-11|quote=The Security Council today, following what it called yesterday’s "horrifying terrorist attacks" in New York, Washington, D.C., and Pennsylvania, unequivocally condemned those acts, and expressed its deepest sympathy and condolences to the victims and their families and to the people and Government of the United States.|archive-date=2006-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20060909162055/http://www.un.org/News/Press/docs/2001/SC7143.doc.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="cbc-2004">{{cite news | title = Bin Laden claims responsibility for 9/11 | publisher = CBC News | date= 2004-10-29 | url = http://www.cbc.ca/world/story/2004/10/29/binladen_message041029.html | accessdate = 2009-01-11 |quote=Al-Qaeda leader Osama bin Laden appeared in a new message aired on an Arabic TV station Friday night, for the first time claiming direct responsibility for the 2001 attacks against the United States.}}</ref> ಅಪಹರಣಕಾರರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್]] ನ ಅವಳಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಾಗು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನಿತರರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಎರಡು ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಎರಡೂ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕುಸಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಾಶವಾದವು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಅಪಹರಣಕಾರರು[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]ಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಆರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ವರ್ಜೀನಿಯ]] ದ [[ದಿ ಪೆಂಟಗನ್]] ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದರು.ಕೆಲವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹಾಗು ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪುನಃ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಮಾನವು [[ಸೊಮರ್ಸೆಟ್ ಕೌಂಟಿ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ]] ದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶ [[ಶಾಂಕ್ಸ್ವಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಸಮೀಪದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಪಹರಣಕಾರರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C.ಗೆ ಪುನಃತಿರುಗಿಸಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001ರ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಮಾಸ್ಕೋದ ಥಿಯೇಟರ್ ಮುತ್ತಿಗೆ]], [[2003ರ ಇಸ್ತಾನ್‌ಬುಲ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು]], [[ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು]],[[ಬೆಸ್ಲಾನ್ ಶಾಲೆಯ ಒತ್ತೆಯಾಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]], [[2005ರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು]], [[2005ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನವದೆಹಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು]] ಹಾಗು [[2008ರ ಮುಂಬಯಿ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಮುತ್ತಿಗೆ]] ಸೇರಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001ರ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ" ವನ್ನು ಸಾರಿತು. ಜೊತೆಗೆ [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ [[ತಾಲಿಬಾನ್]] ನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗು [[ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಆಕ್ಟ್]] ನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿಸಿತು. ಇತರ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ-ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದವು ಹಾಗು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಕಳೆದ 2001ರ ದಾಳಿಯ ನಂತರ 'ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ'ವು [[ಇಸ್ಲಾಂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]] ಹಾಗು [[ಇಸ್ಲಾಂ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳ]] ವಿರುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಾಗು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಮರವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:US Army Afghanistan 2006.jpg|thumb|right|ಕುನಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ U.S. ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳು]] ಕಳೆದ 2001ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಯುದ್ಧ]] ವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಯುದ್ಧವನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]], ಹಾಗು [[NATO]]-ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ, [[UN]] ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತ [[ISAF]]ಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದವು. ದಾಳಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ [[ಒಸಾಮ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್]] ಹಾಗು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ [[ಅಲ್-ಖೈದಾ]]ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು, ಇದಲ್ಲದೆ ಅಲ್-ಖೈದಾದ ಇಡೀ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ ಅಲ್-ಖೈದಾಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ [[ತಾಲಿಬಾನ್]] ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವುದು ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. [[ಬುಶ್ ಆಡಳಿತ ನೀತಿ]] ಹಾಗು [[ಬುಶ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ವು [[ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ]]ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಸರಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸೇನೆಯು ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿವೆ. [[ಆಪರೇಶನ್ ಎಂಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ಫ್ರೀಡಂ]](OEF) ಎಂಬುದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಒಂದು ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಇದು ಕೆಲವು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಭಾಗಿದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸಕ್ತ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೂರ್ವ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. [[UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]] 2001ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಕಾಬುಲ್]] ಹಾಗು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವ [[ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್(ISAF)]] ಎರಡನೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ NATO, ISAF ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಅಫ್ಘಾನ್ ನಾರ್ದನ್ ಅಲಯನ್ಸ್]] ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲ್ದಳದ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಆಕ್ಷನ್ಸ್ ಹಾಗೂ [[ವೈಮಾನಿಕ ಬಾಂಬಿಂಗ್]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ತಾಲಿಬಾನ್ ನನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆಯಿತು. ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಸೈನ್ಯವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಲವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cfr.org/publication/10551/|title=The Taliban Resurgence in Afghanistan|access-date=2010-06-02|archive-date=2006-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20060927101915/http://www.cfr.org/publication/10551/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಯುದ್ಧವು ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್-ಖೈದಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="rothstein">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=w7fmg1cCjskC&vid=ISBN8170493064&dq=Afghanistan+and+the+troubled+future+of+unconventional+warfare&q=Al+Qaeda&pgis=1#search|title=Afghanistan: and the troubled future of unconventional warfare By Hy S. Rothstein}}</ref> ಕಳೆದ 2006ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು, ತಾಲಿಬಾನ್-ನೇತೃತ್ವದ [[ಬಂಡುಕೋರ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, [[ದಾಖಲೆಯ ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ಅಕ್ರಮ ಮಾದಕವಸ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ]],<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/09/03/world/asia/03afghan.html|title=Opium Harvest at Record Level in Afghanistan | work=The New York Times | first=Carlotta | last=Gall | date=September 3, 2006 | accessdate=April 30, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6965115.stm|title=Afghanistan opium at record high | work=BBC News | date=August 27, 2007 | accessdate=January 2, 2010}}</ref> [[ಕಾಬುಲ್]] ನ ಹೊರಗೆ ಸೀಮಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ ದುರ್ಬಲ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.<ref name="unfailed">{{cite web|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=20702&Cr=afghan&Cr1=|title=Afghanistan could return to being a ‘failed State,’ warns Security Council mission chief}}</ref> ಕಳೆದ 2008ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ[[ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್]] ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಯುದ್ಧವು ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟಗಳು ಬೆಂಬತ್ತಿದ ತಾಲಿಬಾನ್ ಉಗ್ರರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಘಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮೂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:US_Army_soldiers_in_a_firefight_near_Al_Doura,_Baghdad.jpg|thumb|right|ಮಾರ್ಚ್ 7, 2007ರಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಅಲ್ ದೌರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ U.S. ಸೈನಿಕರು ಗುಂಡಿನ ಕಾಳಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು.]] [[ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ]]ವು [[ಇರಾಕ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ]] ನಡೆಸುವುದರೊಂದಿಗೆ[[ಎರಡನೇ ಗಲ್ಫ್ ಯುದ್ಧ]]ವು 2003ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2862343.stm|title=US Names Coalition of the Willing|accessdate=2007-11-03 | work=BBC News | date=March 18, 2003}}</ref> ಇರಾಕ್‌ನ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯು [[ಸ್ವಾಧೀನ]]ಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಸದ್ದಾಮ್ ಹುಸೇನ್]] ರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈತನನ್ನು ನಂತರ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರವು [[ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿತು]]. ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ [[ಇರಾಕಿ ಬಂಡುಕೋರ]]ರ ಜೊತೆಗೆ [[ಅಸಮತೆಯ ಯುದ್ಧ]] ಕ್ಕೆ, [[ಸುನ್ನಿ]] ಹಾಗು [[ಶಿಯಾ]] ಇರಾಕಿ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಹಾಗು [[ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಗೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref>[http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879 U.S. ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೇಟ್ಸ್, 2 ಫೆಬ್ 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091130124028/http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879 |date=2009-11-30 }}, ನೋಡಿ "ಫೋರ್ ವಾರ್ಸ್" ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ</ref><ref>{{cite news|title=CBS on civil war|publisher=CBS News|url=http://www.cbsnews.com/stories/2005/09/26/eveningnews/main886305.shtml|date=September 26, 2006|access-date=ಜೂನ್ 2, 2010|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205115238/http://www.cbsnews.com/stories/2005/09/26/eveningnews/main886305.shtml|url-status=dead}}</ref> ಸೈನ್ಯ ವಾಪಸಾತಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡವು. ಜತೆಗೆ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20080918002255/http://www.iht.com/articles/ap/2007/10/02/africa/ME-GEN-Iraq-Britain.php ಬ್ರಿಟನ್'ಸ್ ಬ್ರೌನ್ ವಿಸಿಟ್ಸ್ ಅಫಿಷಿಯಲ್ಸ್, ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್.] ''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2007.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4352259.stm ಇಟಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಇರಾಕ್ ಟ್ರೂಪ್ ಪುಲ್-ಔಟ್] [[BBC]] ಮಾರ್ಚ್ 15, 2005</ref> ಕಳೆದ 2008ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, U.S. ಹಾಗು ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರವು 2011ರ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ [[ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್]] ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.acq.osd.mil/log/PS/p_vault/SE_SOFA.pdf |title=ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಂಡ್ ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್ ಆನ್ ದಿ ವಿಥ್ಡ್ರಾಯಲ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಫ್ರಮ್ ಇರಾಕ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ದೆಯರ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ದೇರ್ ಟೆಂಪರರಿ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್ |access-date=2010-06-02 |archive-date=2009-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325011746/http://www.acq.osd.mil/log/PS/p_vault/SE_SOFA.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇರಾಕಿ ಸಂಸತ್ತು U.S.<ref name="sfatext">[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2008/11/20081127-2.html whitehouse.archives.gov. news releases 2008-11]</ref><ref>[https://www.whitehouse.gov/infocus/iraq/SE_SFA.pdf ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್ ವರ್ಕ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090118053657/http://www.whitehouse.gov/infocus/iraq/SE_SFA.pdf |date=2009-01-18 }} (pdf bitmap)</ref> ಜೊತೆ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್ ವರ್ಕ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸಹ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಇದು ಸಂವಿಧಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಬೆದರಿಕೆ ತಡೆ, ಶಿಕ್ಷಣ,<ref>[http://exchanges.state.gov/englishteaching/ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್] (US ಸ್ಟೇಟ್ dept.)</ref> ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹಾಗು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="cnnsofa">ಕರಡ್ಸ್ಹೆಹ್, J. (ನವೆಂಬರ್ 27, 2008) [http://www.cnn.com/2008/WORLD/meast/11/27/iraq.main/ "ಇರಾಕ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಓಕೆಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆನ್ U.S. ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್"] ''CNN''</ref> ಕಳೆದ 2009ರಲ್ಲಿ, U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]] "ಯುದ್ಧ ನಿರತ ಪಡೆಗಳಿಗೆ" 18-ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾತಿಯ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. [[ಒಬಾಮ ಆಡಳಿತ]]ವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧವನ್ನು "[[ಓವರ್ ಸೀಸ್ ಕಂಟಿನ್ಜೆನ್ಸಿ ಆಪರೇಶನ್]]" ಎಂದು ಮರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು.<ref>'ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಾರ್ ಆನ್ ಟೆರರ್' ಇಸ್ ಗಿವನ್ ನ್ಯೂ ನೇಮ್, ಸ್ಕಾಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಅಲ್ ಕಾಮೆನ್, ದಿ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಮಾರ್ಚ್ 25, 2009; ಪುಟ A04</ref> ಇದರ ಉದ್ದೇಶಗಳೇನೆಂದರೆ US ನಾಗರೀಕರ ಹಾಗು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, USನಲ್ಲಿರುವ [[ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ]] ಜಾಲಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವುದು, ಹಾಗು ಅಲ್-ಖೈದಾ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref name="WH 10-07-01">{{cite press release|publisher=The White House|date=October 7, 2001|title=Presidential Address to the Nation|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/10/print/20011007-8.html}}</ref><ref name="USG">{{cite web |url=http://www.fbi.gov/terrorinfo/counterrorism/waronterrorhome.htm |title=Counterterrorism and Terrorism |accessdate=2008-04-14 |work=Federal Bureau of Investigation |archive-date=2010-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100609084228/http://www.fbi.gov/terrorinfo/counterrorism/waronterrorhome.htm |url-status=dead }}</ref> ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ, [[ಗುಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಬಂಧನ ಶಿಬಿರ ಮುಚ್ಚುವುದು]], ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ]]ಕುರಿತು ಆಡಳಿತವು ತನ್ನ ಗಮನ ಮತ್ತೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ==== ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಸಂಘರ್ಷ ==== {{Main|Israeli–Palestinian conflict}} [[ಚಿತ್ರ:Map of Israel, neighbours and occupied territories-V3-en.png|thumb|ಇಸ್ರೇಲ್, ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಗಾಜ ಪಟ್ಟಿ,ಹಾಗು ಗೋಲನ್ ಹೈಟ್ಸ್]] [[ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಲ್ಯಾಲೆಸ್ಟೇನಿಯನ್ ಸಂಘರ್ಷ]] ಎಂದರೆ [[ಇಸ್ರೇಲಿಗಳು]] ಹಾಗು [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೇನಿಯನ್ನರ]] ನಡುವೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿವಾದ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/middle_east/03/v3_ip_timeline/html/default.stm ಏ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್: ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್], [[BBC]]</ref> ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ಅರಬ್-ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಂಘರ್ಷ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. [[ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಘರ್ಷಣೆ]]ಗೆ [[ಎರಡು-ರಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರ]]ವು ಒಮ್ಮತದ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶ [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್]] ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ರಾಜ್ಯಗಳ]]ನ್ನು ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು-ರಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗವು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ, ಸಂಘರ್ಷದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಒಂದು [[ಯಹೂದಿ]] ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದು [[ಅರಬ್]] ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಬ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ [[ಹೊಸ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ]]ದ ಪೌರತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತ]]ರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನದ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಅರಬ್ ನಾಗರೀಕರು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ, ಅಥವಾ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್‌ನ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ, ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಇಸ್ರೇಲಿಗಳು ಹಾಗು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಜನರು, ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ,ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು-ರಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದಾರೆ.<ref>"[http://www.haaretz.com/hasen/spages/933214.html ಜಸ್ಟ್ ಅನದರ್ ಫರ್ಗಾಟನ್ ಪೀಸ್ ಸಮಿಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413065303/http://www.haaretz.com/hasen/spages/933214.html |date=2010-04-13 }}." ''Haaretz.com''. ಪ್ರೊ. ಎಫ್ರಿಂ ಯಾರ್ ಹಾಗು ಪ್ರೊ. ತಮಾರ್ ಹರ್ಮನ್ನ್. ಪ್ರಕಟಣೆ 11/12/2007.</ref><ref>[http://www.jmcc.org/publicpoll/results/2007/no61.pdf ಪೋಲ್ ಆನ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟೆನಿಯನ್ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071201142657/http://www.jmcc.org/publicpoll/results/2007/no61.pdf |date=2007-12-01 }} - ಜೆರುಸಲೆಮ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್.</ref><ref>ಕರ್ಟ್ಜರ್, ಡೆನಿಯಲ್ ಹಾಗು ಸ್ಕಾಟ್ ಲಸೆನ್ಸ್ಕಿ. [https://books.google.com/books?id=OVXtPc2-v0IC&amp;pg=PA79&amp;lpg=PA79&amp;dq=majority+support+a+two-state+solution&amp;source=web&amp;ots=GN2s5pTy9Q&amp;sig=s7FOzG6LWocjJWVMZuG1vHb5zJM&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=6&amp;ct=result "ನೆಗೊಶಿಯೇಟಿಂಗ್ ಅರಬ್ -ಇಸ್ರೇಲಿ ಪೀಸ್..."] ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ ಸರ್ಚ್ 30 ಜನವರಿ 2009.</ref> ಹಲವು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ನರು, [[ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಹಾಗು [[ಗಾಜ ಪಟ್ಟಿ]] ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹಲವು ಇಸ್ರೇಲಿಗಳು ಸಹ ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Dershowitz">[[ಡೆರ್ಷೋವಿಟ್ಜ್, ಅಲನ್]]. ''[[ದಿ ಕೇಸ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್: ಹೌ ದಿ ಅರಬ್-ಇಸ್ರೇಲಿ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ ಬಿ ರಿಸಾಲ್ವ್ಡ್]]''. ಹೊಬೋಕೆನ್: ಜಾನ್ ವಿಲೆಯ್ &amp; ಸನ್ಸ್, Inc., 2005</ref> ಕೆಲವು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು [[ಏಕ-ರಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರ]]ಕ್ಕೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಂತೆ ಇಸ್ರೇಲ್, ಗಾಜ ಪಟ್ಟಿ, ಹಾಗು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಬೈ-ನ್ಯಾಷನಲ್(ದ್ವಿರಾಷ್ಟ್ರ) ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.nybooks.com/articles/16671 ಇಸ್ರೇಲ್: ದಿ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್'', ಸಂಪುಟ 50, ಸಂಖ್ಯೆ 16, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2003</ref><ref>ವರ್ಜೀನಿಯ ಟಿಲ್ಲೆಯ್, ''ದಿ ಒನ್-ಸ್ಟೇಟ್ ಸಲ್ಯೂಶನ್'', ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್ ಪ್ರೆಸ್ (ಮೇ 24, 2005), ISBN 0-472-11513-8</ref> ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ರೂಪ ತಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಇಸ್ರೇಲಿ ಹಾಗು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಸಮಾಜದ ಒಳಗೆ, ಸಂಘರ್ಷವು ಒಂದು [[ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಹಾಗು ಅಭಿಪ್ರಾಯ]]ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಇದು ಇಸ್ರೇಲಿಗಳು ಹಾಗು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ನರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಇರುವಂತಹ ಆಳವಾದ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕುಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ 2003ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಕಡೆ [[ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ]]ದಿಂದ ಒಡೆದಿದೆ: [[ಫತಾಹ್]], ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಪ್ರಬಲ ಪಕ್ಷ, ಹಾಗು ಅದರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, [[ಹಮಾಸ್]]. {{See also|History of the Israeli–Palestinian conflict}} {{clear}} == ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತು == {{Earth Labelled Map}} === ವರ್ತಮಾನ ಹಾಗು ಭವಿಷ್ಯ === {{Main|Third millennium|21st century|2010s|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}}} {{Decadebox|200}} ಪ್ರಸಕ್ತ ಜಗತ್ತು [[ಮೂರನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ [[21ನೇ ಶತಮಾನ]]ವು [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಕೆ]] ಅಥವಾ [[ಕಾಮನ್ ಶಕೆ]]ಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಶತಮಾನ. ಇದು ಜನವರಿ 1, 2001ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2100ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[2010ರ]] [[ದಶಕ]]ವು ಜನವರಿ 1, 2010ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2019ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಪ್ರಸಕ್ತ]] [[ಅವಧಿ]]ಯು ನೇರವಾಗಿ [[ಗ್ರಹಿಸಲಾದ]] ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ,<ref>ಹೆಗೆಲರ್, E. C., &amp; ಕಾರುಸ್, P. (1890). [https://books.google.com/books?id=3KoLAAAAIAAJ ದಿ ಮೊನಿಸ್ಟ್]. ಲಾ ಸಲ್ಲೇ, ಇಲ್. [etc.]: ಪಬ್ಲಿಶ್ಡ್ ಬೈ ಓಪನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಹೆಗೆಲರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. ಪುಟ 443.</ref> ಮರುಸ್ಮರಣೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಊಹಾಪೋಹವನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[ಹೈಪರ್ ಪ್ಲೇನ್]] ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನೌ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಧುನಿಕ [[ಗಣಿತ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ವು ಈ ರೀತಿಯ ಹೈಪರ್ ಪ್ಲೇನ್ ನನ್ನು [[ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ]] ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ (ಇದು [[ವಾಸ್ತವ ಅವಧಿ ಹಾಗು ಕಾಲಾವಕಾಶ]]ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ)ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲಾವಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು (ನೋಡಿ ''[[ಸ್ಪೆಷಿಯಸ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್]]'' <ref name="JamesW">ಜೇಮ್ಸ್, W. (1893). [https://books.google.com/books?id=JLcAAAAAMAAJ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: H. ಹೊಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ. ಪುಟ ೬೦೯.</ref><ref>ಹೊದ್ದೆರ್, A. (1901). ದಿ ಅಡ್ವರ್ಸರೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕ್; ಆರ್, ದಿ ಸ್ಪೆಷಿಯಸ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್, ಏ ನ್ಯೂ ಇನ್ಕ್ವೈರಿ ಇನ್ಟು ಹ್ಯೂಮನ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್. [https://books.google.com/books?id=uZ5RAAAAMAAJ&amp;pg=PA36&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=0_0 ಚಾಪ್ಟರ್ II, ದಿ ಸ್ಪೆಷಿಯಸ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್]. ಲಂಡನ್: S. ಸೋನ್ನೆನ್ಸ್ಚೆಯಿನ್ &amp;. ಪುಟಗಳು 36–56.</ref>). ಮೂರನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನವೆಂದರೆ ಒಂದು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಮೂರನೇ ಅವಧಿ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಈ ಸಹಸ್ರವರ್ಷವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಅದರ ಮೊದಲ ದಶಕ, [[2000]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. [[21ನೇ ಶತಮಾನ]]ದ ಉಳಿದ ಭಾಗ ಹಾಗು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ [[ಭವಿಷ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು]] ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ, ಈ ಮಾರ್ಗವು ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳು ಹಾಗು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ "[[ಫೋರ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್]]"(ಮುನ್ಸೂಚನೆ) ಹಾಗೂ "[[ಪರ್ಯಾಯ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]" (ಬ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದಾಗಿನಿಂದ ಜನರು ಅದರ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಹ "ಪಾಠಗಳನ್ನು" ಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನದ್ದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುರಿಂದ [[ಭವಿಷ್ಯ]]ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಈ ಶೋಧ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ V. ಡೇನಿಯಲ್ಸ್, "ಹಿಸ್ಟರಿ", ''[[ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೆಡಿಯ ಅಮೆರಿಕಾನ]]'', 1986 ed., ಸಂ. 14, ಪು. 227.</ref> [[ಜಾರ್ಜ್ ಸಂತಾಯನ]]ರ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಲ್ಲೇಖದಂತೆ "ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಯಾರಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಅವರು ಅದರ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ."<ref>ಜಾರ್ಜ್ ಸಂತಾಯನ, "ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್", ಸಂಪುಟ ಒಂದು, ಪು. 82, ಬಿಬ್ಲಿಯೋಲೈಫ್, ISBN 978-0-559-47806-2</ref> [[ಅರ್ನೊಲ್ಡ್ J. ಟೋಯನ್ಬೀ]], ತಮ್ಮ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ''[[ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'' ಯಲ್ಲಿ, [[ನಾಗರೀಕತೆ]]ಗಳ ಉಗಮ ಹಾಗು ಪತನದಲ್ಲಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು.<ref>[[ಅರ್ನೊಲ್ಡ್ J. ತೊಯ್ನ್ಬೀ]], ''[[ಏ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'', ಸಂಪುಟಗಳು. I–XII, ಆಕ್ಸ್ಫಾರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್,1934–61.</ref> ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, [[ವಿಲ್ ಹಾಗು ಏರಿಯಲ್ ಡ್ಯೂರಂಟ್]], 1968ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ''[[ದಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'' ಯನ್ನು "ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಬಹುದಾದ ಘಟನೆಗಳು ಹಾಗು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳು...ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ" ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು.<ref>[[ವಿಲ್ ಅಂಡ್ ಏರಿಯಲ್ ದುರಂಟ್]], ''[[ದಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಸಿಮೊನ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಚುಸ್ಟೆರ್, 1968, ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆ.</ref> ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ವಿವರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ [[ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ]]ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಬೇರ್ಕೆಲೆಯ್ ಎಡಿನ್ಸ್ ಹಾಗು ಜಾರ್ಜ್ G. ಇಗ್ಗೆರ್ಸ್, "ಹಿಸ್ಟರಿ", ''[[ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೆಡಿಯ ಅಮೆರಿಕಾನ]]'', 1986 ed., ಸಂ. 14, pp. 243–44.</ref> ಫ್ಯೂಚರ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ ([[ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹಂತ), ಪರ್ಯಾಯ ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ,ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗು ಗುಣಾತ್ಮಕ ಡಾಟಾಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯಾನುಮಾನದಲ್ಲಿ(ಫ್ಯೂಚರಾಲಜಿ)"ಭವಿಷ್ಯಗಳು" ಎಂಬ ಬಹುವಚನವು ಪರ್ಯಾಯ ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರ ಜತೆ ಆದ್ಯತಾ ಭವಿಷ್ಯಗಳ (ಪ್ರಮಾಣಕ ಭವಿಷ್ಯ) ಉಪ-ವರ್ಗವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಬೋಧನಾಶಾಖೆಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ [[ತಾಂತ್ರಿಕ]], [[ಆರ್ಥಿಕ]] ಅಥವಾ [[ಸಾಮಾಜಿಕ]] [[ಪ್ರವೃತ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು [[ಬಹಿರ್ಗಣಿಸುವ]] ಬಗ್ಗೆ, ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು [[ಮುಂಗಾಣುವ]] ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇವರು ಸಾಮಾಜಿಕ [[ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳು ಹಾಗು [[ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ]]ಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ [[ಭವಿಷ್ಯದ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಯೋಜನೆ]]ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಜಗತ್ತಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು [[ಕ್ಯಾಷ್ಯೂಅಲ್ ಲೇಯರ್ಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್]] ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮುನ್ನೋಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಜತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಬಳಸುವುದು. ಬಹಿರ್ಗಣನೆ ಹಾಗು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. {{See also|Future}} === ಸಾಮಾಜಿಕ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ === ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕವಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಶತಮಾನದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಂತ ಈ ಶತಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಗಳು, [[ಅಂತರಜಾಲ]]ಗಳು, ಹಾಗು ಇತರ [[ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವು ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚಿದ [[ಜಾಗತೀಕರಣ]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಅಮೆರಿಕೀಕರಣ]] ಸಂಭವಿಸಿತು. ಒಂದು ಬೆದರಿಕೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇದು [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿರೋಧಿ]] ಹಾಗು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿರೋಧಿ]] ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ]]ಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ಜಾಗತಿಕ ಭಾಷೆ]]ಯಾಯಿತು, ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡದ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ಏಷ್ಯಾ, ಹಾಗು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರಗತಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕೆಲವು ವಿರಳ ಹೊಸ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪ ಪತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣ ವೆಚ್ಚಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ (ನೋಡಿ [[ಪೀಕ್ ಆಯಿಲ್]]), ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೋಬೆಯಿಂದ ಅನಿಲ ಹಾಗು ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಮೇಲೇರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. 2000 ಹಾಗು 2005ರ ನಡುವೆ ~500%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅನಿಲವು ಒಂದು ಗ್ಯಾಲನ್ನಿಗೆ $5ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯೆಂದರೆ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ]] ಟರ್ಕಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ==== Bharatada ಸವಾಲುಗಳು ಹಾಗು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:ಕಳೆದ 2000ದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಸಂಪತ್ತು ವಿತರಣೆ ಹಾಗು ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ಸಮಕಾಲೀನ ಶಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, [[ಸಂಪತ್ತು]] ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಕಳೆದ 2000ದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1%ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರು 40%ನಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ 10%ನಷ್ಟು ಜನರು 85%ನಷ್ಟು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಳಾರ್ಧದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1%ನಷ್ಟು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸೆಲ್ ಟೇಬಲ್ಸ್ ಹಾಗು ಪವರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಲೈಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ನೋಡಿ ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ವೆಲ್ತ್''. ಜೇಮ್ಸ್ B. ಡೇವಿಸ್, ಸುಸನ್ನ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೋಮ್, ಆಂಟ್ಹನಿ ಶೋರ್ರೋಕ್ಸ್, ಹಾಗು ಎಡ್ವರ್ಡ್ N. ವೊಲ್ಫ್ಫ್. 5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006. ಲಾಂಚ್ ಆಫ್ ದಿ WIDER ಸ್ಟಡಿ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ವೆಲ್ತ್] (ಇದರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಸಾರಾಂಶ, ಹಾಗು ದತ್ತಾಂಶ ಸೇರಿದೆ) ಎಸ್ಟಿಮೆಟಿಂಗ್ ದಿ ಲೆವೆಲ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ವೆಲ್ತ್] (ಮುಖಪುಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವರದಿಯ ಪ್ರತಿ ಸೇರಿದೆ) ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ವೆಲ್ತ್](ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಯ ಖಚಿತ ಪ್ರತಿ)ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ.</ಉಲ್ಲೇಖ> ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು 2%ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತ ಜನರು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ[[ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ]]ಗಳ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ದಿ ರಿಚ್ ರಿಯಲಿ ಡು ಓನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್] 5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತುವಿತರಣೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. "ವೆಲ್ತ್ ಇನ್ ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಚಾರ್ಟ್ಸ್"]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು [[ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವ [[ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ [[ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತಿನ]] ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ, ದಾಟಬೇಕಾದ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಹಾಗು ಪರಿಸರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯ, ಹಾಗು ಈ ಎಲ್ಲ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ವೆಚ್ಚ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು[[ರೋಗ]]ದಿಂದ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುವ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡಿತು. ಹೊಸ ವೈರಸ್ ಗಳಾದ, [[ವೆಸ್ಟ್ ನೈಲ್]], ಹಾಗು [[ಬರ್ಡ್ ಫ್ಲೂ]] ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, [[ಮಲೇರಿಯ]] ಹಾಗು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಜನರುಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರು. ಈ ವೈರಸ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ]]ವಾಗಿ ಹರಡಿತು. [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]], [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ]], ಹಾಗು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ತಕ್ಷಣ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು. [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] ದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ [[ಕಿಮ್ ಜೊಂಗ್-ಇಲ್]] ಮುಂತಾದವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಭಯ ಆವರಿಸಿರುವ ನಡುವೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಭಯವೂ ಸಹ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ==== ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ==== {{Main|Climate change}} [[ಚಿತ್ರ:Risks and Impacts of Global Warming.png|thumb|ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಮೂರನೇ ಅಂದಾಜು ವರದಿಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಅಪಾಯಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಈ ಕೆಲಸದ ಬಗೆಗಿನ ನಂತರದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>[76]</ref>]] [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯು ಆಧುನಿಕ ಪರಿಸರದ [[ಹವಾಮಾನ]]ವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ [[ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣ]]ವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ]]ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಗಾಳಿ ಹಾಗು ಸಾಗರಗಳ[[ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಪರಿಣಾಮವೇ ತಾಪಮಾನ. ಇದು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು,ಮುಂದುವರೆಯುವ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ]] ಹಾಗು [[ಮಾನವ ಜೀವನ]] ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಆಂಶಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. IPCCಯ 2001ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ [[ಹಿಮನದಿಗಳ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆ]], [[ಲಾರ್ಸನ್‌ ಐಸ್ ಶೆಲ್ಫ್]] ನ [[ಹಿಮ ಹಲಗೆಗಳ ಸಿಡಿತ]], [[ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆ]], ಮಳೆ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನಗಳಿಗೆ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="tar_wg2">{{cite web|title=Climate Change 2001: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg2/index.htm|publisher=IPCC|date=2001-02-16|accessdate=2007-03-14|archive-date=2007-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070303133040/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg2/index.htm|url-status=dead}}</ref> ಇತರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಪರ್ವತಗಳ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿದ ತಾಪಮಾನಗಳಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite journal|author=McMichael AJ, Woodruff RE, Hales S|title=Climate change and human health: present and future risks|journal=Lancet|volume=367|issue=9513|pages=859–69|year=2006|pmid=16530580|doi=10.1016/S0140-6736(06)68079-3}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವಿದ್ದರೂ,ಅದರ ಸ್ವಭಾವ, ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆ ಕುರಿತು ವಿವಾದ ಆವರಿಸಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹವಾಮಾನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಮಾನವನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವು ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಿಮನದಿಗಳ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆ]], [[ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ ವಲಯದ ಸಂಕೋಚನ]], ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ [[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಬದಲಾವಣೆ, ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ,<ref>{{cite news|first=Jennifer|last=Macey|title=Global warming opens up Northwest Passage|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/09/19/2037198.htm?section=business|publisher=ABC News|date=September 19, 2007|accessdate=2007-12-11}}</ref> ಪ್ರಬೇಧಗಳ ಸಂತತಿ [[ಅಳಿವು]],<ref name="ar4syn">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr.pdf|format=PDF|title=Climate Change 2007: Synthesis report|work=Climate Change 2007: Synthesis Report|accessdate=2009-02-03|date=2007-02-05|publisher=IPCC}}</ref> ಹಾಗು [[ರೋಗವಾಹಕ]]ಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. {{more|Effects of global warming}} ==== ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ==== [[ಹಲವಾರು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]], ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಹಾಗು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುವಿಕೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಭವನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]], ಹಲವಾರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗು ಒಮ್ಮುಖದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಾರಿಗೆ]], [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], [[ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], [[ರೋಬೊಟಿಕ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಅಪ್ಲೈಡ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್]], ಹಾಗು [[ಮೆಟಿರಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಾಗು ಸಂಭವನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿವಾದದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ಈ ವಿವಾದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಳಗೆ ಹೊಸ ಹಾಗು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ; ಒಮ್ಮುಖದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮುಂಚೆ ಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಅಂತರ-ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಅವು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{portal|Current events|Ambox globe.svg}} ;ಸಾಮಾನ್ಯ : [[ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನ]], [[ಪ್ರಚಲಿತ ಸಂಗತಿಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳು]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ;ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗು ಜಾಗತಿಕ : [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ]], [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ]], [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ]], [[ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸೌಲಭ್ಯ]], [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ]] ;ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಶಾಹಿ : [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ]], [[ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯಪಡೆ]], [[ಪರಿಸರ ನೀತಿ]] ;ಜನರ ಪೀಳಿಗೆ : [[ಪೀಳಿಗೆ]], [[ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]], [[ಬೇಬಿ ಬೂಮ್ ಪೀಳಿಗೆ]], [[ಪೀಳಿಗೆ X]], [[MTV ಪೀಳಿಗೆ]], [[ಪೀಳಿಗೆ Y]], [[ಪೀಳಿಗೆ Z]] ;ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಕಲೆ : [[ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ನೃತ್ಯ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಟ್ ರೇಡಿಯೋ]], [[ವಯಸ್ಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ]], [[ಸಮಕಾಲೀನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]], [[ಸಮಕಾಲೀನ R&amp;B]], [[ನಗರ ಸಮಕಾಲೀನ]] ;ಕೃಷಿ ಹಾಗು ಆಹಾರ :[[ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ]], [[ಕನ್ಸಲ್ಟೇಟಿವ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆನ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್]], [[ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ]], [[ಜೈವಿಕ ಕೃಷಿ]] ;ಶಕ್ತಿ ಹಾಗು ಬಲ : [[ಪವನ ಶಕ್ತಿ]], [[ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ]] ಹಾಗು [[ಸೌರ ಶಕ್ತಿ]], [[ಗಾಳಿ ಆವಿಚಕ್ರ]]ಗಳು, [[ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ]]ಗಳು, [[ಜಲ ಶಕ್ತಿ]], [[ಜೀವರಾಶಿ]] ;ಯುದ್ಧ ಹಾಗು ಕದನ : [[ಯುದ್ಧ ನೀತಿಗಳು]], [[ಯುದ್ಧದ ಸೂತ್ರಗಳು]], [[ಆದೇಶ ಪತ್ರ]] ಗಳು, [[ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], [[U.S. ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ]], [[ಆರ್ಮಿ ವಾರ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಮಾಹಿತಿ ಯುದ್ಧ]], [[ಆದೇಶದ ಏಕತೆ]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿ]], [[ಗೆರಿಲ್ಲಾ ವಾರ್ ಫೇರ್]], [[ಅಸಮತೆಯ ಯುದ್ಧ]] ;ಇತರೆ : [[ಸಿಂಕ್ರೋನಿಸಿಟಿ]], [[ಹೈಪರ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್]], [[CD-ROM,]], [[ಇಂಧನ ಜಗತ್ತು]], [[ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], [[ಜೈವಿಕವೈವಿಧ್ಯತೆ]], [[ಪರ್ಯಾಯ ಇತಿಹಾಸ]], [[ಭವಿಷ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ]] == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ == ;21ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೂಲಗಳು {{colbegin}} * ಬೋಯ್ಡ್, ಆಂಡ್ರೂ, ಜೋಶುವ ಕಾಮೆನ್ಟೆಜ್. [https://books.google.com/books?id=P1dly1ikblUC ಆನ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫ್ಫೇರ್ಸ್ ]. ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 2007. ISBN 0-415-39169-5 * ಬ್ಲಾಕ್, ಎಡ್ವಿನ್. [https://books.google.com/books?id=IghvdDUumdIC ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್: ಹೌ ಕಾರ್ಪೋರೆಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ಸ್ ಅಡಿಕ್ಟೆಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ಡಿರೈಲ್ಡ್ ದಿ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ಸ್]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 2006. * ಬ್ರಿಗ್ಗ್ಸ್, ಅಸ, ಹಾಗು ಪೀಟರ್ ಬ್ರುಕೆ. [https://books.google.com/books?id=kIhzo0ze7vsC ಏ ಸೋಶಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಮೀಡಿಯ : ಫ್ರಮ್ ಗುಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ಟು ದಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್]. ಕೇಂಬ್ರಿಜ್: ಪೊಲಿಟಿ, 2002. * ಬರ್ಜುನ್, ಜಾಕ್ವೆಸ್. [https://books.google.com/books?id=UfdSZQf8UjkC ಫ್ರಮ್ ಡಾನ್ ಟು ಡೆಕೆಡೆನ್ಸ್:500 ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಲೈಫ್: 1500 ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಹಾರ್ಪರ್ಕಾಲಿನ್ಸ್, 2001. {{colend}} == ಆಕರಗಳು == ;ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ * [http://www.fordham.edu/halsall/pgc.asp?page=mod/modsbook.html ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೋರ್ಸ್ ಬುಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090621153634/http://www.fordham.edu/halsall/pgc.asp?page=mod/modsbook.html |date=2009-06-21 }}, fordham.edu ;ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Contemporary History}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ]] ght4jy7jkdzjy7zjxlr5vws4b9g88zb 0 24149 1372219 1362253 2026-04-27T12:27:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372219 wikitext text/x-wiki {{Otheruses}} {{taxobox |name = Rosemary |image = Rosemary bush.jpg |image_caption = Rosemary in flower |regnum = Plantae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = Eudicots |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Lamiales]] |familia = [[Lamiaceae]] |genus = ''[[Rosmarinus]]'' |species = '''''R. officinalis''''' |binomial = ''Rosmarinus officinalis'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?32207 |title=Rosmarinus officinalis information from NPGS/GRIN |publisher=www.ars-grin.gov |accessdate=2008-03-03 |last= |first= }}</ref> }} [[File:Koeh-258.jpg|thumb|right|ಲ್ಯಾಟಿನ್: ರೋಸ್ಮರಿನಸ್ ಅಫಿಷಿನಾಲಿಸ್]] [[File:Rosmarinus officinalis MHNT.BOT.2008.1.19.jpg|thumb|''Rosmarinus officinalis'']] [[File:Salvia rosmarinus MHNT.BOT.2023.13.45.jpg|thumb|''Salvia rosmarinus'']] '''ರೋಸ್‌ಮರಿ''' (''{{lang|la|Rosmarinus officinalis}}'' ) ಒಂದು ಕಾಂಡದಿಂದ ಕೂಡಿದ, [[ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ]] [[ಸಸ್ಯ|ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ]]. ಇದು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ನಿತ್ಯಹಸುರಿನ ಸೂಜಿಯ ಮಾದರಿ [[ಎಲೆಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ|ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುದೀನ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಯ [[ಲಾಮಿಯಾಸಿಯೆ]] ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯ, ಇದು ಇತರ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ರೋಸ್‌ಮರಿ'' ಎಂಬ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು "ಡ್ಯೂ"(''ರೋಸ್'' ) ಹಾಗು "ಸೀ" (''ಮರಿನಸ್'' ) ಪದಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ "ಸಮುದ್ರದ ಇಬ್ಬನಿ" ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ - ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಸತತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book|last=Room|first=Adrian|title=A Dictionary of True Etymologies|page=150|publisher=Taylor & Francis|date=1988|isbn=9780415030601|url=https://books.google.com/books?id=kZIOAAAAQAAJ&pg=PA150}}</ref> == ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರ == {{Expand section|date=December 2009}} ==ವಿವರಣೆ == ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಯು ಲಂಬದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿಂಜೋಲುವ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಯು {{convert|1.5|m|ft|abbr=on|0}}ರಷ್ಟು ಎತ್ತರ, ಅಪರೂಪವಾಗಿ {{convert|2|m|ftin|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು [[ನಿತ್ಯಹಸುರಿನಿಂದ]] ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, {{convert|2|-|4|cm|in|abbr=on|lk=off|1}}ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಹಾಗು ೨–೫ mm ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಣ್ಣದಾಗಿ ದಟ್ಟ ಉಣ್ಣೆಯಂತಹ ಅಂಗಾಂಶದ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಾಗು ಕೆಳಭಾಗ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂ ಅರಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೇಸಿಗೆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇದು ಬೆಚ್ಚನೆ-ಚಳಿಗಾಲದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿತ್ಯ ಅರಳಿದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಳಿ, ಗುಲಾಬಿ, ನೇರಳೆ, ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಂತಹ ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ [http://www.bhg.com/gardening/plant-dictionary/herb/rosemary/ ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ==ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ == ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ''ರೋಸ್ ಮಾರಿನಸ್'' ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಪದವನ್ನು ''ಸಮುದ್ರದ ಮಂಜು'' ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದು. [[ಆಫ್ರೋಡೈಟ್]] ದೇವತೆಯು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಾಗ ಇದು ಅವಳ ಸುತ್ತಲೂ ತೂಗಾಡುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು [[ಔರನೋಸ್]] ನ ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತೆಂದೂ ಸಹ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಆಫ್ರೋಡೈಟ್ ದೇವತೆಯು ರೋಸ್‌ಮರಿ ಸಸ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಜೊತೆ ಅವಳ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ==ಸಾಗುವಳಿ== ಇದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ [[ಶುಷ್ಕತೆ|ಶುಷ್ಕತೆಗೆ]] ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು [[ಭೂದೃಶ್ಯ|ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ|ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಮಾನವನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕೀಟ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜಲನಿರ್ಗಮನದೊಂದಿಗೆ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಚೂರ್ಣ್ಯ ಕಲಸುಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ನೀರಿನ ಅಧಿಕತೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಜಾತಿಗಳು ಹಿಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ತಟಸ್ಥ - ಆಲ್ಕಲೈನ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ pH (pH ೭-೭.೮) ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref>[[ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಾನ್-ಫುಡ್ ಕ್ರಾಪ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]]. [http://www.nnfcc.co.uk/metadot/index.pl?id=3752;isa=DBRow;op=show;dbview_id=2329 "ರೋಸ್‌ಮರಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116052614/http://www.nnfcc.co.uk/metadot/index.pl?id=3752;isa=DBRow;op=show;dbview_id=2329 |date=2009-11-16 }}. ೨೦೦೯-೦೪-೨೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕಾರಗಳಿಗೆ ಓರಣಗೊಳಿಸಬಹುದು ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು [[ಸಸ್ಯಾಲಂಕರಣ|ಸಸ್ಯಾಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಾಗ, ಇದು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗುವುದನ್ನು ಹಾಗು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಓರಣಮಾಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯದ ಒಂದು ಚಿಗುರನ್ನು {{convert|10|-|15|cm|in|abbr=on|lk=off|0}}ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆದು, ಬುಡದಿಂದ ಕೆಲವು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನೆಡುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಸಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು [[ಕೃಷಿ-ತಳಿ|ಕೃಷಿ-ತಳಿಗಳನ್ನು]] [[ತೋಟಗಾರಿಕೆ|ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ]] ಬಳಕೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಸ್ಯದ ಜಾತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ: * ''ಆಲ್ಬಸ್'' — ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು * ''ಆರ್ಪ್'' — ತೆಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನಿಂಬೆಯ-ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ * ''ಔರೆಯುಸ್'' — ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಯಿರುತ್ತದೆ * ''ಬೆನೆನ್ಡೆನ್ ಬ್ಲೂ'' — ಎಲೆಗಳು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಡು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ * ''ಬ್ಲೂ ಬಾಯ್'' — ಕುರುಚಲಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ * ''ಗೋಲ್ಡನ್ ರೈನ್'' — ಹಳದಿ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ * ''ಗೋಲ್ಡ್ ಡಸ್ಟ್'' - ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಕಡು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇದು ಗೋಲ್ಡನ್ ರೈನ್ ಗಿಂತ ಗಾಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ * ''ಐರಿನ್'' — ಜಾಳುಜಾಳಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂಜೋಲುತ್ತವೆ * ''ಲಾಕ್ವುಡ್ ಡಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್'' — ''ಟಸ್ಕನ್ ಬ್ಲೂ'' ನ ನೆಲಕ್ಕಂಟಿಕೊಂಡೇ ಹಬ್ಬುವ ಮಾದರಿ * ''ಕೆನ್ ಟೈಲರ್'' — ಪೊದೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ * ''ಮಜೋರಿಕಾ ಪಿಂಕ್'' — ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು * ''ಮಿಸ್ ಜೆಸ್ಸೋಪ್'ಸ್ ಅಪ್ರೈಟ್'' — ಎತ್ತರವಾಗಿ ಲಂಬವಾಗಿರುತ್ತದೆ * ''ಪಿಂಕಿಎ'' — ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು * ''ಪ್ರೊಸ್ಟ್ರೆಟರ್ಸ್'' * ''ಪಿರಾಮಿಡಾಲಿಸ್'' (ಅಥವಾ ''ಎರೆಕ್ಟಸ್'' ) — ಮಸುಕಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು * ''ರೋಸಯುಸ್'' — ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು * ''ಸಲೇಂ'' — ಮಸುಕಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶೈತ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆರ್ಪ್ ನ ಮಾದರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ * ''ಸೇವೆರ್ನ್ ಸೀ'' — ಹಬ್ಬುವ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಈ ಜಾತಿಯು, ಕಮಾನು ಮಾದರಿಯ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇದರ ಹೂಗಳು ಗಾಢ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ * ''ಟಸ್ಕನ್ ಬ್ಲೂ'' — ಲಂಬವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ == ಬಳಕೆ == === ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ === ತಾಜಾ ಹಾಗು ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಅಡುಗೆ|ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವಗಳು ಕಹಿಯಾಗಿ, ಒಗಚಾದ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವಿವಿಧ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ [[ಕಷಾಯ|ಕಷಾಯವನ್ನು]] ಸಹ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದಾಗ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ಸಾಸಿವೆ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುರಿಯುವಾಗ ಬಳಸುವ ಸುವಾಸನೆ ಭರಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರಿಮಳದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪಾಕವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ೪ ಕೋಳಿಯ-ತೊಡೆಮಾಂಸ, ೪ ಕೆಂಪು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳು ತುಂಡರಿಸಿದ್ದು, ೧/೪ ಬಟ್ಟಲು ಎಕ್ಸಟ್ರಾ ವರ್ಜಿನ್ ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾದ ತಾಜಾ ರೋಸ್‌ಮರಿಗಳ ಎರಡು ಚಿಗುರುಗಳು. ಸಮವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿ. ಫಾಯಿಲ್(ತೆಳು ತಗಡು ಹೊದಿಕೆ)ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಳುಕಾವಲಿಯ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕುಕ್ಕಿ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ೩೭೫(೧೯೦ C) ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ೧ ಗಂಟೆಯ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಿ. ರೋಸ್‌ಮರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ]], [[ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ]], ಹಾಗು [[ವಿಟಮಿನ್ B6]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nutritiondata.com/facts-C00001-01c203K.html|title=Nutrition Facts - Rosemary}}</ref> === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಳಕೆ === [[File:Rosemary, ca 1500.jpg|thumb|ಒಂದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೂಲಿಕೆ, ca.ಯಿಂದ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ1500]] [[ಹಂಗೇರಿ ವಾಟರ್]] ನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಂಗೇರಿಯ ರಾಣಿಗೋಸ್ಕರ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು "ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹಿಡಿದ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಲು" ಹಾಗು ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗು ಇದನ್ನು ತಾಜಾ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ವೈನ್ ನ ಸಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.superbherbs.net/Rosemary.htm|title=Rosemary at SuperbHerbs.net|access-date=2010-08-02|archive-date=2007-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20070304074019/http://www.superbherbs.net/Rosemary.htm|url-status=dead}}</ref> [[ಡಾನ್ ಕ್ವಿಕ್ಸಾಟ್]] (ಅಧ್ಯಾಯ XVII, ಮೊದಲ ಸಂಪುಟ) ಇದನ್ನು ತನ್ನ [[ಫಿಯೇರಬ್ರಾಸ್]] ನ ಪವಾಡಸದೃಶ ಮುಲಾಮನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಹೇವರಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ರೋಸ್‌ಮರಿ [[ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ|ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಮದುವೆ, ಯುದ್ಧ ಸ್ಮರಣೆಗಳು ಹಾಗು ಶವಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ).{{Citation needed|date=February 2008}} ದುಃಖತಪ್ತರು, ಸತ್ತವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶವವನ್ನು ಹೋಲುವ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್]] ನ ''[[ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್]]'' ನಲ್ಲಿ, ಒಫೀಲಿಯ, "ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಇದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್, iv. ೫.) ಒಂದು ನೂತನ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಕೆಲವು ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಿರುಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ತಂದು ಕೊಂಡರೂ ಸಹ ಆ ಜನರ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |last=Moss |first= M. |authorlink= |coauthors=''et al.'' |year=2003 |title=Aromas of rosemary and lavender essential oils differentially affect cognition and mood in healthy adults |journal=International Journal of Neuroscience |volume=113 |issue=1 |pages=15–38 |doi=10.1080/00207450390161903 |url= |accessdate= |quote= |pmid=12690999 }}</ref> [[ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ]], ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು - ಮದುಮಗಳು ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಡ್‌ಪೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಜೊತೆಗೆ ಮದುಮಗ ಹಾಗು ಮದುವೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಚಿಗುರನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಮದುವೆಯೊಂದಿಗೆ ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಸಂಬಂಧವು ಒಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಹೊಸತಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಗಳು ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಒಂದು ರೆಂಬೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ದಿನ ನೆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರೆಂಬೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದರೆ ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಹಾಗು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶುಭ ಶಕುನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 'ಏ ಮಾರ್ಡ್ರನ್ ಹರ್ಬಲ್', ಶ್ರೀಮತಿ ಗ್ರೀವೆಸ್ "ಒಂದು ರೋಸ್‌ಮರಿ ಕೊಂಬೆಯು, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪದಿಂದ ಹಾಗು ಎಲ್ಲ ಬಣ್ಣಗಳ ರೇಷ್ಮೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಸಹ ಮದುವೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗು ನಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವತಿಗೆ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಚಿಗುರಿನಿಂದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು ಈ ಚಿಗುರು ಒಂದು ಅರಳಿದ ಹೂವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ಜೋಡಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ-ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಹಾಗು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆದ ಸಸ್ಯವು ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪ್ರೇಮಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪುಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ (ಬಟ್ಟೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳು) ತುಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಒಂದು ಚಿಗುರನ್ನು ಮಲಗುವ ಮುಂಚೆ ದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ದುಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಮಾಟಗಾತಿಯರನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಹೇಗೆ ಆದರೂ, ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮಾಟಗಾತಿಯರನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಬಳಕೆಯು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದರಂತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದರು. ಸುಮಾರು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ರೂಢಿಯು ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಸ್ಪದವನ್ನು ನೀಡಿತು; ಜೊತೆಗೆ ಪುರುಷರು ರೋಸ್‌ಮರಿ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಹಾಕಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಾವು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://aromaticamedica.tripod.com/id23.html |title=History, Myths and Legends of Aromatherapy - Rosemary}}</ref> === ಸಂಭಾವ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆ === ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲಿತಾಂಶವು, ರೋಸ್‌ಮರಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ [[ಕಾರ್ನೋಸಿಕ್ ಆಸಿಡ್]], ಫ್ರೀ ರಾಡಿಕಲ್ಸ್ (ಮುಕ್ತ ರೋಗಮೂಲಾಹಾರಿ)ಯಿಂದ ಮಿದುಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹಾಗು ನರಗಳನ್ನು ಕುಂದಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಆಲ್ಜಿಮರ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಲೌ ಗೆಹ್ರಿಗ್]] ನಂತಹ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಬರ್ನ್ಹಾಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್(೨೦೦೭, ನವೆಂಬರ್ ೨). ರೋಸ್‌ಮರಿ ಚಿಕನ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟ್ಸ್ ಯುವರ್ ಬ್ರೈನ್ ಫ್ರಂ ಫ್ರೀ ರಾದಿಕಲ್ಸ್. ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೨, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ https://www.sciencedaily.com­/releases/2007/10/071030102210.htm and http://www.medspice.com/content/view/119/69/ರಿಂದ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313103913/http://medspice.com/content/view/119/69/%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%82%e0%b2%a6 |date=2016-03-13 }} ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ರೋಸ್‌ಮರಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗತಿಶೀಲ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನೋಸಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಹಾಗು [[ರೋಸ್ಮರಿನಿಕ್ ಆಸಿಡ್]] ನಂತಹ ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡನ್ಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಬಿಯೋಆಕ್ಟಿವ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ [[ಕರ್ಪೂರ]] (ಒಣಗಿದ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೦%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ), [[ಕಾಫ್ಫೆಯಿಕ್ ಆಸಿಡ್]], [[ಅರ್ಸೋಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್]], [[ಬೆಟುಲಿನಿಕ್ ಆಸಿಡ್]], [[ರೋಸ್ಮರಿಡಿಫೆನೋಲ್]], ಹಾಗು [[ರೋಸ್ಮನೋಲ್]] ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. '''ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ''' ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಾಗ, ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಕ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಲರ್ಜಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನೆಯು, ರೋಸ್‌ಮರಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದ ಹೀರಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇವಿಸಬಾರದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸ್ಆರ್ಡರ್ಸ್. ರೋಸ್‌ಮರಿ, ಫ್ರಂ http://www.minddisorders.com/Py-Z/Rosemary.html</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಹಾಗು ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ == ರೋಸ್‌ಮರಿಯನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗವು ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಕೃತಿಜನಕ ನಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.<ref name="aser">{{cite journal | last = Fahim | first = Fawzia A. ''et al.'' | authorlink = | coauthors = | title = Allied studies on the effect of Rosmarinus officinalis L. on experimental hepatotoxicity and mutagenesis | journal = International Journal of Food Sciences and Nutrition | volume = 50 | issue = 6 | pages = 413–427 | publisher = | location = | date = 1999 | url = | issn = | doi = 10.1080/096374899100987 | id = | accessdate = 3 June 2009 | pmid = 10719582 | last2 = Esmat | first2 = AY | last3 = Fadel | first3 = HM | last4 = Hassan | first4 = KF}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲರ್ಜಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ [[ಮೂರ್ಛೆರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ|ಮೂರ್ಛೆರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ]] ಒಳಪಡುವವರಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ರೋಸ್‌ಮರಿಯ [[ಸಾರತೈಲ|ಸಾರತೈಲವು]] ಮೂರ್ಛೆರೋಗ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಿಂದ ವರದಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳ ವರದಿಗಳಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಯಸ್ಕರು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮೂರ್ಛೆ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite journal |last=Burkhard |first=P. R. |authorlink= |coauthors=''et al.'' |year=1999 |title=Plant-induced seizures: reappearance of an old problem |journal=Journal of Neurology |volume=246 |issue=8 |pages=667–670 |pmid=10460442 |doi=10.1007/s004150050429 |url= |accessdate= |quote= }} </ref> ರೋಸ್‌ಮರಿ ಸಾರತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಅದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಎಲೆಗಳು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಮಾ,ಸೆಳೆತ, ವಾಂತಿ, ಹಾಗು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ದ್ರವಶೋಥ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ದ್ರವ), ಇವುಗಳು ಜೀವಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಅಥವಾ ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಸ್‌ಮರಿಯ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಆದಷ್ಟು ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕು.<ref>{{cite web|url=http://www.healthcomm.com/resources/imc/OneMedicineCons/ConsHerbs/Rosemarych.html|title=Article at HealthComm|access-date=2010-08-02|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125002340/http://www.healthcomm.com/resources/imc/OneMedicineCons/ConsHerbs/Rosemarych.html|url-status=dead}}</ref> == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹಾಗು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <div style="font-size:88%"> <references></references> </div> {{Refbegin}} === ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ === #{{cite journal |last=Calabrese |first=V. |authorlink= |coauthors=''et al.'' |year=2000 |title=Biochemical studies of a natural antioxidant isolated from rosemary and its application in cosmetic dermatology |journal=International Journal of Tissue Reactions |volume=22 |issue=1 |pages=5–13 |pmid=10937349 |url= |accessdate= |quote= }} #{{cite journal |last=Huang |first=M. T. |authorlink= |coauthors=''et al.'' |date=1 February 1994|title=Inhibition of skin tumorigenesis by rosemary and its constituents carnosol and ursolic acid |journal=Cancer Research |volume=54 |issue=3 |pages=701–708 |pmid=8306331 |url=http://cancerres.aacrjournals.org/cgi/content/abstract/54/3/701 |accessdate= |quote= }} {{Refend}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ರೋಸ್‌ಮರಿ ]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikispecies|Rosmarinus officinalis}} {{cookbook}} * [http://sun.ars-grin.gov:8080/npgspub/xsql/duke/plantdisp.xsql?taxon=873 ರೋಸ್‌ಮರಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್(Dr. ಡ್ಯೂಕ್ಸ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041119180436/http://sun.ars-grin.gov:8080/npgspub/xsql/duke/plantdisp.xsql?taxon=873 |date=2004-11-19 }} * [http://botanical.com/botanical/mgmh/r/rosema17.html ಮೆಡಿಸನಲ್ ಯೂಸ್: botanical.com] * [http://www.healthcomm.com/resources/imc/OneMedicineCons/ConsHerbs/Rosemarych.html ಮೆಡಿಸಿನಲ್ ಡೋಸೇಜ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿಕಾಶನ್ಸ್: healthcomm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125002340/http://www.healthcomm.com/resources/imc/OneMedicineCons/ConsHerbs/Rosemarych.html |date=2021-01-25 }} * [http://www.scientistlive.com/food/20070601/ingredients/2.3.296.299/17803/antimicrobial-benefits-of-rosemary-and-sage.thtml ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೋಬಿಯಲ್ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಅಂಡ್ ಸೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081009032613/http://www.scientistlive.com/food/20070601/ingredients/2.3.296.299/17803/antimicrobial-benefits-of-rosemary-and-sage.thtml |date=2008-10-09 }} ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಲೈವ್ * [http://www.healthdiaries.com/eatthis/rosemary-for-remembrance.html ರೋಸ್‌ಮರಿ ಫಾರ್ ರಿಮೆಂಬರೆನ್ಸ್ ] * [http://www.ourherbgarden.com/herb-history/rosemary.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೋಸ್‌ಮರಿ] {{commons-inline|Rosmarinus officinalis}} * {{Wikisource1911Enc Citation|rosemary}} == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> File:Rosemary white bg.jpg|ರೋಸ್‌ಮರಿ ಚಿಗುರು File:ChristianBauer flowering rosemary.jpg|ಹೂವು File:Rosemary.jpg|ಹಲವು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೋಸ್‌ಮರಿ ಪೊದೆ File:Rosemary 'Irene' leaves.jpg|ದಟ್ಟ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಕೆಳತಲದಲ್ಲಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಎಳೆ ಚಿಗುರಿನ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕಾಂಡವು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದೆ File:Rosemary 'Irene'.jpg|ಕೃಷಿ ತಳಿ 'ಐರಿನ್' ನ ಒಂದು ಚಿಗುರು File:Rosmarinus officinalis.jpg|ಲಾಂಗ್ ವುಡ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರೋಸ್‌ಮರಿ ಪೊದೆ File:Koeh-258.jpg|ಕೊಹೆಲರ್ ರ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ,೧೮೮೭ File:RoseMaryCLoseUp.jpg|ಹೂವಿನ ಒಂದು ಹತ್ತಿರದ ಚಿತ್ರಣ File:Large_rosemary_bush.jpg|ಸುಮಾರು ೨.೨ ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುವ ಸೇಬಸ್ಟೋಪೋಲ್, CAನಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಮಾದರಿ File:Rosemarymacro.jpg|ಟಿಟುಸ್ವಿಲ್ಲೆ, FLನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಹತ್ತಿರದ ಚಿತ್ರಣ File:Rosemary potatoes.jpg|ರೋಸ್‌ಮರಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳು File:RosmaryStem_SatCrop_BgSub.jpg| ಸಸ್ಯದ ಕಾಂಡ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವ ೧೫ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ರೋಸ್‌ಮರಿ ಕಾಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗ. File:Rosemary001.jpg|ಬ್ರುಸ್ಸೆಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪ್ಪರಿಗೆಯಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು </gallery> {{Herbs & spices}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಮಿಯಾಸಿಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] cpnonx3ahgg5zjf6j1m7vp0vya3ll1n 0 25524 1372243 1363468 2026-04-27T18:27:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372243 wikitext text/x-wiki {{dablink|The article focuses on radiology as a [[specialty (medicine)|medical specialty]]. See also [[medical imaging]]. For industrial application, see [[Radiography]].}} [[File:Radiologist in San Diego CA 2010.jpg|thumb|right|ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ, 2010.]] [[File:Dr. MacIntyre's X-Ray film.webm|thumb|''Dr. Macintyre's X-Ray Film'' (1896)]] '''ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ''' ವೆಂಬುದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾನವ ಶರೀರದ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವರು. ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು, ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಚಿತ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸರಣಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ದ್ವನಿ (ultrasound), [[ಗಣಕೀಕೃತ ಛೇದಚಿತ್ರಣ|ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್‌ ತಲಲೇಖನ (computed tomography)]] (CT), ಪರಮಾಣು ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರ (nuclear medicine), ಧನ-ಋಣಕಣ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಲಲೇಖನ (positron emission tomography) (PET) ಹಾಗೂ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನ ಚಿತ್ರಣ (magnetic resonance imaging) (MRI) ಸೇರಿವೆ. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ (Interventional radiology) ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಗಾಯವುಳ್ಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣಕಾರ ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಈ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವರು. == ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಗ್ರಹಣ == ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಚಿತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ: === ಮುನ್ನಂದಾಜು (ಸಾಮಾನ್ಯ) ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣ === [[File:Madura foot x-ray.JPG|thumb|right|ಮ್ಯಾಡ್ಯೂರಾ ಪಾದದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]] {{main|Projectional radiography}} ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಣಾ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳು (Radiographs) (ಅಥವಾ ರಾಂಟ್ಜೆನೊಗ್ರಾಫ್‌ಗಳು (roentgenographs) - ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ [[ವಿಲ್ಹೆಮ್ ರಾಂಟ್‌ಜನ್|ವಿಲ್ಹೆಮ್‌ ಕಾನ್ರಾಡ್‌ ರಾಂಟ್ಜೆನ್]]‌ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ರೋಗನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸಲು ಈ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಿರುವ ವರ್ಣ ಪದರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊರೆ-ಪರದೆಯ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣದ ನಳಿಕೆಯು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ರೋಗಿಯ ಶರೀರದ ರೋಗದ ಭಾಗದತ್ತ ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಚದುರುಹೋಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಅವನ್ನು ಶೋಧಿಸಲಾಗುವುದು. ನಂತರ ಅವನ್ನು ಬೆಳಕು-ಹಾದುಹೋಗದ ಬಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು-ಬೀರುವ ಫೊಸ್ಫೊರ್ಸ್‌ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕೂಡಿಸಲಾದ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿಲ್ಲದ ಪದರವೊಂದಕ್ಕೆ ರಾಚಲಾಗುವುದು. ಈ ಪದರವನ್ನು ನಂತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ರೀತ್ಯಾ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಮೂಡಿಬರುವುದು. ಇಂದು, ಪದರ-ಪರದೆ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣದ (Film-Screen Radiography) ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣವು (Digital Radiography (DR)) ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಸಂವೇದಿಗಳ ಬಿಲ್ಲೆಗೆ ತಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂವೇದಿಗಳು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ-ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣವು ಏಕೈಕ ಲಭ್ಯ ಚಿತ್ರಣ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ಲಭ್ಯತೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವಿರುವ ಕಾರಣ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಿಪಂಜರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಇದು ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. === ಫ್ಲುವೊರೊಸ್ಕೊಪಿ (ಅಂಗರಚನೆ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನ) === {{main|Fluoroscopy}} ಫ್ಲುವೊರೊಸ್ಕೊಪಿ ಮತ್ತು [[ನಾಳಲೇಖನ|ರಕ್ತನಾಳ-ಚಿತ್ರಣ (angiography)]] [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]] ಚಿತ್ರಣದ ವಿಶೇಷ ಆನ್ವಯಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಪರದೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆ ತೋರಿಸುವ ನಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತ ಮಂಡಲದ ಕಿರುತೆರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಸಿಸಿಟಿವಿ)ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="squires">ನೊವೆಲೀನ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌. ''ಸ್ಕ್ವೈರ್ಸ್‌ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೇಡಿಯಾಲಜಿ''. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಐದನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ. 1997 ISBN 0688168949</ref>{{rp|26}} ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರಚನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣ-ತದ್ವಿರುದ್ಧ (radiocontrast)ದ ಕಾರಕದೊಂದಿಗೆ ವರ್ಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೇಡಿಯೊಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತನಾಳಗಳು, ಮೂತ್ರಾಂಗ-ಜನನಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಥವಾ ಉದರ ಮತ್ತು ಕರುಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರೇಖಿಸಲು, ರೋಗಿಯ ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ರೇಡಿಯೊಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಉದರ ಮತ್ತು ಕರುಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲು ಬೇರಿಯಮ್‌ (BaSO₄ ರೂಪದಲ್ಲಿ)ದ್ರವವನ್ನು ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಗುದದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಹು-ಸ್ವಾಮ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಯೊಡಿನ್‌ನ್ನು ಬಾಯಿ, ಗುದದ್ವಾರ, ಅಪಧಮನಿ, ಅಥವಾ ಅಭಿದಮನಿ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ರೇಡಿಯೊಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ ಕಾರಕಗಳು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹೀರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಚದುರಿಸುತ್ತವೆ. ನೈಜ-ಸಮಯದ ಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ, ಅನ್ನನಾಳದಲ್ಲಿನ ಸಂಕೋಚವಿಸ್ತಾರ ಚಲನ(ಆಕುಂಚನ) ಅಥವಾ ಅಪಧಮನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿರೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಯೊಡಿನ್‌ ವೈದೃಶ್ಯದರ್ಶನವು ಶರೀರದ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ದುರ್ಮಾಂಸಗಳು, ಉರಿಯೂತದ ಚೀಲ, ಉರಿಯೂತದಂತಹ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದರ-ಕರುಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಕಾರಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ್ನು ವೈದೃಶ್ಯದರ್ಶನ ಕಾರಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವೈದೃಶ್ಯದರ್ಶನ ಕಾರಕವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ವಿಕಿರಣದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ (Interventional radiology) === {{main|Interventional radiology}} '''ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ''' ವನ್ನು (''''ಐಆರ್''' ‌' ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''''ವಿಐಆರ್''' '‌ (ನಾಳೀಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ) ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ) ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ '''ಚಿತ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ''' ಬಳಸಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾಳ-ಚಿತ್ರಣ (angiogram) ಇನ್ನು ಕೆಲವನ್ನು ಏಂಜಿಯೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಯಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಮದ ಗಾಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯ ನಾಳೀಯ ರೋಗ (peripheral vascular disease), ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಅಪಧಮನಿ ಅತಿಸಂಕೋಚನ (renal artery stenosis), ಕೆಳಗಣ ವೆನಾ ಕಾವಾ ಶೋಧಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಸ್ಟೊಮಿ (gastrostomy) ನಳಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪಿತ್ತದ (biliary) ಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಯಕೃತ್ತು|(hepatic)]] ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿ, ಹಲವು ಬೇನೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವರು. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ತೂರುನಳಿಕೆಗಳು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ರೋಗಗ್ರಸ್ಥ ಅಂಗದತ್ತ ತಳ್ಳಲು ಈ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ನಕ್ಷೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಈ ಬಾಹ್ಯ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಸೋಂಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ರೋಗಿ ಗುಣಮುಖರಾಗುವ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿಯ ಸಮಯವನ್ನೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಲು, ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೌಢ-ಶಾಲಾ-ನಂತರದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯಾಗಿರುವುದು.<ref>ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ -- ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಘೋಷಣೆ. http://www.sirweb.org/news/newsPDF/IR_Global_Statement.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728030014/http://www.sirweb.org/news/newsPDF/IR_Global_Statement.pdf |date=2011-07-28 }}</ref> === ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಲಲೇಖನ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ === {{main|X-ray computed tomography}} [[File:Brain CT scan.jpg|thumb|ಮೆದುಳಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಲಲೇಖನಾ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗ.]] ಸಿಟಿ ಚಿತ್ರಣವು ಶರೀರದ ಚಿತ್ರ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಗಣನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref name="ref1">ಹರ್ಮನ್‌ ಜಿ. ಟಿ., ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರೈಸ್ಡ್‌ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ: ಇಮೇಜ್‌ ರಿಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್‌, ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್‌, 2009 </ref> (ಕಂಪ್ಯುಟರ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್)ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ, ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಪರಿಶೋಧಕ ಅಥವಾ ಪರಿಶೋಧಕಗಳೆದುರು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಳಿಕೆಯು ತಪಾಸಣೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ರೋಗಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ಜನಿತ ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತ ಚಿತ್ರವನ್ನು (ಟೊಮೊಗ್ರಾಮ್‌) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಟಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷೀಯ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಹಣೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಾಗೂ sagittal(ಆಂತರಿಕ) ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮರುನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಬಹುದು. ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಧಿತ ರೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ರೇಡಿಯೊಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಿಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಗಳು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ದೈಶಿಕ ಚಿತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೂ, ಸಿಟಿಯು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಹೀರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಾಜೂಕಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು.. ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಿಟಿಯು ರೋಗಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣವು ರೋಗಿಯ ಸುತ್ತ ಸತತವಾಗಿ ಹಾಯುವಾಗ, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು, ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪರಿಶೋಧಕ ಸಿಟಿಯು 8, 16, 64 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.. ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ನಡೆಯುವ ಸಮ ಐವಿ ವೈದೃಶ್ಯದರ್ಶನದ ತ್ವರಿತ ನೀಡುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶೀರ್ಷಧಮನಿ, ಮೆದುಳಿನ ಮತ್ತು ಪರಿಧಮನಿಯ ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಧಮನಿರೋಧ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅಪಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ), ಮಹಾಪಧಮನಿಯ ಹರಿತ, ಕರುಳುವಾಳ ರೋಗ, ದೊಡ್ಡಕರುಳಿನ ಉರಿಯೂತ ಹಾಗೂ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿಸುವ ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು - ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಸಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೇಗವಾದ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಂಡ ಚಿತ್ರ-ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ನ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನರನ್ನು ಸರ್‌ ಗಾಡ್ಫ್ರೇ ಹೌನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ 1972ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಇಎಂಐ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಇಎಂಐ ವಿತರಣಾ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಲಾಭಾಂಶದಿಂದ ಅದು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="Filler2009b">{{cite journal |title=The History, Development and Impact of Computed Imaging in Neurological Diagnosis and Neurosurgery: CT, MRI, and DTI |year=2010 |last1=Filler |first1=Aaron |journal= [http://www.ispub.com/journal/the_internet_journal_of_neurosurgery/volume_7_number_1_39/article/the-history-development-and-impact-of-computed-imaging-in-neurological-diagnosis-and-neurosurgery-ct-mri-and-dti.html Internet Journal of Neurosurgery]|volume=7|issue=1}}</ref> ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಸರ್‌ ಹೌನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾನ್‌ ಮೆಕ್ಲಿಯೊಡ್‌ ಮೆಕಾರ್ಮಿಕ್‌ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಿನೆಸೊಟಾದ ರೊಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಮೆಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. === ಶ್ರವಣಾತೀತ === {{main|Ultrasound}} [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಚಿತ್ರಣ|ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶ್ರವಣಾತೀತ-ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ (Medical ultrasonography)]] ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆವರ್ತನದ ಧ್ವನಿತರಂಗ (high-frequency sound waves)) ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಯಾನೀಕರಿಸಿದ ವಿಕಿರಣವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು, ಶ್ರವಣಾತೀತ-ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣವು ಶ್ವಾಸಕೋಶ, ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಗುದದ್ವಾರದಂತಹ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯು ಬಹುಶಃ ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಥಿರ ಹಾಗು ದ್ವಿಮಿತೀಯವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ಶ್ರವಣಾತೀತ-ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ, ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಚತುರ್ವಿಮಿತೀಯವೂ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಣ, ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಬಳಸದ ಕಾರಣ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಸೂತಿ ಚಿತ್ರಣಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭ್ರೂಣದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಬದ್ದವಲ್ಲ ಎನಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಪದೇ-ಪದೇ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರು, ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗ, ಅಥವಾ ಬಹು-ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ (ಅವಳಿ, ತ್ರಿವಳಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ). ಬಣ್ಣದ ಹರಿವಿನ ಡಾಪ್ಲರ್‌ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು (Color-Flow Doppler Ultrasound) ಬಾಹ್ಯ ರಕ್ತ ನಾಳೀಯ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯವಿಜ್ಞಾನವು ಹೃದಯದ ತಪಾಸಣೆ, ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಿರೆಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಶೀರ್ಷಧಮನಿ ಅಪಧಮನಿಯ ಅತಿಸಂಕೋಚನವು ಮೆದುಳಿನ ಮೃತ-ಊತಕಗಳಿಗೆ (ಲಕ್ವಗಳು) ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಬಹುದು. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ Deep Vein Thrombosis (DVT)‌ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುಂಚೆ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಧಮನಿಬಂಧ) ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಬಹುದು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು, [[ಬಾಯಾಪ್ಸಿ|ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಗಳಂತಹ ಚಿತ್ರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಥೊರಸೆಂಟೆಸಿಸ್‌ (thoracentesis)(ನೀರು ತುಂಬಿದ ಎದೆಗೂಡಿನೊಳಗಿನನೀರು ತೆಗೆಯುವ)ಅಂತಹ ಬಸಿಕೊಳವೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಹಠಾತ್ ಆಘಾತ ಕ್ಕೊಳಗಾದ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ, ಜಠರದ ಒಳಚರ್ಮದ ತೊಳೆಯುವ ಉಪಕರಣ ಬದಲಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಜಠರದ ಒಳಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಸ್ರಾವ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ [[ಯಕೃತ್ತು|ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]], ಗುಲ್ಮ ಹಾಗೂ [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಒಳಾಂಗಗಳು ಸರಿಯಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತ್ವರಿತ, ತುರ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. === ಎಂಆರ್‌ಐ (ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನ ಚಿತ್ರಣ) === {{main|Magnetic resonance imaging}} [[File:Knie mr.jpg|thumb|ಮಾನವ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾಗಿರುವ ಮಂಡಿಮೂಳೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಂಆರ್‌ಐ ಚಿತ್ರ.]] ಶರೀರ ಅಂಗಾಂಶಗಳೊಳಗೆ [[ಬೈಜಿಕ ಕೇಂದ್ರ|ಅಣುವಿನ ಬೀಜಕಣ]]ವನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಲಜನಕ]]ದ [[ಪ್ರೋಟಾನ್|ಧನಕಣ]]ಗಳು) ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಲು ಎಂಆರ್‌ಐ ಬಲವಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ, ಈ ಬೀಜಕಣಗಳ ತಿರುವಿನ ಅಕ್ಷದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಲು ರೇಡಿಯೊ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಬೀಜಕಣಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಹೊರಡಿಸುವ ರೇಡಿಯೊ ಆವರ್ತನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಲಾಗುವ ಅಂಗದ ಹತ್ತಿರ ಇಡಲಾದ ಸುರುಳಿ ರೂಪದ ಆಂಟೆನಾಗಳು ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂಆರ್‌ಐ(ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೊನನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಸ್ ) ಅನುಕೂಲವೇನೆಂದರೆ, ಇದು ಅಕ್ಷೀಯ, ನೆತ್ತಿಯ, sagittal{/2(ಆಂತರಿಕ)} ಹಾಗು ಬಹಳಷ್ಟು ಓರೆ ಸಮತಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಆರ್‌ಐ ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈದೃಶ್ಯದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವೇಗ ಮತ್ತು ದೈಶಿಕ ಚಿತ್ರಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನೀಕರಣ, ಜೊತೆಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಗಣನೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ನಾಯು-ಮೂಳೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಆರ್‌ಐ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನ್ಯೂನತೆಯೇನೆಂದರೆ, ಚಿತ್ರಣ ನಡೆಸುವ ಸಮಯ, ರೋಗಿಯು ದೀರ್ಘಸಮಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಸದ್ದಿನ, ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲಾಡಿಸದೇ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ತಟಸ್ಥರಾಗಿರಬೇಕು. ಎಂಆರ್‌ಐ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 5%ರಷ್ಟು ಜನರು ಅದನ್ನು ಬೇಡವೆನ್ನುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು (3 ಟೆಸ್ಲಾಗಳು), ತಪಾಸಣಾ ಸಮಯದ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗಲವಾದ, ಕಿರಿದಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಬೋರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಕ್ತ ಆಯಸ್ಕಾಂತದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಭೀತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಸಮನಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಬಲ ಹೊಂದಿರುವ ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ನಡುವೆ ವಿನಿಮಯವಾದಂತಿದೆ. ಮೆದುಳು, ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯು-ಮೂಳೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎಂಆರ್‌ಐ ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಹೃದಯ ನಿರ್ವಾಹಕ (pacemaker), ಒಳಕಿವಿ ಸುರುಳಿ, ಶರೀರದೊಳಗೇ ಇರುವ ಔಷಧ ವಿತರಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೆದುಳಿನ ನಾಳವ್ಯಾಕೋಚ ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಚೂರುಗಳು ಹಾಗೂ ಲೋಹದ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೋಗಿಗಳು, ಎಂಆರ್‌ಐ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಬೇಡ. ಏಕೆಂದರೆ, ಎಂಆರ್‌ಐ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಹಾಗೂ ಹೃದಯ ನಿರ್ವಾಹಕದ ನಡುವಿನ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಧುನೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾ ಚಿತ್ರಣ, ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಎಂಆರ್‌ಐ, ಜಾಗೂ ಎಂಆರ್‌ ಚಿತ್ರ-ಮೂಡಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. === ಬೀಜಕಣದ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ === {{main|Nuclear medicine}} ಬೀಜಕಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಕಿರಣ ಸೂಸುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಕಿರಣ ಸೂಸುವ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ, ಶರೀರದ ಕೆಲವು ಅಂಗಾಂಶಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣ ಆನ್ವೇಷಕದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟೆಕ್ನೆಟಿಯಮ್‌-99ಎಂ, ಅಯೊಡಿನ್‌-123, ಅಯೊಡಿನ್‌-131, ಗ್ಯಾಲಿಯಂ-67 ಮತ್ತು ಥ್ಯಾಲಿಯಮ್‌-201 ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಆನ್ವೇಷಕಗಳು. ಈ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಹೃದಯ]], ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು, ಥೈರಾಯ್ಡ್‌, [[ಯಕೃತ್ತು|ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]], ಪಿತ್ತಕೋಶ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರವು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೀಜಕಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಶರೀರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ವಿಸರ್ಜನಾ ಕ್ರಿಯೆ, ಥೈರಾಯ್ಡ್‌ ಗ್ರಂಥಿಯ ಅಯೊಡಿನ್‌ ಸಾರೀಕರಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆ, ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಪನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗ್ಯಾಮಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಣ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಆನ್ವೇಷಕವು ಸೂಸುವ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಸ್ಕರಣದೊಂದಿಗೆ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷೀಯ, ನೆತ್ತಿಯ ಮತ್ತು sagittal(ಆಂತರಿಕ) ಒಳಭಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಎಸ್‌ಪಿಇಸಿಟಿ ಚಿತ್ರಗಳು, ಏಕ-ಫೊಟಾನ್‌ ಸೂಸುವಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಲಲೇಖನ). ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀಜಕಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಒಟ್ಟಿಗೆಯೆಂದು ತೋರುವಂತಹ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಒಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು, ಶರೀರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಧನ-ಋಣಕಣ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಲಲೇಖನ (ಪಿಇಟಿ) ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ಸಹ 'ಬೀಜಕಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ' ಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪಿಇಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣವುಳ್ಳ, ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು (ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಫ್ಲುಡಿಯಾಕ್ಸಿಗ್ಲೂಕೊಸ್‌ (18ಎಫ್‌) ವಸ್ತುವನ್ನು ರೋಗಿಗೆ ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯು ಹೊರಸೂಸುವ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿ, ಶರೀರದ ಬಹು-ಸಮತಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಅರ್ಬುದ ರೋಗದ (ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌) ಅಂಗಾಂಶಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಇಟಿ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ (ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಿಟಿ ಚಿತ್ರಗಳು) ಪಿಇಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಬಹುದು. == ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ == ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞರೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದೂರಸಂವೇದಿ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಎಂದಿನಂತಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ, ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಅಥವಾ ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಣೆ, ಐಸಿಯು ಮತ್ತು ಇತರೆ ತುರ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮಯ, ವಲಯಗಳನ್ನು ದಾಟಿಯೂ ಸಹ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಪೇನ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಭಾರತ) ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನಂತಹ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಜಟಿಲವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ಅವರಿಂದ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಲು ದೂರಸಂವೇದಿ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ಹೆಚ್ಚು-ವೇಗದ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಕೇಂದ್ರ. ಪ್ರೇಷಣಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಧಾರಣ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಮೊದಲು ಡಿಜಿಟೀಕರಿಸುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು, ಎಂಆರ್‌ಐಗಳು ಹಾಗೂ ಬೀಜಕಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಮೊದಲೇ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆಂದೇ ತಯಾರಿಸಿ, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರತಕ್ಕದ್ದು. ನಂತರ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸುವರು. ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಅನುಕೂಲವೇನೆಂದರೆ, ಇಡೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ನೈಜ-ಸಮಯದ ತುರ್ತು-ಸಮಯದ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು-ಪಡೆಯಲು ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯ-ವಲಯಗಳ ಬಳಕೆ. ಇದರ ಅನನುಕೂಲಗಳೇನೆಂದರೆ, ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ನಡುವೆ ಸೀಮಿತ ಸಂಪರ್ಕ, ಹಾಗೂ, ಬೇರೆಡೆಯಿರುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯ ಕೊರತೆ. ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ, ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟು. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಹಿತಿ ಕೋರಿಕೆ ರವಾನಿಸುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ಅನೂಜ್ಞಾಪತ್ರ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನೀಡುವ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. == ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ತರಬೇತಿ == === ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು === ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಾಫಲ್ಯ ಪಡೆದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ/ಗ್ರೇಡ್‌ ಗಳಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವರು. ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಯಾಗಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ರೋಗನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ 13 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಲದ ಪದವಿ ತರಬೇತಿ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಬೇತಿ ಸೇರಿವೆ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಆವರ್ತನಗಳುಳ್ಳ ಸಂಕ್ರಮಣದ ವರ್ಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಔಷಧ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯಿರುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವವರು ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಲಲೇಖನಶಾಸ್ತ್ರ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣ, ಬೀಜಕಣ ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನುರಣದ ಚಿತ್ರಣ (ಎಂಆರ್‌ಐ) ವಿಷಯಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಲೇಬೇಕು. ತರಬೇತಿ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಮಂಡಲಿ (ಎಬಿಆರ್‌) ನಡೆಸುವ ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2010ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಎಬಿಆರ್‌ ಮಂಡಲಿಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾದರಿಗಳು ಬದಲಾಗಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅಧಾರಿತ ಎರಡು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿದು 18 ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ವೇಯ್ನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆ - ಇವೆರಡೂ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಎಂಡಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಿಇ ಸಹಯೋಗವಿದ್ದು, ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ಡಯಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್‌ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್‌ ಇನ್‌ ಮೈಕ್ರೊಗ್ರ್ಯಾವಿಟಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.gehealthcare.com/usen/ultrasound/genimg/products/logiq_e/hryfrdhosp_waynestuni.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-15 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202081815/http://www.gehealthcare.com/usen/ultrasound/genimg/products/logiq_e/hryfrdhosp_waynestuni.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gehealthcare.com/usen/ultrasound/genimg/products/logiq_e/med_schoolprg.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-15 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008001600/http://www.gehealthcare.com/usen/ultrasound/genimg/products/logiq_e/med_schoolprg.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jultrasoundmed.org/cgi/content/abstract/27/5/745 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-15 |archive-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100713124805/http://www.jultrasoundmed.org/cgi/content/abstract/27/5/745 |url-status=dead }}</ref> ತರಬೇತಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಾವು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಫೆಲೊಷಿಪ್ಸ್‌ ಎನ್ನಲಾದ ಉಪ-ವಿಶೇಷತಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪ-ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದರದ ಚಿತ್ರಣ, ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಚಿತ್ರಣ, ಸಿಟಿ/ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಆರ್‌ಐ, ಸ್ನಾಯು-ಮೂಳೆ ಚಿತ್ರಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ, ನರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಿಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ, ಸ್ತನರೇಖನ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ ಚಿತ್ರಣ ಸೇರಿವೆ. ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಲೊಷಿಪ್‌ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>http://www.healthsystem.virginia.edu/internet/ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ/educ-opps/fellowships.cfm{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ನಡೆಸುವರು. (ಇವರನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣಕಾರರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ). ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಎರಡು-ವರ್ಷಗಳ ಸಹಯೊಗಿ ಪದವಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆನರ್ಸ್‌ ಪದವಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪಶುವೈದ್ಯ ವಿಕಿರಣ ತಜ್ಞರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ರೋಗಗಳ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು, ಶ್ರವಣಾತೀತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ಬೀಜಕಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಶುವೈದ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಶು ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣ ಗಂಥಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಗಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. === ಜರ್ಮನಿ === ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನೂಜ್ಞಾಪತ್ರ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್‌ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿ, ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡಲಿ-ಆಯೋಜಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ (Facharztausbildung) ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವರು. === ಇಟಲಿ === 2008ರ ತನಕ, ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ವಿಕಿರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣ ಚಿಕಿತ್ಸಾಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಬೀಜಕಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರ ತೀವ್ರಕಾರಿ (ಸಿ-ಆರ್ಮ್‌ (C-Arm)) - ಟಿವಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಉಪಕರಣ. * ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸ್ತನರೇಖನ ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ * ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ (Interventional radiology) - ಇದರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರ ಮಾರ್ಗರ್ಶನ ಬಳಸಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷದ ಗಾಯಗೊಳಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. * ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ (Medical radiography), ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಂತಹ ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ. * ಪೊಸಿಟ್ರಾನ್‌ (ಧನ-ಋಣಕಣ) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಲಲೇಖನ (Positron emission tomography) - ಇದು ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. * ವಿಕಿರಣ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ (Radiobiology) - ಇಡೀ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವರ್ಣಪಟಲದ (electromagnetic spectrum) ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ಅಯಾನೀಕರಿಸದ ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದಾಗುವ ಜೈವಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅಂತರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವಿದು. * ವಿಕಿರಣ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಯಾನಿಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣಗಳ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಜನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನವಿದು. * ವಿಕಿರಣ-ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ (Radiography) - ಕಾಣದ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ. * ವಿಕಿರಣ-ಸಂವೇದನತ್ವ (Radiosensitivity), ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ವಿಕಿರಣಗಳ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ, ಸಾವಯವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಈಡಾಗುವಿಕೆ. * ದೂರ-ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ (Teleradiology) - ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಲಹೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೋಗಿಯ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರೀತ್ಯಾ ರವಾನೆ. * ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *{{dmoz|Health/Medicine/Medical_Specialties/Radiology/|Radiology}} * [http://rad.usuhs.edu/medpix/medpix.html?mode=default ಮೆಡ್ಪಿಕ್ಸ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ದತ್ತಾಂಶಸಂಗ್ರಹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100924013407/http://rad.usuhs.edu/medpix/medpix.html?mode=default |date=2010-09-24 }} * [http://www.medworm.com/rss/Radiology-37.php ಮೆಡ್ವರ್ಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504082551/http://www.medworm.com/rss/Radiology-37.php |date=2010-05-04 }} ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಹಿತಿಪಟ್ಟಿ * [http://mypacs.net ಮೈಪಾಕ್ಸ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ದತ್ತಾಂಶಸಂಗ್ರಹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215222404/https://www.mypacs.net/ |date=2018-12-15 }} * [http://www.Radiolopolis.com ರೇಡಿಯೊಲೊಪೊಲಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101015234742/http://www.radiolopolis.com/ |date=2010-10-15 }} ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮುದಾಯ * [http://www.radrounds.com ರ್‌ಯಾಡ್‌ರೌಂಡ್ಸ್‌ ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌] - ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರದ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ * [http://www.dsct.com DSCT.com] ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದ್ವಿಮಾನ ಮೂಲದ ಸಿಟಿ ತಜ್ಞರ ಸಮುದಾಯ {{Medicine}} {{Medical imaging}} '''ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳು''' {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋಲೊಜಿ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ]] 6hlq30jt4jnb57q4zgp17uskb93zkf8 0 25886 1372249 1363716 2026-04-27T19:52:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372249 wikitext text/x-wiki {{See also|Electric vehicle|Battery electric vehicle}} [[File:2011 Nissan Leaf SL -- 10-28-2011.jpg|thumb|right|2010ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಸ್ಸಾನ್ ಲೀಫ್ ಯು.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 2012ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ದೊರಕುವ ಪಟ್ಟಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.<ref ಹೆಸರು=GCC0330>[1]</ref>]] [[File:Mitsubishi i MiEV background blurred.jpg|thumb|right|ಮಿತ್ಸುಬಿಷಿ i MiEV ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರಾಟಗಳು ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಂದು ಆರಂಭವಾದವು, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇ 2010ರಂದು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2010ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref>[2]</ref>]] {{Sustainable energy}} '''ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್''' ಒಂದು ಪ್ಲಗ್-ಅಳವಡಿಸಿ1}ಬ್ಯಾಟರಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುವ [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ವಾಹನ]]ವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಚಾಲನೆಯುವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್(ಗಳು)ಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್(ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್)ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ತ್ವರಿತತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಪ್ಪತಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ,2010ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲ ಮೂಲದ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯೆನಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಂಶವೇ ಆದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಈ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತೊಡಿಸಬೇಕಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಹಾಗೆ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಮಿತಿಯು (ಮೈಲೇಜ್) ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ದೂರಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾಹನಗಳು; ಇವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯ, ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ, ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಟೋಕ್ಯೋದಂತಹ ಹಲವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೂ ಈ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಯತ್ನಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.betterplace.com/global-progress-japan|title=Better Places debuts EV fleet of taxis and opening of battery swap stations|publisher=betterplaces.com|date=|accessdate=2010-06-28|archive-date=2010-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100702221029/http://www.betterplace.com/global-progress-japan|url-status=dead}}</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳುಬಾಲ(ತುದಿಯ) ಕೊಳವೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಶೂನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://earth2tech.com/2010/03/17/should-pollution-factor-into-electric-car-rollout-plans/ |title=Should Pollution Factor Into Electric Car Rollout Plans? |publisher=Earth2tech.com |date=2010-03-17 |accessdate=2010-04-18 |archive-date=2010-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324113932/http://earth2tech.com/2010/03/17/should-pollution-factor-into-electric-car-rollout-plans/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.electroauto.com/info/pollmyth.shtml |title=Electro Automotive: FAQ on Electric Car Efficiency & Pollution |publisher=Electroauto.com |date= |accessdate=2010-04-18 |archive-date=2009-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090301055443/http://www.electroauto.com/info/pollmyth.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.cleanairnet.org/baq2003/1496/articles-58076_resource_1.doc</ref> ವಾಹನದ ಹಸಿರು ಗೃಹ ಅನಿಲ ಉಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈಗಿನ ಯು.ಎಸ್.ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಬಳಕೆಯು [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 30% ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.treehugger.com/files/2008/04/plug-in-hybrid-cars-co2-emissions-electricity-energy.php |title=Plug-in Hybrid Cars: Chart of CO2 Emissions Ranked by Power Source |publisher=TreeHugger |date= |accessdate=2010-04-18}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eia.doe.gov/pub/oiaf/1605/cdrom/pdf/e-supdoc.pdf |title=D:\MYDOCS\WPDOCS\1605B\EFACTO~1.WPD |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-16}}</ref><ref name="Eia.doe.gov">{{cite web|url=http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/epm/table1_1.html |title=Electric Power Monthly - Table 1.1. Net Generation by Energy Source |publisher=Eia.doe.gov |date= |accessdate=2010-04-18}}</ref><ref>ಯುನೈಟೆಡ್_ಸ್ಟೇಟ್ಸ್_ವಿಸರ್ಜನಾ_ಮಟ್ಟಗಳು#ವಿದ್ಯುತ್_ಉತ್ಪಾದನೆ</ref> ಇತರ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಇಂತಹ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ 40%,<ref>{{cite web |url=http://www.myelectriccar.com.au/co2.html |title=Less CO2 |publisher=My Electric Car |date= |accessdate=2010-04-18 |archive-date=2010-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100508155759/http://www.myelectriccar.com.au/co2.html |url-status=dead }}</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ 19%,<ref>{{Cite web |url=http://www.mckinsey.com/locations/greaterchina/mckonchina/pdfs/China_Charges_Up.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-25 |archive-date=2011-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111216054807/http://www.mckinsey.com/locations/greaterchina/mckonchina/pdfs/China_Charges_Up.pdf |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠವಾದ 1% ನಷ್ಟು ತಗ್ಗುತ್ತವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>...ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಸುಮಾರು 1.7 ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಟೊಯೋಟಾ ಪ್ರಿಯಸ್ ನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊಮ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ... http://www.going-electric.org/docs/studies/CO2-energy-electric-vehicles.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726123025/http://www.going-electric.org/docs/studies/CO2-energy-electric-vehicles.pdf |date=2011-07-26 }}</ref><ref>{{cite web|last=Palm |first=Erik |url=http://news.cnet.com/8301-11128_3-10231102-54.html |title=Study: Electric cars not as green as you think &#124; Green Tech - CNET News |publisher=News.cnet.com |date=2009-05-01 |accessdate=2010-04-18}}</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ವಾಹನೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುವೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ<ref>{{cite web |url=http://www.freep.com/article/20100416/BUSINESS01/4160304/1002/business/Ford-Electric-car-is-autos-future |title=Ford says auto future hinges on electric car &#124; freep.com &#124; Detroit Free Press |publisher=freep.com |date= |accessdate=2010-04-18 |archive-date=2010-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421072856/http://www.freep.com/article/20100416/BUSINESS01/4160304/1002/business/Ford-Electric-car-is-autos-future |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|author=By Martin LaMonica |url=http://www.cnn.com/2009/TECH/02/02/electric.vehicles/index.html |title=Plotting the long road to one million electric cars |publisher=CNN.com |date=2009-02-02 |accessdate=2010-04-18}}</ref>; ನಗ ಮಲಿನತೆ, ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಲಂಬನೆ, ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಈ ವಾದವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news|author=Terry Macalister |url=https://www.theguardian.com/business/2010/apr/11/peak-oil-production-supply |title=US military warns oil output may dip causing massive shortages by 2015 &#124; Business |publisher=The Guardian |date= 2010-04-11|accessdate=2010-04-18 | location=London}}</ref><ref>{{cite news|author=Terry Macalister |url=https://www.theguardian.com/business/2010/feb/07/branson-warns-peak-oil-close |title=Branson warns of oil crunch within five years &#124; Business |publisher=The Guardian |date= 2010-02-07|accessdate=2010-04-18 | location=London}}</ref><ref>{{cite web|last=Loveday |first=Eric |url=http://green.autoblog.com/2010/06/08/alg-predicts-gas-at-4-13-by-2013-residual-values-for-compacts/ |title=ALG predicts gas at $4.13 by 2013; residual values for compacts, hybrids to climb — Autoblog Green |publisher=Green.autoblog.com |date=2010-06-08 |accessdate=2010-07-16}}</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ವಿಶ್ವದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬಿಲಿನಯ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಹಣವನ್ನು ತೊಡಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಫೆಡರಲ್ ಭತ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು {{USD|2.4 billion}}ಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news | url=http://content.usatoday.com/communities/driveon/post/2010/07/obama-pushes-electric-cars-battery-power-this-week-/1 |title=Obama pushes electric cars, battery power this week | work=USA Today | date=2010-07-14}}</ref> ಚೀನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ತಾನು {{USD|15 billion}} ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://evworld.com/news.cfm?newsid=24054 | title=Freidman OpEd: China's 'Moon Shot' Versus America's | access-date=2010-10-25 | archive-date=2010-11-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101103062957/http://evworld.com/news.cfm?newsid=24054 | url-status=dead }}</ref> ನಿಸ್ಸಾನ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶನಾಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಲಾಸ್ ಘೋಷ್ 2020ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಕಾರುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಕಾರು ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="prediction">{{cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0/4aec5d76-cce2-11df-9bf0-00144feab49a,dwp_uuid=63449a9a-cd10-11df-9bf0-00144feab49a.html |title=/ Reports - Electric and hybrid: Sales feed off hype and subsidy |publisher=Ft.com |date=2010-10-01 |accessdate=2010-10-15}}</ref> {{TOC limit|3}} ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಒಂದು ಮಾದರಿ (EV);"ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ" ಎಂಬ ಪದವು ಮುಂಚಾಲನೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಸುವ ಯಾವುದೇ ವಾಹನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, "ಎಲಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರ್" ಎಂವ ಪದವು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ, ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ಸಶಕ್ತವಾಗುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವು ವಾಹನದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದಲೇ ಎಂಬ ನಿರ್ಬಂಧವೇನಿಲ್ಲ, ಇತರ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳಿಂದ ಮೋಟಾರ್ ಗಳು ಚಾಲಿತವಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಸೋಲಾರ್ ಕಾರ್, ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಜನರೇಟರ್ ನಿಂದ ಚಲನಾಶಕ್ತಿ ಹೊಂದುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ (ಮಿಶ್ರತಳಿ) ಕಾರ್. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನದ ಒಂದು ವಿಧ (BEV). ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ "ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್" ಎಂಬ ಪದವು ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Bundesarchiv Bild 183-1990-1126-500, Kraftdroschke.jpg|thumb|left|ಜರ್ಮನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್, 1904ರಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿರುವ ಚಾಲಕನೊಂದಿಗೆ]] {{Main|History of the electric vehicle}} ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು; ಆಗ ವಾಹನ ಚಾಲನೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವುದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಆಗಿನ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ICE ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದೆ ಏನೇನೂ ಇಲ್ಲವೆನಿಸಿದವು; ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮರುಇಂಧನಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯತೆ, ಹಾಗೂ [[ಫೋರ್ಡ್ ಮೋಟರ್ ಕಂಪನಿ|ಫೋರ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ]]ಯಂತಹ ುದ್ದಿಮೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಶಿಗಟ್ಟಲೆ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದುದು ಹಾಗೂ ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಕಾರ್ ಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕುವಂತಾದುದು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ ಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ನಶಿಸಲು ಕಾರಣಗಳಾದವು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ 1930ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಗಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಾಳಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ತುಂಬಲು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಪೀಕ್ ಆಯಿಲ್ ನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು , ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿವೆ; ಇವುಗಳು ಪ್ರಥಮತಃ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯುಳ್ಳವುಗಳಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಚಲಾಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಹಲವಾರು ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾದೃಶವಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ; ಆದರೆ, ೧೯೯೦ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳು ಬದಲಾದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಿವೆ. [[File:Detroit Eletric ad 1912.jpg|thumb|right|1912 ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಕ್ ನ ಜಾಹಿರಾತು]] ===1890ರಿಂದ 1900ರ ದಶಕದವರೆಗೆ: ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ=== ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಸ್ಷನ್ ಇಂಜಿನ್ ಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಹಲವಾರು ವೇಗ ಮತ್ತು ದೂರದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ದಾಖಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ {{convert|100|km/h|abbr=on}} ವೇಗದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು; ಮೀರಿದವರು ಕ್ಯಾಮೆಲೆ ಜೆನಾಟ್ಝಿ, ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 1899ರಂದು ತನ್ನ 'ರಾಕೆಟ್-ಆಕೃತಿ'ಯ ವಾಹನವಾದ ಜೇಮಿಯಾಸ್ ಕಂಟೆಂಟೆಯಲ್ಲಿ, ತಲುಪಿದ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ{{convert|105.88|km/h|abbr=on}}. 1920ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ನಗರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾರುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ-ಇಂಧನ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ ಗಳೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು..<ref>"ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ." ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೀಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್-ಲೈನ್. N.p., n.d. ಜಾಲ. 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್. 2009..</ref> [[File:EdisonElectricCar1913.jpg|thumb|left|1913ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ (ಕೃಪೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ)]] 1896ರಲ್ಲೇ ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟೊದಲನೆಯದಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಟ್ರಕ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾರ್ಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈಟ್ ಕಂಪನಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಾಹನದ ಮಾಲಿಕನು ಜನರಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನಿ(GVC)ಯಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿರಹಿತವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾರ್ಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಲಿಕರು ಪ್ರತಿ ಮೈಲಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟೆಂಬ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಟ್ರಕ್ ನ ಶೇಖರಣೆ ಹಾಗೂ ನಿಭಾವಣೆಗಾಗಿ ಮಾಸಿಕ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಎರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೇವೆಯು 1910 ರಿಂದ 1924 ರ ವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 6 ನಿಲಿಯನ್ ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿತ್ತು. 1917ರಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸೇವಾಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಬರ್ನ್ ಲೈಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಮಾಲಿಕರಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೂ ವಾಹನವನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿರಹಿತ ಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="HistEV">{{Cite book|last=Kirsch|first=David A.|title=The Electric Vehicle and the Burden of History|location=[[New Brunswick]], [[New Jersey]], and [[ಲಂಡನ್]]| year = 2000| pages= 153–162| publisher =[[Rutgers University Press]]|isbn= 0-8135-2809-7}}</ref> 1897ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಯು,ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳ ಪಡೆಯನ್ನೇ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಪರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಈ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಯಾರೇಜ್ ಎಂಡ್ ವ್ಯಾಗನ್ ಕಂಪನಿ ಆಫ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಆಂಥೋನಿ ವಿದ್ಯುತ್, ಬೇಕರ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಆಂಡರ್ಸನ್, {{dn|Edison}}, ಸ್ಟುಡ್ ಬೇಕರ್, ರೈಕರ್, ಮಿಲ್ಬರ್ನ್, ಮತ್ತಿತರ ಕಂಪನಿಗಳು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದವು. [[File:Lincoln Highway M0377-150dpi.jpg|thumb|right|ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಕೆಳಸ್ತರದ ಪರಿಮಿತಿಯು ಅವುಗಳು ನಗರಗಳ ಮಧ್ಯದ ಹೊಸ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಸಿದವು.]] ಸಾದೃಶವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ್ದವಾದರೂ, 1900ರ ಆದಿಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳದು ಬಹಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಂಪನ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತ್ರಾಸದಾಯಕವಾದಂತಹ ಗೇರ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯ ಈ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಅವರು ಇವನ್ನು ನಗರದ ಕಾರ್ ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು,ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಮಿತಿಗಳು ಸಹ ಬಾಧಕವೆಂದೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಪ್ರಯತ್ನ/ಕೈಯಾರೆ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಕ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಚಾಲನೆಗೈಯಬೇಕಿದ್ದ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಂತಿಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳು ತಾವೇ ಆರಂಭವಾಗುವುದೂ ಈ ಕಾರ್ ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಿತು. ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ವಾಹನಗಳೆಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. [[File:Kilowatt.jpg|thumb|left|ಹೆನ್ನೇ ಕಿಲೋವಾಟ್, 1961ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್, ರೀನಾಲ್ಟ್ ಡಾಫೈನ್ ನ ವಿನ್ಯಾಸಾಧಾರಿತ]] 1911ರಲ್ಲಿ ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ "ಸೂಕ್ತ"ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಚ್ಛ, ಹೆಚ್ಚು ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯದ್ದಾಗಿರುವುದೇ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. 2010ರಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್ "ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್ ರನ್ನು ದಂಗುಬಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಅದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಕೊರತೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ" ಎಂದಿತು."<ref name="wp100425">{{Cite news | first=Robert | last=Bryce | title=5 Myths about green energy | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/04/23/AR2010042302220.html| work= | publisher=Washington Post | location=Washington, DC | pages= B4 | date=25 April 2010 | id= | accessdate=}}</ref> ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಮೊದಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು, ಆದರೆ 1912ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಂದುದರಿಂದ ಈ ಕಾರ್ ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಬುಗ್ಗೆ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ನಲವತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ವಾಹನಗಳು ಹಬೆಯಿಂದ ಚಾಲತವಾದವು, ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಪ್ರತಿಶತ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ, ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಪ್ರತಿಶತ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ನಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 33,842 ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ನೋಂದಣಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ದೇಶವಾಯಿತು. 1912ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಮಾರಾಟವು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು{{citation needed|date=October 2010}}. ===1990ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಮರುಕಳಿಸಿದ ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಆಸಕ್ತಿ=== [[File:GM EV.jpg|thumb|right|ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ EV1,ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಏರ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್(CARB) ನ ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು;ಿದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ[54] ಹಾಗೂ NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು]] [[File:Peugeot 106 electric.JPG|thumb|right|ಯೂರೋಪ್ ಪ್ಯೋಗಾಟ್ 106 ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್.]] 1990ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಆಟೋ ಷೋನಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರೋಜರ್ ಸ್ಮಿತ್ GM ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ, GM ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರಿಗೆ ಮಾರಲೆಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಏರ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಬೋರ್ಡ್ (CARE)ಎಂಬ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ಸರ್ಕಾರದ "ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿಯ ರಾಯಭಾರಿ"ಯು ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ-ಕ್ಷಮ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸತೊಡಗಿ,ಸೊನ್ನೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ವಾಹನಗಳಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಂತಹವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. 2000ದಲ್ಲಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, ನಂತರ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡು ಲಿ-ಐಯಾನ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಆದುದು, ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೂರ್ಸ್ ವಿಲ್ಲಾ ದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಲಿ-ಐಯಾನ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ನ ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ <ref>{{cite news|url=http://green.autoblog.com/2010/01/02/tech-entrepreneur-finds-a-lemon-in-his-quest-for-an-ev/|title=Tech Entrepreneur Finds a Lemon in his quest for an EV|date=2010-01-02}}</ref> ಮುಂದುವರೆದಿರುವ "ಲೆಮನ್ ಇಷ್ಯೂಸ್" ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಅದನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿರಿಸಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇವೆ.<ref>{{cite news|url=http://green.autoblog.com/2010/05/04/owner-of-converted-pt-cruiser-claims-li-ion-motors-forged-apolog/|title=Owner of Converted PT Cruiser Claims Li-Ion Motors Forged Apology|date=2010-05-04}}</ref> {0ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ{/0} ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ತಯಾರಕ ತೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ 2004ರಲ್ಲಿ ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರ್ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಸರಣಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿ-ಸಮರ್ಥವಾದ ಏಕೈಕ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇಂದೂ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಬೃಹತ್ವಾಹನೋತ್ಪಾದಕಗಳ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರು,ನಿಸ್ಸಾನ್ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆ ಇರುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಒತ್ತರಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಗಿರಾಕಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಉತ್ತೇಜಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ನುಡಿದರು. GM ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬಾಬ್ ಲುಟ್ಝ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ತಾವು GM ಕಂಪನಿಯಷೆವರ್ಲೆ ವೋಲ್ಟ್, ಎಂಬ ಸೆಡಾನ್ ನಂತಹ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು ಎಂದರು; ಈ ಕಾರ್ ಅಮೆರಿಕದ ಬೃಹತ್ ವಾಹನೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕುಂದುತ್ತಿರುವ ಷೇರು ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಭರಿಸುವುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web|author=by Keith NaughtonDecember 22, 2007 |url=http://www.newsweek.com/id/81580 |title=Bob Lutz: The Man Who Revived the Electric Car |publisher=Newsweek |date=2007-12-22 |accessdate=2010-07-16}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕರ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಲುಟ್ಝ್ "ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗಳೂ ಲಿಥಿಯಮ್-ಐಯಾನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು, ಟೊಯೋಟಾದ ಸಹಮತವೂ ಇದಕ್ಕಿದ್ದಿತು - - ಬೂಮ್! ತೆಸ್ಲಾ ಬಂದೇಬಿಟ್ಟಿತು! 'ಕಾರ್ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನೇನೂ ತಿಳಿದಿರದವರು ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೋ ಸಣ್ಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಿತು, ನಾವೇಕೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ?' ಲಾಗ್ ಜ್ಯಾಮ್ ಅನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ಸನ್ನೆಕೋಲದು" " ಎಂದರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Friend |first=Tad |url=http://www.newyorker.com/reporting/2009/08/24/090824fa_fact_friend |title=Elon Musk and electric cars |publisher=The New Yorker |date=2009-01-07 |accessdate=2010-07-16}}</ref> ನಿಸ್ಸಾನ್ LEAF, 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದ್ದು,<ref>{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB124919217149699407.html|publisher=Wall Street Journal| title=Nissan Unveils New Electric Ca |author=Yoshio Takahashi |date=3 August 2009 |accessdate=2009-08-03}}</ref> ಸರ್ವ ವಿದ್ಯುತ್, ಸೊನ್ನೆ ವಿನರ್ಜನೆ, ಐದು ಬಾಗಿಲುಗಳುಳ್ಳ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಹ್ಯಾಚ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾದರಿಯ ಮೊದಲ ಕಾರ್ ಆಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಂತಹ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನುವಾದ ಶರೀರದ ಹೊರಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿತ ರೀಜನರೇಟಿವ್ ಬ್ರೇಕ್ ನ ವಿಧಾನಗಳು LEAF ಐಸಿಇಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಲು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ, ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದ ಓಟ ಹಾಗೂ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಸಮರ್ಥತೆಯೂ ಈ ಕಾರ್ ನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="leaf_specs">{{cite web|url=http://www.nissan-zeroemission.com/EN/LEAF/specs.html|publisher=[[Nissan]]|title=Nissan LEAF Specs|accessdate=2009-08-03|archive-date=2010-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20101125134723/http://www.nissan-zeroemission.com/EN/LEAF/specs.html|url-status=dead}}</ref> ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ [[BMW]] ಯು.ಎಸ್. ತನ್ನ ಸರ್ವ-ವಿದ್ಯುತ್ ಮಿನಿ E ಕಾರ್ ನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು,<ref name="worldcarfans">{{cite web|url=http://www.worldcarfans.com/9080925.010/all-electric-mini-cooper-spotted-for-first-time|title=Worldcarfans site}}</ref> ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]], ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="GCC0809">{{cite web|url=http://www.greencarcongress.com/2009/08/bmw-ucdavis-20090814.html|title=BMW and UC Davis Partner on MINI E Study|date=2009-08-14|accessdate=2009-12-25|publisher=[[Green Car Congress]]}}</ref><ref name="WP122409">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/12/23/AR2009122303463.html?sub=AR|title=Recharging and other concerns keep electric cars far from mainstream|author=Peter Whoriskey|work=[[Washington Post]]|date=2009-12-24|accessdate=2009-12-25}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಯು.ಕೆ..ಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್r 2009ರಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಿನಿ E ಕಾರ್ ಗಳ ಪಡೆಯೊಡನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="GCC1209">{{cite web|url=http://www.greencarcongress.com/2009/12/minie-20091214.html|title=BMW Delivers 40 Electric MINI E Cars for UK Trial|publisher=[[Green Car Congress]]|date=2009-12-14|accessdate=2009-12-25}}</ref> ==ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿಜ್ ಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಕೆ== [[File:Toyota RAV 4 EV.jpg|thumb|right|ಟೊಯೋಟಾ RAV4 EV 24 12 -ವೋಲ್ಟ್ NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಚಲನೆಯ ವೆಚ್ಚವು 2005ರ ಯುಎಸ್ ನ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ದರಗಳಲ್ಲಿ [75] ಆಗುತ್ತಿತ್ತು.]] ತಮ್ಮ ಸಮಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ವಾಹನಗಳಿಗಿಂತಲೂ(ICEVs) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೆಚ್ಚ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಮುಂಚೂಣಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದೇ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ===ದರ(ಬೆಲೆ)=== ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣ ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ದುಬಾರಿ ದರ. ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗಿರಾಕಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ತೆರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಂತಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | url=http://www.ibtimes.com/articles/66529/20100928/electric-cars-study-chevrolet-volt-nissan-leaf-energy-renewable-energy.htm | title=Reduced CO2 Emissions Should Start With Electric Cars | access-date=2010-10-25 | archive-date=2010-10-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101003100150/http://www.ibtimes.com/articles/66529/20100928/electric-cars-study-chevrolet-volt-nissan-leaf-energy-renewable-energy.htm | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.whokilledtheelectriccar.com/why | title=Why Electric Cars?}}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳತ್ತ ಸಾಮೂಹಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನೀಲ್ಸನ್ರವರುಫಿನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆಂದು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ 65 ಪ್ರತಿಶತ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು 76 ಪ್ರತಿಶತ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ ಕೊಡಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | url=http://www.ft.com/cms/s/0/acc0a646-c405-11df-b827-00144feab49a.html | title=Buyers loath to pay more for electric cars}}</ref> ನಿಸ್ಸಾನ್ LEAF {{USD|32,780}} ಬೆಲೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲರ ಕೈಗೆಟಕುವ ಕುಟುಂಬ ಕಾರ್ ಆಗಿದೆ; ಇದರ ಬೆಲೆಯು ಯುಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತವಾದ{{USD|7,500}} ನಂತರ {{USD|25,280}}ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ {{USD|5,000}} ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತದ ನಂತರ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿ {{USD|20,280}} ಅನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ರೀನಾಲ್ಟ್ ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸ್ Z.E. ಪಂಚದ್ವಾರಗಳ ಕುಟುಂಬ ಸಲೂನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್, ಯಾವುದೇ ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ ದೊರಕುವ ಮಂಚೆಯೇ {{USD|20,000}}ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿತವಾದದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url=http://green.autoblog.com/2009/12/21/better-places-renault-fluence-ev-to-sell-for-under-20-000/ | title=Better Place's Renault Fluence EV to sell for under $20,000}}</ref> ಬ್ಯಾಟರಿರಹಿತವಾಗಿ ಮಾರುವುದರಿಂದಿ ಈ ಗಮನಾರ್ಹ ದರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಿರಾಕಿಯು ರಿನಾಲ್ಟ್ ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸ್ Z.E. ಕೊಂಡು, ಬೆಟರ್ ಪ್ಲೇಸ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಕರಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿರುತ್ತಾನೆ. ===ಚಾಲನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ=== ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ನ ಚಾಲನಾ ವೆಚ್ಚವು ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ಉತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಾದರೆ ನೂರಾಉ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite news|author=By THINK's CEO Richard Canny |url=http://www.thinkev.com/Press/Press-releases/THINK-marks-Earth-Day-2010-with-the-release-of-CEO-Richard-Canny-s-Top-10-myths-about-electric-vehicles-busted! | title=Top 10 myths about electric vehicles - busted!}}</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬೆಲೆಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ವೆಚ್ಚ; ಮಿಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಥಿಯಂ ಮೂಲದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ನ ದರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ತಗಲುತ್ತದೆಂದು ಗಣನೆ ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ನಶಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕೊಂಚ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಾಲಿಕನು ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವವರೆಗೆ ಅದರ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಇರುತ್ತದೆ. 'ಆಯಸ್ಸಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ'ಯೂ ಸಹ ನಿಕೃಷ್ಠವೇನಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಮರು-ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು, ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಹಲವಾರು ಬಿಡಿ ಸೆಲ್ ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಸೆಲ್ ಗಳೂ ಒಂದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮೆಯಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬಹಳ ಹಾಳಾದ ಸೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ ವಾಹನದ ಪರಿಮಿತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಬೃಹತ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು ತಕ್ಕಂತಹ ಚಾಲನಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳಾದ {{USD|12000}} ಅನ್ನು ಇಂದೇ ಪೂರ್ವ-ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಹೊಂದಬಹುದು.<ref>{{cite web |author=09:56 PM |url=http://www.teslamotorsclub.com/faq.php#batterycost |title=Tesla Motors Club Forum - FAQ |publisher=Teslamotorsclub.com |date=2007-06-23 |accessdate=2010-07-16 |archive-date=2010-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100702081656/http://www.teslamotorsclub.com/faq.php#batterycost |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Abuelsamid |first=Sam |url=http://green.autoblog.com/2009/01/17/tesla-offers-laundry-list-of-new-options-12k-prepaid-battery-r/ |title=Tesla offers laundry list of new options, $12k prepaid battery replacement — Autoblog Green |publisher=Green.autoblog.com |date=2009-01-17 |accessdate=2010-07-16 |archive-date=2009-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090821123424/http://green.autoblog.com/2009/01/17/tesla-offers-laundry-list-of-new-options-12k-prepaid-battery-r |url-status=dead }}</ref> ದಿನಕ್ಕೆ {{convert|40|mi|km}} ನಂತೆ ಏಳು ವರ್ಷ ಚಲಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ {{convert|102200|mi|km}} ಆದರೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಳಕೆಯ ವೆಚ್ಚವು {{USD|0.1174}} ಪ್ರತಿ {{convert|1|mi|km}} ಅಥವಾ {{USD|4.70}} ಪ್ರತಿ {{convert|40|mi|km}} ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಬೆಟರ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಕಂಪನಿಯು ತಾವು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಸ್ವಚ್ಛ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವಾದ{{USD|0.08}} ಗೆ {{convert|1|mi|km|abbr=off}}2010ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಬರುವ ಅಂಗೀಕ್ರತ ಕರಾರನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೊಂದು ವೆಚ್ಚದ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ: {{USD|0.04}} ಪ್ರತಿ ಮೈಲಿಗೆ 2015ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು {{USD|0.02}}ಪ್ರತಿ ಮೈಲಿಗೆ 2020ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ.<ref name="Agassi TED talk">{{cite video |people = Shai Agassi |date = 2009-02 |title = Shai Agassi's bold plan for electric cars |url = http://www.ted.com/talks/shai_agassi_on_electric_cars.html |medium = |publisher = [[TED (conference)|TED]] |location = Long Beach and Palm Springs, California |accessdate = 2009-10-05 |time = 4m10s |quote = See we're bound by today's technology on batteries, which is about 120 miles if you want to stay within reasonable space and weight limitations. 120 miles is a good enough range for a lot of people. But you never want to get stuck. So what we added as a second element to our network is a battery swap system. You drive. You take your depleted battery out. A full battery comes on. And you drive on. You don't do it as a human being. You do it as a machine. It looks like a car wash. You come into your car wash. And a plate comes up, holds your battery, takes it out, puts it back in. Within two minutes you're back on the road. And you can go again. If you had charge spots everywhere, and you had battery swap stations everywhere, how often would you do it? And it ends up that you'd do swapping less times than you stop at a gas station. As a matter of fact, we add it to the contract. We said that if you stop to swap your battery more than 50 times a year we start paying you money because it's an inconvenience. }}</ref> {{convert|40|mi|km}} ಚಾಲನೆಯು ಮೊದಲಿಗೆ {{USD|3.20}} ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ {{USD|0.80}}ಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಬಹುದು. 2010ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರವು {{convert|100|mi}} ಪರಿಮಿತಿಯುಳ್ಳ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ದರವು {{USD|33,000}} ಆಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಟರಿಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ.<ref>{{Cite news | first=Ken | last=Thomas | title=Obama's electric car champion | url=http://content.usatoday.net/dist/custom/gci/InsidePage.aspx?cId=burlingtonfreepress&sParam=34356375.story| work= | publisher=Burlington Free Press | location=Burlington, Vermont | pages= 5B | date=24 August 2010 | id= | accessdate=}}</ref> ====ವಿದ್ಯುತ್, ಇಂಧನಗಳ ಹೋಲಿಕೆ==== "ಇಂಧನ" ವೆಚ್ಚದ ಹೋಲಿಕೆ: the ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ ನ ಪ್ಲಗ್-ಚಕ್ರ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ 280&nbsp;W·h/mi. ಉತ್ರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಕಂಪನಿಯಾದ PG&amp;E says that "ಈ E-9 ದರವು ಗೃಹದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದಿದೆ.<ref name="PG&E E-9 rate">{{cite web |url=http://www.pge.com/about/environment/pge/electricvehicles/fuelrates/index.shtml |title=Electric Vehicle Charging Rate and Economics |accessdate=2010-06-07 |publisher=[[PG&E]] |archive-date=2010-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106111512/http://pge.com/about/environment/pge/electricvehicles/fuelrates/index.shtml |url-status=dead }}</ref> ಇವೆರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ {{Convert|40|mi|km}}ನಷ್ಟು ಓಡಿಸಿದರೆ 11.2&nbsp;kW·h ವಿದ್ಯುತ್ ಖರ್ಚಾಗಿ, ದರವು ದಿನದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ {{USD|0.56}}ರಿಂದ {{USD|3.18}}ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="PG&E E-9 rate" /> ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಕಾರನ್ನು ಇದೇ {{Convert|40|mi|km}} ಓಡಿಸಿದರೆ, ಅದೂ ಸುಮಾರು ಮೈಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ {{convert|25|mpg}},ಅದು {{convert|1.6|usgal}} ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ವೆಚ್ಚವು {{USD|3}} ಪ್ರತಿ {{convert|1|usgal}}, ವೆಚ್ಚವು {{USD|4.80}} ಆಗುತ್ತದೆ. ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಸುಮಾರು {{convert|17.4|kWh/100 km|abbr=on}} ಬಳಸುತ್ತದೆ,<ref name="Tesla Motors 60">{{cite web|url=http://www.teslamotors.com/blog4/?p=60 |title=Where the Rubber Meets the Road |author=Andrew Simpson, Tesla Motors Vehicle Systems Engineer |date=2007-09-24 |accessdate=2008-02-22 |quote=Mr. Simpson confirmed via email that "We do not quote station-to-wheel efficiency, but we do quote plug-to-wheel efficiency which includes all energy use downstream of the charging plug. For the most-recent {{convert|221|mi|km|abbr=on}} range test, our plug-to-wheel efficiency was 336 Wh/mi." }}</ref> EV1 ಸುಮಾರು {{convert|11|kWh/100 km|abbr=on}} ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref name="ev1datasheet">{{cite |url=http://www1.eere.energy.gov/vehiclesandfuels/avta/pdfs/fsev/eva_results/ev1_eva.pdf |format=PDF|year=1999 |publisher=[[United States Department of Energy]] [[Office of Energy Efficiency and Renewable Energy]] |accessdate=2009-04-25 |title=Performance Statistics - 1999 General Motors EV1 w/NiMH }}</ref> ನಿಸ್ಸಾನ್ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಚಾಲನಾ ವೆಚ್ಚವು {{USD|1,800}} ಮತ್ತು {{USD|6,000}} ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಬೀಳುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/mar/30/business/la-fi-nissan-leaf31-2010mar31 |title=Nissan Leaf's promise: An affordable electric - Los Angeles Times |publisher=Articles.latimes.com |date=2010-03-30 |accessdate=2010-04-18 | first=Susan | last=Carpenter}}</ref> ''ಹೂ ಕಿಲ್ಡ್ ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್?'' <ref name="wctec" /> ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವು ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು EV1ಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದ ಭಾಗಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಗ್ಯಾರೇಜ್ ಗಳು ತಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ {{convert|5000|mi|abbr=on|-2}}ಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತಂದು, ಟೈರುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ವಿಂಡ್ ಷೀಲ್ಡ್ ತೊಳೆಯುವ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ===ವ್ಯಾಪ್ತಿ=== [[File:Roadster Goodwood.JPG|thumb|right|ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ - 200 ಮೈಲಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜಿಗೆ]] "ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆತಂಕ" ವು ಹಲವಾರು ವಾಹನೋತ್ಪಾದಕರು EVಗಳನ್ನು as ನಗರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ "ದೈನಿಕ ಚಾಲಕಗಳು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ..<ref>{{cite web | url=http://green.autoblog.com/2010/05/04/more-range-anxiety-with-the-mitsubishi-imiev/ | title=More range anxiety with the Mitsubishi iMiEV}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ದಿನಕ್ಕೆ {{convert|40|mi}}ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಮಾರ 90% ಅಮೆರಿಕದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ GM EV1 ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಾಲನೆಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="wctec">{{cite web |url=http://www.dvdtalk.com/dvdsavant/s2798who.html |publisher=dvdtalk.com |title=DVD Savant Review:Who Killed the Electric Car? |date=10 January 2009 |last=Erickson |first=Glenn |accessdate=17 November 2009 }}. ಪ್ರಧಾನ ಬರಹ ಹೂ ಕಿಲ್ಡ್ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ</ref> ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜ್ ಗೆ {{convert|200|mi}} ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಫ್ಲೀಟ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎರಡರಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://evworld.com/news.cfm?newsid=23236 |title=EV WORLDwire: Tesla Receives First Panasonic Lithium-ion Batteries |publisher=Evworld.com |date= |accessdate=2010-07-16 |archive-date=2010-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100523234002/http://www.evworld.com/news.cfm?newsid=23236 |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2009ರಂದು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರಾದ ಸೈಮನ್ ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಇಡೀ{{convert|313|mi}} ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚ್ಯಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಚಾರ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದಾಗ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಒಂದು ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web | url=http://blogs.edmunds.com/greencaradvisor/2009/10/tesla-roadster-logs-new-record-of-313-miles-on-single-charge-in-oz-green-rally.html#at | title=Tesla Roadster Logs New Record of 313 Miles on Single Charge in Oz Green Rally}}</ref> ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು 3.5 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 220-ವೋಲ್ಟ್ ನ, 70-ಆಂಪ್ ಗೃಹ ಔಟ್ ಲೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web | url=http://auto.howstuffworks.com/tesla-roadster.htm | title=How the Tesla Roadster Works}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದು ಪೂರ್ಣ ಚಾರ್ಜ್ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ಮೀಸಲಾದ "ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಾವಣ ಕೇಂದ್ರ"ಗಳಿಂದ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾದವು.<ref>{{cite web | url=http://www.betterplace.com/the-solution-switch-stations | title=Battery switch stations | access-date=2010-10-25 | archive-date=2012-08-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120814100245/http://www.betterplace.com/the-solution-switch-stations | url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತಹ ಮೂರು-ಫೇಸ್ ಗಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಗಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವೇಗದ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ತ್ವರಿತ-ಚಾರ್ಜ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://green.autoblog.com/2010/08/09/nations-first-public-quick-charge-station-opens-up-in-portland | title=Nation's first public quick charge station opens..}}</ref> ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು-ಫೇಸ್ ಗಳ ಗ್ರಿಡ್ ಶಕ್ತಿ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಗೃಹೋದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಂದುವುದು ಸಾಧ್ಯ. [[File:GWiz.jpg|thumb|right|REVAi, REVA G-Wiz i ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 50 ಮೈಲಿಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.]] ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2010ರಂದು, ಸಾನ್ಯೋ ತಾನು 555.6&nbsp;ಕಿಮೀ (345.2 ಮೈಲಿ)ನ [[ಟೋಕ್ಯೊ|ಟೋಕ್ಯೋ]]ದಿಂದto ಒಸಾಕಾದವರೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಲಿ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಚಲಿತವಾದದೈಹತ್ಸು ಮಿರಾದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಚಾರ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿದುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>[http://en.akihabaranews.com/44349 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528162114/http://en.akihabaranews.com/44349 |date=2010-05-28 }} ಅಕಿಹಾಬಾರಾ ನ್ಯೂಸ್, ಸಾನ್ಯೋ ಲಿ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗ ಚಲಾಯಿಸಿದವು.</ref> ಮೇ 25, 2010ರಂದು, ಸಾನ್ಯೋ 1003&nbsp;ಕಿಮೀ (623 ಮೈಲಿಗಳು) ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಮುರಿದುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಐಬಾರಾಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯ ವಾಹನ ರೇಸರ್ ಗಳಿಗೆ ಅದು ಸರಾಸರಿ 25&nbsp;ಮೈಲಿ ಗಂಟೆಗೆ (40 ಕಿಮೀ ಗಂಟೆಗೆ) ವೇಗದಲ್ಲಿ 27.5 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಿಡಿಯಿತು.<ref>[http://en.akihabaranews.com/47613/environment/sanyo-li-ion-battery-powered-electric-vehicle-broke-its-own-guiness-record ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100805061449/http://en.akihabaranews.com/47613/environment/sanyo-li-ion-battery-powered-electric-vehicle-broke-its-own-guiness-record |date=2010-08-05 }} ಅಕಿಹಬಾರಾ ನ್ಯೂಸ್, ಸಾನ್ಯೋ ಲಿ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು.</ref> ಜುಲೈಯಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2010ರವರೆಗೆ, UKಯ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಲಂಡನ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಎಂಹಿನಿಯಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಂದು ತಂಡವು ಪ್ಯಾನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 48,276&nbsp;ಕಿಮೀ (29,800 ಮೈಲಿ)ಗಳ ದೂರವನ್ನುSRಝೀರೋವಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿದರು.<ref name="racing green">{{cite web|url=http://www.racinggreenendurance.com|title=Racing Green Endurance: Driving the Pan-American Highway in an Electric Supercar|accessdate=2010-08-25|publisher=Imperial College London|year=2010-08|archive-date=2010-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828114408/http://www.racinggreenendurance.com/|url-status=dead}}</ref> ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ನ ಬಳಿಯ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತಂಡವೊಂದು ಕೆನಡಾದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ 13 ದಿನಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ, 8,000&nbsp;ಕಿಮೀ (5,000 ಮೈಲಿ) ದೂರವನ್ನು ನಿಯಮಿತ ವಿತ್ತ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬೆಂಬಲ ವಾಹನವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://ubcecc.com |title=UBC Electric Car Club |publisher=Ubcecc.com |date= |accessdate=2010-10-15}}</ref> ಈ ತಂಡವು ಸುಮಾರು 50 kWHನಷ್ಟು ಥಂಡರ್ ಸ್ಕೈ ಲಿಥಿಯಂ ಸೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜ್ ಗೆ ಸುಮಾರು 350ರಿಂದ 600&nbsp;ಕಿಮೀ (217 ರಿಂದ 372 ಮೈಲಿಗಳು) ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಅವಧಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಚಾರ್ಜರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದವು. ===ಮಾಲಿನ್ಯ=== ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಹಿಂಗೊಳವೆ(ಟೈಲ್ ಪೈಪ್)ಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಕಾರ್ ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ವಿಸರ್ಜಿತ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಮೊತ್ತವು ವಾಹನವನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸಿದ ಶಕ್ತಿಮೂಲದವಿಸರ್ಜನಾ ತೀವ್ರತೆ, ವಾಹನದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹಾಗೂ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಯ್ನ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿಗೆ ವಿಸರ್ಜನಾ ತೀವ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ದೇಶಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ದಿನದ ವೇಳೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಷದ ವಿವಿಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ <ref>[http://www.eirgrid.com/operations/systemperformancedata/co2intensity/ CO2 ತೀವ್ರತೆ - ಈರ್ಗ್ರಿಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110504064358/http://www.eirgrid.com/operations/systemperformancedata/co2intensity/ |date=2011-05-04 }}</ref> ವಿವಿಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಇಂಧನಾಧಾರಿತ ಜನತೆಯ ಕ್ಷಮತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇವು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತವೆ<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2009/jul/17/realtime-carbon-counter ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ "CO2 ತೀವ್ರತೆ" ತಾಣವು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ]</ref>. ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೊರಗೆ ಮರುನವೀನಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಾಹನವನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇಂಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ (ಕೇವಲ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೊರಗಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಉದಾ. ವಸತಿ ವಾಯು ಟರ್ಬೈನ್). ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಗ್ರಿಡ್ (ಚಾಕಟ್ಟು)ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಆದ EVಯು ಚಲಿಸಿದ {{chem|CO|2}} ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗೆ ಸುಮಾರು 115&nbsp;ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (6.5&nbsp;ಔನ್ಸ್({{chem|CO|2}})/ಮಿಲಿ) ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯುಎಸ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ {{convert|250|gCO2/km|abbr=on}}ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ (ಬಹುತೇಕ ಹಿಂಗೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ, ಕೊಂಚ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ).<ref>{{cite web|url=http://web.mit.edu/evt/summary_wtw.pdf |format=PDF|title=Wheel to Well Analysis of EVs |work=MIT Electric Vehicle Team |publisher=MIT |month=April | year=2008 |accessdate=2009-07-09}}</ref> ಮಿಶ್ರ ಅಥವಾ ಡೀಸಲ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ ಉಳಿತಾಯಗಳು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾದುವೇ (ಅಧಿಕೃತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ಷಮವಾದ ಯೂರೋಪ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ ಗಳು 115&nbsp;ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು {{chem|CO|2}} ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು 81.4g CO2/km<ref>{{cite web|url=http://www.physorg.com/news193501752.html |title=Electric vehicles given thumbs up |publisher=Physorg |date=2010-05-19 |accessdate=2010-10-15}}</ref>),ಆದರೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದಯನೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದಲೇ ಪೂರೈಸಿದಾಗ, 2009ರಲ್ಲಿ WWF ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್, ಮತ್ತು IZES ಕೈಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಅಳತೆಯ EV ಸುಮಾರು {{convert|200|gCO2/km|abbr=on}} ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಚಾಲಿತ ಕಾರ್ ಗಳು {{convert|170|gCO2/km|abbr=on}}ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="Palm010509">{{cite |url=http://news.cnet.com/8301-11128_3-10231102-54.html |accessdate=2009-05-04 |date=1 May 2009 |title=Study: Electric cars not as green as you think |last=Palm|first=Erik |publisher=[[CNET Networks]] }}</ref> ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತರದಿದ್ದರೆ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ,{{chem|CO|2}} ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು 0.1% ನಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.<ref name="Palm010509" /> ===ವೇಗವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಡ್ರೈವ್ ಟ್ರೈನ್ ವಿನ್ಯಾಸ=== ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್ ಗಳು ಗರಿಷ್ಠವಾದಶಕ್ತಿ-ತೂಕದ ಅನಪಾತಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು, ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಈ ಮೋಟಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ಆಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಸಣ್ಣ ಮೋಟಾರ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವಾದರೂ, {{convert|15|kW|abbr=on}} ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಗವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮೋಟಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ವೇಗವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾದೃಶವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್ ನ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟಾರ್ಕ್, ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಮೋಟಾರ್ ಪವರ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಿಂತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನದ ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಮೊದಮೊದಲು ಕಂಡ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಏಮಿಟ್ರಾನ್ ಪಿಗ್ಗಿಬ್ಯಾಕ್ ಪದ್ಧತಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಬೇಕಾದಾಗ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ನೇರವಾದ ಮೋಟಾರ್ ನಿಂದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ವಿಧಿವಿಧಾನವನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅನೇಕ ಮೋಟಾರ್ ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಚಕ್ರಕ್ಕೇ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರವನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಎಳೆತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋಟಾರನ್ನು ಚಕ್ರದಲ್ಲೇ ಇರಿಸಬಹುದು- ವಿಸ್ಪರಿಂಗ್ ವೀಲ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ - ಇದರಿಂದ ವಾಹನದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವು ತಗ್ಗಿ, ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯಲ್, ಅಥವಾ ರವಾನಿಸುವ ಗಾಲಿಯಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸದಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ , ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಡ್ರೈವ್ ಟ್ರೈನ್ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಜಡತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ICEಯ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಮೇಲಿಂದ ಕಾಲನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದಾಗ, ಎಂಜಿನ್ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನಿಂದ ಕಾರ್ ನ ವೇಗ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ.. EVಯು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಂದವಾದ ಸುಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರುವಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು EVಗಳಲ್ಲಿನ ಗೇರ್ ರಹಿತ ಅಥವಾ ಏಕ ಗೇರ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಗೇರ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವಿಕೆಗಳೆರಡೂ ಸರಾಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್ ನ ಟಾರ್ಕ್ ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಪರಿಭ್ರಮಣವೇಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೊಳಿಸಿದಾಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಿಂತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಟಾರ್ಕ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. EVಯಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಕ್ ವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, EV ಚಾಲಕರು ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತೀವ ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ವೆಂಚುರಿ ಫೆಟಿಷ್ ಸಾದೃಶವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮವೆನ್ನಬಹುದಾದ 220&nbsp;kW (295&nbsp;hp) ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವಾದ {{convert|160|km/h|-1|abbr=on}} ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸೂಪರ್ ಕಾರ್ ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು DC ಮೋಟಾರ್-ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ಕಾರ್ EVಗಳು, ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲೆಂದು ಸರಳವಾದ ದ್ವಿ-ವೇಗಿ ಪ್ರೇಷಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite| last=Hedlund|first=R. |date=November 2008 |title=The Roger Hedlund 100&nbsp;MPH Club |publisher=National Electric Drag Racing Association |url=http://nedra.com/100mph_club.html |accessdate=9009-04-25 }}</ref> ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ಮಾದರಿಗಳು {{convert|185|kW|abbr=on}}ಸ್ತರದ ಮೋಟಾರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, {{convert|100|km/h|mi/h|abbr=on}} ವೇಗವನ್ನು 4 ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಲ್ಲದು.<ref name="tesla_perf_spec">{{cite |url=http://www.teslamotors.com/performance/perf_specs.php |publisher=[[Tesla Motors]] |title="Performance Specs" |date=15 April 2009 |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2007-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071024192721/http://www.teslamotors.com/performance/perf_specs.php |url-status=dead }}</ref> ===ಇಂಧನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ=== [[File:Tata Indica EV (MIAS).JPG|thumb|right|ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾ ವಿಸ್ಟಾ EV<ref>[190]</ref>]] {{Main|Fuel efficiency|Electrical efficiency|Thermal efficiency|Energy conversion efficiency}} ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ವಾಹನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಧನದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಾಲನೆಗೆ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಕಡಿಮೆ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಶಕ್ತಿಯ ಬುಭಾಗ ಶಾಖದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್ ಗಳು ಶೇಖರಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾಹನವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಸಕ್ಷಮವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿಗ ವಾಹನಗಳು ನಿಂತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಏಕರೂಪದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಾಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮರು ಉತ್ಪಾದಕ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಾಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಐದನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="PEVs2" /><ref name="TwoBillion">{{Cite book| last = Sperling, Daniel and Deborah Gordon | title = Two billion cars: driving toward sustainability | year = 2009 | pages= 23 and 26| publisher = [[Oxford University Press]], New York| isbn = 978-0-19-537664-7}}</ref> ಲಾಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ವಾಹನ ಚಾಲನೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಹಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಇಂಧನದ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ 15%ನಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ವಾಹನದಲ್ಲಿನ ಇಂಧನಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ 20% ವರೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು; ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ವಾಹನದಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ಕ್ಷಮತೆಯು ಸುಮಾರು 80%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="PEVs2">{{Cite book|title=Plug-In Electric Vehicles: What Role for Washington?|author=Saurin D. Shah|year=2009 |publisher=[[The Brookings Institution]]|isbn=978-0-8157-0305-1|edition=1st.}} ಅಧ್ಯಾಯ 2, ಪುಟಗಳು. 29, 37 ಮತ್ತು 43.</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10 ರಿಂದ 23&nbsp;kW·h/100&nbsp;ಕಿಮೀ (0.17 ರಿಂದ 0.37&nbsp;kW·h/mi) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ev1datasheet" /><ref>{{cite |publisher=[[Idaho National Laboratory]] |date=30 May 2006 |title=Full Size Electric Vehicles |chapter=Advanced Vehicle Testing Activity |url=http://avt.inel.gov/fsev.html |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2004-10-15 |archive-url=https://www.webharvest.gov/peth04/20041015210239/http://avt.inel.gov/fsev.html |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 20% ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವಾಗಿನ ಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ ವಾಹನದ ಕ್ಷಮತೆ(ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನ ನ್ಯೂನೆಗಳನ್ನು ಒಳತೊಂಡಂತೆ)ಯು 12.7&nbsp;kW·h/100&nbsp;ಕಿಮೀ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (0.21&nbsp;kW·h/mi) ಮತ್ತು ಬಾವಿಯಿಂದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮತೆಯು (ವಿದ್ಯುತ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿತವಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ) 24.4&nbsp;kW·h/100&nbsp;ಕಿಮೀ (0.39&nbsp;kW·h/mi).<ref>{{cite |url=http://www.teslamotors.com/efficiency/well_to_wheel.php |publisher=[[Tesla Motors]] |title=Well-to-Wheel |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218133242/http://www.teslamotors.com/efficiency/well_to_wheel.php |url-status=dead }}</ref> ===ಸುರಕ್ಷತೆ=== BEVಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತರ ISO 6469ನಿಂದ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: *ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ (ವಾಹನದಲ್ಲಿಯೇ) ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಶೇಖರಣೆ, ಎಂದರೆ ಬ್ಯಾಟರಿ *ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಫಲತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ *ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಘಡಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಿಸುವುದು. ಅಗ್ನಿಶಾಮಕದಳದವರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. BEV ಅಪಘಾತಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಡಿಸ್ ಚಾರ್ಜ್ ನಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯಂತಹ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದಾದರೂ, ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಈ ವಾಹನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರ ಎಲ್ಲಯೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ====ವಾಹನ ಸುರಕ್ಷತೆ==== [[File:CT&T eZone.jpg|thumb|CT&amp;T ಯುನೈಟೆಡ್ eಝೋನ್, ಢಿಕ್ಕಿ-ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಆಗಿರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್]] ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ತೂಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆಯು ಉತ್ತಮವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತೂಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಇತರ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ವಾಹನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಾರವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾದ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಅಂತರಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಧಿಕ್ಕಿಯಾದಾಗ, ಭಾರವಾದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಗಂಭೀರತೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು, ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=yRybeDbz8R8C&lpg=PA71&dq=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance&pg=PA71#v=onepage&q=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance |title=Effectiveness and impact of ... - Google Books |publisher=Books.google.com.au |date= 2002-08|accessdate=2009-10-17 | isbn=9780309076012}}</ref> ಮುಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ - ಈ ತೂಕವು ಕಾರ್ ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದರೂ ಸಹ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=a76NLkq-QwIC&lpg=PA22&dq=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance&pg=PA22#v=onepage&q= |title=Modern electric, hybrid electric ... - Google Books |publisher=Books.google.com.au |date= |accessdate=2009-10-17 | first=Mehrdad | last=Ehsani | isbn=9780849331541|year=2005}}</ref> {{convert|2000|lb|-2|abbr=on}} ವಾಹನದಲ್ಲಾದ ಅಪಘಾತವು {{convert|3000|lb|-2|abbr=on}} ವಾಹನದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸರಾಸರಿ 50% ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite |url=http://www.nhtsa.dot.gov/cars/rules/regrev/evaluate/pdf/809662.pdf |format=PDF|publisher=[[National Highway Traffic Safety Administration]] |date=October 2003 |title=Vehicle Weight, Fatality Risk and Crash Compatibility of Model Year 1991-99 Passenger Cars and Light Trucks |accessdate=2009-04-25 }}</ref><ref>{{cite |url=http://www.insure.com/articles/carinsurance/2003-models.html |publisher=insure.com |title=The safest cars of 2003 |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2008-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209042136/http://www.insure.com/articles/carinsurance/2003-models.html |url-status=dead }}</ref> ಒಂದೇ ಕಾರ್ ನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ,{{Citation needed|date=September 2010}} ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾರ್ ಗಳು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರ್ ಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಕಾರವು ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಅಪಘಾತದ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಕೆಳಸ್ತರದ ಉರುಳುವಿಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಇವು ಮಾಮೂಲು ಟೈರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite |url=http://www.consumerreports.org/cro/cars/tires-auto-parts/tires/low-rolling-resistance-tires-8-06/overview/0608_low-rolling-resistance-tires_ov.htm |newspaper=[[Consumer Reports]] |title=Low-rolling-resistance tires |accessdate=2009-04-25 |date=November 2007}} (ಸಮಗ್ರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ ತೆರಬೇಕು)</ref><ref>{{cite |url=http://horsepowersports.com/low-rolling-resistance-tires-save-gas/ |newspaper=HorsePower Sports |title=Low Rolling Resistance Tires Save Gas |first=Paul|last=Crowe |date=21 July 2008 |accessdate=2009-04-25 }}</ref><ref>{{cite |url=http://www.conti-online.com/generator/www/com/en/continental/portal/themes/press_services/press_releases/safety/pr_2007_11_12_eu_vorgaben_en.html |title=Planned EU Requirements for Tires Would Reduce Road Traffic Safety (press release) |publisher=[[Continental AG]] |publication-place=[[Hanover]] |date=12 November 2007 |accessdate=2009-04-25 }} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಚಿಕ್ಕ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಶರೀರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ, ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅವಶ್ಯಕತೆಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಷುರೆನ್ಸ್ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೈವೇ ಸೇಫ್ಟಿಯು ಇಂತಹ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Shunk |first=Chris |url=http://green.autoblog.com/2010/05/21/iihs-condemns-use-of-mini-trucks-and-low-speed-vehicles-on-publi/ |title=IIHS condemns use of mini trucks and low-speed vehicles on public roads - AutoblogGreen |publisher=Green.autoblog.com |date=2010-05-21 |accessdate=2010-10-15}}</ref> ====ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಅಪಾಯಗಳು==== {{See also|Electric vehicle warning sounds}} ಕಡಿಮೆ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ರಸ್ತೆಯ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಕುರುಡರು ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯರು ಬೀದಿ ದಾಟುವಾಗ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ನ ಸದ್ದನ್ನು ಸಹಾಯಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/money/economy/2007-10-03-2698183585_x.htm|title=Blind people: Hybrid cars pose hazard|publisher=[[USA Today]]|first=Ben|last=Nuckols |date=3 March 2007|accessdate=2009-05-08}}</ref><ref name="Economist0509">{{cite news|url=http://www.economist.com/science/displaystory.cfm?story_id=13606446|title=Electric cars and noise: The sound of silence|publisher=Economist|date=7 May 2009|accessdate=2009-05-08}}</ref> ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇದು ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಕಳವಳಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದು ಸಾರಿವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಿರುವ ವಾಹನಗಳ ಸದ್ದು {{convert|20|mph|-1|abbr=on}}ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ರಸ್ತೆ ಬಳಸುವವರಿಗೂ ಕೇಳಿಬರುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಟೈರ್ ನ ಉಜ್ಜುವಿಕೆಯಿಂದಾದ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದಾಗ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗಾಳಿಯ ಸದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Economist0509" /> ಯುಎಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕುರುಡರು, ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಈ ಕಾರ್ ಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಇಂತಿಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಕನಿಷ್ಠ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಗಾರಿಗೆ ತರುವ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ.<ref name="Economist0509" /><ref ಹೆಸರು= >{{cite web|url=http://www.montrealgazette.com/technology/Hybrid+cars+noisy+enough+group+says/3100497/story.html|title=Hybrid cars not noisy enough, group says|author=Mike King|publisher=[[The Gazette (Montreal)]]|date=2010-06-02|accessdate=2010-07-04}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> ನಿಸ್ಸಾನ್ Leaf ನಿಸ್ಸಾನ್ ನ ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಹನದ ಸದ್ದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೊದಲನೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಮುಂಚಲನೆಗೆ ಒಂದು ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಹಿಂಚಲನೆಗೆ ಒಂದು ಸದ್ದನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="NYTRingT">{{cite news|url=http://wheels.blogs.nytimes.com/2010/06/01/electric-car-warning-sounds-dont-expect-ringtones/|title=Electric Car Warning Sounds: Don’t Expect Ring Tones|publisher=New York Times|author=Jim Motavalli|date=2010-06-01|accessdate=2010-06-02}}</ref><ref name="NYT0610">{{cite news|url=http://wheels.blogs.nytimes.com/2010/06/17/blind-advocates-disappointed-in-nissan-e-v-sounds-for-pedestrians/?ref=automobiles|title=Blind Advocates ‘Disappointed’ in Nissan E.V. Sounds for Pedestrians|publisher=New York Times|author=Jim Motavalli|date=2010-06-17|accessdate=2010-06-19}} ''ಈ ಲೇಖನವು ಆ ಎರಡು ಸದ್ದುಗಳ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ'' .</ref> ==ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಶಾಖಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ== ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯರ್ಥ ಶಾಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ; ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನಿಂದ ಒಳಭಾಗಗಳನ್ನು ಶಾಖಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಾಖವನ್ನು ವಾಹನದ ಒಳಭಾಗಗಳನ್ನು ಶಾಖಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಉಷ್ಣಕಾರಕದಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲ ಶಾಖ ಪಂಪ್ ನಿಂದ ಹೊಂದಬಹುದು (ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಈಗ ಟೊಯೋಟಾ ಪ್ರಿಯಸ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ). ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ತಾಪಮಾನ ಸಹಕಾರಿ (PTC) ಸೇರುಮೂಲೆಗಳ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ<ref>{{cite |country-code=US |patent-number=5889260 |title=Electrical PTC heating device |publication-date=30 March 1999 |inventor1-last=Golan|inventor1-first=Gad |inventor2-last=Galperin|inventor2-first=Yuly }}</ref> ಸಹ ಅದರ ಸರಳತೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ - ಈ ವಿಧದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ the ಸಿಟ್ರಿಯೋನ್ ಬೆರ್ಲಿಂಗೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ಯೂ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಉಷ್ಣಕಾರಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್-ಇಂಧನದ, ವೆಬಾಸ್ಟೊ ಅಥವಾ ಎಬರ್ಸ್ಪಾಕರ್ ತಯಾರಿಸಿದ ಘಟಕಗಳು). ಕ್ಯಾಬಿನ್ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ಧಿಬಹುದು; ವಾಹನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆಗೊಳಿಸಿರುವಾಗ ಬಹಳ ಶಾಖ ವೃದ್ಧಿಸದಿರಲು ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಉಪಕ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು (ಇಂತಹ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಆಫ್ಟರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕಿಟ್ ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ). 2010ರ ಟೊಯೋಟಾ ಪ್ರಿಯಸ್ ನ ಎರಡು ಮಾದರಿಗಳು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಐಚ್ಛಿಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.toyota.com/prius-hybrid/options.html |title=2010 Options and Packages |work=Toyota Prius |publisher=Toyota |accessdate=2009-07-09 |archive-date=2009-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090707082048/http://www.toyota.com/prius-hybrid/options.html |url-status=dead }}</ref> ==ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು== [[File:NASA Lithium Ion Polymer Battery.jpg|thumb|50 ವ್ಯಾಟ್-ಅವರ್/ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಪಾಲಿಮರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮಾದರಿಗಳು. ಹೊಸ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಸೆಲ್ ಗಳು 130 W·h/kg ವರೆಗೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಆವರ್ತನಗಳವರೆಗೆ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ]] {{Main|Electric vehicle battery}} ವ್ಯಾಪ್ತಿ/ಅಂತರ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವಣ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನ, ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಮತ್ತು ಸಂಕಲಿತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ದರ ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ತಯಾರಕರೂ ಎದುರಿಸುವ ಪಂಥಗಳು. ಈಗಿನ ಬಹುತೇಕ ಹೆದ್ದಾರಿ-ವೇಗದ-ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ರಚನೆಗಳು ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಲಿಥಿಯಂ ಮೂಲದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವಾರು ಪರ್ಯಾಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳೂ ಸಹ ಬಳಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಲಿಥಿಯಂ ಮೂಲದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಗಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಗುವುವು, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಕಪಾಟು-ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ವಾಹನದ ಚಾಲನ ವೆಚ್ಚವು ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಾದ ಲಿಥಿಯಂ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಲಿಥಿಯಂ-ಟೈಟಾನೇಟ್ ಗಳು ಈ ಬಾಳಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳೆಂದರೆ: *ಸೀಸದ ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಇಂದೂ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ. ಮೂಲ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಇತರ ವಿಧದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬಹಳವೇ ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ತೂಕಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಇತರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ. ಪರಿಮಿತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.<ref>ಇಯಾನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್, ZENN ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ಸಿಇಓ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ನ ಗ್ರೀನ್ ವೀಲ್ಸ್ ಕಂತು 1ರಲ್ಲಿ</ref> *NiCd - NiMHನಿಂದ ಬಹಳವೇ ಹಿಂದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ *ನಿಕ್ಕಲ್ ಲೋಹದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ (NiMH) *ನಿಕ್ಕಲ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬ್ಯಾಟರಿ - ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳೆಂದರೆ: *ಸತುವು-ವಾಯು ಬ್ಯಾಟರಿ *ದ್ರವರೂಪದ ಲವಣದ ಬ್ಯಾಟರಿ *ಝಿಂಕ್-ಬ್ರೋಮೈನ್ ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅಥವಾ ವೆನಡಿಯಂ ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮರು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುಗ ಬದಲಿಗೆ ಮರುತುಂಬುವಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು. ಖಾಲಿಯಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ದೂರದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು. ===ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಪರಿಮಿತಿ=== ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ನ ಪರಿಮಿತಿಯು ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ವಿಧ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ವಾಹನದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ, ಚಾಲಕನ ಕಾರ್ಯಪರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಸಹ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಮಿತಿಯು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ: ===ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆ=== [[File:Renault Fluence Z.E. Concept.jpg|thumb|right|ರೀನಾಲ್ಟ್ ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸ್ Z.E. ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯೂರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.]] ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಖಾಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಖಾಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ (ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿ ರೇಂಜ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಗಳನ್ನು)ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು - ಸ್ಟೇಜ್ ಕೋಚ್ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೋಚಿಂಗ್ ಹೊಟೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಭೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಕಂಪನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 2009ರ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಫರ್ಟ್ ಮೋಟಾರ್ ಷೋನಲ್ಲಿ ರೀನಾಲ್ಟ್ ತಾವು ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ಲಗ-ಇನ್ ಪ್ಲಗ್-ಔಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.review-electric-car.com/motorshows/frankfurtshow2009.html |title=www.review-electric-car.com |publisher=www.review-electric-car.com |date= |accessdate=2010-07-16 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222095931/http://www.review-electric-car.com/motorshows/frankfurtshow2009.html |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ವಾಹನ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿವೆ. [[೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|2008 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite |url=http://english.bit.edu.cn/col399/article.htm1?id=25756 |title=BIT Attends the Delivery Ceremony of the 2008 Olympic Games Alternative Fuel Vehicles |date=18 July 2008 |publisher=[[Beijing Institute of Technology]] |accessdate=2009-07-13 |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206070744/http://english.bit.edu.cn/col399/article.htm1?id=25756 |url-status=dead }}</ref> ===ವಾಹನದಿಂದ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ: ಮೇಲ್ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟು ಧಕ್ಕೆ ನಿವಾರಣೆ=== {{Main|Vehicle-to-grid}} {{See also|Economy 7|load balancing (electrical power)}} ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಗ್ರಿಡ್ BEVಗಳು ಗ್ರಿಡ್(ಚೌಕಟ್ಟು)ಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷತಃ: *ಗರಿಷ್ಠ ಹೊರೆಯ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ನ ದರವು ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ. ಈ ವಾಹನಗಳು ನಂತರ ಗರಿಷ್ಠವಲ್ಲದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ತತ್ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ಹೀರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಶಕ್ತಿಯ ಧಕ್ಕೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿತರಣೆಗೊಂಡ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. *ಗಾಢಾಂಧಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ತುರ್ತು ಬೆಂಗಾವಲು ಸರಬರಾಜಾಗಿ. ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಗಳ ಆವರ್ತನ ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರೆಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ===ಜೀವಿತಾವಧಿ=== ಮಾಲಿಕತ್ವದ ವಿಸ್ತೃತ ದರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನೂ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸವೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವುದು ಬ್ಯಾಟರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ - ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೀರ್ಘಾವರ್ತನ ಸೀಸ-ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 80%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ====NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಬಾಳಿಕೆ==== ನಿಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಫ್ಲೀಟ್ ಟೊಯೋಟಾ RAV4 EVಗಳು, NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ 160&nbsp;000&nbsp;ಕಿಮೀಗಳನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತವೆ (100,000&nbsp;mi), ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದೈನಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಊನತೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.<ref>{{cite |last1=Knipe|first1=Thomas J. |last2=Gaillac|first2=Loïc |last3=Argueta|first3=Juan |date=10 September 2003 |title=100,000-Mile Evaluation of the Toyota RAV4 EV |publisher=Southern California Edison, Electric Vehicle Technical Center |url=http://www.evchargernews.com/miscfiles/sce-rav4ev-100k.pdf |format=PDF|accessdate=2009-04-27 }}</ref> ಆ ವರದಿಯ ಕೊನೆಯ ಗಣನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ: {{quote|The five-vehicle test is demonstrating the long-term durability of Nickel Metal Hydride batteries and electric drive trains. Only slight performance degradation has been observed to-date on four out of five vehicles.... EVTC test data provide strong evidence that all five vehicles will exceed the {{convert|100000|mi|km|adj=on}} mark. [[Southern California Edison|SCE]]’s positive experience points to the very strong likelihood of a {{convert|130000|to|150000|mi|km|adj=on}} Nickel Metal Hydride battery and drive-train operational life. EVs can therefore match or exceed the lifecycle miles of comparable internal combustion engine vehicles. In June 2003 the 320 RAV4 EVs of the SCE fleet were used primarily by meter readers, service managers, field representatives, service planners and mail handlers, and for security patrols and carpools. In five years of operation, the RAV4 EV fleet had logged more than 6.9 million miles, eliminating about 830 tons of air pollutants, and preventing more than 3,700 tons of tailpipe {{chem|CO|2}} emissions. Given the successful operation of its EVs to-date, SCE plans to continue using them well after they all log {{convert|100000|mi|km}}.}} ====ನಿಕ್ಕಲ್ ಕಬ್ಬಿಣ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಾಳಿಕೆ==== ಜೇ ಲೆನೋರ 1909ರ ಬೇಕರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಈಗಲೂ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸೆಲ್ ಗಳಾದ ಎಡಿಸನ್ ಸೆಲ್ ಗಳಿಂದ ಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯದ್ದಾಗಿದೆ. BEVಗಳ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬೆಲೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೊಂಚ ಸರಿಗಟ್ಟಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ICEVಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಶೋಧಕ ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ BEVಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭರವಸೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾಲ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ===ಭವಿಷ್ಯ === ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಭವಿಷ್ಯವು ಪ್ರಥಮತಃ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಚಾರ್ಜ್ ಸಮುಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಬಾಳಿಕೆಯುಳ್ಳ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ದರ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ; ಇತರ ಅಂಶಗಳಾದ ಮೋಟಾರ್ ಗಳು, ಮೋಟಾರ್ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜರ್ ಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪಕ್ವವೂ, ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದರ-ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಲಿ-ಐಯಾನ್, ಲಿ-ಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಝಿಂಕ್-ಏರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸತಕ್ಕ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ಡುಯರ್ಮುಯಿಡ್ ಒಕಾನೆಲ್ ಎಂಬ, ತೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ವಿಭಾಗದ VPಯು 2020ರ ವೇಳೆಗೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ 30% ಕಾರ್ ಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಒಕಾನೆಲ್, VP ತೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್, ಡಯರ್ಮುಯಿಡ್, ಡ್ಯಾನ್ ನೀಲ್, ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ ರಾದರ್, ಅತಿಥಿಗಳು. ವಿದ್ಯುತ್‌ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾರ್ಸ್‌ ಡ್ಯಾನ್ ರಾದರ್ ವರದಿಗಳು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್. CQ-ಹಾಜರು ಪಟ್ಟಿಯ ತಂಡ. 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009. ಗೇಲ್ ವರ್ಚುಯಲ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ. ಜಾಲ. ಅನುವಾದಿತ ಬರಹ. 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009.</ref> ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಬಿಲಿಯನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಲಿಥಿಯಂ ಮೂಲಗಳು ಇವೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sequence-omega.net/2009/05/15/lithium-carbonate-supplies-abound/ |title=Lithium Carbonate Supplies Abound! – Sequence Omega |publisher=Sequence-omega.net |date= |accessdate=2010-07-16 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ====ಶಕ್ತಿ ಶೇಖರಣೆಯ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು==== ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸೂಪರ್ ಕೆಪಾಸಿಟರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲೈವೀಲ್ ಶಕ್ತಿ ಶೇಖರಣೆಯ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪಲ್ಲಟತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ EVಗಳು ಬಯಸುವಂತಹ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲಾಗುವಂತಹ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite|url=http://discovermagazine.com/1996/aug/reinventingthewh842 |date=August 1996|first=Will|last=Hively|magazine=[[Discover (magazine)|Discover]]|title=Reinventing the wheel - A flywheel may be the key to a car that's both powerful and efficient|accessdate=2009-04-24}}</ref><ref>{{cite|url=https://spectrum.ieee.org/green-tech/advanced-cars/the-charge-of-the-ultra-capacitors|date=November 2007|first=Joel|last=Schindall|magazine=[[IEEE Spectrum]]|title=The Charge of the Ultra - Capacitors Nanotechnology takes energy storage beyond batteries|accessdate=2010-08-12|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205155737/https://spectrum.ieee.org/green-tech/advanced-cars/the-charge-of-the-ultra-capacitors|url-status=dead}}</ref> FIAನವರು ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಲಾ ಒನ್ ರೇಸ್ ವಾಹನಗಳಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಿದ ಕ್ರೀಡಾ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ 2007ರಲ್ಲಿ (ಸೂಪರ್ ಕೆಪಾಸಿಟರ್ ಗಳಿಗಾಗಿ) ಮತ್ತು 2009ಲ್ಲಿ (ಫ್ಲೈವೀಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಡಿವೈಸಸ್ ಗಾಗಿ) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ====ಸೌರ ಕಾರ್ ಗಳು==== {{Main|Solar taxi|Solar vehicle}} ಸೌರ ಕಾರ್ ಗಳು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಸೌರ ಹಲಗೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಅಥವಾ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. 2005ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೋಲಾರ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಸೌರ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವೇಗಗಳನ್ನೂ ಮೀರಬಹುದೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಂತರ, ಕೊಂಚವೇ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಬಳಸಲರ್ಹವಾಗುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತು. ==ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯಿಸುವಿಕೆ== [[File:Eletroposto6.jpg|thumb|ಬ್ರೆಝಿಲ್ ನ ರಿಯೋ ಡೀ ಜಾನೀರೋದಲ್ಲಿನ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ತಾಣ.ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪೆಟ್ರೋಬ್ರಾಸ್ ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.]] {{Main|charging station}} BEVಗಳ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕು (ಕೆಳಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಯನ್ನೂ ನೋಡಿ). BEVಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಸಂಚಯನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೀದಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು)ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಗೃಹಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಆ ಮೂಲಗಳು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, [[ಜಲವಿದ್ಯುತ್]], [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ|ಪರಮಾಣು]] ಮತ್ತು ಇತರೆಯವು. ಗೃಹಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಫೋಟೋವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಸೋಲಾರ್ ಸೆಲ್ ಪ್ಯಾನಲ್ ಗಳು, ಮೈಕ್ರೋ ಹೈಡ್ರೋ ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ಯನ್ನೂ ಸಹ ಬಳಸಬಹುದುಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೆಯೆಂದರೆ [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ|ಭೌಗೋಳಿಕ ಉಷ್ಣಕರಣ]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿ. ===ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನ 1, 2, ಮತ್ತು 3ನೆಯ ಹಂತಗಳು=== 1998ರ ಸುಮಾರಿಗೆ the ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಏರ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕೋಡ್ ಆಫ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್ ನ 13ನೆಯ ತಲೆಬರಹದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್. 1999 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕೋಡ್ ಪರಿಚ್ಛೇದ 625 ಮತ್ತು SAE ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತರಗಳಿಗೆ ಸಂಕೇತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. {| class="wikitable" |- ! ಹ೦ತಗಳು ! ಮೂಲ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ<ref>{{cite web |url=http://www.arb.ca.gov/board/books/010628/01-5-1.pdf |title=PUBLIC HEARING TO CONSIDER PROPOSED AMENDMENTS TO THE CALIFORNIA ZERO EMISSION VEHICLE REGULATIONS REGARDING TREATMENT OF MAJORITY OWNED SMALL OR INTERMEDIATE VOLUME MANUFACTURERS AND INFRASTRUCTURE STANDARDIZATION. |date=2001-06-26 |work= |publisher=[[California Air Resources Board]] |accessdate=2010-05-23 |archive-date=2010-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100606235629/http://www.arb.ca.gov/board/books/010628/01-5-1.pdf |url-status=dead }}</ref> ! ಕೌಲಂಬ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ರವರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ<ref>{{cite web|url=http://www.mychargepoint.net/faq-standards.php |title=FAQ: Standards - ChargePoint Network |work=ChargePoint Network |publisher=[[Coulomb Technologies]] |accessdate=2010-05-23}}</ref> !ಜೋಡಕಗಳು |- ! ಹಂತ 1 | ವಾಹನದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತ ಚಾರ್ಜರ್ ಗೆ AC ಶಕ್ತಿ; ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯು.ಎಸ್. ಭೂಸ್ಪರ್ಶಿತ ಗೃಹದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕಿಂಡಿಯಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೨೦ ವೋಲ್ಟ್ ಹೊರಗಿಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. | 120&nbsp;V&nbsp;AC; 16&nbsp;A (= 1.92&nbsp;kW) | SAE J1772 (16.8&nbsp;kW) |- ! ಹಂತ 2 | AC ಶಕ್ತಿ ವಾಹನದ ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಜರ್ ಗೆ;208-240 ವೋಲ್ಟ್, ಏಕ ಫೇಸ್. ಗರಿಷ್ಠ ಸೂಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ 32 amps (ಅವಿರತ) ಹಾಗೂ ಬ್ರ್ಯಾಂಚ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬ್ರೇಕರ್ 40 ಆಂಪ್ಸ್ ನದು. ಗರಿಷ್ಠ ಅವಿರತ ನೀಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು 7.68&nbsp;kW (= 240V x 32A*)ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. | 208-240&nbsp;V&nbsp;AC;<br> 12&nbsp;A ನಿಂದ 80&nbsp;A (= 2.5 ನಿಂದ 19.2&nbsp;kW) | SAE J1772 (16.8&nbsp;kW)<br>IEC 62196 (44&nbsp;kW)<br>ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಚಾರ್ಜ್<br>IEC&nbsp;60309&nbsp;16&nbsp;A&nbsp;(3.8&nbsp;kW) |- ! ಹಂತ 3 | DC ಶಕ್ತಿ ವಾಹನದ ಹೊರಗಿನ ಚಾರ್ಜರ್ ನಿಂದ; ಕನಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಸೂಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ 400 amps ಮತ್ತು 240&nbsp;kW ಅವಿರತ ಶಕ್ತಿಯ ಸರಬರಾಜು. | ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಗಳು(300-600&nbsp;V&nbsp;DC); ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ (ನೂರಾರು ಆಂಪಿಯರ್ ಗಳು ) | CHΛdeMO (62.5&nbsp;kW) |} .* ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯಶಃ 208V x 37A,ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿ, ಅದರೆ ವರ್ತುಲ ಛೇದಕ ಮತ್ತು ಜೋಡಕ/ಕೇಬಲ್ ಪವರ್ ಪರಿಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಈ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಸೂಚ್ಯಾಂಕವಾದ 6.7&nbsp;kW ಅನ್ನು 32Aಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರುತ್ತದೆ. "ಹಂತl 3" ಎಂಬ ನುಡಿಯನ್ನು SAE J1772 ಕನೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕಮಿಟಿಯವರು ಸಹ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಒದಗಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ AC ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಜೋಡಕಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://visforvoltage.org/book/9471 |title=Electric vehicle charging standards |author=David Herron |date=2010-07-30 |publisher=[http://visforvoltage.org/ V is for Voltage Forums] |accessdate=2010-08-19 |archive-date=2010-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100806230415/http://visforvoltage.org/book/9471 |url-status=dead }}</ref> SAE ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೋಡಕಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.plugincars.com/fast-vehicle-charging-goes-many-names-49817.html |title=Fast Vehicle Charging Goes by Many Names |author=John Gartner |date=2010-08-03 |publisher=[http://www.plugincars.com PluginCars.com] |accessdate=2010-08-19}}</ref> ===ಜೋಡಕಗಳು=== (1}ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಏರ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೂನ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ SAE J1772-2001 ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್<ref>{{cite web |url=http://www.arb.ca.gov/regact/charger/uid.pdf |title=Rulemaking: 2001-06-26 Updated and Informative Digest ZEV Infrastructure and Standardization |date=2002-05-13 |work=title 13, California Code of Regulations |publisher=[[California Air Resources Board]] |accessdate=2010-05-23 |quote=Standardization of Charging Systems |archive-date=2010-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615234417/http://www.arb.ca.gov/regact/charger/uid.pdf |url-status=dead }}</ref> ಅನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಪರಸ್ಪರಮುಖಿಯೆಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ ಗಳು ಕಂಡಕ್ಟಿವ್ ಕಪ್ಲಿಂಗ್ ಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite press release |title=ARB Amends ZEV Rule: Standardizes Chargers & Addresses Automaker Mergers |url=http://www.arb.ca.gov/newsrel/nr062801.htm |publisher=[[California Air Resources Board]] |date=2001-06-28 |accessdate=2010-05-23 |quote=the ARB approved the staff proposal to select the conductive charging system used by Ford, Honda and several other manufacturers |archive-date=2010-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100616001956/http://www.arb.ca.gov/newsrel/nr062801.htm |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಅನುತ್ತೇಜಕ "ಪ್ಯಾಡಲ್" ಅನ್ನು ಕಾರ್ ನ ರಂಧ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ತೂರಿಸಿ ಮಾಡುವ ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್. ಡೆಲ್ಕೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ನವರು ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಚಾರ್ಜ್ ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸುಮಾರು 1998ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ EV1ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಷೆವರ್ಲೆ S-10 EV ಹಾಗೂಟೊಯೋಟಾ RAV4 EV ವಾಹನಗಳಿಗೂ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ===ಸುಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್=== {{Main|Regenerative braking}} ಸುಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬಳಸುವಿಕೆಯು ಈ ದಿನದ ಹಲವಾರು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಾಗ ನಾಶವಾದುದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20% ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="TwoBillion" /> ಸುಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಾಹನವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ===ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಅವಧಿ=== ಕಾರ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಅವಧಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಜೋಡಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಂತ 1 ಮತ್ತು 2 ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್ಜರ್ ನ ಶಕ್ತಿಸೂಚಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹ ಹೊರಗಿಂಡಿಯು 1.5&nbsp;kW ( ಯುಎಸ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ಮತ್ತು ಇತರ 110 ವೋಲ್ಟ್ ಸರಬರಾಜು ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ) ನಿಂದ 3&nbsp;kW (230V ಸರಬರಾಜು ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ)ನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗೃಹಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವು 10, 15 ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 20&nbsp;kW ಶಕ್ತಿಯನ್ನು "ಮಾಮೂಲು" ಗೃಹ ಹೊರೆಯಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು - ಇರುವಂತಹ ಅಷ್ಟೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಜಾಣತನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ - ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ವಿಶೇಷ ವೈರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ವಾಹನದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಚಾರ್ಜರ್ ಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ, ನಿಸ್ಸಾನ್ ಲೀಫ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವಾಗಲೇ 3.3&nbsp;kW ಚಾರ್ಜರ್<ref>{{cite web |url=http://gas2.org/2010/05/27/nissan-leaf-will-include-fast-charge-capability-and-emergency-charging-cable-at-launch/ |title=Nissan LEAF Will Include Fast Charge Capability and Emergency Charging Cable at Launch |author=Nick Chambers |date=2010-05-27 |publisher=[http://gas2.org gas2.0] |accessdate=2010-06-13 |archive-date=2010-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101022050401/http://gas2.org/2010/05/27/nissan-leaf-will-include-fast-charge-capability-and-emergency-charging-cable-at-launch/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್ 16.8&nbsp;kW ಅನ್ನು ತೆಸ್ಲಾ ಗೃಹ ಜೋಡಕದಿಂದ ಹೊಂದಲು ಒಪ್ಪಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ(240V 70Aಯಲ್ಲಿ).<ref>{{cite web |url=http://www.teslamotors.com/electric/charging.php |title=Tesla Motors - Charging Solutions |publisher=[[Tesla Motors]] |accessdate=2010-06-13 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104104736/http://www.teslamotors.com/electric/charging.php |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶಕ್ತಿ ದೊರಕಿಸುವ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಕಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ; ಪಂಪ್ ನದು ಸುಮಾರು 5,000&nbsp;kW. ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೂ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಾರ್ಜ್ ವೇಗವಕ್ಕಿಂತ ಬೇಗ ಚಾರ್ಜನ್ನು ಸ್ಚೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ("1''C'' "), ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ವೇಗಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite |url=http://batteryuniversity.com/partone-5A.htm |publisher=BatteryUniversity.com (sponsored bv Cadex Electronics Inc.) |title=The high-power lithium-ion |first=Isidor |last=Buchmann |date=November 2006 |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2010-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100921103043/http://www.batteryuniversity.com/partone-5A.htm |url-status=dead }}</ref> ಈ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿ ಮಿತಿಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಕನಿಷ್ಠ-ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಯ ಹೊರಗಿಂಡಿಗೆ ಪ್ಲಗ್ ಇನ್ ಮಾಡಿದರೂ 15 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್-ಅವರ್ ಗಳಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಇದು ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು {{convert|70|km|0}} ಗಿಂತಲೂ ಹೆ್ಚು ದೂರಕ್ಕೆ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ(ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಮತೆ ಯನ್ನು ನೋಡಿ). ===ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್=== 1995ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು BEVಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದವು. ನವೆಂಬರ್ 1997ರಲ್ಲಿ, ಏರೋವಿರೋಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ "ಪೋಸಿಚಾರ್ಜ್" ಎಂಬ ಕ್ಷಿಪ್ರ-ಚಾರ್ಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ರೇಂಜರ್ EVಗಳ ಪಡೆಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲೆಂದು ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯು ಖರೀದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೀಸ-ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಆರರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 1998ರಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ತನ್ನ a "ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಚಾರ್ಜ್" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ಅದು NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಸುವುದೆಂದು ಹೇಳಿತು, ಮತ್ತು {{convert|60|to|100|mi|-1|abbr=on}}ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref>{{cite |last1=Anderson|first1=C.D. |last2=Anderson|first2=J. |date=30 June 2004 |chapter=New Charging Systems |title=Electric and Hybrid Cars: a History |publication-place=North Carolina |publisher=[[McFarland & Company]] |isbn=978-0-7864-1872-9 |page=121 }}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ, ಚರ ಸಾಧನ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋಷಿಬಾದವರು ತಯಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವು 80% ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಅರವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವವುವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite |publisher=[[Toshiba]] |date=29 March 2005 |title=Toshiba's New Rechargeable Lithium-Ion Battery Recharges in Only One Minute (press release) |url=http://www.toshiba.co.jp/about/press/2005_03/pr2901.htm |accessdate=2009-04-25 }}</ref> ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇದೇ 7&nbsp;kW·h EV ಪ್ಯಾಕ್ ಗೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಗರಿಷ್ಠವಾದ 340&nbsp;kW ಗಳನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಮೂಲದಿಂದ ಆ 60&nbsp;ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.. BEVಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಖ ಹೆಚ್ಚಿ ಇವುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲವಾಗಬಹುದು. ಆಲ್ಟೈರ್ ನ್ಯಾನೋರವರ ನ್ಯಾನೋಸೇಫ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಬೇರೆ ಮರುಚಾರ್ಜ್ ಆಗಬಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ನ್ಯಾನೋಸೇಫ್ ಸೆಲ್ ಅನ್ನು 95% ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite |url=http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2007/08/16/the-electric-car-that-s-faster-than-a-ferrari-115875-19638821/ |date=16 August 2007 |title=The electric car that's faster than a Ferrari |last=Lakeman|first=Geoffrey |publisher=[[Daily Mirror]] |accessdate=2009-04-25 }}</ref><ref>{{cite |url=http://www.lightningcarcompany.co.uk/nanosafe.php |title=NanoSafe |publisher=[[Lightning Car Company]] |accessdate=2009-04-25 }}</ref> ಜಪಾನ್ ನ ಕಂಪನಿ, JFE ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, 50% ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳು ಅಥವಾ 70% ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು 5 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜರ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite |url=http://www.crunchgear.com/2010/07/05/new-quick-charger-for-electric-cars-is-really-quick/ |date=5 July 2010 |title=New quick charger for electric cars is really quick |access-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110108135235/http://www.crunchgear.com/2010/07/05/new-quick-charger-for-electric-cars-is-really-quick/ |url-status=dead }}</ref> ಬಹುತೇಕ ಜನಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ; ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಇರುತ್ತದೆ. (ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ) ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಆರು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗಮನವನ್ನೇನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾಲಿಕನು ಪ್ಲಗ್ ಮತ್ತು ಅನ್ ಪ್ಲಗ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸಿದರಾಯ್ತು. BEV ಚಾಲಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥಳಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜರ್ ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ - ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವು ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಹಲಗೆಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಂತಹ ತಂಪು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ಯಾರೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮೀಟರ್ ಗಳ ಬಳಿಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊರಗಿಂಡಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಆಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿವೆ; ಪ್ರಥಮತಃ ಬಳಕೆಗೆಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ಹೀಟರ್ಸ್ ನಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕರ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬ್ರೇಕರ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite |url=http://www.calgarytransit.com/html/park_n_ride_locations.html |title=Park and Ride Locations |publisher=[[Calgary Transit]] |date=16 April 2009 |accessdate=2009-04-25 |archive-date=2010-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100919051240/http://calgarytransit.com//html/park_n_ride_locations.html |url-status=dead }}</ref> ==ಹವ್ಯಾಸಿಗಳು, ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ರೇಸಿಂಗ್== [[File:Eliica.jpg|thumb|ಎಲೀಕಾ ಮಾದರಿ]] [[File:URE05e.jpg|thumb|right|ಈಂಧೋವೆನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಪ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್]] ಹವ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ EVಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಇರುವಂತಹ ಉತ್ಪಾದಿತ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದಲೇ ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ (0}ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹವ್ಯಾಸಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಒಂದು ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಇದೆ. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಇರ್ವಿನ್ ನಂತಹ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆರಾಮ, ಸದ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ;ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಕುಂಠಿತವಾಉತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ EVಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯುಳ್ಳ ಸೀಸ-ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, {{convert|100|to|130|km|-1|abbr=on}}ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಬಳಸಿ, ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ{{convert|50|km|-1|abbr=on}} ವ್ಯಾಪ್ರಿಯ ವಾಹನವೊಂದು ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ತೂಕ ವಿತರಣೆಯಿಂದ (40/60 ಮುಂದಿನಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ)ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಪವರ್ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಮೋಘ ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಯ ಕೆಳಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗೆ ಅರ್ಹ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಯುಳ್ಳ ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕರಗತ ಪ್ರೇಷಕವೊಂದನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಪ-ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಕರು ತಯಾರಿಸುವ ಏಕ-ವೇಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಡಾವಣೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಗಾಲ್ಫ್ ಗಾಡಿಗಳಂತಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಪ-ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮಾಮೂಲಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು (ಇಲ್ಲಿ 60–80&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗಂ / 35-50&nbsp;ಮೈಗಂ ವೇಗಮಿತಿಗಳು ಮಾಮೂಲು) ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾದ "ನಿಧಾನ-ರಸ್ತೆ" ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. [[ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿ|ಗಾಝಾ ಸ್ಟ್ರಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ವಸೀಮ್ ಓಥ್ಮನ್ ಆಲ್-ಕೋಝೆಂದಾರ್ 2008ನೆಯ ಇದವಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರನ್ನು 32 ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಓಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆಲ್-ಕೋಝೆಂದರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು {{USD|2}}ಮೌಲ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿ {{convert|180|to|240|km|abbr=on}}ಇಂದ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನ ನಂತರ ಈ ಕಾರ್ {{convert|100|km/h|abbr=on|-1}}ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಗಾಝಾಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಾಟುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟವಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಪಾಲನೆಗೂ ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು<ref>{{cite |url=http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1209358045722&pagename=Zone-English-News/NWELayout |title=Gaza Cars From Cooking Oil to Batteries |first=Motasem|last=Dalloul |accessdate=2009-04-27 |date=29 May 2008 |publisher=[[IslamOnline]] }}</ref><ref>{{cite |url=http://www.infolive.tv/en/infolive.tv-22806-israelnews-gaza-engineers-offer-alternative-gaza-fuel-crisis |title=Gaza Engineers Offer Alternative To Gaza Fuel Crisis |date=21 August 2008 |editor-last=Stephanov |editor-first=Rostik |accessdate=2009-04-27 |publisher=infolive.tv |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429042753/http://www.infolive.tv/en/infolive.tv-22806-israelnews-gaza-engineers-offer-alternative-gaza-fuel-crisis |url-status=dead }}</ref> ಜಪಾನ್ ನ ಕೀಯೋ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಂಫರ್ಮೇಷನ್ ನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹಿತೋಷಿ ಷಿಮಿಝು ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈಮೋಸಿನ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿದರು: Eliica (ೆಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಕಾರ್) ಎಂಟು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 55&nbsp;kW ಹಬ್ ಮೋಟಾರ್ (8WD)ಗಳಿದ್ದು 470&nbsp;kW ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸೊನ್ನೆ ವಿಸರ್ಜನೆ, ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವಾದ {{convert|370|km/h|abbr=on}}, ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಪ್ತಿ {{convert|320|km|abbr=on}}; ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದುಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು.<ref>{{cite |url=http://www.eliica.com |title=Video at eliica.com |publisher=[[Eliica]] |language=Japanese and English mixed }}</ref> ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಡಲ್ ಗಳ ದರ {{USD|300,000}}, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳದು. 2008ರಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಚೀನೀ ತಯಾರಕರು ಲಿಥಿಯಂ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ({{chem|LiFePO|4}}) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಮಾರತೊಡಗಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ-ತೂಕ ಅನುಪಾತವನ್ನು ನೀಡಿದವು; ಇದರಿಂದ ವಾಹನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜ್ ಗೆ {{convert|75|to|150|mi|sigfig=2|abbr=on}}ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಬೆಲೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಸುಮಾರು {{USD|350}} ಪ್ರತಿ ಕಿಲೊವ್ಯಾಟ್ ಗೆ ಮಧ್ಯ 2009ರಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. {{chem|LiFePO|4}}ಸೆಲ್ ಗಳು 3,000 ಆವರ್ತನಗಳ ಜೀವಿತದ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಮಾಮೂಲು ಸೀಸ ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ 300 ಆವರ್ತನ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, {{chem|LiFePO|4}}ಈ ಸೆಲ್ ಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು. ಇದರಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. {{chem|LiFePO|4}} ಸೆಲ್ ಗಳು ಆಮ್ಲದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ==ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು== {{Main|Currently available electric cars}} [[೨೦೧೦|2010]]ರಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ ಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಯೋಜಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕಾರ್ ಗಳು ಹೆದ್ದಾರಿ-ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ತೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್ ಸ್ಟರ್, ಮಿತ್ಸುಬಿಷಿ i MiEV ಮತ್ತು Th!.nk ಸಿಟಿಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ-ವೇಗ, ಅಲ್ಪ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಡಾವಣೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ನಗರ ಕಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯಪರ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಎಂಜಿನ್ ಮೂಲದ ಅಲೈಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ನಂತಹ ವಾಹನಗಳು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಾಹನಗಳೆಂದರೆ ನಿಸ್ಸಾನ್ ಲೀಫ್ ಮತ್ತುಮಿನಿ E. ===ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯ=== {{See also|Plug-in electric vehicle#Tax incentives for PEVs by country|l1=Tax incentives for PEVs by country}} ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಅಳತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ದೇಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಯುಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ {{USD|7,500}}ವಿನಾಯತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ,.<ref name="IRS2009">{{cite web|url=http://www.irs.gov/irb/2009-48_IRB/ar09.html|title=Notice 2009-89: New Qualified Plug-in Electric Drive Motor Vehicle Credit|publisher=[[Internal Revenue Service]]|date=2009-11-30|accessdate=2010-04-01}}</ref> ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref name="PluginAm">{{cite web|url=http://action.pluginamerica.org/t/5960/content.jsp?content_KEY=5545|title=State and Federal Incentives for EVs, PHEVs and Charge Stations|publisher=[[Plug In America]]|accessdate=2010-05-29|archive-date=2011-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727180836/http://action.pluginamerica.org/t/5960/content.jsp?content_KEY=5545|url-status=dead}}</ref> ಯು.ಕೆ. ಗರಿಷ್ಠ {{GBP|5,000}}ವರೆಗೆ ಕೊಳ್ಳಲು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ({{USD|7,600}}) ಈ ಯೋಜನೆ ಜನವರಿ 2011ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/motoring/green-motoring/7316351/5000-grant-to-buy-plug-in-electric-cars.html|title=£5,000 grant to buy plug-in electric cars|publisher=The Daily Telegraph|author=Paul Hudson |date=2010-02-28|accessdate=2010-04-23 | location=London}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dft.gov.uk/adobepdf/163944/ulcc.pdf|title=Ultra-low carbon cars: Next steps on delivering the £250 million consumer incentive programme for electric and plug-in hybrid cars|publisher=[[Department for Transport]]|date=July 2009|accessdate=2010-04-23}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಂತೆ , 15 ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಬಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ವಿನಾಯತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ PEVಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಬೋನಸ್ ಹಣವನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="GCC0420">{{cite web|url=http://www.greencarcongress.com/2010/04/acea-tax-20100421.html#more|title=Growing Number of EU Countries Levying CO2 Taxes on Cars and Incentivizing Plug-ins|publisher=[[Green Car Congress]]|date=2010-04-21|accessdate=2010-04-23}}</ref><ref name="ACEA2">{{cite web|url=http://www.acea.be/index.php/news/news_detail/an_increasing_number_of_member_states_levy_co2_based_taxation_or_incentivis/|title=An Increasing Number of Member States Levy CO2-Based Taxation or Incentivise Electric Vehicles|publisher=[[European Automobile Manufacturers Association]]|date=2010-04-21|accessdate=2010-04-23|archive-date=2010-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425010516/http://www.acea.be/index.php/news/news_detail/an_increasing_number_of_member_states_levy_co2_based_taxation_or_incentivis|url-status=dead}}</ref> ==ಮಾದರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು== {{See also|List of production battery electric vehicles#cars planned for production|l1=Cars planned for production}} [[File:Nissan Leaf 006.JPG|thumb|right|ನಿಸ್ಸಾನ್ ಲೀಫ್, ಮಾರಾಟವು 2010ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕಿದ್ದು, ಜಪಾನ್, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯತಿ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.]] ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿವೆ. ===ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಗ್ಯ=== ''ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೆ {{convert|100|km/h|abbr=on}}ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ ಗಳು'' {| class="wikitable sortable" |- ! style="background:#cfc"|ಮಾದರಿ ! style="background:#cfc"|ಉಚ್ಛತಮ ವೇಗ ! style="background:#cfc"|ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ! style="background:#cfc"|ಸಾಮರ್ಥ್ಯ<br>ವಯಸ್ಕರು+ಮಕ್ಕಳು ! style="background:#cfc"|ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅವಧಿ ! style="background:#cfc"|ಮಾಮೂಲು ಪರಿಮಿತಿ ! style="background:#cfc"|ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ |- align="center" | ವೀಗೋ ವಿಪ್ ಲೈಫ್ | {{convert|105|km/h|abbr=on}} | | <center>2 </center> | | {{convert|161|km|abbr=on}} | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |- align="center" | ನಿಸಾನ್ ಲೀಫ್ | {{convert|145|km/h|abbr=on}} | 12 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ 0 ರಿಂದ 60&nbsp;ಮೈಲಿ ಪ್ರತಿಗಂಟೆಯ ವೇಗ ತಲುಪುತ್ತದೆ. | <center>5 </center> | ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳು; ೮೦%ಕ್ಕೆ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ತ್ವರಿತ ಚಾರ್ಜ್ | {{convert|161|km|abbr=on}} | ಡಿಸೆಂಬರ್. 1974. |- align="center" | CODA ಸೆಡಾನ್ | {{convert|129|km/h|abbr=on}} | 0ಇಂದ 60&nbsp;ಮೈಲಿ/ಗಂಟೆಗೆ 11 ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ | <center>4</center> | ಸುಮಾರು ಆರು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಾರ್ಜ್ | {{convert|193|km|abbr=on}} | 2010ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ |- align="center" | ರೇವಾ NXR | {{convert|104|km/h|abbr=on}} | | <center>4</center> | | {{convert|160|km|abbr=on}} | 2011 |- align="center" | ರೆನಾಲ್ಟ್ ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸ್ Z.E. | {{convert|135|km/h|abbr=on}} | 0ಇಂದು 62ಮೈಲಿ ಗಂಟೆಗೆh: 9.0 ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂದಾಜು) | <center>5 </center> | 6–8&nbsp;ಗಂಟೆಗಳು ಉತ್ತಮ AC ಪವರ್ ನೊಂದಿಗೆ; 30&nbsp;ನಿಮಿಷಗಳ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜ್ ನಿಂದ 80% | {{convert|161|km|abbr=on}} | 2011ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ |- align="center" | ತೆಸ್ಲಾ ಮಾದರಿ S | {{convert|193|km/h|abbr=on}} | {{convert|0|to|97|km/h|abbr=on}} 5.6 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ | <center>€5.0ಬಿಲಿ</center> | ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಾರ್ಜ್ 3.5&nbsp;ಗಂಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಜೋಡಕಗಳು ಅಥವಾ 45&nbsp;ನಿಮಿಷದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜ್ ನಿಂದ | {{convert|483|km|abbr=on}} | 2012 |- align="center" | DOK-ING XD ಕಲ್ಪನೆ | {{convert|130|km/h|abbr=on}} | 0ಇಂದ 100&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆಗೆ 7.7 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ | <center>3</center> | 0-80% ಸುಮಾರು 6 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, 230 V/16A0-100% ಸುಮಾರು 8 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, 230 V/16A | {{convert|250|km|abbr=on}} | 2011 |- align="center" | Th!nk ಸಿಟಿ | {{convert|110|km/h|abbr=on}} | 0–80&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆಗೆ16 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ | <center>2 (+2 ಹಿಂದಿನ ಸೀಟುಗಳು)</center> | 0-100% 8 ಗಂಟೆಗಳು, 230 V (ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿ)0-80% 7 ಗಂಟೆಗಳು, 230 V (ಝೀಬ್ರಾ ಬ್ಯಾಟರಿ) | {{convert|160|km|abbr=on}} | ಡಿಸೆಂಬರ್. 1974. |- align="center" | ಹ್ಯುಂಡಾಯ್ ಬ್ಲೂಆನ್ | {{convert|130|km/h|abbr=on}} | 0–100&nbsp;ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆಗೆ 13.1 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ | <center>4 </center> | 6&nbsp;ಗಂಟೆಗಳು 220 V ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ; 25&nbsp;ನಿಮಿಷಗಳ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಚಾರ್ಜ್ ನಿಂದ 80% | {{convert|140|km|abbr=on}} | 2012ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ |} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Portal box|Sustainable development}} {{Commons category|Electrically-powered automobiles}} *ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ವಾಹನ *ಸಂಕುಚಿತ ವಾಯು ಕಾರ್ *ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಬಳಕೆ *ವಿದ್ಯುತ್ ದೋಣಿ *ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್ *ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಟರ್ ಗಳು *ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ ಬದಲಾವಣೆ *ಎನ್ವಿರಾಂಮೆಂಟಲ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ *ಮಿಶ್ರತಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ (HEV) *ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಉತ್ಪಾದನಾ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಃನಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ (PEV) *ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ (PHEV) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wikibooks|Electric Vehicle Conversion/Technologies}} {{Wiktionary|electric car}} * [http://www.pbs.org/now/shows/544/index.html#poll NOW on PBS ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು ನೂತನ ವಿಶ್ವ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವುದೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತರದೂದು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328024338/http://www.pbs.org/now/shows/544/index.html#poll |date=2010-03-28 }} ===ಸಂಘಟನೆಗಳು=== * [http://www.osgv.org/ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಕಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101125025929/http://www.osgv.org/ |date=2010-11-25 }} ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಸಸ್ಟೇಯ್ನೆಬಲ್ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಯಿಂದ * [http://www.eaaev.org/ ಯುಎಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಆಟೋ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್(EAA)] ಮತ್ತು [http://www.eaaev.org/eaaevcharging.html ಮರುಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು] * [http://www.ElectricCarSociety.com/ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ 1982] * [http://www.electrificationcoalition.org/ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಫಿಕೇಷನ್ ಕೋಯಲಿಷನ್] (ವ್ಯವಹಾರದ ಸಂಬಂಧ) {{Alternative propulsion}} {{DEFAULTSORT:Electric Car}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಟೋಮೋಟೀವ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ ಗಳು]] [[es:Vehículo eléctrico de batería]] kjq4k5dbruur53xit0760ft4xfn047v 0 26001 1372286 1365967 2026-04-28T05:56:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372286 wikitext text/x-wiki {{About|the political concept|theological federalism|Covenant Theology}} [[File:Map of federal states.svg|thumb|300px|right|ನಕ್ಷೆಯು ಈಗಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ (ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ).]] {{Politics}} '''ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' ಯು [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರ]] ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವು [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]]ಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಗಳ (ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂಗಳಂತೆ) ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಬಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ/ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು '''ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ''' (ಮೈತ್ರಿಕೂಟ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, "ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿ" ಶಬ್ದವು ಕೆಲವು ವೆಳೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಧಿರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿತ ಅಧಿಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿನ ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿಗಳು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಒಳಗೆ ಅನವರತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಯುರೋಪಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯುರೋಪ್‌ನ ಯುದ್ಧದ-ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು; 1946 ರಲ್ಲಿ ಜೂರಿಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್‌ರ ಭಾಷಣವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರವರ್ತನ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.europa-web.de/europa/02wwswww/202histo/churchil.htm |title=1946ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರ ಭಾಷಣ |access-date=2010-10-29 |archive-date=2010-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820031147/http://www.europa-web.de/europa/02wwswww/202histo/churchil.htm |url-status=dead }}</ref> ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ (ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯೂಬೆಕ್ ವಿಭಜನತ್ವಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ವಿರೋಧ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]] (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.. ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಕೀಲರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮುಂಚಿನ "ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿ-ವಿರೋಧಿಗಳು" ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾ ಇವುಗಳೂ ಕೂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ಅಥವಾ [[ಬೊಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೊವಿನ|ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೋವಿನಾ]]ದಲ್ಲಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಆಂತರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮತಬೋಧಕ ಮತ್ತು ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎರಡು ಅತಿರೇಕಗಳು ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.{{Clarify|date=July 2010}} ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}} ==ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು== ===<span id="Europe">ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ </span>=== [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]], [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್]], [[ಬೊಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೊವಿನ|ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾ]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟಗ]]ಳಂತೆ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಭಾಗಗಳ ಸದಸ್ಯರುಗಳು (ಬಂದೆಸ್ರಾಟ್ ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿ)ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರದಿದ್ದ ಅಥವಾ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅದರೆ ಅವರ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಕೇವಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಾಜಿನೀತಿಯ (1933–1945) ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ನಾಜಿನೀತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ (1952–1990) ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌]]ನು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಎಂಬಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ''ಮೈನ್ ಕ್ಯಾಂಫ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆ, "[[ನಾಜಿಸಮ್|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿತ್ವ]]ವು ತನ್ನ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೀಮೆಯು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪೂರ್ತಿ ಜರ್ಮನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು."{{Page needed|date=September 2010}} ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ನಕರಾತ್ಮಕ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ 1919 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅಥವಾ 1933ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರರು ಮೂಲತತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.{{Citation needed|date=July 2010}} ಬ್ರಿಟೇನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು "ಐರಿಷ್ ಸಮಸ್ಯೆ"ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದಲ್ಲಿ "ಪಶ್ಚಿಮ ಲೋಥಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ"ಗೆ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/talking_politics/82358.stm|title=UK Politics: Talking Politics The West Lothian Question|date=1998-06-01|accessdate=2008-02-07|work=BBC News}}</ref> ====ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ==== [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|II ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್‌ನ ಸಂಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಚಳುವಳಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಅಂದರೆ ಯುರೋಪಿನ ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಥವಾ 1948 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಯುರೋಪಿನ ಚಳುವಳಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಯುರೋಪ್‌ನ ಏಕೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವಂತವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=September 2009}} ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಡಂಬಂಡಿಕೆ ಈ ಎರಡರ ಕರಡು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಯುರೋಪ್‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವಕೀಲರುಗಳು [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಇಟಲಿ]], ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್, ಮತ್ತು ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್‌ನವರಾಗಿದ್ದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರೆಂದರೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನ ವಕೀಲರುಗಳಾಗಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಯವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸದ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.{{Citation needed|date=September 2009}} ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು [[ಸ್ಪೇನ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ತುಗಲ್]], [[ಗ್ರೀಸ್]], ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿಯಂತಹ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಇತ್ತಿಚಿನ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲಂಡ್]] ಅಥವಾ [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಜೆಕ್ (ಜೆಕೋಸ್ಲಾವಾಕಿಯಾ) ಗಣರಾಜ್ಯ]]ಗಳಂತಹ ದೇಶಗಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} {{cquote|Those uncomfortable using the “F” word in the EU context should feel free to refer to it as a quasi-federal or federal-like system. Nevertheless, for the purposes of the analysis here, the EU has the necessary attributes of a federal system. It is striking that while many scholars of the EU continue to resist analyzing it as a federation, most contemporary students of federalism view the EU as a federal system (See for instance, Bednar, Filippov et al., McKay, Kelemen, Defigueido and Weingast).(R. Daniel Kelemen)}} ===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ=== {{Main|Federalism in Australia}} [[File:Australia location map recolored.png|thumb|250px|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು, ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಕೆಂಪು), ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಗುಲಾಬಿ), ನಾರ್ದರ್ನ್ ಟೆರಿಟರಿ(ಹಳದಿ, ಮೇಲೆ), ಕ್ವೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ (ನೀಲಿ), ಸೌತ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ (ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ), ಟಸ್ಮಾನಿಯಾ (ಹಳದಿ, ಕೆಳಗೆ), ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ (ಹಸಿರು), ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ (ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ).]] 1 ಜನವರಿ 1901 ರಂದು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶ]]ವು ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಖಂಡವು 1788 ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನಿಂದ ವಸಾಹತೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಕಾಲನಂತರದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಅಲ್ಲಿ ಆರು ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ವಹಣ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. 1890 ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಸಾಹತುಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ, ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು. ಎಲ್ಲಾ ವಸಾಹತುಗಳು ಸಂಯುಕ್ತೀಕರಣದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತೀಕರಣವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು 1901 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾದರಿಯು ಒಂದು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮೂಲ ಮಾದರಿಗೆ ಸನಿಹವಾಗಿದೆ. ===ಬ್ರೆಜಿಲ್‌=== 1889 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೈನಿಕ ''ಕೌಪ್ ಡಿ’ಎಟಾಟ್‌'' ನ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾದ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವನತಿಯು ಡೀಯೋಡೊರೊ ದಾ ಫೊನೆಕಾರಿಂದ ಮುಖಂಡತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಶಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರುಯ್ ಬಾರ್ಬೋಸಾನ ನೆರವು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಫೊನ್ಸೆಕಾ ಇವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1891 ರ ನಂತರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಧೃಢಪಡಬೇಕಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತೀಕರಣದ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1937 ರ ಸಂವಿಧಾನವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳನ್ನು (ಇಂಟರ್‌ವೆಂಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ)ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆ ಮೂಲಕ ಅದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೆಟ್ಯುಲಿಯೋ ವರ್ಗಾಸ್‌ರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಬೆರ್ಜಿಲ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಫೊನ್ಸೆಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1988 ರ ಬೆರ್ಜಿಲ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ನಗರಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, ಮತ್ತು ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳು ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವು ಒಂದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಕಾನೂನಿನ (ಶಾಸನ) ಮೂಲಕ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ===ಕೆನಡಾ=== {{Main|Canadian federalism}} [[File:Political map of Canada.png|thumb|170px|ಕೆನಡಾವನ್ನು 10 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಂತವನ್ನಾಗಿಯೂ, 3 ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿಯೂ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರ ವಿಭಾಗದಿಂದ ವಿವರಿಸ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1867ರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆ (ಮೊದಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು)ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ,ವಿಶೇಷವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾದ ಪರಿಚ್ಛೇದ 91 ಕಾನೂನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ 92 ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಉಳಿದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಎರಡು ಮಟ್ಟಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಕಾನೂನಿನ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ನಿಬಂಧನೆ, ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ===ಚೀನಾ=== {{Main|Federalism in China}} ===ಭಾರತ=== {{Main|Federalism in India}} [[File:Indian state governments led by various political parties.png|thumb|left|ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಲವಾರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೊಂಗಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.]] [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತಯ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಿಂದ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]](''ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ , ''ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ'' ವು 28 ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು 7 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಆಡಳಿತವು ಶ್ರೇಣಿಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತಯ ಸಂವಿಧಾನ]]ವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೇಣಿಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಯೂನಿಯನ್ ಲಿಸ್ಟ್, ಸ್ಟೇಟ್ ಲಿಸ್ಟ್, ಕಾನ್ಕರೆಂಟ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇಯ ಅನುಸೂಚಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ====ಅಸಮವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ==== ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇತರೆ ಹಲವಾರು ವಿಧವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತರಹ ಇಲ್ಲದೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅಸಮವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.ncert.nic.in/book_publishing/CLASS%2011/Indian%20Constitution%20at%20work/chap10.pdf ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ವರ್ಕ್] ''ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ '' , ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ, ಪುಟ. 232.</ref> ವಿಲೀನಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಅನುಚ್ಛೇದ 370 [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅನುಚ್ಛೇದ 371ರ ಪ್ರಕಾರ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಅಸ್ಸಾಂ, [[ಗೋವ|ಗೋವಾ]], ಮಿಜೋರಾಂ, ಮಣಿಪುರ್, [[ನಾಗಲ್ಯಂಡ್|ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಇವುಗಳ ವಿಲೀನ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆನೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು (ನಿಯೋಜಿತಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಪಾಲಕರ ಮೂಲಕ) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವು ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆ ಗಲಭೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ನಿಯಂತ್ರಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ====ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ರಾಜಕೀಯ==== ಸಂವಿಧಾನವು ಇದನ್ನು ಎದುರು ನೋಡದಿದ್ದರೂ, ಈಗ ಭಾರತವು ಬಹು-ಭಾಷಾ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="ncert">ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ವರ್ಕ್ [http://www.ncert.nic.in/book_publishing/CLASS%2011/Indian%20Constitution%20at%20work/chap10.pdf ] ''ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' , ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ, ಪುಟ. 233.</ref> ಭಾರತವು ಬಹುವಿಧ ಪಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ರಾಜಕೀಯ ನಿಷ್ಠೆಯು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದು, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಗುರುತುಗಳು,<ref>ಜಾನ್ಸನ್, ಎ "ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ", ಎಚ್ಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿ‌ ಪ್ರೆಸ್ ,1996, ಪುಟ 3, ISBN 0796916993</ref> ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಕೇಂದ್ರಿಯ]] ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ. {{-}} ===ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ=== ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಆಡಳಿತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವಾಯುತ್ತ ಮಾದರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಇದು ಯು ಎಸ್‌ಎಸ್‍ಆರ್ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.(ಇದರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.) ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆಗೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಸಿನ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದನು. (ಚೆಚೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಬಂಡುಕೋರರ ಚೆಚೆನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.) ಯೆಲ್ಸ್ಟಿನ್ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುತಿನ್|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಮರು ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಪಡಿಸಿದರು. ರಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯೇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೆಲ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಸಣ್ಣ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯುತ್ತತ್ತತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ===ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು=== {{Main|Federalism in the United States}} [[File:Map of USA with state names.svg|thumb|250px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೂಡಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ಸ್ಥರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದಂತವುಗಳಾಗಿವೆ.]] ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ]]ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ದ್ವಿಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. "ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ನಂ. 46,"ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರ್ಕಾರಗಳು " ನೈಜವಾಗಿ ಇವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದೆಡೆ ಕಲೆಹಾಕಲಾಗಿರುತ್ತದೆ." ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌,‍ "ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ನಂ. 28,"ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ "ಎರಡೂ ಹಂತದ ಸರ್ಕಾರವೂ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜನರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಅವಕಾಶ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೊರೆಯದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ." (http://www.learner.org/courses/democracyinamerica/dia_3/dia_3_topic.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100502142849/http://www.learner.org/courses/democracyinamerica/dia_3/dia_3_topic.html |date=2010-05-02 }}) ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೊದಲೇ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನವು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ''ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರ'' ವನ್ನು (ಇದನ್ನು ''ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರ'' ಗಳು ಎಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ, ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆ, ವಿದೇಶಿ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯ'' ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು (Necessary and Proper Clause)'' ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ''ಸೂಚಿತ ಅಧಿಕಾರ'' ವನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷೇದಿಸಿದ ''ಮೀಸಲಾದ ಅಧಿಕಾರ'' ವು—ಜನರಿಗೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://usinfo.state.gov/products/pubs/constitution/supreme.htm|title=THE CONSTITUTION OF THE UNITED STATES OF AMERICA With Explanatory Notes|accessdate=2008-02-07|publisher=U.S. Department of State's Bureau of International Information Programs|archive-date=2008-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080316033029/https://usinfo.state.gov/products/pubs/constitution/supreme.htm|url-status=dead}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಕುಲ್ಲೊಚ್ ವಿ. ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್ನ (1819)ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಗೊಳಗಾಗುವ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಎಲ್ಲವೂ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯು 1824ರಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿತವಾಯಿತು. ಪಕ್ಷವು ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್‌ರಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರಿಂದ ಭಾರಿ ವಿರೋಧಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಂಬಿತ್ತು: a) ಶಾಸನ ಸಭೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು.) b)ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ವಿಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಗ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. c)ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆಯು ಸರ್ವಧಿಕಾರಿಯು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವಂತಿರಬೇಕು (ಕೊನೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಡಬೇಕು). ಸಂಯುಕ್ತವಾದಿಗಳ ವಾದವೆಂದರೆ ಮಸೂದೆಯಲಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವಾದ ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಗಾತ್ರ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನೊದಗಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಇದು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು [http://openjurist.org/194/us/48/state-of-minnesota-v-northern-securities-company ಮಿನ್ನಿಸೊಟ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರ್ತನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ] ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶೆರ್ಮನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 1938ರಿಂದ 1995ರ ವರೆಗೂ, ಯು.ಎಸ್‌ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ''ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಲೊಪೆಜ್'' ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬೀಳಿಸುವವರೆಗೂ ಐವತ್ತು ವಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿರಲಿಲ್ಲ(ಗನ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಝೋನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ಗೆ ಸವಾಲುಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು). ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಅದೆಂದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತ ಕನೂನನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದರ ಅನ್ವಯಿಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. ಉದಾ: ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹಿಂದೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಲೊಪೆಜ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಗನ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಝೋನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌‌ನ್ನು ಮತ್ತು ''ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮೋರಿಸನ್'' ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ 1994ರ ವಾಯಲೆನ್ಸ್ ಎಗೆನೆಸ್ಟ್ ವುಮೆನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗವು ''ಗೋಂಜಲೇಸ್ ಮತ್ತು ರೈಚ್'' ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮರಿಜುಆನಾ ಕಾನೂನನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. ದ್ವಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮನಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಅದೆಂದರೆ ಹತ್ತನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವಾಕ್ಯಭಾಗ, ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು. ಸಂಕುಚಿತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಸರಹದ್ದನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಅಧಿಕಾರಗಳಿದ್ದರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.usconstitution.net/consttop_fedr.html|title=Constitutional Topic: Federalism|accessdate=2008-02-07|publisher=The U.S. Constitution Online|archive-date=2007-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20071229111203/http://www.usconstitution.net/consttop_fedr.html|url-status=dead}}</ref> ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾದೀಶನಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು (ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾದ)"ದ್ವಿ-ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೊದಗಿಸಿದ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ===ಎರಡು ಆಧಾರಭೂತವಾದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ=== ====ಬೆಲ್ಜಿಯಂ==== {{Importance-section|date=September 2009}} :''ಮುಖ್ಯ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು: ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ , ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು, ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು'' ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾಷಾವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು (ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಡಚ್, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಜರ್ಮನ್) ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ(ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್, ಫ್ಲಂಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಲೋನಿಯಾ)ಗಳೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿನ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: * [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್]] ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ದ್ವಿಭಾಷೀ ಪ್ರದೇಶವಾದೂ ಫ್ರೆಂಚ್-ಮಾತನಾಡುವ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{nl}}[http://www.brusselsstudies.be/PDF/NL_51_BruS13NL.pdf ”Taalgebruik in Brussel en de plaats van het Nederlands. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227044624/http://www.brusselsstudies.be/PDF/NL_51_BruS13NL.pdf |date=2008-02-27 }}[http://www.brusselsstudies.be/PDF/NL_51_BruS13NL.pdf Enkele recente bevindingen”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227044624/http://www.brusselsstudies.be/PDF/NL_51_BruS13NL.pdf |date=2008-02-27 }}, ರುಡಿ ಜಾನ್ಸೆನ್ಸ್, ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ನವೆಂಬರ್ 13, 7 ಜನವರಿ 2008 (ಪುಟ 4ನ್ನು ನೋಡಿ).</ref> * ಪ್ಲಂಡರ್ಸ್ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಡಚ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, i.e ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಸಮುದಾಯ. * ಜರ್ಮನ್ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯವು ಅದರ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ(ಸುಮಾರು ಒಂದು ಪ್ರತಿಶತ) ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. * ವಾಲೋನಿಯಾವು ಪೂರ್ವ ಕಾಂಟೂನ್ಸ್‌ನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಡಚ್‌ನ ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ವಾಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾದ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ.<ref>ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ವಲೂನ್‌ಗಳು ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಮಿಂಗ್‌(ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನ ನಿವಾಸಿ)ಗಳು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. (ನೋಡಿ: Witte, Els &amp; Craeybeckx, Jan. Politieke geschiedenis van België. Antwerpen, SWU, ಪುಪು. 455, 459-460.) ಈ ಭಿನ್ನತೆಯು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ವಲೂನ್‍ಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದರೆ ಫ್ಲೆಮಿಂಗರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದರು: ''ವಲೂನ್‌ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ, ವಾಲೋನಿಯಾ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿರದೇ, ರಾಜಕೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದುಸ್ಥಿತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು.'' ([http://www.wallonie-en-ligne.net/Wallonie_Politique/1995_Destatte_Philippe_Wallonia-Identity.htm ವಾಲೋನಿಯಾ ಟುಡೆ - ದಿ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ವಿದೌಟ್ ನ್ಯಾಶನಾಲಿಸ್ಟ್ ಮೇನಿಯಾ - (1995)]</ref> ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಡಚ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಜನರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಡಚ್‌-ಭಾಷೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ವಾಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ಪಕ್ಷಗಳು. ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವು ಮೂರನೆ ಘಟಕವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.<ref>ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್-ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್‌ನ ಸಚಿವ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕ್, 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂರ್ ಎಟ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಲೂನ್‌ ಫಿಸ್ಟ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ''ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.'' (ಫ್ರೆಂಚ್‌ ''Il n'est d'ailleurs, pas question d'imaginejtr un débat institutionnel dont Bruxelles serait exclu.'' [http://www.actu24.be/article/regions/regionbruxelles/infosbxl/fetes_de_wallonie_picque_emu_par_linvitation_lancee_a_bruxelles/182803.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303150151/http://www.actu24.be/article/regions/regionbruxelles/infosbxl/fetes_de_wallonie_picque_emu_par_linvitation_lancee_a_bruxelles/182803.aspx |date=2009-03-03 }}) ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್-ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. (French‌ ''Pendant 18 ans, Bruxelles est demeurée sans statut (...) '' ''L'absence de statut pour Bruxelles s'expliquait par la différence de vision que partis flamands et partis francophones en avaient: [les partis flamands étaient] allergiques à la notion de Région (...) les francophones (...) considéraient que Bruxelles devait devenir une Région à part entière (...) '' ''Les partis flamands ont accepté [en 1988] la création d'une troisième Région et l'exercice par celle-ci des mêmes compétences que celles des deux autres...'' ಸಿ.ಇ. ಲಾಗಾಸ್, ''Les nouvelles institutions politiques de la Belgique et de l'Europe'' , ಎರಸ್ಮ್, ನಮೂರ್, 2003, ಪುಪು. 177- 178 ISBN 2-87127-783-4)</ref> ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದ್ವಿಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ ಅವು ಡಚ್‌/ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಭಾಷೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದರಿಯು ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಯುಕ್ತವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="enc">{{Cite web |url=http://concise.britannica.com/dday/print?articleId=106096&fullArticle=true&tocId=9680 |title=Brussels |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=2010-10-29 |archive-date=2013-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812232812/http://concise.britannica.com/dday/print?articleId=106096&fullArticle=true&tocId=9680 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |language=French |url=http://info.france2.fr/dossiers/europe/34025346-fr.php?page=2 |title=Bruxelles dans l'oeil du cyclone |publisher=[[France 2]] |date=2007-11-14 |access-date=2010-10-29 |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201032254/http://info.france2.fr/dossiers/europe/34025346-fr.php?page=2 |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ಘಟಕಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಳದ ಬಗೆಗಿನ ಸರಿಯಾದ ಗೊತ್ತುವಳಿಯು ಅಂಗೀಕೃತವಾಯಿತು.<ref>[http://www.lalibre.be/actu/belgique/article/434274/les-wallons-pour-un-federalisme-a-trois.html La Libre Belgique 17 juillet 2008]</ref><ref name="lalibre.be">[http://www.lalibre.be/actu/belgique/article/434733/bruxelles-soutien-massif-pour-une-participation-de-la-region.html La Libre Belgique, 19 juillet 2008]</ref> ಗೊತ್ತುವಳಿಯು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಘಟಕಗಳ ಡಚ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು (i.e.ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಡಚ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು). ಆದಾಗ್ಯೂಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಹೊರತಾಗಿ ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ಗೊತ್ತುವಳಿಯ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ವಲೂನ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಭಾದ್ಯಕ್ಷ ಜುಲೈ 17, 2008 ರಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು, "''ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ಒಂದು ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು'' ".<ref>{{Cite web |url=http://www.levif.be/actualite/belgique/72-56-20081/jose-happart-demande-a-bruxelles-de-se--positionner-.html |title=Le Vif |access-date=2010-10-29 |archive-date=2008-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080930200331/http://www.levif.be/actualite/belgique/72-56-20081/jose-happart-demande-a-bruxelles-de-se--positionner-.html |url-status=dead }}</ref> ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್' ಸಂಸತ್ತು ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಜುಲೈ 18, 2008ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು: :''ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್-ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸತ್ತು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಬೆಲ್ಜಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ಥಿತ್ವದ ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಯ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.'' <ref name="lalibre.be" /> ^{ಜುಲೈ 18, 2008} ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿವರಿಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ; ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಫ್ಲಂಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಈ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇದು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ====ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ==== [[File:Flag of Kurdistan.svg|thumb|200px|ಇರಾಕಿ ಕರ್ದಿಸ್ತಾನ್ ರೇಶಿಯೋದ ಆಧೀಕೃತ ಧ್ವಜದ ಅನುಪಾತ: 2:3]] ದ್ವಿಮುಖ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: *[[ಬೊಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೊವಿನ|ಬೋಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹರ್ಝೆಗೊವಿನ]] ದ್ವಿಮುಖ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ: * ಝೆಕಸ್ಲೊವಾಕಿಯ, 1993ರಲ್ಲಿ [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] ಮತ್ತು ಸ್ಲೊವಾಕಿಯ ಬೇರೆಯಾಗುವವರೆಗೆ. * ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯದ ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣರಾಜ್ಯ, 1992 ರಿಂದ 2003 ಆಗ ಇದು ಸೆರ್ಬಿಯ ಮತ್ತು ಮೊಂಟೆನಿಗ್ರೊಗಳ ರಾಜ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಮಹಾಒಕ್ಕೂಟವಾಯಿತು. [[ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ|ಮೊಂಟೆನಿಗ್ರೊ]] ಇದರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಹಾಒಕ್ಕೂಟ 2006ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. * 1960ರ ಸಿಪ್ರಸ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯರ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ತಾಂಜೆನಿಯ]], ಇದು ತಾಂಜೆನಿಕ ಮತ್ತು ಝಾಂಝೀಬಾರ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ. * 2005, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು [[ಇರಾಕ್]] ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಏಕೈಕ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇರಾಕಿನ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡಿ. ==ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್== ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ (ಚರ್ಚ್‌ನ ಬೋಧನೆ) ಭಾವಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೆರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಆಡಳಿತ [[ಸಂಸತ್ತು|ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಸಂಬಂಧದ ಗಣತಂತ್ರವಾದವನ್ನು (''ರಾಜಕೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ತತ್ವ'' ದ ಒಂದು ರೂಪ) ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೆರಿಯನ್‌ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ, ಚುನಾಯಿತ ಹಿರಿಯ ಜನರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚಿನ ಆಡಳಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಚರ್ಚುಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಯುಕ್ತರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಶಾಸನ ಸಭೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಪ್ರತಿ ಉನ್ನತ ಸ್ತರಗಳು ಇವುಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸರಕಾರೀ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಘಟಕ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ''ರಾಜಕೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ವಾದ'' ದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವವಿದೆ. ಇತರೇ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ ಕೂಡ ಸಂಯುಕ್ತವಾದದ ಮೂಲಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಅತಾರ್ಕಿಕವಾದ ಒಟ್ಟೂಗೂಡಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಿತ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಣದ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (ಮಾನವ ಪ್ರತಿಷ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ವಾದ; ಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ) ಮೊದಲ ಮೂಲ [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕ್ರೈಸ್ತಪಾದ್ರಿಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ (ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮುಂಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೆರುಸಲೇಮ್‌ನ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ಕಾಯಿದೆಗಳ 15 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು, ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿನ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಒಂದು ಕಡೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚುಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇತರರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ ಬದಲಾಗಿ [[ಪೋಪ್|ಪೋಪ]]ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ, ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಆಡಳಿತ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ತೋರಿದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{div col|cols=2}} *ಅಸಮವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಪ್ರತಿ-ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *[[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]] *ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಕ್ಕೂಟ *ಮಹಾಒಕ್ಕೂಟ *Consociationalism *ಸಂಯುಕ್ತವಾದಿ *ಸಂಯುಕ್ತವಾದಿ ಸಮಾಜ *ಒಕ್ಕೂಟ *ವರ್ಗೀಕರಣ (ಪಿಲ್ಲರೈಸೇಶನ್) *ಪೂರಕ ತತ್ವಗಳು *ಪದರು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು *ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿಶ್ವ ಸಂಯುಕ್ತವಾದಿಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಶ್ವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಾದಿಸುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ. {{div col end}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|3}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wiktionary}} * [http://ssrn.com/abstract=1103644 ಅ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ: ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಕಾಂಪಿಟೀಷನ್ ಆನ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ] * [http://www.nationalbrainstorm.org ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101195143/http://www.nationalbrainstorm.org/ |date=2015-11-01 }} * [http://www.ericdigests.org/2003-1/usa.htm ಟೀಚಿಂಗ್ ಎಬೌಟ್ ಫೆಡರಾಲಿಸಮ್‌ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607083128/http://www.ericdigests.org/2003-1/usa.htm |date=2011-06-07 }} - ಎಜುಕೇಶನ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್‌, ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್ಟನ್, ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಕ್ಲೀಯರಿಂಗ್‌ಹೌಸ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟಡೀಸ್/ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಿ. * [http://www.forumfed.org ಕೆನಡಾದ ಒಟ್ಟಾವಾದಲ್ಲಿಯ ’ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಫಾರ್ ಫೆಡರಲ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್’ ಇದು ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ತೆಯುಳ್ಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ] * [http://www.tenthamendmentcenter.com ಟೆಂಥ್ ಅಮೆಂಡ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸೆಂಟರ್] ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು * [http://www.backstoryradio.org/2009/02/laboratories-of-democracy/ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟೋರಿ ರೆಡಿಯೋ : ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ತ್ಯೆಯ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326024127/http://www.backstoryradio.org/2009/02/laboratories-of-democracy/ |date=2009-03-26 }} {{Autonomous types of first-tier administration}} {{World government}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]] hwcshuibor5sm7hfi8hxcbi5tucbxd1 0 27040 1372245 1356528 2026-04-27T18:39:24Z ~2026-25688-83 99199 /* ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (2008–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೂ) */ 1372245 wikitext text/x-wiki {{Infobox martial artist | name = Brock Lesnar | image = Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = Brock Edward Lesnar | birth_date = {{Birth date and age|1977|07|12}}<ref name="SLAM!" /> | birth_place = [[Webster, South Dakota]], United States<ref name="SLAM!" /> | death_date = | death_place = | death_cause = | other_names = The Next Big Thing | residence = [[Alexandria, Minnesota]] | nationality = {{flagicon|United States}} [[People of the United States|American]]<ref name="SLAM!" /> | height = {{height|ft=6|in=3}}<ref name="ufc">[http://www.ufc.com/BrockLesnar Profile on UFC.com] April 14, 2009.</ref> | weight = {{convert|265|lb|kg st|abbr=on}} | weight_class = [[Heavyweight (MMA)|Heavyweight]] | reach = {{convert|78.0|in|cm|abbr=on}}<ref>{{cite web |last=Caplan |first=Sam |url=http://fiveouncesofpain.com/2008/11/16/the-brock-lesnar-era-is-upon-us/ |title=The Brock Lesnar Era is Upon Us |work=FiveOuncesOfPain.com |date=November 16, 2008 |accessdate=February 17, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722003210/http://fiveouncesofpain.com/2008/11/16/the-brock-lesnar-era-is-upon-us/ |url-status=dead }}</ref> | style = [[Freestyle Wrestling]] | stance = Orthodox | fighting_out_of = [[Alexandria, Minnesota]] | team = DeathClutch / CSW training center | trainer = Head Trainer: Marty Morgan<ref>{{cite web |last=Wetzel |first=Dan |url=https://sports.yahoo.com/mma/news;_ylt=ArGvbAykYTgiXrh_Sj9_BFE9Eo14?slug=dw-lesnar100709&prov=yhoo&type=lgns |title=Enigmatic Lesnar defies definition |work=sports.yahoo.com |date=October 8, 2009 |accessdate=October 8, 2009}}</ref> <br/>Striking Coach: [[Erik Paulson]]<ref>{{cite news |url=http://chicagosmma.com/2010/10/erik-paulson-brock-lesnar-will-be-150-ready-for-cain-velasquez/ |title=ERIK PAULSON: BROCK LESNAR WILL BE 150% READY FOR CAIN VELASQUEZ |work=ChicagosMMA.com |date=October 10, 2010 |accessdate=October 14, 2010}}</ref> <br/> Boxing: Peter Welch<ref>{{cite news |last=Gross |first=Josh |url=http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/josh_gross/07/02/lesnar.carwin/index.html |title=No bout bigger than Lesnar-Carwin |work=sportsillustrated.cnn.com |date=July 2, 2010 |accessdate=July 3, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624132303/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/josh_gross/07/02/lesnar.carwin/index.html |url-status=dead }}</ref> <br/>Jiu-Jitsu: [[Rodrigo Medeiros]]<ref>{{cite web |last=Ozório |first=Carlos |url=http://www.graciemag.com/en/2010/07/comprido-and-his-work-with-brock-“ill-bet-my-job-on-him”/ |title=Comprido and his work with Brock: "I'll bet my job on him!" |work=graciemag.com |date=July 6, 2010 |accessdate=July 6, 2010 |archive-date=ಜನವರಿ 2, 2013 |archive-url=https://archive.is/20130102233606/http://www.graciemag.com/en/2010/07/comprido-and-his-work-with-brock-%E2%80%9Cill-bet-my-job-on-him%E2%80%9D/ |url-status=dead }}</ref> | rank = ''NCAA Division I [[Collegiate wrestling|Wrestler]]'' | years_active = 2007–present | mma_win = 5 | mma_kowin = 2 | mma_subwin = 2 | mma_decwin = 1 | mma_loss = 2 | mma_koloss = 1 | mma_subloss = 1 | mma_decloss = | mma_draw = | mma_nc = | occupation = | university = [[University of Minnesota]] | spouse = [[Sable (wrestler)|Rena Mero]] | students = | club = | school = | url = | boxrec = | sherdog = 17522 | footnotes = | updated = October 14, 2010 }} '''ಬ್ರಾಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲೆಸ್ನರ್''' <ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm1137025/bio |title=Biography for Brock Lesnar|publisher=IMDB.com|accessdate=March 23, 2009}}</ref> ({{IPA-en|ˈlɛznər|pron}}; ಜನನ: ಜುಲೈ 12, 1977) ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಿಶ್ರಿತ-ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು.<ref name="411mania.com">{{cite web |url=http://www.411mania.com/MMA/news/61900/UFC-signs-former-WWE-star-Brock-Lesnar.htm |title=UFC signs former WWE star Brock Lesnar |publisher=411mania.com |accessdate=October 20, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071023065123/http://www.411mania.com/MMA/news/61900/UFC-signs-former-WWE-star-Brock-Lesnar.htm |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಮಾಜಿ ಯುಎಫ್‌ಸಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ 'ಷರ್ಡಾಗ್' ಇವರನ್ನು 'ವಿಶ್ವದ #2 ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್' ಎಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/articles/2/Sherdog-Official-Mixed-Martial-Arts-Rankings-27767 |title=Sherdog Official Mixed Martial Arts Rankings: Heavyweight|accessdate=2010-10-27|publisher=SHERDOG.com|date=2010-10-27}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಒಬ್ಬ ನಿಪುಣ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು. ಇವರು 2000ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎನ್‌ಸಿಎಎ ಹೆವಿವೇಟ್ ಕುಸ್ತಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, 1999ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ಸ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರ ಸ್ಟೀಫನ್ ನೀಲ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="SN">{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/nfl/news/story?id=1830855 |accessdate=October 27, 2008 |title=Grappling with his future |publisher=ESPN}}</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ (ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಇ)ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ 25 ವರ್ಷದ ಲೆಸ್ನರ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೆಸ್ನರ್ '2002ರ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್' ಹಾಗೂ '2003ರ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್' ಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="KOTR">{{cite web |url=http://www.lordsofpain.net/news/2002/articles/1024888184.php |title=WWE King Of The Ring Results 6-23-02 |accessdate=May 9, 2008 |publisher=Lords of Pain |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227044302/http://lordsofpain.net/news/2002/articles/1024888184.php |url-status=dead }}</ref><ref name="RR03">{{cite web |url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/3973952/ |title=Brock Lesnar (spot No. 29) wins the Royal Rumble Match |accessdate=March 22, 2008 |publisher=WWE |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080319105152/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/3973952/ <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = March 19, 2008}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಇಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref name="start NFL" /> ಇವರು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಪಂದ್ಯದ ಗತಿ ಮತ್ತು ದಿಶೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="NFL cut" /> ಲೆಸ್ನರ್, 2005ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆಟದಲ್ಲಿ ಐಡಬ್ಲ್ಯೂಜಿಪಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="OWOW" /> ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೂನ್ 2007ರವರೆಗೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗುರುತಾದ ನಡುಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="NJPW title" /> ಲೆಸ್ನರ್ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜೂನ್ 2007ರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="MMA1">{{cite web |url=http://www.ugo.com/a/elitexc-june2/?cur=page1 |title=Brock Lesnar vs. Min Soo Kim |accessdate=March 22, 2008 |publisher=UGO.com |archive-date=ಮೇ 6, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090506214909/http://www.ugo.com/a/elitexc-june2/?cur=page1 |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ ಇವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ UFCಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 15, 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ ನಿಂದ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಅವಿರೋಧಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟ ಗೆಲ್ಲುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ UFC 100 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರ್ ಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ. 2009ರ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ಉರಿಯೂತದಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಕುಸ್ತಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಲೆಸ್ನರ್, ಇಂಟೆರಿಂ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ನನ್ನು UFC 116ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್, UFC 121ರಲ್ಲಿ ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್, ವೆಬ್ಸ್ಟರ್, ಸೌತ್ ಡಕೋಟದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ನ ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 33–0–0ನೊಂದಿಗೆ ಕುಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="Brock Lesnar interview">{{cite news |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_12_21/ai_112350861/pg_3 |title=Brock Lesnar interview |publisher=Flex |accessdate=April 22, 2007 |first=Jim |last=Schmaltz |year=2004 |archive-date=ಜುಲೈ 19, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090719045551/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_12_21/ai_112350861/pg_3/ |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ತನ್ನ ತರಗತಿಯ 54 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dw-lesnar100709 ಯಾಹೂ! ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ - ಎನಿಗ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಡಿಫೈಸ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2009]</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನಂತರ, ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೂನಿಯರ್ ಹಾಗು ಸೀನಿಯರ್ ತರಗತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರೊಡನೆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಅವರ ಗೆಳೆಯ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್, ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಸಹ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Shelton">{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article174711.ece |title=All about the Benjamin |publisher=The Sun Online |accessdate=April 13, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ 1999ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ 2000ದಲ್ಲಿ, NCAA ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೋಫರ್ಸ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್, ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟದ ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪರವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="SLAM!">{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/lesnar.html |title=Brock Lesnar profile |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 13, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 28, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628201925/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/lesnar.html |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಕಾಲೇಜಿನ ಹವ್ಯಾಸಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ NJCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿ, 1998ರ NJCAA ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ NCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫಾರೆನ್ಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ, ಅಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 106–5ರ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ 2000ರಲ್ಲಿ NCAA ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗುವ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.karmaswrestlingretro.com/lesnar.html |title=Brock Lesnar profile |publisher=Karmas Wrestling Retro |accessdate=April 22, 2007 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 24, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070324044439/http://karmaswrestlingretro.com/lesnar.html |url-status=dead }}</ref> ==ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ===ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಷನ್/ ಮನೋರಂಜನೆ(2002–2004)=== ====ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ (2000–2002)==== ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, 2000ದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ, ಓಹಿಯೋ ವ್ಯಾಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಪಾಠಿ ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ "ದಿ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಸ್ಟ್ರೆಚಿಂಗ್ ಕ್ರೂ" ಎಂಬ ಒಂದು ಟ್ಯಾಗ್ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಬೆಂಜಮಿನ್ ಮೂರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ OVW ಸದರನ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೀಮ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="OVW tag" /> ಇವರು 2001 ಹಾಗು 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸರದಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಕರೆಬರುವ ಮುಂಚೆ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗದ ಹಲವಾರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OWOW">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/brock-lesnar.html|title=Brock Lesnar profile|publisher=Online World of Wrestling|accessdate=April 22, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮಾರ್ಚ್ 18, 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ರಾ'' ಸಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ WWF ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ, ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ X8 ಪ್ರಸಾರವಾದ ನಂತರ ಜನರು ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದು ಅಲ್ ಸ್ನೋ, ಮಾವೆನ್, ಹಾಗು ಸ್ಪೈಕ್ ಡಡ್ಲೆಯನ್ನು ಪಂದ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇಳೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ, ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=Pocket Books |year=2003 |page=106}}</ref> WWF ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ಲೆಸ್ನರ್ ರಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=Pocket Books |year=2003 |page=102}}</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೆಯ್ಮನ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಏಜೆಂಟ್ ಎಂದು ದೃಢಪಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ "ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=22&num=18700 |title=Brock Lesnar |publisher=National Ledger |accessdate=March 21, 2008 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210091703/http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=22&num=18700 |url-status=dead }}</ref> ಬ್ರಾಕ್ ಮೊದಲು ಹಾರ್ಡಿ ಬಾಯ್ಜ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೆಣೆಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು [[ಜೆಫ್ ಹಾರ್ಡಿ|ಜೆಫ್ಫ್ ಹಾರ್ಡಿ]] ಬ್ಯಾಕ್ ಲ್ಯಾಶ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="OWOW" /> ಇವರು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಾಕೌಟ್(ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಏಳಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದು)ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=125}}</ref> ಇದರ ಮರು ರಾತ್ರಿ ''ರಾ'' ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಹಾರ್ಡಿ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಿ, ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=32}}</ref> ನಿರ್ಣಾಯಕದ ಜಡ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೇ ದಿವಸ(ಪ್ರಳಯದ ತರುವಾಯ ದೇವರು ನಡೆಸುವ ಮಹಾವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನ), ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಾರ್ಡಿ ಬೋಯ್ಜ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಾರ ಹೆಯ್ಮನ್ ನನ್ನು ಪಿನ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111">{{cite news|author=PWI Staff|title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts|work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing|year=2007|pages=110–111}}</ref> ====ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ (2007–2009)==== ಜೂನ್ 2002ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ರಾಬ್ ವಾನ್ ಡಾಮ್ ನನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="KOTR" /> ಈ ಜಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಮ್ಮರ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ WWE ಅನ್ದಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟು ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi111" /> ಜುಲೈ 22ರಂದು ಲೆಸ್ನರ್ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್! ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=198–199}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2002ರಲ್ಲಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಹಲ್ಕ್ ಹೋಗನ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕಲಹದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ದಿ ರಾಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಲಹ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=200}}</ref> ಸಮ್ಮರ್ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ದಿ ರಾಕ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111" /> 25 ವರ್ಷದ ಲೆಸ್ನರ್, ಈ ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ, WWE ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.(ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ದಿ ರಾಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 2010ರ ತನಕವೂ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ WWE, ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.).<ref name="pwi111" /> WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ(ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಸ್ಪರ್ಧಿ) ಎರಡೂ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಾ,ದ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಎರಿಕ್ ಬಿಸ್ಚೋಫ್ಫ್, ಲೆಸ್ನರ್ ಅದರ ಮರು ರಾತ್ರಿ ''ರಾ'' ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸಮರ್ಥನೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್ ನ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಸ್ಟಿಫನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೋನ್, ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಒಪ್ಪಂದವು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಬಿಸ್ಚೋಫ್ಫ್ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಾಗಿ ಹೊಸ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನೊಂದಿಗೆ, ವಿವಾದಿತ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಸರಳವಾಗಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=220–222}}</ref> 2002ರ WWEನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್|ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಇದು ಅನ್ಫರ್ಗೀವನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="pwi111" /> ಇದು ಎರಡು ಅನರ್ಹತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಪಟ್ಟದ ಉಳಿವಿಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಅದರ ಮರು ತಿಂಗಳು, ನೋ ಮರ್ಸಿ ಯಲ್ಲಿ, ಇವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಹೆಲ್ ಇನ್ ಏ ಸೆಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನ ಕೈಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರೋಪೇನ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=281}}</ref> ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ತನ್ನ ಎಸೆತವನ್ನು ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದೆಂದು ಹೆಯ್ಮನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೋನ್ ಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೋರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=285}}</ref> ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಹಾಗು ಹೆಯ್ಮನ್ ಸಹ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಪಂದ್ಯವು ಲೆಸ್ನರ್, ಟಾಂಬ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪೈಲ್ ಡ್ರೈವರ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, F-5 ಕುಟಿಲ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111" /> ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಲ್ ಇನ್ ಏ ಸೆಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಆರು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ WWE ಪಟ್ಟವನ್ನು ರೆಬಿಲಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಯ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ಯಾಪ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಡ್ಜ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ(ಖಾಸಗಿ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=111–112}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮುಂದಿನ ವಿರೋಧಿ ದಿ ಬಿಗ್ ಷೋ. ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಯ್ಮನ್ ಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು, ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡದಿರುವಂತೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=290}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಲೆಸ್ನರ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೇ ಪರ್ ವ್ಯೂ ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಷೋಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು WWEನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮೊದಲ ಪಿನ್ ಫಾಲ್ ಸೋಲಾಗುತ್ತದೆ. F-5ನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ 500 ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ಅಂಡರ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಹೆಯ್ಮನ್ ನಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಅಖಾಡದಿಂದ ತೀರ್ಪುಗಾರನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಬಿಗ್ ಷೋ ಅಖಾಡವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನವರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112">{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=112–113}}</ref> ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ನ ನಂತರ, ಹೆಯ್ಮನ್, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮರುಪಂದ್ಯ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಂತೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಷರತ್ತನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=341–342}}</ref> ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿ ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ನಂತರ #29 ಪ್ರವೇಶಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರಂಬಲ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಅನ್ನು ಪಂದ್ಯದಿನ ಹೊರದೂಡುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> [[File:Lesnarbotch.jpg|right|thumb|200px|ಲೆಸ್ನರ್, ರಸಲ್ಮೆನಿಯ XIXನ ಒಂದು ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನು ಕುಲಗೆಡಿಸುವಾಗ ತೀವ್ರತರವಾದ ಆಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.]] ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ಪಂದ್ಯ-ಕದನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಇವರನ್ನು ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಹೆಯ್ಮನ್, ಹಾಗು ಟೀಮ್ ಆಂಗಲ್(ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಹಾಗು ಚಾರ್ಲಿ ಹಾಸ್)ನ ಬೆಂಬಲವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> ಲೆಸ್ನರ್, ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ XIXರ ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂದು ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನೇ ಕುಲಗೆಡಿಸುತ್ತಾರೆ; OVWನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಈ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೆಗೆತದ ಅಂತರವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆದು, ಆಂಗಲ್ ನ ಬದಿ ಹಾಗು ಪಕ್ಕೆಗೂಡಿಗೆ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ಅನ್ನು ಸ್ತಬ್ದಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾದ ವಿಕಾರವಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ತೀವ್ರತರವಾದ ಆಘಾತದಿಂದ ನರಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯದ ನಂತರ, [[ಜಾನ್ ಸೆನಾ|ಜಾನ್ ಸೆನ]], ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಬಹುತೇಕ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕಡೆಯವರೆಗೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ(ಅಖಾಡದ ಆಸರೆಕಂಬಕ್ಕೆ F-5ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವನ ಕಾಲನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದು).<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/j/john-cena.html |title=John Cena profile |publisher=Online World of Wrestling |quote=Brock Lesnar defeated John Cena, then gave Cena an F5 into the ringpost, injuring his knee! |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಇದು ಸೆನ ಬ್ಯಾಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ಯಾಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಬಿಗ್ ಷೋ ರೆಯ್ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋನನ್ನು ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೆಚರ್(ಕೈಮಂಚ)ನಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi112" /> ಈ ಗಾಯವು, ಲೆಸ್ನರ್ ಬಿಗ್ ಷೋನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಲಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಜಡ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೇ ದಿನ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೆಯ್ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋ ಹಾಗು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಕವೆವಾಹನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2003.htm |title=Judgment Day 2003 results |publisher=PWWEW.net |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229054725/http://pwwew.net/ppv/wwf/may/2003.htm |url-status=dead }}</ref> ಒಪ್ಪಂದದ ಕಲಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನು ಸೂಪರ್ ಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಖಾಡವು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030612.html |title=SmackDown! results - June 12, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ವೆಂಜೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ನ ನೋ ಡಿಸ್ಕ್ವಾಲಿಫಿಕೇಶನ್ ಟ್ರಿಪಲ್ ತ್ರೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ತಮಗಿರುವ ಬಿರುದು, ಪಟ್ಟ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪಂದ್ಯವು ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pwi112" /> [[File:Lesnarangle.jpg|left|thumb|200px|ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XIXನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಆಂಗಲ್]] ಸಮ್ಮರ್ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಖಳನಾಯಕನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮರುಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030807.html |title=SmackDown! results - August 7, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಕಣಕಾಲನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಟ್ಯಾಪ್ ಔಟ್ ಮಾಡಿದಾದ ಲೆಸ್ನರ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=113–114}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಆಂಗಲ್ ನಡುವಿನ ಎರಡನೇ ಮರುಪಂದ್ಯ, ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ ನಂತರದ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಲೆಸ್ನರ್ ಆಂಗಲ್ ರನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗು ಇದನ್ನು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್'' ನ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541405 |title=WWE: Inside WWE > title History > WWE championship > 20030918 - Brock Lesnar |publisher=WWE |accessdate=April 21, 2008 |archive-date=ಜುಲೈ 15, 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050715020205/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541405 |url-status=dead }}</ref> ಆಂಗಲ್ ಕೆಲ ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಉಳಿದಿರುವಂತೆ ಕಣಕಾಲು ಬಂಧನವನ್ನು ಸದ್ದಾಗುವಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಅದು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಗಲ್ ನ ನಾಲ್ಕು ಫಾಲ್ ನ್ನು(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವಂತೆ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಕೆಡುವುವುದು) ಗಳಿಸಿದರೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಐದು ಫಾಲ್ ನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಆತನನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030918.html |title=SmackDown! results - September 18, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಹೊಸದಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗಳಿಸಿದ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸವಾಲುಗಾರನೆಂದರೆ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್. ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಟು ಟೀಕೆ ತರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030925.html |title=SmackDown! results - September 25, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ನೋ ಮರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಬೈಕರ್ ಚೈನ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114">{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=114}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ಗೆ ಹೆಯ್ಮನ್ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆದ ನಂತರ, ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಿಗ್ ಷೋ, ಮ್ಯಾಟ್ ಮಾರ್ಗನ್, A-ಟ್ರೈನ್, ಹಾಗು ನಥಾನ್ ಜೋನ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್, ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ನ 10-ಜನರ ಸವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/031030.html |title=SmackDown! results - October 30, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಪಂದ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ, [[ಕ್ರಿಸ್ ಬೆನೈಟ್|ಕ್ರಿಸ್ ಬೆನೋಯಿಟ್]], ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಟ್ಯಾಪ್ ಔಟ್ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114" /> ಲೆಸ್ನರ್, ಬೆನೋಯಿಟ್ ನನ್ನು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಕ್ ಲಾಕ್ ಗೆ ಬೆನೋಯಿಟ್ ಶರಣಾದಾಗ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="ringcollapse">{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/listthis/mostmemorablesdmoments/sdmoments2 |title=Bringin' Down The House |last=McAvennie |first=Mike |date=April 27, 2007 |publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |accessdate=December 8, 2008 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229065935/http://www.wwe.com/inside/listthis/mostmemorablesdmoments/sdmoments2 |url-status=dead }}</ref> ====ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕದನ,ಕಲಹ ಹಾಗು ನಿರ್ಗಮನ (2003–2004)==== ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾದ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ರನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರನ್ನು [[wikt:physique|ಮೈಕಟ್ಟಿಗಾಗಿ]] ಹಾಗು ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಗೆಲುವಿನ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲೆಸ್ನರ್ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅವನೆಡೆಗೆ ಬಿರುನೋಟವನ್ನು ಬೀರುವ ಮೊದಲು ಆತನೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಲಾಘವ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114" /> ಹಾರ್ಡ್ ಕೋರ್ ಹೋಲಿಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಟದ ಕಲಹ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/031211.html |title=SmackDown! results - December 11, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಈ ಘಟನಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಹೋಲಿ; ಲೆಸ್ನರ್ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗು 2002ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಪವರ್ ಬಾಂಬ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹೊಸ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹೋಲಿ, ಎಣಿಕೆಯಂತೆ ಮರಳುಚೀಲ ವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ಮೇಲೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಲಿ ಸೊಂಟದ ಭಾಗದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗದ ಆ ಚಲನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ಹೋಲಿಯ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಾನೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slashwrestling.com/tuesday/021008.html |title=Wrestling news report - October 8, 2002 |publisher=Slash Wrestling |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716084406/http://slashwrestling.com/tuesday/021008.html |url-status=dead }}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು F-5 ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಹೊರದೂಡಲು ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi114" /> ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ನೋ ವೇ ಔಟ್ ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಎಡ್ಡಿ ಗುಯೇರ್ರೆರೋವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಫ್ರಾಗ್ ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್ ನ ನಂತರ ಗುಯೇರ್ರೆರೋ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿ ಪಿನ್ ಮಾಡಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಪಂದ್ಯವು, ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನಡುವೆ ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XX ಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಂತರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಪಂದ್ಯ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=115}}</ref> ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ''ರಾ '''ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸ್ಟೋನ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀವ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ನೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಕಲಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ(ಇವರು ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ನೋ ವೇ ಔಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ).<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/040202.html |title=RAW results - February 2, 2004 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref>''' '' '''''ಲೆಸ್ನರ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ರನ್ನು''' '' '''ರಾನಲ್ಲಿ'' ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ, ಆತನ ಕಾರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ, ಆಸ್ಟಿನ್ ರನ್ನು ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ ಪಂದ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಮಧ್ಯೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/040304.html |title=RAW results - March 4, 2004 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref>'' ''' '''''ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ, ಈ ಪಂದ್ಯವು WWEನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಕಡೆ ಪಂದ್ಯವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದೆಂಬ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. '' ''' '''''ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಪಂದ್ಯವು ರಸಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ, "ನಾ ನಾ, ಹೇ ಹೇ ಗುಡ್ ಬೈ" ಹಾಗು "ನೀವು ಮಾರಾಟಗೊಂಡಿರುವಿರಿ" ಎಂಬ ಜೋರಾದ ಹಾಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಘೋಷಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜನರು ಬಹುತೇಕ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಆಸ್ಟಿನ್ ಬೀಳ್ಕೊಡುವಾಗ ಸ್ಟೋನ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟನ್ನರ್ ನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/tv_reports/31151 |title=WrestleMania XX results |publisher=411mania |accessdate=April 21, 2007}}</ref> '' ''' ===ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ (2005–2006)=== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2005ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್, ಟೋಕಿಯೋ ಡೊಮ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಜುಯುಕಿ ಫುಜಿತ ಹಾಗು ಮಸಹಿರೋ ಚೋನೋ ಸಹ ಇದ್ದರು.<ref name="IWGP title">{{cite web |url=http://www.solie.org/titlehistories/htiwgp.html |title=I.W.G.P. HEAVYWEIGHT TITLE HISTORY |last=Duncan |first=Royal |last2=Will |first2=Gary |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Soli'e Title Histories}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ F-5 ನಂತರ ಮಸಹಿರೋ ಚೋನೋವನ್ನು ಪಿನ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಇವರು ವರ್ಡಿಕ್ಟ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ WWE F-5 ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="OWOW" /> ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, WWE ವಿರುದ್ಧದ ತನ್ನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ಈ ಹೆಸರನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಪಂದ್ಯವು WWE<ref name="OWOW" /> ಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಂತರ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="OWOW" /> ಈ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಸಹ ಒಬ್ಬ.<ref name="IWGP title" /> ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು, WWE, ಲೆಸ್ನರ್ NJPWನೊಂದಿಗೆ ಆಡುವುದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮನಬು ನಕನಿಷಿ ಹಾಗು ಯುಜಿ ನಗತ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇರದ ಎರಡು ಜಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ.<ref name="WWE-legal">{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134350/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (December 25, 2005 - January 20, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref><ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1135582068&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143514/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1135582068&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (December 6, 2005 - December 23, 2005) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಜಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿನ್ಸುಕೆ ನಕಮುರ ವಿರುದ್ಧ ಜನವರಿ 4ರಂದು ತನ್ನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="WWE-legal" /> ಜನವರಿ 13ರಂದು, WWE, ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ನಡೆದ IWPG ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಆಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಕೋರಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ(ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ), ಏಕೆಂದರೆ ಇವನು ಶಿನ್ಸುಕೆ ನಕಮುರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಕೆಬೋನೋ ಹಾಗು ರಿಕಿ ಚೋಶು ವಿರುದ್ಧ ಟ್ಯಾಗ್ ತಂಡದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 19ರಂದು ಸುಮೋ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ, ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಡಿಕ್ಟ್ ನ ನಂತರ ಚೋಶು ಗೆಲುವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="WWE-legal" /><ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134350/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (February 9, 2006 - March 7, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು, ಸುಮೋ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್, ಮಾಜಿ ಸುಮೋ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಅಕೆಬೋನೋ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ, ಲೆಸ್ನರ್ ಇವರಿಗೆ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಹಾಗು ಒಂದು DDT ಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1145025962&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143520/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1145025962&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (March 9, 2006 - April 8, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮೇ 3, 2006ರಲ್ಲಿ ಫುಕುವೋಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಕಪ್ ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಜೈಂಟ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾದಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. 1990ರಲ್ಲಿ ವಡೆರ್ vs. ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಹನ್ಸೆನ್ ನಂತರ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾದಾಡಿದ NJPW ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1147261899&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143527/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1147261899&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (April 10, 2006 - May 5, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಜುಲೈ 15, 2006ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ "ವೀಸಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ" ಇವರು ಪಟ್ಟವನ್ನು ಪುನಃ ಗೆಲ್ಲಲು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಲಾರರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಹೊಸ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಗಾಗಿ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಮೂಲವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹಿರೋಷಿ ತನಹಷಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಲೆಸ್ನರ್ IWGP ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ನ್ನು ಜೂನ್ 2007ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹಾಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="NJPW title">{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1153643478&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134354/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1153643478&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (June 28, 2006 - July 19, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ತರುವಾಯ ಜೂನ್ 29, 2007ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು (IGF ಪ್ರವರ್ತಕ ಅಂಟೋನಿಯೋ ಐನೋಕಿ, ತಾವು ಲೆಸ್ನರ್ ನನ್ನು "ಅರ್ಹ" IWGP ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದೂ ಸೋತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ) TNA ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗಲ್, ಲೆಸ್ನರ್ ನನ್ನು ಕಣಕಾಲು ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ IGF ಹಾಗು TNAಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗೊಂಡ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ <ref name="NJPW title" /> ಜೊತೆಗೆ MMA ಕದನದಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸುವಂತೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/56486/Kurt-Angle-Beats-Brock-Lesnar-In-Japan.htm |title=Kurt Angle Beats Brock Lesnar In Japan |accessdate=July 27, 2007 |date=June 29, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 3, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703051243/http://www.411mania.com/wrestling/news/56486/Kurt-Angle-Beats-Brock-Lesnar-In-Japan.htm |url-status=dead }}</ref> ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿ ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಕಡೆ ಪಂದ್ಯವಾಗಿದೆ. ====ಮೊಕದ್ದಮೆ==== ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಹಿಂದೆ, WWEನೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಸೆಣೆಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಷರತ್ತಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಇದರಂತೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ಸಮರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೂನ್ 2010ರವರೆಗೂ ಆಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೆಸ್ನರ್, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸ್ತಿ ಆಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ್ನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥರಾದ ಕಾರಣ, ಈ ಷರತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/12/929079.html |title=Brock taking WWE to court |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಮೇ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524230140/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/12/929079.html |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ WWE ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, 2004ರ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/24184/WWE-Responds-To-Brock-Lesnars-Lawsuit.htm |title=WWE Responds To Brock Lesnar's Lawsuit |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926233054/http://www.411mania.com/wrestling/news/24184/WWE-Responds-To-Brock-Lesnars-Lawsuit.htm |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 2005ರಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು ತಮ್ಮ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/07/06/1119803.html |title=WWE cuts more while negotiating with Lesnar |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಮೇ 25, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525060422/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/07/06/1119803.html |url-status=dead }}</ref> WWE, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2005ರಲ್ಲಿ, WWEನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್, ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/08/02/1156700.html |title=Brock says no to contract |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 4, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604170238/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/08/02/1156700.html |url-status=dead }}</ref> ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಯು ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/25343/Update-On-The-Brock-Lesnar-Vs.-WWE-Lawsuit.htm |title=Update On The Brock Lesnar Vs. WWE Lawsuit |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030102512/http://www.411mania.com/wrestling/news/25343/Update-On-The-Brock-Lesnar-Vs.-WWE-Lawsuit.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/25835/WWE-Files-Restraining-Order-Against-Brock-Lesnar.htm |title=WWE Files Restraining Order Against Brock Lesnar |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007073257/http://www.411mania.com/wrestling/news/25835/WWE-Files-Restraining-Order-Against-Brock-Lesnar.htm |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ 14, 2006ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡ್ರೋನಿ, ಜನವರಿ 25ರೊಳಗೆ WWE ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಡೆಸದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/36937/WWE-News:-Brock,-Tenta,-Oleg,-More.htm |title=WWE News: Brock, Tenta, Oleg, More |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926233846/http://www.411mania.com/wrestling/news/36937/WWE-News:-Brock,-Tenta,-Oleg,-More.htm |url-status=dead }}</ref> WWE ನಂತರ ವಾಯಿದೆ ಸಹಿತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.prowrestling.com/news.php?id=16880%2Farticles%2Fnews |title=WWE's Lawsuit Against Lesnar Delayed |publisher=Wrestling Observer (via ProWrestling.com) |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928004522/http://www.prowrestling.com/news.php?id=16880%2Farticles%2Fnews |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು, ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲ WWE.comನಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ 12ರಂದು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷವು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು WWE ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/news/archive/lesnarwwesettle |title=Brock Lesnar and WWE settle lawsuit |publisher=WWE.com |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030221151/http://www.wwe.com/inside/news/archive/lesnarwwesettle |url-status=dead }}</ref> ==ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್(2004–2005)== {{Infobox NFLactive |name=Brock Lesnar |currentteam=Free Agent |currentnumber=-- |currentposition=Defensive tackle |birthdate= {{Birth date and age|1977|07|12}} |birthplace=Webster, South Dakota |heightft=6 |heightin=4 |weight=296 |highschool=Webster High School |college=[[University of Minnesota]] |undraftedyear=2004 |pastteams=<nowiki></nowiki> *[[Minnesota Vikings]] (2004)* :<small>*Offseason and/or practice squad member only</small> |status=active |statweek=17 |statseason=2004 |statlabel1=Games played |statvalue1=-- |statlabel2=Tackles |statvalue2=-- |statlabel3=Sacks |statvalue3=-- }} ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XXನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ WWEನಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.<ref name="start NFL">{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/03/16/384461.html |title=Lesnar talks about starting with the NFL |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140218203518/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/03/16/384461.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ WWEನಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್, ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲ WWE.ಕಂ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ನಿವೃತ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. {{Quote|Brock Lesnar has made a personal decision to put his WWE career on hold to prepare to tryout for the National Football League this season. Brock has wrestled his entire professional career in the WWE and we are proud of his accomplishments and wish him the best in his new endeavor.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/news/headlines/1257104 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040417010511/http://www.wwe.com/news/headlines/1257104 |archivedate=April 17, 2004 |title=Brock Lesnar opts to put WWE career on hold |publisher=WWE (via the Internet Archive |accessdate=April 21, 2007}}</ref>}} ಲೆಸ್ನರ್, ಮಿನ್ನೆಸೋಟದ ಬಾನುಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ತಾನು WWEನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅದ್ಭುತ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ತನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಾಗು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೊ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ್ನು ಆಡಲು ಬಯಸಿದ್ದನೆದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ತನಗೆ 40 ವರ್ಷವಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಬಾರದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. NFLನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. {{Quote|This is no load of bull; it's no WWE stunt. I am dead serious about this... I ain't afraid of anything, and I ain't afraid of anybody. I've been an underdog in athletics since I was 5. I got zero college offers for wrestling. Now people say I can't play football, that it's a joke. I say I can. I'm as good an athlete as a lot of guys in the NFL, if not better... I've always had to fight for everything. I wasn't the best technician in amateur wrestling. But I was strong, had great conditioning, and a hard head. Nobody could break me. As long as I have that, I don't give a damn what anybody else thinks.<ref>{{cite web |url=http://www.gambling911.com/Bruce-Lesnar-MMA-060307.html |title=Brock Lesnar Makes Name for Himself in MMA |accessdate=April 4, 2008 |publisher=gambling911.com |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071209045054/http://www.gambling911.com/Bruce-Lesnar-MMA-060307.html |url-status=dead }}</ref>}} ಲೆಸ್ನರ್ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಬ್ಯಾಕ್(ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಟವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟಗಾರ) ಡಮೊನ್ ಹುವರ್ಡ್ ನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಚೀಫ್ಸ್ ಗಳ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="chiefs vs vikings" /> ಹುವರ್ಡ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕೆಲ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="chiefs vs vikings">{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=nfl&id=1853828 |title=Brock Watch: Lesnar gets a sack in scrimmage with Chiefs |date=August 9, 2004 |accessdate=April 4, 2008 |publisher=ESPN}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಲೇಟ್ ಕಟ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಟವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NFL cut" /> NFL ಯುರೋಪ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಪರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಂದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="NFL cut">{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dm-102507lesnar&prov=yhoo&type=lgns |title=White banking on Lesnar's success |date=October 25, 2007 |last=Meltzer |first=Dave |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Yahoo! Sports}}</ref> ==ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು== ===K-1 ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ (2007)=== ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2006ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ K-1 ಹೀರೋ'ಸ್ ನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು MMA ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಗ್ರೆಗ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಹಾಗು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕುಸ್ತಿ ತರಬೇತುದಾರ ಮಾರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗನ್ ರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/fighter/Brock-Lesnar-17522 |title=Brock Lesnar profile |publisher=Sherdog |accessdate=March 21, 2008}}</ref> ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್, K-1 ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=2488&zoneid=3 |title=Brock Lesnar joins K-1 |publisher=MMA Weekly |accessdate=April 26, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070105173423/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=2488&zoneid=3 |archivedate=ಜನವರಿ 5, 2007 |url-status=live }}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಸೆಣೆಸಾಟವನ್ನು K-1 ಡೈನಮೈಟ್!! ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 2, 2007ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.USA ವಿರುದ್ಧ ಕೊರಿಯದ ಚೋಯಿ ಹಾಂಗ್-ಮನ್ ಸೆಣೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=3651&zoneid=13 |title=Gracie & Lesnar at L.A. Coliseum official |publisher=MMA Weekly |accessdate=April 26, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070515020236/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=3651&zoneid=13 |archivedate=ಮೇ 15, 2007 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mmaringreport.com/other-event-news/other-event-news/rumble-in-the-cage-16-at-the-roadhouse-nite-club-3.html |title=Brock Lesnar Good to Go With Hero's |publisher=MMA Ring Report |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210051355/http://www.mmaringreport.com/other-event-news/other-event-news/rumble-in-the-cage-16-at-the-roadhouse-nite-club-3.html |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಚೋಯಿ ಹೊಂಗ್-ಮನ್ ರ ಬದಲಿಗೆ ಮಿನ್ ಸೂ ಕಿಂ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 1 ನಿಮಿಷ 9 ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಮಿನ್ ಸೂ ಕಿಂ ರನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಶರಣಾಗಿಸಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ MMA ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="MMA1" /> ===ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (2008-2016)=== ''UFC 77'' ನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (UFC)ನಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="411mania.com" /> ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2008ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ''UFC 81:ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್'' ಹೆಸರಿನ ಪಂದ್ಯದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="UFC 81">{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/articles/nogueira-becomes-first-to-hold-ufc-pride-belts-11138 |title=Nogueira Becomes First to Hold UFC, PRIDE Belts |author=Mike Sloan |publisher=sherdog.com |date=February 3, 2008 |accessdate=February 3, 2008}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಶೀಘ್ರವೇ ಟೇಕ್ ಡೌನ್ ನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮೀರ್ ನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಅಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಂದು ಟೇಕ್ ಡೌನ್ ನ ಅನುಸರಿಸಿ, ಮೀರ್ ನೀಬಾರ್ ನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ 1:30 ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="UFC 81" /> ಕೈಗಳ ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ,<ref>{{cite web |url=http://www.wweholland.nl/modules/newbb/makepdf.php?type=post&pageid=0&scale=0.66&post_id=340749 |format=PDF |title=Notes from the UFC weigh-ins |work=WWE Holland, Non-WWE Forums: UFC 81 - Spoilers |author=Dave Meltzer |authorlink=Dave Meltzer |date=2008-02-02 |quote=Lesnar's hands are the largest for any combat sports athlete in the history of the state of Nevada. He needed 4XL gloves, and even they were slightly on the small size. The only fighter ever to wear 4XL gloves was South Korean giant Choi Hong-man, who is 7&nbsp;ft 3&nbsp;in and 367 pounds. |accessdate=2009-07-17}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಸೆಣೆಸಲು 4XL ಕೈಗವಸನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ, ಇದು ನೆವಡಾದ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚೋಯಿ ಹೊಂಗ್-ಮನ್ ನ ನಂತರ ಇಂತಹ ಕೈಗವಸನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dm-ufcweighin020108&prov=yhoo&type=lgns |title=Lesnar, Mir ready to go |author=Dave Meltzer |publisher=yahoo.com |date=February 1, 2008 |accessdate=November 4, 2008}}</ref> ''UFC 82'' ರಲ್ಲಿ, UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗು UFC ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ನ ಇಂಡಕ್ಟಿ ಮಾರ್ಕ್ ಕೋಲ್ಮನ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ''UFC 87: ಸೀಕ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯ್'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="UFC">{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news;_ylt=AjqDKujdafUNpjAWv905ZHs9Eo14?slug=dm-ufcbud022808&prov=yhoo&type=lgns |title=UFC lines up blue-chip sponsor |author=Dave Meltzer |publisher=yahoo.com |date=February 28, 2008 |accessdate=February 29, 2008}}</ref> ತರಬೇತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಾದ ಗಾಯದಿಂದ ಕೋಲ್ಮನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು, ಹಾಗು ಇವರ ಬದಲಿಗೆ ಹೀಥ್ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಲಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=6341&zoneid=13 |title=HEATH HERRING TO FACE BROCK LESNAR AT UFC 87 |date=May 24, 2008 |last=Pishna |first=Ken |accessdate=May 27, 2008 |publisher=MMAWeekly |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080623052257/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=6341&zoneid=13 |archivedate=ಜೂನ್ 23, 2008 |url-status=live }}</ref> ಮೊದಲ ಹಂತ ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೇರವಾಗಿ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ ರನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕೆಡುವಿದರು. ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂತೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೆಲೆದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.ufc.com/index.cfm?fa=news.detail&gid=13945 |title=Brock Star – Lesnar Dominates Herring; Florian Decisions Huerta |date=August 10, 2008 |last=Gerbasi |first=Thomas |accessdate=September 2, 2008 |publisher=UFC}}</ref> ನವಂಬರ್ 15ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ UFC 91: ಕೌಚರ್ vs ಲೆಸ್ನರ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ನ ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ ರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://nodq.com/ufc/222389802.shtml |title=Brock Lesnar vs. Randy Couture |date=September 2, 2008 |last=Spade |first=Bobby |accessdate=September 2, 2008 |publisher=NoDQ.com |archive-date=ಜೂನ್ 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627072804/http://nodq.com/ufc/222389802.shtml |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಕೌಚರ್ ನನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಕ್ ಔಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಕೌಚರ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |first=Joe |last=Hall |url=http://www.sherdog.com/news/articles/lesnar-takes-coutures-title-15178 |title=Lesnar Takes Couture's Title |work=Sherdog.com |date=November 16, 2008 |accessdate=February 10, 2009}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2008ರಲ್ಲಿ UFC 92ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ಅಂಟೋನಿಯೋ ರೋಡ್ರಿಗೋ ನೋಗುಯೇರರನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ UFC 98ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಿದರು. ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಮೀರ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು "ನೀನು ''ನನ್ನ'' ಬೆಲ್ಟ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವೆ" ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೀರ್ ನ ಮಂಡಿಗಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ, ಲೆಸ್ನರ್ ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ UFC 98 ಸಂಘಟನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸುದ್ದಿಯು UFC 96ನ ಪ್ರಸಾರದ ವೇಳೆ ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿ UFC ಲೈಟ್-ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ರಷಾದ್ ಇವಾನ್ಸ್ vs. ಲಯೋಟೋ ಮಚಿದ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು."<ref>{{cite web |first=Michael David |last=Smith |url=http://mma.fanhouse.com/2008/12/27/ufc-92-live-blog-antonio-rodrigo-nogueira-vs-frank-mir-round-b/ |title=UFC 92 Live Blog: Antonio Rodrigo Nogueira vs. Frank Mir Round-by-Round Updates |work=MMAFanHouse.com |date=December 27, 2008 |accessdate=February 10, 2009 |archive-date=ಮೇ 12, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512154630/http://mma.fanhouse.com/2008/12/27/ufc-92-live-blog-antonio-rodrigo-nogueira-vs-frank-mir-round-b |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 11, 2009ರಂದು, ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದ್ದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ UFC 100ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಕ್ ಔಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. 2009ರ ಈ ಗೆಲುವು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ವರ್ಷದ ಬೀಟ್ ಡೌನ್ ಗೌರವವನ್ನು ಶೆರ್ಡಾಗ್ ನೀಡಿತು. ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಫಾರ್ರೆಸ್ಟ್ ಗ್ರಿಫ್ಫಿನ್ ರ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಸಿಲ್ವನ ಜೊತೆಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.[http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093] [http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093]. ಪಂದ್ಯಾನಂತರದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತನ್ನನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತಾರೆ. PPVಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಯೋಜಕ ಬಡ್ ಲೈಟ್ ರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆತ "ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು{{' "}} ಆರೋಪಿಸಿ, ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಕೂರ್ಸ್ ಲೈಟ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಆತ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ತಾನು ತನ್ನ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ನುಡಿದದ್ದು ಅಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿ, ಬಡ್ ಲೈಟ್ ನ ಬಾಟಲ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/video/player/mma/UFC/14458660;_ylt=AgbKYQFzkFC4DIBYyL7UqdA5nYcB |title=UFC 100: Lesnar and St-Pierre Post Fight PC |work=Yahoo Sports! |date=July 12, 2009 |accessdate=July 12, 2009 |archive-date=ಮೇ 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503023058/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1335754751 |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪೂರಕ ಆಹಾರ ತಯಾರಕರಾದ ಡೈಮಟೈಜ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಡೈಮಟೈಜ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗು ಎನರ್ಜೈಜ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ನ ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು CD ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://mmawaves.com/2009/06/05/brock-lesnar-training-footage-inside-dymatize-nutrition-products/|title=Brock Lesnar Training Footage Inside Dymatize Nutrition Products|publisher=MMAWaves.com|access-date=2011-01-10|archive-date=2009-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031205836/http://mmawaves.com/2009/06/05/brock-lesnar-training-footage-inside-dymatize-nutrition-products/|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 1, 2009ರಲ್ಲಿ, UFC 104ರ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ vs. ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯದ ವಿಜೇತನು ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ತನ್ನ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗದ ಒಂದು ದಿನ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ UFC ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮರು ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಿತು, ಆಗ ಲೆಸ್ನರ್ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ''UFC 106'' ರಲ್ಲಿ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದರು.<ref>[http://www.sherdog.com/news/news/lesnar-carwin-to-headline-ufc-106-19217 ಲೆಸ್ನರ್ - ಕಾರ್ವಿನ್ ಟು ಹೆಡ್ಲೈನ್ UFC 106]</ref> ====ಅನಾರೋಗ್ಯ==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2009ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ UFC 106ರಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಂತೆ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. UFC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾನ ವೈಟ್, ಬ್ರಾಕ್ ಮೂರು ವಾರಗಳಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು, ಈ ರೀತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು; ಕಾರ್ವಿನ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ UFC 108 ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2010ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://middleeasy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=879:brock-lesnar-cancels-his-ufc-106-fight-with-shane-carwin&catid=35:events&Itemid=1 |title=Brock Lesnar CANCELS his UFC 106 fight with Shane Carwin |accessdate=2010-07-05 |publisher=MIDDLEEASY.com |date=2009-10-26}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ, ಮನಿತೋಬ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಕರಣೆಯಿಂದ "ಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಪಡೆದುದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು, ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅವರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಲೆಸ್ನರ್, ತಾನೊಬ್ಬ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದವನಾಗಿದ್ದು, US ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಮಾದರಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು "ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೈದ್ಯರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗು ನಾನೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತೇನೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.startribune.com/yourvoices/82274582.html |title=Brock Lesnar's next fight: Obamacare and Canadian health care |accessdate=2010-07-05 |publisher=STARTRIBUNE.com |date=2010-01-21 |archive-date=2010-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100124100809/http://www.startribune.com/yourvoices/82274582.html |url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು, ಲೆಸ್ನರ್ ಏಕಕೋಶವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ವಿನ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯ ಆಡಲು ಆತ ಮತ್ತಷ್ಟು ದಿವಸ ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ UFC 108 ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://middleeasy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=938:brock-lesnar-has-the-kissing-disease-out-of-ufc-108&catid=35:events&Itemid=1 |title=Brock Lesnar has the kissing disease, out of UFC 108 |accessdate=2010-07-05 |publisher=MIDDLEEASY.com |date=2009-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ನಡೆದ UFC 105 ಪಂದ್ಯದ ನಂತರದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಡಾನ, "ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿನ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಗುಣವಾಗಿ ಆಡಲು ಹಿಂದಿರುಗಬಹುದೆಂದು" ಹೇಳಿದರು ಹಾಗು ಮಧ್ಯಂತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.sherdog.com/news/news/White-No-Return-in-Sight-for-Ill-Lesnar-20949 |title=White: No Return in Sight for Ill Lesnar |work=sherdog.com |date=November 14, 2009 |accessdate=November 15, 2009 | last = Savage | first = Greg}}</ref> ಏಕಕೊಶವ್ಯಾಧಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ಉರಿಯೂತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಕರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://www.thestar.com/sports/article/726440--lesnar-needs-surgery-ufc-boss-says |title= Lesnar needs surgery, UFC boss says |publisher=torontostar.com |accessdate=2009-11-16 | location=Toronto | first=Cathal | last=Kelly | date=November 16, 2009}}</ref> ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ, ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು, ಕಿಬೊಟ್ಟೆಗೆ ಅಮೇಧ್ಯವು ಒಳನುಗ್ಗಿ ನೋವನ್ನು, ಕೀವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕರುಳಿನ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಲೆಸ್ನರ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಅವರ ರೋಗ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಿತಿ ಮೀರಿ ಏಕಕೋಶವ್ಯಾಧಿಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಶರೀರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಮಟ್ಟದಿಂದ, ವೈದ್ಯರು ಕರುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ನಿಗಾವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dw-white111809 |title= UFC boss faces biggest promotional test|accessdate=2010-07-05 |publisher=SPORTS.YAHOO.com |date=2009-11-18}}</ref> ====ವಾಪಸಾತಿ ==== ಜನವರಿ 2010ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ESPN ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ 2010ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ UFCಗೆ ಮರುಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://mmajunkie.com/news/17623/after-medical-miracle-champ-brock-lesnar-plans-summer-return-to-ufc-action.mma|title=After medical "miracle," champ Brock Lesnar plans summer return to UFC action|accessdate=2010-07-05|publisher=MMAKJUNKIE.com|date=2010-01-20|archiveurl=https://archive.today/20120526231113/http://mmajunkie.com/news/17623/after-medical-miracle-champ-brock-lesnar-plans-summer-return-to-ufc-action.mma|archivedate=2012-05-26|url-status=live}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮೀರ್ ಹಾಗು ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯವು ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು UFC 111ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ UFC ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಯಾರೆಂದು, ಹಾಗು ಬ್ರಾಕ್ ನ ಮುಂದಿನ ಎದುರಾಳಿ ಯಾರೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://mmajunkie.com/news/17624/white-says-lesnar-could-return-for-ufc-114-champ-welcomes-fight-with-stalker-mir.mma |title=White says Lesnar could return for UFC 114; champ welcomes fight with "stalker" Mir |accessdate=2010-07-05 |publisher=MMAJUNKIE.com |date=2010-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100122231736/http://mmajunkie.com/news/17624/white-says-lesnar-could-return-for-ufc-114-champ-welcomes-fight-with-stalker-mir.mma |archivedate=2010-01-22 |url-status=live }}</ref> ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮೀರ್ ರನ್ನು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ KO ಮೂಲಕ ಸೋಲಿಸಿ, ಹೊಸ ಮಧ್ಯಂತರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, ಬ್ರಾಕ್ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು, "ಇದು ಉತ್ತಮ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇವರು ಧರಿಸಿರುವ ಬೆಲ್ಟ್ ಕೇವಲ ಬೆಲ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ನನ್ನ ಬಳಿ ನಿಜವಾದ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಇದೆಯೆಂದು" ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.ufc.com/index.cfm?fa=news.detail&gid=79761 |title=Main Card: Carwin Crushes Mir, Wins Interim Heavy Title|accessdate=2010-07-05 |publisher=UFC.com |date=2010-03-28}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ UFC 116ರಲ್ಲಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಸಮನಾಗಿಸಲು ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/news/Lesnar-Carwin-Targeted-for-July-23507 |title=Lesnar-Carwin Targeted for July|accessdate=2010-07-05 |publisher=SHERDOG.com |date=2010-03-28}}</ref> ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ವಿನ್ ಇವರನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಗುದ್ದಿದಾಗ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಆತನಿಗೇ ಗುದ್ದುವ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರನ್ನು ಗುದ್ದಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆರ್ಮ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಚೋಕ್ ನಿಂದ ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯಮಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮೊದಲ UFC ಸಬ್ಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಇದು ಕಾರ್ವಿನ್ ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಸೋಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ====ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ==== ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು UFC 121 ಸೋಲನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸದ ಅಗ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಅನಹೆಯಿಂ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2010ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmafighting.com/2010/07/09/brock-lesnar-vs-cain-velasquez-signed-for-ufc-121/ |title=Brock Lesnar, Cain Velasquez Agree to Fight at UFC 121 |publisher=MMAFighting.com |date=2010-07-09}}</ref> ಡಾನ ವೈಟ್, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನೇಶನ್ ಮೂಲಕ UFCಯು, UFC 121ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ vs. ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು UFC ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್ ನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಲಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bloodyelbow.com/2010/8/25/1650475/via-sportsnation-chat-w-dana |title=Brock Lesnar, Cain Velasquez UFC Primtime |publisher=MMAFighting.com |date=2010-08-26 |access-date=2011-01-10 |archive-date=2010-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100828104050/http://www.bloodyelbow.com/2010/8/25/1650475/via-sportsnation-chat-w-dana |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2010ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ UFC 121ರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ TKO ಮೂಲಕ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cdn.sherdog.com/news/news/UFC-121-Results-amp-Live-Play-by-Play-27640|title=UFC 121 Results & Live Play-by-Play|accessdate=2010-10-27|publisher=SHERDOG.com|date=2010-10-23|archive-date=2010-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027082058/http://www.cdn.sherdog.com/news/news/UFC-121-Results-amp-Live-Play-by-Play-27640|url-status=dead}}</ref> ====UFCಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ WWEಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳು ==== UFC 121ರಲ್ಲಿ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಆಕ್ಟಗನ್ ನಿಂದ ತನ್ನ ನಿರ್ಗಮನದ ವೇಳೆ WWEನ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಲವೇಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲವೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2011ರ WWE ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ XXVIIಗಾಗಿ WWE ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಕಾಲವೇ ವಿರುದ್ಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. UFC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾನ ವೈಟ್, ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ WWE ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತಾವು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳಿಗೂ ತೆರೆಯೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://mmaweekly.com/ufc-president-dana-white-says-brock-lesnar-not-going-to-wwe-for-wrestlemania |title=UFC President Dana White Says Brock Lesnar Not Going To WWE For Wrestlemania |publisher=MMAWeekly.com |date=2010-12-29}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಲೆಸ್ನರ್ ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಒಂದು ತೋಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="Brock Lesnar interview" /> ಜನವರಿ 2001ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ತೆಯಾದ ವಸ್ತುವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ನಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು "ವಿಟಮಿನ್ ಮಾದರಿಯ ವಸ್ತುವೆಂದು" ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.thesmokinggun.com/mugshots/celebrity/sports/brock-lesnar|title=Brock Lesnar arrested in January 2001 |publisher=The Smoking Gun |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ-ಗೆಳತಿ, ನಿಕೋಲ್ ಳಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2002ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮ್ಯಾ ಲಿನನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/nfl/news/story?id=1830855 |title=Grappling with his future |publisher=ESPN |accessdate=May 7, 2007}}</ref> ಅವರು ರೇನ "ಸ್ಯಾಬಲ್" ಮೆರೋಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಆರಂಭಿಸಲು 2003ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲ್ ಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈಕೆ ಆಗಷ್ಟೇ ಮಾರ್ಕ್ ಮೆರೋನಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಮೆರೋ 2004ರಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು 2005ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಿ ಮೇ 6, 2006ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lovetripper.com/newswire/61153-sable.html |title=Sable and Brock Lesnar's Wedding |publisher=Love Tripper |accessdate=May 7, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724013504/http://www.lovetripper.com/newswire/61153-sable.html |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮೆರೋಳ ಎಂಬ ಮಗುವಿಗೆ ಮಲತಂದೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಮೆರೋ ಹಾಗು ಆಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಪತಿ ವಾಯ್ನೆ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ ಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮರಿಯಾ ಎಂಬ ಮಲಮಗಳು.<ref>{{cite web |url=http://prowrestling.about.com/od/wrestlerprofiles/p/sableprofile.htm |title=Sable |last=Cohen |first=Eric |accessdate=March 21, 2008 |publisher=About.com |archive-date=ಜುಲೈ 7, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075547/http://prowrestling.about.com/od/wrestlerprofiles/p/sableprofile.htm |url-status=dead }}</ref> ದಂಪತಿಗೆ, ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕ್ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://heymanhustle.craveonline.com/blogs/21006-brock-lesnar-craves-ultimate-vengeance|title=Brock Lesnar Craves Ultimate Vengeance|accessdate=2009-07-13|publisher=CRAVEONLINE|date=2009-07-10|archive-date=2009-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090713013251/http://heymanhustle.craveonline.com/blogs/21006-brock-lesnar-craves-ultimate-vengeance|url-status=dead}}</ref> ದಂಪತಿ ಜುಲೈ 2010ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.sportingnews.com/blog/The_Rumble/entry/view/57377/lesnar_talks_mir,_july_return_to_ufc|title= Lesnar Talks Mir, July Return to UFC|accessdate= 2010-02-|publisher= SportingNews.com|date= 2010-02-26|archive-date= 2010-05-29|archive-url= https://web.archive.org/web/20100529031830/http://www.sportingnews.com/blog/The_Rumble/entry/view/57377/lesnar_talks_mir,_july_return_to_ufc|url-status= dead}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಹಲವಾರು ಟ್ಯಾಟೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಬೆನ್ನಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮಾದರಿಯ ತಲೆಬುರುಡೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಗು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕತ್ತಿಯ ಹಚ್ಚೆ.<ref name="city pages" /> ಲೆಸ್ನರ್ ''WWE ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ''ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್'' ಎಂಬುದು, ಮಾಜಿ WWE ನಿರೂಪಕ ಟ್ಯಾಜ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ, "ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wrestling101.com/101/article/USProfiles/114/ |title=Brock Lesnar profile |publisher=Wrestling 101 |quote=The champion is now meaner and stronger than ever, and no matter who is on the other side of the ring, they better be careful, because in the words of Tazz... "Here comes the Pain." |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722190545/http://www.wrestling101.com/101/article/USProfiles/114/ |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂಗಳಲ್ಲಿ'' WWE ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ಸಹ ಸೇರಿದೆ.''ಷಟ್ ಯುವರ್ ಮೌತ್'', ''WWE ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XIX'', ''WWE ಕ್ರಷ್ ಹವರ್'', ''ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 06'', ''UFC 2009 ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್'', ''UFC ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ 2010'', ಹಾಗು ''ರೆಸಲ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ'' ನ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 2.<ref>{{cite web |url=http://ps2.ign.com/articles/376/376647p1.html |title=SmackDown Countdown: Brock Lesnar |publisher=IGN |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 4, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604125848/http://ps2.ign.com/articles/376/376647p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gamewinners.com/gamecube/WWECrushHour.htm |title=WWE Crush Hour cheats |publisher=Game Winners |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಮೇ 24, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070524004426/http://www.gamewinners.com/gamecube/WWECrushHour.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gamesradar.com/pc/madden-nfl-06/cheats-guides-faqs/g-2005120715584427496337 |title=Madden NFL 06 cheats |publisher=GamesRadar |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616051713/http://www.gamesradar.com/pc/madden-nfl-06/cheats-guides-faqs/g-2005120715584427496337 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ncsxshop.com/cgi-bin/shop/SLPM-66401.html |title=Wrestle Kingdom |publisher=National Console Support |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928161217/http://www.ncsxshop.com/cgi-bin/shop/SLPM-66401.html |url-status=dead }}</ref> UFC ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ 2010ರ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗು UFC ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಖಪುಟದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿದರು. ಲೆಸ್ನರ್ ''ಫೆಲ್ಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್'' ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.getbig.com/magazine/flex/flex0402.htm |title=Flex Magazine summary (February 2004) |publisher=GetBig.com |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನ ''ಸಿಟಿ ಪೇಜಸ್'' ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="city pages">{{cite web |url=http://www.citypages.com/February 6, 2008/news/the-real-brock-lesnar/ |title=The Real Brock Lesnar |last=Snyder |first=Matt |publisher=City Pages |access-date=ಜನವರಿ 10, 2011 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618070345/http://www.citypages.com/February |url-status=dead }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ, ''ಮಸಲ್ &amp; ಫಿಟ್ನೆಸ್ಸ್'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.muscleandfitness.com/newsstand/55 |title=On Newsstands Now |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Muscle and Fitness online}}</ref> WWE ಹೋಂ ವಿಡಿಯೋ 2003ರಲ್ಲಿ ''ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್: ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್'' ಎಂಬ DVDಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. DVDಯು 2003ರವರೆಗಿನ ಲೆಸ್ನರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ "ಡೆತ್ ಕ್ಲಚ್" ಎಂಬ MMA ಎಂಬ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮದ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mmaoverload.com/death-clutch.html |title=MMA ಕ್ಲೊಥಿಂಗ್ UFC HW ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ |access-date=2011-01-10 |archive-date=2011-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110111070544/http://www.mmaoverload.com/death-clutch.html |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಅದನ್ನು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂದು ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: {{cquote|It’s very basic for me. When I go home, I don’t buy into any of the b.s. Like I said, it’s pretty basic: Train, sleep, family, fight. It’s my life. I like it. I’ve been in front of the cameras for 10, 12 years. I was a star at the [[University of Minnesota]]. I went on to [[World Wrestling Entertainment]]. Wannabe [[NFL]] player. And here I am, the UFC heavyweight champion. I just don’t put myself out there to the fans and prostitute my private life to everybody. In today’s day and age, with the Internet and cameras and [[cell phones]], I just like being [[old school]] and living in the [[woods]] and living my life. I came from nothing and at any moment, you can go back to having nothing.<ref>{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=ki-lesnar102210|title=Lesnar separates public from private|author=Kevin Iole}}</ref>}} ==ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ == {{MMArecordbox |wins=5 |losses=2 |ko-wins=2 |ko-losses=1 |sub-wins=2 |sub-losses=1 |dec-wins=1 |dec-losses=0 |nc=0 }} {| class="wikitable sortable" border="1" style="font-size:85%;text-align:left;width:100%" |- ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|ಫಲಿತಾಂಶ ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|ದಾಖಲೆ ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಎದುರಾಳಿ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ವಿಧಾನ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸ್ಥಿತಿ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ದಿನಾಂಕ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸುತ್ತು''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸಮಯ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸ್ಥಳ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು''' |- | {{no2}}ಸೋಲು | align="center"|5-2 | {{flagicon|USA}} ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ | TKO(ಹೊಡೆತಗಳು) | UFC 121: ಲೆಸ್ನರ್ vs. ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ | {{dts|link=off|2010|October|23}} | align="center"|1 | align="center"|4:12 | {{flagicon|USA}} ಅನಹೆಯಿಂ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ | <small>ಸೋಲು UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|5–1 | {{flagicon|USA}} ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ಆರ್ಮ್ ಟ್ರೈಆಂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್) | UFC 116: ಲೆಸ್ನರ್ vs. ಕಾರ್ವಿನ್ | {{dts|link=off|2010|July|3}} | align="center"|2 | align="center"|2:19 | align="left"|{{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಸುರಕ್ಷಿತUFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್. </small><small>ರಾತ್ರಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ </small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|4–1 | {{flagicon|USA}} ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ | TKO (ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದಾಟ) | UFC 100 | {{dts|link=off|2009|July|11}} | align="center"|2 | align="center"|1:48 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಸುರಕ್ಷಿತUFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|3–1 | {{flagicon|USA}} ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ | TKO (ಹೊಡೆತಗಳು) | UFC 91: ಕೌಚರ್ vs. ಲೆಸ್ನರ್ | {{dts|link=off|2008|November|15}} | align="center"|2 | align="center"|3:07 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಗೆಲುವು UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್.</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|2–1 | {{flagicon|USA}} ಹೀತ್ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ | ನಿರ್ಧಾರ(ಸರ್ವಾನುಮತ) | UFC 87: ಸೀಕ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯ್ | {{dts|link=off|2008|August|9}} | align="center"|3 | align="center"|5:00 | {{flagicon|USA}} ಮಿನ್ನೆಯಾಪೋಲಿಸ್, ಮಿನ್ನೆಸೋಟ | |- | {{no2}}ಸೋಲು | align="center"|1–1 | {{flagicon|USA}} ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ನೀಬಾರ್) | UFC 81: ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ | {{dts|link=off|2008|February|2}} | align="center"|1 | align="center"|1:30 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>UFC ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ </small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|1-0 | {{flagicon|South Korea}} ಮಿನ್-ಸೂ ಕಿಂ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ(ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದಾಟ) | ಡೈನಾಮೈಟ್!! USA | {{dts|link=off|2007|June|2}} | align="center"|1 | align="center"|1:09 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ | <small>MMA ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ </small> |} ==ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ == *'''ಕೊನೆಗಳಿಗೆಯ ಚಲನೆಗಳು''' * **''ಬ್ರಾಕ್ ಲಾಕ್'' (ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಕ್ರಾಬ್ – WWE ಅಥವಾ ಬದಿಯಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ತಬ್ಬಿಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ – OVW)<ref name="OWOW" /> **''F-5'' <ref name="OWOW" /> (WWE) / ''ವರ್ಡಿಕ್ಟ್'' <ref name="OWOW" /> (NJPW) **ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್<ref name="OWOW" /> – OVW *'''ಪ್ರಸಿಖ್ಯಾತ ಪಟ್ಟುಗಳು''' * **ಬ್ಯಾಕ್ ಬ್ರೇಕರ್<ref name="OWOW" /> **ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪವರ್ ಬಾಂಬ್<ref name="OWOW" /> **ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಮುರಿತ **ಎದುರಾಳಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದು <ref name="OWOW" /> **ಬಹು ಸಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ***ನಿಧಾನವಾದ ವಿಳಂಬಿತ ಎರಡು ಕಾಲಿನ ಬಂಧನ ***ಜರ್ಮನ್‌ ***ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಬೆನ್ನು ಭಾಗದಿಂದ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವುದು ***ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಗುದ್ದುವುದು<ref name="OWOW" /> ***ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒದೆತ ***ಸೂಪರ್<ref name="OWOW" /> **ಹಲವು ಟರ್ನ್ ಬಕಲ್ ತಿವಿತಗಳು<ref name="OWOW" /> **ತೋಳುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ,ತಿರುಚಿ ಬಿಸಾಡುವುದು<ref name="OWOW" /> **ನಿಂತಿರುವ ಅಥವಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುವ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಸ್ಕೂಪ್ ಪವರ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ **ಸ್ಪೈನ್ ಬಸ್ಟರ್ *'''ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು''' **ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ **ವಿನ್ಸಿ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೊನ್ *'''ಉಪನಾಮಗಳು''' **"ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್"<ref name="OWOW" /> *'''ಪ್ರವೇಶ ನೀತಿ-ಸಂಗತಿಗಳು''' ** ಜಿಮ್ ಜಾನ್ಸ್ಟನ್ ರ "ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್"(WWE) **ಮಾಟ್ಲೆ ಕ್ರುಯೇ ಅವರ '''"ಶೌಟ್ ಅಟ್ ದಿ ಡೆವಿಲ್''' "(UFC) **ಮೆಟಾಲಿಕ ಅವರ '''"ಎಂಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಮ್ಯಾನ್"''' (UFC) ==ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳು ಹಾಗು ಸಾಧನೆಗಳು == ===ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ === *'''ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ''' **ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್(1999, 2000) **ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ (2000)ದಲ್ಲಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ #'''1''' ಪಟ್ಟ *'''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್''' **NCAA ಡಿವಿಷನ್ I ಉಪಾಂತ್ಯ ವಿಜಯಿ (1999) **NCAA ಡಿವಿಷನ್ I ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್(2000) *'''ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೈಸನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ''' **ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್(1997–1999)<ref name="bison tournament">{{cite web |url=https://admin.xosn.com/ViewArticle.dbml?SPSID=19756&SPID=701&DB_OEM_ID=2400&ATCLID=87983 |title=Bison Open Champions - H eavyweight |date=November 15, 2007 |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Bison Wrestling |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925074317/https://admin.xosn.com/ViewArticle.dbml?SPSID=19756&SPID=701&DB_OEM_ID=2400&ATCLID=87983 |url-status=dead }}</ref> *'''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ''' **NJCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ (1997, 1998) **ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್(1998) ===ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು=== *'''ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ''' **UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ) **ರಾತ್ರಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ಒಂದು ಬಾರಿ) *'''ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ನ್ಯೂಸ್ಲೆಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್''' **ಬೆಸ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ರಾ (2008, 2009) **MMA ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅಮೂಲ್ಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2008, 2009) *''' ಶೆರ್ಡಾಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ''' ** ವರ್ಷದ ಬೀಟ್ ಡೌನ್(2009)<ref>http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093</ref> *''' ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವ MMA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ''' **ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2009)<ref>{{Cite web |url=http://www.fightersonlymagazine.co.uk/news/viewarticle.php?id=3695 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-10 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725054254/http://www.fightersonlymagazine.co.uk/news/viewarticle.php?id=3695 |url-status=dead }}</ref> ===ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿ === [[File:Brock Lesnar - WWE Champion.jpg|thumb|150px|WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್]] *'''ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ''' **IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ)<ref name="IWGP title" /> *'''ಐನೋಕಿ ಜೆನೋಮ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ''' **IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ) *'''ಓಹಿಯೋ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌''' **OVW ಸದರನ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೀಮ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಮೂರು ಬಾರಿ) – ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ರೊಂದಿಗೆ<ref name="OVW tag">{{cite web |url=http://www.solie.org/titlehistories/ovsttnwa.html |title=NWA Ohio Valley Wrestling Southern Tag Team Title History |last=Westcott |first=Brian |last2=Dupree |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Solie's Title Histories}}</ref> *'''ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಇಲ್ಲೆಸ್ಟ್ರೆಟಡ್''' **PWI ಫ್ಯೂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Feud of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ವರ್ಷದ ಪಂದ್ಯ (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 60 ನಿಮಿಷದ ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಪಂದ್ಯ</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Match of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ಹೆಚ್ಚು ಪಳಗಿದ ಸುಧಾರಿತ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ (2003)<ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=86&jahrzehnt=200 |title=PWI Most Improved Wrestler of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ವರ್ಷದ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2005)<ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Wrestler of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **2003ರಲ್ಲಿ PWI 500ರ, 500 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ PWI ಅವರಿಗೆ #'''1''' ಪಟ್ಟ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50003.htm |title=Pro Wrestling Illustrated Top 500 - 2003 |accessdate=May 4, 2008 |publisher=Wrestling Information Archive |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415151626/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50003.htm |url-status=dead }}</ref> *'''ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ''' **WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (3 ಬಾರಿ)¹<ref name="WWE champ">{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/|title=History Of The WWE Championship |accessdate=March 22, 2008 |publisher=WWE}}</ref> **ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ (2002)<ref name="KOTR" /> **ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ (2003)<ref name="RR03" /> *'''ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ನ್ಯೂಸ್ಲೆಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ''' **ಉತ್ತಮ ಕಾದಾಟಗಾರ (2003)<ref>{{cite web|url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=11 |title=Observer: Bruiser Brody Memorial Award (Best Brawler)|accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de|language=German}}</ref> **ಉತ್ತಮ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಕುಟಿಲತಂತ್ರಿ (2002) <small>F-5</small> **ವರ್ಷದ ಫ್ಯೂಡ್(ಪಂದ್ಯ ಕಾದಾಟ-ಕದನ) (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=5 |title=Observer: Best Feud Of The Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪಳಗಿದ ಸುಧಾರಿತ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2002, 2003)<ref name="WON improved">{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=7 |title=Observer: Most Improved Wrestler |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> <small>¹ಲೆಸ್ನರ್ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟ ಗಳಿಸಿದರು. </small> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಪ್ರಸಕ್ತ UFC ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Brock Lesnar}} *[http://www.deathclutch.com/ ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಡೆತ್ ಕ್ಲಚ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ] *[http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/brock-lesnar.html ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ] *[http://www.sherdog.com/fighter/Brock-Lesnar-17522 ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಸ್ಟಾಟ್ಸ್] *[http://www.ufc.com/fighter/Brock_Lesnar UFC ಪ್ರೊಫೈಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815045443/http://www.ufc.com/fighter/Brock_Lesnar |date=2010-08-15 }} *[http://www.wrestlinghalloffame.org/wrestlers.php?wrestler=2477 ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಅಮೆಚೂರ್) ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090703152734/http://www.wrestlinghalloffame.org/wrestlers.php?wrestler=2477 |date=2009-07-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೭ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ ರಕ್ಷಕ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರೀಡಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಹೆವಿವೇಟ್ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಡೇ ಕಂಟ್ರಿ, ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 0vaf4ihz1qus0dljwazbnzqici958uy 1372246 1372245 2026-04-27T18:40:46Z ~2026-25688-83 99199 1372246 wikitext text/x-wiki {{Infobox martial artist | name = Brock Lesnar | image = Brock Lesnar At SummerSlam 2023 (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = Brock Edward Lesnar | birth_date = {{Birth date and age|1977|07|12}}<ref name="SLAM!" /> | birth_place = [[Webster, South Dakota]], United States<ref name="SLAM!" /> | death_date = | death_place = | death_cause = | other_names = The Next Big Thing | residence = [[Alexandria, Minnesota]] | nationality = {{flagicon|United States}} [[People of the United States|American]]<ref name="SLAM!" /> | height = {{height|ft=6|in=3}}<ref name="ufc">[http://www.ufc.com/BrockLesnar Profile on UFC.com] April 14, 2009.</ref> | weight = {{convert|265|lb|kg st|abbr=on}} | weight_class = [[Heavyweight (MMA)|Heavyweight]] | reach = {{convert|78.0|in|cm|abbr=on}}<ref>{{cite web |last=Caplan |first=Sam |url=http://fiveouncesofpain.com/2008/11/16/the-brock-lesnar-era-is-upon-us/ |title=The Brock Lesnar Era is Upon Us |work=FiveOuncesOfPain.com |date=November 16, 2008 |accessdate=February 17, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722003210/http://fiveouncesofpain.com/2008/11/16/the-brock-lesnar-era-is-upon-us/ |url-status=dead }}</ref> | style = [[Freestyle Wrestling]] | stance = Orthodox | fighting_out_of = [[Alexandria, Minnesota]] | team = DeathClutch / CSW training center | trainer = Head Trainer: Marty Morgan<ref>{{cite web |last=Wetzel |first=Dan |url=https://sports.yahoo.com/mma/news;_ylt=ArGvbAykYTgiXrh_Sj9_BFE9Eo14?slug=dw-lesnar100709&prov=yhoo&type=lgns |title=Enigmatic Lesnar defies definition |work=sports.yahoo.com |date=October 8, 2009 |accessdate=October 8, 2009}}</ref> <br/>Striking Coach: [[Erik Paulson]]<ref>{{cite news |url=http://chicagosmma.com/2010/10/erik-paulson-brock-lesnar-will-be-150-ready-for-cain-velasquez/ |title=ERIK PAULSON: BROCK LESNAR WILL BE 150% READY FOR CAIN VELASQUEZ |work=ChicagosMMA.com |date=October 10, 2010 |accessdate=October 14, 2010}}</ref> <br/> Boxing: Peter Welch<ref>{{cite news |last=Gross |first=Josh |url=http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/josh_gross/07/02/lesnar.carwin/index.html |title=No bout bigger than Lesnar-Carwin |work=sportsillustrated.cnn.com |date=July 2, 2010 |accessdate=July 3, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624132303/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/josh_gross/07/02/lesnar.carwin/index.html |url-status=dead }}</ref> <br/>Jiu-Jitsu: [[Rodrigo Medeiros]]<ref>{{cite web |last=Ozório |first=Carlos |url=http://www.graciemag.com/en/2010/07/comprido-and-his-work-with-brock-“ill-bet-my-job-on-him”/ |title=Comprido and his work with Brock: "I'll bet my job on him!" |work=graciemag.com |date=July 6, 2010 |accessdate=July 6, 2010 |archive-date=ಜನವರಿ 2, 2013 |archive-url=https://archive.is/20130102233606/http://www.graciemag.com/en/2010/07/comprido-and-his-work-with-brock-%E2%80%9Cill-bet-my-job-on-him%E2%80%9D/ |url-status=dead }}</ref> | rank = ''NCAA Division I [[Collegiate wrestling|Wrestler]]'' | years_active = 2007–2016 | mma_win = 5 | mma_kowin = 2 | mma_subwin = 2 | mma_decwin = 1 | mma_loss = 2 | mma_koloss = 1 | mma_subloss = 1 | mma_decloss = | mma_draw = | mma_nc = | occupation = | university = [[University of Minnesota]] | spouse = [[Sable (wrestler)|Rena Mero]] | students = | club = | school = | url = | boxrec = | sherdog = 17522 | footnotes = | updated = October 14, 2010 }} '''ಬ್ರಾಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲೆಸ್ನರ್''' <ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm1137025/bio |title=Biography for Brock Lesnar|publisher=IMDB.com|accessdate=March 23, 2009}}</ref> ({{IPA-en|ˈlɛznər|pron}}; ಜನನ: ಜುಲೈ 12, 1977) ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಿಶ್ರಿತ-ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು.<ref name="411mania.com">{{cite web |url=http://www.411mania.com/MMA/news/61900/UFC-signs-former-WWE-star-Brock-Lesnar.htm |title=UFC signs former WWE star Brock Lesnar |publisher=411mania.com |accessdate=October 20, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071023065123/http://www.411mania.com/MMA/news/61900/UFC-signs-former-WWE-star-Brock-Lesnar.htm |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಮಾಜಿ ಯುಎಫ್‌ಸಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ 'ಷರ್ಡಾಗ್' ಇವರನ್ನು 'ವಿಶ್ವದ #2 ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್' ಎಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/articles/2/Sherdog-Official-Mixed-Martial-Arts-Rankings-27767 |title=Sherdog Official Mixed Martial Arts Rankings: Heavyweight|accessdate=2010-10-27|publisher=SHERDOG.com|date=2010-10-27}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಒಬ್ಬ ನಿಪುಣ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು. ಇವರು 2000ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎನ್‌ಸಿಎಎ ಹೆವಿವೇಟ್ ಕುಸ್ತಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, 1999ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ಸ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರ ಸ್ಟೀಫನ್ ನೀಲ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="SN">{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/nfl/news/story?id=1830855 |accessdate=October 27, 2008 |title=Grappling with his future |publisher=ESPN}}</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ (ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಇ)ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತರಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ 25 ವರ್ಷದ ಲೆಸ್ನರ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೆಸ್ನರ್ '2002ರ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್' ಹಾಗೂ '2003ರ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್' ಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="KOTR">{{cite web |url=http://www.lordsofpain.net/news/2002/articles/1024888184.php |title=WWE King Of The Ring Results 6-23-02 |accessdate=May 9, 2008 |publisher=Lords of Pain |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227044302/http://lordsofpain.net/news/2002/articles/1024888184.php |url-status=dead }}</ref><ref name="RR03">{{cite web |url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/3973952/ |title=Brock Lesnar (spot No. 29) wins the Royal Rumble Match |accessdate=March 22, 2008 |publisher=WWE |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080319105152/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/3973952/ <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = March 19, 2008}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಇಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref name="start NFL" /> ಇವರು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಪಂದ್ಯದ ಗತಿ ಮತ್ತು ದಿಶೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="NFL cut" /> ಲೆಸ್ನರ್, 2005ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆಟದಲ್ಲಿ ಐಡಬ್ಲ್ಯೂಜಿಪಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="OWOW" /> ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೂನ್ 2007ರವರೆಗೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗುರುತಾದ ನಡುಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="NJPW title" /> ಲೆಸ್ನರ್ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜೂನ್ 2007ರ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="MMA1">{{cite web |url=http://www.ugo.com/a/elitexc-june2/?cur=page1 |title=Brock Lesnar vs. Min Soo Kim |accessdate=March 22, 2008 |publisher=UGO.com |archive-date=ಮೇ 6, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090506214909/http://www.ugo.com/a/elitexc-june2/?cur=page1 |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ ಇವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ UFCಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 15, 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ ನಿಂದ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಅವಿರೋಧಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟ ಗೆಲ್ಲುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ UFC 100 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರ್ ಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ. 2009ರ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ಉರಿಯೂತದಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಕುಸ್ತಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಲೆಸ್ನರ್, ಇಂಟೆರಿಂ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ನನ್ನು UFC 116ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್, UFC 121ರಲ್ಲಿ ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್, ವೆಬ್ಸ್ಟರ್, ಸೌತ್ ಡಕೋಟದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ನ ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 33–0–0ನೊಂದಿಗೆ ಕುಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="Brock Lesnar interview">{{cite news |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_12_21/ai_112350861/pg_3 |title=Brock Lesnar interview |publisher=Flex |accessdate=April 22, 2007 |first=Jim |last=Schmaltz |year=2004 |archive-date=ಜುಲೈ 19, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090719045551/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0KFY/is_12_21/ai_112350861/pg_3/ |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ತನ್ನ ತರಗತಿಯ 54 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dw-lesnar100709 ಯಾಹೂ! ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ - ಎನಿಗ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಡಿಫೈಸ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2009]</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನಂತರ, ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೂನಿಯರ್ ಹಾಗು ಸೀನಿಯರ್ ತರಗತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರೊಡನೆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಅವರ ಗೆಳೆಯ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್, ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಸಹ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Shelton">{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article174711.ece |title=All about the Benjamin |publisher=The Sun Online |accessdate=April 13, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ 1999ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ 2000ದಲ್ಲಿ, NCAA ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೋಫರ್ಸ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್, ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟದ ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪರವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="SLAM!">{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/lesnar.html |title=Brock Lesnar profile |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 13, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 28, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628201925/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/lesnar.html |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಕಾಲೇಜಿನ ಹವ್ಯಾಸಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ NJCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿ, 1998ರ NJCAA ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ NCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫಾರೆನ್ಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ, ಅಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 106–5ರ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ 2000ರಲ್ಲಿ NCAA ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗುವ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.karmaswrestlingretro.com/lesnar.html |title=Brock Lesnar profile |publisher=Karmas Wrestling Retro |accessdate=April 22, 2007 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 24, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070324044439/http://karmaswrestlingretro.com/lesnar.html |url-status=dead }}</ref> ==ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ===ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಷನ್/ ಮನೋರಂಜನೆ(2002–2004)=== ====ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ (2000–2002)==== ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, 2000ದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ, ಓಹಿಯೋ ವ್ಯಾಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಪಾಠಿ ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ "ದಿ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಸ್ಟ್ರೆಚಿಂಗ್ ಕ್ರೂ" ಎಂಬ ಒಂದು ಟ್ಯಾಗ್ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಬೆಂಜಮಿನ್ ಮೂರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ OVW ಸದರನ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೀಮ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="OVW tag" /> ಇವರು 2001 ಹಾಗು 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸರದಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಕರೆಬರುವ ಮುಂಚೆ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗದ ಹಲವಾರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OWOW">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/brock-lesnar.html|title=Brock Lesnar profile|publisher=Online World of Wrestling|accessdate=April 22, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮಾರ್ಚ್ 18, 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ರಾ'' ಸಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ WWF ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ, ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ X8 ಪ್ರಸಾರವಾದ ನಂತರ ಜನರು ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದು ಅಲ್ ಸ್ನೋ, ಮಾವೆನ್, ಹಾಗು ಸ್ಪೈಕ್ ಡಡ್ಲೆಯನ್ನು ಪಂದ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇಳೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ, ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=Pocket Books |year=2003 |page=106}}</ref> WWF ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ಲೆಸ್ನರ್ ರಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=Pocket Books |year=2003 |page=102}}</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೆಯ್ಮನ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಏಜೆಂಟ್ ಎಂದು ದೃಢಪಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ "ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=22&num=18700 |title=Brock Lesnar |publisher=National Ledger |accessdate=March 21, 2008 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210091703/http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=22&num=18700 |url-status=dead }}</ref> ಬ್ರಾಕ್ ಮೊದಲು ಹಾರ್ಡಿ ಬಾಯ್ಜ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೆಣೆಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು [[ಜೆಫ್ ಹಾರ್ಡಿ|ಜೆಫ್ಫ್ ಹಾರ್ಡಿ]] ಬ್ಯಾಕ್ ಲ್ಯಾಶ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="OWOW" /> ಇವರು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಾಕೌಟ್(ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಏಳಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದು)ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=125}}</ref> ಇದರ ಮರು ರಾತ್ರಿ ''ರಾ'' ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಹಾರ್ಡಿ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಿ, ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=32}}</ref> ನಿರ್ಣಾಯಕದ ಜಡ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೇ ದಿವಸ(ಪ್ರಳಯದ ತರುವಾಯ ದೇವರು ನಡೆಸುವ ಮಹಾವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನ), ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಾರ್ಡಿ ಬೋಯ್ಜ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಾರ ಹೆಯ್ಮನ್ ನನ್ನು ಪಿನ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111">{{cite news|author=PWI Staff|title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts|work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing|year=2007|pages=110–111}}</ref> ====ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ (2007–2009)==== ಜೂನ್ 2002ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ರಾಬ್ ವಾನ್ ಡಾಮ್ ನನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="KOTR" /> ಈ ಜಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಮ್ಮರ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ WWE ಅನ್ದಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟು ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi111" /> ಜುಲೈ 22ರಂದು ಲೆಸ್ನರ್ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್! ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=198–199}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2002ರಲ್ಲಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಹಲ್ಕ್ ಹೋಗನ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕಲಹದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ದಿ ರಾಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಲಹ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=200}}</ref> ಸಮ್ಮರ್ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ದಿ ರಾಕ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111" /> 25 ವರ್ಷದ ಲೆಸ್ನರ್, ಈ ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ, WWE ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.(ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ದಿ ರಾಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 2010ರ ತನಕವೂ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ WWE, ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.).<ref name="pwi111" /> WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ(ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಸ್ಪರ್ಧಿ) ಎರಡೂ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಾ,ದ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಎರಿಕ್ ಬಿಸ್ಚೋಫ್ಫ್, ಲೆಸ್ನರ್ ಅದರ ಮರು ರಾತ್ರಿ ''ರಾ'' ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸಮರ್ಥನೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್ ನ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಸ್ಟಿಫನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೋನ್, ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಒಪ್ಪಂದವು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಬಿಸ್ಚೋಫ್ಫ್ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಾಗಿ ಹೊಸ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನೊಂದಿಗೆ, ವಿವಾದಿತ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಸರಳವಾಗಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=220–222}}</ref> 2002ರ WWEನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್|ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಇದು ಅನ್ಫರ್ಗೀವನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="pwi111" /> ಇದು ಎರಡು ಅನರ್ಹತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಪಟ್ಟದ ಉಳಿವಿಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಅದರ ಮರು ತಿಂಗಳು, ನೋ ಮರ್ಸಿ ಯಲ್ಲಿ, ಇವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಹೆಲ್ ಇನ್ ಏ ಸೆಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನ ಕೈಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರೋಪೇನ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=281}}</ref> ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ತನ್ನ ಎಸೆತವನ್ನು ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದೆಂದು ಹೆಯ್ಮನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೋನ್ ಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೋರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=285}}</ref> ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಹಾಗು ಹೆಯ್ಮನ್ ಸಹ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಪಂದ್ಯವು ಲೆಸ್ನರ್, ಟಾಂಬ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪೈಲ್ ಡ್ರೈವರ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, F-5 ಕುಟಿಲ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi111" /> ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಲ್ ಇನ್ ಏ ಸೆಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಆರು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ WWE ಪಟ್ಟವನ್ನು ರೆಬಿಲಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಯ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ಯಾಪ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಡ್ಜ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ(ಖಾಸಗಿ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=111–112}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮುಂದಿನ ವಿರೋಧಿ ದಿ ಬಿಗ್ ಷೋ. ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಯ್ಮನ್ ಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು, ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡದಿರುವಂತೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |page=290}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಲೆಸ್ನರ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೇ ಪರ್ ವ್ಯೂ ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಷೋಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು WWEನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮೊದಲ ಪಿನ್ ಫಾಲ್ ಸೋಲಾಗುತ್ತದೆ. F-5ನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ 500 ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ಅಂಡರ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಹೆಯ್ಮನ್ ನಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಅಖಾಡದಿಂದ ತೀರ್ಪುಗಾರನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಬಿಗ್ ಷೋ ಅಖಾಡವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನವರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112">{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=112–113}}</ref> ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ನ ನಂತರ, ಹೆಯ್ಮನ್, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮರುಪಂದ್ಯ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಂತೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಷರತ್ತನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=Michael McAvennie |title=WWE The Yearbook: 2003 Edition |publisher=Pocket Books |year=2003 |pages=341–342}}</ref> ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿ ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ನಂತರ #29 ಪ್ರವೇಶಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರಂಬಲ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಅನ್ನು ಪಂದ್ಯದಿನ ಹೊರದೂಡುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> [[File:Lesnarbotch.jpg|right|thumb|200px|ಲೆಸ್ನರ್, ರಸಲ್ಮೆನಿಯ XIXನ ಒಂದು ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನು ಕುಲಗೆಡಿಸುವಾಗ ತೀವ್ರತರವಾದ ಆಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.]] ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ಪಂದ್ಯ-ಕದನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಇವರನ್ನು ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಹೆಯ್ಮನ್, ಹಾಗು ಟೀಮ್ ಆಂಗಲ್(ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಹಾಗು ಚಾರ್ಲಿ ಹಾಸ್)ನ ಬೆಂಬಲವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> ಲೆಸ್ನರ್, ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ XIXರ ಮುಖ್ಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂದು ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನೇ ಕುಲಗೆಡಿಸುತ್ತಾರೆ; OVWನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಈ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೆಗೆತದ ಅಂತರವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆದು, ಆಂಗಲ್ ನ ಬದಿ ಹಾಗು ಪಕ್ಕೆಗೂಡಿಗೆ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ಅನ್ನು ಸ್ತಬ್ದಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾದ ವಿಕಾರವಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ತೀವ್ರತರವಾದ ಆಘಾತದಿಂದ ನರಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi112" /> ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯದ ನಂತರ, [[ಜಾನ್ ಸೆನಾ|ಜಾನ್ ಸೆನ]], ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಬಹುತೇಕ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕಡೆಯವರೆಗೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ(ಅಖಾಡದ ಆಸರೆಕಂಬಕ್ಕೆ F-5ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವನ ಕಾಲನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದು).<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/j/john-cena.html |title=John Cena profile |publisher=Online World of Wrestling |quote=Brock Lesnar defeated John Cena, then gave Cena an F5 into the ringpost, injuring his knee! |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಇದು ಸೆನ ಬ್ಯಾಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ಯಾಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಬಿಗ್ ಷೋ ರೆಯ್ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋನನ್ನು ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೆಚರ್(ಕೈಮಂಚ)ನಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi112" /> ಈ ಗಾಯವು, ಲೆಸ್ನರ್ ಬಿಗ್ ಷೋನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಲಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಜಡ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೇ ದಿನ ಸ್ಟ್ರೆಚರ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೆಯ್ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೋ ಹಾಗು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಕವೆವಾಹನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pwwew.net/ppv/wwf/may/2003.htm |title=Judgment Day 2003 results |publisher=PWWEW.net |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229054725/http://pwwew.net/ppv/wwf/may/2003.htm |url-status=dead }}</ref> ಒಪ್ಪಂದದ ಕಲಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನು ಸೂಪರ್ ಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಖಾಡವು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030612.html |title=SmackDown! results - June 12, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ವೆಂಜೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ನ ನೋ ಡಿಸ್ಕ್ವಾಲಿಫಿಕೇಶನ್ ಟ್ರಿಪಲ್ ತ್ರೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ತಮಗಿರುವ ಬಿರುದು, ಪಟ್ಟ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪಂದ್ಯವು ಬಿಗ್ ಷೋವನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pwi112" /> [[File:Lesnarangle.jpg|left|thumb|200px|ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XIXನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಆಂಗಲ್]] ಸಮ್ಮರ್ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಖಳನಾಯಕನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮರುಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030807.html |title=SmackDown! results - August 7, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಕಣಕಾಲನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಟ್ಯಾಪ್ ಔಟ್ ಮಾಡಿದಾದ ಲೆಸ್ನರ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |pages=113–114}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಆಂಗಲ್ ನಡುವಿನ ಎರಡನೇ ಮರುಪಂದ್ಯ, ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ ನಂತರದ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಲೆಸ್ನರ್ ಆಂಗಲ್ ರನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗು ಇದನ್ನು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್'' ನ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541405 |title=WWE: Inside WWE > title History > WWE championship > 20030918 - Brock Lesnar |publisher=WWE |accessdate=April 21, 2008 |archive-date=ಜುಲೈ 15, 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050715020205/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/3044541405 |url-status=dead }}</ref> ಆಂಗಲ್ ಕೆಲ ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಉಳಿದಿರುವಂತೆ ಕಣಕಾಲು ಬಂಧನವನ್ನು ಸದ್ದಾಗುವಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಅದು ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಗಲ್ ನ ನಾಲ್ಕು ಫಾಲ್ ನ್ನು(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವಂತೆ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಕೆಡುವುವುದು) ಗಳಿಸಿದರೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಐದು ಫಾಲ್ ನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಆತನನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030918.html |title=SmackDown! results - September 18, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಹೊಸದಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗಳಿಸಿದ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸವಾಲುಗಾರನೆಂದರೆ ದಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್. ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಟು ಟೀಕೆ ತರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/030925.html |title=SmackDown! results - September 25, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ನೋ ಮರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಬೈಕರ್ ಚೈನ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114">{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=114}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ಗೆ ಹೆಯ್ಮನ್ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆದ ನಂತರ, ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಿಗ್ ಷೋ, ಮ್ಯಾಟ್ ಮಾರ್ಗನ್, A-ಟ್ರೈನ್, ಹಾಗು ನಥಾನ್ ಜೋನ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್, ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ನ 10-ಜನರ ಸವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/031030.html |title=SmackDown! results - October 30, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಪಂದ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ, [[ಕ್ರಿಸ್ ಬೆನೈಟ್|ಕ್ರಿಸ್ ಬೆನೋಯಿಟ್]], ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಟ್ಯಾಪ್ ಔಟ್ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114" /> ಲೆಸ್ನರ್, ಬೆನೋಯಿಟ್ ನನ್ನು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಕ್ ಲಾಕ್ ಗೆ ಬೆನೋಯಿಟ್ ಶರಣಾದಾಗ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="ringcollapse">{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/listthis/mostmemorablesdmoments/sdmoments2 |title=Bringin' Down The House |last=McAvennie |first=Mike |date=April 27, 2007 |publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |accessdate=December 8, 2008 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229065935/http://www.wwe.com/inside/listthis/mostmemorablesdmoments/sdmoments2 |url-status=dead }}</ref> ====ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕದನ,ಕಲಹ ಹಾಗು ನಿರ್ಗಮನ (2003–2004)==== ಸರ್ವೈವರ್ ಸೀರಿಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾದ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ರನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರನ್ನು [[wikt:physique|ಮೈಕಟ್ಟಿಗಾಗಿ]] ಹಾಗು ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಗೆಲುವಿನ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲೆಸ್ನರ್ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅವನೆಡೆಗೆ ಬಿರುನೋಟವನ್ನು ಬೀರುವ ಮೊದಲು ಆತನೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಲಾಘವ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="pwi114" /> ಹಾರ್ಡ್ ಕೋರ್ ಹೋಲಿಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಟದ ಕಲಹ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/031211.html |title=SmackDown! results - December 11, 2003 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref> ಈ ಘಟನಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಹೋಲಿ; ಲೆಸ್ನರ್ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗು 2002ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಪವರ್ ಬಾಂಬ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹೊಸ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹೋಲಿ, ಎಣಿಕೆಯಂತೆ ಮರಳುಚೀಲ ವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ಮೇಲೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಲಿ ಸೊಂಟದ ಭಾಗದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗದ ಆ ಚಲನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ಹೋಲಿಯ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಾನೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slashwrestling.com/tuesday/021008.html |title=Wrestling news report - October 8, 2002 |publisher=Slash Wrestling |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716084406/http://slashwrestling.com/tuesday/021008.html |url-status=dead }}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ರಾಯಲ್ ರಂಬಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು F-5 ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಹೊರದೂಡಲು ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pwi114" /> ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್, ನೋ ವೇ ಔಟ್ ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಎಡ್ಡಿ ಗುಯೇರ್ರೆರೋವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಫ್ರಾಗ್ ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್ ನ ನಂತರ ಗುಯೇರ್ರೆರೋ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿ ಪಿನ್ ಮಾಡಿ WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಪಂದ್ಯವು, ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನಡುವೆ ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XX ಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಂತರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಪಂದ್ಯ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |author=PWI Staff |title=Pro Wrestling Illustrated presents: 2007 Wrestling almanac & book of facts |work="Wrestling's historical cards" |publisher=Kappa Publishing |year=2007 |page=115}}</ref> ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ''ರಾ '''ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸ್ಟೋನ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀವ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ನೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಕಲಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ(ಇವರು ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ನೋ ವೇ ಔಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ).<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/raw/040202.html |title=RAW results - February 2, 2004 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref>''' '' '''''ಲೆಸ್ನರ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ರನ್ನು''' '' '''ರಾನಲ್ಲಿ'' ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ, ಆತನ ಕಾರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ, ಆಸ್ಟಿನ್ ರನ್ನು ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ ಪಂದ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಮಧ್ಯೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/smackdown/040304.html |title=RAW results - March 4, 2004 |publisher=Online World of Wrestling |accessdate=April 21, 2007}}</ref>'' ''' '''''ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ, ಈ ಪಂದ್ಯವು WWEನಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಕಡೆ ಪಂದ್ಯವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದೆಂಬ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. '' ''' '''''ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಪಂದ್ಯವು ರಸಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ, "ನಾ ನಾ, ಹೇ ಹೇ ಗುಡ್ ಬೈ" ಹಾಗು "ನೀವು ಮಾರಾಟಗೊಂಡಿರುವಿರಿ" ಎಂಬ ಜೋರಾದ ಹಾಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಘೋಷಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜನರು ಬಹುತೇಕ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರ ಆಸ್ಟಿನ್ ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಆಸ್ಟಿನ್ ಬೀಳ್ಕೊಡುವಾಗ ಸ್ಟೋನ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟನ್ನರ್ ನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/tv_reports/31151 |title=WrestleMania XX results |publisher=411mania |accessdate=April 21, 2007}}</ref> '' ''' ===ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ (2005–2006)=== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2005ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್, ಟೋಕಿಯೋ ಡೊಮ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಜುಯುಕಿ ಫುಜಿತ ಹಾಗು ಮಸಹಿರೋ ಚೋನೋ ಸಹ ಇದ್ದರು.<ref name="IWGP title">{{cite web |url=http://www.solie.org/titlehistories/htiwgp.html |title=I.W.G.P. HEAVYWEIGHT TITLE HISTORY |last=Duncan |first=Royal |last2=Will |first2=Gary |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Soli'e Title Histories}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ F-5 ನಂತರ ಮಸಹಿರೋ ಚೋನೋವನ್ನು ಪಿನ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಇವರು ವರ್ಡಿಕ್ಟ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ WWE F-5 ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="OWOW" /> ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, WWE ವಿರುದ್ಧದ ತನ್ನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ಈ ಹೆಸರನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಪಂದ್ಯವು WWE<ref name="OWOW" /> ಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಂತರ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="OWOW" /> ಈ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಸಹ ಒಬ್ಬ.<ref name="IWGP title" /> ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು, WWE, ಲೆಸ್ನರ್ NJPWನೊಂದಿಗೆ ಆಡುವುದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮನಬು ನಕನಿಷಿ ಹಾಗು ಯುಜಿ ನಗತ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇರದ ಎರಡು ಜಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ.<ref name="WWE-legal">{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134350/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (December 25, 2005 - January 20, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref><ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1135582068&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143514/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1135582068&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (December 6, 2005 - December 23, 2005) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಜಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿನ್ಸುಕೆ ನಕಮುರ ವಿರುದ್ಧ ಜನವರಿ 4ರಂದು ತನ್ನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="WWE-legal" /> ಜನವರಿ 13ರಂದು, WWE, ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ನಡೆದ IWPG ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಆಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಕೋರಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ(ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ), ಏಕೆಂದರೆ ಇವನು ಶಿನ್ಸುಕೆ ನಕಮುರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಕೆಬೋನೋ ಹಾಗು ರಿಕಿ ಚೋಶು ವಿರುದ್ಧ ಟ್ಯಾಗ್ ತಂಡದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 19ರಂದು ಸುಮೋ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ, ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಡಿಕ್ಟ್ ನ ನಂತರ ಚೋಶು ಗೆಲುವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="WWE-legal" /><ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134350/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1137877436&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (February 9, 2006 - March 7, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು, ಸುಮೋ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್, ಮಾಜಿ ಸುಮೋ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಅಕೆಬೋನೋ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ, ಲೆಸ್ನರ್ ಇವರಿಗೆ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಹಾಗು ಒಂದು DDT ಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1145025962&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143520/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1145025962&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (March 9, 2006 - April 8, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮೇ 3, 2006ರಲ್ಲಿ ಫುಕುವೋಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಕಪ್ ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಜೈಂಟ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾದಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. 1990ರಲ್ಲಿ ವಡೆರ್ vs. ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಹನ್ಸೆನ್ ನಂತರ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾದಾಡಿದ NJPW ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1147261899&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209143527/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1147261899&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (April 10, 2006 - May 5, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಜುಲೈ 15, 2006ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ "ವೀಸಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ" ಇವರು ಪಟ್ಟವನ್ನು ಪುನಃ ಗೆಲ್ಲಲು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಲಾರರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಹೊಸ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಗಾಗಿ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಮೂಲವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹಿರೋಷಿ ತನಹಷಿ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಲೆಸ್ನರ್ IWGP ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ನ್ನು ಜೂನ್ 2007ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹಾಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="NJPW title">{{cite web |url=http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1153643478&subaction=list-archive& |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209134354/http://puroresufan.com/script/show_archives.php?archive=1153643478&subaction=list-archive& |archivedate=February 9, 2008 |title=New Japan Pro Wrestling news - (June 28, 2006 - July 19, 2006) |publisher=Strong Style Sprit |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ತರುವಾಯ ಜೂನ್ 29, 2007ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು (IGF ಪ್ರವರ್ತಕ ಅಂಟೋನಿಯೋ ಐನೋಕಿ, ತಾವು ಲೆಸ್ನರ್ ನನ್ನು "ಅರ್ಹ" IWGP ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದೂ ಸೋತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ) TNA ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗಲ್, ಲೆಸ್ನರ್ ನನ್ನು ಕಣಕಾಲು ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ IGF ಹಾಗು TNAಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗೊಂಡ IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ <ref name="NJPW title" /> ಜೊತೆಗೆ MMA ಕದನದಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸುವಂತೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/56486/Kurt-Angle-Beats-Brock-Lesnar-In-Japan.htm |title=Kurt Angle Beats Brock Lesnar In Japan |accessdate=July 27, 2007 |date=June 29, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 3, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703051243/http://www.411mania.com/wrestling/news/56486/Kurt-Angle-Beats-Brock-Lesnar-In-Japan.htm |url-status=dead }}</ref> ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿ ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಕಡೆ ಪಂದ್ಯವಾಗಿದೆ. ====ಮೊಕದ್ದಮೆ==== ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ಹಿಂದೆ, WWEನೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಸೆಣೆಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಷರತ್ತಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಇದರಂತೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ಸಮರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೂನ್ 2010ರವರೆಗೂ ಆಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೆಸ್ನರ್, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸ್ತಿ ಆಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ್ನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥರಾದ ಕಾರಣ, ಈ ಷರತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/12/929079.html |title=Brock taking WWE to court |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಮೇ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524230140/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/12/929079.html |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ WWE ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, 2004ರ ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/24184/WWE-Responds-To-Brock-Lesnars-Lawsuit.htm |title=WWE Responds To Brock Lesnar's Lawsuit |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926233054/http://www.411mania.com/wrestling/news/24184/WWE-Responds-To-Brock-Lesnars-Lawsuit.htm |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 2005ರಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು ತಮ್ಮ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/07/06/1119803.html |title=WWE cuts more while negotiating with Lesnar |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಮೇ 25, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525060422/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/07/06/1119803.html |url-status=dead }}</ref> WWE, ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2005ರಲ್ಲಿ, WWEನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್, ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಲೆಸ್ನರ್ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/08/02/1156700.html |title=Brock says no to contract |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 4, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604170238/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/08/02/1156700.html |url-status=dead }}</ref> ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಯು ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/25343/Update-On-The-Brock-Lesnar-Vs.-WWE-Lawsuit.htm |title=Update On The Brock Lesnar Vs. WWE Lawsuit |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030102512/http://www.411mania.com/wrestling/news/25343/Update-On-The-Brock-Lesnar-Vs.-WWE-Lawsuit.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/25835/WWE-Files-Restraining-Order-Against-Brock-Lesnar.htm |title=WWE Files Restraining Order Against Brock Lesnar |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007073257/http://www.411mania.com/wrestling/news/25835/WWE-Files-Restraining-Order-Against-Brock-Lesnar.htm |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ 14, 2006ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡ್ರೋನಿ, ಜನವರಿ 25ರೊಳಗೆ WWE ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಡೆಸದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.411mania.com/wrestling/news/36937/WWE-News:-Brock,-Tenta,-Oleg,-More.htm |title=WWE News: Brock, Tenta, Oleg, More |publisher=411Mania |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926233846/http://www.411mania.com/wrestling/news/36937/WWE-News:-Brock,-Tenta,-Oleg,-More.htm |url-status=dead }}</ref> WWE ನಂತರ ವಾಯಿದೆ ಸಹಿತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.prowrestling.com/news.php?id=16880%2Farticles%2Fnews |title=WWE's Lawsuit Against Lesnar Delayed |publisher=Wrestling Observer (via ProWrestling.com) |accessdate=April 27, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928004522/http://www.prowrestling.com/news.php?id=16880%2Farticles%2Fnews |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು, ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲ WWE.comನಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ 12ರಂದು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷವು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು WWE ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/news/archive/lesnarwwesettle |title=Brock Lesnar and WWE settle lawsuit |publisher=WWE.com |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030221151/http://www.wwe.com/inside/news/archive/lesnarwwesettle |url-status=dead }}</ref> ==ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್(2004–2005)== {{Infobox NFLactive |name=Brock Lesnar |currentteam=Free Agent |currentnumber=-- |currentposition=Defensive tackle |birthdate= {{Birth date and age|1977|07|12}} |birthplace=Webster, South Dakota |heightft=6 |heightin=4 |weight=296 |highschool=Webster High School |college=[[University of Minnesota]] |undraftedyear=2004 |pastteams=<nowiki></nowiki> *[[Minnesota Vikings]] (2004)* :<small>*Offseason and/or practice squad member only</small> |status=active |statweek=17 |statseason=2004 |statlabel1=Games played |statvalue1=-- |statlabel2=Tackles |statvalue2=-- |statlabel3=Sacks |statvalue3=-- }} ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XXನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್, [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ WWEನಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.<ref name="start NFL">{{cite web |url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/03/16/384461.html |title=Lesnar talks about starting with the NFL |publisher=SLAM! Sports |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140218203518/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/03/16/384461.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ WWEನಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಲೆಸ್ನರ್ ನ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್, ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲ WWE.ಕಂ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ನಿವೃತ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. {{Quote|Brock Lesnar has made a personal decision to put his WWE career on hold to prepare to tryout for the National Football League this season. Brock has wrestled his entire professional career in the WWE and we are proud of his accomplishments and wish him the best in his new endeavor.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/news/headlines/1257104 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040417010511/http://www.wwe.com/news/headlines/1257104 |archivedate=April 17, 2004 |title=Brock Lesnar opts to put WWE career on hold |publisher=WWE (via the Internet Archive |accessdate=April 21, 2007}}</ref>}} ಲೆಸ್ನರ್, ಮಿನ್ನೆಸೋಟದ ಬಾನುಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ತಾನು WWEನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅದ್ಭುತ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ತನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಾಗು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೊ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ್ನು ಆಡಲು ಬಯಸಿದ್ದನೆದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ತನಗೆ 40 ವರ್ಷವಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಬಾರದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. NFLನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. {{Quote|This is no load of bull; it's no WWE stunt. I am dead serious about this... I ain't afraid of anything, and I ain't afraid of anybody. I've been an underdog in athletics since I was 5. I got zero college offers for wrestling. Now people say I can't play football, that it's a joke. I say I can. I'm as good an athlete as a lot of guys in the NFL, if not better... I've always had to fight for everything. I wasn't the best technician in amateur wrestling. But I was strong, had great conditioning, and a hard head. Nobody could break me. As long as I have that, I don't give a damn what anybody else thinks.<ref>{{cite web |url=http://www.gambling911.com/Bruce-Lesnar-MMA-060307.html |title=Brock Lesnar Makes Name for Himself in MMA |accessdate=April 4, 2008 |publisher=gambling911.com |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071209045054/http://www.gambling911.com/Bruce-Lesnar-MMA-060307.html |url-status=dead }}</ref>}} ಲೆಸ್ನರ್ ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಬ್ಯಾಕ್(ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಟವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟಗಾರ) ಡಮೊನ್ ಹುವರ್ಡ್ ನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಚೀಫ್ಸ್ ಗಳ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="chiefs vs vikings" /> ಹುವರ್ಡ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕೆಲ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="chiefs vs vikings">{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=nfl&id=1853828 |title=Brock Watch: Lesnar gets a sack in scrimmage with Chiefs |date=August 9, 2004 |accessdate=April 4, 2008 |publisher=ESPN}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ನಂತರ, ಲೆಸ್ನರ್ ಲೇಟ್ ಕಟ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಟವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NFL cut" /> NFL ಯುರೋಪ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಪರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಂದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="NFL cut">{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dm-102507lesnar&prov=yhoo&type=lgns |title=White banking on Lesnar's success |date=October 25, 2007 |last=Meltzer |first=Dave |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Yahoo! Sports}}</ref> ==ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು== ===K-1 ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ (2007)=== ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2006ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ K-1 ಹೀರೋ'ಸ್ ನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು MMA ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಗ್ರೆಗ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಹಾಗು ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕುಸ್ತಿ ತರಬೇತುದಾರ ಮಾರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗನ್ ರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/fighter/Brock-Lesnar-17522 |title=Brock Lesnar profile |publisher=Sherdog |accessdate=March 21, 2008}}</ref> ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್, K-1 ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=2488&zoneid=3 |title=Brock Lesnar joins K-1 |publisher=MMA Weekly |accessdate=April 26, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070105173423/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=2488&zoneid=3 |archivedate=ಜನವರಿ 5, 2007 |url-status=live }}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಸೆಣೆಸಾಟವನ್ನು K-1 ಡೈನಮೈಟ್!! ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 2, 2007ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.USA ವಿರುದ್ಧ ಕೊರಿಯದ ಚೋಯಿ ಹಾಂಗ್-ಮನ್ ಸೆಣೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=3651&zoneid=13 |title=Gracie & Lesnar at L.A. Coliseum official |publisher=MMA Weekly |accessdate=April 26, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070515020236/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=3651&zoneid=13 |archivedate=ಮೇ 15, 2007 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mmaringreport.com/other-event-news/other-event-news/rumble-in-the-cage-16-at-the-roadhouse-nite-club-3.html |title=Brock Lesnar Good to Go With Hero's |publisher=MMA Ring Report |accessdate=April 26, 2007 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210051355/http://www.mmaringreport.com/other-event-news/other-event-news/rumble-in-the-cage-16-at-the-roadhouse-nite-club-3.html |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಚೋಯಿ ಹೊಂಗ್-ಮನ್ ರ ಬದಲಿಗೆ ಮಿನ್ ಸೂ ಕಿಂ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 1 ನಿಮಿಷ 9 ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಮಿನ್ ಸೂ ಕಿಂ ರನ್ನು ಲೆಸ್ನರ್ ಶರಣಾಗಿಸಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ MMA ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="MMA1" /> ===ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (2008-2016)=== ''UFC 77'' ನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (UFC)ನಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="411mania.com" /> ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2008ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ''UFC 81:ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್'' ಹೆಸರಿನ ಪಂದ್ಯದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="UFC 81">{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/articles/nogueira-becomes-first-to-hold-ufc-pride-belts-11138 |title=Nogueira Becomes First to Hold UFC, PRIDE Belts |author=Mike Sloan |publisher=sherdog.com |date=February 3, 2008 |accessdate=February 3, 2008}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಶೀಘ್ರವೇ ಟೇಕ್ ಡೌನ್ ನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮೀರ್ ನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಅಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಂದು ಟೇಕ್ ಡೌನ್ ನ ಅನುಸರಿಸಿ, ಮೀರ್ ನೀಬಾರ್ ನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ 1:30 ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="UFC 81" /> ಕೈಗಳ ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ,<ref>{{cite web |url=http://www.wweholland.nl/modules/newbb/makepdf.php?type=post&pageid=0&scale=0.66&post_id=340749 |format=PDF |title=Notes from the UFC weigh-ins |work=WWE Holland, Non-WWE Forums: UFC 81 - Spoilers |author=Dave Meltzer |authorlink=Dave Meltzer |date=2008-02-02 |quote=Lesnar's hands are the largest for any combat sports athlete in the history of the state of Nevada. He needed 4XL gloves, and even they were slightly on the small size. The only fighter ever to wear 4XL gloves was South Korean giant Choi Hong-man, who is 7&nbsp;ft 3&nbsp;in and 367 pounds. |accessdate=2009-07-17}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಸೆಣೆಸಲು 4XL ಕೈಗವಸನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ, ಇದು ನೆವಡಾದ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚೋಯಿ ಹೊಂಗ್-ಮನ್ ನ ನಂತರ ಇಂತಹ ಕೈಗವಸನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dm-ufcweighin020108&prov=yhoo&type=lgns |title=Lesnar, Mir ready to go |author=Dave Meltzer |publisher=yahoo.com |date=February 1, 2008 |accessdate=November 4, 2008}}</ref> ''UFC 82'' ರಲ್ಲಿ, UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗು UFC ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ನ ಇಂಡಕ್ಟಿ ಮಾರ್ಕ್ ಕೋಲ್ಮನ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ''UFC 87: ಸೀಕ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯ್'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="UFC">{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news;_ylt=AjqDKujdafUNpjAWv905ZHs9Eo14?slug=dm-ufcbud022808&prov=yhoo&type=lgns |title=UFC lines up blue-chip sponsor |author=Dave Meltzer |publisher=yahoo.com |date=February 28, 2008 |accessdate=February 29, 2008}}</ref> ತರಬೇತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಾದ ಗಾಯದಿಂದ ಕೋಲ್ಮನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು, ಹಾಗು ಇವರ ಬದಲಿಗೆ ಹೀಥ್ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ ಲೆಸ್ನರ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಲಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=6341&zoneid=13 |title=HEATH HERRING TO FACE BROCK LESNAR AT UFC 87 |date=May 24, 2008 |last=Pishna |first=Ken |accessdate=May 27, 2008 |publisher=MMAWeekly |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080623052257/http://www.mmaweekly.com/absolutenm/templates/dailynews.asp?articleid=6341&zoneid=13 |archivedate=ಜೂನ್ 23, 2008 |url-status=live }}</ref> ಮೊದಲ ಹಂತ ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೇರವಾಗಿ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ ರನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕೆಡುವಿದರು. ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂತೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೆಲೆದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.ufc.com/index.cfm?fa=news.detail&gid=13945 |title=Brock Star – Lesnar Dominates Herring; Florian Decisions Huerta |date=August 10, 2008 |last=Gerbasi |first=Thomas |accessdate=September 2, 2008 |publisher=UFC}}</ref> ನವಂಬರ್ 15ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ UFC 91: ಕೌಚರ್ vs ಲೆಸ್ನರ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ನ ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ ರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://nodq.com/ufc/222389802.shtml |title=Brock Lesnar vs. Randy Couture |date=September 2, 2008 |last=Spade |first=Bobby |accessdate=September 2, 2008 |publisher=NoDQ.com |archive-date=ಜೂನ್ 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627072804/http://nodq.com/ufc/222389802.shtml |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಕೌಚರ್ ನನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಕ್ ಔಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಕೌಚರ್ ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |first=Joe |last=Hall |url=http://www.sherdog.com/news/articles/lesnar-takes-coutures-title-15178 |title=Lesnar Takes Couture's Title |work=Sherdog.com |date=November 16, 2008 |accessdate=February 10, 2009}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2008ರಲ್ಲಿ UFC 92ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ ಅಂಟೋನಿಯೋ ರೋಡ್ರಿಗೋ ನೋಗುಯೇರರನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ UFC 98ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣೆಸಿದರು. ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಮೀರ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು "ನೀನು ''ನನ್ನ'' ಬೆಲ್ಟ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವೆ" ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೀರ್ ನ ಮಂಡಿಗಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ, ಲೆಸ್ನರ್ ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ UFC 98 ಸಂಘಟನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸುದ್ದಿಯು UFC 96ನ ಪ್ರಸಾರದ ವೇಳೆ ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿ UFC ಲೈಟ್-ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ರಷಾದ್ ಇವಾನ್ಸ್ vs. ಲಯೋಟೋ ಮಚಿದ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು."<ref>{{cite web |first=Michael David |last=Smith |url=http://mma.fanhouse.com/2008/12/27/ufc-92-live-blog-antonio-rodrigo-nogueira-vs-frank-mir-round-b/ |title=UFC 92 Live Blog: Antonio Rodrigo Nogueira vs. Frank Mir Round-by-Round Updates |work=MMAFanHouse.com |date=December 27, 2008 |accessdate=February 10, 2009 |archive-date=ಮೇ 12, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512154630/http://mma.fanhouse.com/2008/12/27/ufc-92-live-blog-antonio-rodrigo-nogueira-vs-frank-mir-round-b |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 11, 2009ರಂದು, ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದ್ದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಮೀರ್ ವಿರುದ್ಧ UFC 100ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಕ್ ಔಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. 2009ರ ಈ ಗೆಲುವು ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ವರ್ಷದ ಬೀಟ್ ಡೌನ್ ಗೌರವವನ್ನು ಶೆರ್ಡಾಗ್ ನೀಡಿತು. ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಫಾರ್ರೆಸ್ಟ್ ಗ್ರಿಫ್ಫಿನ್ ರ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಸಿಲ್ವನ ಜೊತೆಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.[http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093] [http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093]. ಪಂದ್ಯಾನಂತರದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತನ್ನನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತಾರೆ. PPVಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಯೋಜಕ ಬಡ್ ಲೈಟ್ ರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆತ "ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು{{' "}} ಆರೋಪಿಸಿ, ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಕೂರ್ಸ್ ಲೈಟ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಆತ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ತಾನು ತನ್ನ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ನುಡಿದದ್ದು ಅಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿ, ಬಡ್ ಲೈಟ್ ನ ಬಾಟಲ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/video/player/mma/UFC/14458660;_ylt=AgbKYQFzkFC4DIBYyL7UqdA5nYcB |title=UFC 100: Lesnar and St-Pierre Post Fight PC |work=Yahoo Sports! |date=July 12, 2009 |accessdate=July 12, 2009 |archive-date=ಮೇ 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503023058/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1335754751 |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪೂರಕ ಆಹಾರ ತಯಾರಕರಾದ ಡೈಮಟೈಜ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಡೈಮಟೈಜ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಗು ಎನರ್ಜೈಜ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ನ ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು CD ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://mmawaves.com/2009/06/05/brock-lesnar-training-footage-inside-dymatize-nutrition-products/|title=Brock Lesnar Training Footage Inside Dymatize Nutrition Products|publisher=MMAWaves.com|access-date=2011-01-10|archive-date=2009-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031205836/http://mmawaves.com/2009/06/05/brock-lesnar-training-footage-inside-dymatize-nutrition-products/|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 1, 2009ರಲ್ಲಿ, UFC 104ರ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ vs. ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯದ ವಿಜೇತನು ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ತನ್ನ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗದ ಒಂದು ದಿನ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ UFC ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮರು ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಿತು, ಆಗ ಲೆಸ್ನರ್ ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ''UFC 106'' ರಲ್ಲಿ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದರು.<ref>[http://www.sherdog.com/news/news/lesnar-carwin-to-headline-ufc-106-19217 ಲೆಸ್ನರ್ - ಕಾರ್ವಿನ್ ಟು ಹೆಡ್ಲೈನ್ UFC 106]</ref> ====ಅನಾರೋಗ್ಯ==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2009ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ UFC 106ರಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಂತೆ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಾಗಿ ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. UFC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾನ ವೈಟ್, ಬ್ರಾಕ್ ಮೂರು ವಾರಗಳಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು, ಈ ರೀತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು; ಕಾರ್ವಿನ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ UFC 108 ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2010ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://middleeasy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=879:brock-lesnar-cancels-his-ufc-106-fight-with-shane-carwin&catid=35:events&Itemid=1 |title=Brock Lesnar CANCELS his UFC 106 fight with Shane Carwin |accessdate=2010-07-05 |publisher=MIDDLEEASY.com |date=2009-10-26}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ, ಮನಿತೋಬ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಕರಣೆಯಿಂದ "ಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಪಡೆದುದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು, ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅವರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಲೆಸ್ನರ್, ತಾನೊಬ್ಬ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದವನಾಗಿದ್ದು, US ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಮಾದರಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು "ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೈದ್ಯರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗು ನಾನೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತೇನೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.startribune.com/yourvoices/82274582.html |title=Brock Lesnar's next fight: Obamacare and Canadian health care |accessdate=2010-07-05 |publisher=STARTRIBUNE.com |date=2010-01-21 |archive-date=2010-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100124100809/http://www.startribune.com/yourvoices/82274582.html |url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು, ಲೆಸ್ನರ್ ಏಕಕೋಶವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ವಿನ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯ ಆಡಲು ಆತ ಮತ್ತಷ್ಟು ದಿವಸ ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ UFC 108 ಪಂದ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://middleeasy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=938:brock-lesnar-has-the-kissing-disease-out-of-ufc-108&catid=35:events&Itemid=1 |title=Brock Lesnar has the kissing disease, out of UFC 108 |accessdate=2010-07-05 |publisher=MIDDLEEASY.com |date=2009-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ನಡೆದ UFC 105 ಪಂದ್ಯದ ನಂತರದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಡಾನ, "ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿನ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಗುಣವಾಗಿ ಆಡಲು ಹಿಂದಿರುಗಬಹುದೆಂದು" ಹೇಳಿದರು ಹಾಗು ಮಧ್ಯಂತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.sherdog.com/news/news/White-No-Return-in-Sight-for-Ill-Lesnar-20949 |title=White: No Return in Sight for Ill Lesnar |work=sherdog.com |date=November 14, 2009 |accessdate=November 15, 2009 | last = Savage | first = Greg}}</ref> ಏಕಕೊಶವ್ಯಾಧಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನ ಉರಿಯೂತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಕರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://www.thestar.com/sports/article/726440--lesnar-needs-surgery-ufc-boss-says |title= Lesnar needs surgery, UFC boss says |publisher=torontostar.com |accessdate=2009-11-16 | location=Toronto | first=Cathal | last=Kelly | date=November 16, 2009}}</ref> ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ, ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು, ಕಿಬೊಟ್ಟೆಗೆ ಅಮೇಧ್ಯವು ಒಳನುಗ್ಗಿ ನೋವನ್ನು, ಕೀವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕರುಳಿನ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಲೆಸ್ನರ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಅವರ ರೋಗ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಿತಿ ಮೀರಿ ಏಕಕೋಶವ್ಯಾಧಿಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಶರೀರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಮಟ್ಟದಿಂದ, ವೈದ್ಯರು ಕರುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ನಿಗಾವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=dw-white111809 |title= UFC boss faces biggest promotional test|accessdate=2010-07-05 |publisher=SPORTS.YAHOO.com |date=2009-11-18}}</ref> ====ವಾಪಸಾತಿ ==== ಜನವರಿ 2010ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ESPN ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ 2010ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ UFCಗೆ ಮರುಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://mmajunkie.com/news/17623/after-medical-miracle-champ-brock-lesnar-plans-summer-return-to-ufc-action.mma|title=After medical "miracle," champ Brock Lesnar plans summer return to UFC action|accessdate=2010-07-05|publisher=MMAKJUNKIE.com|date=2010-01-20|archiveurl=https://archive.today/20120526231113/http://mmajunkie.com/news/17623/after-medical-miracle-champ-brock-lesnar-plans-summer-return-to-ufc-action.mma|archivedate=2012-05-26|url-status=live}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮೀರ್ ಹಾಗು ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯವು ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು UFC 111ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ UFC ಮಧ್ಯಂತರ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಯಾರೆಂದು, ಹಾಗು ಬ್ರಾಕ್ ನ ಮುಂದಿನ ಎದುರಾಳಿ ಯಾರೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://mmajunkie.com/news/17624/white-says-lesnar-could-return-for-ufc-114-champ-welcomes-fight-with-stalker-mir.mma |title=White says Lesnar could return for UFC 114; champ welcomes fight with "stalker" Mir |accessdate=2010-07-05 |publisher=MMAJUNKIE.com |date=2010-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100122231736/http://mmajunkie.com/news/17624/white-says-lesnar-could-return-for-ufc-114-champ-welcomes-fight-with-stalker-mir.mma |archivedate=2010-01-22 |url-status=live }}</ref> ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮೀರ್ ರನ್ನು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ KO ಮೂಲಕ ಸೋಲಿಸಿ, ಹೊಸ ಮಧ್ಯಂತರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, ಬ್ರಾಕ್ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು, "ಇದು ಉತ್ತಮ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇವರು ಧರಿಸಿರುವ ಬೆಲ್ಟ್ ಕೇವಲ ಬೆಲ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ನನ್ನ ಬಳಿ ನಿಜವಾದ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಇದೆಯೆಂದು" ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.ufc.com/index.cfm?fa=news.detail&gid=79761 |title=Main Card: Carwin Crushes Mir, Wins Interim Heavy Title|accessdate=2010-07-05 |publisher=UFC.com |date=2010-03-28}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ UFC 116ರಲ್ಲಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಸಮನಾಗಿಸಲು ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sherdog.com/news/news/Lesnar-Carwin-Targeted-for-July-23507 |title=Lesnar-Carwin Targeted for July|accessdate=2010-07-05 |publisher=SHERDOG.com |date=2010-03-28}}</ref> ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ವಿನ್ ಇವರನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಗುದ್ದಿದಾಗ, ಲೆಸ್ನರ್ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಆತನಿಗೇ ಗುದ್ದುವ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ನರ್ ಕಾರ್ವಿನ್ ರನ್ನು ಗುದ್ದಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆರ್ಮ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಚೋಕ್ ನಿಂದ ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯಮಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮೊದಲ UFC ಸಬ್ಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಇದು ಕಾರ್ವಿನ್ ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಸೋಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ====ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ==== ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು UFC 121 ಸೋಲನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸದ ಅಗ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಅನಹೆಯಿಂ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2010ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.mmafighting.com/2010/07/09/brock-lesnar-vs-cain-velasquez-signed-for-ufc-121/ |title=Brock Lesnar, Cain Velasquez Agree to Fight at UFC 121 |publisher=MMAFighting.com |date=2010-07-09}}</ref> ಡಾನ ವೈಟ್, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನೇಶನ್ ಮೂಲಕ UFCಯು, UFC 121ರಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ನರ್ vs. ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು UFC ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್ ನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಲಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bloodyelbow.com/2010/8/25/1650475/via-sportsnation-chat-w-dana |title=Brock Lesnar, Cain Velasquez UFC Primtime |publisher=MMAFighting.com |date=2010-08-26 |access-date=2011-01-10 |archive-date=2010-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100828104050/http://www.bloodyelbow.com/2010/8/25/1650475/via-sportsnation-chat-w-dana |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2010ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ UFC 121ರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ TKO ಮೂಲಕ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cdn.sherdog.com/news/news/UFC-121-Results-amp-Live-Play-by-Play-27640|title=UFC 121 Results & Live Play-by-Play|accessdate=2010-10-27|publisher=SHERDOG.com|date=2010-10-23|archive-date=2010-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027082058/http://www.cdn.sherdog.com/news/news/UFC-121-Results-amp-Live-Play-by-Play-27640|url-status=dead}}</ref> ====UFCಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ WWEಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳು ==== UFC 121ರಲ್ಲಿ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ ನ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ ಆಕ್ಟಗನ್ ನಿಂದ ತನ್ನ ನಿರ್ಗಮನದ ವೇಳೆ WWEನ ಅಂಡರ್ ಟೇಕರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಲವೇಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲವೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2011ರ WWE ರೆಸಲ್ಮೇನಿಯ XXVIIಗಾಗಿ WWE ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ಕಾಲವೇ ವಿರುದ್ಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. UFC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾನ ವೈಟ್, ಲೆಸ್ನರ್ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ WWE ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತಾವು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳಿಗೂ ತೆರೆಯೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://mmaweekly.com/ufc-president-dana-white-says-brock-lesnar-not-going-to-wwe-for-wrestlemania |title=UFC President Dana White Says Brock Lesnar Not Going To WWE For Wrestlemania |publisher=MMAWeekly.com |date=2010-12-29}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಲೆಸ್ನರ್ ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಒಂದು ತೋಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="Brock Lesnar interview" /> ಜನವರಿ 2001ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಲೆಸ್ನರ್ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ತೆಯಾದ ವಸ್ತುವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ನಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು "ವಿಟಮಿನ್ ಮಾದರಿಯ ವಸ್ತುವೆಂದು" ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.thesmokinggun.com/mugshots/celebrity/sports/brock-lesnar|title=Brock Lesnar arrested in January 2001 |publisher=The Smoking Gun |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ-ಗೆಳತಿ, ನಿಕೋಲ್ ಳಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2002ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮ್ಯಾ ಲಿನನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite web |url=http://sports.espn.go.com/nfl/news/story?id=1830855 |title=Grappling with his future |publisher=ESPN |accessdate=May 7, 2007}}</ref> ಅವರು ರೇನ "ಸ್ಯಾಬಲ್" ಮೆರೋಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಆರಂಭಿಸಲು 2003ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲ್ ಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈಕೆ ಆಗಷ್ಟೇ ಮಾರ್ಕ್ ಮೆರೋನಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲೆಸ್ನರ್ ಹಾಗು ಮೆರೋ 2004ರಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು 2005ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಿ ಮೇ 6, 2006ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lovetripper.com/newswire/61153-sable.html |title=Sable and Brock Lesnar's Wedding |publisher=Love Tripper |accessdate=May 7, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 24, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724013504/http://www.lovetripper.com/newswire/61153-sable.html |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಮೆರೋಳ ಎಂಬ ಮಗುವಿಗೆ ಮಲತಂದೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಮೆರೋ ಹಾಗು ಆಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಪತಿ ವಾಯ್ನೆ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್ ಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮರಿಯಾ ಎಂಬ ಮಲಮಗಳು.<ref>{{cite web |url=http://prowrestling.about.com/od/wrestlerprofiles/p/sableprofile.htm |title=Sable |last=Cohen |first=Eric |accessdate=March 21, 2008 |publisher=About.com |archive-date=ಜುಲೈ 7, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075547/http://prowrestling.about.com/od/wrestlerprofiles/p/sableprofile.htm |url-status=dead }}</ref> ದಂಪತಿಗೆ, ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕ್ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://heymanhustle.craveonline.com/blogs/21006-brock-lesnar-craves-ultimate-vengeance|title=Brock Lesnar Craves Ultimate Vengeance|accessdate=2009-07-13|publisher=CRAVEONLINE|date=2009-07-10|archive-date=2009-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090713013251/http://heymanhustle.craveonline.com/blogs/21006-brock-lesnar-craves-ultimate-vengeance|url-status=dead}}</ref> ದಂಪತಿ ಜುಲೈ 2010ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.sportingnews.com/blog/The_Rumble/entry/view/57377/lesnar_talks_mir,_july_return_to_ufc|title= Lesnar Talks Mir, July Return to UFC|accessdate= 2010-02-|publisher= SportingNews.com|date= 2010-02-26|archive-date= 2010-05-29|archive-url= https://web.archive.org/web/20100529031830/http://www.sportingnews.com/blog/The_Rumble/entry/view/57377/lesnar_talks_mir,_july_return_to_ufc|url-status= dead}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಹಲವಾರು ಟ್ಯಾಟೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಬೆನ್ನಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮಾದರಿಯ ತಲೆಬುರುಡೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಗು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕತ್ತಿಯ ಹಚ್ಚೆ.<ref name="city pages" /> ಲೆಸ್ನರ್ ''WWE ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ''ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್'' ಎಂಬುದು, ಮಾಜಿ WWE ನಿರೂಪಕ ಟ್ಯಾಜ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಗೆ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ, "ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wrestling101.com/101/article/USProfiles/114/ |title=Brock Lesnar profile |publisher=Wrestling 101 |quote=The champion is now meaner and stronger than ever, and no matter who is on the other side of the ring, they better be careful, because in the words of Tazz... "Here comes the Pain." |accessdate=April 21, 2007 |archive-date=ಜುಲೈ 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722190545/http://www.wrestling101.com/101/article/USProfiles/114/ |url-status=dead }}</ref> ಲೆಸ್ನರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂಗಳಲ್ಲಿ'' WWE ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ಸಹ ಸೇರಿದೆ.''ಷಟ್ ಯುವರ್ ಮೌತ್'', ''WWE ರೆಸಲ್ಮೆನಿಯ XIX'', ''WWE ಕ್ರಷ್ ಹವರ್'', ''ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 06'', ''UFC 2009 ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್'', ''UFC ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ 2010'', ಹಾಗು ''ರೆಸಲ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ'' ನ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 2.<ref>{{cite web |url=http://ps2.ign.com/articles/376/376647p1.html |title=SmackDown Countdown: Brock Lesnar |publisher=IGN |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 4, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604125848/http://ps2.ign.com/articles/376/376647p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gamewinners.com/gamecube/WWECrushHour.htm |title=WWE Crush Hour cheats |publisher=Game Winners |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಮೇ 24, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070524004426/http://www.gamewinners.com/gamecube/WWECrushHour.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gamesradar.com/pc/madden-nfl-06/cheats-guides-faqs/g-2005120715584427496337 |title=Madden NFL 06 cheats |publisher=GamesRadar |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಜೂನ್ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616051713/http://www.gamesradar.com/pc/madden-nfl-06/cheats-guides-faqs/g-2005120715584427496337 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ncsxshop.com/cgi-bin/shop/SLPM-66401.html |title=Wrestle Kingdom |publisher=National Console Support |accessdate=May 6, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928161217/http://www.ncsxshop.com/cgi-bin/shop/SLPM-66401.html |url-status=dead }}</ref> UFC ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ 2010ರ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ಲೆಸ್ನರ್ WWE ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗು UFC ವಿಡಿಯೋ ಗೇಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಖಪುಟದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿದರು. ಲೆಸ್ನರ್ ''ಫೆಲ್ಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್'' ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.getbig.com/magazine/flex/flex0402.htm |title=Flex Magazine summary (February 2004) |publisher=GetBig.com |accessdate=April 26, 2007}}</ref> ಲೆಸ್ನರ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನ ''ಸಿಟಿ ಪೇಜಸ್'' ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="city pages">{{cite web |url=http://www.citypages.com/February 6, 2008/news/the-real-brock-lesnar/ |title=The Real Brock Lesnar |last=Snyder |first=Matt |publisher=City Pages |access-date=ಜನವರಿ 10, 2011 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618070345/http://www.citypages.com/February |url-status=dead }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ, ''ಮಸಲ್ &amp; ಫಿಟ್ನೆಸ್ಸ್'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.muscleandfitness.com/newsstand/55 |title=On Newsstands Now |accessdate=March 21, 2008 |publisher=Muscle and Fitness online}}</ref> WWE ಹೋಂ ವಿಡಿಯೋ 2003ರಲ್ಲಿ ''ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್: ಹಿಯರ್ ಕಮ್ಸ್ ದಿ ಪೆಯ್ನ್'' ಎಂಬ DVDಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. DVDಯು 2003ರವರೆಗಿನ ಲೆಸ್ನರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಲೆಸ್ನರ್ "ಡೆತ್ ಕ್ಲಚ್" ಎಂಬ MMA ಎಂಬ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮದ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mmaoverload.com/death-clutch.html |title=MMA ಕ್ಲೊಥಿಂಗ್ UFC HW ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್, ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ |access-date=2011-01-10 |archive-date=2011-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110111070544/http://www.mmaoverload.com/death-clutch.html |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಅದನ್ನು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂದು ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: {{cquote|It’s very basic for me. When I go home, I don’t buy into any of the b.s. Like I said, it’s pretty basic: Train, sleep, family, fight. It’s my life. I like it. I’ve been in front of the cameras for 10, 12 years. I was a star at the [[University of Minnesota]]. I went on to [[World Wrestling Entertainment]]. Wannabe [[NFL]] player. And here I am, the UFC heavyweight champion. I just don’t put myself out there to the fans and prostitute my private life to everybody. In today’s day and age, with the Internet and cameras and [[cell phones]], I just like being [[old school]] and living in the [[woods]] and living my life. I came from nothing and at any moment, you can go back to having nothing.<ref>{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/mma/news?slug=ki-lesnar102210|title=Lesnar separates public from private|author=Kevin Iole}}</ref>}} ==ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ == {{MMArecordbox |wins=5 |losses=2 |ko-wins=2 |ko-losses=1 |sub-wins=2 |sub-losses=1 |dec-wins=1 |dec-losses=0 |nc=0 }} {| class="wikitable sortable" border="1" style="font-size:85%;text-align:left;width:100%" |- ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|ಫಲಿತಾಂಶ ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|ದಾಖಲೆ ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಎದುರಾಳಿ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ವಿಧಾನ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸ್ಥಿತಿ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ದಿನಾಂಕ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸುತ್ತು''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸಮಯ ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಸ್ಥಳ''' ! style="border-style:none none solid solid;background:#e3e3e3"|'''ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು''' |- | {{no2}}ಸೋಲು | align="center"|5-2 | {{flagicon|USA}} ಕೈನ್ ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ | TKO(ಹೊಡೆತಗಳು) | UFC 121: ಲೆಸ್ನರ್ vs. ವೆಲಾಸ್ಕ್ವೆಸ್ | {{dts|link=off|2010|October|23}} | align="center"|1 | align="center"|4:12 | {{flagicon|USA}} ಅನಹೆಯಿಂ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ | <small>ಸೋಲು UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|5–1 | {{flagicon|USA}} ಶೇನ್ ಕಾರ್ವಿನ್ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ಆರ್ಮ್ ಟ್ರೈಆಂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್) | UFC 116: ಲೆಸ್ನರ್ vs. ಕಾರ್ವಿನ್ | {{dts|link=off|2010|July|3}} | align="center"|2 | align="center"|2:19 | align="left"|{{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಸುರಕ್ಷಿತUFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್. </small><small>ರಾತ್ರಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ </small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|4–1 | {{flagicon|USA}} ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ | TKO (ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದಾಟ) | UFC 100 | {{dts|link=off|2009|July|11}} | align="center"|2 | align="center"|1:48 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಸುರಕ್ಷಿತUFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|3–1 | {{flagicon|USA}} ರಾಂಡಿ ಕೌಚರ್ | TKO (ಹೊಡೆತಗಳು) | UFC 91: ಕೌಚರ್ vs. ಲೆಸ್ನರ್ | {{dts|link=off|2008|November|15}} | align="center"|2 | align="center"|3:07 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>ಗೆಲುವು UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್.</small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|2–1 | {{flagicon|USA}} ಹೀತ್ ಹೆರ್ರಿಂಗ್ | ನಿರ್ಧಾರ(ಸರ್ವಾನುಮತ) | UFC 87: ಸೀಕ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯ್ | {{dts|link=off|2008|August|9}} | align="center"|3 | align="center"|5:00 | {{flagicon|USA}} ಮಿನ್ನೆಯಾಪೋಲಿಸ್, ಮಿನ್ನೆಸೋಟ | |- | {{no2}}ಸೋಲು | align="center"|1–1 | {{flagicon|USA}} ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೀರ್ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ನೀಬಾರ್) | UFC 81: ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ | {{dts|link=off|2008|February|2}} | align="center"|1 | align="center"|1:30 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಾಡ | <small>UFC ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ </small> |- | {{yes2}}ಗೆಲುವು | align="center"|1-0 | {{flagicon|South Korea}} ಮಿನ್-ಸೂ ಕಿಂ | ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ(ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದಾಟ) | ಡೈನಾಮೈಟ್!! USA | {{dts|link=off|2007|June|2}} | align="center"|1 | align="center"|1:09 | {{flagicon|USA}} ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ | <small>MMA ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ </small> |} ==ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ == *'''ಕೊನೆಗಳಿಗೆಯ ಚಲನೆಗಳು''' * **''ಬ್ರಾಕ್ ಲಾಕ್'' (ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಕ್ರಾಬ್ – WWE ಅಥವಾ ಬದಿಯಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ತಬ್ಬಿಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ – OVW)<ref name="OWOW" /> **''F-5'' <ref name="OWOW" /> (WWE) / ''ವರ್ಡಿಕ್ಟ್'' <ref name="OWOW" /> (NJPW) **ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೆಸ್<ref name="OWOW" /> – OVW *'''ಪ್ರಸಿಖ್ಯಾತ ಪಟ್ಟುಗಳು''' * **ಬ್ಯಾಕ್ ಬ್ರೇಕರ್<ref name="OWOW" /> **ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪವರ್ ಬಾಂಬ್<ref name="OWOW" /> **ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಮುರಿತ **ಎದುರಾಳಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದು <ref name="OWOW" /> **ಬಹು ಸಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ***ನಿಧಾನವಾದ ವಿಳಂಬಿತ ಎರಡು ಕಾಲಿನ ಬಂಧನ ***ಜರ್ಮನ್‌ ***ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಬೆನ್ನು ಭಾಗದಿಂದ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವುದು ***ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಗುದ್ದುವುದು<ref name="OWOW" /> ***ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒದೆತ ***ಸೂಪರ್<ref name="OWOW" /> **ಹಲವು ಟರ್ನ್ ಬಕಲ್ ತಿವಿತಗಳು<ref name="OWOW" /> **ತೋಳುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ,ತಿರುಚಿ ಬಿಸಾಡುವುದು<ref name="OWOW" /> **ನಿಂತಿರುವ ಅಥವಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುವ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಸ್ಕೂಪ್ ಪವರ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ **ಸ್ಪೈನ್ ಬಸ್ಟರ್ *'''ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು''' **ಪಾಲ್ ಹೆಯ್ಮನ್ **ವಿನ್ಸಿ ಮ್ಯಾಕ್ಮಹೊನ್ *'''ಉಪನಾಮಗಳು''' **"ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್"<ref name="OWOW" /> *'''ಪ್ರವೇಶ ನೀತಿ-ಸಂಗತಿಗಳು''' ** ಜಿಮ್ ಜಾನ್ಸ್ಟನ್ ರ "ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಥಿಂಗ್"(WWE) **ಮಾಟ್ಲೆ ಕ್ರುಯೇ ಅವರ '''"ಶೌಟ್ ಅಟ್ ದಿ ಡೆವಿಲ್''' "(UFC) **ಮೆಟಾಲಿಕ ಅವರ '''"ಎಂಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಮ್ಯಾನ್"''' (UFC) ==ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳು ಹಾಗು ಸಾಧನೆಗಳು == ===ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ === *'''ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ''' **ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್(1999, 2000) **ಬಿಗ್ ಟೆನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ (2000)ದಲ್ಲಿ ಹೆವಿವೇಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ #'''1''' ಪಟ್ಟ *'''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್''' **NCAA ಡಿವಿಷನ್ I ಉಪಾಂತ್ಯ ವಿಜಯಿ (1999) **NCAA ಡಿವಿಷನ್ I ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್(2000) *'''ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೈಸನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ''' **ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್(1997–1999)<ref name="bison tournament">{{cite web |url=https://admin.xosn.com/ViewArticle.dbml?SPSID=19756&SPID=701&DB_OEM_ID=2400&ATCLID=87983 |title=Bison Open Champions - H eavyweight |date=November 15, 2007 |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Bison Wrestling |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925074317/https://admin.xosn.com/ViewArticle.dbml?SPSID=19756&SPID=701&DB_OEM_ID=2400&ATCLID=87983 |url-status=dead }}</ref> *'''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ''' **NJCAA ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ (1997, 1998) **ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್(1998) ===ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು=== *'''ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ''' **UFC ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ) **ರಾತ್ರಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಗೆ (ಒಂದು ಬಾರಿ) *'''ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ನ್ಯೂಸ್ಲೆಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್''' **ಬೆಸ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ರಾ (2008, 2009) **MMA ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅಮೂಲ್ಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2008, 2009) *''' ಶೆರ್ಡಾಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ''' ** ವರ್ಷದ ಬೀಟ್ ಡೌನ್(2009)<ref>http://www.sherdog.com/news/articles/3/Sherdogs-2009-Misc-Awards-22093</ref> *''' ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವ MMA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ''' **ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2009)<ref>{{Cite web |url=http://www.fightersonlymagazine.co.uk/news/viewarticle.php?id=3695 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-10 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725054254/http://www.fightersonlymagazine.co.uk/news/viewarticle.php?id=3695 |url-status=dead }}</ref> ===ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿ === [[File:Brock Lesnar - WWE Champion.jpg|thumb|150px|WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್]] *'''ನ್ಯೂ ಜಪಾನ್ ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ''' **IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ)<ref name="IWGP title" /> *'''ಐನೋಕಿ ಜೆನೋಮ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ''' **IWGP ಹೆವಿವೇಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಒಂದು ಬಾರಿ) *'''ಓಹಿಯೋ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌''' **OVW ಸದರನ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೀಮ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (ಮೂರು ಬಾರಿ) – ಶೆಲ್ಟನ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ರೊಂದಿಗೆ<ref name="OVW tag">{{cite web |url=http://www.solie.org/titlehistories/ovsttnwa.html |title=NWA Ohio Valley Wrestling Southern Tag Team Title History |last=Westcott |first=Brian |last2=Dupree |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Solie's Title Histories}}</ref> *'''ಪ್ರೊ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಇಲ್ಲೆಸ್ಟ್ರೆಟಡ್''' **PWI ಫ್ಯೂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Feud of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ವರ್ಷದ ಪಂದ್ಯ (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್!'' ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 60 ನಿಮಿಷದ ಐರನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಪಂದ್ಯ</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Match of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ಹೆಚ್ಚು ಪಳಗಿದ ಸುಧಾರಿತ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ (2003)<ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=86&jahrzehnt=200 |title=PWI Most Improved Wrestler of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **PWI ವರ್ಷದ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2005)<ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=weitereawards&award=10&sort=1&kategorie=80&jahrzehnt=200 |title=PWI Wrestler of the Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **2003ರಲ್ಲಿ PWI 500ರ, 500 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ PWI ಅವರಿಗೆ #'''1''' ಪಟ್ಟ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50003.htm |title=Pro Wrestling Illustrated Top 500 - 2003 |accessdate=May 4, 2008 |publisher=Wrestling Information Archive |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415151626/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50003.htm |url-status=dead }}</ref> *'''ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ''' **WWE ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (3 ಬಾರಿ)¹<ref name="WWE champ">{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/|title=History Of The WWE Championship |accessdate=March 22, 2008 |publisher=WWE}}</ref> **ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ (2002)<ref name="KOTR" /> **ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ (2003)<ref name="RR03" /> *'''ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ನ್ಯೂಸ್ಲೆಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ''' **ಉತ್ತಮ ಕಾದಾಟಗಾರ (2003)<ref>{{cite web|url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=11 |title=Observer: Bruiser Brody Memorial Award (Best Brawler)|accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de|language=German}}</ref> **ಉತ್ತಮ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಕುಟಿಲತಂತ್ರಿ (2002) <small>F-5</small> **ವರ್ಷದ ಫ್ಯೂಡ್(ಪಂದ್ಯ ಕಾದಾಟ-ಕದನ) (2003) <small>vs. ಕರ್ಟ್ ಆಂಗಲ್</small><ref>{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=5 |title=Observer: Best Feud Of The Year |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> **ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪಳಗಿದ ಸುಧಾರಿತ ಕುಸ್ತಿಪಟು (2002, 2003)<ref name="WON improved">{{cite web |url=http://www.genickbruch.com/index.php?befehl=observer&award=7 |title=Observer: Most Improved Wrestler |accessdate=March 22, 2008 |publisher=Cagematch.de |language=German}}</ref> <small>¹ಲೆಸ್ನರ್ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ WWE ಅನ್ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟ ಗಳಿಸಿದರು. </small> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಪ್ರಸಕ್ತ UFC ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Brock Lesnar}} *[http://www.deathclutch.com/ ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಡೆತ್ ಕ್ಲಚ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ] *[http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/brock-lesnar.html ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ] *[http://www.sherdog.com/fighter/Brock-Lesnar-17522 ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಸ್ಟಾಟ್ಸ್] *[http://www.ufc.com/fighter/Brock_Lesnar UFC ಪ್ರೊಫೈಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815045443/http://www.ufc.com/fighter/Brock_Lesnar |date=2010-08-15 }} *[http://www.wrestlinghalloffame.org/wrestlers.php?wrestler=2477 ಬ್ರಾಕ್ ಲೆಸ್ನರ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಅಮೆಚೂರ್) ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090703152734/http://www.wrestlinghalloffame.org/wrestlers.php?wrestler=2477 |date=2009-07-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೭ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ ರಕ್ಷಕ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರೀಡಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಹೆವಿವೇಟ್ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಡೇ ಕಂಟ್ರಿ, ಸೌತ್ ಡಕೋಟದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] e66i1pe5v2y4w5fmqgyzyrf2r7w4a9u 0 27659 1372244 1370400 2026-04-27T18:30:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372244 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | logo = [[File:Wikileaks logo.svg|80px|Graphic of hourglass, coloured in blue and grey; a circular map of the western hemisphere of the world drips from the top to bottom chamber of the hourglass]] | screenshot = [[File:WikiLeaks 2010-12-08.png|250px|WikiLeaks <http://leaks.viviti.com> screenshot in 2010-12-08]] | collapsible = yes | caption = WikiLeaks homepage on 8 December 2010 | url = [http://wikileaks.ch/ wikileaks.ch]<ref>{{cite news|title=WikiLeaks.org is dead; long live WikiLeaks.ch|url=http://www.nbr.co.nz/article/wikileaks-offline-faces-triple-threat-134238|accessdate=15 December 2010|newspaper=National Business Review|date=4 December 2010|archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101206082340/http://www.nbr.co.nz/article/wikileaks-offline-faces-triple-threat-134238|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title= Twitter / WikiLeaks: Cablegate |date=10 December 2010 |url=http://twitter.com/wikileaks/statuses/13275437891321856# |publisher=Twitter |accessdate=15 December 2010}}</ref> <br/> wikileaks.org (originally){{ref label|Note|Note}}<br/> [http://wikileaks.ch/Mirrors.html Official mirrors list] | commercial = No | type = Document archive & disclosure | owner = The Sunshine Press<ref name=aboutwikileaks/> | author=[[Julian Assange]] | revenue = | launch date = {{Start date|2006|10|04|df=yes}}<ref name="whois"/> | registration = | slogan = We [[open government]]s. | current status = Active | alexa = 861 ({{As of|2010|12|alt=December 2010}})<ref>{{cite web |url=http://www.alexa.com/siteinfo/wikileaks.org |title=wikileaks.org – Traffic Details from Alexa |publisher=[[Alexa Internet]], Inc |accessdate=10 December 2010 |archive-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111204145837/http://www.alexa.com/siteinfo/wikileaks.org |url-status=dead }}</ref> }} [[File:Julian Assange (Norway, March 2010).jpg|thumb|right|230px|ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸಾಂಜ್, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ದಳವಾಯಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ-ಸಂಪಾದಕ ]] '''ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ''' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾಮಿಕ ಸುದ್ದಿ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಅನಾಮಿಕ ಸುದ್ದಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಸನ್‌ಶೈನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್‌‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಜಾಲತಾಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು<ref name="aboutwikileaks" />. ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1.2ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲೆಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶ‌‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Wikileaks_has_1.2_million_documents.3F |title=Wikileaks has 1.2&nbsp;million documents? |work=WikiLeaks |accessdate=28 February 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080216000537/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Wikileaks_has_1.2_million_documents.3F <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 16 February 2008}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ತೈವಾನ್, ಯೂರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಭಿನ್ನಮತೀಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಗಣಿತಜ್ಞರು, ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="aboutwikileaks" /> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="McGreal">{{cite news|last=McGreal|first=Chris |title=Wikileaks reveals video showing US air crew shooting down Iraqi civilians |url=https://www.theguardian.com/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack |accessdate=15 December 2010|newspaper=The Guardian|date=5 April 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ವಿಕಿಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ವೀಕರಿಸದೇ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಲ್ಲಿ, 2007 ಘಟನೆಯಾದ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ [[ಇರಾಕ್|ಇರಾಕಿನ]] ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕೊಲಾಟರಲ್ ಮರ್ಡರ್ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾರ್ ಡೈರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌]]ದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇದುವರೆಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯದ 76,900ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="AssociatedPressNews">{{cite news |title=WikiLeaks to publish new documents |agency=Associated Press |date=7 August 2010 |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38606166/ns/us_news-security/ |publisher=MSNBC |accessdate=5 December 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5ukvPaEhj?url=http://www.msnbc.msn.com/id/38606166/ns/us_news-security/ |archivedate=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |url-status=live }}</ref> ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿದೆ ಇರಾಕ್ ವಾರ್ ಲಾಗ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ 400,000 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವಿನ ಕುರಿತಾಗಿಯು ವಿವರ ನೀಡುವಂತಾಗಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/datablog/interactive/2010/oct/23/wikileaks-iraq-deaths-map |title=Wikileaks Iraq war logs: every death mapped |author=Rogers, Simon |work=[[The Guardian]] |date=23 October 2010 |accessdate=11 January 2011}}</ref> 2010 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪಡೆಯಿತು. ''ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌ನ '' 2008ರ ನ್ಯೂ ಮಿಡೀಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{cite web|title=Winners of Index on Censorship Freedom of Expression Awards Announced|url=http://www.indexoncensorship.org/2008/04/winners-of-index-on-censorship-freedom-of-expression-award-announced/|publisher=Index on Censorship|accessdate=15 December 2010|date=22 April 2008}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]]ನ 2009ರ ಯುಕೆ ಮಿಡೀಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|title=The Cry of Blood. Report on Extra-Judicial Killings and Disappearances|url=http://www.ediec.org/library/item/id/402/|publisher=Kenya National Commission on Human Rights|accessdate=15 December 2010|year=2008|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209122323/http://www.ediec.org/library/item/id/402/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Amnesty announces Media Awards 2009 winners|url=http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227|publisher=Amnesty International UK|accessdate=15 December 2010|date=2 June 2009|archiveurl=https://archive.is/20120530055214/http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227|archivedate=30 ಮೇ 2012|url-status=live}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ''ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್'' ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ’ಸುದ್ದಿಯ ರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ [[ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ]]’ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="5sites">{{cite news |url=http://www.nydailynews.com/money/2010/05/20/2010-05-20_5_pioneering_web_sites_that_could_totally_change_the_news.html |title=5 pioneering Web sites that could totally change the news |last=Reso |first=Paulina |date=20 May 2010 |work=[[Daily News (New York)|Daily News]] |location=New York |accessdate=8 June 2010 |archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027015113/http://www.nydailynews.com/money/2010/05/20/2010-05-20_5_pioneering_web_sites_that_could_totally_change_the_news.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು 2010ರಲ್ಲಿ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ''ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ'' ಯಾಗಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Friedman|first=Megan|title=Julian Assange: Readers' Choice for TIME's Person of the Year 2010|url=http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/|accessdate=15 December 2010|newspaper=TIME|date=13 December 2010}}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜನರಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಧ್ಯಮಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ".<ref>{{cite news |author=Curtis, Polly |url=https://www.theguardian.com/politics/2010/dec/30/wikileaks-freedom-information-ministers-government |title=Ministers must 'wise up not clam up' after WikiLeaks disclosures |work=[[The Guardian]] |date=30 December 2010 |accessdate=1 January 2011}}</ref> ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂತರಜಾಲ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಸುಮಾರು ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.smh.com.au/technology/technology-news/media-says-governments-reaction-to-wikileaks-troubling-20101214-18vrb.html |title=Media says government's reaction to WikiLeaks 'troubling' |publisher=Sydney Morning Herald |accessdate=28 December 2010}}</ref> ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ರಹಸ್ಯಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜಾಪಭುತ್ವ ಸಂವಾದ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|title=John Kampfner: Wikileaks shows up our media for their docility at the feet of authority|url=http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/john-kampfner-wikileaks-shows-up-our-media-for-their-docility-at-the-feet-of-authority-2146211.html|accessdate=19 December 2010|newspaper=The Independent|date=29 November 2010}}</ref><ref>{{cite news|last=Shafer|first=Jack|title=Why I Love WikiLeaks|url=http://www.slate.com/id/2276312/|accessdate=19 December 2010|newspaper=[[Slate (magazine)|Slate]]|date=30 November 2010}}</ref><ref>{{cite news|last=Greenwald|first=Glenn|title=WikiLeaks reveals more than just government secrets|url=http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/11/30/wikileaks/index.html|accessdate=19 December 2010|publisher=[[Salon.com]]|date=30 November 2010|archive-date=13 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110113112018/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/11/30/wikileaks/index.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Gilmore|first=Dan|title=Defend WikiLeaks or lose free speech|url=http://www.salon.com/technology/dan_gillmor/2010/12/06/war_on_speech|accessdate=19 December 2010|publisher=[[Salon.com]]|date=6 December 2010|archive-date=1 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110101093621/http://www.salon.com/technology/dan_gillmor/2010/12/06/war_on_speech|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=First, They Came for WikiLeaks. Then...|url=http://www.thenation.com/article/157017/first-they-came-wikileaks-then|accessdate=19 December 2010|newspaper=[[The Nation]]|date=9 December 2010}}</ref><ref>{{cite news|title=Medb Ruane: Where's the democracy in hunting Wikileaks off the Net?|url=http://www.independent.ie/opinion/columnists/medb-ruane/medb-ruane-wheres-the-democracy-in-hunting-wikileaks-off-the-net-2456960.html|accessdate=19 December 2010|newspaper=[[The Independent]]|date=11 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://epw.in/epw/uploads/articles/15542.pdf |title=WikiLeaks, the New Information Cultures and Digital Parrhesia |publisher=Economic & Political Weekly |accessdate=8 January 2011 |archive-date=18 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110118214239/http://epw.in/epw/uploads/articles/15542.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|agency=Associated Press |url=http://www.foxnews.com/politics/2010/12/16/congress-mulls-stop-wikileaks-tracks/ |title=Congress Mulls How to Stop WikiLeaks in Its Tracks |publisher=Fox News |date=7 April 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/sc-dc-1130-wikileaks-20101129,0,2557036.story |title=WikiLeaks: U.S. tries to contain damage from WikiLeaks disclosures |publisher=Los Angeles Times |date=29 November 2010 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129222358/http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/sc-dc-1130-wikileaks-20101129,0,2557036.story |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.politico.com/news/stories/1210/45791.html |author=Jennifer Epstein |title=Bill Clinton: WikiLeaks will cost lives |publisher=Politico.Com |date=1 December 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=https://news.yahoo.com/s/afp/20101206/pl_afp/usdiplomacywikileaksclinton_20101206225700 |title=Clinton blasts 'deeply distressing' leak of US sites |publisher=Yahoo! News |date=6 December 2010 |accessdate=17 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101222021421/http://news.yahoo.com/s/afp/20101206/pl_afp/usdiplomacywikileaksclinton_20101206225700 |archivedate=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,733088,00.html |title=Outrage and Apologies: Washington Fights to Rebuild Battered Reputation |publisher=Spiegel International |date=6 December 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಡೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಲವಾರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/wikileaks-asked-to-censor-secret-files/story-e6frf7jx-1225903715328 |title=WikiLeaks asked to censor secret files |publisher=Herald Sun |date=11 August 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref> ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಸಾವಿರಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿವೇಚನೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://en.rsf.org/united-states-open-letter-to-wikileaks-founder-12-08-2010,38130.html |title=Open letter to Wikileaks founder Julian Assange: "A bad precedent for the Internet's future" |publisher=Reporters Sans Frontières |date=12 August 2010 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=28 ಮಾರ್ಚ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328200448/http://en.rsf.org/united-states-open-letter-to-wikileaks-founder-12-08-2010%2C38130.html |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯುಕ್ತ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ "ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧ"ದ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=37009&Cr=leaked&Cr1 |title=UN human rights chief voices concern at reported 'cyber war' against WikiLeaks |publisher=United Nations website |accessdate=December 28 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುಎನ್ ಸ್ಪೇಷಲ್ ರ್ಯಾಪ್‌ಪೊರ್ಟರ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.cidh.oas.org/relatoria/showarticle.asp?artID=829&lID=1 |title=Joint Statement on WikiLeaks |publisher=[[Organization of American States]] website |accessdate=December 28 2010}}</ref> {{TOC limit|3}} ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಸ್ಥಾಪನೆ=== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 2006ರಲ್ಲಿ wikileaks.org ಹೆಸರಿನ ಡೊಮೇನ್ ದಾಖಲಾಯಿತು.<ref name="whois">{{cite web|title=Whois Search Results: wikileaks.org|url=http://who.godaddy.com/WhoIs.aspx?domain=wikileaks.org&isc=ALEXADOM|work=GoDaddy.com|accessdate=10 December 2010|archive-date=2 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120502162443/http://who.godaddy.com/WhoIs.aspx?domain=wikileaks.org&isc=ALEXADOM|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮೊದಲ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=WikiLeaks' War on Secrecy: Truth's Consequences |date=2 December 2010 |author=Calabresi, Massimo |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2034276-3,00.html |work=TIME |accessdate=19 December 2010 |quote=Reportedly spurred by the leak of the Pentagon papers, Assange unveiled WikiLeaks in December 2006. |archive-date=20 ಮೇ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130520104123/http://www.time.com/time/world/article/0%2C8599%2C2034276-3%2C00.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Khatchdourian" /> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ತೈವಾನ್, ಯೂರೋಪ್, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಭಿನ್ನಮತಿಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಗಣಿತಜ್ಞರು, ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="aboutwikileaks">{{cite web|url=http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:About |title=Wikileaks:About |publisher=WikiLeaks |date= |accessdate=3 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314204422/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About |archivedate=14 March 2008}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="NewScientist1">{{cite news |author=Marks, Paul |title=How to leak a secret and not get caught |url=http://www.newscientist.com/channel/tech/mg19325865.500-how-to-leak-a-secret-and-not-get-caught.html |work=[[New Scientist]] |date=12 January 2007 |accessdate=28 February 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080218034421/http://www.newscientist.com/channel/tech/mg19325865.500-how-to-leak-a-secret-and-not-get-caught.html |archivedate=18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 |url-status=bot: unknown }}</ref> 2007ರಿಂದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="afp07">{{cite news |agency=[[Agence France-Presse]] |work=[[The Age]] |publisher=[[Fairfax Media]] |title=Chinese cyber-dissidents launch WikiLeaks, a site for whistleblowers|url=http://www.theage.com.au/news/Technology/Chinese-cyberdissidents-launch-WikiLeaks-a-site-forwhistleblowers/2007/01/11/1168105082315.html |date=11 January 2007|accessdate=17 June 2010 |location=Melbourne}}</ref> ''ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್'' ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ".<ref>{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/news/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 |title=Rudd Government blacklist hacker monitors police |work=The Australian| author=Guilliatt, Richard |date=30 May 2009 |accessdate=17 June 2010}}</ref> "ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ, ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ವಕ್ತಾರ, ಮೂಲ ಕೋಡರ್, ಸಂಯೋಜಕ, ಬಂಡವಾಳಗಾರ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ನಾನೇ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಒಬ್ಬ ವಾಲಂಟಿಯರ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ವೈಯರ್ಡ್'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/10/24/world/24assange.html |work=The New York Times |title=WikiLeaks Founder on the Run, Trailed by Notoriety |date=23 October 2010|last1=Burns|first1=John F.|last2=Somaiya|first2=Ravi|accessdate=19 December 2010}}</ref>{{As of|2009|6}}1,200ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಂಟಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ<ref name="aboutwikileaks" /> ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಇದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref name="ab">{{cite news|last=Rintoul|first=Stuart |title=WikiLeaks advisory board 'pretty clearly window-dressing'|url=http://www.theaustralian.com.au/news/nation/wikileaks-advisory-board-pretty-clearly-window-dressing/story-e6frg6nf-1225967895242|accessdate=18 December 2010|newspaper=The Australian|date=9 December 2010}}</ref> ===ಉದ್ದೇಶ=== ಏಷ್ಯಾ, ಪೂರ್ವದ ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಲಾಕ್, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಹರಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳ ಅಸಹನೀಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಪೌರಾಡಳಿತ ವರ್ಗಗಳ ಅನೈತಿಕ ನಡುವಳಿಕೆ ತೋರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿತು."<ref name="aboutwikileaks" /><ref name="afp07" /> ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಸೋರಿಕೆಯಾದ 1.2 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಇದರ ಜಾಲತಾಣ ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web |last=Aftergood |first=Steven |authorlink=Steven Aftergood |title=Wikileaks and Untraceable Document Disclosure |url=http://www.fas.org/blog/secrecy/2007/01/wikileaks_and_untraceable_docu.html |work=Secrecy News |publisher=[[Federation of American Scientists]] |accessdate=19 December 2010 |date=3 January 2007 |archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311214041/http://www.fas.org/blog/secrecy/2007/01/wikileaks_and_untraceable_docu.html |url-status=dead }}</ref> ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿತು: <blockquote>ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಟೋರ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಜಾಲಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸ್ವಂತ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ರಹಸ್ಯಗಳು ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದ ಕನ್ನಕೋರರು (ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್) ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾರ್ಯಕರ್ತನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಇದನ್ನೇ ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾತ್ರ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಭಾಗವು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು "ಹದಿಮೂರು ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Khatchdourian">{{cite news |first=Raffi |last=Khatchadourian |date=7 June 2010 |url=http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?printable=true |title=No Secrets: Julian Assange's Mission for total transparency |work=The New Yorker |accessdate=8 June 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.wiktionary.org/wiki/tranche#Noun |title=Wiktionary definition of tranche |publisher=En.wiktionary.org |date=13 October 2010 |accessdate=22 October 2010}}</ref></blockquote> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ [[ಹ್ಯಾಕರ್‌]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಸುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ "ಆರೋಪಣೆ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2006ರ ಚೀನಾ ಗೂಢಚರ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಮೂಲ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟನೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಚೀನಾದ ಗೂಢಚರ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ನಂತವುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು."<ref>{{cite news |url=http://www.theregister.co.uk/2010/06/02/wikileaks_tor_snooping_denial/ |title=Wikileaks denies Tor hacker eavesdropping gave site its start |author=Leyden, John |work=[[The Register]] |date=2 June 2010 |accessdate=10 July 2010}}</ref> ನಂತರ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಪುಟದ ಸುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಖರ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಕಲನ, ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಯುದ್ಧ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |author=Channing, Joseph |title=Wikileaks Releases Secret Report on Military Equipment |url=http://www.nysun.com/foreign/wikileaks-releases-secret-report-on-military/62236/ |work=The New York Sun |date=9 September 2007 |accessdate=28 February 2008 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221133936/http://www.nysun.com/foreign/wikileaks-releases-secret-report-on-military/62236/ |url-status=dead }}</ref> ಟಿಯಾನಾನ್ಮೆನ್ ಚೌಕದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಶಿ ತಾವೋ ಎಂಬ ಚೀನಾದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಚೈನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಇಮೇಲ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದಂತೆ ವಿಸಲರ್‌ಬ್ಲೌಬರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.<ref name="NewScientist1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ''ದಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್‌'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ]]ದ ಮಿತಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, "[ಇದು] ಅಂತಿಮವಾದ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ಕಾನೂನು]] ಏನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಮುಕ್ತ ಮಾತು. ಇದು ಯಾಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಿಲ್ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ, [[ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ಹೊರಗೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇಡಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಹಕ್ಕುಗಳೇ ಕಾನೂನನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂವಿಧಾನ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಸನವೂ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜನರು ರಾಜಕಾರಣ,ಸಮಾಜದ ರಚನೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥವಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಸರ್ಕಾರವೊಂದರ ರಚನೆ, ಚುನಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ".<ref>http://www.colbertnation.com/the-colbert-report-videos/260785/april-12-2010/exclusive---julian- assange-extended-interview</ref> ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ ಅನ್ನು 1971ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="LinuxworldWikileaks1">{{cite news|last=Bradner|first=Scott|authorlink=Scott Bradner|title=Wikileaks: a site for exposure|url=http://www.networkworld.com/columnists/2007/011706bradner.html?page=1|accessdate=19 December 2010|newspaper=[[Network World]]|date=17 January 2007|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209131629/http://www.networkworld.com/columnists/2007/011706bradner.html?page=1|url-status=dead}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿರಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನಾಮಧೇಯತೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನ]]ವು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಕನಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="LinuxworldWikileaks1" /> ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ ವಿಟ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೈಬರ್ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಲಾಭಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ, "ಹೀಗೆ ಸರ್ಕಾರೀ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಜೈಲುಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ಸಾವು ವಿಧಿಸಬಹುದು."<ref>{{cite news |title=How to be a Whistle Blower |url=http://www.unknowncountry.com/news/how-be-whistle-blower |work=Unknowncountry.com |date=17 January 2007 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://archive.is/20131220010617/http://www.unknowncountry.com/news/how-be-whistle-blower |url-status=dead }}</ref> ===ನಿಧಿ ಸಹಾಯ=== 24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿಧಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು<ref>{{cite web |url=http://twitter.com/wikileaks/status/6995068005 |title=Twitter / WikiLeaks: To deal with a shortage of... |publisher=Twitter |date=24 December 2009 |accessdate=30 April 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನಮೂನೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದಂತೆ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು.<ref name="digdeep" /> ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ವಿಷಯಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಂದು ಅನಧೀಕೃತ ದರ್ಪಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=WikiLeaks - Mirrors|url=http://wikileaks.ch/Mirrors.html|publisher=WikiLeaks|accessdate=18 December 2010|archive-date=7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101207060201/http://www.wikileaks.ch/mirrors.html|url-status=dead}}</ref> ಒಮ್ಮೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚ ಸರಿಹೊಂದಿದರೆ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="digdeep">{{cite news |last= Butselaar |first=Emily |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/libertycentral/2010/jan/29/wikileaks-shut-down |title=Dig deep for WikiLeaks |work=The Guardian |location=UK |date=29 January 2010 |accessdate = 30 January 2010 |location=London}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇದೊಂದು ರೀತಿಯ ಮುಷ್ಕರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ "ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು".<ref name="leakonomy">{{cite news |title=Leak-o-nomy: The Economy of Wikileaks (Interview with Julian Assange) |author=Mey, Stefan |url=http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-wikileaks/ |accessdate=19 December 2010 |work=Medien-Ökonomie-Blog |publisher=WordPress |date=4 January 2010 |archive-date=13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101213110334/http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-wikileaks/ |url-status=dead }}</ref> 6 ಜನವರಿ 2010ರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು,<ref>{{cite web |author=WikiLeaks |url=http://twitter.com/wikiLeaks |title=at 7:42&nbsp;am 5&nbsp;Jan 2010 |publisher=Twitter |date=|accessdate=30 April 2010}}</ref> ಆದರೆ 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದು, ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://twitter.com/wikileaks/status/8613426708 |title=Twitter / Wikileaks: Achieved min. funraising g... |publisher=Twitter |date=|accessdate=30 April 2010}}</ref> 22 ಜನವರಿ 2010ರಂದು ಪೇಪಾಲ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಡೊನೇಶನ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿತು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇದು ನಡೆದಿತ್ತು, ಮತ್ತು "ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ" ಇದು ನಡೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://twitter.com/wikileaks/status/8101847372 |title=WikiLeaks: Paypal has again locked our... |publisher=Twitter | accessdate = 26 January 2010}}</ref> 25 ಜನವರಿ 2010ರಂದು ಖಾತೆಯು ಪುನಃ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite web |url=http://twitter.com/wikileaks/status/8192453527 |title=WikiLeaks: Paypal has freed up our... |publisher=Twitter |accessdate=26 January 2010}}</ref> 18 ಮೇ 2010ರಂದು ಇದರ ಜಾಲತಾಣ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/wikileaks/status/14270362566 |title=Wikileaks: Next milestone completed:... |publisher=Twitter|date=18 May 2010|accessdate=18 December 2010}}</ref> ಜೂನ್ 2010ರಂತೆ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜಾನ್ ಎಸ್. ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್.ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌‍ ನೀಡುವ ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಅಂತಿಮ-ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು,<ref name="Khatchdourian" /> ಆದರೆ ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="Knight">{{cite news|last=Cohen |first=Noam |url=http://mediadecoder.blogs.nytimes.com/2010/06/17/knight-foundation-hands-out-grants-to-12-groups-but-not-wikileaks/ |title=Knight Foundation Hands Out Grants to 12 Groups, but Not WikiLeaks |work=Media Decoder Blog |publisher=The New York Times Company |date=17 June 2010 |accessdate=1 August 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ, "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನೈಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಟೆಡ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ನೋಡೋಣ."<ref name="Cook">{{cite news|url=https://news.yahoo.com/s/ynews/20100617/ts_ynews/ynews_ts2677_3|title=WikiLeaks questions why it was rejected for Knight grant|last=Cook|first=John|date=17 June 2010|work=[[Yahoo! News]]|accessdate=19 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514045824/http://news.yahoo.com/s/ynews/20100617/ts_ynews/ynews_ts2677_3|archivedate=14 ಮೇ 2011|url-status=live}}</ref> ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ "'12 ದತ್ತಿಗಳು ಸುದ್ದಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ'&nbsp;– ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ" ಮತ್ತು ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ "ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದೆಯೇ" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.<ref name="Knight" /> ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ವಕ್ತಾರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, " ನೈಟ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮಂಡಳಿಗೆ ಶಿಪಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ."<ref name="Cook" /> ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇತರರು, ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಜನ್ನಿಫರ್ 8 ಇದ್ದ ನೈಟ್ ಸಲಹಾ ತಂಡವು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ಲೀ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪರವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪಿಆರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="Cook" /> ===ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು=== ಜುಲೈ 17 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್ (ಹೆಚ್ಓಪಿಇ) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="repair" /><ref>{{cite web |last=McCullagh |first=Declan |url=http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html |title=Feds look for WikiLeaks founder at NYC hacker event &#124; Security – CNET News |publisher=News.cnet.com |date=16 July 2010 |accessdate=1 August 2010 |archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827013027/http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="repair">{{cite web |author=Singel, Ryan |url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks_repair/ |title=Wikileaks Reopens for Leakers &#124; Threat Level |publisher=Wired.com |date=19 July 2010 |accessdate=1 August 2010 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209230740/http://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks_repair/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|last=Appelbaum |first=Jacob|title=Jacob Appelbaum WikiLeaks Next HOPE Keynote Transcript|url=https://docs.google.com/document/pub?id=1ebTGiyaQQ2HSCOpqsD8GD7x_7IBqkeYZ4jfEJ_rYeFQ|publisher=Hackers on Planet Earth conference|accessdate=18 December 2010|date=17 July 2010}}</ref><ref>{{cite video |people= WikiLeaks |date= 16–18 July 2010 |title= Saturday Keynote at The Next HOPE |url= http://c2047862.cdn.cloudfiles.rackspacecloud.com/Saturday%20Keynote%20-%20Wikileaks.mp3 |format= MP3 |medium= Audio |accessdate= 18 December 2010 |archive-date= 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120426042333/http://c2047862.cdn.cloudfiles.rackspacecloud.com/Saturday%20Keynote%20-%20Wikileaks.mp3 |url-status= dead }}</ref> 19 ಜುಲೈ 2010ರಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಟೆಡ್ ಕಾನ್ಫರೇನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಜಾಲತಾಣವು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯ ಟೆಡ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ</ref> ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ಜುಲೈ 29ರಂದು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡಿನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸ್ಸಾಗುವಾಗ, ಅನಾಮಿಕ ಮೂಲದ ಕರೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಏಜೆಂಟರಿಂದ ಮೂರು ತಾಸುಗಳ ಕಾಲ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="AppelbaumAirport" /> ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್‌ರ ಬ್ಯಾಗ್, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಸೀದಿಯ ಪೋಟೋಕಾಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ''Cnet'' ಗೆ ಒಂದು ಮೂಲವು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="AppelbaumAirport" /> ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ತನ್ನ ವಕೀಲರಿಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವರ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಲ್ಲ.<ref name="AppelbaumAirport">{{cite web |last=Mills |first=Elinor |url=http://news.cnet.com/8301-27080_3-20012253-245.html |title=Researcher detained at U.S. border, questioned about WikiLeaks |publisher=News.cnet.com |date=28 July 2010 |accessdate=1 August 2010 |archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310204021/http://news.cnet.com/8301-27080_3-20012253-245.html |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 31ರಂದು, ಇದನ್ನು ಡೇಪ್ಕಾನ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ಏಫ್‌ಬಿಐನ ಎರಡು ಏಜಂಟರು ಇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.<ref name="AppelbaumAirport" /> ಆನ್‌ಲೈನ್‍ನಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸದ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಪರಿಪಾಠವು "ನಮ್ಮನ್ನೇ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/17/AR2010081705225.html|publisher=The New Yorker|title=No Secrets|date=7 June 2010|accessdate=20 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?currentPage=9|publisher=The Washington Post|title=The Justice Department weighs a criminal case against WikiLeaks|date=18 August 2010|accessdate=10 December 2010}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೀವನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅಮಾಯಕರಿಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುವುದಕ್ಕಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://svtplay.se/v/2264028/wikirebels_the_documentary. |title=timestamp 35:45 to 36:03. |access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-date=16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110916103604/http://svtplay.se/v/2264028/wikirebels_the_documentary. |url-status=dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಯು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/#!/wikileaks/status/27627822775|publisher=Twitter|title=Read closely: NATO tells CNN not a single case of Afghans needing protection or moving due to leak http://bit.ly/dk5NZi|date=17 October 2010|accessdate= 20 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.defence.gov.au/media/DepartmentalTpl.cfm?CurrentId=10997|title=Australian Dept of Defence investigation completed: WikiLeaks caused no harm http://bit.ly/aQQHDk|date=26 October 2010|accessdate= 20 December 2010}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ತೊರೆದರು,<ref>{{cite news|last=Taylor |first=Jerome |url=http://www.independent.co.uk/news/media/online/secret-war-at-the-heart-of-wikileaks-2115637.html |title=Secret war at the heart of Wikileaks|publisher=independent.co.uk |date=25 October 2010 |accessdate=}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸದಾದ ಸೋರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಾಲತಾಣ OpenLeaks.com ನ್ನು ಡೇನಿಯಲ್ ಡಾಮ್ಸ್ಚೆಯಿಟ್- ಬೆರ್ಗ್ ತೊರೆದರು.<ref>{{cite news|last=Nordstrom |first=Louise |url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/dec/10/former-wikileaks-worker-rival-site-under-way/ |title=Former WikiLeaks worker: Rival site under way |newspaper=[[The Washington Times]] |date=10 December 2010 |accessdate=13 December 2010}}</ref> ==ಆಡಳಿತ== ಜನವರಿ 2010ರ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಜನ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರಾರಿಗೂ ಸಂಬಳವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ತರಹದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ.<ref name="leakonomy" /> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಖರ್ಚು 2,00,000ಫೌಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಖರ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣಕಯಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಿದರೆ ಅದರ ಖರ್ಚು6,00,000ಫೌಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="leakonomy" /> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ವಕೀಲರಿಕೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ 'ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್','''ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ'' ' ಮತ್ತು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಘ'ಗಳು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ನೆರವಿಗಾಗಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿವೆ.<ref name="leakonomy" /> ಆದರೆ ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಆದಾಯದ ಸಣ್ಣ ಹರಿವಾಗಿದೆ. ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸವಾಲು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="leakonomy" /> ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್‌ನವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.. ಜುಲೈ 2010ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 'ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌' ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದು ತನ್ನ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್, ಓಡಾಟ, ಮತ್ತು ಆವರ್ತನ ಶ್ರೇಣಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿತು.<ref name="techeye">{{cite web |url=http://www.techeye.net/internet/wau-holland-foundation-sheds-light-on-wikileaks-donations#ixzz0td0dXhBx |title=Wau Holland Foundation sheds light on WikiLeaks donations – Hardware, ISP, travelling costs |publisher=TechEye |date=13 July 2010 |accessdate=1 August 2010 |archive-date=27 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727011201/http://www.techeye.net/internet/wau-holland-foundation-sheds-light-on-wikileaks-donations#ixzz0td0dXhBx |url-status=dead }}</ref> TechEye ಲೇಖನನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿತು: {{quote|As a charity accountable under German law, donations for WikiLeaks can be made to the foundation. Funds are held in escrow and are given to WikiLeaks after the whistleblower website files an application containing a statement with proof of payment. The foundation does not pay any sort of salary nor give any renumeration {{sic}} to WikiLeaks' personnel, corroborating the statement of the site's former German representative Daniel Schmitt [real name [[Daniel Domscheit-Berg]]]<ref name="bates"/> on national television that all personnel works voluntarily, even its speakers.<ref name=techeye/>}} ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆರವರನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಕೆಲಸಗಾರು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್‌ ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web|url=http://m.thelocal.de/sci-tech/20101223-31975.html|publisher=The Local|title=Wikileaks donations still flowing, but not to Assange legal fund|accessdate=23 December 2010|archive-date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002143644/http://m.thelocal.de/sci-tech/20101223-31975.html|url-status=dead}}</ref> ===ತಾಣ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ವಿಷಯಗಳು=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರಾದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಡಾಮ್ಸ್ಚೆಯಿಟ್- ಬೆರ್ಗ್ ಇವರುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಜರ್ಮನ್‌ನ ಮಾಜಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಡಾಮ್ಸ್ಚೆಯಿಟ್- ಬೆರ್ಗ್‌ರನ್ನು ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="bates">{{cite web|author=Bates, Theunis |url=http://www.aolnews.com/2010/09/28/wikileaks-woes-grow-as-spokesman-quits-site/ |title=WikiLeaks' Woes Grow as Spokesman Quits Site |publisher= AOL News |date=28 September 2010 |accessdate=22 October 2010}}</ref><ref>{{cite news |first=Raphael G. |last=Satter |url=http://www.physorg.com/news205093515.html |title=WikiLeaks chief lashes out at media during debate |agency=Associated Press |date=30 September 2010 |accessdate=22 October 2010}}</ref><ref>{{cite news |last=Blodget |first=Henry |authorlink=Henry Blodget |title=WikiLeaks Spokesman Quits, Blasts Founder Julian Assange As Paranoid Control Freak, Admits To Using Fake Name |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fg%2Fa%2F2010%2F09%2F28%2Fbusinessinsider-wikileaks-spokesman-quits.DTL |date=28 September 2010 |newspaper=San Francisco Chronicle |accessdate=12 December 2010 |archive-date=6 ಮಾರ್ಚ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306180126/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fg%2Fa%2F2010%2F09%2F28%2Fbusinessinsider-wikileaks-spokesman-quits.DTL |url-status=dead }}</ref> ===ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನದೇ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ "ಅದೊಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗದ ಮತ್ತು ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಸಿಗದ ಬೃಹತ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೋರಿಕಾ ತಾಣವಾಗಿದೆ".<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/media/2010/jul/14/julian-assange-whistleblower-wikileaks|title=Julian Assange: the whistleblower|work=The Guardian |location=UK |author=Stephen Moss|date=14 July 2010|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಈ ತಾಣವು ಅನೇಕ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇವೆಯನ್ನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಡೊಮೇನ್ ನೇಂ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನೀಡುವವರು (DNS) ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref name="satter">{{cite news|last=Satter|first=Raphael G.|title=WikiLeaks fights to stay online amid attacks|url=http://www.forbes.com/feeds/ap/2010/12/03/technology-wikileaks_8180890.html?boxes=Homepagebusinessnews|accessdate=11 December 2010|newspaper=[[Forbes]].com|date=3 December 2010|author2=Svensson, Peter|agency=Associated Press|archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101222044306/http://www.forbes.com/feeds/ap/2010/12/03/technology-wikileaks_8180890.html?boxes=Homepagebusinessnews|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/news/world/politics/wikileaks-hit-by-new-online-onslaught-2151570.html |title=WikiLeaks hit by new online onslaught |last1=Randall |first1=David|last2=Cooper|first2=Charlie |date=5 December 2010 |work=The Independent |accessdate=4 December 2010}}</ref> ಸದ್ಯ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸ್ವೀಡನ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಯಾದ ಪಿಆರ್‌ಕ್ಯೂ (PRQ) ಇವರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭದ್ರವಾದ, ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಮುಖ್ಯ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ]](ಸರ್ವರ್)ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಪಿಆರ್‌ಕ್ಯೂ ಗೆ ತನ್ನ ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಲಾಗ್ ಮಾಡುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="goodwin">{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2008/02/21/wikileaks_bulletproof_hosting/ |title=Wikileaks judge gets Pirate Bay treatment |author=Goodwin, Dan |publisher=The Register|date=21 February 2008 |accessdate=7 December 2010}}</ref> ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ನಾನಾ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಸ್ವೀಡನ್‌‌ನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="DN1">{{cite news|title=Jagad och hatad – men han vägrar vika sig|language=Swedish|trans_title=Chased and hated - but he refuses to give way|author=Fredén, Jonas|newspaper=[[Dagens Nyheter]]|url=http://www.dn.se/nyheter/varlden/jagad-och-hatad-men-han-vagrar-vika-sig-1.1153725|date=14 August 2010|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818113905/http://www.dn.se/nyheter/varlden/jagad-och-hatad-men-han-vagrar-vika-sig-1.1153725|url-status=dead}}</ref> ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸೆಂಜ್‌ರವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸರ್ವರನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಆ ದೇಶಗಳು ತಮಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನವು ಸುದ್ದಿಗಾರರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ." ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="DN1" /> ಸ್ವಿಡನ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Därför blir Julian Assange kolumnist i Aftonbladet|language=Swedish|author=Helin, Jan|newspaper=[[Aftonbladet]]|date=14 August 2010|url=http://blogg.aftonbladet.se/janhelin/2010/08/darfor-blir-julian-assange-kolumnist-i-aftonbladet|accessdate=15 August 2010|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820032744/http://blogg.aftonbladet.se/janhelin/2010/08/darfor-blir-julian-assange-kolumnist-i-aftonbladet|url-status=dead}}</ref>{1/} ಈ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪಿಆರ್‌ಕ್ಯೂದ ಆತಿಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತತೆಯು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾರಾದರೂ ತಕರಾರು ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ತ ಮಾತುಕತೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವುದೇ ಕೋಷ್ಟಕಗಳನ್ನು ಇಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಗೌಪ್ಯವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು "ಬುಲೆಟ್ ಫ್ರೂಪ್ ಹೊಸ್ಟಿಂಗ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="goodwin" /><ref>{{cite news |url=http://news.blogs.cnn.com/2010/07/25/what-is-wikileaks/?iref=storysearch |title=What is WikiLeaks? |publisher=CNN |date=25 July 2010 |accessdate=6 August 2010 |archive-date=14 ಜನವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140114095005/http://news.blogs.cnn.com/2010/07/25/what-is-wikileaks/?iref=storysearch |url-status=dead }}</ref> 17 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2010ರಂದು ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿಯವರು ಹಲವಾರು ಸುದ್ಧಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿರಯವರು ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ದೇಣಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪಡೆಯದೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿರಯವರು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಗಾಗ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |author=TT |url=http://www.dn.se/nyheter/sverige/piratpartiet-skoter-wikileak-servrar-1.1155285 |title=Piratpartiet sköter Wikileak-servrar |language=Swedish |trans_title=Pirate Party manages Wikileaks Servers |publisher=DN.se |date=17 August 2010 |accessdate=22 October 2010 |archive-date=19 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819122315/http://www.dn.se/nyheter/sverige/piratpartiet-skoter-wikileak-servrar-1.1155285 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=Swedish Pirate Party to host WikiLeaks servers|url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/europe/08/18/sweden.wikileaks/#fbid=zfd5Igi2Lea&wom=false|accessdate=21 August 2010|publisher=CNN|date=18 August 2010|archive-date=6 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106223602/http://edition.cnn.com/2010/WORLD/europe/08/18/sweden.wikileaks/#fbid=zfd5Igi2Lea&wom=false|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲವು ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಕೆಲವು ಭೂಗತ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಬಂಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10018210 |title=Pentagon-papirer sikret i atom-bunker |publisher=[[VG Nett]] | language = Norwegian |date=27 August 2010 |accessdate=6 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://blogs.forbes.com/andygreenberg/2010/08/30/wikileaks-servers-move-to-underground-nuclear-bunker/?boxes=businesschanneltopstories |title=Wikileaks Servers Move To Underground Nuclear Bunker |work=Forbes |date=30 August 2010 |accessdate=6 December 2010}}</ref> ಈ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಕ್ಕೆ ಸರ್ವರ್ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅಮೇಜಾನ್‌‌ರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref name="amazon">{{cite web|last=Gross|first=Doug|title=WikiLeaks cut off from Amazon servers|url=http://edition.cnn.com/2010/US/12/01/wikileaks.amazon/index.html?eref=edition|publisher=CNN|accessdate=2 December 2010|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029192138/http://edition.cnn.com/2010/US/12/01/wikileaks.amazon/index.html?eref=edition|url-status=dead}}</ref> ನಂತರ ಈ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವು ಅಮೇಜಾನ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="amazon" /> ಅಮೇಜಾನ್‌ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಸೇವೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. "ಅವರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸೇವಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ "ನೀವು ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನೀವು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.ನೀವು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಯು ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತೊಂದರೆಯುಂಟು ಮಾಡುವಂತದ್ದಾಗಿರಬಾರದು". ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಈ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Hennigan">{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2010/12/amazon-wikileaks-servers.html|title=Amazon says it dumped WikiLeaks because it put innocent people in jeopardy|last=Hennigan|first=W.J.|date=2 December 2010|work=[[Los Angeles Times]]|accessdate=23 December 2010}}</ref> ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಒವಿಎಚ್ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/high-tech-internet/expulse-d-amazon-wikileaks-s-installe-en-france-02-12-2010-1270137_47.php Expulsé d'Amazon, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ trouve refuge en France] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20171018074956/http://www.lepoint.fr/high-tech-internet/expulse-d-amazon-wikileaks-trouve-refuge-en-france-02-12-2010-1270137_47.php |date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}. 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010, Le Point</ref> ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೂಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಎರಡು ನ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರಗಳಾದ ನ್ಯಾಯ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು. ಆದರೆ ಲೀಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಬರುವಂತೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒವಿಎಚ್ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="autogenerated3">{{cite web|last= |first=|title=French company allowed to keep hosting WikiLeaks |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-12-08/french-company-allowed-to-keep-hosting-wikileaks.html |publisher=Bloomberg |accessdate=8 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=French web host need not shut down WikiLeaks site: judge |url=http://www.france24.com/en/20101206-french-web-host-need-not-shut-down-wikileaks-site-judge |publisher=AFP|date=6 December 2010 |accessdate=8 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210142206/http://www.france24.com/en/20101206-french-web-host-need-not-shut-down-wikileaks-site-judge|archivedate=10 December 2010}}</ref> {{Out of date|article|date=December 2010}} ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಾಂಶ(ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್)ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿ, ಫ್ರೀನೆಟ್, ಟೋರ್ ಮತ್ತು ಪಿಜಿಪಿ.<ref>{{cite web |author=|title= Is WikiLeaks accessible across the globe or do oppressive regimes in certain countries block the site? |url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Is_Wikileaks_accessible_across_the_globe_or_do_oppressive_regimes_in_certain_countries_block_the_site.3F |work=WikiLeaks |year=2008 |accessdate=28 February 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080216000537/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Is_Wikileaks_accessible_across_the_globe_or_do_oppressive_regimes_in_certain_countries_block_the_site.3F <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 16 February 2008}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಖಾಸಗಿತನ ಒದಗಿಸಲು ಟೋರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.freehaven.net/anonbib/cache/wpes09-bridge-attack.pdf |title=On the risks of serving whenever you surf |publisher=freehaven.net |format=PDF |accessdate=17 June 2010}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 4 2010ರಂದು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಗಿಯವರು ಸ್ವಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಜನ್(TSR)ಗೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತಟಸ್ಥ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.tsr.ch/info/suisse/2657308-julian-assange-compte-demander-l-asile-en-suisse.html|title=Julian Assange compte demander l'asile en Suisse|publisher=TSR|date=4 November 2010|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227104321/http://www.tsr.ch/info/suisse/2657308-julian-assange-compte-demander-l-asile-en-suisse.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6A369920101104|title=WikiLeaks founder says may seek Swiss asylum|publisher=Reuters|date=4 November 2010}}</ref> ಅಸ್ಸೆಂಜ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳು ಮಾತ್ರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.orf.at/stories/2023751/|title=WikiLeaks-Gründer erwägt Umzug in die Schweiz|publisher=ORF|date=5 November 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=WikiLeaks Founder to Release Thousands of Documents on Lebanon |first= |last= |newspaper=[[Al-Manar]] |date=5 November 2010 |url=http://www.almanar.com.lb/newssite/NewsDetails.aspx?id=161016&language=en |accessdate=28 November 2010 |archive-date=13 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113051102/http://www.almanar.com.lb/NewsSite/NewsDetails.aspx?id=161016&language=en |url-status=dead }}</ref> ===ಹಣಕಾಸು=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಒಂದು ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದರ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9,00,000 ಯೂರೋಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್ನಲ್ಲಿ $1.2ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ €370,000 ಹಣವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪೌಂಢೆಶನ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಫುಲ್ದಾರವರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಪನಿಯು ಪೇ-ಪಾಲ್‌ರವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಎರಡರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಂದ 'ಪೇ-ಪಾಲ' ಮಾದರಿಯ ಹಣವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಕೂಡ " ಬೆಂಬಲದ ಅಲೆಯನ್ನು" ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಆ ದೇಣಿಗೆಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿವಾರ್ತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಭಲವಾದವು.<ref>{{cite news |title='Donations Were Never as Strong as Now'|first= |last= |newspaper=[[Der Spiegel]] |date=13 December 2010 |url=http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,734318,00.html|accessdate=15 December 2010}}</ref><ref>{{cite news|title=Financing WikiLeaks|first=|last=|newspaper=Harpers' Magazine|date=6 August 2010|url=http://www.harpers.org/archive/2010/08/hbc-90007485|accessdate=15 December 2010|archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019211817/http://harpers.org/archive/2010/08/hbc-90007485|url-status=dead}}</ref> ===ಸರ್ವರ್‌ನ ಹೆಸರುಗಳು=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನವರು 'ಎವರಿ ಡಿಎನ್‌ಎಸ್‌ರವರ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದು ಡಿಡಿಓಎಸ್‌ದ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.{{clarify|date=December 2010|reason=reword to make clear what host is meant and why using EveryDNS led to DDoS}} ಈ ದಾಳಿಯು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್‌ರವರ ಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂಪಡೆದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಡಿಡಿಓಎಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್, ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಅದಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು. ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ನಂತರ ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸರ್ವರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=Canadian firm caught up in Wiki wars |first=Steve |last=Ladurantaye |url=http://www.theglobeandmail.com/news/technology/canadian-firm-caught-up-in-wiki-wars/article1830732/ |newspaper=The Globe and Mail |date=8 December 2010 |accessdate=9 December 2010}}</ref> ===ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು=== "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಅದು "ವಿಕಿ"ಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.{{As of|2010|12|lc=on}} ಅಲ್ಲದೇ, ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು<ref>{{cite news|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2010-09-06/In_the_news|title=Difficult relationship between WikiLeaks and Wikipedia|coauthors=Wackywace, HaeB, and Tony1|date=6 September 2010|work={{srlink|Wikipedia:Signpost/About|The Signpost}}|publisher=[[Wikipedia]]|accessdate=1 December 2010}}</ref>. ಆದರೂ '[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿ-ಪಿಡಿಯಾ]]' ಮತ್ತು 'ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌' ಎರಡು ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 'ವಿಕಿ' ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiLeaks_is_not_part_of_Wikipedia|title=Wikipedia:WikiLeaks is not part of Wikipedia|work=[[Wikipedia]]|publisher=[[Wikimedia Foundation]]|accessdate=1 December 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/media/online/wiki-giants-on-a-collision-course-over-shared-name-2065561.html|title=Wiki giants on a collision course over shared name|last1=Rawlinson|first1=Kevin |first2=Tom |last2=Peck|date=30 August 2010|work=The Independent |location=UK|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಅಂದರೆ "ವಿಕಿ" ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಹೆಸರು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ವಿಕಿಯಾ' ಇದು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಾದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಡಾಟ್‌ನೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ "ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮಾಪನ" ವಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.wikia.com/Press:Wikia_Does_Not_Own_Wikileaks_Domain_Names|title=Press:Wikia Does Not Own Wikileaks Domain Names|work=[[Wikia]]|publisher=[[Wikia]]|accessdate=13 December 2010|archive-date=10 ಮೇ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140510121146/http://www.wikia.com/Press%3AWikia_Does_Not_Own_Wikileaks_Domain_Names|url-status=dead}}</ref> ಓದಿದ ನಿಜವಾದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು:<ref name="whatis">{{cite web |author=|title=What is WikiLeaks? How does WikiLeaks operate? |url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#What_is_WikiLeaks.3F_How_does_WikiLeaks_operate.3F |work=WikiLeaks |year=2008 |accessdate=28 February 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080216000537/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#What_is_WikiLeaks.3F_How_does_WikiLeaks_operate.3F |archivedate = 16 February 2008}}</ref> <blockquote>ಉಪಯೋಗಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕೂಡ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೋರಿಕೆದಾರರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಕುರುಹು ಸಿಗದಂತೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಯದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರವಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು. ದಾಖಲೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಸಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಜನರು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.</blockquote> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ರವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಪಾದಕಿಯವೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ಅದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ(ಅವು ಮೊದಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಬಾರದು) ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://wikileaks.org/wiki/Wikileaks:Submissions |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080419013425/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:Submissions |archivedate=19 April 2008 |title=WikiLeaks' submissions page |publisher=WikiLeaks |accessdate=17 June 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕೇವಲ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ರಹಸ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ನೈತಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite news |title=Wikileaks and untracable document disclosure |url=http://www.fas.org/blog/secrecy/2007/01/wikileaks_and_untraceable_docu.html |work=Secrecy News |publisher=Federation of American Scientists |date=3 January 2007 |accessdate=21 August 2008 |archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311214041/http://www.fas.org/blog/secrecy/2007/01/wikileaks_and_untraceable_docu.html |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಹಳದಿನಗಳವರೆಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಎಫ್‌ಎಕ್ಯೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿವರಗಳು ಅಂತರಂಗಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟವೂ ಆದವು, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸಂಪಾದಕನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತಿರುವ ಬರಹಗಳನ್ನು ಅನಾಮಿಕ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ 2008ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪುನಃ ನೀಡಿದ ಎಫ್ಎಕ್ಯೂ "ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. [...] ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಸತ್ಯಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |author=|title=What is Wikileaks? How does Wikileaks operate? |url=http://wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#What_is_Wikileaks.3F_How_does_Wikileaks_operate.3F |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080504122032/http://wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#What_is_Wikileaks.3F_How_does_Wikileaks_operate.3F |archivedate=4 May 2008 |work=WikiLeaks |year=2008}}</ref> 2010ರ ನಂತರ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಬಹಳದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ<ref>{{cite news |url=http://motherjones.com/mojo/2010/05/wikileaks-assange-returns |title=WikiLeaks Gets A Facelift |publisher=Mother Jones |author=Dave Gilson |date=19 May 2010 |accessdate=17 June 2010}}</ref> ===ಸಲ್ಲಿಸುವಿಕೆಯ ದೃಢೀಕರಣ=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರವಿಲ್ಲದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪು ದಾರಿಹಿಡಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಬೇರೆಯವರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news|last=Trapido|first=Michael|title=Wikileaks: Is Julian Assange a hero, villain or simply dangerously naïve?|url=http://www.newstime.co.za/WorldNews/Wikileaks_:_Is_Julian_Assange_a_hero_villain_or_simply_dangerously_na%C3%AFve/16065/|accessdate=18 December 2010|newspaper=NewsTime|date=1 December 2010|archive-date=13 ಆಗಸ್ಟ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813024350/http://www.newstime.co.za/WorldNews/Wikileaks_%3A_Is_Julian_Assange_a_hero_villain_or_simply_dangerously_na%C3%AFve/16065/|url-status=dead}}</ref> ಎಫ್ಎಕ್ಯೂದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಜನರೂ ಕೂಡಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಲಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ."<ref>{{cite web |url=http://wikileaks.org/faq-en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070701115958/http://wikileaks.org/faq-en |archivedate=1 July 2007 |title=Frequently Asked Questions |publisher=WikiLeaks |accessdate=17 June 2010}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಗಿಯವರು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಐದು ಜನ ತಜ್ಞ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೋರಿಕೆ ನೀಡಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="motherjones3">{{cite web|url=http://motherjones.com/politics/2010/04/wikileaks-julian-assange-iraq-video?page=3 |title=Inside WikiLeaks’ Leak Factory |publisher=Mother Jones |date=|accessdate=30 April 2010}}</ref> ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ರವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="motherjones3" /> ===ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ=== ====ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ==== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಜಟಿಲ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಎಂದು ಅಸೆಂಜ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೇರವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳ ಬೆಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ನಂತರ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news |last=Light |first=Gilead |work=The Great Debate |publisher=Reuters |title=The WikiLeaks story and criminal liability under the espionage laws |date=26 August 2010 |url=http://blogs.reuters.com/great-debate/2010/08/26/the-wikileaks-story-and-criminal-liability-under-the-espionage-laws/ |accessdate=6 December 2010 |archive-date=2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190202055804/http://blogs.reuters.com/great-debate/2010/08/26/the-wikileaks-story-and-criminal-liability-under-the-espionage-laws/ |url-status=dead }}</ref> ಯುರೋಪ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಪರಾಮರ್ಶಕವಿಲ್ಲದ ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಸಮೂಹ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಗೋಪ್ಯವಾದ ಮೂಲ-ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ದೃಢವಾದ ಡಾಲು ನಿಯಮಗಳಿವೆ.<ref name="Woolner 2010">{{citation|title=WikiLeaks Secret Records Dump Stays in Legal Clear: Ann Woolner|last=Woolner|first=Ann|date=27 July 2010|url=https://www.bloomberg.com/news/2010-07-28/wikileaks-secret-records-dump-stays-in-legal-clear-ann-woolner.html}}</ref><ref>{{cite news|last=Hennigan|first=W. J.|title=WikiLeaks' new home is in a former bomb shelter|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2010/12/wikileaks-bahnhof-amazon.html|accessdate=11 December 2010|newspaper=Los Angeles Times|date=2 December 2010}}</ref> "ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Woolner 2010" /> ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಶೋಧಕರ ಗುಂಪನ್ನು ಅದರ "2009ರ ಅತ್ಯಗತದ ಬಯಲು"ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |last=Nystedt |first=Dan |date=28 October 2009 |work=PC World Australia |publisher=IDG News Service |title=Wikileaks leader talks of courage and wrestling pigs |url=http://www.pcworld.idg.com.au/article/323998/wikileaks_leader_talks_courage_wrestling_pigs/ |accessdate=5 December 2010 |archive-date=2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202203230/http://www.pcworld.idg.com.au/article/323998/wikileaks_leader_talks_courage_wrestling_pigs/ |url-status=dead }}</ref> ====ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದು==== ಯುಎಸ್ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಅಪರಾಧದ ಪರೀಕ್ಷಣ ಒಂದನ್ನು ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ರಾಜತಂತ್ರದ ತಂತಿಯ ವಾರ್ತೆ ಬಯಲುಗಳ ಕೆಲ ಕಾಲ ನಂತರವೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="Savage20101201">{{cite news |last=Savage |first=Charlie |title=U.S. Weighs Prosecution of WikiLeaks Founder, but Legal Scholars Warn of Steep Hurdles |date=1 December 2010 |url=https://www.nytimes.com/2010/12/02/world/02legal.html |newspaper=The New York Times |accessdate=5 December 2010}}</ref><ref name="WPost">{{cite news|last=Yost|first=Pete|title=Holder says WikiLeaks under criminal investigation|url=http://www.foxnews.com/us/2010/11/29/holder-says-wikileaks-criminal-investigation/|accessdate=5 December 2010|newspaper=[[Fox News]]|date=29 November 2010}}</ref> ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ಪರೀಕ್ಷಣ {{q|not sabre-rattling}}ವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದೊಂದು "ಸಕ್ರಿಯ, ನಿರಂತರ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧದ ತನಿಖೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name="WPost" /> ಎಸ್ಪಿಯೊನೆಜ್ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ''ದಿ ವಾಷಿಂಗಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'' ವರದಿಸಿದೆ. ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳ ಕಾರಣ ಮಾಜಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ಈ ನಡಿಗೆಯನ್ನು "ಕಠಿಣ" ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದರು.<ref name="Savage20101201" /><ref name="nakashima">{{cite news |last=Nakashima |first=Ellen |coauthor=Markon, Jerry |title=WikiLeaks founder could be charged under Espionage Act |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/29/AR2010112905973.html|accessdate=5 December 2010|newspaper=The Washington Post|date=30 November 2010}}</ref> ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾವಾಗಿಯೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತರಹದ ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{cite web| url=http://blogs.wsj.com/law/2010/07/26/pentagon-papers-ii-on-wikileaks-and-the-first-amendment/| accessdate = 6 December 2010 | date=26 July 2010| title= Pentagon Papers II? On WikiLeaks and the First Amendment|work=The Wall Street Journal | author=Ashby Jones}}</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಅಭಿಯೋಜಕರು, ಕದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಥಿಯ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಆದರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ಥಿವಲ್ಲದೆ ಬೌದ್ಧಿಕವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲು ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸ ಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news|last=Savage|first=Charlie|title=U.S. Prosecutors Study WikiLeaks Prosecution|url=https://www.nytimes.com/2010/12/08/world/08leak.html?partner=rss&emc=rss|accessdate=9 December 2010|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=7 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವಶಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಜಟಿಲ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ವಿಡನ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ವಶಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಡ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first=Anthony |last=Faiola |first2=Jerry |last2=Markon|title=WikiLeaks founder's arrest in Britain complicates efforts to extradite him|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/07/AR2010120700721.html|accessdate=9 December 2010|date=7 December 2010}}</ref> ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಿಡನ್‌ಗೆ ಕೈವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಣ ಇದು ಅ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೈವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/05/julian-assange-lawyers-being-watched | title = Julian Assange's lawyers say they are being watched | first=Sam |last=Jones |work=The Guardian |location=UK | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ನ್ಯಾಯವಾದಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್, "ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ [ವರ್ಜೀನಿಯ] ಒಂದು ಗೌಪ್ಯ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ".<ref>{{cite news |title=Assange attorney: Secret grand jury meeting in Virginia on WikiLeaks |url=http://edition.cnn.com/2010/CRIME/12/13/wikileaks.investigation/index.html |date=13 December 2010 |publisher=CNN International |accessdate=13 December 2010 |archive-date=23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101223042726/http://edition.cnn.com/2010/CRIME/12/13/wikileaks.investigation/index.html |url-status=dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಪೋಲಿಸ್‌ರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಯಿಂದ ಯಾವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಅಡಿಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಕದಿಯುವುದು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಜೂಲಿಯ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite interview |title=Gillard refines verdict on Assange |first=Julia |last=Gillard |date=7 December 2010 |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3086783.htm |interviewer=Lyndal Curtis |program=[[The World Today]] |callsign=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC Radio]] |accessdate=12 December 2010}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು, "ಮಿ. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ಅವರಿಂದ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲ, ಹೊರತಾಗಿ ಇದು ಯುಎಸ್ ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬನಿಂದ ಆಗಿದ್ದು".<ref>{{cite news |first=Patricia |last=Karvelas |title=Party revolt growing over Prime Minister Julia Gillard's WikiLeaks stance |newspaper=[[The Australian]] |date=14 December 2010 |http://www.news.com.au/features/wikileaks/party-revolt-at-pms-wiki-stance/story-fn79cf6x-1225970594165 |accessdate=14 December 2010}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘವಾದ ಲಿಬರ್ಟೀ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಜಿಫ್ಕಾಕ್ ಯಾವುದೇ ದೂರಿಲ್ಲದೇ, ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ತನಿಖೆಯಾಗದೇ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕಾನೂನು ಬಾಹೀರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite interview |first=Jennifer |last=Robinson |first2=Spencer |last2=Zifcak |first3=Ben |last3=Saul |title=Law experts say WikiLeaks in the clear |quote="There is no charge and there has been no trial and even given all of those things the Prime Minister had the confidence to say that Mr Assange was guilty of illegality. Now that seems to me to be completely inappropriate." |interviewer=Simon Lauder |program=[[The World Today]] |callsign=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC Radio]] |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3086781.htm |date=7 December 2010 |accessdate=12 December 2010}}</ref> ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞ ಬೆನ್ ಸಾವುಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನೀ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರವಾದಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{harvnb|Lauder|2010}}:ಡಾ.ಬೆನ್ ಸೌಲ್, ಸಿಢ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಹೇಳಿಕೆ.</ref> ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ಬಂಧನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿರುವ "ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://ccrjustice.org/newsroom/press-releases/ccr-statement-arrest-of-wikileaks-founder-julian-assange |title=CCR Statement on Arrest of WikiLeaks Founder Julian Assange |publisher=[[Center for Constitutional Rights]] |accessdate=21 December 2010}}</ref> ===ಇನ್‌ಶೂರೆನ್ಸ್ ಫೈಲ್=== 29 ಜುಲೈ 2010 ರಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಒಂದು 1.4 ಜಿಬಿ ಗಾತ್ರದ "ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಫೈಲನ್ನು" ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾರ್ ಡೈರಿ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಆ ಕಡತವು ಎಇಎಸ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ಅವರ ವಕ್ತಾರರನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಇದು ವಿಮೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಸ್‌ಫ್ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಚ್ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="wired_insurance">{{cite web|last=Zetter|first=Kim|title=WikiLeaks Posts Mysterious 'Insurance' File|url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks-insurance-file/|publisher=Wired.com|accessdate=31 July 2010}}</ref><ref name="telegraph_dns_insuranceaes">{{cite news |first=Victoria |last=Ward |pages= |language= |title=WikiLeaks website disconnected as US company withdraws support |date=3 December 2010 |work=The Daily Telegraph |location=UK |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/wikileaks/8178457/WikiLeaks-website-disconnected-as-US-company-withdraws-support.html |accessdate=3 December 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5uhylLWl9?url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/wikileaks/8178457/WikiLeaks-website-disconnected-as-US-company-withdraws-support.html |archivedate=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |deadurl=no |url-status=live }}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟೀಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ 28 ನವೆಂಬರ್ 2010 ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದೂರದರ್ಶನ ಸಿಬಿಎಸ್ ಹೇಳಿತು, "ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈ‌ಟ್‌ಗೆ ಏನಾದರೂ ಆದರೆ, ಒಂದು ಕೀಲಿಯು ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗಾದರೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಯು ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹಬ್ಬಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಹಳಷ್ಟ ಜನರ ಬಳಿ ಪ್ರತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ."<ref name="cbsnews_diplomaticbomb">{{cite news | first=Elizabeth | last=Palmer | pages= | language= | title=WikiLeaks Backup Plan Could Drop Diplomatic Bomb | date=2 December 2010 | publisher=[[CBS]] | url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/12/02/eveningnews/main7111845.shtml | accessdate=3 December 2010 | archiveurl=https://www.webcitation.org/5uhyqi1SX?url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/12/02/eveningnews/main7111845.shtml | archivedate=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | deadurl=no | url-status=live }}</ref> ಸಿಬಿಎಸ್ ವರದಿಗಾರ ಡೆಕ್ಲಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಲ್ಲಾಗ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಆ ವಿಮಾ ಕಡತವು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref name="cbsnews_diplomaticbomb" /> ==ಸುದ್ದಿ ಸೋರಿಕೆಗಳು== {{main|Information published by WikiLeaks}} ===2006–08=== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆ ವರದಿಯು ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಬಗೆಗಿನ ತಿರ್ಮಾನವು ಶೇಕ್ ಹಸನ್ ದಾಹಿರ್ ಅವೇಸ್ ಇವರಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು".<ref name="Khatchdourian" /> ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕಿನ್ಯಾದ ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕ ಡೆನಿಯಲ್ ಆರಾಪ್ ಮೋಯಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಿಂದಾದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ನ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news | author=| title=The looting of Kenya | url=https://www.theguardian.com/kenya/story/0,,2159757,00.html | work=The Guardian | date=31 August 2007| accessdate=28 February 2008 | location=London | first=Xan | last=Rice}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್‌ 2003ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಗುಂಟಾನಾಮೊ ಡಿಟೆನ್ಶನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಳಸರಿದ ಭಾಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮಾಡಿದ ಯುಎಸ್ ಸೈನಿಕ ಶಿಬಿರದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ '''ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಡ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಸಿಜರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಡೆಲ್ಟಾ'' 'ದ ಪ್ರತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>[https://www.wired.com/politics/onlinerights/news/2007/11/gitmo "Sensitive Guantánamo Bay Manual Leaked Through Wiki Site"], ವೈಯರ್ಡ್ 14 ನವೆಂಬರ್ 2007</ref> ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ಖೈದಿಗಳು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ|ರೆಡ್‌ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಮಿಟಿಯ]] ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವಿಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಿತು.<ref name="Reuters 15 November 2007">{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=Guantanamo operating manual posted on Internet | date=15 November 2007 | publisher=| url =http://www.reuters.com/article/newsOne/idUSN1424207020071114?pageNumber=1 | work=Reuters | pages = | accessdate = 15 November 2007 | language = }}</ref> ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜುಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ [[ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕೆಮೆನ್ ಐ‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಬಂದು wikileaks.org ತಾಣವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="injunction">{{cite press release | author=| title=Wikileaks.org under injunction | url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks.org_under_injunction | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306005837/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks.org_under_injunction | archivedate=6 March 2008 | publisher=WikiLeaks | date=18 February 2008 | accessdate=28 February 2008}}</ref> ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ಒತ್ತಾಯ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಫಸ್ಟ್ ಅಮೆಂಡ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅವರದೇ ಆದ ಮೊದಲ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದರು.<ref name="autogenerated1">{{cite web |url=http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1039527/judge-rethinks-wikileaks |title=Judge reverses Wikileaks injunction |publisher=The Inquirer |date=2 March 2008 |accessdate=23 September 2009 |archive-date=3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100203065021/http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1039527/judge-rethinks-wikileaks |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | author=Philipp Gollner | work=Reuters| url=http://www.reuters.com/article/internetNews/idUSN2927431720080229 | title=Judge reverses ruling in Julius Baer leak case | date=29 February 2008 | accessdate=1 March 2008}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ "ದ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಬೈಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಾಲಜಿ" ಎಂದು ತಾನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದರ ಮೂರುದಿನದ ನಂತರ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಟ್ಲೆ ಹೂಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡಿ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2008/04/08/church_of_scientology_contacts_wikileaks/|title=Scientology threatens Wikileaks with injunction|publisher=The Register|date=8 April 2008|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿರಿಸಿ 2008ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರಾ ಪಾಲಿನ್(ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೇನ್ ರ ಸಹವರ್ತಿ)ರವರ 'ಯಾಹೂ' ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅನಾನಿಮಸ್‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://blog.wired.com/27bstroke6/2008/09/group-posts-e-m.html|publisher=[[Wired (magazine)|Wired]]|title=Group Posts E-Mail Hacked From Palin Account&nbsp;– Update}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ 'ಫಾರ್ ರೈಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ' ಪಕ್ಷದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೊರಬರಬಹುದಾದ ಸದಸ್ಯರ ಯಾದಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/merseyside/7956824.stm|title ='BNP membership' officer sacked |publisher=BBC | accessdate=23 March 2009 | date=21 March 2009}}</ref> ಅದಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅಂದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎನ್.ಪಿ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರ ಮತ್ತೊಂದು ಯಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/oct/20/bnp-membership-list-wikileaks |title=BNP membership list leaked |work=Guardian |location=UK | accessdate=20 October 2009 |location=London |first=Robert |last=Booth |date=20 October 2009}}</ref> ===2009=== ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಪೇರುವಿನ ತೈಲ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆದಾರರ ನಡುವಿನ 86ರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.terra.com.pe/noticias/noticias/act1609692/aparecen-86-nuevos-petroaudios-romulo-leon.html|title=Aparecen 86 nuevos petroaudios de Rómulo León|publisher=Terra Peru|language=spanish|date=28 January 2009|accessdate=8 December 2010|archive-date=4 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110104191418/http://www.terra.com.pe/noticias/noticias/act1609692/aparecen-86-nuevos-petroaudios-romulo-leon.html|url-status=dead}}</ref> ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌ನ 6780 ಕಾಂಗ್ರೆಶ್ಶನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸರ್ವೀಸ್<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/11/AR2009021101388.html|title=Thousands of Congressional Reports Now Available Online|author=Brian Krebs|work=The Washington Post |date=11 February 2009|accessdate=7 December 2010}}</ref> ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದೇ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮ್ ಕೋಲ್ಮನ್ ಸೆನೆಟೋರಿಯಲ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌<ref>{{cite web |url=http://mirror.wikileaks.info/wiki/The_Big_Bad_Database_of_Senator_Norm_Coleman/index.html |title=The Big Bad Database of Senator Norm Coleman |publisher=Mirror.wikileaks.info |date=11 March 2009 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=24 ಜೂನ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170624100640/http://mirror.wikileaks.info/wiki/The_Big_Bad_Database_of_Senator_Norm_Coleman/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.cnet.com/8301-1009_3-10195434-83.html|title=Coleman Senate campaign in donor data leak mess|publisher=Cnet News|author=Elinor Mills|date=12 March 2009|accessdate=7 December 2010|archive-date=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016213753/http://news.cnet.com/8301-1009_3-10195434-83.html|url-status=dead}}</ref> ಪಾಲುದಾರರ ಯಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref name="Oliver Luft">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2009/jul/06/wikileaks-wikipedia-indiana-jones|title=Read all about it|work=The Guardian |location=UK |author=Oliver Luft|date=6 July 2009|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ''ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' <ref name="Oliver Luft"/>‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬರ್ಕ್‌ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ನಟಾನ್ಸ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಅಪಘಾತವಾಗಿದ್ದ ಕುರಿತು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |last= |first= |url=http://mirror.wikileaks.info/wiki/Serious_nuclear_accident_may_lay_behind_Iranian_nuke_chief%27s_mystery_resignation/ |title=Serious nuclear accident may lay behind Iranian nuke chief's mystery resignation |publisher=wikileaks |date=16 July 2009 |accessdate=16 October 2010 |archive-date=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101203160534/http://mirror.wikileaks.info/wiki/Serious_nuclear_accident_may_lay_behind_Iranian_nuke_chief%27s_mystery_resignation/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಪಘಾತವು ಸ್ಟಕ್ಸ್ನೆಟ್ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕಿಟಾಣುಗಳಿಂದಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದವು.<ref>{{cite web|author=Paul Woodward |url=http://warincontext.org/2010/09/26/iran-confirms-stuxnet-found-at-bushehr-nuclear-power-plant/ |title=Iran confirms Stuxnet found at Bushehr nuclear power plant|publisher=Warincontext.org |date=22 February 1999 |accessdate=28 September 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2010/09/27/6_mysteries_about_stuxnet |title=6 mysteries about Stuxnet |publisher=Blog.foreignpolicy.com |date= |accessdate=28 September 2010 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209181744/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2010/09/27/6_mysteries_about_stuxnet |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಥಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಣಕಾಸು ಕುಸಿತ 2008-2010 ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾದ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತೀರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಆಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ರಖಂನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Miklar hreyfingar rétt fyrir hrun |url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item292385/ |date=31 July 2009 |publisher=[[RÚV]] |accessdate=22 September 2009|archiveurl=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090916135753/www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item292385/|archivedate=16 September 2009}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರಸೋರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಜಾಯಿಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್ 440'ರ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>ಟಾಮ್‌ ಚೈವರ್ಸ್. "[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/defence/6261756/MoD-how-to-stop-leaks-document-is-leaked.html MoD ' ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ' ದಾಖಲೆಯೊಂದರ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107215301/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/defence/6261756/MoD-how-to-stop-leaks-document-is-leaked.html |date=7 ಜನವರಿ 2011 }}" ''ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್'' 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009. 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009 ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ನಂತರ ಆ ತಿಂಗಳಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಗುರಾ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯು ''ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಷಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅದು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ದಾಖಲೆಯೊಂದರ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಒಂದು ಸೂಪರ್-ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="wikileaks">{{cite news|url=http://www.indexoncensorship.org/2009/10/a-gag-too-far/|title=A gag too far|work=Index On Censorship|date=October 2009|accessdate=14 October 2009}}</ref><ref>{{cite |title=Minton report secret injunction gagging The Guardian on Trafigura |work=WikiLeaks |url=https://secure.wikileaks.org/wiki/Minton_report_secret_injunction_gagging_The_Guardian_on_Trafigura,_11_Sep_2009 |accessdate=15 October 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100830063054/http://secure.wikileaks.org/wiki/Minton_report_secret_injunction_gagging_The_Guardian_on_Trafigura%2C_11_Sep_2009 |archivedate=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ತಜ್ಞರಿಂದ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಮೂಲತಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Mail 6 Dec">{{cite news| title = Were Russian security services behind the leak of 'Climategate' emails? | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1233562/Emails-rocked-climate-change-campaign-leaked-Siberian-closed-city-university-built-KGB.html | work = [[Daily Mail]]|author1=Stewart, Will|author2=Delgado, Martin| date = 2009-12-06| location=London}}</ref><ref>{{cite news |title=WikiLeaks.org aims to expose lies, topple governments |date=29 November 2009 |work=New York Post |url=http://www.nypost.com/p/news/opinion/opedcolumnists/wikileaks_org_aims_to_expose_lies_flsLqNMO3B0LEtxL5bNaKL}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರ ದಾಳಿಯ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಫೇಜರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲಾದ 5,70,000 ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು<ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/8301-504383_162-5770280-504383.html?tag=mncol%3btxt/ |title=Egads! Confidential 9/11 Pager Messages Disclosed;November 2009 |publisher=CBS News |date=25 November 2009 |accessdate=31 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110502094524/http://www.cbsnews.com/8301-504383_162-5770280-504383.html |archivedate=2 ಮೇ 2011 |url-status=dead }}</ref>. 2008 ಮತ್ತು 2009ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬಾಹೀರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತು. ಇವುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ|ಉಗ್ರವಾದ]]ವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸದೇ ಇರುವ ಇತರ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2009/03/18/aussie_firewall_wikileaks/ |title=Aussie firewall blocks Wikileaks |publisher=The Register |author=John Oates |date=18 March 2009 |accessdate=17 December 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/articles/2009/03/19/1237054961100.html|title=Leaked Australian blacklist reveals banned sites|author=Asher Moses|accessdate=19 March 2009|date=19 March 2009|work=Sydney Morning Herald }}</ref><ref>{{cite web |url=http://secure.wikileaks.org/wiki/Internet_Censorship_in_Thailand |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116070133/http://secure.wikileaks.org/wiki/Internet_Censorship_in_Thailand |archivedate=16 January 2008 |title=Internet Censorship in Thailand |publisher=wikileaks.org |accessdate=17 June 2010}}</ref> ===2010=== ಮಾರ್ಚ್‌ 2010ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹೇಗೆ ತಮ್ಮ ಸುದ್ದಿರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೇನಾ ರಹಸ್ಯಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref name="USarmyintel">{{cite web | url = http://news.cnet.com/8301-13578_3-20000469-38.html | title = U.S. Army worried about Wikileaks in secret report | last = Mccullagh | first = Declan | publisher = [[CNET Networks|CNET]] News, CBS Interactive | date = 15 March 2010 | accessdate = 15 March 2010 | archive-date = 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131012034413/http://news.cnet.com/8301-13578_3-20000469-38.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://wikileaks.org/file/us-intel-wikileaks.pdf | title = U.S. Intelligence planned to destroy WikiLeaks | format = PDF | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101222020934/http://wikileaks.org/file/us-intel-wikileaks.pdf | archivedate = 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | access-date = 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 | url-status = dead }}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, 12ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಿದ ವಿಮಾನದಾಳಿಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ನ ನೌಕರರಿಬ್ಬರನ್ನು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಓಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |title=Video Shows U.S. Killing of Reuters Employees |url=https://www.nytimes.com/2010/04/06/world/middleeast/06baghdad.html|date=6 April 2009 |work=The New York Times |author=Elisabeth Bumiller; Brian Stelter |accessdate=7 April 2010 }}</ref> ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್"ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು [[ಗೂಗಲ್|ಗೂಗಲ್‌]]ನ ಇನ್‌ಸೈಟ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="Google">[http://www.independent.co.uk/news/media/current-google-insights-trends-wikileaks-posts-clasified-military-video-masters-1942629.html ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೂಗಲ್‌ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಏರಿಳಿತಗಳು: ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110827012515/http://www.independent.co.uk/news/media/current-google-insights-trends-wikileaks-posts-clasified-military-video-masters-1942629.html |date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 }}, ''ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌'' , (12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010)</ref> ಜೂನ್ 2010ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಡಿಯನ್ ಲಾಮೋರವರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಪತ್ರಗಳು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ನಂತರ ಆರೋಪಿಯಾದ 22ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸೇನಾ ರಹಸ್ಯಸುದ್ದಿ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಪಿ.ಎಫ್.ಸಿ. (ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಎಸ್.ಪಿ.ಸಿ. ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.) ಬ್ರಾಡ್ಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್‌ರವರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಲಾಮೋರವರು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಬ್ರಾಡ್ಲಿಯವರೇ ಕೊಲ್ಯಾಟರಲ್ ಮರ್ಡರ್ ನಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಗ್ರಾನಾಯಿ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳ ಚಿತ್ರಿತ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ 2,60,000 ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌‌ಗೆ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.<ref name="wired">{{cite news | url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/06/leak/ | authorlink1=Kevin Poulsen | first1=Kevin | last1=Poulsen | authorlink2=Kim Zetter | first2=Kim | last2=Zetter | title=U.S. Intelligence Analyst Arrested in Wikileaks Video Probe | newspaper=Wired |date=6 June 2010 |accessdate=15 June 2010}}</ref> ಜುಲೈದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ 2004ರಿಂದ 2009ರ ಅಂತ್ಯದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಅಪಘಾನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 92,000 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' , ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' , ಮತ್ತು ''ಡೆರ್ ಸ್ಪೈಗಲ್'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಈ ವಿವರಗಳು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಾಗರಿಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘನೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="guardian1">{{cite news | title=Afghanistan war logs: the unvarnished picture | newspaper=[[guardian.co.uk]] | date=25 July 2010 | url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/jul/25/afghanistan-war-logs-guardian-editorial?intcmp=239 | accessdate=26 July 2010 | location=London}}</ref> ಜುಲೈ 2010ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 1.4 ಗಿಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಷ್ಟು 'ವಿಮೆ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಫ್ಗಾನ್ ಯುದ್ಧದ ದಿನಚರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಅಪಾಯವಾದರೆ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="wired_insurance" /> ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ 92000ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ 15,000 ದಾಖಲೆಗಳು ಇನ್ನೂ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸಂಭವನೀಯ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪೆಂಟಗಾನ್ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಗುಂಪುಗಳ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು ಆದರೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|title=Pentagon Slams WikiLeaks' Plan to Post More War Logs |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704407804575425900461793766.html?mod=WSJ_article_LatestHeadlines#articleTabs%3Darticle|accessdate=13 August 2010|newspaper=The Wall Street Journal|date=12 August 2010|author=Julian E. Barnes|author2=Jeanne Whalen}}</ref> ಜರ್ಮನಿಯ ಡೈಸ್ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ 24 ಜುಲೈ 2010ರಂದು ನಡೆದ ಲವ್ ಪೆರೇಡ್ ಸ್ಟಾಂಪೀಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಪ್ರೇಮ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಶಹರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 16ರಂದು ಸರ್ಕಾರವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತಾಣದಿಂದ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆಜ್ಞೆಯೊಂದನ್ನು ತಂದಿತು.<ref>ಕೊನ್ರಾಡ್ ಲಿಷ್ಚ್ಕಾ: [http://www.spiegel.de/netzwelt/netzpolitik/0,1518,712408,00.html ''Einstweilige Verfügung – Duisburg verbietet Blogger-Veröffentlichung zur Love Parade'' ] at Spiegel Online on 18 August 2010 (German)</ref> ಆಗಸ್ಟ್‌ 20ರಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ '''ಲವ್ ಪರೇಡ್ 2010 ಡ್ಯೂಸ್ಬರ್ಗ್ ದಾಖಲೆಗಳು 2007-2010'' ' ಎಂಬ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದು ಲವ್ ಪರೇಡ್ ಬಗೆಗಿನ 43ದಾಖಲೆಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Loveparade 2010 Duisburg planning documents, 2007-2010 |url=http://mirror.wikileaks.info/wiki/Loveparade_2010_Duisburg_planning_documents,_2007-2010/ |publisher=Mirror.wikileaks.info |date=20 August 2010 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101217182117/http://mirror.wikileaks.info/wiki/Loveparade_2010_Duisburg_planning_documents%2C_2007-2010/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.news.com.au/technology/wikileaks-releases-documents-on-love-parade-tragedy/story-e6frfrnr-1225908260011 |title=''ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್, 21 ಆಗಸ್ಟ್ 2010ರಂದು news.com.au ಲವ್ ಪೆರೆಡ್ ದುರಂತದ ಕಡತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.'' |access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-date=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012015126/http://www.news.com.au/technology/wikileaks-releases-documents-on-love-parade-tragedy/story-e6frfrnr-1225908260011 |url-status=dead }}</ref> ಅಫಘಾನ್‌ ಯುದ್ಧದ ವಿವರಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010ರಂದು ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4,00,000 ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಬಿ.ಬಿ.ಸಿಯು ಪೆಂಟಗಾನನ್ನು ಇರಾರ್ ಯುದ್ಧದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿತು. ಇದೊಂದು ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಿತ್ತು. ಹೊರಗೆಡವಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ 2003ರ ನಂತರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಮರೆಮಾಚಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |title=Huge Wikileaks release shows US 'ignored Iraq torture' |publisher=BBC News |date=23 October 2010 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11611319 |accessdate=23 October 2010}}</ref> ====ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್ ಪ್ರಕಟಣೆ==== {{Main|United States diplomatic cables leak|Contents of the United States diplomatic cables leak|l2=contents|Reactions to the United States diplomatic cables leak|l3=reactions}} ನವೆಂಬರ್ 28, 2008ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳದಾದ ''ಎಲ್ ಪೈಸ್'' (ಸ್ಪೇನ್), ''ಲಿ ಮೊಂಡೆ'' ( ಫ್ರಾನ್ಸ್), ''ಡರ್ ಸ್ಪೆಗಲ್'' (ಜರ್ಮನಿ), ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್) ಮತ್ತು ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ( ಅಮೇರಿಕಾ)ಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಆಪ್ತವಾದ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಲ್ಲದ 251ರ 220 ಮತ್ತು 257ನೇ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟೀಕ್ ಕೇಬಲ್ ವರದಿಗಳನ್ನು 274 ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಂಬಾಸಿಸ್ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದವು.<ref>{{cite news|last=Shane|first=Scott|title=Leaked Cables Offer Raw Look at U.S. Diplomacy|url=https://www.nytimes.com/2010/11/29/world/29cables.html?bl=&_r=3&adxnnl=1&adxnnlx=1292778173-fMW1SzDCUGvclejwT3KnJA&pagewanted=all|accessdate=19 December 2010|newspaper=The New York Times|date=28 November 2010|author2=Lehren, Andrew W.}}</ref><ref name="manila">{{cite web |last=Suarez |first=Kris Danielle |url=http://www.abs-cbnnews.com/nation/11/29/10/1796-memos-us-embassy-manila-wikileaks-cablegate |title=1,796 Memos from US Embassy in Manila in WikiLeaks 'Cablegate' |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=Updated 30 November 2010 |accessdate=19 December 2010 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120927221008/http://www.abs-cbnnews.com/nation/11/29/10/1796-memos-us-embassy-manila-wikileaks-cablegate |url-status=dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವರದಿಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.<ref name="manila" /> ಡಿಪ್ಲೋಮೆಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್ ಎಂದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಶ್ಲಾಘನೆಗಳು, [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ|ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ]]ದ ಬಗೆಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಗಳು, ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪರಮಾಣು ನಿಶಸ್ತ್ರೀಕರಣ, ಉಗ್ರರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕ್ರಮಗಳು, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಅಮೇರಿಕಾದ ಗೂಢಾಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗೂಢಚಾರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಿಪ್ಲೊಮೆಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಗಾಢವಾದ ಟೀಕೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಲತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕಂಪ, ಮೋಡಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವಂತೆ ದೃಢೀಕರಣ ನೀಡುವಂತೆ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2011/01/07/twitter/subpoena.pdf |title=Twitter Subpoena |publisher=Salon |accessdate=10 January 2011 |archive-date=12 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112061516/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2011/01/07/twitter/subpoena.pdf |url-status=dead }}</ref> ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/media/2011/jan/08/us-twitter-hand-icelandic-wikileaks-messages |title=Icelandic MP fights US demand for her Twitter account details |publisher=[[The Guardian]] |author=Rushe, Dominic |date=8 January 2011 |accessdate=10 January 2011}}</ref> ಕೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸುದ್ಧಿಯಾದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟ್ಯುನೀಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/jan/13/tunisia-youth-revolution |title=Tunisia's youth finally has revolution on its mind |work=The Guardian |author=Sam |date=13 January 2011 |accessdate=20 January 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1347336/Tunisia-riots-blamed-cables-revealed-countrys-corruption-dubbed-First-Wikileaks-Revolution.html?ito=feeds-newsxml |title='First Wikileaks Revolution': Tunisia descends into anarchy as president flees after cables reveal country's corruption |work=The Daily Mail |date=15 January 2011 |accessdate=20 January 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://wikileaks.foreignpolicy.com/posts/2011/01/13/wikileaks_and_the_tunisia_protests?sms_ss=twitter&at_xt=4d2ffe4d9c2649d7,1 |title=The First WikiLeaks Revolution? |author=Dickinson, Elizabeth |date=13 January 2011 |work=ForeignPolicy.com |accessdate=20 January 2011 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209174447/http://wikileaks.foreignpolicy.com/posts/2011/01/13/wikileaks_and_the_tunisia_protests?sms_ss=twitter&at_xt=4d2ffe4d9c2649d7%2C1 |url-status=dead }}</ref> ===ಮುಂಬರುವ ಲೀಕ್ಸ್‌ಗಳು=== ಮೇ 2010ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ 'ತನ್ನ ಬಳಿ ಅಫಘಾನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕಗ್ಗೋಲೆಯಾದ ನಾಗರೀಕರ ಚಿತ್ರಿಕರಣವಿದೆ ಅದನ್ನು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="campbell">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece |title=Whistleblowers on US ‘massacre’ fear CIA stalkers |date=11 April 2010 |work=The Sunday Times |location=London |author=Matthew Campbell |accessdate=12 December 2010 |archive-date=30 ಮೇ 2012 |archive-url=https://archive.today/20120530/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=WikiLeaks works to expose government secrets, but Web site's sources are a mystery |first=Joby |last=Warrick |work=The Washington Post |date=19 May 2010 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/19/AR2010051905333.html |accessdate=21 May 2010}}</ref> ಜುಲೈ 19,2010ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ಅಂಡರ್ಸನ್‌ರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರವರು ಅಲ್ಬೇನಿಯಾದ ತೈಲಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಯೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವರು ಬಿ.ಪಿ.ಯೊಳಗಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಘಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಬಲವಿಲ್ಲದೇ ಹೊಗಿದ್ದರಿಂದ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite video|title=Julian Assange: Why the world needs WikiLeaks|people=[[Chris Anderson (entrepreneur)|Chris Anderson]]|publisher=[[TED (conference)|TED]]|time=11:28|quote=November last year ... well blowouts in Albania ... Have you had information from inside BP? Yeah, we have a lot ...|url=http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html|date=July 2010|medium=Videotape|ref=Assange2010ted|accessdate=2 August 2010|archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110827013033/http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |first=Richard |last=Galant |url=http://edition.cnn.com/2010/TECH/web/07/16/wikileaks.disclosures/ |title=WikiLeaks founder: Site getting tons of 'high caliber' disclosures - CNN.com |publisher=CNN |date=16 July 2010 |accessdate=1 August 2010 |archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022000633/http://edition.cnn.com/2010/TECH/web/07/16/wikileaks.disclosures/ |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರವರು ಮಾಸ್ಕೋ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರಿಮ್ಲಿನ್ ಕೋಟೆಯು ಒಳ್ಳೆಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅಲೆಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿದ್ದೇವೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1329561/Wikileaks-Russian-corruption-expose-plan-linked-Alexander-Lebedev-bank-raid.html |title=Bank raid could have been warning against planned WikiLeaks Russian corruption expose says Alexander Lebedev |first1=Glen |last1=Owen |first2=Will |last2=Stewart |date=14 November 2010 |newspaper=[[Mail Online]] |accessdate=28 November 2010}}</ref><ref>{{cite web |first=Fred |last=Weir |url=http://www.csmonitor.com/World/Europe/2010/1026/WikiLeaks-ready-to-drop-a-bombshell-on-Russia.-But-will-Russians-get-to-read-about-it |title=WikiLeaks ready to drop a bombshell on Russia. But will Russians get to read about it? |publisher=The Christian Science Monitor |date=26 October 2010 |accessdate=29 November 2010}}</ref> ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರವರು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ನಾವು ರಷ್ಯಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಕೇವಲ ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಲ್ಲ.<ref name="Forbes">{{cite news |title=An Interview With WikiLeaks’ Julian Assange |first=Andy |last=Greenberg |newspaper=Forbes |date=29 November 2010 |url=http://blogs.forbes.com/andygreenberg/2010/11/29/an-interview-with-wikileaks-julian-assange/2/ |accessdate=1 December 2010}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ''ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಲ್ಡ್'' ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೆಂಜ್ ರವರು ತಮಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 5ಜಿ.ಬಿ. ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಫೋಬ್ಸ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ಲೀಕ್ಸ್ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ 2011ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು "ಮೆಗಾಲೀಕ್ಸ್" ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದ್ದು, ಅದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಕಂತೆಯನ್ನೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಪ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶೇರು ಮೌಲ್ಯ ಶೇ.3ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿವೆ.<ref name="bankofamerica2">{{cite news |first=Mark |last=Memmott |title=Bank Of America Stock Steadies After WikiLeaks-Related Drop |url=http://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2010/12/01/131727190/bank-of-america-stock-steadies-after-wikileaks-related-drop |accessdate=2 December 2010 |newspaper=NPR |date=1 December 2010}}</ref><ref name="bankofamerica1">{{cite news |title=Bank of America rumored to be in WikiLeaks’ crosshairs |first=Rick |last=Rothacker |newspaper=[[Boston Herald]] |url=http://news.bostonherald.com/business/general/view.bg?articleid=1299995 |date=1 December 2010 |accessdate=1 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಟ 2 ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಇಳಿಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಗೆ ಸಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="bankofamerica3">{{cite news |last=De La Merced |first=Michael |title=WikiLeaks’ Next Target: Bank of America? |url=http://dealbook.nytimes.com/2010/11/30/wikileaks-next-target-bank-of-america/ |accessdate=2 December 2010 |newspaper=The New York Times |date=30 November 2010}}</ref><ref>{{cite news |first=John |last=Carney |url=http://www.cnbc.com/id/40471184/ |title=Bank of America's Risky WikiLeaks Strategy |publisher=CNBC |date=2 December 2010 |accessdate=5 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರವರ ವಕೀಲರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಿಪನ್ಸ್‌ರವರು ಬಿ.ಬಿ.ಸಿಯ '''ದಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರೂ ಮಾರ್ ಶೋ'' ' ದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಇದನ್ನು 'ಉಷ್ಣ ಪರಮಾಣು ಯಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವಕಾಲತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11921080 |title=Wikileaks' Julian Assange to fight Swedish allegations |publisher=BBC |date=5 December 2010 |accessdate=5 December 2010}}</ref> ಜನವರಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಸ್ವಿಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಆದ ರುಢಾಲ್ಫ್ ಎಲ್ಮರ್ ಅವರು 2000 ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದವರ ಖಾತೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಸ್ಸೆಂಜ್‌ರವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Wikileaks given data on Swiss bank accounts |url=http://www.bbc.co.uk/news/business-12205690 |newspaper=[[BBC News]] |date=17 January 2011 |accessdate=17 January 2011}}</ref> == ಹಿನ್ನಡೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ == ===ಸರ್ಕಾರಗಳು=== ====ಜರ್ಮನಿ==== ಜರ್ಮನ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಆದ wikileaks.de ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಥಿಯೋಡಾರ್ ರೆಪ್ಪೆಯ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ 24 ಮಾರ್ಚ್ 2009 ರಂದು ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವೀಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅಥಾರಿಟಿಯ (ACMA) ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Hausdurchsuchung bei Inhaber der Domain wikileaks.de |language=English, translated from German |trans_title=Search of owner of the domain wikileaks.de |accessdate=21 September 2009 |url=http://www.heise.de/newsticker/Hausdurchsuchung-bei-Inhaber-der-Domain-wikileaks-de-Update--/meldung/135147 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090603224840/http://www.heise.de/newsticker/Hausdurchsuchung-bei-Inhaber-der-Domain-wikileaks-de-Update--/meldung/135147 |archivedate=3 ಜೂನ್ 2009 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಸೈಟ್ ಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www.networkworld.com/news/2009/032509-wikileaks-raided-by-german.html |title=Wikileaks raided by German police |publisher=Networkworld.com |date= |accessdate=30 April 2010 |archive-date=7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407074609/http://www.networkworld.com/news/2009/032509-wikileaks-raided-by-german.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://wikileaks.org/wiki/Police_raid_home_of_Wikileaks.de_domain_owner_over_censorship_lists|title=Police raid home of Wikileaks.de domain owner over censorship lists|publisher=wikileaks.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110528001540/http://wikileaks.org/wiki/Police_raid_home_of_Wikileaks.de_domain_owner_over_censorship_lists|archivedate=28 ಮೇ 2011|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|url-status=bot: unknown}}</ref> ====ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ==== ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರವು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್" ಗೆ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಯುಆರ್‌ಎಲ್ ದಾರಿಗಳನ್ನು 2007 ರಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ, ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಗುಪ್ತ [[ಯು.ಆರ್.ಎಲ್|ಯುಆರ್‌ಎಲ್]] ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | author=| title=Is Wikileaks blocked by the Chinese government? | url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Is_Wikileaks_blocked_by_the_Chinese_government.3F | publisher=WikiLeaks | year=2008 | accessdate=28 February 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080216000537/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Is_Wikileaks_blocked_by_the_Chinese_government.3F <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 16 February 2008}}</ref> ====ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ==== 2009 ರ ಮಾರ್ಚ್ 16 ರಂದು ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅಥಾರಿಟಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಯ ಸೈಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಇದು ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರಿಗೆ ಈ ಸೈಟ್ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.theage.com.au/news/home/technology/banned-hyperlinks-could-cost-you-11000-a-day/2009/03/17/1237054787635.html?page=fullpage#contentSwap1&page=-1/ |title=Banned hyperlinks could cost you $11,000 a day |work=The Age |location=Australia |date=16 March 2009 |accessdate=16 March 2009 | location=Melbourne | first=Asher | last=Moses}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mirror.wikileaks.info/wiki/Australia_secretly_censors_Wikileaks_press_release_and_Danish_Internet_censorship_list%2C_16_Mar_2009/index.html |title=Australia secretly censors Wikileaks press release and Danish Internet censorship list, 16 Mar 2009 |publisher=Mirror.wikileaks.info |date=16 March 2009 |accessdate=17 December 2010 |archive-date=15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415212707/http://mirror.wikileaks.info/wiki/Australia_secretly_censors_Wikileaks_press_release_and_Danish_Internet_censorship_list%2C_16_Mar_2009/index.html |url-status=dead }}</ref> 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |last=Taylor |first=Josh |url=http://www.zdnet.com.au/wikileaks-removed-from-acma-blacklist-339307604.htm |title=Wikileaks removed from ACMA blacklist – Communications – News |publisher=Zdnet.com.au |date=17 March 2009 |accessdate=1 December 2010 |archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129235721/http://www.zdnet.com.au/wikileaks-removed-from-acma-blacklist-339307604.htm |url-status=dead }}</ref> ====ಥೈಲೆಂಡ್‌‌==== ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ದ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಸಿಚುವೇಶನ್ (ಸಿಆರ್ ಇಎಸ್) ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್ ಸೈಟನ್ನು ಹಾಗೂ 40,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ವೆಬ್ ಪೇಜ್ ಗಳನ್ನು ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಜ್ಞೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿತು(ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಜ್ಞೆಯು 2010 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು).<ref>{{cite news|url=http://www.thaivisa.com/forum/topic/391577-thailand-blocks-access-to-wikileaks-website/ |title=Thailand blocks access to WikiLeaks website | publisher=Thai Visa|date=18 August 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=Bangkok}}</ref><ref>{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703824304575435170175485654.html?mod=googlenews_wsj |title=Thai Groups Denounce Website Censorship |work=The Wall Street Journal |date=17 August 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=USA | first=Patrick | last=Barta}}</ref><ref>{{cite news|https://www.nytimes.com/2010/07/07/world/asia/07thailand.html |title=Citing Instability, Thailand Extends Emergency Decree |work=The New York Times |date=6 July 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=USA}}</ref> ====ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ==== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನ ದಾರಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಮೇರಿಕಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web | last = Raymond | first = Matt | title = Why the Library of Congress Is Blocking Wikileaks | date = 3 December 2010 | url = http://blogs.loc.gov/loc/2010/12/why-the-library-of-congress-is-blocking-wikileaks/ | accessdate = 3 December 2010 }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡಪತ್ರವು ಒಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅನಧಿಕೃತ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ವರ್ಗೀಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2010/US/12/03/wikileaks.access.warning/index.html |title=U.S. agencies warn unauthorized employees not to look at WikiLeaks |first1=David |last1=de Sola |date=4 December 2010 |publisher=CNN |accessdate=4 December 2010 |archive-date=21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021230819/http://edition.cnn.com/2010/US/12/03/wikileaks.access.warning/index.html |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್ ಭೂಸೇನೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ತನಿಖಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮೇಲೆ "ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕದಿಯಲು ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ" ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಾಜಿ ವಕೀಲರ ಪ್ರಕಾರ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು.<ref name="nakashima" /><ref>{{cite news |title=Prosecutors Eye WikiLeaks Charges |url=http://online.wsj.com/article/NA_WSJ_PUB:SB10001424052748704488404575441673460880204.html |work=The Wall Street Journal |date=21 August 2010 |accessdate=21 August 2010 |first1=Adam |last1=Entous |first2=Evan |last2=Perez |archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821062011/http://online.wsj.com/article/NA_WSJ_PUB:SB10001424052748704488404575441673460880204.html |url-status=dead }}</ref> ಡೇಲಿ ಬೀಸ್ಟ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬಾಮಾ ಆಡಳಿತವು ಬ್ರಿಟನ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರು ಕೂಡ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಪ್ಘಾನ್ ಯುದ್ಧ ಬಹಿರಂಗ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದನ್ನು ನಿಗಧಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿತು.<ref>{{cite web|last=Shenon|first=Philip|title=U.S. Urges Allies to Crack Down on WikiLeaks|url=http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-08-10/a-western-crackdown-on-wikileaks/|publisher=The Daily Beast|accessdate=10 August 2010}}</ref> ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಒಂದು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಿ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತಿಗಳು "ಈಗಲೂ ವರ್ಗೀಕೃತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ದಾಖಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು ನೀವು ಗುಪ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ ಸೇವಾ ಕಚೇರಿಯು ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.<ref name="Associated Press">{{cite web |author=Associated Press |url=http://online.wsj.com/article/APd6c9cea546a949fba6a603f7a7f578fb.html |title=Columbia U diplomacy students warned about cables - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date=4 December 2010 |accessdate=18 December 2010 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208033605/http://online.wsj.com/article/APd6c9cea546a949fba6a603f7a7f578fb.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Associated Press"/> ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{cite web|author=Ewen MacAskill in Washington |url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/03/wikileaks-cables-blocks-access-federal |title=US blocks access to WikiLeaks for federal workers &#124; World news &#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date= |accessdate=18 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಷೇಧವು ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; "ಸಂಯುಕ್ತ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಓದಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಕೆಲವು ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳು ಹೇಳಿದವು. ಈ ನಿಷೇಧವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|author=Ewen MacAskill in Washington |url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/10/us-ban-staff-wikileaks-official |title=Ban on federal staff reading WikiLeaks hampering work, says US official &#124; World news |publisher=The Guardian |date= |accessdate=18 December 2010}}</ref> ====ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್==== 2007 ರ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅವರು ಗ್ರಾನೈ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರ ಗುಂಪು ತೀವ್ರ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು, ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ರೇಕ್‌ಜಾವಿಕ್‌ನ ಒಂದು ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪೋಲೀಸರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀ ರಹಸ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕೂಡಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟೀಷನೆಂದು ಕಾಣುವ ಗುಪ್ತಚಾರ ಅಧಿಕಾರಿ ಲಕ್ಸಂಬರ್ಗ್‌ನ ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಬಳಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಹೆದರಿಸಿದ. ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನನ್ನು ಪೋಲೀಸರು ಸುಮಾರು 21 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹೇಳಿದ, "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಮಗೇನಾದರೂ ಆದರೆ, ನಿಮಗೆ ಯಾಕೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತು ... ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತು."<ref name="autogenerated4">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece|title=Whistleblowers on US ‘massacre’ fear CIA stalkers|date=11 April 2010|work=The Sunday Times|location=London|author=Matthew Campbell|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=30 ಮೇ 2012|archive-url=https://archive.today/20120530/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece|url-status=dead}}</ref> ''ಕೋಲಂಬಿಯಾ ಜರ್ನಲಿಸಂ ರಿವ್ಯೂ'' ಪ್ರಕಾರ, "ತಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದವು[...] ಮತ್ತು, ಅಂತಾದ್ದೇನೂ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ."<ref>{{cite web|url=http://www.cjr.org/behind_the_news/thin_ice.php |title=Thin Ice |publisher=CJR |date=|accessdate=1 August 2010}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಕೌಪ್‌ಥಿಂಗ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ವಾಹಿನಿ RÚV ಯು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕುರಿತಾದ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡದಂತೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ತರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾಹಿತಿದಾರರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದೇಶ ತಂದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡದೇ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನಾಗರೀಕರು RÚV ಯನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=Iceland court lifts gag order after public outrage |url=http://www.thefreelibrary.com/Iceland+court+lifts+gag+order+after+public+outrage-a01611956752 |publisher= |agency=[[Associated Press]] |date=4 August 2009 |accessdate=1 January 2011 |archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430052928/http://www.thefreelibrary.com/Iceland+court+lifts+gag+order+after+public+outrage-a01611956752 |url-status=dead }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ವು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಮೀಡಿಯಾ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಗೌರವ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 2007 ''ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ (ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಯಾನ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್)'' ಎಂಬ ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲು ಎಂಬ ರೇಂಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಬಿಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಮೂಲಗಳು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಳೆ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://immi.is/?l=en|title=Icelandic Modern Media Initiative|publisher=immi.is|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215131553/http://immi.is/?l=en|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8510927.stm |title= Iceland's journalism freedom dream prompted by Wikileaks |publisher=BBC|date=13 February 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಏರ್ವ ಮಾಜಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಹಾಗೂ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ ಬರ್ಗಿಟ್ಟಾ ಜೊನ್ಸ್‌ಡುಟ್ಟಿರ್ ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು. ===ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== ====ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌==== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ 30,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿದ್ದ ಪುಟವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ 2010 ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite news |title=WikiLeaks claims Facebook deleted its page, 30000 fans |url=http://www.news.com.au/technology/wikileaks-claims-facebook-deleted-its-page-30000-fans/story-e6frfro0-1225856489723 |publisher=News.com.au |date=21 April 2010 |accessdate=23 April 2010 |archive-date=30 ಮೇ 2012 |archive-url=https://archive.is/20120530/http://www.news.com.au/technology/wikileaks-claims-facebook-deleted-its-page-30000-fans/story-e6frfro0-1225856489723 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |title=Wikileaks Claims Facebook Deleted Their Fan Page Because They "Promote Illegal Acts" |url=http://gawker.com/5520933/wikileaks-claims-facebook-deleted-their-fan-page-because-they-promote-illegal-acts |publisher=Gawker |date=20 April 2010 |accessdate=21 April 2010}}</ref><ref>{{Cite news |title=Wikileaks Fan Page Pulled Down for Being "Inauthentic," Says Facebook |url=http://techpresident.com/blog-entry/wikileaks-fan-page-pulled-down-being-inauthentic-says-facebook |publisher=techPresident |date=21 April 2010 |accessdate=22 April 2010 |archive-date=24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424055832/http://techpresident.com/blog-entry/wikileaks-fan-page-pulled-down-being-inauthentic-says-facebook |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ, 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂತೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪುಟವು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನವೂ 100,000 ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Citation|last=Glanfield|first=Tim|title=WikiLeaks supporters embrace Twitter & Facebook accounts|url=http://www.beehivecity.com/hightech/wikileaks-supporters-embrace-twitter-facebook-as-accounts-boom114012132/|date=2 December 2010|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205020009/http://www.beehivecity.com/hightech/wikileaks-supporters-embrace-twitter-facebook-as-accounts-boom114012132/|url-status=dead}}</ref> ಇದು ವಾರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೂಡ ಹೌದು.<ref>{{cite web |url=http://www.famecount.com/all-platforms/Worldwide |title=search for 'Wikileaks' |publisher=Famecount.com |date= |accessdate=5 December 2010 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120134221/http://www.famecount.com/all-platforms/Worldwide |url-status=dead }}</ref> ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡಿ.ಸಿ.ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಧೋರಣೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ನೋಯಿಸ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ವೆಬ್ ಪುಟವು ನಮ್ಮ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದೂ ಸಹಾ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.readwriteweb.com/archives/facebook_were_not_kicking_wikileaks_off_our_site.php |title=Facebook: We're Not Kicking Wikileaks Off Our Site |date=6 December 2010 |accessdate=7 December 2010 |first=Marshall |last=Kirkpatrick |publisher=[[ReadWriteWeb]] |archive-date=7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101207193302/http://www.readwriteweb.com/archives/facebook_were_not_kicking_wikileaks_off_our_site.php |url-status=dead }}</ref> ====ಮನಿಬುಕರ್ಸ್==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದಂತೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನಿಬುಕರ್ಸ್‌ ಆ ಸೈಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮನಿಬುಕರ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ "ಹಣದ ಮೂಲವನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಆಯೋಗಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನಿಖೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲು" ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="moneybookers">{{cite news |title=WikiLeaks says funding has been blocked after government blacklisting |author1=Leigh, David |author2=Evans, Rob |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/media/2010/oct/14/wikileaks-says-funding-is-blocked |date=14 October 2010 |accessdate=4 December 2010}}</ref> ===ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತಿವಾರ್ತೆ ಬಹಿರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು=== ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪ್ರಕಾರ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರು ತಮಗೆ ಕಾನೂನು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ದಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಿದ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಇಡುತ್ತಿರುವುದು, “ಇವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದ”ನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref name="campbell" /> ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ವಕೀಲರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ತಂತಿವಾರ್ತೆ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ನಂತರ 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ತಾವು ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/05/julian-assange-lawyers-being-watched |title=Julian Assange's lawyers say they are being watched |author=Sam Jones and agencies|work=The Guardian |location=UK |date=5 December 2010|accessdate=5 December 2010}}</ref> ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. 24 ಗಂಟೆಗಳ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಅಮೇರಿಕವು ಡಿಡಿಓಎಸ್ನ ಆಕ್ರಮಣವು ಆಧಾರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅಪಾಯವೊಡ್ಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎವ್ವರಿಡಿಎನ್ಎಸ್ ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="satter" /><ref>{{cite web|last=Palsule|first=Mahendra|title=EveryDNS.net Terminates Wikileaks.org DNS Services, Wikileaks.ch Back Up in Switzerland|url=http://www.skepticgeek.com/miscellaneous/everydns-net-terminates-wikileaks-dns-services/|work=Skeptic Geek|accessdate=11 December 2010|date=3 December 2010|archive-date=17 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110117192657/http://www.skepticgeek.com/miscellaneous/everydns-net-terminates-wikileaks-dns-services/|url-status=dead}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬ್ಲೆಗೇಟ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಳಾಸವನ್ನು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನ ‘ಇನ್ ಫೋ’ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರಿತು.<ref>{{cite web |last=Pauli |first=Darren |title=WikiLeaks loses domain name after DoS attacks |date=2 December 2010 |url=http://www.zdnet.co.uk/news/security/2010/12/03/wikileaks-loses-domain-name-after-dos-attacks-40091046/ |publisher=ZDNet |accessdate=11 December 2010}}</ref> ಇದೇ ದಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಸದ ಜೋ ಲೀಬರ್ಮನ್ ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೇಜಾನ್‌.ಕಾಮ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು.<ref name="vance">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/12/04/world/europe/04domain.html?_r=1&hp |title=WikiLeaks Struggles to Stay Online After Attacks |work=The New York Times |date=3 December 2010 |author=Vance, Ashlee |accessdate=5 December 2010}}</ref><ref name="agedec4">{{cite news |last=Welch |first=Dylan |date=4 December 2010 |title=Attacks shut down WikiLeaks |url=http://www.theage.com.au/world/attacks-shut-down-wikileaks-20101203-18jqt.html |newspaper=The Age |accessdate=11 December 2010}}</ref><ref name="guadec02">{{cite news |last=MacAskill |first=Ewen |date=2 December 2010 |title=WikiLeaks website pulled by Amazon after U.S. political pressure |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/01/wikileaks-website-cables-servers-amazon |newspaper=The Guardian |accessdate=11 December 2010}}</ref> ಅಮೇಜಾನ್ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಸೇವೆಯ ಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://aws.amazon.com/message/65348/ |title=Amazon Web Services Message |publisher=[[Amazon Web Services]] |accessdate=4 December 2010}}</ref> ಅಮೇರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಂದ ಪರೋಕ್ಷ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಟಾಬ್ಲಿಯು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಕೂಡ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಿಂದ ಜನರಿಗೆ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬಿಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.readwriteweb.com/cloud/2010/12/tableau-software-drops-wikileaks.php |title=Another Falls: Tableau Software Drops WikiLeaks Data Visualizations |first=Finley |last=Klint |publisher=ReadWriteCloud |date=2 December 2010 |accessdate=10 December 2010 |archive-date=19 ಜನವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119100241/http://www.readwriteweb.com/cloud/2010/12/tableau-software-drops-wikileaks.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tableausoftware.com/blog/why-we-removed-wikileaks-visualizations |last=Fink |first=Elissa |title=Why We Removed the WikiLeaks Visualizations |publisher=[[Tableau Software]] |date=2 December 2010 |accessdate=10 December 2010 |archive-date=7 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110107201426/http://www.tableausoftware.com/blog/why-we-removed-wikileaks-visualizations |url-status=dead }}</ref> ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸೈಟ್ ನ ನೂರಾರು (ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು<ref>{{cite news |date=9 December 2010 |url=http://www.bbc.co.uk/news/technology-11957367 |title=Pro-Wikileaks activists abandon Amazon cyber attack |publisher=BBC News |accessdate=10 December 2010}}</ref>) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಅಂತರಜಾಲ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳು ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಗಳಿಗೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವಂತೆ,<ref name="somaiya">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/12/06/world/europe/06wiki.html |title=Hundreds of WikiLeaks Mirror Sites Appear |last=Somaiya |first=Ravi |work=The New York Times |date=5 December 2010 |accessdate=6 December 2010}}</ref> ಆಪರೇಶನ್ ಪೇಬ್ಯಾಕ್ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿ ಮೊದಲು ಖಾಸಗಿ-ವಿರೋಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದವರಿಗೆ ಹೇಳಿದವು.<ref>{{cite news |url=http://www.pcworld.com/businesscenter/article/212701/operation_payback_wikileaks_avenged_by_hacktivists.html |title=Operation Payback: WikiLeaks Avenged by Hacktivists |last=Bradley |first=Tony |publisher=PC World |date=7 December 2010 |accessdate=8 December 2010 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110108131417/http://www.pcworld.com/businesscenter/article/212701/operation_payback_wikileaks_avenged_by_hacktivists.html |url-status=dead }}</ref> wikileaks.org ವಿಳಾಸವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಟ್ರೇಸಾಂಡ್ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಈ ಮೂಲಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಎಫ್ ಟಿಪಿ ವರದಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.vancouversun.com/life/Barbra+Streisand+Effect+keeps+WikiLeaks+online/3930694/story.html |title=How the Barbra Streisand Effect keeps WikiLeaks online |publisher=Agence France-Presse |date=5 December 2010 |accessdate=6 December 2010 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208211237/http://www.vancouversun.com/life/Barbra+Streisand+Effect+keeps+WikiLeaks+online/3930694/story.html |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಇಬೇ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಹಣ ಪಾವತಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯಾದ ಪೇಯ್ ಪಲ್, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ದತ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವೂ ಹೊಲಾಂಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿತು. ಖಾತೆಯು ತನ್ನ "ಅಕ್ಸಪ್ಟೇಬಲ್ ಯೂಸ್ ಪಾಲಿಸಿ" ಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಾತೆಯು, "ಇತರರು ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಉತ್ತೇಜನ, ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/12/04/world/main7117213.shtml |title=PayPal Turns Off Tap for WikiLeaks Donations |agency=Associated Press |date=4 December 2010 |publisher=CBS News |accessdate=5 December 2010}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-12-04/paypal-restricts-wikileaks-account-as-website-comes-under-global-scrutity.html |title=PayPal Restricts WikiLeaks Account as Website Comes Under Global Scrutity |first=Joseph |last=Galante |date=4 December 2010 |publisher=[[Bloomberg L.P.]] |accessdate=4 December 2010}}</ref> ನಂತರ ಪೇಯ್ ಪಲ್ ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, “ಇವು ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ಹಣಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದರು. ಇದು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿದೆ.” ಅದೇ ದಿನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಹೇಳಿಕೆಯು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://techcrunch.com/2010/12/08/paypal-vp-on-blocking-wikileaks-state-department-told-us-it-was-illegal/ |title=PayPal VP On Blocking WikiLeaks: “State Department Told Us It Was Illegal” |first=Alexia |last=Tsotsis |publisher=Tech Crunch |date=8 December 2010 |accessdate=8 December 2010}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರಂದು, ವೂ ಹೊಲಾಂಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಖಾತೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿರುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪೇಯ್ ಪಲ್ ನ "ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು" ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite press release |title=Presseerklärung der Wau Holland Stiftung zur Sperrung ihres Account bei PayPal |publisher=Wau Holland Stiftung |language=German |date=8 December 2010 |url=http://wauland.de/presseerklaerung_accountsperrung.html |accessdate=8 December 2010 |archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101210073302/http://wauland.de/presseerklaerung_accountsperrung.html |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಂದು ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಪೋಸ್ಟ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ತಾವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಟ್ಟು 31 ಸಾವಿರ ಯುರೋಗಳಷ್ಟು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದವು. ಅವರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ." ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-11929034 |title=WikiLeaks: Swiss bank freezes Julian Assange's account|publisher=BBC |date=6 December 2010 |accessdate=6 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು "ಒಬ್ಬ ವಾಸಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಜಿನೇವಾ ವಕೀಲರ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |last=Weaver |first=Matthew |last2=Adams |first2=Richard |url=https://www.theguardian.com/news/blog/2010/dec/06/wikileaks-us-embassy-cables-live-updates |title=WikiLeaks U.S. embassy cables: live updates (4.52&nbsp;pm) |work=The Guardian |location=UK |date=6 December 2010 |accessdate=6 December 2010}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೂಡ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್-ಮುದ್ರೆ ಹೊಂದಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಅಲ್ಲದೆ, "ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |last=McCullagh |first=Declan |title=MasterCard pulls plug on WikiLeaks payments |publisher=Cnet News |date=6 December 2010 |url=http://news.cnet.com/8301-31921_3-20024776-281.html#ixzz17OXwWn1N |accessdate=6 December 2010 |archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131229214628/http://news.cnet.com/8301-31921_3-20024776-281.html#ixzz17OXwWn1N |url-status=dead }}</ref> ಮುಂದಿನ ದಿನವೇ, ವೀಸಾ ಇಂಕ್. ತಾನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಹಣಪಾವತಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ್ದು, "ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳಿಗಾಗಿ" ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.startribune.com/world/111438579.html |title=Visa says it has suspended all payments to WikiLeaks 'pending further investigation' |agency=Associated Press |date=7 December 2010 |accessdate=7 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಒಂದು ನಡೆಯಾಗಿ ಕ್ಸಿಪ್ ವೈರ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅವರ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಬಳಸದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |last=Webster |first=Stephen C. |title=MasterCard, Visa shut down electronic donations to WikiLeaks |url=http://www.rawstory.com/rs/2010/12/mastercard-shuts-donations-wikileaks-calling-site-illegal/ |work=The Raw Story |accessdate=10 December 2010 |date=7 December 2010 |archive-date=7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110207143305/http://www.rawstory.com/rs/2010/12/mastercard-shuts-donations-wikileaks-calling-site-illegal/ |url-status=dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಕ್ರಿಡೆಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ವಿಸ್ ಆಧಾರಿತ ಐಟಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಡಾಟಾಸೆಲ್ ತಾನು ವೀಸಾ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿರುದ್ಧ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/business-11945875 |title=Wikileaks' IT firm says it will sue Visa and Mastercard |agency=BBC News |date=8 December 2010 |accessdate=8 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ತಾನು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬಿರುವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಅಲ್ಲದೆ, "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹಣ ಪಾವತಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಜೊತೆ ಅಸಮಂಜಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ... ತೊಡಗಿರಬಹುದು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ಬಿಓಎ ಗ್ರಾಹಕರು ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಒಂದು ಟ್ವೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಗುರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಎಂದು ನಂಬಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |title= Bank of America stops handling Wikileaks payments |url= http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-12028084 |work= [[BBC News]] |date=18 December 2010 |accessdate=18 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡಿ ಜನರು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾಮರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಸ್ಸೆಲ್ ಅಥವಾ ಐಲ್ಯಾಂಡಿನ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿ ಅಥವಾ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ wikileaks.ch ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಬಹುದು ಎಂದಿತು.<ref>{{cite news |title= WikiLeaks under attack: the definitive timeline |last=Arthur |first=Charles |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/07/wikileaks-under-attack-definitive-timeline?intcmp=239 |newspaper=[[The Guardian]] |date=7 December 2010 |accessdate=9 December 2010}}</ref> ಯುಎನ್ ಮಾನವ ಹಕ್ಕಗಳ ರಾಯಭಾರಿ ನವಿ ಪಿಳ್ಳೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, ವೀಸಾ, ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಅಮೇಜಾನ್ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ 'ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಾದ ''ಇ ಪ್ಲರಿಬಸ್ ಯುನಮ್'' ನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು.<ref>"[http://www.unmultimedia.org/tv/unifeed/d/16541.html UNifeed Geneva/Pillay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324214612/http://www.unmultimedia.org/tv/unifeed/d/16541.html |date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2012 }}." UN Website. ದಿನಾಂಕ 27 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಆಪ್ಪಲ್ ತನ್ನ ಆಪ್ ಸ್ಟೋರ್ ನಿಂದ ರಾಯಭಾರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಉಪಯೋಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು ಮ್ಯಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |title=Apple pulls Wikileaks app |last=Mitchell |first=Stewart |url=http://www.pcpro.co.uk/news/363877/apple-pulls-wikileaks-app |newspaper=pcpro.co.uk |date=21 December 2010 |accessdate=21 December 2010 |archive-date=13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013012707/http://www.pcpro.co.uk/news/363877/apple-pulls-wikileaks-app |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ 'ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ... ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಕಚೇರಿಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಒಂದು ಅನೌಚಾರಿಕ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಅವರು 'ಆಂತರಿಕ ಭಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://msnbcmedia.msn.com/i/msnbc/sections/news/OMB_Wiki_memo.pdf |title=Memorandum for the Heads of Executive Departments and Agencies (M-11-08) |publisher=Executive Office of the President |accessdate=5 January 2011 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110108013356/http://msnbcmedia.msn.com/i/msnbc/sections/news/OMB_Wiki_memo.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-12117113 |title=US urges action to prevent insider leaks |publisher=BBC |accessdate=5 January 2011}}</ref> == ಸ್ವೀಕೃತಿ == {{Split section|Reception of WikiLeaks|Talk:WikiLeaks#Split off reaction|date=January 2011}} ===ಬೆಂಬಲ=== [[File:Daniel Ellsberg 2006.jpg|thumb|upright|ಡೆನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್ (2006) ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಹಲವಾರು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name=daniel/><ref name=daniel2/>]] ಜುಲೈ 2010ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ಅನುಭವಿತರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮೈಕ್ ಫರ್ನರ್ ಒಂದು ಸಮೂಹ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಸೈನಿಕ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಾರದು. ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡ ಬೇಕು."<ref>{{cite web |url=http://www.veteransforpeace.org/Wikileaks_will_spark_resistance.vp.html |title=WikiLeaks revelations will spark massive resistance to Afghanistan War |publisher=Veterans For Peace |date=27 July 2010 |accessdate=1 December 2010 |archive-date=3 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101103021143/http://www.veteransforpeace.org/Wikileaks_will_spark_resistance.vp.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಿ ಜಾನ್ ಪಿಲ್ಗರ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ 2010ರ ಒಂದು ಸಂಪಾದಕೀಯವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಕಾಶನೆಯ ''ಗ್ರೀನ್ ಲೆಫ್ಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮಸ್ಟ್ ಬಿ ಡಿಫೆಂಡಡ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಅದರಲ್ಲಿ, ಪಿಲ್ಗರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ"ಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಪ್ರಧಾನ ವಿಭಾಗ ... ಬರಿ ನಿಷ್ಠುರವಾದ ಹಾಗೂ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೇಳಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ."<ref>{{cite web|author=|url=http://www.greenleft.org.au/node/45225 |title=John Pilger: Wikileaks must be defended &#124; Green Left Weekly |publisher=Greenleft.org.au |date=29 August 2010 |accessdate=1 December 2010}}</ref> ಡೆನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, 1971ರಲ್ಲಿ ಪೆಂಟಗನ್ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 2010ರ ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ, ಜಾಲತಾಣವು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಜೀವವನ್ನು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾ, ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್ "ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಗಾರನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಉಬ್ಬಿಸಲಾಗಿದೆ."<ref name="daniel">{{cite web|author=Get your FREE! Nation User Name |url=http://www.thenation.com/blog/156709/greg-mitchell-and-daniel-ellsberg-wikileaks-document-dump |title=Greg Mitchell and Daniel Ellsberg on the WikiLeaks Document Dump |publisher=The Nation |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಧಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದು "ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಬಯಲಾದಾಗ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಹೂರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆಂದು" ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಸಿದರು.<ref name="daniel2">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-11879951 |title=WikiLeaks: view of man behind Pentagon Papers leak |publisher=BBC News |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಯುಎಸ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ಹಲವು ಮಾದ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್‌ನ ತಪ್ಪು ಚಟುವಟಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವ ಬಗೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಎಂದು ಹೇಳಿತು,<ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/12/07/opinion/main7124354.shtml |title=Why Julian Assange Is No Daniel Ellsberg |publisher=CBS News |date=7 December 2010 |accessdate=11 December 2010 |archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101210035231/http://www.cbsnews.com/stories/2010/12/07/opinion/main7124354.shtml |url-status=dead }}</ref> "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ವಿರುದ್ಧ ಈಗ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧಾಳಿಯು ನನ್ನ ಹಾಗೂ ಪೆಂಟಗನ್ ಪತ್ರಗಳ ಈಗಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಅನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="daniel3">{{cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/opinionshop/detail?entry_id=78596#ixzz17pMGLvv4 |title=Opinion Shop: Daniel Ellsberg praises WikiLeaks |publisher=SFGate |date=7 December 2010 |accessdate=11 December 2010 |archive-date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101211090352/http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/opinionshop/detail?entry_id=78596#ixzz17pMGLvv4 |url-status=dead }}</ref> 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಗಣತಂತ್ರವಾದಿಯಾದ ಮಹಾಸಭೆಯ ರೊನ್ ಪೌಲ್, ಫೋಕ್ಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು; "ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ". "ಸತ್ಯ ದೇಶದ್ರೋಹ ಆಗುವಂತಹ ಒಂದು ಸಮಾಜವದ್ದಲ್ಲಿ, ನಾವು ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿವಿ." "''ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ನಾವು ಏಕೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ?" ಎಂದು ಪೌಲ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ron">{{cite news |title=Ron Paul Defends WikiLeaks Founder's Rights |first=Mary |last=Dooe |newspaper=CBS News |date=3 December 2010 |url=http://www.cbsnews.com/8301-503544_162-20024605-503544.html |accessdate=4 December 2010 |archiveurl=https://archive.today/20121205235524/http://www.cbsnews.com/8301-503544_162-20024605-503544.html |archivedate=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 |url-status=live }}</ref> ಯುಎಸ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯ ಇನ್ನೋಂದು ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪೌಲ್ ಪುನಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು "ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿಯಲ್ಲ" ಎಂದು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |title=Ron Paul: Lying is Not Patriotic |first= |last= |publisher=MoxNews.com (Youtube video) |date=December 2010 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ywoInPNXZJk |accessdate=10 December 2010}}</ref> ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ಜತೆಗಾರ ಫ್ಲೋರಿಡದ ಕೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ IV ಕೂಡ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು, "ನಾವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು ಪರವಾಗಿಲ್ಲ", ಅಮೇರಿಕನ್‌ರಿಗೆ ಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದರು.<ref>{{cite web|last=Levey |first=Cooper |url=http://floridaindependent.com/16029/rep-connie-mack-americans-have-a-right-to-know-contents-of-wikileaks-dump |title=Rep. Mack: Americans ‘have a right to know’ contents of WikiLeaks dump |publisher=Floridaindependent.com |date=|accessdate=5 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜುಲಿಯಾ ಗಿಲಾರ್ಡ್‌ರಿಗೆ ಬರೆದ ಒಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತಿ ಹಿರಿಯ ಹಾಗೂ ಉಚ್ಚ-ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟದ ಮಾದ್ಯಮ ವೃತ್ತಿನಿರತರು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪರ ತೋರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Statement from Australian Newspaper Editors, Television and Radio Directors |url=http://www.alliance.org.au/documents/101213_letter_wikiLeaks_support.pdf |work=Alliance Online |publisher=Media, Entertainment & Arts Alliance |accessdate=18 December 2010 |date=13 December 2010 |archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222021235/http://www.alliance.org.au/documents/101213_letter_wikiLeaks_support.pdf |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ವಾಕ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿತು, ಇವರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗೆ ವಾಕ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪತ್ರವನ್ನು "ವಾಕ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಸಮಿತಿಯ ಹತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಾರ್ತಾ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಮೂರು ವ್ಯಾಪಾರಿ TV ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರಕರ ವಾರ್ತಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು" ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹುದ್ದೆ (ಪತ್ರದ ಒಂದು ಉದ್ಧೃತಭಾಗ) ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ:<blockquote>"ಮೂಲಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್, ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ, ಮಾದ್ಯಮಗಳು ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನೆ ಇದು ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ: ಸರ್ಕಾರ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಬಯಸುವ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಳಕು ಚೆಲ್ಲುವುದು.</blockquote> ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಅವರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ಇದನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವರದಿಸುವುದು ಮಾದ್ಯಮದ ಕರ್ತವ್ಯ. ದುರಾಕ್ರಮಣದಿಂದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಅಧಿಕೃತ ಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಬೆದರಿಕೆ ಕುಡುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು, ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಮುದ್ರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯ".<ref>Walkeys [http://www.walkleys.com/news/1076/ "Australian Media's Finest Defend ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ " 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010] The Walkey Foundation</ref> ನವೆಂಬರ್ 2010ರ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿವಾರ್ತೆಯ ಬಯಲಿನ ನಂತರ ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್'' , ಒಂದು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್, ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೊಸ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಘಗಳ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಭಾರಿ ಮುಖಪರದೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಕೂಡ." ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು "ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿನದು" ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ಹೇಳಿತು. ಅದು, "ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್ ತನ್ನ ರಾಜವಲ್ಲಭರನ್ನು ಪೆಂಟಗನ್ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದ ಡೆನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸಬರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ವರದಿಗಾರ ನೀಲ್ ಶೀಹಾನ್ ಹಿಂದೆ ಕಳಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ... ಈವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಆತನ ಸುದ್ದಿಮೂಲವು ಈ ರೀತಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ಹಿಂದೆ ಒಬಾಮಾನ ಆಡಳಿತದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಿದ್ದಂತೆ ಬಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ."<ref>{{cite web |url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2010/12/the-shameful-attacks-on-julian-assange/67440/ |title=The Shameful Attacks on Julian Assange|author=Samuels, David |publisher=The Atlantic |date=3 December 2010 |accessdate=7 December 2010}}</ref> 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಂದು, ಸೀಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ವರದಿಗಾರರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ದತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾದ "ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು, ಸೈಬರ್-ದಾಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ"ವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಕೆಲವು ವಿಪರೀತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದೆ.<ref name="autogenerated2">{{cite news |title=Wikileaks hounded? |first= |last= |newspaper=CBS News |date=4 December 2010 |url=http://en.rsf.org/wikileaks-hounded-04-12-2010,38958.html |accessdate=5 December 2010 |archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308082630/http://en.rsf.org/wikileaks-hounded-04-12-2010,38958.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಬಯಲಾದ ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆಗೆ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ ಜಾಲತಾಣದ ಆತಿಥೇಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.journalism.co.uk/news/reporters-without-borders-to-host-mirror-site-for-wikileaks/s2/a542061/ |title=Reporters Without Borders to host mirror site for WikiLeaks |date=21 December 2010 |accessdate=21 December 2010}}</ref> ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿದೇಶಿ ಸಂಗತಿಗಳ ಪತ್ರಿಕೆ ''ದಿ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ "ಒನ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಸೇವ್ ಯುಎಸ್ ಪಾಲಿಸಿ" ಶೀರ್ಷಕೆಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಯಲುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯುಎಸ್ ಆಢಳಿತಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಮಾಜಿ ಬಹು-ಕಾಲದ ಸಿಐಎ ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆ ಪ್ರತಿಯಾದ ತಜ್ಞ ಮೈಕಲ್ ಶುವರ್ ಹೇಳಿದರು. "ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತನ್ನ ನಾಯಕರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಮೇರಿಕನರನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಿಳಿಯಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ," ಹೀಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾದ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲೂ. ಬುಷ್]] ಹಾಗೂ ಬಾರಕ್ ಒಬಾಮರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಶೂವರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://the-diplomat.com/2010/12/06/only-wikileaks-can-save-obama-policy |title=When WikiLeaks Meets US Policy |publisher=The Diplomat |date=|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಇವಾಣ್ ಹ್ಯೂಗ್ಸ್, wired.com ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪಾದಕ "ವೈ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇಸ್ ಗುಡ್ ಫೊರ್ ಅಮೇರಿಕ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಪಾದಕೀಯವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೈಯರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲಿ ಸಹಾಪರಾಧಿತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್‌ನ ಬಂಧನ ಇದ್ದು, ''ವೈಯರ್ಡ್'' ಹಾಗೂ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮಧ್ಯೆ ಗದ್ದಲಕ್ಕೆಡೆ ಮಾಡುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿಸೊಲ್ಲ" ಎಂದು ಹ್ಯೂಗ್ಸ್ ವಾದಿಸಿದರು. "ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಎಂದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಈಗಾಗಲೆ ಚೆಲ್ಲಿದ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಚೆಲ್ಲಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮ ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ವಚನಗಳ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಮುಕ್ತ ಮಾತಿನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗಮನಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯುಂಟಾಗ ಬಹುದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|author=|url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/12/wikileaks-editorial/ |title=Why WikiLeaks Is Good for America &#124; Threat Level |publisher=Wired.com |date=4 January 2009 |accessdate=8 December 2010}}</ref> [[File:Wikileaks Rally Hobart 2010 2.jpg|right|thumb|ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸಾಂಜ್‌ದತ್ತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರ ಸಂಘಟನೆ]] ಕೆಲವು ಆಥಿತೇಯ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಜಾಲತಾಣಗಳು 200ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂದು ದಿ ನ್ಯೂಯೋರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.upi.com/Top_News/US/2010/12/06/More-than-200-sites-copy-WikiLeaks-content/UPI-97061291643698/ |title=More than 200 sites copy WikiLeaks content |publisher=UPI.com |date=25 October 2010 |accessdate=8 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 5 ರಂದು, "ಅನಾಮಧೇಯ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಹಾಗೂ ಕೊಚ್ಚುಗರ ಒಂದು ಸಮೂಹವು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವಿರೋದ್ಧಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ''ಆಪರೇಷನ್ ಅವೆಂಜ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌'' ನ ಭಾಗವೆಂದು ದಾಳಿ ಎಸಗಲು ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://thelede.blogs.nytimes.com/2010/12/06/latest-updates-on-leak-of-u-s-cables-day-9/#operation-payback-plans-attacks-on-paypal |title=Latest Updates on Leak of U.S. Cables, Day 9 |work=The New York Times |first=Robert |last=Mackey |date=6 December 2010 |accessdate=7 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪೆಪಾಲ ಅನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.theregister.co.uk/2010/12/06/anonymous_launches_pro_wikileaks_campaign/ |title=Anonymous attacks PayPal in 'Operation Avenge Assange' |date=6 December 2010 |accessdate=7 December 2010 |first=John |last=Leyden |publisher=The Register |work=theregister.co.uk}}</ref><ref>{{cite web|title=Operaton Avenge Assange manifesto|url=https://uloadr.com/u/4.png|accessdate=7 December 2010|archive-date=13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101213031528/https://uloadr.com/u/4.png|url-status=dead}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸದ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಯೋಜನಾತ್ಮಕ ದಾಳಿ ಹೂಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯ ಜೊತೆ ಹಿಂದೆ ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಗ್ರೆಗ್ ಹೌಶ್, ಗಮನಿಸಿ ಹೇಳಿದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ತೋರಿಸಿಲಾದ ಬೆಂಬಲದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಮಿ. ಹೌಶ್ ಹೇಳಿದರು;"ಕಾರಣ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿದೆ, ಮಾಹಿತಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿರ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಮುಕ್ತವಾಗಿರ ಬೇಕು ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ನಂಬುತ್ತೇವೆ."<ref name="somaiya" /> 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಂದು, ಅನಾಮಧೇಯರಿಂದ ಸೇವೆಗಳ-ನಿರಾಕರಣೆ ದಾಳಿಯ ಬಲಿ ಪೇಪಾಲ್ ಜಾಲತಾಣ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/08/wikileaks-visa-mastercard-operation-payback |title=WikiLeaks supporters disrupt Visa and MasterCard sites in 'Operation Payback' |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |author=Esther Addley and Josh Halliday |work=The Guardian |location=UK |work=guardian.co.ul}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2374023,00.asp |title='Anonymous' Launches DDoS Attacks Against WikiLeaks Foes |work=pcmag.com |publisher=[[PC Magazine]] |first=Leslie |last=Horn |date=8 December 2010 |accessdate=9 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.boingboing.net/2010/12/08/in-pro-wikileaks-act.html |title=Continuing pro-Wikileaks DDOS actions, Anonymous takes down PayPal.com |author=Xeni Jardin |date=8 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |work=boingboing.net |publisher=[[Boing Boing]]}}</ref> ನಂತರ ಅದೇ ದಿನ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಹಣ ಕೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪೇಪಾಲ ತನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thepaypalblog.com/2010/12/updated-statement-about-wikileaks-from-paypal-general-counsel-john-muller/ |title=Updated Statement about WikiLeaks from PayPal General Counsel, John Muller |first=John |last=Muller |work=thepaypalblog.com |publisher=[[PayPal]] |date=8 December 2010 |accessdate=9 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://erictric.com/2010/12/08/paypal-vows-to-release-wikileaks-funds-account-to-remain-blocked/ |title=PayPal Vows to Release WikiLeaks Funds, Account to Remain Blocked |first=Bertrand |last=Vasquez |date=8 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |work=erictric.com |publisher=[[Erictric]] |archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110412092610/http://erictric.com/2010/12/08/paypal-vows-to-release-wikileaks-funds-account-to-remain-blocked/ |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ದಿನ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ವಿಸಾ ಹಾಗು ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಕಾರ್ಡ್ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ WikiLeaks.com ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಮುಂದೆ ಸಿಗಲಾಗದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಥಿತೇಯ ಮಾಡುವ 1,200 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅನಾಮಧೇಯ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೇಳಿಕೆ ಕೂಡ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು; "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜೊತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಲಗ್ನತೆ ಇಲ್ಲವಾದಕ್ಕೆ , ನಾವು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಮಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಬೇಕು, ಹಾಗೂ ನಾವು ಪರಾಮರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತೇವೆ...ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಉದ್ಭವಿಸಲು ನಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸ ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯೆ ಹಾಗು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದತ್ತ ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, ಹಾಗೂ ವಿರುದ್ಧವಿರುವವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಎಸಗುತ್ತೇವೆ."<ref>{{cite web |author= |url=http://beta.ca.news.yahoo.com/visa-mastercard-targeted-wikileaks-allies.html |title=Visa, MasterCard targeted by WikiLeaks allies |publisher=Beta.ca.news.yahoo.com |date= |accessdate=10 December 2010 |archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222021208/http://beta.ca.news.yahoo.com/visa-mastercard-targeted-wikileaks-allies.html |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸಿ ಕೂಡ ಅಂತರಜಾಲ ಸಮಾಜ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು, "ಎಲ್ಲ ಅಂತರಜಾಲದ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ಕರಾರುಗಳ ತರಹ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ" ಮತ್ತು "ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಥವಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ಟೆಲಿಕಂಮುನಿಕ್ಯೇಷನ್ಸ್ ಪೂರ್ವರಚನೆ, ಅಥವಾ ಅಂತರಜಾಲದ ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿಯವರ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಪಡಲ್ಬಾರದು." "ಅದನ್ನು [ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್] ದ್ವೇಷದಿಂದ ಅಂತರಜಾಲದಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅಂತಹ ಘಟಕಗಳ (ಯಾವುದಾದ್ದರು ಇದ್ದಲ್ಲಿ) ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡಿ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಐಎಸ್‌ಒಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳ ಕರೆ ನೀಡಿತು, ಕಾರಣ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಬರಿ "ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಅಂತರಜಾಲ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವದ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು" ಅಷ್ಟೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.eweekeurope.co.uk/news/isoc-wikileaks-attacks-threaten-free-expression-15294 |title=ISOC: WikiLeaks Attacks Threaten Free Expression |first=Sophie |last=Curtis |work= |publisher=Eweek Europe |date=8 December 2010 |accessdate=10 December 2010 |archive-date=29 ಜುಲೈ 2012 |archive-url=https://archive.is/20120729115352/http://www.eweekeurope.co.uk/news/isoc-wikileaks-attacks-threaten-free-expression-15294 |url-status=dead }}</ref> 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಂದು, ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಆವಾಜ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಒಂದು ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 250 ಸಾವಿರ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು, 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 600 ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಏರಿತು.<ref>{{cite web|author=|url=http://avaaz.org/en/wikileaks_petition/ |title=WikiLeaks: Stop the crackdown |publisher=Avaaz.org |date=|accessdate=10 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fr-online.de/politik/spezials/wikileaks---die-enthuellungsplattform/kaempfer-fuer-wikileaks/-/4882932/4910614/-/index.html |title=Kämpfer für Wikileaks |first=Andreas |last=Kraft |work= |publisher=Frankfurter Rundschau |language=German |date=10 December 2010 |accessdate=10 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/assange-granted-bail-in-london-but-not-yet-free-20101215-18x1y.html |title=Assange granted bail in London but not yet free |publisher=News.smh.com.au |date=|accessdate=17 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ನೋಅಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕೀ|ನೊಮ್ ಚೊಮ್ಸಕಿ]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಕಾರರು ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web |url= http://www.greenleft.org.au/node/46378|title=Noam Chomsky backs Wikileaks protests in Australia |author= [[Green Left Weekly]]|date=10 December 2010 |work= |publisher=[[Green Left Weekly]] |accessdate=11 December 2010}}</ref> ''ಡೆಮೊಕ್ರೆಸಿ ನೌ'' ಗೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಚೋಮ್ಸಕಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು, "ಬಹುಶ ಇದೊಂದು ಅತಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರಕಟನೆ ... ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರ - ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್, ಇತರರು - ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಪ್ರತಿ ಇದು ಕಟುವಾದ ದ್ವೇಷತ್ವವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿತು."<ref>{{cite web |url=http://www.chomsky.info/interviews/20101130.htm |title=WikiLeaks Cables Reveal "Profound Hatred for Democracy on the Part of Our Political Leadership" |publisher=Noam Chomsky website |accessdate=25 December 2010 |archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229234140/http://chomsky.info/interviews/20101130.htm |url-status=dead }}</ref> ====ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ==== {{Flag|Brazil}}:ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲೂಯಿಸ್ ಇನಾಷಿಯೋ ಲ್ಯೂಲಾ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ, ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ಗೆ 2010ರಲ್ಲಿಯ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ಬಂಧನವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಲ್ಯೂಲಾ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010—ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು ಇದನ್ನು "ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸಿಗದ ವಿಷಯ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/putin-leads-backlash-over-wikileaks-boss-detention-20101209-18rgi.html |title=Putin leads backlash over WikiLeaks boss detention |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Maria |last=Antonova |work=Sydney Morning Herald}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=7xAY7KkcUYk |title=President Lula Shows Support for Wikileaks (video available) |date=9 December 2010}}</ref> ಅವರು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11966193 |title=Wikileaks: Brazil President Lula backs Julian Assange |date=10 December 2010 |accessdate=10 December 2010 | first= |last= |work=BBC News }}</ref> {{Flag|Ecuador}}:ನವೆಂಬರ್ 2010ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಕ್ವೆಡಾರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬರು ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸಾಂಜ್‌ಗೆ ಇಕ್ವೆಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ವಿದೇಶಿ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಂಟೊ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ "ಇಕ್ವೇಡಾರ್‌ ಅಸಾಂಜ್‌ ಅವರನ್ನು ಬರುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೇವಲ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಫೋರಮ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>[http://www.jpost.com/International/Article.aspx?id=197327 Ecuador offers asylum to ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ founder] The Jerಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನalem Post 11/30/2010</ref> ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಸಾಂಜ್‌ ತನಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಇವರನ್ನು "ಇವರು ದೃಢವಾಗಿ ಕತ್ತಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತವಕ ಪಡುತ್ತಿರುವವರು" ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿದರು.<ref>[http://english.aljazeera.net/news/americas/2010/11/2010113033515743921.html Ecuador offers refuge to ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] 30 Nov 2010 Al Jazeera</ref> ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಫೆಲ್ ಕೊರ್ರಿಯಾ, ತನ್ನ ಆಡಳಿತವು ಅಸಾಂಜ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅದು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಕೊರ್ರಿಯಾ ನಂತರ ಅಸಾಂಜೆಯನ್ನು ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕುರಿತಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://us.mobile.reuters.com/article/topNews/idUSTRE6AT66820101201 |title=Ecuador backs off offer to WikiLeaks' Assange |publisher=Us.mobile.reuters.com |date= |accessdate=1 December 2010 |archive-date=15 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715175247/http://us.mobile.reuters.com/article/topNews/idUSTRE6AT66820101201 |url-status=dead }}</ref> {{Flag|Russia}}: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಚೇರಿಯಿಂದ [[ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್|ಡಿಮ್ಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವಡೇವ್‌]] ಅವರು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರವಾಗಿ ಅಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯು [[ನ್ಯಾಟೋ|ನ್ಯಾಟೊ]]ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿರುವ ಡಿಮ್ಟ್ರಿ ರೊಗೊಜಿನ್ ಅವರು ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಈ ಮೊದಲು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/09/julian-assange-nobel-peace-prize |title=Julian Assange should be awarded Nobel peace prize, suggests Russia |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Luke |last=Harding |location=London |work=The Guardian }}</ref> {{Flag|Venezuela}}: ಹ್ಯೂಗೊ ಚಾವೆಜ್‌, ವೆನಿಜ್ಯುವೆಲಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ನವೆಂಬರ್ 2010ರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಮೇರಿಕಾ, ವೆನಿಜುವೆಲಾವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸದಸ್ಯರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಸವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲೇಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳು" ಎಂದು ಚಾವೆಜ್ ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|last=Cancel |first=Daniel |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-11-30/chavez-praises-wikileaks-for-bravery-while-calling-on-clinton-to-resign.html |title=Chavez Praises Wikileaks for `Bravery' While Calling on Clinton to Resign |publisher=Bloomberg |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> {{Flag|United Nations}}: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾ ರೂ "ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಲಿಪಶು" ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಲಾ ರೂ ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತಂಡವು ಅದರ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ. "ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನೇ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3089025.htm |title=UN rapporteur says Assange shouldn't be prosecuted |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |author=Eleanor Hall |work=abc.net.au |publisher=[[ABC Online]]}}</ref> ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತ ನವಿ ಪಿಳ್ಳೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ತಾವು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/idUSLDE6B81RO20101209 |title=UN rights boss concerned at targeting of WikiLeaks |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |work=reutres |publisher=Reuters}}</ref> ====ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು==== 2008ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆನ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಶಿಫ್, ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವರ್ಷದ ಎಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ಅವಾರ್ಡ್‌ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.indexoncensorship.org/2008/04/winners-of-index-on-censorship-freedom-of-expression-award-announced/|title=Winners of index on censorship freedom of expression awards announced|publisher=Index on Censorship|date=22 April 2008|accessdate=2011-01-21}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಕಿನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ "ನ್ಯಾಯಾಂಗೇತರ ಕೊಲೆ ಹಾಗೂ ಕಣ್ಮರೆ"ಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/media/2009/jun/03/amnesty-international-media-awards |title=Amnesty International Media Awards 2009: full list of winners &#124; Media &#124; guardian.co.uk |work=Guardian |location=UK |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> ===ಟೀಕೆಗಳು=== ವಿಕಿಲೀಕ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ವೈವಿಧ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/WikiLeaks-Website-Behind-US-Cable-Leaks-Goes-From-Humble-Start-To-Enemy-Of-Governments-Worldwide/Article/201011415837564?lpos=World_News_First_Home_Page_Feature_Teaser_Region_0&lid=ARTICLE_15837564_WikiLeaks%3A_Website_Behind_US_Cable_Leaks_Goes_From_Humble_Start_To_Enemy_Of_Governments_Worldwide|title=WikiLeaks Revelations Get Global Prominence|date=28 November 2010|author=Richard Williams|publisher=Sky News Online}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಮ್‍ನ ನಿರ್ವಾಹಕ ಜಾನ್ ಯಂಗ್, ಸಿಐಎ ಕಾಂಡ್ಯೂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗುಂಪನ್ನು ಆಪಾದನೆಗೊಳಪಡಿಸಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೂ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಒರ್ವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets |title=Exposed: Wikileaks' secrets (Wired UK) |publisher=Wired.co.uk |date= |accessdate=1 December 2010 |archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429142257/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets |url-status=dead }}</ref> 2010ರ ಸಿನೆಟ್.ಕಾಂ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಆಪಾದನೆಗೊಳಪಡಿಸಿದನು. ಇವನು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸೀಟಿ ಊದುವವರು ಕೋರಿದ ಅನಾಮಕತೆ ಅಥವಾ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾರದು ಎಂದೂ ಮತ್ತು, ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಾನು ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವರನ್ನು ಅದು ನಂಬಲಾರದು ಅಥವಾ, ಇದು ನನ್ನನ್ನು ಅಥವಾ ನಾನು ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಹೊತ್ತ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಯಾರನ್ನೇ ಆಗಲಿ, ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ನೂಕಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆ ನೀಡದು" ಎಂದನು.<ref>{{cite web |last=McCullagh |first=Declan |url=http://news.cnet.com/8301-31921_3-20011106-281.html |title=Wikileaks' estranged co-founder becomes a critic (Q&A) &#124; Privacy Inc. – CNET News |publisher=News.cnet.com |date=20 July 2010 |accessdate=1 December 2010 |archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130065550/http://news.cnet.com/8301-31921_3-20011106-281.html |url-status=dead }}</ref> ಮಹಿಳಾ ಸಂಘ "ಆಲ್ಫಾ ಸಿಗ್ಮಾ ಟೋ"ದ ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಿಗಳ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಸ್ಟೀವನ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಗುಡ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ "ಕಾನೂನಿನ ಶರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟನು. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದ ಆಫ್ಟರ್‌ಗುಡ್ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಗಮನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು ಸರಕಾರೇತರ ಆಡಳಿತದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿ ಇದು ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು, ಹಲವು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧೀ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಈ ಸೈಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿವೆ" ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|last=Aftergood|first=Steven|authorlink=Steven Aftergood|title=Wikileaks Fails “Due Diligence” Review|url=http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html|work=Secrecy News|publisher=[[Federation of American Scientists]]|accessdate=18 December 2010|date=28 June 2010|archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101217213849/http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html|url-status=dead}}</ref> ಮುಂದೊದಗಬಲ್ಲ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯು.ಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿಪಡೆಯ ಸುದ್ದಿಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಫ್ಘನ್ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಸರನ್ನು 2010ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್ ಇತರ ಹಲವಾರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್‌ಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸೇಂಜ್ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಮ್ನಿಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ "ತನ್ನ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಾಯುವುದಷ್ಟೇ ತಿಳಿದಿದ್ದು ಬೇರೇನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಚ್ಚಿಸದವನಿಗೆ ಜನರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆಸ್ಸೇಂಜ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್‌ನ್ನು ಸೇರಿದ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಂತೋಷವಿದ್ದರೂ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡವು.<ref>{{cite web|last=Whalen |first=Jeanne |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703428604575419580947722558.html |title=Human Rights Groups Press WikiLeaks Over Data - WSJ.com |work=The Wall Street Journal |date=9 August 2010 |accessdate=1 December 2010}}</ref> 2010ರ ತನ್ನ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಎಲ್ಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಾರರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಹಳೆಯ " ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ, ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ"ಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು ಅಲ್ಲದೆ "92000 ಜಾಹೀರಾತು ವರದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಇದು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ (ವಿಧಾನಗಳು)ದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು, ಆದುದರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮದ ಕೆಲಸವು ಮಾಹಿತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ತನ್ನನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಈ ವಾದವು ಸಮಾಧಾನತರುವಂತಹುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ."<ref>{{cite web |url=http://en.rsf.org/united-states-open-letter-to-wikileaks-founder-12-08-2010,38130.html |title=Reporters Sans Frontières – Open letter to WikiLeaks founder Julian Assange: ‘‘A bad precedent for the Internet's future'' |publisher=En.rsf.org |date= |accessdate=1 December 2010 |archive-date=28 ಮಾರ್ಚ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328200448/http://en.rsf.org/united-states-open-letter-to-wikileaks-founder-12-08-2010%2C38130.html |url-status=dead }}</ref> ಗುಂಪು ಆ ಕ್ಷಣವೇ, "ನಾವು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು, ಅದರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಲ್ಲದೇ ಅದರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ" ಟೀಕಿಸುವ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://en.rsf.org/united-states-criticism-of-wikileaks-is-not-a-17-08-2010,38169.html |title=Reporters Sans Frontières – "Criticism of Wikileaks is not a call for censorship or support for the war" |publisher=En.rsf.org |date= |accessdate=1 December 2010 |archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129233707/http://en.rsf.org/united-states-criticism-of-wikileaks-is-not-a-17-08-2010,38169.html |url-status=dead }}</ref> 2010ರ ನವಂಬರ್ 30 ರಂದು, ಹಿಂದಿನ ಕೆನಡಾ ಸರಕಾರದ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಟೋಮ್ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಸಿಬಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ "ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ"ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌ನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಕರೆನೀಡಿದನು. "ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಮರಣದಂಡನೆಗೊಳಗಾಗಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ನುಡಿದ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಈವನ್ ಸೊಲೊಮೊನ್‌ಗೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲೇ "ಇಂದು ನಾನು ಪೌರಷತನವನ್ನು ಅನುಭವಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ನುಡಿದನು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ವಿರೋಧವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಛರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಮರಣದ ಕರೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡನು.<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/politics/story/2010/12/01/flanagan-wikileaks-assange.html |title=Flanagan regrets WikiLeaks assassination remark |publisher=Cbc.ca |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾರ್ಪರ್‌ರ‍ವರ ಪತಿನಿಧಿಗಳಾದ ದಿಮಿತ್ರಿ ಸೌಂಡಾಸ್ ಫ್ಲಾನಗನ್‌ರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸಿ " ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ" ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಟೋರಿ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ನೀಡಿದನು. ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ರಾಲ್ಫ್ ಗೂಢಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾನಗನ್ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು "ಕೆನಡಾ ಸಂವಿಧಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟನು.<ref>{{cite web |url=http://www.montrealgazette.com/news/WikiLeaks+founder+professor+Flanagan+comments+criminal/3926597/story.html |title=WikiLeaks founder: U of C professor Flanagan's comments criminal |publisher=Montrealgazette.com |date=30 November 2010 |accessdate=7 December 2010 |archive-date=28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101228233546/http://www.montrealgazette.com/news/WikiLeaks+founder+professor+Flanagan+comments+criminal/3926597/story.html |url-status=dead }}</ref> ರಷಿಯಾದ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಾರ ಆಂಡ್ರೀ ಸೋಲ್ಡಟವ್ "ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯದ ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸದೆ" ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮದ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿಕೋಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವು ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತನಿಖಾತ್ಮಕ ವರದಿಗಳ ಮೂಲಗಳ ಇಳಿಕೆಯಿಂದುಂಟಾದ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಖಾಲಿಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ" ಪ್ರಕ್ರಿಯೇ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಎಂದು ಸೋಲ್ಡಟವ್ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.kyivpost.com/news/opinion/op_ed/detail/91880/ |title=Kyiv Post. Independence. Community. Trust – Opinion – OP-ED – Agentura.ru: WikiLeaks case highlights crisis in journalism |publisher=Kyivpost.com |date=|accessdate=8 December 2010}}</ref> ====ಸರಕಾರಗಳ ಟೀಕೆ==== ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡವುಗಳಾಗಿವೆ. *{{Flag|Australia}}2010ರ ದಶಂಬರ ಎರಡರಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜುಲಿಯ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ತಾನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಿತ್ತರಗೊಳಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಬೇಜವಾಬ್ಧಾರಿಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತವಾದುದು, ಅದನ್ನು "ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="julia">{{cite web |url=http://www.theage.com.au/technology/gillard-condemns-wikileaks-20101202-18haq.html |title=Gillard condemns WikiLeaks |last1= |first1=AAP |last2= |first2=|editor=Paul Ramadge |date=2 December 2010 |work=The Age |location=Australia |publisher=Fairfax Media |accessdate=4 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು, ತನ್ನನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಆಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೂ, 2010 ದಶಂಬರ್ 8 ರಂದು, ಯು ಎಸ್‌ ಡಿಪ್ಲೊಮಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜಾಕೀಯ ದುರೀಣರು ಇವನನ್ನು "ನಿಯಂತ್ರಣ ಮನೋವಿಕಾರ" ಎಂದು ಕರೆದ ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ ಕೆವಿನ್ ರುಡ್ಡ್ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಯುಎಸ್ ರಹಸ್ಯ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಸೋರಿಕೆಯು ಯುಎಸ್‌ನ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. "ಸಮಗ್ರ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಮತ್ತು ಅದ್ದರಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಮೊದಲ ಅನಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು" ಎಂದು ರುಡ್ಡ್ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11945558|title=Wikileaks: Australia FM blames US, not Julian Assange|date=8 December 2010|publisher=BBC |accessdate=8 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://us.mobile.reuters.com/article/topNews/idUSTRE6B713420101208|title=Australia says U.S, not WikiLeaks founder, responsible for leaks|date=8 December 2010|publisher=Reuters|accessdate=8 December 2010|archive-date=15 ಜುಲೈ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715175310/http://us.mobile.reuters.com/article/topNews/idUSTRE6B713420101208|url-status=dead}}</ref> "ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್" ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ "ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ವಕೀಲರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನೀಡಿದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸೂಚನೆಗಳ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಯುಎಸ್‌ಗೆ ತಾವು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/dont-shoot-messenger-for-revealing-uncomfortable-truths/story-fn775xjq-1225967241332|title=Don&#039;t shoot messenger for revealing uncomfortable truths|date=8 December 2010|work=The Australian |accessdate=9 December 2010}}</ref> ಆದರೂ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೆಸಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|author=Kelly, Joe |url=http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/law-not-broken-by-wikileaks-publication-of-us-cables-afp/story-fn775xjq-1225972735066 |title=Law not broken by WikiLeaks' publication of US cables: AFP |publisher=Theaustralian.com.au |date=17 December 2010 |accessdate=18 December 2010}}</ref> *{{Flag|France}}:ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಉಧ್ಯಮ ಸಚಿವರಾದ ಎರಿಕ್ ಬೆಸ್ಸನ್ ಸಿಜಿಐಇಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾಜ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಹಸ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರನ್ನು ಅಪಾಯ ತಂದೊದಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು "ಅಸ್ವೀಕೃತ"ವಾಯಿತು. ಸಚಿವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.businessweek.com/news/2010-12-03/wikileaks-flees-to-switzerland-as-u-s-france-options-narrow.html |title=WikiLeaks Flees to Switzerland as U.S., France Options Narrow |work=[[Bloomberg Businessweek]] |location=UK |date=3 December 2010 |accessdate=4 December 2010}}</ref> *{{Flag|Iran}}:ಇರಾನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಮಹ್ಮೂದ್ ಅಹ್ಮದೀನೆಜಾದ್|ಮಹಮ್ಮದ್ ಅಹ್ಮದಿನೆಜಾದ್]] ಕೂಡಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಡಿಪ್ಲೋಮಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ನ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕೂಡಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಳಸಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲದೇ ತಾನು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ಇವರು ಸೂಚಿಸದಿದ್ದರೂ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಹ್ಮದಿನೆಜಾದ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2010/nov/29/wikileaks-claims-psychological-warfare-ahmadinejad |title=WikiLeaks claims are 'psychological warfare' says Ahmadinejad &#124; World news |work=The Guardian |location=UK |date=23 November 2010 |accessdate=1 December 2010}}</ref> *{{Flag|Philippines}}: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೂರನೇ ಬೆನಿಂಗೋ ಆಕ್ವಿನೋ ಇದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ತಪ್ಪು-ಸಂಪರ್ಕವುಂಟಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20101215-309121/Foreign-Office-slams-WikiLeaks|title=Foreign Office slams WikiLeaks|publisher=Philippine Daili Inquirer|accessdate=16 December 2010|date=15 December 2010|author=Jerry E. Esplanada|archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219010702/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20101215-309121/Foreign-Office-slams-WikiLeaks|url-status=dead}}</ref> *{{Flag|United States}}:2010ರ ನವಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಡಿಪ್ಲೋಮಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ನ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಹಿಂದೆಯೇ, ಯು.ಎಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಹಿಲ್ಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಈ ಸಮೂಹವನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಈ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿದೇಶ ನೀತಿ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಆಕ್ರಮಣವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಆಕ್ರಮಣವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|author=|url=http://www.nypost.com/p/news/international/obama_administration_in_damage_control_JBSDPnEISQvcyu0ZfHx7XL#ixzz16kRfnGL0 |title=Secretary of State Hillary Clinton calls WikiLeaks documents 'an attack on the international community' |work=New York Post |date=|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್‌ನ ಹೋಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಮ್ಮಿಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಪೀಟರ್ ಕಿಂಗ್, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಒಂದು "ವಿದೇಶೀ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆ" ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವರು "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ತರ ಅಪಾಯವೇ ಆಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Congressman wants WikiLeaks listed as terrorist group |author=Declan McCullagh |newspaper=CNet |date=28 November 2010 |url=http://news.cnet.com/8301-13578_3-20023941-38.html#ixzz16keYyAPb |accessdate=1 December 2010 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209120027/http://news.cnet.com/8301-13578_3-20023941-38.html#ixzz16keYyAPb |url-status=dead }}</ref> ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವು ಬೀರುವ ಬಾಧಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಈ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸ್ಥೆಯು "ಅತಿ ಕಠಿಣವಾದುದು" ಎಂದು ನುಡಿದನು.<ref>{{cite news |title=Let Us Now Praise Wikileaks |author=Jonathan Weiler |newspaper=[[The Huffington Post]] |date=1 December 2010 |url=http://www.huffingtonpost.com/jonathan-weiler/let-us-now-praise-wikilea_b_790673.html |accessdate=1 December 2010}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಫಿಲಿಪ್ ಜೆ ಕ್ರೌಲಿಯು 2010ರ ದಶಂಬರ ಎರಡರಂದು ಯುಎಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ" ಎಂದು ಕ್ರೌಲಿ ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಒಳ್ಳೆಯದು, ಅವನ, "ಅವನನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ನಟ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅವನೊಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೆಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅವನು ಪ್ರತಿಕೋಧ್ಯಮಿಯಲ್ಲ."<ref>{{cite web|last=Crowley|first=Philip J.|title=WikiLeaks|url=http://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2010/12/152291.htm|work=Daily Press Briefing |publisher=U.S. Department of State|accessdate=11 December 2010|date=2 December 2010}}</ref> <br>ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಅಮೇಜಾನ್‌‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ ಯುಎಸ್ ಸೆನೇಟರ್ ಜೋ ಲೀಬರ್‌ಮೆನ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೊಗಳಲಾರಂಭಿಸಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನೇ ಮುಂದಿವರೆಸುವಂತೆ ಇತರ ಕಂಪನಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.<ref name="guadec02" /> ಇಂತಹುದೇ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಸಾರ ಕಾಯ್ದೆಗಳಂತಹ ಹೊಸ ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಮಂಡಿಸಿದನು. ಇದು ಶೀಲ್ಡ್ ಆಕ್ಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="agedec4" /><ref>{{cite web|last=Poulsen|first=Kevin|title=Lieberman Introduces Anti-WikiLeaks Legislation |url=https://www.wired.com/threatlevel/2010/12/shield|work=[[Wired.com]]|publisher=Condé Nast Digital|accessdate=11 December 2010|date=2 December 2010}}</ref> ಲೀಬರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ ರಾಯಭಾರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ಕೇಬಲ್ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮತ್ತು ಇತರ ವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಗೂಢಚರ್ಯೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ನುಡಿದನು.<ref>{{cite news |title=WikiLeaks: US Senator Joe Lieberman suggests New York Times could be investigated |author=Paul Owen, Richard Adams and Ewen MacAskill |newspaper=[[The Guardian]] |date=7 December 2010 |url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/07/wikileaks-joe-lieberman-new-york-times-investigated |accessdate=8 December 2010}}</ref> ===ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ=== *{{Flag|United States}}: ದಶಂಬರ 2010ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮಾರಿಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‍ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ 18 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 1,029 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದೂರವಾಣಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣತಂತ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಜನರ ಸಹಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ ಅಮೇರಿಕದ 70% ಜನರು ಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆಯು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ‌ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಸರಕಾರದ ಶತ್ರುಗಳು ಗೋಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಯುಎಸ್‌ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಕೆಡುಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು 22% ಜನರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಸರಕಾರದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸಿ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯುತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 59%ದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಕೂಡಾ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌‍ನ ಹಿಂದಿರುವ ಜನರನ್ನು ಅಪಾದನೆಗೊಳಪಡಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರಾದರೆ, 31% ಜನರು ರಹಸ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಉಚಿತ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಭರವಸೆಯಡಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |title=McClatchy-Marist Poll National Survey December 2010 |author= |publisher=[[Marist Institute for Public Opinion]] | pages=21–24 | format=PDF | date=10 December 2010 |url=http://maristpoll.marist.edu/wp-content/misc/usapolls/US101202/McClatchy/McClatchy_Marist%20Poll_National%20Survey_December%2010,%202010.pdf |accessdate=15 December 2010}}</ref> *{{Flag|Germany}}: ಜರ್ಮನಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರಕರಾದ ಎಆರ್‌ಡಿಗಾಗಿ ನವಂಬರ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ 18 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 1,004 ಜರ್ಮನಿ ವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದೂರವಾಣಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ 53 ಶೇಕಡಾದಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, 43% ಜನರು ಈ ವೇಧಿಕೆಯ ಪರವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಯುಎಸ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (65%) ಜನರು ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಬಾರದಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 31% ಜನರು ಅವುಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ARD Deutschland Trend |author= |publisher=[[Infratest dimap]] |pages=5–6 |format=PDF |date=December 2010 |url=http://www.infratest-dimap.de/uploads/media/dt1012_bericht.pdf |accessdate=23 December 2010 |archive-date=19 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719043949/http://www.infratest-dimap.de/uploads/media/dt1012_bericht.pdf |url-status=dead }}</ref> *{{flag|United Kingdom}}: ದಶಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ 2,010 ಜನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರೌಢರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಿಎನ್‌ಎನ್ ಮತಗಣನೆಯು ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 42% ರಿಂದ 33% ರವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದವರ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಉಳಿದ 25% ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಮತಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಹಸ್ಯ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌ ಮೇಲೆ ಅಪಾದನೆ ಹೊರಿಸಬಾರದಿತ್ತು ಎಂದು 41% ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ, 30% ಜನರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು (44%) ಕೂಡಾ ರಹಸ್ಯ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯುಎಸ್ ಸರಕಾರವು ಆಪಾದನೆಗೊಳಪಡಿಸಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಸುಫರ್ದಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ವಿರುದ್ಧದ ಲೈಂಗಿಕ ಆಪಾದನೆಗಳು "ಒಂದು ಕ್ಷಮಾಪಣೆ" ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ 13% ಜನರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸರಕಾರವು ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌‌ನನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರೌಢಜನರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು. 65 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಜನರ ಶೇಕಡಾ 42ರಷ್ಟು ಜನರು ರಹಸ್ಯ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಪಾದನೆಗೊಳಪಡಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿದರೆ, ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು j25ವರ್ಷ ಮತ್ತು 34 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಜನರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 21%ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Poll: Almost half of Britons feel WikiLeaks sex charges are "excuse" |author=Michael Martinez |publisher=CNN | date=14 December 2010 |url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/europe/12/13/uk.poll.wikileaks/?hpt=Sbin |accessdate=23 December 2010}}</ref> *{{flag|Australia}}: ದಶಂಬರ್ 2010ರ ಯುಎಮ್‌ಆರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತಗಣನೆಯು ಬಹುಪಾಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜನರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸರಕಾರ ಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. 1000 ಜನರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧನೆಗಳು 59% ಜನರು ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌‍ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ ಉಳಿದ 25% ಜನರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಧನಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಮತಗಣನೆಯು ಗಮನಹರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title= Strong support for WikiLeaks among Australians |author= Tim Lester |publisher=The Age | date=6 January 2011 |url=http://www.theage.com.au/national/strong-support-for-wikileaks-among-australians-20110105-19g8z.html |accessdate=22 January 2011}}</ref> ==ಉಪಪ್ರಯೋಜನಗಳು== ಯುಎಸ್‌ನ ಡಿಪ್ಲೊಮಾಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಇತರ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite web|author=Ben Piven |url=http://english.aljazeera.net/indepth/features/2010/12/20101216194828514847.html |title=Copycat WikiLeaks sites make waves - Features |publisher=Al Jazeera English |date=17 December 2010 |accessdate=18 December 2010}}</ref> *ಓಪನ್‌ಲೀಕ್ಸ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್‌ನ ಹಳೆಯ ಸಹಾಯಕರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. "ಡೆನಿಯಲ್ ಡೊಮ್ಸ್‌ಚೈಟ್‌-ಬರ್ಗ್‌ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೆರೆದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಇದರ ತೆರೆದ ಮೂಲಗಳ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು." ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಡೇನಿಯಲ್ ಡೋಮ್ಸ್‌ಚೀಟ್-ಬರ್ಗ್ ನುಡಿದರು. 2011ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿತ್ತು. *[http://www.brusselsleaks.com/ ಬ್ರೂಸ್ಸೆಲ್ ಲೀಕ್ಸ್:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225070232/http://brusselsleaks.com/ |date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} ಇದು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದೊಳಗಿನ ಶಾಂತಿದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ತರಲು ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ನಡೆದ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದ ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಡೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಬ್ರೂಸ್ಸೆಲ್ ಲೀಕ್ಸ್ ಬಗೆಗಲ್ಲ.(ಅಥವಾ ಈ ವಿಷಯದ ಯಾವುದೇ "ಲೀಕ್ಸ್" ಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ) *[http://www.tradeleaks.com/ ಟ್ರೇಡ್‌ಲೀಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222021014/http://www.tradeleaks.com/ |date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }}: ಇದನ್ನು "ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು" ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರುಸ್ಲಾನ್ ಕೋಗನ್‌ರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಉದ್ಧೇಶವು "ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಬಲವಂತದಿಂದ, ಮೋಸದಿಂದ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯಿಂದ ನಡೆಯದೆ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಒಮ್ಮತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳೆರಡೂ ಇತರರಿಂದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. *[https://www.balkanleaks.eu/ Balkan Leaks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140421000039/https://www.balkanleaks.eu/ |date=21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 }} ಇದು ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ಅಟಾನಸ್ ಚೊಬನೋವ್‌ರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಲ್ಕನ್‌ರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು "ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ಧೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಲ್ಕನ್‌ರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳ ಜನರಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ಸವಾಲನ್ನೆದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. *[http://www.indoleaks.org/ ಇಂಡೋಲೀಕ್ಸ್:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207235800/http://www.indoleaks.org/ |date=7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 }} ಇದು ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು "ಸರಕಾರವು ಯಾವುದೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಲು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ''ಜಕರ್ತಾ ಗ್ಲೋಬ್'' ಹೇಳಿದರೂ, ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ ಸರಕಾರದ ಜಾಹೀರಾತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು ಈ ಲೀಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. *[http://ruleaks.net/ ರುಲೀಕ್ಸ್:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817130120/http://ruleaks.net/ |date=17 ಆಗಸ್ಟ್ 2020 }} ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಮನಾದ ರಷಿಯಾದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಅನುವಾದಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ''ಮಾಸ್ಕೋ ಟೈಮ್ಸ್'' ವರದಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.<ref>{{cite news|url=http://www.themoscowtimes.com/news/article/russias-own-wikileaks-takes-off/429370.html|title=Russia's Own WikiLeaks Takes Off|author=Olga Razumovskaya|publisher=The Moscow Times|date=21 January 2011|accessdate=2011-01-21}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Portal box|Internet}} {{div col|colwidth=15em}} * ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ * ಮಾಹಿತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ * ಮುದ್ರಣದ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ * ಪಾರದರ್ಶಕತೆ (ಸಾಮಾಜಿಕ) * ಮಾಹಿತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ * ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳು * ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿತ ಮಾಹಿತಿ * ತಣ್ಣಗಾಗಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಗಳು (ಸಮೂಹ) * ನ್ಯೂಯೋರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ Co.v. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ * ತೆರೆದ ಸಮಾಜ {{div col end}} ==ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== ;ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು #{{Note|Note}}wikileaks.org ಡೊಮೇನ್‌ ಇದು ಈಗ mirror.wikileaks.info ಎಂಬ ಡೊಮೇನ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಿರರ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಡೊಮೇನ್‌ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ;ಉಲ್ಲೇಖಗಳು {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== * {{cite news|last=Ampie|first=Guillermo Fernandez|title=Wikileaks and Freedom of the Press |url=http://www.havanatimes.org/?p=31387|accessdate=18 December 2010|newspaper=Havana Times|date=20 October 2010}} * {{cite video |people= Assange, Julian (et al) |date= 18 April 2010 |title= Logan Symposium: The New Initiatives |url= http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |format= MP4 |medium= Video |publisher= [[University of California, Berkeley Graduate School of Journalism]] |location= Berkeley, CA |accessdate= 18 December 2010 |archive-date= 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |url-status= dead }} * {{cite news|last=Conway|first=Drew|title=Animated Heatmap of WikiLeaks Report Intensity in Afghanistan|url=http://www.r-bloggers.com/animated-heatmap-of-wikileaks-report-intensity-in-afghanistan/|accessdate=18 December 2010|newspaper=R-bloggers.com|date=17 August 2010}} * {{cite news|last=Garfield|first=Bob|authorlink=Bob Garfield|title=Transcript of 'Leak Proof'|url=http://www.onthemedia.org/transcripts/2009/03/13/04/|accessdate=18 December 2010|newspaper=[[On The Media]]|date=13 March 2009|publisher=[[WNYC]]|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101218110643/http://onthemedia.org/transcripts/2009/03/13/04|url-status=dead}} * {{cite book|last=Sifry|first=Micah L.|title=WikiLeaks and the Age of Transparency|url=http://www.orbooks.com/our-books/wikileaks/|publisher=[[OR Books]]|access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-date=7 ನವೆಂಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107110359/http://www.orbooks.com/our-books/wikileaks/|url-status=dead}} * {{cite news|title=Special Reports: WikiLeaks Revelations|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-11863274|publisher=[[BBC News Online]]|accessdate=18 December 2010}} * {{cite news|title=Specials: WikiLeaks|url=http://www.time.com/time/specials/packages/0,28757,2034088,00.html|work=[[Time (magazine)|TIME]]|accessdate=19 December 2010|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101218153700/http://www.time.com/time/specials/packages/0,28757,2034088,00.html|url-status=dead}} * {{cite news|title=Topics: WikiLeaks|url=http://www.reuters.com/subjects/wikileaks|agency=[[Reuters]]|accessdate=18 December 2010}} * {{cite video |people= Wikileaks |date= 30 December 2008 |title= Wikileaks vs. the World |url= http://chaosradio.ccc.de/25c3_m4v_2916.html |format=M4V |medium= Video |publisher= 25th [[Chaos Communication Congress]] |location= Berlin |accessdate= 18 December 2010}} * {{cite news |title=Wikileaks,the Internet and Democracy |url=http://www.therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=6124 |medium=Video |publisher=[[The Real News]] |accessdate=21 January 2011 |archive-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121008182300/http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=6124 |url-status=dead }} * {{cite news |title=Daniel Ellsberg: We Need Whistleblowers to Stop Murder |url=http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=6132 |date=24 January 2011 |publisher=[[The Real News]] |access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-date=29 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120229081039/http://therealnews.com/t2/index.php?option=com_content&task=view&id=31&Itemid=74&jumival=6132 |url-status=dead }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wikiquote}} {{Commons category|Wikileaks}} *{{Official website|http://www.wikileaks.ch/}} (15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010ರಿಂದ ಸಕ್ರಿಯ) *{{Facebook|wikileaks}} *{{Twitter|wikileaks}} {{WikiLeaks}} {{DEFAULTSORT:Wikileaks}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಯ ಅನ್ವಯಿಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಗಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತಚರ್ಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿಯ ಸೂಕ್ಷಮತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ ಪರಾಮರ್ಶಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:2006ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಸ್ವತ್ತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಒಂದು ಶಾಸನದ ಸವಾಲಿನಿಂದ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆಗಳು ನಿಂತು ಹೋಗಿವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಿಡಿಯಾವಿಕಿ ಜಾಲತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಪತ್ರಾಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ 2.0]] [[ವರ್ಗ:ತಪ್ಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವವ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 2007ರ ಸ್ಥಾಪ್ಪನೆಗಳು]] 8w127y4v572jsonphd0yg4kqv7scu7v 0 28026 1372294 1366275 2026-04-28T07:03:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372294 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = Saltwater Crocodile | status = LC | image = Crocodylus acutus jalisco mexico.jpg | image_width = 250px | status = LC | status_system = iucn2.3 | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Reptilia]] | ordo = [[Crocodylia]] | familia = [[Crocodylidae]] | subfamilia = [[Crocodylinae]] | genus = ''[[Crocodylus]]'' | species = '''''C. porosus''''' | binomial = ''Crocodylus porosus'' | binomial_authority = ([[Johann Gottlob Schneider|Schneider]], [[1801]]) | range_map = Crocodylus porosus range.PNG | range_map_caption = Range of the saltwater crocodile in black }} [[File:Large Crocodylus porosus.jpg|thumb|ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೇರ್ನ್ಸ್‌ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ]] '''ಸಮುದ್ರವಾಸಿ''' ಅಥವಾ '''ನದೀಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಸಳೆ''' ಯು (''ಕ್ರಾಕಡೈಲಸ್‌ ಪೋರೋಸಸ್‌'' ) ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಂತ ಸರೀಸೃಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿದೊಡ್ಡದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗ, [[ಭಾರತ]]ದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ತನಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ತಾನು ವಾಸಿಸುವಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೊಂದು ತಿಂದ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲೆಂಡ್, ನಾರ್ದರ್ನ್ ಟೆರಿಟರಿ ಹಾಗೂ ವೆಸ್ಟರ್ನಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉತ್ತರ ಕಡಲತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವರದಿಗಳು ಬಂದದ್ದುಂಟು. ==ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ== ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಮುಸುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಅಗಲ ಮುಸುಡಿಯ ಮೊಸಳೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಇದರ ಉದ್ದವು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Guggisberg">{{cite book | author = Guggisberg, C.A.W. |url = | title = Crocodiles: Their Natural History, Folklore, and Conservation| year = 1972 | page = 195 | isbn = 0715352725}}</ref> ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಅಲ್ಪವೇ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಗಲವಾದ ಶರೀರವು ಬಹುಪಾಲು ಇತರ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಮೊಸಳೆಗಳ ಶರೀರಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸದರಿ ಸರೀಸೃಪವು ಒಂದು ನೆಗಳು ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬಂಥ, ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಡದ ಆರಂಭಿಕ ಊಹೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ufl" /> [[File:Saltieskull.JPG|thumb|ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌‌ ಜುವಾಲಜಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯ ತಲೆಬುರುಡೆ|link=Special:FilePath/Saltieskull.JPG]] ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ತೂಕವು {{convert|600|to(-)|1000|kg|lb}}ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ {{convert|4.1|to(-)|5.5|m|ft}}ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಸಹ ಪ್ರೌಢ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳು {{convert|6|m|ft}}ನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಮತ್ತು {{convert|1300|kg|lb}}ನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗಬಹುದು.<ref name="Flmnh.ufl.edu">{{cite web|url=http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/csp_cpor.htm |title=Crocodilian Species - Australian Saltwater Crocodile (Crocodylus porosus) |publisher=Flmnh.ufl.edu |date= |accessdate=2010-12-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.australianfauna.com/saltwatercrocodile.php |title=Saltwater Crocodile |publisher=Australianfauna.com |date= |accessdate=2010-08-18 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725033425/http://www.australianfauna.com/saltwatercrocodile.php |url-status=dead }}</ref><ref name="autogenerated1">ವುಡ್‌, ದಿ ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಅನಿಮಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫೀಟ್ಸ್‌. ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಕಂ ಇಂಕ್‌ (1983), ISBN 978-0-85112-235-9</ref> ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಈ ಜಾತಿಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ದ್ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಗಳು ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಯ ಶರೀರದ ಉದ್ದವು {{convert|2.1|to(-)|3.5|m|ft|0}}ರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="ufl">[http://www.flmnh.ufl.edu/natsci/herpetology/brittoncrocs/csp_cpor.htm 'ಕ್ರಾಕಡೈಲಸ್‌ ಪೋರೋಸಸ್‌' (ಸ್ಕ್ನೀಡರ್‌, 1801)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060108113747/http://www.flmnh.ufl.edu/NATSCI/HERPETOLOGY/brittoncrocs/csp_cpor.htm |date=2006-01-08 }}, -ಆಡಂ ಬ್ರಿಟನ್‌; ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆರಿಸಿದ್ದು.</ref><ref name="Flmnh.ufl.edu"/><ref>http://www.answers.com/topic/saltwater-crocodile-1</ref> ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಯು ಸುಮಾರು {{convert|4.2|m|ft}}ನಷ್ಟು ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="autogenerated1" /> ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರ ಜಾತಿಯ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ {{convert|450|kg|lb|-2}}ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html |title=Saltwater Crocodiles, Saltwater Crocodile Pictures, Saltwater Crocodile Facts - National Geographic |publisher=Animals.nationalgeographic.com |date= |accessdate=2010-08-18 |archive-date=2007-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070625102719/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html |url-status=dead }}</ref> ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ತಲುಪಬಲ್ಲ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವು, ಪರಿಗಣನಾರ್ಹ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮುಸುಡಿಯಿಂದ-ಬಾಲದವರೆಗೆ ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿಉದ್ದದ ಮೊಸಳೆಯು, ಸತ್ತ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ಚರ್ಮವಾಗಿದ್ದು ಇದು {{convert|6.1|m|ft}}ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಮೃತದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಚರ್ಮಗಳು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮೊಸಳೆಯು ಜೀವಂತವಿದ್ದಾಗಿನ ಉದ್ದವು {{convert|6.3|m|ft}}ನಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ {{convert|1200|kg|lb}}ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="uflfaq">{{Cite web |url=http://www.flmnh.ufl.edu/natsci/herpetology/brittoncrocs/cbd-faq-q2.htm |title=ವಿಚ್‌ ಈಸ್‌ ದಿ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್‌ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಆಫ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌? |access-date=2011-03-01 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618110324/http://www.flmnh.ufl.edu/natsci/herpetology/brittoncrocs/cbd-faq-q2.htm |url-status=dead }}</ref> ಅಪೂರ್ಣ ಅವಶೇಷಗಳು ([[ಒಡಿಶಾ]]ದಲ್ಲಿ<ref name="underwatertimes1">[http://www.underwatertimes.com/news.php?article_id=51790108324 ಗಿನ್ನೆಸ್‌: ಇಂಡಿಯಾ ಪಾರ್ಕ್‌ ಹೋಮ್‌ ಟು ವರ್ಲ್ಡ್‌'ಸ್‌ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌; 23 ಫೀಟ್‌]</ref> ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಸಾಯಿಸಲಾದ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ತಲೆಬುರುಡೆ) {{convert|7.6|m|ft|adj=on}}ನಷ್ಟಿರುವ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರಿಂದ ಬಂದವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, ಅದು {{convert|7|m|ft}}ಕ್ಕಿಂತ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಚ್ಚಿರದ ಒಂದು ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಅವಲೋಕನವು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref name="uflfaq" /> {{convert|9|m|ft|adj=on}}ರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊಸಳೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: 1840ರಲ್ಲಿ [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಸಳೆಯು {{convert|10|m|ft}}ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಲುಜಾನ್‌ ಮುಖ್ಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಜಾಲ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1823ರಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊಸಳೆಯು {{convert|8.2|m|ft}}ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; {{convert|7.6|m|ft}}ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಸಳೆಯೊಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಆಲಿಪೋರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅವು {{convert|6|to(-)|6.6|m|ft}}ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂದು ಸದರಿ ಅವಲೋಕನಗಳು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಳ್ಳಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯು ತಗ್ಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, {{convert|7|m|ft|adj=on}}ನಷ್ಟಿರುವ ಮೊಸಳೆಗಳು ಇಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref name="maneater">[https://web.archive.org/web/20070507015626/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21064163-5006003,00.html ಸೆವೆನ್‌-ಮೀಟರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ ಈಟಿಂಗ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಷಾಟ್‌ ಡೆಡ್‌], ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌</ref> ‌ಭಾರತದ<ref name="underwatertimes1" /><ref>{{Cite web |url=http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?no=298369&rel_no=1 |title=ವರ್ಲ್ಡ್‌'ಸ್‌ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್‌ ರೆಪ್ಟೈಲ್‌ ಫೌಂಡ್‌ ಇನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ: ಜೈಂಟ್‌ ಎಸ್ಚುವರೈನ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಫೈಂಡ್ಸ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌ ಇನ್‌ ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ |access-date=2021-08-23 |archive-date=2008-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080108203350/http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?no=298369&rel_no=1 |url-status=dead }}</ref> ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭಿತರ್‌ಕನಿಕಾ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ, {{convert|7|m|ft|adj=on}}ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಯು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಸಮರ್ಥನೆಯೊಂದನ್ನು ಗಿನ್ನೆಸ್ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜೀವಂತ ಮೊಸಳೆಯೊಂದನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಕೆಡವುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳೆಯುವಿಕೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಳತೆಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. 1957ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾದ ಮೊಸಳೆಯೊಂದು {{convert|8.5|m|ft}}ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಳತೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮೊಸಳೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೊಸಳೆಯ "ಪ್ರತಿರೂಪ"ವೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.giveanaussieago.com.au/towns/Normanton.html |title=NORMANTON - ಹೋಮ್‌ ಆಫ್‌ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಎವರ್‌ ಷಾಟ್‌! |access-date=2011-03-01 |archive-date=2011-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110218231119/http://www.giveanaussieago.com.au/towns/Normanton.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.abc.net.au/backyard/stories/s1020946.htm ಕ್ರಿಸ್‌ ದಿ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌, ನಾರ್ಮ್ಯಾಂಟನ್‌, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌]</ref><ref>{{Cite web |url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-03-01 |archive-date=2007-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070625102719/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html |url-status=dead }}</ref> 8+ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು (28+ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಮೊಸಳೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ಅನೇಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆಯಾದರೂ,<ref name="harvard">[http://www.news.harvard.edu/gazette/2001/07.19/14-talltales.html ವಾರ್ಮ್‌, ಫಜಿ, ವಿಯರ್ಡ್‌, ಫನ್ನಿ: ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ(ಸ್‌) ಆಫ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸ್ಪಿನ್‌ ಸಮ್‌ ಟಾಲ್‌ ಟೇಲ್ಸ್‌], ಆಲ್ವಿನ್‌ ಪೊವೆಲ್‌, ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಗೆಜೆಟ್‌</ref><ref name="ng">[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html ಸಾಲ್ಟ್‌ವಾಟರ್‌ ಕ್ರಾಕಟೈಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625102719/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html |date=2007-06-25 }}; ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು</ref> ಇವು ತೀರಾ ಅಸಂಭವ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಹರಡಿಕೆ== [[File:Leistenkrokodil.jpg|left|thumb|ಅಡಿಲೇಡ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ]] [[File:Crocodile Crocodylus-porosus amk2.jpg|thumb|ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ತಲೆ]] ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೂರು ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿದ್ದು, ಅಗಲ ಮುಸುಡಿಯ ಮೊಸಳೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ದಮೂತಿಯ ಮೊಸಳೆ ಉಳಿದೆರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite book |last = Hiremath |first = K.G. |title = Recent advances in environmental science |publisher = Discovery Publishing House, 2003 |isbn = 8171416799, 9788171416790}}</ref> ಭಾರತದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಮೊಸಳೆಯು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳ (7 ಮೀಟರು ಉದ್ದದ ಒಂದು ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ) ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಒಡಿಶಾ]]ದ ಭಿತರ್‌ಕನಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿಕುಲ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು [[ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಸುಂದರಬನಗಳ]] ಭಾರತೀಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತವೂ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ, [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದ (ನಾರ್ದರ್ನ್ ಟೆರಿಟರಿ ([[:en:Northern Territory|Northern Territory]])) ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಹಸನಾಗಿ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುವಿಧದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಡಿಲೇಡ್‌, ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಡಾಲಿ ನದಿಗಳು, ಅವುಗಳ ಪಕ್ಕದ ತುಂಡುತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ನದೀಮುಖಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು) ಈ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ (6 ಮೀಟರು +) ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯು 100,000 ಮತ್ತು 200,000ದಷ್ಟು ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳಷ್ಟರ ನಡುವೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಬ್ರೂಮೆಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು, [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ರಾಕ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌‌ವರೆಗೆ ಅವುಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೊಸಳೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ನೆಗಳುಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವುದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ನೆಗಳು ನದಿಗಳು ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ವಸ್ತುತಃ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರಾವಳಿಯ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಹರವುಗಳೊಳಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ನದೀಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಿಸ್‌‌ಮಾರ್ಕ್‌ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ, ಕಾಯ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅರು ದ್ವೀಪಗಳು, ಮಲುಕು ದ್ವೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಟಿಮೋರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಇತರ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಟೋರೆಸ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಬಹುತೇಕ ದ್ವೀಪಗಳಾದ್ಯಂತವೂ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತಾದರೂ, ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ಶ್ರೇಣಿಯು ಈಗ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿದೆ. ಇಂಡೋಚೈನಾದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತಿಯು ಕಾಡುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಮತ್ತು [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌]], [[ಲಾವೋಸ್|ಲಾವೋಸ್‌]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯಶಃ [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌‌ನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯು ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆಯಾದರೂ, ಇರಾವ್ಯಾಡಿ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಮೂಹವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/24226179/ |title=Crocodile kills man in wildlife sanctuary - World news - World environment - msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2008-04-20 |accessdate=2010-08-18 |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102022610/http://www.msnbc.msn.com/id/24226179/ |url-status=dead }}</ref> ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ ದೇಶವು ಈ ಜಾತಿಯ ಕಾಡುಪ್ರಭೇದದ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಇಂಡೋಚೈನಾ ವಲಯದ ಏಕೈಕ ದೇಶವಾಗಿರುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಮೆಕಾಂಗ್‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ (1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅವು ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು) ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವಾದರೂ, ಇಂಡೋಚೈನಾದಲ್ಲಿನ ಈ ಜಾತಿಯ ಭವಿಷ್ಯವು ಈಗ ಕರಾಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಹರಡಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ವಸಾಹತಿನ-ಪೂರ್ವದ ಸಂಖ್ಯಾಗಾತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೋರ್ನಿಯೊ) ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿವೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೀರಾ ಸಣ್ಣದೆನ್ನಬಹುದಾದ, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯನೀಡಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌]]). ಸುಮಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ಜಾವಾ ವಲಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಈ ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೇನಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ (ಆದರೂ, ಸುಮಾತ್ರಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊಸಳೆಗಳು ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಅವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ). ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಮೊಸಳೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ; [[ಸಾಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಸಾಲೊಮನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ]] ಇವು ಒಂದು ಸಾಧಾರಣವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯಿದ್ದರೆ, [[ವನುವಾಟು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಲಿರುವ ಸಮೂಹವಿದೆ (ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮೂರಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು [[ಪಲಾವು]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಆದರೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (ಇದು ಮರಳುತ್ತಿರಬಹುದು) ಕಾಣಬಹುದು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸೆಷೆಲ್ಸ್‌‌ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಮೊಸಳೆಗಳು ನೈಲ್‌ ಮೊಸಳೆಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹವೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವು ''ಕ್ರಾಕಡೈಲಸ್‌ ಪೋರೋಸಸ್‌'' ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.<ref name="ufl" /> ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರಗಳವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಜಾತಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ತಾವು ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿಲ್ಲದ ಊಹಿಸಲಾಗದ ಘಟನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲೆದಾಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೊಸಳೆಗಳು ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯಾ, ಇವೋ ಜಿಮಾ, [[ಫಿಜಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡುಚಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಪಾನ್‌ನ ‌ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ (ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ) ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2008ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗ/2009ರ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೇಸರ್‌ ದ್ವೀಪದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಕಾಡುಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆ ಮೊಸಳೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಬಹಳಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡುವ ಮಳೆಯ ಋತುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರಭಾಗದದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಈ ಮೊಸಳೆಗಳು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಲಸೆಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಕಾಲೋಚಿತ ತಾಪಮಾನ ಕುಸಿತದ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಫ್ರೇಸರ್‌ ದ್ವೀಪ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ಆಘಾತದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಹೊಸ ವರ್ತನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡುವ ಮಳೆಯ ಋತುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌ನಷ್ಟು ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ==ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ== [[File:Saltwater Crocodile on a river bank. in Australia.jpg|thumb|right|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕೊರೊಬೊರೀ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮೈಕಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ.]] ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ವಿಪರೀತಕಾವಿನ ಮಳೆಯ ಋತುವನ್ನು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ; ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವು ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನದೀಮುಖಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹಳ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದೆಡೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಪರಸ್ಪರರೊಂದಿಗೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಿಹಿನೀರಿನ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಸ್ತರಣಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಮೊಸಳೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪವಿರುವ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿಸ್ತೃತ ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು (ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉತ್ತರಭಾಗದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವಿಕೆ) ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಊಹಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ (ಜಪಾನ್‌ನ ಸಮುದ್ರದಂಥದು) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಕ್ಲುಪ್ತವಾದ ಕ್ಷಣಕಾಲದ ರಭಸಗಳಲ್ಲಿ {{convert|15|to|18|mph|m/s}}ನಷ್ಟು ಈಜಬಲ್ಲವು, ಆದರೆ ಸಾಧಾರಣ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ {{convert|2|to|3|mph|m/s|1|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ==ಆಹಾರಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ== [[File:Kakadu 2430.jpg|thumb|ಕಕಾಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ 'ಈಜು ನಿಷೇಧದ' ಸೂಚನಾ ಫಲಕ]] ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಸಮಯಸಾಧಕತನದ ಒಂದು ಪರಮಾವಧಿಯ ಪರಭಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಶುಷ್ಕ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಸಳೆಗಳ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ಅವು ದಾಳಿಮಾಡುವುದು ಚಿರಪರಿಚಿತ ಸಂಗತಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ಎಳೆ ಹರೆಯದ ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವೇ ದಾಳಿಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಕೀಟಗಳು, ನೆಲೆಜಲವಾಸಿಗಳು, ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳು. ಮೊಸಳೆಯ ದೊಡ್ಡದಾದಷ್ಟೂ ಅದು ತನ್ನ ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಮಹತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಟೆಯು ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ವಯಸ್ಕ ಮೊಸಳೆಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಿನ್ನಬಲ್ಲವು. ಅಂಥ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ: ಕೋತಿಗಳು, ಕಾಂಗರೂಗಳು, ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಕಾಡುನಾಯಿಗಳು, ವರನಸ್‌ ಕುಲದ ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲಿಗಳು, [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು, ಸಾಕಿದ ಜಾನುವಾರು, ಮುದ್ದಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, [[ಮಾನವ|ಮಾನವರು]], ನೀರೆಮ್ಮೆ, [[ಕಾಡುಕೋಣ|ವನವೃಷಭ]]ಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಶಾರ್ಕ್‌‌‌‌ಗಳೂ ಸಹ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="maneater" /><ref name="underwatertimes2">{{Cite web |url=http://www.underwatertimes.com/news.php?article_id=84173256109 |title=ನೋ ಬುಲ್‌: ಸಾಲ್ಟ್‌ವಾಟರ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಈಟ್ಸ್‌ ಶಾರ್ಕ್‌ |access-date=2011-03-01 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719045545/http://www.underwatertimes.com/news.php?article_id=84173256109 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://photos1.blogger.com/blogger/7194/799/1600/Crocodile-shark.jpg ಶಾರ್ಕ್‌ ಒಂದನ್ನು ಮೊಸಳೆಯು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]</ref><ref name="crocattack">{{Cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F04%2Fwcroc104.xml |title=ಮದರ್ಸ್‌ ಟಗ್‌-ಆಫ್‌-ವಾರ್‌ ವಿತ್‌ ಚೈಲ್ಡ್‌-ಈಟಿಂಗ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2007-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029195100/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F04%2Fwcroc104.xml |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಟನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುವ ಸಾಕಿದ ದನ, ಕುದುರೆಗಳು, ನೀರೆಮ್ಮೆ, ಮತ್ತು ವನವೃಷಭ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳು ಇವನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಲಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೇ ಅದು ಉಳಿದಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜಡಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸೋಮಾರಿಯಂತೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದಿನದ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಕಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ದಾಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ, ಸ್ಫೋಟಕವೆಂಬಂಥ ವೇಗದ ಕ್ಷಣಕಾಲದ ರಭಸಗಳನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೈದಾನದಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಪ ಅಂತರಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಒಂದು ರೇಸಿನ ಕುದುರೆಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬಂಥ ಕಥೆಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ದಂತಕಥೆಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲ ಈ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಮುನ್ನೂಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಅವು ಸಂಯೋಜಿಸಬಲ್ಲಂಥ ನೀರಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿವೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ದಾಳಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಬೇಟೆಯು ನೀರಿನ ಅಂಚಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಬೇಟೆಯನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಮರಳಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಹಾನ್‌ ಬಲವು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೊಸಳೆಯು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹತ್ತರವಾದ ದವಡೆಯ ಒತ್ತಡದಿಂದಲೇ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೊಸಳೆಯು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ನೀರೆಮ್ಮೆಯೊಂದನ್ನು ಒಂದು ನದಿಯೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಿರುವ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ-ಬೆಳೆದ ಕಾಡೆತ್ತಿನ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ತನ್ನ ದವಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಪುಡಿಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸಿರುವ ಇದರ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯ ಕೌಶಲವು "ಸಾವಿನ ಉರುಳಾಟ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ಗಬಕ್ಕನೇ ಹಾರಿ ಇದು ಥಟ್ಟನೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸುರಳಿ ಸುತ್ತಿದಂತೆ ಸುತ್ತಿ ಉರುಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರಾಣಿಯು ತನ್ನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಕಾರ್ಯವು ಸರಾಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತ ನಂತರ ಅವನ್ನು ಹರಿದು ಚಿಂದಿಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಈ "ಸಾವಿನ ಉರುಳಾಟ"ದ ತಂತ್ರವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೊಸಳೆ ಸೂಚಕ ಹಲ್ಲಿಗಳು, ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎಳೆಯವಯಸ್ಸಿನ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಬೇಟೆಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳಬಹುದು. ಎಳೆ ಹರೆಯದ ಮೊಸಳೆಗಳು ಕೂಡಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಶ್ಚಿತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳಬಹುದಾದರೂ, ಇದು ಅಪರೂಪವೆನಿಕೊಂಡಿದೆ. === ಬುದ್ಧಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ === ಡಾ. ಆಡಂ ಬ್ರಿಟನ್‌<ref>{{Cite web |url=http://crocodilian.com/big-gecko |title=ಬಿಗ್‌ ಗೆಕೊ |access-date=2011-03-01 |archive-date=2011-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810023555/http://crocodilian.com/big-gecko/ |url-status=dead }}</ref> ಎಂಬ ಓರ್ವ ಸಂಶೋಧಕನು ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬುದ್ಧಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳ ಕೂಗುವಿಕೆಗಳ<ref>[http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/croccomm.html "ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಟಾಕ್‌"]</ref> ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅವನು ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಮೊಸಳೆಗಳ ವರ್ತನೆಗಳಿಗೂ ಅವನು ಈ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮಿದುಳುಗಳ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಿದುಳುಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ (ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರ ತೂಕದ 0.05%ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ), ಅತ್ಯಂತ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಮಾಡಿಸಿದರೂ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳನ್ನು ಅವು ಕಲಿಯಬಲ್ಲವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ನಿಲುವಾಗಿದೆ. ಮೊಸಳೆಯ ಕೂಗುವಿಕೆಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಆಳವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಸುಳುಹನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಇಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಅವು ಕಲಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋತುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾಗುವ ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯ ವಲಸೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವ ಕಲೆಯನ್ನೂ ಅವು ಸಿದ್ಧಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ==ಮಾನವರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು== ದಾಳಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ದಾಳಿಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wemjournal.org/wmsonline/?request=get-document&issn=1080-6032&volume=016&issue=03&page=0143 |title=ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್‌ ಇನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: ಆನ್‌ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸಿಡೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಪೆಥಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ರಾಕಡಿಲಿಯನ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಜನರಲ್‌ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2006-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060405083720/http://www.wemjournal.org/wmsonline/?request=get-document&issn=1080-6032&volume=016&issue=03&page=0143 |url-status=dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿಕುಲ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಪಾಯದ ತಾಣಗಳೆನಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ತುಂಡುತೊರೆಗಳು, ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಯಿರುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ದಾಳಿಗಳ ಮಟ್ಟವು ತಗ್ಗಿರಬಹುದು. ಆರ್ನ್‌ಹೆಮ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಡದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.{{Citation needed|date=July 2010}} ಬೋರ್ನಿಯೊ,<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2007/04/25/asia/AS-GEN-Malaysia-Crocodile-Attacks.php |title=Search - Global Edition - The New York Times |publisher=International Herald Tribune |date=2009-03-29 |accessdate=2010-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070429022201/http://www.iht.com/articles/ap/2007/04/25/asia/AS-GEN-Malaysia-Crocodile-Attacks.php|archivedate=2007-04-29}}</ref> ಸುಮಾತ್ರಾ,<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1581715/Woman-saves-daughter-from-crocodile.html ''Telegraph.co.uk'' "ವುಮನ್‌ ಸೇವ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್‌ ಫ್ರಂ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌"]</ref> ಭಾರತದ ಪೂರ್ವಭಾಗ (ಅಂಡಮಾನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ),<ref>{{Cite web |url=http://www.kalingatimes.com/orissa_news/news2/20080505_Two_injured_in_crocodile_attack.htm |title=''ಕಳಿಂಗ ಟೈಮ್ಸ್‌'' "ಟೂ ಇಂಜೂರ್ಡ್‌ ಇನ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್‌" |access-date=2011-03-01 |archive-date=2008-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080607221308/http://www.kalingatimes.com/orissa_news/news2/20080505_Two_injured_in_crocodile_attack.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://today.msnbc.msn.com/id/37003327/ |title=''MSNBC ಇಂದು'' "ಕ್ರಾಕ್‌ ಕಿಲ್ಸ್‌ ವುಮನ್‌ 4 ಇಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್ಟರ್‌ ಹರ್‌ ಸಿಸ್ಟರ್‌'ಸ್‌ ಡೆತ್‌" |access-date=2011-03-01 |archive-date=2010-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100809230828/http://today.msnbc.msn.com/id/37003327/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆಯಾದರೂ ಅದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/04/20/asia/AS-GEN-Myanmar-Crocodile.php |title=Search - Global Edition - The New York Times |publisher=International Herald Tribune |date=2009-03-29 |accessdate=2010-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517023623/http://www.iht.com/articles/ap/2008/04/20/asia/AS-GEN-Myanmar-Crocodile.php|archivedate=2008-05-17}}</ref> 1945ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 19ರಂದು, ರಾಮ್ರೀ ದ್ವೀಪದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಯರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 400 ಮಂದಿ ಜಪಾನಿ ಸೈನಿಕರ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಪಾನಿ ಸೈನಿಕರು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಾಗ ತೂರಿಕೊಂಡ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೈನಿಕರು ಸುತ್ತುವರೆದಾಗ, ಜಪಾನಿ ಸೈನಿಕರು ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು; ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ<ref>{{cite web|url=http://iberianature.com/wildworld/tag/massacre-by-crocodiles-on-ramree-island/ |title=Massacre by Crocodiles on Ramree Island - Wild world - Nature, conservation and wildlife holidays |publisher=Iberianature.com |date=1945-02-19 |accessdate=2010-08-18}}</ref> "ದಿ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್‌ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್‌ ಸಫರ್ಡ್‌ ಫ್ರಂ ಅನಿಮಲ್ಸ್‌" ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮ್ರೀ ಮೊಸಳೆ ದಾಳಿಗಳು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== *ಮೊಸಳೆಯ ದಾಳಿ ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== * {{IUCN2006|assessors=Crocodile Specialist Group|year=1996|id=5668|title=Crocodylus porosus|downloaded=9 May 2006}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Crocodylus porosus}} *[http://www.nit.com.au/travel/story.aspx?id=3696 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮೊಸಳೆ ದಾಳಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060623064651/http://www.nit.com.au/travel/story.aspx?id=3696 |date=2006-06-23 }} *[http://www.australianextremes.com ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು: ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು] *[https://archive.is/20121205223056/www.ozmagic.homestead.com/AustralianSaltwaterCrocodiles.html ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಾಳಿಯ ಕಡತ] *ಡಾ.ಬ್ರಿಟನ್‌ರವರ [http://www.crocodilian.com crocodilian.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110708204615/http://www.crocodilian.com/ |date=2011-07-08 }} ತಾಣದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ [http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/abritton.html ಸಾಲ್ಟ್‌ವಾಟರ್‌ ಕ್ರಾಕಡೈಲ್‌ ಕಾಲ್ಸ್‌] *ಓಡುವ-ಹಲ್ಲಿಯ ಬುದ್ಧಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ಬ್ರಿಟನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ [http://dml.cmnh.org/2001May/msg00788.html ಚರ್ಚೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120102606/http://dml.cmnh.org/2001May/msg00788.html |date=2011-11-20 }} {{Crocodilia|C.}} {{Crocs}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಾಕಡೈಲಿಡೇ]] [[ವರ್ಗ:ಕಡಲಿನ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರೂನೇ ದೇಶದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬರ್ಮಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಥೈಲೆಂಡ್‌ನ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಸರೀಸೃಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೇಷಿಯಾದ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] 8uoq9dg99az2gccypjdnj7qptlu6ax4 0 49828 1372262 1364451 2026-04-28T01:09:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372262 wikitext text/x-wiki '''ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ'''ವು [[ಶೈವ ಪಂಥ]], [[ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯ]], ಮತ್ತು [[ಶಾಕ್ತ ಪಂಥ]] ದ ಜೊತೆಗೆ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದು ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಗವಂತ [[ವಿಷ್ಣು]]ವಿನ ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ವೈಷ್ಣವರು, ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಭಗವಂತ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಅವನ [[ದಶಾವತಾರ]] ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಡುವ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಕದೇವತಾವಾದವನ್ನು ಏಕದೇವನಿಷ್ಠೆ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರಮಾಡುವ ಜೀವನದ ಒಂದು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.[[ಚಿತ್ರ:Vishnu.jpg|thumb|Vishnu, seated in the lotus position on a lotus.]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು]] ವೈಷ್ಣವ (ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ) ಶೈವ, ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ತ ಪಂಥ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಒಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು, ವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದೂ ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ವೈಷ್ಣವರು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರು ವಿಷ್ಣುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಅದರ ಅವತಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ರಾಮ]], [[ಕೃಷ್ಣ]], ವಾಸುದೇವ, [[ನಾರಾಯಣ]], ಹರಿ, [[ವಿಠ್ಠಲ]]ನಿಗೆ ಕೇಶವ, ಮಾಧವ, ಗೋವಿಂದ, ಜಗನ್ನಾಥ ಅದೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ವೆಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕೂಡ ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ, 1 ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ ಬಿ ಸಿ ಇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಮಾನಂದ ನೇತೃತ್ವದ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ರಾಮ ಆಧಾರಿತ ಚಳುವಳಿ, ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುಂಪು ದಾಖಲಿಸಿದವರು. ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ದ್ವೈತ ಶಾಲೆಯಿಂದ ರಾಮಾನುಜರ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಶಾಲೆಗೆ ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು (ಪಂಗಡಗಳು, ಉಪ ಶಾಲೆಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಸ ವೈಷ್ಣವ ಚಳವಳಿಗಳು, ಉದಾ: ಪ್ರಭುಪಾದರ ಇಸ್ಕಾನ್ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿಷ್ಣು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ) ಒಂದು ಅವತಾರ ತೋರುವ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು 2 ನೇ ಸಹಸ್ರವರ್ಷದ ಸಿಇ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ವೇದಗಳು, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಪಂಚತಂತ್ರದ (ಆಗಮ) ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಸೇರಿವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[ಚಿತ್ರ:Vishnu and Lakshmi on Shesha Naga, ca 1870.jpg|thumb|Vishnu and Lakshmi on Shesha Nāga]] ವೈಷ್ಣವ ವೀರೋಚಿತ ಕೃಷ್ಣ ವಾಸುದೇವ, "ದೈವಿಕ ಮಗು" ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಕ್ಯಾನನ್ ಈ ಅಲ್ಲದ ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಶತಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಶಕದ ಮೊದಲಿನ ಶತಮಾನಗಳ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಹೀಗೆ ಸ್ವತಃ ತಾನೂ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಆಗಲು. ಕೃಷ್ಣ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಗುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥವೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯ.ಕದಂಬರ [[ಹಲ್ಮಿಡಿ]] ,[[ಗುಡ್ನಾಪುರ]] ಶಾಸನಗಳು ವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರೂ,ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರೂ ವೈಷ್ಣವರಾಗಿದ್ದು ಬಾದಾಮಿಯ ವೈಷ್ಣವ ಗುಹೆಯೂ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈಷ್ಣವಾಲಯ(ಕ್ರಿ.ಶ್.೫೭೮).ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ವರ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಚಾಲನೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. [[ರಾಮಾನುಜ]]ರು(೧೦೧೭-೧೧೩೭) ದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ದಶಕ ನೆಲೆನಿತರು.ವಿಷ್ಣವಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ(ಪ್ರಪತಿ) ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೈವಾನುಗ್ರಹದ ಸಂಕೇತ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ರಾಮಾನುಜರ ತತ್ತ್ವ. ಅವರ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವು ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈ ತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. [[ಹೊಯ್ಸಳ]] ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಮೇಲೆ ರಾಮಾನುಜರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ.ಅವರು ದಲಿತರನ್ನು 'ತಿರುಕುಳತ್ತರ್' ಎಂದು ಕರೆದು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಮೇಲುಕೋಟೆ]] ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅರಸರೂ ಮೈಸೂರಿನ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯರೂ ಶ್ರಿವೈಷ್ಣವರು. ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಾದ [[ತಿರುಮಲಾರ್ಯ]] ಸಂಚಿಯ ಹೊನ್ನಮ್ಮಶ್ರಿವೈಷ್ಣವರು. [[ಉಡುಪಿ]] ಬಳಿ ಜನಿಸಿದ ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು(೧೨೩೮-೨೩೧೭) ವಿಷ್ಣುವೇ ಪರದೈವ ವೆಂಬ ತತ್ತ್ವ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಅನ್ಯ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೀವಾತ್ಮನೂ [[ಪರಮಾತ್ಮ]]ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಬೇಕು,ಎಂದು ಅವರು ಬೋಧಿಸಿದರು.ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಎಂಟು ಮಠಗಳ ಯತಿಗಳು ಪರ್ಯಾಯದಂತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜೆಗೆ ನೇಮಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು, ಮುಂದೆ ಆದ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಪಂಥದ ಗಣ್ಯರು. ಉಡುಪಿಯ ವಿನಾ ಉತ್ತರಾಧಿಮಠ,ರಾಘವೇಂದ್ರಮಠ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗಣ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಧ್ವರಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಪುರಂದರದಾಸ]]ರು, [[ಕನಕದಾಸ]]ರು ಗಣ್ಯ ದಾಸವರೇಣ್ಯರು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿಪಂಥ(ರಮಾನಂದ, [[ಕಬೀರ]], ಮೀರಾ) ಇವರ ಮೇಳಲೆ ರಾಮಾನುಜ ಪಂಥ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಚೈತನ್ಯರ ಭಕ್ತಿಪಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಮಧ್ವರ ಪ್ರಭಾವ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಚೈತನ್ಯಪಂಥವೇ 'ಇಂದಿನ' ಚಳವಳಿಗೆಪ್ರೇರಣೆ. [[ಚಿತ್ರ:Vishnu with avatars, Bangladesh, Dhaka district, 11th century AD, schist - Arthur M. Sackler Gallery - DSC05970.JPG|thumb|center|Vishnu_with_avatars]] == ನೋಡಿ == * [[ಖಾಕಿ ಪಂಥ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <ref>{{Cite web |url=http://www.iskcon.org/what-is-vaishnavism/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-02-07 |archive-date=2016-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161219042517/http://www.iskcon.org/what-is-vaishnavism/ |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Vaishnavism</ref> <ref>http://aajtak.intoday.in/education/story/history-of-vaishnavism-and-important-facts-1-769785.html</ref> <ref>http://www.indianetzone.com/39/origin_vaishnavism.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> c9ikipfbudpkzae8fcx60e0emfyb179 0 55253 1372295 1336593 2026-04-28T07:18:36Z ~2026-25734-45 99209 /* ಸ್ವಯಂವರ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 186–194) */ 1372295 wikitext text/x-wiki [[Image:Bheeshma oath by RRV.jpg|thumb|right|250px|Bhishma taking his ''bhishma pratigya'' (oath) is shown in Adi Parva, painting by [[Raja Ravi Varma]]]] '''ಆದಿ ಪರ್ವ''' ಅಥವಾ 'ಆರಂಭದ ಪರ್ವ' [[ಮಹಾಭಾರತ]]ದ ಹದಿನೆಂಟು ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು. ==ಗಾತ್ರ== ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿ ಪರ್ವವು ಮೊದಲನೆಯದು. "ಆದಿ" (आदि) ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಮೊದಲನೆಯದು". ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಆದಿ ಪರ್ವವು 19 ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು 236 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ (ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ) ಆವೃತ್ತಿಯು 19 ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು 225 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಸ್ವರೂಪ== ಆದಿ ಪರ್ವವು ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶೌನಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಉಗ್ರಶ್ರವ ಸೌತಿಯಿಂದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಠಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ವೈಶಂಪಾಯನನು ತಕ್ಷಶಿಲಾದಲ್ಲಿ ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದನು. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಪರ್ವಗಳ ಸಾರಾಂಶ, ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು [[ಭರತ]] ಮತ್ತು [[ಭೃಗು]] ಕುಲಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಕುರು ರಾಜಕುಮಾರರ ಜನನ, ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು [[ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ]]ನಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಬಗೆಗಿನ ಕ್ರೂರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ== ಆದಿ ಪರ್ವವು 19 ಉಪಪರ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[1] ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಪರ್ವವು ಹಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 236 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಅನುಕ್ರಮಣಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 1)== ಸೌತಿ [[ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ]] ವನದಲ್ಲಿ [[ಶೌನಕ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಋಷಿಗಳು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಪರ್ವವು ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹತ್ವ, ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಸಂಗ್ರಹ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 2)== ಈ ಪರ್ವವು ಸಮಂತ ಪಂಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸೇನಾದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸಹ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಸಂಪುಟಗಳ ಸಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಪೌಶ್ಯ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 3)== ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಸರಮಾ ಶಾಪ, [[ಧೌಮ್ಯ]] ಋಷಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಅರುಣಿ, ಉಪಮನ್ಯು ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಕ, ಪೌಶ್ಯ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಈ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಪೌಲೋಮ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 4–12)== ಭೃಗು ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಛಾಯವನನ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಆಸ್ತಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 13–58)== ಈ ಹಬ್ಬವು ಸಾಗರ ಮಂಥನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ತತ್ವಗಳ ಜೊತೆಗೆ. ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪ-ಸರ್ಪದ ಕಥೆ, ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಯಜ್ಞ, ಅಹಿಂಸೆಯ ಧರ್ಮ, ಆಸ್ತಿಕನ ಜನನದ ಕಥೆ ಮತ್ತು ವೈಶಂಪಾಯನ ಮಹಾಭಾರತದ ಪಠಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಆದಿವಂಶಾವತಾರ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 59–64)== ಪಾಂಡವ ಮತ್ತು ಕುರು ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ. [[ಶಂತನು]], [[ಭೀಷ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಸತ್ಯವತಿ]]ಯ ಕಥೆಗಳು. [[ಕರ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಜನನ, ಅನಿಮಾಂದವ್ಯನ ಕಥೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರುಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ==ಸಂಭವ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 65–142)== [[File:Raja Ravi Varma - Mahabharata - Bharata.jpg|thumb|250px|[[Bharata (Mahabharata)|Bharata]], the son of [[Sakuntala]], after her love marriage with [[Dushyanta]]. Their courtship and love affair is described in Sambhava Parva.]]Theory of life on earth and of gods. Story of [[Dronacharya]], [[Kripacharya]], [[Ashwatthama]] and other sages. Story of [[Dushyanta]] and [[Shakuntala]]. ಶಕುಂತಲೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಮಂತನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಮತ್ತು ಭರತನ ಜನನ. [[ಯಯಾತಿ]], [[ದೇವಯಾನಿ]] ಮತ್ತು ಶರ್ಮಿಷ್ಠರ ಕಥೆ. ಯದು, ಪುರು ಮತ್ತು ಪೌರವರ ಇತಿಹಾಸ. ಪಾಂಡವರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ಅಟ್ತಲ್ಪಟ್ತು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. [[ಕುಂತಿ]], [[ಮಾದ್ರಿ]] ಮತ್ತು ವಿದುರರ ಮದುವೆ. ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ==ಜತುಗೃಹ ದಹ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 143–153)== ಪಾಂಡವರು ಬಾಣಾವತ ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ದುರ್ಯೋಧನನು ಅಲ್ಲಿ ಜತುಗೃಹ (ಅರಗಿನ ಮನೆ) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪುರೋಚನನಿಗೆ ವಹಿಸಿದನು. ಬಾಣಾವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು, ವಿದುರನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದನು, ಅದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಕುಂತಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಣಾವತವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ವಿದುರ ಕಳುಹಿಸಿದ ದೂತನ ಮೂಲಕ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಂಚಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು, ಅವನು ಜತುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನು. ಭೀಮನು ಮನೆಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಸುರಂಗವನ್ನು ಅಗೆದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೌರವರು ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರು ಸುಟ್ಟು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ==ಹಿಡಿಂಬ ವಧಾ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 154–158)== ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಡಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಪ್ರಯಾಣ. ಭೀಮ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಹಿಡಿಂಬೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬಾಸುರನ ವಧೆ. [[ಘಟತ್ಕೋಚ]]ನ ಜನನ. ==ಬಕ-ವಧಾ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 159–166)== ಏಕಚಕ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಭೀಮನಿಂದ ಬಕಾಸುರನ ವಧೆ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಜನನ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡುವಿಕೆ. ==ಚೈತ್ರರಥ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 167–185)== ಪಾಂಡವರು ಫಂಜಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನನು ಗಂಧರ್ವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಪತಿ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಿತ್ರರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು. ==ಸ್ವಯಂವರ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 186–194)== ಪಾಂಡವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕುಂತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಐದು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ದ್ರೌಪದಿಯ ಮದುವೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ. ==ವೈವಾಹಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 195–201)== ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು [[ದ್ರುಪದ]]ನ ಸಂತೋಷ. [[ದ್ರೌಪದಿ]]ಯ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಮದುವೆ. ==ವಿದುರಾಗಮನ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 202–209)== ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತರಲು ವಿದುರನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಕರ್ಣ, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ವಿದುರರಿಂದ ಸಲಹೆ. ಪಾಂಡವರು [[ಹಸ್ತಿನಾಪುರ]]ಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ]] ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ. ==ರಾಜ್ಯ ಲಾಭ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 210–214)== ಸುಂದ ಮತ್ತು ಉಪಸುಂದ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಕಥೆ. ==ಅರ್ಜುನನ ವನವಾಸ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 215–220)== ಅರ್ಜುನನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಗಡಿಪಾರು. ಉಲೂಪಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ, ಅಪ್ಸರರ ರಕ್ಷಣೆ. ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ. ==ಸುಭದ್ರ-ಅಪಹರಣ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 221–222)== [[File:Ravi Varma-Arjuna and Subhadra.jpg|thumb|Arjuna and Subhadra]] ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ವಿವರಣೆ. ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ರೈವತಕ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ [[ದ್ವಾರಕೆ]]ಗೆ ಹೋದರು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಯಾದವರು ರೈವತಕ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ದ್ವಾರಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. [[ಬಲರಾಮ]]ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ವಧು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತನಾದನು. ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವನು ಕೃಷ್ಣನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದನು. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು. ==ಹರಣ ಹಾರಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 223)== ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯರ ಮರಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಜನನ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಐದು ಪುತ್ರರ ಜನನದ ಕಥೆ (ದ್ರೌಪದೇಯ). ==ಖಾಂಡವದಹನ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 224–236)== ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಶ್ವೇತಕಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಗಾಂಡೀವ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ವಾನರ ಧ್ವಜ ರಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು [[ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ]]ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಕಾಡನ್ನು ಸುಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಂಯೋಜಿತ ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುರುವಿನ ಮಗ ಅಶ್ವಸೇನನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಪಕ್ಷಿ ಪುತ್ರರ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಹನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಮಯ ಮತ್ತು ದಾನವನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅವರು ತನ್ನ ಕೃಪೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಮಾಯಾ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.brown.edu/Departments/Sanskrit_in_Classics_at_Brown/Mahabharata/MBh2Biblio.html#Poona Sanskrit classics including Mahabharata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302075559/http://www.brown.edu/Departments/Sanskrit_in_Classics_at_Brown/Mahabharata/MBh2Biblio.html#Poona |date=2021-03-02 }} Brown University Archives, with original, translations and commentaries by scholars * [[:iarchive:aproseenglishtr00duttgoog|Adi Parva]] Mahabharata, Translated by Manmatha Nath Dutt (1894) * [http://www.sacred-texts.com/hin/m01/index.htm English Translation] by Kisari Mohan Ganguli * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-mahabharata-first-book/index.html English Translation] Readable, with various research tools, Translated by Kisari Mohan Ganguli, another archive * [https://archive.org/stream/mahabharata_nk/mahabharata_nilakanthas_commentary#page/n5/mode/2up Adi Parva in Sanskrit] by Vyasadeva and commentary by Nilakantha (Editor: Kinjawadekar, 1929) * [[:iarchive:lemahabharatapo09faucuoft|French translation of Le Mahabharata]], Adi Parva, by H. Fauche (Paris, 1868) * [https://www.jstor.org/stable/593138 A review of critical, less corrupted edition of Adi Parva] by Vishnu S. Sukthankar; Reviewed by [[Franklin Edgerton]], Journal of the American Oriental Society, Vol. 48, (1928), pages 186-190 {{ಮಹಾಭಾರತ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ]] 4z093jrd6mhfhe9m0zvtr0phinx2jmo 3 59574 1372236 1371073 2026-04-27T16:01:20Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: April 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372236 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೦, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <div style="align: center; padding: 1em; border: solid 1px #1874cd; background-color: #d1eeee;"> ನಮಸ್ಕಾರ {{BASEPAGENAME}}, '''ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ''' ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ! ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದೆಂದೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವಿರೆಂದೂ ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಲು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಪುಟ]] ನೋಡಿ. ಹೊಸಬರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ (ಕೆಲ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ): *[[Wikipedia:Kannada_Support|Font help]] (read this if Kannada is not getting rendered on your system properly) *[[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ|ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?.]] *[[:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ದಿಕ್ಸೂಚಿ]] *[[:en:Wikipedia:How to edit a page|ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Tutorial|ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಟುಟೋರಿಯಲ್]] *[[:en:Wikipedia:Picture tutorial|ಚಿತ್ರಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:Help:ಹೊಸ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು|ಹೊಸ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:How to write a great article|ದೊಡ್ಡ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Naming conventions|ಹೆಸರಿಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ]] *[[:en:Wikipedia:Manual of Style|ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿ]] *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕೋರಿಕೆಯ ಲೇಖನಗಳು]] ನೀವು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೇನಾದರೂ ತಿಳಿಯಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ದಯಮಾಡಿ [http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikikn-l ಈ ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವಾಗ, ಚರ್ಚಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. <br> ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ: <nowiki>~~~~</nowiki> </div> '''ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ''' ದಯವಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿ‍ಕೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾದರಿಯ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಬೇಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|Palagiri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೮:೦೨, ೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ (UTC) == MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar == {| style="border: 10px ridge gold; background-color: white; width:50%; margin: 1em auto 1em auto;" |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | <center>'''MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar'''</center>[[File:MediaWiki logo.png|100px|center]][[File:MediaWiki Train the Trainer Program 2015-06-27 Image 07.JPG|300px|center]] |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | <br/>This barnstar is awarded to you in recognition of your leadership and presentation skills in the [[:meta:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|MediaWiki Train the Trainer 2015 program]]. We hope to have enriched your Wiki-experience and would like to see active contribution from you towards MediaWiki and other scripts, gadgets and tools-related activities. Thank you once again for your enthusiastic participation. [[File:Smiley.svg|20px]] -- [[:meta:CIS-A2K|CIS-A2K]] ([[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|talk]]) ೧೪:೫೯, ೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) |} == ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ == ನಮಸ್ಕಾರ ಅನಂತ್, [[%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%B0%E0%B2%B3%E0%B2%BF_%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%86#.E0.B2.85.E0.B2.A8.E0.B2.BF.E0.B2.B8.E0.B2.BF.E0.B2.95.E0.B3.86|ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ]] ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೪:೩೯, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) : ಅನಂತರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೮:೦೪, ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :: ಅನಂತರೇ, ಸುಮಾರು ೧೧ ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸಣ್ಣ ಉತ್ತರವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೪:೪೬, ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ಅನಂತರೆ..., ನಾನು ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸರವರ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೆ ತಿದ್ದಿದ್ದಿರಿ??? ನಾನು ವೀಕೀಪೆಡಿಯಗೆ ಹೊಸಬನು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕಿರುಸೇವೆಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆನು. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಡೀ ನನ್ನ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ದಯಮಾಡಿ ಅಳಿಸಬೇಡಿ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಇಲ್ಲವೆ ನಿಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದರು ಕೊಡಿ ನನಗೆ ವಿಕೀಪಿಡಿಯದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಿರಂತೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Vinayak Winnu|Vinayak Winnu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vinayak Winnu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೫, ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ (UTC) == AWB ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ == ಅನಂತ್, AWB ಬಳಸಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಇದು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡುವುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಶ್ರವಣಾತೀತ_ತರ೦ಗ]]. ಇಂತಹ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಟೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಬಾಟ್ ಅಕೌಂಟ್ ಬಳಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೧೧:೩೫, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ::ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ವಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಉಲ್ಲೇಖನವನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ವಿಕಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೊಕ್ಕವಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೧೨:೦೨, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]ರವರೆ ನಾನು AWB ಕಲಿಯತ್ತಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೧, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :::ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ರಿಂದ AWB ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯ ಕ್ರಮ ಸರಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಟೂಲ್ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮ್ಮ AWB ಸಂಪಾದನೆಯ ನಂತರದ ಮೌನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೀವೇ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ. ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ AWB ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾನು ನೋಡಿದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ನನಗೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ೧೬೦೦ ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಷನ್‌ ನಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರಲಿ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೦೬:೩೩, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು, ನಾನೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೩೯, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}----[[ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij|Madhusarthij]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Madhusarthij|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೬, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}--[[ಸದಸ್ಯ:G Shreeraj|G Shreeraj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:G Shreeraj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೪೯, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) === ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕಾಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ಈ ಆಹ್ವಾನ === {| style="background-color: #878686; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:St. Aloysius College.jpg|125px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] @ ಮಂಗಳೂರು''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikipedia-logo-v2-kn.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಫಲಪ್ರದ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂತಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩, ೨೦೧೬ರಂದು ಶನಿವಾರ '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಫೋಟೋ ನಡಿಗೆ''' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು '''ಬಂಟ್ವಾಳ''' ಅಥವಾ '''ಪಿಲಿಕುಳ'''ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೨೦೧೬ರಂದು ಭಾನುವಾರ ಹದಿಮೂರನೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜಿನ]], '''ಎರಿಕ್ ಮಥಾಯಿಸ್ ಸಭಾಂಗಣ'''ದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವುದೆಂದು ದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಸರ್ವರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಜ್ವಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆದ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು|ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಮಂಗಳೂರಿನ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vishwanatha Badikana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೦, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) |} == Geographical Indications in India Edit-a-thon starts in 24 hours == Hello, <br/> [[File:2010-07-20 Black windup alarm clock face.jpg|right|150px]]Thanks a lot for signing up as a participant in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We want to inform you that this edit-a-thon will start in next 24 hours or so (25 January 0:00 UTC). Here are a few handy tips: * ⓵ Before starting you may check the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules of the edit-a-thon]] once again. * ⓶ A resource section has been started, you may check it [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Resources|here]]. * ⓷ Report the articles you are creating and expanding. If a local event page has been created on your Wikipedia you may report it there, or you may report it on the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon/Participants|Meta Wiki event page]] too. This is how you should add an article— go to the <code>"participants"</code> section where you have added you name, and beside that add the articles like this: <code>[[User:Example|Example]] ([[User talk:Example|talk]]) (Articles: Article1, Article2, Article3, Article4).</code> You '''don't''' need to update both on Meta and on your Wikipedia, update at any one place you want. * ⓸ If you are posting about this edit-a-thon- on Facebook or Twitter, you may use the hashtag <span style="color: blue">#GIIND2016</span> * ⓹ Do you have any question or comment? Do you want us to clarify something? Please ask it [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. Thank you and happy editing. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೨, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/GI_participants&oldid=15268365 --> == GI edit-a-thon 2016 updates == Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates: # More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon # More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see "Ideas" section #1 below) # [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia. [[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]] ; Become GI edit-a-thon language ambassador If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks. ; Translate the Meta event page Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভারতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too. ; Ideas # Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. # These articles may also be created or expanded: :* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]]) :* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]]) :* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]]) See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]]. ; Media coverages Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. ; Further updates Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates. All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> == 7 more days to create or expand articles == [[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]] Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). ; Rules The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]]. ; Joining now Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. [[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]] ; Reviewing articles Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details. ; Prizes/Awards A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. ; Questions? Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೮, ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> ==[[ಪುರಂದರದಾಸರು]]' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿದೆ== ಸದಸ್ಯ:Noufal17- ಸಂತ ಆಲೋಯ್ಸಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು 'ಪುರಂದರದಾಸರು' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿ ಮಿತ್ರಾ ವೆಂಕಟ್ರಾಜ್ ಅವರ ವಿಷಯ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿರಾಗ್.ಸಾರ್ಥಿ.ಜೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಅವನ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಮುಂದು ಯೋಚಿಸದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. *ನಿಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿರಬಹುದು, ತಿಲಳಿಹೇಳಿ, [[ಪುರಂದರದಾಸರು]] ಪುಟ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಇದುವರಿಗೆ ಒಂದೂ ಲೇಖನ ಬರೆದು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ತಿಳಿಯದು; ಸುಮ್ಮನೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ/ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಯಜಮಾನಿಕೆ,ಸಲಹೆ ಕೊಡುವುದು ಸುಲಭ;ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟ!! ಕ್ಷಮಿಸಿ/ನಿಮ್ಮವ [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr|Bschandrasgr]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೧೯, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == GI edit-a-thon updates == [[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]] Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. # '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February. # '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community. ; Prizes/Awards Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas: # A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; # GI special postcards may be sent to successful participants; # A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon. We'll keep you informed. ; Train-a-Wikipedian [[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15355753 --> == Adding Category using HotCat == Please see these edits: https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9C%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D&curid=77216&diff=663905&oldid=648449 https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9A%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%BF&curid=77080&diff=663903&oldid=647556 Be cautious while using HotCat :) ~ [[User:M G Harish|ಹರೀಶ]] ^{/ [[User talk:M G Harish|ಚರ್ಚೆ]] / [[Special:Contributions/M_G_Harish|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೦೬:೪೦, ೧೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == ಲೇಖಕಿಯರೊಡನೆ ಲೇಖಕರು ಯಾಕೆ? == [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೇಖಕಿಯರು ಮತ್ತು ಸಾಧಕಿಯರು]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿಯರು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೆ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೯, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) *{{ping|pavanaja}} ಅದು ನಿರ್ಮಾಣ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ::ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಹಾಕಿದ್ದು ನಾನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ನಂತರ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಲೇಖಕರು ಲೇಖಕಿಯರ ಜೊತೆ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೨, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) ತಿಂಗಳ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೯, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ (UTC) == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೪, ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 --> == CIS-A2K Newsletter: July 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15789024 --> == CIS-A2K Newsletter August 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೫, ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15874164 --> == CIS-A2K Newsletter September 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of September 2016. The edition includes details about these topics: * Gender gap study: Another 5 Years: What Have We Learned about the Wikipedia Gender Gap and What Has Been Done? * Program report: Wikiwomen’s Meetup at St. Agnes College Explores Potentials and Plans of Women Editors in Mangalore, Karnataka * Program report: A workshop to improve Telugu Wikipedia articles on Nobel laureates * Article: ସଫ୍ଟଓଏର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ: ଆମ ହାତେ ଆମ କୋଡ଼ ଲେଖିବା Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೧೫, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16000176 --> == Wikipedia Asian Month == Hey Ananth, thanks for organizing Wikipedia Asian Month, here are also guide for you. Feel free to talk to me with any question, idea or concern on meta. #Step 1, make sure your event page is fully set up and translated. [[m:Wikipedia Asian Month/Sample|Link to the Sample page]] (You need to localize [[m:Template:WAM|This template]]) #Step 2, translate the banner [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2016&filter= at here], make sure tranlsate the link to the event page of your home wiki. #Step 3, when you finish the two steps, [[m:Wikipedia Asian Month/Status|update this page]]. When both "Main Page" and "CN"(tranlsation) marked as done, I will enbale the CN in your language all the way to the end of November. Best Wishes,<br /> --[[ಸದಸ್ಯ:AddisWang|AddisWang]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:AddisWang|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) == WAM Organizers Update (Nov.5) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** IMPORTANT: Asian Language Wikipedia will exclude the language speaking country from the Asian Month so we can encourage editors write something about other part of Asia. E.g., Chinese Wikipedia will exclude Mainland China, Taiwan, Hong Kong, and Macau. Indian language Wikipedia will exclude India. If you have problems with that, please let me know. ** I've posted the tool instruction and newest postcard rules on each Wiki' event page. Make sure you translate it. In short: 4 articles get one card, 15 get another one (Special one), and the Ambassador gets another one. ** We will still allow two Ambassadors if top and second contributors have more than 30 accepted articles, just like last year. Please send this information to high-quantity participant to encourage them. ** Please create [[:en:Template:WAM talk 2016|'''this talk page template''']] and linked in Wikidata. Judging tool will add this template to submitted articles automatically. ** The judging tool should work fine. If not, talk to me. ** You may put this template on your user page if you like it. [[:en:Template:User WAM organizer]] ** Optional: Judging Tool Interface may not available in your language. If you feel needed, you can [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikipedia+Asian+Month%2FTool+Interface&language=en&action=page&filter= translate the interface at here]. ** Invite some active contributors from your wiki to participate. And please encourage editors who can speak more than one language participate to other WAM edition. ** Indic Community: [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] will provide fund if you would like to organize an offline event of Wikipedia Asian Month. [[:m:Talk:CIS-A2K/Requests|Apply at here]]. Best Wishes, <br/> Addis Wang<br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೫, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) </small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16034645 --> == WAM Organizers Update (Nov.12) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. Stickers, bookmarks) will sent to Ambassadors and active organizers. ** I'm doing some basic statistics at [[:m:Wikipedia Asian Month/Results|Result page]] every week, in case you are interested. * I've already sent noticfication to global top 20 users that WMF will give global top 3 contributors a free Wikimedia T-shirt. Here are the rules: ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia projects will count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 Bytes and 300 words. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, you might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. ** Rest of Global top 10 users will also get some WAM souvenirs. Best Wishes, <br/> Addis Wang <br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೦೧, ೧೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == WAM Tool Update == Hi WAM organizers, due to unexpected maintenance on wmfLabs, which host our judging tool, the tool is currently down and can not be used in around next 48 hours or less. Please inform local participants for such problem, and tell them they can submit their contribution after the maintenance. I will send another update when the tool comes back. If you have further questions regarding the tool, please feel free to reach [[:m:User:AddisWang|me]] or the tool developer [[User talk:Ле Лой|Le Loi]]. Best, Addis Wang/ sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೦೭, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == Update (Nov. 16) == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! It's now half way! Good job! Here are some updates: * As many of you may notice, that the judging tool has came back to normal. * I've set up a result page with some numbers in it. It may not accurate, just as a reference at this time. * WAM should get more media coverage. If you can help (either locally or internationally), please let me know! * Please considering start judging articles if you have not yet. it's really important to give feedbacks to participants so they can improve articles or get motivated. * With your help, I may start the first round of address collection before WAM ends for who already have four accepted articles and organizers, as I promised to improve the postcard sending process this year. * Feel free to reach out to me for any question! At [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. Best Wishes, <br/> Adds Wang <br/> <small>sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೩೧, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16066143 --> == CIS-A2K Newsletter October 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2016. The edition includes details about these topics: * '''Blog post''' Wikipedia Asian Month — 2016 iteration starts on 1 November — a revisit * '''Program report''': Impact Report form for the Annual Program Grant * '''Program report''': Kannada Wikipedia Education Program at Christ university: Work so far * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * . . . '''and more''' Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16015143 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is almost ending and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you (by UTC Nov. 30 2am) :Total submitted: 7289; 669 unique users ; Tool problem :If you can not submit articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this meta page''']] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 5th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution in November before December 2nd at [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 5th * There will be three round of address collection scheduled: December 2nd, December 7th, and December 20th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants has more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * I will announce the name of Wikipedians who will able to pick a Wikimedia T-shirt from Wikimedia Store for free after I re-check their contributions. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * It could be a case that local organizer does not agree on an article if shall accept it or not. In this situation, the judging tool will highlight the conflict articles in the "article's list". Please review other's opinion, and resolve the conflict by changing your decision or discuss with other judges. * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Best Wishes,<br/> Addis Wang; <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೯, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == Address Collection == We are starting collecting address! Please fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this form]''' to receive an additional postcard as being a WAM organizer. You may receive this message because you on the receipt list. You don't have to fill the form if you are not organizing this year. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards and other souvenirs are sent. Please help your local participants in case they have any problem understanding the survey. If you have any question, feel free contact me on [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. You can remove yourself from the list at [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Organizers|this page]]. * Some deadline: *: Dec. 5th<nowiki>:</nowiki> Finish Judging *: Dec.10th<nowiki>:</nowiki> Last day to improve the content and change the judge Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]]; Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೦೪, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<span style="color:black;">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</span>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left|240px]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == CIS-A2K Newsletter July 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2017. The edition includes details about these topics: * Telugu Wikisource Workshop * Marathi Wikipedia Workshop in Sangli, Maharashtra * Tallapaka Pada Sahityam is now on Wikisource * Wikipedia Workshop on Template Creation and Modification Conducted in Bengaluru Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೫೮, ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16294961 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == Invitation from WAM 2017 == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|sign up at the 2017 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17313147 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm == [[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]] Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success. Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೫, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17328544 --> == WAM Reminder == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Thanks again for organizing Wikipedia Asian Month. There are only 4 days before it starts. If you haven't yet signed your language in WAM 2017, You can sign-up [[m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|here]]. Below we have provided some notices and guidelines for organizing. ;Page Setup * Our [[m:Wikipedia Asian Month 2017/Sample|Sample page]] is ready to be translated. There are only a few adjustments if you had this page for 2016 already. ** Article Requirement is 4 ** Article criteria are 3k bytes and 300 words. NO 2k bytes for smaller Wikipedia. ** According to the tool's limit, IP users can not participate. Please encourage them to register an account. ;Localization * Please localize '''[[:en:Template:WAM user 2016|this template]]''' and used on sign up page. I will update the template once the tool is ready to be used. * You may localize this page, but you can also just put a link towards the meta page. [[m:Wikipedia Asian Month/QA]] ;Strategy * You may have to invite some of your Wikipedia friends or active Wikipedians from your home WIKI to help you organize. * You may have to send some invitation to last year participants, active Wikipedians, and Wikipedians who has a special interest. * Central Notice will be used. You may use the Site Notice if you don't see the CN is deployed. ;Reward *We will keep sending postcards (new design) this year, and as an organizer, you will receive an additional postcard as well. *We will have many special prizes provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. *We will send the Ambassador a regular paper copy of the certificate through the basic mail. ;Question Please feel free to contact me or the WAM team [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೩೮, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17354308 --> [[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallikarjunasj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೪೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) Wiki Asia Month- Kannada.. Thanks for taking the phone call. == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience == Dear WAM organizer, I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level. <small>You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].</small> ; Timeline The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help: * '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use. * '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public! * '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation. * '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me. In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun! ; Prepare Central Notice Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps: # Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&filter=&language=zh&action=translate here]. # When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month. ; Interesting articles Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities. ; Special Prize You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by: * Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan). * Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon). The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page. ; Looking for help At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) ೧೨:೧೨, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17385072 --> == CIS-A2K Newsletter August September 2017 == Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August and September 2017. Please find below details of our August and September newsletters: August was a busy month with events across our Marathi and Kannada Focus Language Areas. # Workshop on Wikimedia Projects at Ismailsaheb Mulla Law College, Satara # Marathi Wikipedia Edit-a-thon at Dalit Mahila Vikas Mandal # Marathi Wikipedia Workshop at MGM Trust's College of Journalism and Mass Communication, Aurangabad # Orientation Program at Kannada University, Hampi Please read our Meta newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August_2017|here]]'''. September consisted of Marathi language workshop as well as an online policy discussion on Telugu Wikipedia. # Marathi Wikipedia Workshop at Solapur University # Discussion on Creation of Social Media Guidelines & Strategy for Telugu Wikimedia Please read our Meta newsletter here: '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September_2017|here]]'''<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೨೩, ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17391006 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == CIS-A2K Newsletter October 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2017. The edition includes details about these topics: * Marathi Wikipedia - Vishwakosh Workshop for Science writers in IUCAA, Pune * Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon * Odia Wikisource anniversary * CIS-A2K signs MoU with Telangana Government * Indian Women Bureaucrats: Wikipedia Edit-a-thon * Interview with Asaf Bartov Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೪, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17428960 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update == Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೦, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17509628 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you :Total submitted: 7429 articles; 694 users ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. <small>If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].</small> '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17513917 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == CIS-A2K Newsletter, March & April 2018 == <div style="width:90%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em; align:center;"> <div style="color:white;"> :[[File:Access To Knowledge, The Centre for Internet Society logo.png|170px|left|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/File:Access_To_Knowledge,_The_Centre_for_Internet_Society_logo.png]]<span style="font-size:35px;color:#ef5317;"> </span> <div style="color: #3b475b; font-family: times new roman; font-size: 25px;padding: 25px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">The Center for Internet and Society</div> <div style="text-align:center">Access to Knowledge Program</div> <div style="color: #3b475b; font-family: comforta; font-size: 20px;padding: 15px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">Newsletter, March & April 2018</div> </div> </div> </div> <div style="width:70%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em;"> {| style="width:120%;" | style="width:120%; font-size:15px; font-family:times new roman;" | ;From A2K * [[:m:Women's Day Workshop at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre, Dist.Pune|Documenting Rural Women's Lifestyle & Culture at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre]] * [[:m:Institutional Partnership with Tribal Research & Training Institute|Open knowledge repository on Biodiversity & Forest Management for Tribal communities in Collaboration with Tribal Research & Training Institute(TRTI), Pune]] * [[:m:Telugu Wikipedia Reading list|Telugu Wikipedia reading list is created with more than 550 articles to encourage discourse and research about Telugu Wikipedia content.]] * [[:m:Telugu Wikipedia Mahilavaranam/Events/March 2018/Visakhapatnam|To address gender gap in participation, a workshop for women writers and literary enthusiasts was conducted in Visakhapatnam under Telugu Wikipedia Mahilavaranam.]] *[[:m:Sambad Health and Women Edit-a-thon|18 journalists from Sambad Media house joined together with Odia Wikipedians to create articles on Women's health, hyiegene and social issues.]] *[[:Incubator:Wp/sat/ᱠᱟᱹᱢᱤᱥᱟᱲᱟ ᱑ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)/en|Santali Wikipedians along with Odia Wikipedians organised the first Santali Wikipedia workshop in India]]. *[[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕಾರ್ಯಾಗಾರ/ಮಾರ್ಚ್ ಬೆಂಗಳೂರು|Wikimedia Technical workshop for Kannada Wikipedians to help them understand Wikimedia Tools, Gadgets and Auto Wiki Browser]] *[[:m:CIS-A2K/Events/Indian women and crafts|Women and Craft Edit-a-thon, to archive the Women achievers in the field of art and craft on Kannada Wikipedia.]] ; In other News *[[:m:CIS-A2K/Work plan July 2018 - June 2019|CIS-A2K has submitted its annual Work-plan for the year 2018-19 to the APG.]] *[[:m:Supporting Indian Language Wikipedias Program/Contest/Stats|Project Tiger has crossed 3077 articles with Punjabi community leading with 868 articles]]. *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimediaindia-l/2018-May/013342.html CIS-A2K is supporting three Wikipedians from India to take part in Wikimania 2018.] *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-May/090145.html Users have received Multiple failed attempts to log in notifications, Please change your password regularly.] *[[:outreach:2017 Asia report going forward|Education Program team at the Wikimedia Foundation has published a report on A snapshot of Wikimedia education activities in Asia.]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|update your subscription]].--[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೪, ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18069676 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == Invitation from WAM 2018 == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೦೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18097905 --> == 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Dear WAM organizers! Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', Following are the updates on the upcoming WAM 2018: * Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully. * We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. * If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]]. * Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~<includeonly>~</includeonly>~~ <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18448358 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == {{clear}} [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ == https://saviorhealth.com/ ಭರತೇಶ, ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಅಶೋಕ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ. ಇದು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹರೀಶ್ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಎಡಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ. [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೧೪:೧೦, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) == WAM Organizers Update == Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers. ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words. ** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there. ** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik<br /> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18557757 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards <br> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೫೯, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18652404 --> == WAM Postcard collection == Dear organiser, Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. Things to do: #If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind. #Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. #Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']]. Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೫, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18711123 --> == Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''. To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation. The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]]. Imagine...The sum of all love! [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೩, ೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&oldid=18760999 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == CIS-A2K Newsletter January 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2019. The edition includes details about these topics: ;From A2K * Mini MediaWiki Training, Theni * Marathi Language Fortnight Workshops (2019) * Wikisource training Bengaluru, Bengaluru * Marathi Wikipedia Workshop & 1lib1ref session at Goa University * Collaboration with Punjabi poet Balram ;From Community *TWLCon (2019 India) ;Upcoming events * Project Tiger Community Consultation * Gujarati Wikisource Workshop, Ahmedabad * Train the Trainer program Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೨೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == CIS-A2K Newsletter February 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m: CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Bagha Purana meet-up *Online session on quality improvement Wikimedia session at Tata Trust's Vikas Anvesh Foundation, Pune *Wikisource workshop in Garware College of Commerce, Pune *Mini-MWT at VVIT (Feb 2019) *Gujarati Wikisource Workshop *Kannada Wiki SVG translation workshop *Wiki-workshop at AU Delhi Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೨, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೪, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿವಿ ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ == ಅನಂತ ಸುಬ್ರಾಯರಿಗೆ, ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್[[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8D_%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D]] ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಬಂತು. ಬಹುಭಾಗ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ಜೋಕೆ. ನಿಮ್ಮದು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ? ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಬಹುದೇ? Smjalageri (ಚರ್ಚೆ) ೧೫:೫೯, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} It is a common error, You will get such error if you are trying to delete the most of the content from an article. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೩, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಲ್ಲ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್ [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೭, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} Please develop more articles and help us --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೧, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಖಚಿತವಾಗಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೨, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) [[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%96%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B2%AD_%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%AC%E0%B3%8D_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B2%B5%E0%B3%8D#%E0%B3%A7%E0%B3%AF%E0%B3%AB%E0%B3%A8%E0%B2%B0_%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%95%E0%B2%BF_%E0%B2%92%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D]] ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯ ೨ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಳಿಕೊಡಿ. ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ[en:Shohachi_Ishii] ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್[en:Rashid_Mammadbeyov] [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೯, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ::{{Ping|Smjalageri}} Please use [[:en:Shohachi_Ishii|ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ]], [[:en:Rashid_Mammadbeyov|ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್]] {{clear}} ==ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿನಂತಿ == {|class="wikitable" style="color:#000080; background-color:#ffffcc; border:solid 4px cyan;" | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್'ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ / ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ಯೋಜನೆಯ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ. Link: [[meta:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support/AnoopZ]] |- | ಧನ್ಯವಾದಗಳು--<span style="background: linear-gradient(to right, grey, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:AnoopZ|★ Ano]][[User talk:AnoopZ|op✉]]</span>{{CURRENTTIME}}, {{CURRENTDAYNAME}} [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] ([[w:UTC|UTC]]) |} == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ == ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. https://meta.wikimedia.org/wiki/Growing_Local_Language_Content_on_Wikipedia_(Project_Tiger_2.0)/Support/Manjappabg [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೫, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == Invitation from WAM 2019 == [[File:WAM logo without text.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]]. #Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October. #Please update your community members about you being the organiser of the WAM. #We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. #Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. #If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೩, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=19195667 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೦, ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> Hi, Kindly do pin point articles that lack references, I'll be happy to place them. Are you Lokesh K ? I sent a message already [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೨, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) Mr. Ananth, Thank you. This is very helpful. I will update. Great to see people helping with data, unlike a particular Lokesh K. Looking forward to get inputs from you. [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೧, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೨೧, ೧೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ == ಆತ್ಮೀಯ {{ping|user:Ananth subray}}, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು! ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ. ಈ ಅವಕಾಶದ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb ಕೆಲವು ಸರಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿ]. ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ನಾವು ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತೇವೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು, [[ಸದಸ್ಯ:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:BGerdemann (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೮, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC) ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು, ಅದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗೌಪ್ಯತೆ ಹೇಳಿಕೆ] ನೋಡಿ. == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು == {{clear}} {| class="wikitable" style="background-color: #b0c4d9; border: 2px solid #000; padding: 5px 5px 5px 5px; " |- |[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|50px|link=[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦]]]] |ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦|ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ/ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ]]. |- !colspan="2"|ಈ ಎಡಿಟ್-ಅ-ಥಾನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ,ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="background: linear-gradient(to right, #D1DBCB, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:ಅನೂಪ್|★ Ano]][[User talk:ಅನೂಪ್|op✉]]</span> |} --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) {{clear}} <!-- Message sent by User:ಅನೂಪ್@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D/messagelist&oldid=1015909 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == CIS-A2K Newsletter January 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Online meeting of Punjabi Wikimedians *Marathi language fortnight *Online workshop for active citizen groups *Lingua Libre workshop for Marathi community *Online book release event with Solapur University *Punjabi Books Re-licensing *Research needs assessment *Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon *Wikimedia Wikimeet India 2021 updates {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೩, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=19307097 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == CIS-A2K Newsletter February 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Wikimedia Wikimeet India 2021 *Online Meeting with Punjabi Wikimedians *Marathi Language Day *Wikisource Audiobooks workshop *2021-22 Proposal Needs Assessment *CIS-A2K Team changes *Research Needs Assessment *Gender gap case study *International Mother Language Day {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೨, ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21092460 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == Message from User:Mahiboob Gadadalli == ಇಮಾಮ ಅಹ್ಮದ ರಜಾ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ.ನೀವು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಿರಿ.{{unsigned|Mahiboob Gadadalli}} retrieved from https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_subray(Bot)&curid=120780&diff=1035064&oldid=948567 == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == 2021 Wikimedia Foundation Board elections: Eligibility requirements for voters == Greetings, The eligibility requirements for voters to participate in the 2021 Board of Trustees elections have been published. You can check the requirements on [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021#Eligibility_requirements_for_voters|this page]]. You can also verify your eligibility using the [https://meta.toolforge.org/accounteligibility/56 AccountEligiblity tool]. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) <small>''Note: You are receiving this message as part of outreach efforts to create awareness among the voters.''</small> <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21669859 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == CIS - A2K Newsletter January 2022 == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As the continuation of the CIS-A2K Newsletter, here is the newsletter for the month of January 2022. This is the first edition of 2022 year. In this edition, you can read about: * Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh * Launching of WikiProject Sangli Biodiversity with Birdsong * Progress report Please find the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೧೩, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) <small> Nitesh Gill (CIS-A2K) </small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21925587 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == CIS-A2K Newsletter February 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about February 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ;Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh|Wikimedia session with WikiProject Rivers team]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 19 February 2022|Indic Wikisource online meetup]] * [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] - You can still participate in this event which will run till tomorrow. ;Upcoming Events * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|International Women's Month 2022 edit-a-thon]] - The event is 19-20 March and you can add your name for the participation. * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Pune Nadi Darshan 2022]] - The event is going to start by tomorrow. * Annual proposal - CIS-A2K is currently working to prepare our next annual plan for the period 1 July 2022 – 30 June 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೮, ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=22871201 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == CIS-A2K Newsletter March 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about March 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events and ongoing events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh|Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:RIWATCH|Launching of the GLAM project with RIWATCH, Roing, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon]] * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022|Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022]] * [https://msuglobaldh.org/abstracts/ Presentation on A2K Research in a session on 'Building Multilingual Internets'] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * Two days of edit-a-thon by local communities [Punjabi & Santali] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 09:33, 16 April 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 --> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == CIS-A2K Newsletter April 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about April 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:Grants talk:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge|Annual Proposal Submission]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha|Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia Commons sessions of organisations working on river issues|Training sessions of organisations working on river issues]] * Two days edit-a-thon by local communities * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation review and partnerships in Goa|Digitisation review and partnerships in Goa]] * [https://www.youtube.com/watch?v=3WHE_PiFOtU&ab_channel=JessicaStephenson Let's Connect: Learning Clinic on Qualitative Evaluation Methods] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Upcoming event * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Wikisource Plan 2022-23|Indic Wikisource Work-plan 2022-2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:47, 11 May 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == CIS-A2K Newsletter May 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about May 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, and ongoing and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Punjabi Wikisource Community skill-building workshop|Punjabi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] ; Upcoming event * [[:m:User:Nitesh (CIS-A2K)/June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 14 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == CIS-A2K Newsletter June 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about June 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] * [https://pudhari.news/maharashtra/pune/228918/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AC%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%9A-%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A4-%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%AE%E0%A4%A4/ar Presentation in Marathi Literature conference] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 19 July 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23409969 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == CIS-A2K Newsletter July 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its July 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad|Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad]] * [[:m:CIS-A2K/Events/O Bharat Digitisation project in Goa Central library|O Bharat Digitisation project in Goa Central Library]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with organisations in Meghalaya|Partnerships with organisations in Meghalaya]] ; Ongoing events * Partnerships with Goa University, authors and language organisations ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:10, 17 August 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == CIS-A2K Newsletter August 2022 == <br /><small>Really sorry for sending it in English.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its August 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of Konkani & Marathi books|Relicensing of Konkani & Marathi books]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state|Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program|Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program]] ; Ongoing events * Impact report ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 06:51, 22 September 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == CIS-A2K Newsletter September 2022 == <br /><small>Apologies for sending it in English, feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. Here is the CIS-A2K's for the month of September Newsletter, a few conducted events are updated in it. Through this message, A2K shares its September 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil|Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of 10 books in Marathi|Relicensing of 10 books in Marathi]] * [[:m:Grants:APG/Proposals/2020-2021 round 2/The Centre for Internet and Society/Impact report form|Impact report 2021-2022]]4 * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೧, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23856279 --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == CIS-A2K Newsletter October 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of October. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its October 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration|Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration|Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Filmi datathon workshop|Filmi datathon workshop]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೦, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == CIS-A2K Newsletter November 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of November. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its November 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikibase orientation session in Pune Nagar Vachan Mandir library|Digitisation & Wikibase presentation in PNVM]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022|Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022]] * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:28, 7 December 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == CIS-A2K Newsletter December 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its December 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of GLAM projects in Aurangabad|Launching of GLAM projects in Aurangabad]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022/Online Meetup 10 Dec 2022|Online Meetup 10 Dec 2022 (Indic Wiki Improve-a-thon 2022)]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] ; Upcoming event * Mid-term Report 2022-2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:23, 7 January 2023 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24192124 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == CIS-A2K Newsletter January 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its January 2023 tasks. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] * [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Writing Contest/Community Training 2022|Project Tiger 2.0 Training]] * [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge/Midpoint Report|Mid-term Report 2022-2023]] ; Upcoming event * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:03, 12 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24497260 --> == CIS-A2K Newsletter Feburary 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of February. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its February 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya|Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya]] * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] * Wikidata Online Session ; Upcoming event * March Month Activity on Wikimedia Commons * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 04:50, 8 March 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == CIS-A2K Newsletter March 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, There is a CIS-A2K monthly Newsletter that is ready to share which is for the month of March. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its March 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|Women's Month Datathon on Commons]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|Women's Month Datathon on Commons/Online Session]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 25 March 2023|Indic Wikisource Community Online meetup 25 March 2023]] ; Ongoing activity * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೯, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == CIS-A2K Newsletter April 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! CIS-A2K has done a few activities in the month of April and CIS-A2K's monthly Newsletter is ready to share which is for the last month. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೧, ೧೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == CIS-A2K Newsletter May 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of May. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. The newsletter includes updates on the conducted events and ongoing activities, providing a comprehensive overview of A2K's recent endeavours. We have taken care to mention both the conducted and ongoing events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Preparatory Call for June Month Activity * Update on status of A2K's grant proposal ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] ; Upcoming Events * Support to Punjabi Community Proofread-a-thon Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೮, ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == CIS-A2K Newsletter June 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of June. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Community Engagement Calls and Activities ** India Community Monthly Engagement Calls: 3 June 2023 call ** Takeaways of Indian Wikimedians from EduWiki Conference & Hackathon ** Punjabi Wikisource Proofread-a-thon * Skill Development Programs ** Wikidata Training Sessions for Santali Community * Indian Community Need Assessment and Transition Calls * Partnerships and Trainings ** Academy of Comparative Philosophy and Religion GLAM Project ** Wikimedia Commons sessions with river activists ** Introductory session on Wikibase for Academy of Comparative Philosophy and Religion members Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೫, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter July 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of July. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Wikibase session with RIWATCH GLAM * Wikibase technical session with ACPR GLAM * Wikidata Training Sessions for Santali Community * An interactive session with some Wikimedia Foundation staff from India ; Announcement * Train The Trainer 2023 Program Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == CIS-A2K Newsletter August 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K has successfully concluded numerous activities in August. Consequently, our monthly newsletter, summarizing the previous month's highlights, is prepared for distribution. We have diligently included details of the conducted events and activities in this newsletter, ensuring comprehensive coverage of all pertinent information. ; Conducted events * Call with Leadership Development Working Group * Wikimedia workshop in Goa University * Wikimedia & digitisation sessions in 150 year old libraries at Kolhapur and Satara * Review visits to Vigyan Ashram and Pune Nagar Vachan Mandir * Preliminary meeting on Indic Wikisource Hub Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == A2K Monthly Newsletter for September 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In September, CIS-A2K successfully completed several initiatives. As a result, A2K has compiled a comprehensive monthly newsletter that highlights the events and activities conducted during the previous month. This newsletter provides a detailed overview of the key information related to our endeavors. ; Conducted events * Learning Clinic: Collective learning from grantee reports in South Asia * Relicensing and Digitisation workshop at Govinda Dasa College, Surathkal * Relicensing and Digitisation workshop at Sayajirao Gaekwad Research Centre, Aurangabad * Wiki Loves Monuments 2023 Outreach in Telangana * Mula Mutha Nadi Darshan Photography contest results and exhibition of images * Train The Trainer 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೩, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == A2K Monthly Newsletter for October 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In the month of October, CIS-A2K achieved significant milestones and successfully concluded various initiatives. As a result, we have compiled a comprehensive monthly newsletter to showcase the events and activities conducted during the preceding month. This newsletter offers a detailed overview of the key information pertaining to our various endeavors. ; Conducted events * Image Description Month in India * WikiWomen Camp 2023 ** WWC 2023 South Asia Orientation Call ** South Asia Engagement * Wikimedia Commons session for Birdsong members * Image Description Month in India Training Session Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೬, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == A2K Monthly Report for November 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K wrapped up several initiatives in November, and we've compiled a detailed monthly newsletter highlighting the events and activities from the past month. This newsletter provides a comprehensive overview of key information regarding our diverse endeavors. ; Conducted events * Heritage Walk in 175 year old Pune Nagar Vachan Mandir library * 2023 A2K Needs Assessment Event * Train The Trainer Report Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == A2K Monthly Report for December 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In December, CIS-A2K successfully concluded various initiatives, and we have curated an in-depth monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter offers a comprehensive overview of key information, showcasing our diverse endeavors. ; Conducted events * Digital Governance Roundtable * Indic Community Monthly Engagement Calls: Wikimania Scholarship Call * Indic Wikimedia Hackathon 2023 * A2K Meghalaya Visit Highlights: Digitization and Collaboration * Building Bridges: New Hiring in CIS-A2K * Upcoming Events ** Upcoming Call: Disinformation and Misinformation in Wikimedia projects Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೭, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == A2K Monthly Report for January 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In January, CIS-A2K successfully concluded several initiatives, and we are pleased to present a comprehensive monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter provides an extensive overview of key information, highlighting our diverse range of endeavors. ; Conducted Events * Roundtable on Digital Cultures * Discussion on Disinformation and Misinformation in Wikimedia Projects * Roundtable on Digital Access You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೪೮, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == A2K Monthly Report for February 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In February, CIS-A2K effectively completed numerous initiatives, and we are delighted to share a detailed monthly newsletter encapsulating the events and activities from the previous month. This newsletter offers a thorough glimpse into significant updates, showcasing the breadth of our varied undertakings. ; Collaborative Activities and Engagement * Telugu Community Conference 2024 * International Mother Language Day 2024 Virtual Meet * Wiki Loves Vizag 2024 ; Reports * Using the Wikimedia sphere for the revitalization of small and underrepresented languages in India * Open Movement in India (2013-23): The Idea and Its Expressions Open Movement in India 2013-2023 by Soni You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == A2K Monthly Report for March 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, A2K is pleased to present its monthly newsletter for March, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. ; Collaborative Activities and Engagement * [[Commons:Wiki Loves Vizag 2024|Wiki Loves Vizag: Fostering Open Knowledge Through Photography]] ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/She Leads|She Leads Program (Support)]] * [[:m:CIS-A2K/Events/WikiHour: Amplifying Women's Voices|WikiHour: Amplifying Women's Voices (Virtual)]] * [[:m:Wikimedia India Summit 2024|Wikimedia India Summit 2024]] * [[:m:CIS-A2K/Institutional Partners/Department of Language and Culture, Government of Telangana|Department of Language and Culture, Government of Telangana]] ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೯, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == A2K Monthly Report for April 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are pleased to present our monthly newsletter for April, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. * In the Limelight- Chandan Chiring ; Monthly Recap * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Community Monthly Engagement Calls/April 12, 2024 Call]] * [[:m:CIS-A2K/Events/2024/Wikipedia training to Indian Language educators|Wikipedia Training to Indian Language educators]] * [[:m:Wiki Explores Bhadrachalam]] * Wikimedia Summit ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26774361 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == A2K Monthly Report for May 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are pleased to present our May newsletter, showcasing the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K throughout the month. This edition offers a comprehensive overview of our events and activities, providing insights into our collaborative efforts and community engagements. ; In the Limelight: Openness for Cultural Heritage ; Monthly Recap * Digitisation Workshop * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] ; Dispatches from A2K ; Coming Soon * Future of Commons Convening You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == A2K Monthly Report for June 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our June newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- Book Review: Geographies of Digital Exclusion ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] * Strategy discussion (Post-Summit Event) ; Dispatches from A2K * Future of Commons ;Coming Soon - Upcoming Activities * Gearing up for Wikimania 2024 * Commons workshop and photo walk in Hyderabad ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೫, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == A2K Monthly Report for July 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our July newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- NEP Study Report ; Monthly Recap * [https://cis-india.org/raw/report-on-the-future-of-the-commons Future of Commons] * West Bengal Travel Report ;Coming Soon - Upcoming Activities * [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Train the Trainer 2024]] You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೩, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೨೨, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೭, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೦, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೯, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27851144 --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೩, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=28015818 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೩೧, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> bao0iok5xifwmf6qnyvnxjzki7zwf56 0 65701 1372251 1364051 2026-04-27T21:16:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372251 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ | image = Vishwanatha Badikana.JPG | imagesize = 150px | caption = ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ | pseudonym = | birth_date = ಜುಲೈ ೧, ೧೯೬೫ | birth_place = ಬದಿಕಾನ | occupation = [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]] | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | period = | genre = [[ಜಾನಪದ|ಜನಪದ]], [[ಅರೆಭಾಷೆ]] | subject = ಅರೆಭಾಷೆ ಮತ್ತು ತುಳು ಜನಪದ | movement = ಸಮತಾವಾದ | debut_works = }} '''ಡಾ. ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ''' [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಎ, ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಬದಿಕಾನ, ಸುಮಾರು ೨೧ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೫ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, [[ತುಳು]] ಜನಪದ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅರೆಭಾಷೆ ಜನಪದ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. [[ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ]]ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸುಳ್ಯ]] ತಾಲೂಕಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾತನಾಡುವ [[ಅರೆಭಾಷೆ]] ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಜನಪದ ಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/edit-oped/columns/-/articleshow/20496616.cms|title=ಬಹುರೂಪ: ಅರೆ ಭಾಷೆಯ ಅನನ್ಯತೆಯ ಹುಡುಕಾಟದತ್ತ|website=Vijay Karnataka}}</ref>. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== # ಗೌಡ ಕನ್ನಡದ ಜನಪದ ಕತೆಗಳು # ಗೌಡ ಕನ್ನಡದ ಜನಪದ ಗಾದೆಗಳು # ಎ.ಕೆ. ರಾಮನುಜನ್ ಬದುಕು ಬರಹಗಳು # ತುಳುತ ಕತಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ತುಳು) # ಅರೆಬಾಸೆನ ಅಜ್ಜಿಕತೆಗ(೨೦೧೬) ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== # ಕರ್ನಾಟಕ [[ಅರೆಭಾಷೆ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ೨೦೧೨-೧೩ ಸಾಲಿನ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ<ref>{{Cite web|url=https://www.amuct.org/more/information/240-congratulations-dr-vishwanath-badikana|title=ಅಭಿನಂದನೆಗಳು - ಡಾ. ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನ|first=Super|last=User|website=AMUCT}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>,<ref>http://www.kannadaprabha.com/districts/kodagu/ಆರು-ಸಾಧಕರಿಗೆ-ಅರೆಭಾಷೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಅಕಾಡೆಮಿ-ಗೌರವ/6790.html{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು]] be4pv8xz6nesxn097k8sa9y82pq8tu2 0 72601 1372271 1364914 2026-04-28T02:35:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372271 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಸಿರ್ಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ | native_name = ಮಾರಿಗುಡಿ | native_name_lang =[[Kannada]] | image = | caption = ಸಿರ್ಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ | Religion = [[ಹಿಂದೂ]] | deity = [[ದೇವಿ|ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿ]] | tradition = | organizational_status = | functional_status = | governing_body = ಧರ್ಮದರ್ಶಿ | temple_tree = | location =[[ಸಿರ್ಸಿ]] | district = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] | state =[[ಕರ್ನಾಟಕ]] | Region = ಮಲೆನಾಡು | country =[[ಭಾರತ]] <!-- ARCHITECTURE --> | architecture_type = Hindu Temple | architecture_style = [[Kaavi art]] | founded_by = Villagers | established ={{1688}} | facade_direction = | length = | width = | height_max = | site_area = | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | materials = | elevation_m = | elevation_ft = | elevation_footnotes = | designated = | website = {{Url|MarikambaTemple.com}} | footnotes = }} {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image =Sirsi Marikamba Devi ( Durga Devi ).png | name = ಸಿರ್ಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿ | caption = ಸಿರ್ಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿ | affiliation = [[ಪಾರ್ವತಿ]], [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]], [[ಕಾಳಿ]] | deity_of = ಜಗದಂಬೆ <br>ಶಕ್ತಿದೇವತೆ, ಮಾತೃದೇವತೆ, ಮಳೆದೇವತೆ. | birth_place = [[ಹಾನಗಲ್|ವಿರಾಟನಗರ (ಹಾನಗಲ್)]] | abode = [[ಸಿರ್ಸಿ]] | consort = [[ಶಿವ]] | children = | mount = ಹುಲಿ | mantra = ಓಂ ಶ್ರೀ ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯೆ ನಮಃ | day = [[ಮಂಗಳವಾರ]] ಮತ್ತು [[ಶುಕ್ರವಾರ]] | color = {{color box|Yellow}} ಹಳದಿ ( [[ಅರಿಸಿನ|ಅರಿಶಿಣ]] )<br> {{color box|Red}} ಕೆಂಪು ( [[ಕುಂಕುಮ]] ) | festivals = ಸಿರ್ಸಿ ಜಾತ್ರೆ, ಹೊಳಿ, ಯುಗಾದಿ, ನವರಾತ್ರಿ, ವಿಜಯದಶಮಿ, ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ, | member_of = | other_names = ಸಿರ್ಸಿ ಅಮ್ಮ <br> ಮಾರಿಅಮ್ಮ <br> ದುರ್ಗಾದೇವಿ <br>ಭುವನೇಶ್ವರಿ <br> ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ | texts = ಜಾನಪದ, [[ಮಹಾಭಾರತ]] | region = ಮಲೆನಾಡು }} {{Infobox recurring event |name = Sirsi Fair |native_name = ಸಿರ್ಸಿ ಜಾತ್ರೆ |native_name_lang = kn |nickname = |logo = |logo_alt = |logo_caption = |logo_size = |image = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/3 | caption_align = center | image1 = Sirsi Marikamba Devi.png | caption1 = ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ರಥೋತ್ಸವ<br> (ರಾಕ್ಷಸ [[ಮಹಿಷಾಸುರ]]ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯು ಮಹಿಷಮಂಡಲ/ಬಿಡ್ಕಿಬೈಲ್ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದು) | image2 = Shiv-Gauri - Blessings of the Divine.png | caption2 = (ದಿನ ೧)<br> ಶಿವ-ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ವಿವಾಹ<br> ([[ಪಾರ್ವತಿ|ಪಾರ್ವತಿ ಅವತಾರ]]) | image3 = Durga Mahisasuramardini.JPG | caption3 = (ದಿನ ೨)<br> ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದು<br> ([[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ಅವತಾರ]]) | image4 =Calcutta Art Studio - Goddess Kali - 1883.jpg | caption4 = (ದಿನ ೯)<br> ರೌದ್ರ ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯ ನಡಿಗೆ<br> ([[ಕಾಳಿ|ಕಾಳಿ ಅವತಾರ]]) }} |image_size = |alt = |caption = |status = ಸಕ್ರಿಯ |genre = ಜಾತ್ರೆ |date = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} "dates=" also works, but do not use both --> |begins = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} --> |ends = <!-- {{end date|YYYY|mm|dd}} --> |frequency = ಪ್ರತಿ 2 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ |venue = [[ಸಿರ್ಸಿ]] |location = |coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:event|display=inline,title}} --> |country = |years_active ={{age|1688}} |first = {{start date|1688}} |founder_name = ಸಿರ್ಸಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು |prev = 2020 |last = 2022 |next = 2024 |participants = |attendance = 25,00,000+ <ref>https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/sirsi-marikamba-jatre-creates-rs-42-lakh-income-for-city-municipal-council/articleshow/90498405.cms</ref> |capacity = |area = |budget = |activity = |leader_name = |patron = |organised = ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ |filing = |people = |member = |sponsor = <!-- | or sponsors = --> |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |current = 2022 |footnotes = ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ <ref>https://kannada.news18.com/news/state/sirsi-marikamba-devi-jathra-mahotsava-was-inaugurated-yesterday-dkk-ach-742386.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} == ಇತಿಹಾಸ == ಅಂದಿನ ''ವಿರಾಟ ನಗರ''ವಾಗಿದ್ದ ಈಗಿನ ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಯನು ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಎಂದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ,ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಭರಣಗಳ ಸಮೇತವಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ಕಳ್ಳರು ಅಪಹರಿಸಿ ಸಿರ್ಸಿಗೆ ತಂದರು. ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೆರೆಗೆ ಎಸೆದರು. ಆ ಕೆರೆಯು ಸಿರ್ಸಿಯ ''ದೇವಿಕೆರೆ'' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿಯ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಅವನನ್ನು ಜನರು ತಡೆದು ಪೀಡಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಅವನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗದೆ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ದೇವಿ ಅವನಿಗೆ "ನಾನು ಮಾರಮ್ಮ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕನಸು ಬಿತ್ತು. ಅವನು ಅದನ್ನು ಆ ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಊರವರು ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತ ಸೇರಲಾಗಿ ಭಕ್ತನು ಮೂರು ಸುತ್ತು ಕೆರೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಕೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಮೂಡಿಬಂದಿತು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಸೋಂದಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಅದರಂತೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೮೯ರಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕೆ ೧೬೧೧ರ ಶುಕ್ಲ ಸಂವತ್ಸರದ ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು, ಮಂಗಳವಾರ ದೇವಿಯನ್ನು ಈಗಿನ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>http://kanarasaraswat.in/Admin/Master/MagzineDocs.aspx?MagzineID=9b867d28-3a80-417c-a38a-6231b61a7c0f&FileName=sep2010.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಸಿರ್ಸಿ ಜಾತ್ರೆ== ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸರ್ವತ್ರ ಸುಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಪೂಜಾ-ಉತ್ಸವಗಳಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅತೀ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ, ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಸಾಗರ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಅಂಗಡಿ ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು, ಝಗ ಝಗಿಸುವ ದೀಪದ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಜಾತ್ರೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://sirsi.in/index.php?option=com_content&view=article&id=49:shri-marikambe&catid=30:the-community&Itemid=66|title=ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ|access-date=2015-11-03|archive-date=2022-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114125537/http://sirsi.in/index.php?option=com_content&view=article&id=49:shri-marikambe&catid=30:the-community&Itemid=66|url-status=dead}}</ref> *'''ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು''' ಸಿರ್ಸಿಯ ಜಾತ್ರೆ ೯ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜರುಗುವ ಅದ್ದೂರಿ ಜಾತ್ರೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಗುವ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೆ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಮುಹೂರ್ತ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದ ಒಂದು ದಿನ ವಿಶೇಷ ಸಭೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಗಣ್ಯರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು,ಬಾಬುದಾರರು, ಧರ್ಮದತ್ತಿ ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನ ನಿಗದಿಯಾದ ನಂತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಜಾತ್ರೆಯ ಪೂರ್ವದ ಮೂರು ಮಂಗಳವಾರ ಎರಡು ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಗಳಂದು ಐದು ಹೊರಬೀಡುಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೊರಬೀಡು ಎಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ಗಡಿ ಗದ್ದುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಸೇವೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಆಯುಧಗಳು ವಾದ್ಯಗಳು, ಕಹಳೆ, ಹಲಗೆ, ದೀವಟಿಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಎದುರಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು. ಐದು ಹೊರಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಂಗಳವಾರಗಳಂದು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಶುಕ್ರವಾರ ಪಡಲಿಗೆಯು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಡಿಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಹೊರಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಶ್ರೀ ದೇವಿಗೆ ಉಡಿ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಗುವವು ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉಡಿ ಸಮರ್ಪಣೆಯಾದ ನಂತರ ಜಾತ್ರೆಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಡಿನನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡಲಿಗೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳವಾರದ ಹೋರಬೀಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯು ಪುರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪೂನಃ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಾರಿಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ತುಂಬಾ ವಿಶೇಷ. ನಾಲ್ಕನೆ ಹೊರಬೀಡಿನ ಮರುದಿನ ಮಂಗಳವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊದಲೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ 'ತಾರಿ' ಮರವನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಐದನೇ ಹೊರಬೀಡಿನ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ರಷ್ಮಿ ಮೂಡವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಕಾಂತರ ಮರವನ್ನು ತಂದು ದೇವಾಲಯದ ಎದರು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೆ ರಥ ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಬಾಬುದಾರರು ಬಡಿಗೆರರು ಆಚಾರಿಗಳು ಉಪ್ಪಾರರು ರಥ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಬೀಡಿನ ನಂತರ ಮಾರಿ ಕೋಣವನ್ನು ಮೆರೆವಣಿಗೆ ಮುಖಾಂತರ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಗದ್ದುಗೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಸಾದಿಯರು ಮತ್ತು ಮೇತ್ರಿಯರು ರಂಗವಿಧಾನ ನೆರೆವೆರಿಸಿ ಪಟ್ಟದ ಕೋಣಕ್ಕೆ ಕಂಕಣ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಇದನ್ನು ಅಂಕೆ ಹಾಕುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂಕೆ ಹಾಕಿದ ದಿನ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗ ಬಾಬುದಾರರಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಮಂಗಳಾರಾತಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಈ ಹಣತೆಯನ್ನು ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಶಾಂತವಾಗದಂತೆ ಕಾಯಬೇಕು ಮೇಟಿಯವರು ದೀಪ ಆರದಂತೆ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಟ ದೀಪ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಂಕೆ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಬರುವ ಮೊದಲ ಮಂಗಳವಾರ ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆ ದಿನ ರಥಕ್ಕೆ ಕಳಸಾರೋಹಣ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೆಷವಾಗಿ ನಾಡಿಗರು, ಬಾಬುದಾರರು ಊರ ಗಣ್ಯರು ಸಕಲ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯು ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಭುಷಿತಳಾಗಿ ರಾರಜಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಂದತೆ ಶ್ರೀ ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ ಧಾರಣೆ, ಗುಡಿಗಾರರ ದ್ರಷ್ಟಿ ಪೂಜೆ, ನಾಡಿಗರ ಪೂಜೆ, ಚಕ್ರಸಾಲಿ ಪೂಜೆ,ಕೇದಾರಿಮನೆತನದ ಪೂಜೆ ಹಾಗು ಪೂಜಾರರ ಪೂಜೆಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲ್ಯಾಣೊತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಜನರು ಹಾಗು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಗಂದ ಜನರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು ಮದುವೆಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬುಧವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ರಥದ ಮೆಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದ ಭೂತರಾಜನಿಗೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಬಲಿ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಥೋತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮಾರಿಗುಡಿಯಿಂದ ಊರ ಮದ್ಯದ ಬಿಡಕಿ ಬೈಲಿನ ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಉ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಾಗ ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಜೋಗತಿಯರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಸಾದಿಯರ ಕೋಲಾಟ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ವಾಲಗ ಕಹಳೆಯ ನಿನಾದ ಝೇಂಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಭಕ್ತರು ರಥಕ್ಕೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಹಾಕುತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಭಕ್ತರು ಹಾರುಗೋಳಿ ಅಂದರೆ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಹಾರಿ ಬಿಡುತ್ತರೆ. ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮನವರನ್ನು ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ‌. ೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಸಕಲ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಭುಷಿತಳಾಗಿ ನಗರ ಮದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಗದ್ದುಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಜನರಿಗೆ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಸೇವೆಗಳೆಲ್ಲವು ಮರುದಿನ ಗುರುವಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ೮ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬುಧವಾರ ಜಾತ್ರಾ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ ನಾಡಿಗ ಬಾಬುದಾರರಿಂದ ಕೊನೆಯ ಮಂಗಳಾರತಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ಗದ್ದುಗೆಯಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಸಿದಾಗ ಅಸಾದಿಯರು ಹುಲುಸು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ರೈತರಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ ರೈತರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯು ಜಾತ್ರೆಯ ಮಂಟಪದಿಂದ ರಥದಲ್ಲಿ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ವಿಶೆಷವಾಗಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಅಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ. ಜಾತ್ರೆ ಕೊನೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಂಗಿ ಚಪ್ಪರ ಸುಡುವುದು ಒಂದು, ದೇವಿ ಗದ್ದುಗೆಯಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಸಂಹಾರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮಾತಂಗಿ ಚಪ್ಪರ ಸುಡುತ್ತಾರೆ‌. ಜಾತ್ರೆಯ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವಿಧಾನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮುಕ್ತಾಯದ ವಿಧಿ ನೆರೆವೆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಜಾತ್ರೆ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಗೆನು ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಯುವಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೃದ್ದರಿಗೆಲ್ಲರಿಗು ಇಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಹಾಪೂರವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಲಾಸಕ್ತರಿಗೆ ವಿವಿಧ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳು‌ ಇರುತ್ತವೆ, ದೈತ್ಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಜೋಕಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಜಾದು ಚಮತ್ಕಾರಗಳು, ಶ್ವಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್, ತಿಂಡಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಭಗೆಯ ತಿನುಸುಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ ಆಭರಣ ಬೆಳೆಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ಬ್ಯಾಗು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮಹಿಳಿಯರಿಗೆ ಗೃಹೊಪಕರಣಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸಕಲ ರೀತಿಯ ಮನರಂಜನೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. [[File:Fair@night.jpg|Fair@night|thumb]] ವಿಶೆಷವಾಗಿ ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲ,ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ‌ ಈಗ ಇಡಿ ನಾಡಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆ ಆಗಿರೋದನ್ನ ನಾವು ಸಿರ್ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಿರ್ಸಿಗೆ ಪರ ಊರಿನಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕುಂದಾಪುರ, ಬೈಂದೂರು, ಕಾರವಾರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಸಾಗರ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಹಾವೇರಿ ದಾವಣಗೆರೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಸ್ ಕಲ್ಪಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಗರದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಂದ ಉಚಿತ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಪಾನಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ಸೇವೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. <ref>{{cite web|url=https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02JLmHw9Pbe7xeGA65bniMVUin4Sg1az8TGaM8wQSn1uxZMGVP22ddSpwjBSd1xnQLl&id=419842938157984&sfnsn=wiwspwa:the-community&Itemid=66|title=ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ}}</ref> ==ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ== ಭಾರತ ದೇಶ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲೆ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೆ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೊಂದಿವೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಬಾರಿ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಹಲವು ಜಗತ್ತು ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಕಾರಣ ಈ ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನದೆ ಆದ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೊಂದಿದೆ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಊರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಘಟ್ಟದ ಮೆಲಿನ ಒಂದು ಸುಂದರ ನಗರ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ ಉಗಮ ವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಲವೆ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ಮಲೆ ವರದೆಯರು ಸುತ್ತು ವರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮದ್ಯ ಇರುವ ಸಿರ್ಸಿ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರಿಗು ನೆನಪಾಗೊದು ಜಗನ್ಮಾತೆ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ. ಈ ಭರತ ಖಂಡದ ೫೧ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾಗೃತ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠ.ಸಿರ್ಸಿಯ ಜನರಿಗೆ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಮಾರಿಕಾಂಬೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಮ್ಮ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ತಾಯಿಯ ಆಲಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾರಿಗುಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಿನವು ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಪುಜೆ ಇಡೀ ದಿನವು ಮಂಗಳಾರತಿ, ಮಹಾ ಮಂಗಳಾರತಿ, ಅರ್ಚನೆ, ಭಕ್ತರಿಂದ ಉಡಿ ತುಂಬವ ಸೇವೆ ನಡೆದರೆ ಉಳಿದಂತೆ ವರ್ಷದ ಉತ್ಸವ ಎಂದರೆ ದಸರ, ಯುಗಾದಿ, ಕಾರ್ತಿಕ, ಅಮ್ಮನವರ ಜಯಂತಿ ಉತ್ಸವಗಳು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನೆರೆವೇರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜರುಗುವ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಹೊಂದಿದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕೇರಳ, ಆಂದ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಗೋವೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೫ ರಿಂದ ೨೦ ಲಕ್ಷ ಜನ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಸರ್ವಾಲಂಕೃತ ಭೂಷಿತಳಾದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ, ದೇವಾಲಯದ ಸೌಂದರ್ಯ, ಘಂಟೆ-[[ಜಾಗಟೆ]]ಗಳ ಸದ್ದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೈಪುಳಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ೧೬೮೮ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿಯು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅವತಾರ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರಿಯಮ್ಮಗಳ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯಾದ ಈ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.durga-puja.org/marikamba-temple.html|title=ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ}}</ref> == ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭೇಟಿ== ೧೯೩೩ರ ವೇಳೆ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ]] [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ತದ ನಂತರ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅಹಿಂಸಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಭೋಧಿಸಿ ಅವರ ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಣನ ಬಲಿಕೊಡುವ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸುಂದರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, [[ರಾಮಾಯಣ]] ಮಹಾಭಾರತದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು, ಶಿರಸಿಯ ಜಾತ್ರೆ, ಜಾತ್ರೆಯ ಸೊಬಗು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಚ್ಛಳಿಯದೇ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸೊಬಗು ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದಾಗಿದೆ. ==ಚಿತ್ರಗಳು== {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Marikamba_TempleinSirsi.jpg | caption1 = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗ | image2 = Marikambatemple.jpg | caption2 = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಭಾಂಗಣ | image3 =Sirsi Marikambe mahishasura mardhini.png | caption3 = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಡೆ ಇರುವ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ಚಿತ್ರ | image4 =Sirsi Marikambe Kali.png | caption4 = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಡೆ ಇರುವ ಕಾಳಿ ಚಿತ್ರ }} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಸಿರ್ಸಿ]] *[[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] *[[ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿರ್ಸಿ]] *[[ಸಿರ್ಸಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] *[[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] *[[ಮಲೆನಾಡು]] ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *http://www.marikamba.org/home.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191144/http://www.marikamba.org/home.htm |date=2016-03-03 }} *http://www.marikamba.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526024303/http://www.marikamba.com/ |date=2015-05-26 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] 5nblpj7vmm4ubbrizc9x7kink1ifjvd 0 77148 1372309 1367492 2026-04-28T11:08:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372309 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} ವಿಲಯನೂರ್ ಸುಬ್ರಮನಿಯನ್ ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ೧೯೫೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ನರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಡವಳಿಕೆ [[ನರವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ಮನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ಅವರು [[ನರವಿಜ್ಞಾನ|ಮನೋನರವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]] ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ವಿಶ್ವವೆದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನವರು [[ಮೆದುಳು]] ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ [https://ucsd.edu/ ಯುಸಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ] ಪ್ರದೇಶದ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Vilayanur Ramachandran.jpg|thumbnail|ಅವರು ನರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ]] ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ಪ್ರಯೋಗವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಸಂಕೀರ್ಣ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು]] [https://www.sciencedaily.com/terms/functional_neuroimaging.htm ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್] ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸರಳವಾದ ವಿಧಾನದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಮೆದುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ಹಲವಾರು [[ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಿಯ|ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು]] ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳು, ಅವುಗಳು ಬಹಳಾ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಫಾನ್‌‌‌ಟಂಮ್ ಇನ್ ದ್ ಬ್ರೈನ್ಸ್ (೧೯೯೯)ಹಾಗು ದ್ ಟೆಲ್-ಟೇಲ್ ಬ್ರೈನ್ (೨೦೧೦) [[ಚಿತ್ರ:Vilayanur S Ramachandran 2011 Shankbone.JPG|thumbnail|2011 Time 100 gala.]] ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ವಿಲಯನೂರ್ ಸುಬ್ರಮನಿಯನ್ ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ಮೂಲತಹ ತಮಿಲುನಾಡಿನವರು ಅವರು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ತಮಿಲುನಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತ್ಂದೆ ವಿ.ಎಮ್ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್.ಅವರು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ನಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ರಾಮಚಂದ್ರನವರು [http://www.lonelyplanet.com/india ಭಾರತ] ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ರತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಸಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕಕಾಕೆನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಂತರದ ವಿದ್ಯಾಸಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಅನೆಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ [http://www.conchology.be/contact.html ಕಾಂಕಾಲೊಜಿಯನ್ನು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160203164359/http://www.conchology.be/contact.html |date=2016-02-03 }} ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್‌ಯನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಚೆನೈಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರದ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿಯನ್ನು [http://www.trin.cam.ac.uk/about ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121121038/http://www.trin.cam.ac.uk/about |date=2016-01-21 }} ಪಡೇದರು. ಅವರು ಜ್ಯಾಕ್ ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರ್ಯೂಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಯೋಗಿಯಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಟೆಕ್ನಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಳೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dr. Vilayanur S. Ramachandran and psychology student Matthew Marradi holding the original Mirror Box.jpg|thumbnail|ಮಿರರ್ ಬಾಕ್ಸ್]] ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ಮನೋಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾನವ ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದರು. [[ಮೆದುಳು|ಮೆದುಳಿನ]] ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮನೋಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.ಭ್ರಾಮಕ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಗಳು, ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ, ಛಾಯೆ ಆಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಮೋಶನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ "ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್" ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ರವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.೧೯೯೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಇಂತಹ ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಅಂಗಗಳು, ದೇಹದ ಇಂಟೆಗ್ರಟಿ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಕಾಪ್‌ಗ್ರಾಸ್ ಭ್ರಮೆ ಎಂಬ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರು.ಅವರು ಮಿಶ್ರ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೆ ಮಿರರ್ ಬಾಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೦ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ೨೦, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾದರೆ ಉಳಿದವುಗಳು ಸೈನ್ಸ್, ನೇಚರ್ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಂಭಂದಪಟ್ಟ ರಿಸರ್ಚ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.ಅವರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಹೈಪೋಥೆಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನ್ ಬ್ರೇನ್ (೨೦೦೨) ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾದ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯ ಹಾಗೆಯೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಾದಗಳ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ಬ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ಕಾಗ್ನಿಶನ್ ಕೇಂದ್ರದ (ಸಿಬಿಸಿ) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಬಿಸಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ನಡವಳಿಕೆ ನರವಿಜ್ಞಾನ ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಚಾನೆಲ್ ೪ ಮತ್ತು ಫೀ.ಬಿ.ಏಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅವರು ಬಿಬಿಸಿ, ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್ನಿಂದ, ನ್ಯೂಸ್ವೀಕ್, [[ರೇಡಿಯೋ]] ಲ್ಯಾಬ್, ಮತ್ತು ಈ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಫ್, ಟೀ.ಇ.ಡಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲೀ ರೋಸ್ನಲ್ಲಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಅವರನ್ನು ಎರಿಕ್ ಕಾಂಡಲ್ ಮೂಲಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಡಾಕಿನ್ಸ್ " ನರವಿಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಕೊ ಪೋಲೊ " ಮತ್ತು " ಆಧುನಿಕ ಪಾಲ್ ಬ್ರೋಕ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ "ಟೈಮ್ ೧೦೦" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ " ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೆರೆಂದು ಸೇರಿಸಿತು. ರಾಮಚಂದ್ರನವರು ನರವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೆಲವುಸಂಶೋಧನೆಗಳಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಆಲ್ ಸೋಲ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸಂದರ್ಶಕ ಫೆಲೋಷಿಪ್, ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ಗೆಗೆ (೧೯೯೮-೧೯೯೯) ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಕಾಲೇಜ್ (೨೦೦೧) ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, [[ಮದ್ರಾಸ್]] (೨೦೦೪) ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಿಲ್ಗಾರ್ಡ್ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್ (೧೯೯೯) ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ರಾಜವಂಶದ ವಿಜ್ಞಾನ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ನ್ಯೂರೋಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಮತ್ತು ಆರಿಯನ್ಸ್ ಕಾಪೆರ್ಸ್ ಪದಕ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಮನ್ ನೈ ಕಾಜಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) ಪಡೆದರು.ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾಗವಾಗಿ " ಅಂತರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಶೋಧನೆ " ರಾಯಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ರಾಡಿ ೨೦೦೫ ಹೆನ್ರಿ ಡೇಲ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು.೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಅತಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು [http://www.indianetzone.com/40/2007_padma_bhushan_awardees.htm ಪದ್ಮಭೂಷನ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಬಿರುದನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಟಾಪ್ ೧೦೦ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಪೋಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ೫೦ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ==ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮೈಂಡ್ ೨೦೦೩. * ಹ್ಯೂಮನ್ ಬ್ರೇನ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ( ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ). * ಹೇಳಿ - ಟೇಲ್ ಬ್ರೇನ್ : ಒಂದು ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ತಂದೆಯ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ನಮಗೆ ಮಾನವ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಏನು. * ಮಾನವ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರವಾಸ :.ವೇಷಧಾರಿ ಪೂಡ್‌ಲಸ್ ಗೆ ನೇರ್ಳೆ ಅಂಕಿ,೨೦೦೫. ==ಉಲ್ಲೆಖಗಳು== <ref>https://www.ted.com/speakers/vilayanur_ramachandran</ref> <ref>https://www.theguardian.com/theobserver/2011/jan/30/observer-profile-vs-ramachandran</ref> <ref>http://www.newyorker.com/magazine/2009/05/11/brain-games</ref> <ref>https://www.goodreads.com/author/list/17674.V_S_Ramachandran</ref> <ref>https://www.ted.com/talks/vilayanur_ramachandran_on_your_mind?language=en</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 7usolnurs7u6kpjeppprk9pfbv94rkg 3 79700 1372235 1371072 2026-04-27T16:01:21Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: April 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372235 wikitext text/x-wiki == This Month in Education: [June 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 1, Issue 3, June 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/A New Online Course in a New Virtual Campus‎|'''Argentina:''' A New Online Course in a New Virtual Campus]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/How to survive the Big Bang in your education program|'''Czech Republic:''' How to survive the Big Bang in your education program]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎|'''Estonia:''' An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app|'''Greece:''' Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/New training materials in Arabic by WMIL‎‎|'''Israel:''' New training materials in Arabic by WMIL‎‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia|'''Mexico:''' Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎|'''Mexico:''' Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Maastricht University 40 years|'''Netherlands:''' Maastricht University 40 years]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎|'''Sweden:''' Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!|'''Taiwan:''' Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education at Wikimania‎|'''Wikimania 2016:''' Education at Wikimania‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education Program surveys are here!|'''Wikimedia Foundation:''' Education Program surveys are here!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation|'''Wikimedia Foundation:''' Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.--[[en:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik (Distribution leader)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15665751 --> == This Month in Education: [September 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 3, September 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Armenian students inspire their parents to join Wikipedia|'''Armenia:''' Armenian students inspire their parents to join Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies''|'''Brazil:''' Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies'']] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP|'''Egypt:''' Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference|'''Egypt:''' Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Online wiki training for educators in Greece|'''Greece:''' Online wiki training for educators in Greece]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University|'''Israel:''' Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference|'''Israel:''' Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/"Writing a new article is a special experience that feels new every time"|'''Israel:''' "Writing a new article is a special experience that feels new every time"]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Video projects redefine student Wiki work and student community service|'''Mexico:''' Video projects redefine student Wiki work and student community service]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia|'''Russia:''' Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program|'''Sweden:''' Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia|'''Turkey:''' Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader|'''West Africa:''' West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೯, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15874487 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<font color="black">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</font>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೧, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೩೧, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> tnc00mlklfcg231u5ohcfu7f1fmc2da 0 88287 1372229 1362552 2026-04-27T13:47:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372229 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ಲಾವಿನಿಯಾ ಗ್ರೀನ್ಲಾ|image=Lavinia Greenlaw.jpg|image_size=|alt=|caption=೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ಲಾ|pseudonym=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=y|1962|07|30}}|birth_place=[[ಲಂಡನ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|occupation=|language=|nationality=|citizenship=|education= ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಲಂಡನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್, ಕೋರ್ಟೌಲ್ಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ |alma_mater=|period=|subject=<!-- or: |subjects = -->|movement=|notableworks="ಮೇರಿ ಜಾರ್ಜ್ ಆಫ್ ಆಲ್ನಾರ್ಥೋವರ್", "ಆಡಿಯೋ ಅಬ್ಸ್ಕ್ಯೂರಾ"|spouse=<!-- or: |spouses = -->|partner=<!-- or: |partners = -->|children=|relatives=|awards= ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೭.<br> ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ರೋಮನ್, ೨೦೦೧. [<br> ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧|signature=|signature_alt=}} '''ಲಾವಿನಿಯಾ ಎಲೈನ್ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ''' (ಜನನ ೩೦ ಜುಲೈ ೧೯೬೨).<ref>[http://www.debretts.com/people/biographies/browse/g/22775/Lavinia+GREENLAW.aspx "Ms Lavinia Greenlaw"], ''[[Debrett's]]''.</ref> ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿಯಿತ್ರಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಬರಹಗಾರರು. ಅವರು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ರೋಮನ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕವನವು ಟಿಎಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ''ಎ ಡಬಲ್ ಸಾರೋ: ಎ ವರ್ಶನ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾಯ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸೆಡೆ'' ಗಾಗಿ ಅವರು ೨೦೧೪ ರ ಕೋಸ್ಟಾ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>[https://dura-dundee.org.uk/2014/06/07/double-sorrow-troilus-and-criseyde/ "A Double Sorrow: A Version of Troilus and Criseyde (Costa Poetry Award Shortlist)"], ''Dundee University Review of the Arts''. Retrieved 23 September 2015.</ref> ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಯಲ್ ಹಾಲೋವೇಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ([[ಕವನ]]) ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[https://www.royalholloway.ac.uk/about-us/news/lavinia-greenlaw-appointed-chair-of-creative-writing/ "Lavinia Greenlaw appointed Chair of Creative Writing"], Royal Holloway, University of London, 31 May 2017.</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Meeting_with_writers_from_the_UK_2019_(cropped).jpg|thumb| ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ.]] ಲಾವಿನಿಯಾ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=23 December 1997 |title=Poet Lavinia Greenlaw To Read at Library of Congress December 23, 1997 |url=https://www.loc.gov/today/pr/1997/97-213.html |access-date=14 June 2007 |publisher=The Library of Congress}}</ref> ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref>Marianne Brace, [https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/lavinia-greenlaw-testament-of-middle-youth-521740.html "Lavinia Greenlaw: Testament of middle youth"], ''[[The Independent]]'', 6 January 2006.</ref> ಅವರು ೧೧ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>Adam Newey, [http://www.newstatesman.com/node/146489 "Poetry – Essex Girl"], ''[[New Statesman]]'', 13 October 2003.</ref> ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ "ಮಧ್ಯಂತರ ಸಮಯ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಹೋದರು. ನಂತರ ಅವರು ಲಂಡನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟೌಲ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಿಂದ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ (೧೯೮೫-೧೯೮೬) ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ ಆಲಿಸನ್ ಮತ್ತು ಬಸ್ಬಿ (೧೯೮೬-೧೯೮೭), <ref>[http://www.interlitq.org/staff/lavinia_greenlaw/bio.php Biography] at ''The International Literary Quarterly''.</ref> <ref>Mohit K. Ray (ed.), ''The Atlantic Companion to Literature in English'', New Delhi: Atlantic Publishers, 2007, pp. 221–222.</ref> ಮತ್ತು ನಂತರ ಅರ್ಥ್‌ಸ್ಕನ್ (೧೯೮೮-೯೦) ನಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. <ref>[http://www.encyclopedia.com/article-1G2-3438006905/greenlaw-lavinia-elaine.html "Greenlaw, Lavinia (Elaine)"], Encyclopedia.com.</ref> ಅವರು ಸೌತ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟರ್ (೧೯೯೦-೧೯೯೧) ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್ (೧೯೯೧-೧೯೯೪) ಗಾಗಿ ಕಲಾ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಫ್ರೀಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕರಾಗಿ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು <ref>{{Cite web |title=Lavinia Greenlaw Bio |url=http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205083756/http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm |archive-date=5 February 2007 |access-date=14 June 2007}}</ref> ಅವರು ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ (೧೯೯೪-೧೯೯೫) ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದ-ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. <ref>[https://literature.britishcouncil.org/writer/lavinia-greenlaw "Lavinia Greenlaw"], [[British Council]], Literature.</ref> ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಸಾಲಿಸಿಟರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (೧೯೯೭-೧೯೯೮), <ref>[http://www.interlitq.org/staff/lavinia_greenlaw/bio.php Biography] at ''The International Literary Quarterly''.</ref> <ref name="ency">[http://www.encyclopedia.com/article-1G2-3438006905/greenlaw-lavinia-elaine.html "Greenlaw, Lavinia (Elaine)"], Encyclopedia.com.</ref> ] ರಾಯಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.encyclopedia.com/article-1G2-3438006905/greenlaw-lavinia-elaine.html "Greenlaw, Lavinia (Elaine)"], Encyclopedia.com.</ref> ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ (೨೦೦೪). <ref>[https://www.haus-fuer-poesie.org/en/poesiefestival-berlin/kuenstler-2017/map/ "Off the Map |Lavinia Greenlaw"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603194802/http://www.haus-fuer-poesie.org/en/poesiefestival-berlin/kuenstler-2017/map/ |date=2017-06-03 }}, Haus für Poesie.</ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೆಲ್ಕಮ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು. <ref>[http://www.wellcome.ac.uk/News/Media-office/Press-releases/2013/WTP053829.htm "Wellcome Trust awards three new Engagement Fellowships"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513134211/http://www.wellcome.ac.uk/News/Media-office/Press-releases/2013/WTP053829.htm |date=2016-05-13 }}, Wellcome Trust, 3 September 2013.</ref> ಆಕೆಯ ಧ್ವನಿ ಕೆಲಸ ''ಆಡಿಯೋ ಅಬ್ಸ್ಕ್ಯೂರಾವನ್ನು'' ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಟ್ಯಾಂಜೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> ಮತ್ತು ಜುಲೈ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಪಿಕ್ಯಾಡಿಲ್ಲಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಂಕ್ರಾಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೧೧ ರ ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇದನ್ನು "ನೆಲೆಮುರಿಯುವಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. <ref>Flood, Alison, [https://www.theguardian.com/books/2012/mar/30/lavinia-greenlaw-wins-ted-hughes-award "Lavinia Greenlaw wins Ted Hughes award 2011 for new work in poetry"], ''[[The Guardian]]'', 30 March 2012.</ref> <ref>Kaite O'Reilly: [https://kaiteoreilly.wordpress.com/2012/03/31/ted-hughes-award-for-new-work-in-poetry-2011-lavinia-greenlaw/ "Ted Hughes Award for New Work in Poetry 2011: Lavinia Greenlaw"], 31 March 2012.</ref> ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೭ ರಿಂದ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಆಂಗ್ಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref>[https://literature.britishcouncil.org/writer/lavinia-greenlaw "Lavinia Greenlaw"], [[British Council]], Literature.</ref> ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ (೨೦೧೫-೨೦೧೬) ಮತ್ತು ಫ್ರೀ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್ ಬರ್ಲಿನ್ (೨೦೧೭) ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ರಾಯಲ್ ಹಾಲೋವೇಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆಯ (ಕವನ) ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> <ref>[https://www.royalholloway.ac.uk/about-us/news/lavinia-greenlaw-appointed-chair-of-creative-writing/ "Lavinia Greenlaw appointed Chair of Creative Writing"], Royal Holloway, University of London, 31 May 2017.</ref> ೨೦೧೦ ರ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಫೋಲಿಯೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. <ref>Mark Brown, [https://www.theguardian.com/culture/2013/jul/16/lavinia-greenlaw-chairs-folio-prize?INTCMP=SRCH "Lavinia Greenlaw to chair judging panel for Folio prize"], ''The Guardian'', 16 July 2013.</ref> <ref>Mark Brown, [https://www.theguardian.com/books/2014/feb/10/folio-prize-shortlist-eight-book-shortlist-man-booker "Folio Prize announces inaugural shortlist of eight books"], ''The Guardian'', 10 February 2014.</ref> ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್‌ನ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="BC">[https://literature.britishcouncil.org/writer/lavinia-greenlaw "Lavinia Greenlaw"], [[British Council]], Literature.</ref> ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. <ref>{{Cite web |title=Lavinia Greenlaw Bio |url=http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205083756/http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm |archive-date=5 February 2007 |access-date=14 June 2007}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20070205083756/http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm "Lavinia Greenlaw Bio"]. Archived from [http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205083756/http://www.laviniagreenlaw.co.uk/lavinia_greenlaw_biography.htm |date=2007-02-05 }} on 5 February 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 June</span> 2007</span>.</cite></ref> <ref name="LGbiography">[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> <ref>{{Cite web |title=Goldsmiths College > Department of English & Comparative Literature |url=http://www.goldsmiths.ac.uk/ecl/staff/l-greenlaw.php |access-date=14 June 2007 |archive-date=14 ಜುಲೈ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070714084127/http://www.goldsmiths.ac.uk/ecl/staff/l-greenlaw.php |url-status=dead }}</ref> == ಬರವಣಿಗೆ == ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕವಿ, ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ರೇಡಿಯೋ]] ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ರಿಚರ್ಡ್ ಐರೆಸ್ (ಸ್ಟಾಟ್‌ಸೋಪರ್ ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್ / ಕೊಮಿಸ್ಚೆ ಒಪರ್ ಬರ್ಲಿನ್ / ವೆಲ್ಷ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒಪೆರಾ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್, ೨೦೧೫) ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಒಪೆರಾ ''ಪೀಟರ್ ಪ್ಯಾನ್‌ಗಾಗಿ'' ಲಿಬ್ರೆಟ್ಟೊವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> <ref>[http://www.roh.org.uk/people/lavinia-greenlaw "Lavinia Greenlaw"], Royal Opera House.</ref> <ref>[https://wno.org.uk/archive/2014-2015/peter-pan-richard-ayres "Peter Pan Richard Ayres"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206095027/https://wno.org.uk/archive/2014-2015/peter-pan-richard-ayres |date=2022-12-06 }}, WNO. Archived 2014/2015.</ref> ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಲಂಡನ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್'', ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'' ಮತ್ತು ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ಸೇರಿವೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಎ ನ್ಯೂ ದಿವಾನ್: ಎ ಲಿರಿಕಲ್ ಡೈಲಾಗ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್'' (ಗಿಂಗ್ಕೊ ಲೈಬ್ರರಿ) ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=A New Divan |url=https://newdivan.org.uk/poet/lavinia-greenlaw/ |access-date=14 January 2022 |publisher=Gingko}}</ref> <ref>{{Cite web |date=5 January 2020 |title=#Riveting Reviews: Rüdiger Görner reviews A NEW DIVAN: A LYRICAL DIALOGUE BETWEEN EAST AND WEST edited by Bill Swainson and Barbara Schwepcke, with forewords by Daniel Barenboim and Mariam C. Said |url=https://www.eurolitnetwork.com/riveting-reviews-ru%CC%88diger-gorner-reviews-a-new-divan-a-lyrical-dialogue-between-east-and-west-edited-by-bill-swainson-and-barbara-schwepcke-with-forewords-by-daniel-barenboim-and-mariam-c-sa/ |access-date=14 January 2022 |publisher=European Literature Network}}</ref> ಅವರ ಕೆಲಸವು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ, ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೇರಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Lavinia Greenlaw – Poetry Archive |url=http://www.poetryarchive.org/poetryarchive/singlePoet.do?poetId=6167 |access-date=14 June 2007 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Allardice |first=Lisa |date=19 March 2001 |title=A girl in my head |url=http://www.newstatesman.com/200103190042 |access-date=14 June 2007 |website=New Statesman}}</ref> ವಿಮರ್ಶಕರು ಅವಳ ಕವನವನ್ನು ಅದರ ನಿಖರತೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಅದು ಅವರನ್ನು "ಪ್ರತಿ ಮರು-ಓದುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲು" ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/books/ "Books"], Lavinia Greenlaw website.</ref> ಆಕೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು: "ಅವರು [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್|ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ಸ್]] ''ನೈಟ್ ಅಂಡ್ ಡೇ'', [[ಹರ್ಮನ್ ಹೆಸ್ಸೆ]] ಅವರ ''ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ ಬೀಡ್ ಗೇಮ್'' ಮತ್ತು ಮಲೇರಿಯಾದ ''ಐದು ಫೀವರ್ ಟೇಲ್ಸ್'' ಎಂಬ ಸರಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ರೇಡಿಯೊಗೆ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್]] ಮತ್ತು ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬಿಷಪ್ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಿಡ್‌ಸಮ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್‌ವಿಂಟರ್‌ಗೆ ಪ್ರವಾಸಗಳು, ಬಾಲ್ಟಿಕ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯಾದ ಸ್ಥಳ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ." <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಸಹ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಿ. ''ಕಿರ್ಕಸ್ ರಿವ್ಯೂಸ್'' ತನ್ನ ೨೦೦೭ ರ ಮುಂಬರುವ-ವಯಸ್ಸಿನ ಪುಸ್ತಕ, ''ದಿ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಟು ಗರ್ಲ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: "ಗ್ರೀನ್‌ಲಾವ್‌ನ ಗದ್ಯದ ಬಿಗಿಯಾದ, ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಅವಳ ಕವಿಯ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮೋಡಿಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ." ''ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಉತ್ತರಗಳು'' (೨೦೨೧), ಭಾಗದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಭಾಗ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು ''ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಹೆಫ್ಜಿಬಾ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು "ಒಂದು ಸಂತೋಷ: ಅದರ ಉಲ್ಲೇಖದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮೀಪಿಸಬಹುದಾದ, ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=Anderson |first=Hephzibah |date=1 August 2021 |title=In brief: Annie Stanley, All at Sea; Some Answers Without Questions; Unexplained Deaths |work=The Observer |url=https://www.theguardian.com/books/2021/aug/01/in-brief-annie-stanley-all-at-sea-some-answers-without-questions-unexplained-deaths}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == ಲಾವಿನಿಯಾ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚೋಲ್ಮೊಂಡೆಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಆಥರ್ಸ್ ಟ್ರಾವೆಲಿಂಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>[http://www.laviniagreenlaw.org/biography/ "Biography"], Lavinia Greenlaw website.</ref> ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ವಿನ್ ಬ್ರಾಗ್, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಬಸ್ಬಿ, ವಿಕ್ಕಿ ಫೆದರ್, ಮೈಕೆಲ್ ಲಾಂಗ್ಲೆ, ಜಾನ್ ಓಸ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ವುಡ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ೨೦ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>Raphael Costambeys-Kempczynsi, [http://erea.revues.org/59 "'The world is round': mystification and the poetry of Lavinia Greenlaw"], ''E-rea'', 6.1, 2008.</ref> ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕವಿತೆಯಾದ "ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೇರ್ ನ್ಯೂಸ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಡ್ ಸ್ಲೋ" ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಏಕ ಕವಿತೆಗಾಗಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. <ref>[http://www.forwardartsfoundation.org/forward-prizes-for-poetry/forward-alumni/ "Forward Alumni"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713130038/http://www.forwardartsfoundation.org/forward-prizes-for-poetry/forward-alumni/ |date=2019-07-13 }}, Forward Arts Foundation.</ref> ಆಕೆಯ ೨೦೦೧ ರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ, ''ಮೇರಿ ಜಾರ್ಜ್ ಆಫ್ ಆಲ್ನಾರ್ಥೋವರ್'', ಗ್ರೀನ್ಲಾಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ರೋಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite web |title=Guardian Unlimited: Arts blog – film: Lavinia Greenlaw Profile |url=http://blogs.guardian.co.uk/arts//author//lavinia_greenlaw/profile.html |access-date=14 June 2007 |website=Guardian Unlimited |archive-date=23 ಮೇ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110523085506/http://blogs.guardian.co.uk/arts//author//lavinia_greenlaw/profile.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ (ಈಗ ಕೋಸ್ಟಾ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ) ಮತ್ತು ಕವನಕ್ಕಾಗಿ ಟಿಎಸ್ ಎಲಿಯಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಧ್ವನಿ ಕೆಲಸ ''ಆಡಿಯೋ ಅಬ್ಸ್ಕ್ಯೂರಾ'' ೨೦೧೧ ರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. <ref>Flood, Alison, [https://www.theguardian.com/books/2012/mar/30/lavinia-greenlaw-wins-ted-hughes-award "Lavinia Greenlaw wins Ted Hughes award 2011 for new work in poetry"], ''[[The Guardian]]'', 30 March 2012.</ref> ಅವಳ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ "ವಿ ಆರ್ ವಾಚಿಂಗ್ ಸಮ್ಥಿಂಗ್ ಟೆರಿಬಲ್ ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್" ಬಿಬಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/p01hmfcs "Front Row's interview with Lavinia Greenlaw"], [[BBC Radio 4]], 27 September 2013.</ref> ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. == ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳು == * ''ದಿ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಇನ್ ಸ್ಪೇಸ್'' (ಕವನ), ಟಾರೆಟ್ ಬುಕ್ಸ್, ೧೯೯೧. * ''ಲವ್ ಫ್ರಮ್ ಎ ಫಾರಿನ್ ಸಿಟಿ'' (ಕವನ), ಸ್ಲೋ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೨.  * ''ರಾತ್ರಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ'' (ಕವನ; ವಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕವನ ಬಹುಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ), ಫೇಬರ್ ಮತ್ತು ಫೇಬರ್, ೧೯೯೩.  * ''ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೇರ್ ನ್ಯೂಸ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಡ್ ಸ್ಲೋ'' (ಕವನ), ಫೇಬರ್, ೧೯೯೭.  * ''ಮೇರಿ ಜಾರ್ಜ್ ಆಫ್ ಆಲ್‌ನಾರ್ತವರ್'' (ಕಾದಂಬರಿ; ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಡು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ರೋಮನ್ ಎಟ್ರೇಂಜರ್), ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೦೧. * ''ಮಿನ್ಸ್ಕ್'' (ಕವನ, ಟಿಎಸ್ ಎಲಿಯಟ್, ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಿಟ್ಬ್ರೆಡ್ ಕವನ ಬಹುಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ಫೇಬರ್, ೨೦೦೩.  * ''ಥಾಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ನೈಟ್ ಸೀ'' ( ಗ್ಯಾರಿ ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು). ಮೆರೆಲ್, ೨೦೦೩.  * ''ಒಂದು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಯಸ್ಸು'' (ಕಾದಂಬರಿ), ಫೋರ್ತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ೨೦೦೬. * ''ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ'' [https://us.macmillan.com/books/9780312428372 (ನೆನಪು.] ಫೇಬರ್, ೨೦೦೭.  * ''ದಿ ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್'' (ಕವನ), ಫೇಬರ್, ೨೦೧೧.  * ''ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಮೋರಿಸ್'' (ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ). ನಾಟಿಂಗ್ ಹಿಲ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ೨೦೧೧. * ''ಎ ಡಬಲ್ ದುಃಖ: ಟ್ರಾಯ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸೆಡೆ'' (ಕವನ). ಫೇಬರ್, ೨೦೧೪.  * ''ಇನ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲವ್ಸ್ ಸ್ಲೀಪ್'' (ಕಾದಂಬರಿ). ಫೇಬರ್, ೨೦೧೮.  * ''ದಿ ಬಿಲ್ಟ್ ಮೊಮೆಂಟ್'' (ಕವನ). ಫೇಬರ್, ೨೦೧೯.  * ''ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಉತ್ತರಗಳು'' (ನೆನಪು/ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ). ಫೇಬರ್, ೨೦೨೧.  === ಅನುವಾದಗಳು === * * ಡೇವಿಡ್ ಜೆ. ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ ಎಚ್. ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್, ಎಡಿಎಸ್. (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬). ಆಫ್ಟರ್-ಇಮೇಜ್ಸ್: ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ. ಅನುವಾದ: ಲಾವಿನಿಯಾ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ, ಟಾಮ್ ಕುಹ್ನ್, ಆಡ್ರಿಯನ್ ಮಿಚೆಲ್. ಎಂಪಿಟಿ ಬುಕ್ಸ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೦-೯೫೪೫೩೬೭-೬-೩. ನೋಶಿ ಗಿಲಾನಿ (೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮). ಕವಿತೆಗಳು. ಅನುವಾದ: ಲಾವಿನಿಯಾ ಗ್ರೀನ್ಲಾ. ಎನಿಥರ್ಮನ್ ಪ್ರೆಸ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೧-೯೦೪೬೩೪-೭೫-೧. == [[ದೂರದರ್ಶನ]] == ''ಟಾಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಪ್ಸ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ೧೯೭೬'' <ref>[https://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/b00zwrn7/Top_of_the_Pops_The_Story_of_1976/ ''Top of the Pops: The Story of 1976''], [[BBC Four]], 1 April 2011.</ref> (೨೦೧೧) ಮತ್ತು ''ದಿ ಜಾಯ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಂಗಲ್'' <ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/b01nzchs ''The Joy of the Single''], BBC Four, 26 November 2012.</ref> (೨೦೧೨) [[ಬಿಬಿಸಿ]] ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಲಾ "ಮಾತನಾಡುವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ" ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official website|http://www.laviniagreenlaw.org/}} * [http://us.macmillan.com/author/laviniagreenlaw Lavinia Greenlaw at FSG] * [http://www.poetryarchive.org/poetryarchive/singlePoet.do?poetId=6167 Lavinia Greenlaw at the Poetry Archive]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Retrieved 26 October 2011. * Charlotte Runcie, [https://www.telegraph.co.uk/culture/books/authorinterviews/10653510/Something-borrowed-something-blue.html "Something borrowed, something blue" (interview)], ''The Telegraph'', 23 February 2014. * [https://pure.royalholloway.ac.uk/portal/en/persons/lavinia-greenlaw(2891ab11-2d2f-4a2b-8322-1fcfa8cc1ded).html "Professor Lavinia Greenlaw"], Royal Holloway, University of London {{Interwikineeded}} h4a5zs75d0mvvty0mtz9sifj0rde1sk 4 90682 1372242 1371721 2026-04-27T18:05:46Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-18 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372242 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೭:೧೧, ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೭:೦೬, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೩:೪೪, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೮, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೧, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೪೬, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೧೧, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೮:೦೦, ೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೩೯, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೧೬, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೧೧, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೩, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೧, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೫೩, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೯, ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೦, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೩, ೬ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೦೬, ೧೩ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೪೧, ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೩೩, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೨೩, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೪೫, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೦೭, ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೪೯, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೦೯, ೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೪, ೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೩೭, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೧೦, ೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೫೫, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೯:೦೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೫೭, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೦೬, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೦, ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೮, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೪೨, ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೩೫, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೨೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೦, ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೫೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೭, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೪, ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೨, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೦೭, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೫೫, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೨೫, ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೭, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೧೪, ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೩೨, ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೩:೧೪, ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೫೯, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೧೩, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೫೯, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೪೬, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೨೧, ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೫, ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೨೦, ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೫, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೪೮, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೪೮, ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೨೯, ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೩೫, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> cwylqc3laywmmoky8ny08p4qezltafm 0 105711 1372248 1363611 2026-04-27T19:23:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372248 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್ | country = ಭಾರತ | image = Vijay Shankar.jpg | caption = ೨೦೧೯–೨೦೨೦ [[ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್ | nickname = | birth_date = {{Birth date and age|1991|1|26|df=yes}} | birth_place = [[ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ಭಾರತ | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = ಬಲಗೈ | bowling = ಬಲಗೈ [[Fast bowling|ಮಧ್ಯಮ]] | role = ಆಲ್ ರೌಂಡರ್ | international = true | internationalspan = ೨೦೧೮-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | odidebutdate = ೧೮-ಜನವರಿ | odidebutyear = ೨೦೧೯ | odidebutagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | odicap = ೨೨೬ | lastodidate = ೨೭ ಜೂನ್ | lastodiyear = ೨೦೧೯ | lastodiagainst = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | T20Idebutdate = ೬ ಮಾರ್ಚ್ | T20Idebutyear = ೨೦೧೮ | T20Idebutagainst = ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ | T20Icap = ೭೪ | lastT20Idate = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ | lastT20Iyear = ೨೦೧೯ | lastT20Iagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | club1 = [[ತಮಿಳುನಾಡು]] | year1 = ೨೦೧೨-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | club2 = [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] | year2 = ೨೦೧೪ | club3 = [[ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]] | year3 = ೨೦೧೬-೧೭ | club4 = [[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ಡೇವಿಲ್ಸ್]] | year4 = ೨೦೧೮ | club5 = ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ | year5 = ೨೦೧೯ | columns = ೪ | column1 = [[One Day International|ಓಡಿಐ]] | matches1 = ೧೨ | runs1 = ೨೨೩ | bat avg1 = ೩೧.೮೫ | 100s/50s1 = 0/0 | top score1 = ೪೬ | deliveries1 = ೨೩೩ | wickets1 = ೪ | bowl avg1 = ೫೨.೫೦ | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = ೨/೧೫ | catches/stumpings1 = ೭/– | column2 = [[Twenty20 International|ಟಿ೨೦ ಐ]] | matches2 = ೯ | runs2 = ೧೦೧ | bat avg2 = ೨೫.೨೫ | 100s/50s2 = 0/0 | top score2 = ೪೩ | deliveries2 = ೧೨೬ | wickets2 = ೫ | bowl avg2 = ೨೮.೨೦ | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = ೨/೩೨ | catches/stumpings2 = ೨/– | column3 = [[First-class cricket|ಎಫ್ ಸಿ]] | matches3 = ೪೧ | runs3 = ೨,೦೯೯ | bat avg3 = ೪೭.೭೦ | 100s/50s3 = ೫/೧೫ | top score3 = ೧೧೧ | deliveries3 = ೩,೦೬೫ | wickets3 = ೩೨ | bowl avg3 = ೫೦.೯೩ | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = ೪/೫೨ | catches/stumpings3 = ೨೬/– | column4 = [[List A cricket|ಎಲ್ ಎ]] | matches4 = 64 | runs4 = ೧,೫೩೧ | bat avg4 = ೩೭.೫೩ | 100s/50s4 = ೨/೮ | top score4 = ೧೨೯ | deliveries4 = ೧,೨೩೮ | wickets4 = ೪೫ | bowl avg4 = ೩೨.೩೫ | fivefor4 = 0 | tenfor4 = 0 | best bowling4 = ೪/೩೪ | catches/stumpings4 = ೨೬/– | date = ೨೬ ಜೂನ್ ೨೦೧೯ | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/477021.html ESPNcricinfo }} '''ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್''' (ಜನನ ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೯೧) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆಲ್ ರೌಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ಗಾಗಿ ಭಾರತದ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite web |title=Dinesh Karthik, Vijay Shankar in India's World Cup squad |url=https://www.icc-cricket.com/news/1179330 |website=www.icc-cricket.com |accessdate=15 January 2020 |language=en}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್ ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೯೧ ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂಡೆ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರ ಅಜೆಯ್ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಡಿವಿಷನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ೩೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೪-೧೫ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಇವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು.ಆ ಆವೃತಿಯ ನಾಕೌಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ೧೧೧, ೮೨, ೯೧ ಹಾಗು ೧೦೩ ರನ ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇಂಡೀಯ 'ಎ' ಟೀಂಗೆ ಆರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.cricbuzz.com/profiles/8204/vijay-shankar</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಮೇ ೧೩, ೨೦೧೪ರಂದು [[ಜಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ]] [[ರಾಂಚಿ|ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ]] [[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ೩೭ನೇ [http://www.iplt20.com ಐಪಿಎಲ್] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್]] ತಂಡದಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು [[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/13694/chennai-super-kings-vs-rajasthan-royals-37th-match-indian-premier-league-2014</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಮಾರ್ಚ್ ೦೬, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] [[ಕೊಲಂಬೊ|ಕೊಲಂಬೊನಲ್ಲಿ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಶಂಕರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/20044/sri-lanka-vs-india-1st-match-india-and-bangladesh-in-sri-lanka-t20i-tri-series-2018</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.bcci.tv/news/2018/press-releases/17166/rohit-sharma-to-lead-india-in-nidahas-trophy-2018 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2018-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180225211131/http://www.bcci.tv/news/2018/press-releases/17166/rohit-sharma-to-lead-india-in-nidahas-trophy-2018 |url-status=dead }}</ref> == ಪಂದ್ಯಗಳು == *ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೦೫''' ಪಂದ್ಯಗಳು.<ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/477021.html</ref> *ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೧೫''' ಪಂದ್ಯಗಳು === ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು === *ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೩'''<ref>https://sports.ndtv.com/cricket/players/62197-vijay-shankar-playerprofile{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೧''' === ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು === *ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೨''' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್]] 7og6e5102vwv9be1dqfau6ile7xfmkg 0 106656 1372303 1366808 2026-04-28T08:47:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372303 wikitext text/x-wiki ಸಾವ್ಲಾರಾಮ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಹಳ್ದಂಕರ್ (೧೮೮೨-೧೯೬೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು. <ref>[http://www.indiaart.com/old-masters/S-L-Haldankar/Profile-of-S-L-Haldankar.asp S. L. Haldankar (1882 -1968)]</ref>ಜಲವರ್ಣ ಹಾಗೂ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರರಚನೆಗೆ ಭಾರತವಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದರು. ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ == '''ಹಳ್ದಂಕರ್''',ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 'ಸಾವಂತವಾಡಿ' ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆಗ ಅದು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಶಾಲಾದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಅವರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜನಿಗೆ ಶಿಫಾರಿಸ್ ಮಾಡಿದರು. ಸಾವಂತ್ ವಾಡಿ ರಾಜರು ಹಳ್ದಂಕರ್ ರಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸ್ಕಾಲರ್ ಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂಬಯಿನ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ==ರಾಜರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ== ಹೀಗೆ ಬೊಂಬಾಯಿ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಹಳ್ದಂಕರರು, ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ 'ಮಹದೇವ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಧುರಂಧರ್', ಮತ್ತು 'ಸೆಸಿಲ್ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಬರ್ನ್ಸ್' ರವರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಅವರ ಬಳಿ ಶಿಷ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಹಲವಾರು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ತಮ್ಮಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವಾಟರ್ ಕಲರ್ ಮತ್ತು ಆಯಿಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದರು. 'ಪೋರ್ಟೈರ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಅವರ ವಿಶಿಶ್ಠತೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಜೆ.ಜೆ.ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವರು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ 'ಹಳ್ದಂಕರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್' ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ, ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು. ==ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು== ಅವರ ಸ್ವಂತ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಶಿಮ್ಲಾ, ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡವು. # ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮುಂಬಯಿ, # ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನವದೆಹಲಿ, # ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮುಂಬಯಿ, # ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೈಸೂರ್, # ಮಾಸ್ಕೊ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ರಷ್ಯಾ, # ನಾಗ್ಪುರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಾಗ್ಪುರ್, # ದೆಹಲಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== # ೨ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ೧೯೧೦, ೧೯೨೭ ಮತ್ತು ೧೯೩೨ ದೊರೆತವು. # ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆಗಿನ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಡಾ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಹಳ್ದಂಕರ್ ರವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. # 'ನವದೆಹಲಿಯ ಲಲಿತ ಕಾಲ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಫೆಲೋ' ಆಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. # ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ,ವಿಶ್ವದ ಹೆಸರಾಂತ ೩ ವಾಟರ್ ಕಲರ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರು (ಸತಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ವಾಯ್' ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪುಸ್ತಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ದಾಖಲಾತಿ ಕಾಣಬಹುದು) =='ಗ್ಲೋ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಪ್'== ಹಳ್ದಂಕರರಿಗೆ <ref>{{Cite web |url=https://blog.orangecarton.com/sawlaram-haldankar/ |title=Masters of Indian Art – Sawlaram Lakshman Haldankar, was a Maharashtrian artist |access-date=2018-10-12 |archive-date=2018-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307221006/http://blog.orangecarton.com/sawlaram-haldankar |url-status=dead }}</ref>ಹೆಸರುತಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ 'ವುಮನ್ ವಿಥ್ ದ ಲ್ಯಾಂಪ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಕೃತಿ, <ref> [http://www.kamat.com/database/pictures/2562.htm Kamat picture Archives, Painting by Haldankar] </ref> ಈಗ ಇದು 'ಮೈಸೂರಿನ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದೆ. ರವಿವರ್ಮರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಅದೇ ಪ್ಯಾಲೇಸಿನ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿರುವ 'ದೀಪದ ಹುಡುಗಿಯ ಚಿತ್ರಕಲಾಕೃತಿ' ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾದವರು, ಕಲಾವಿದ ಹಳ್ದಂಕರ್ ರ ಮಗಳು, ಗೀತ. ಈ ಸುಂದರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹಾ ರವಿವರ್ಮರೇ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, <ref>[http://www.indianartcircle.com/], [http://www.THE REAL STORY BEHIND THE ‘GLOW OF HOPE’ – A PAINTING BY S.L. HALDANKAR, November 10, 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151103233744/http://the/ |date=ನವೆಂಬರ್ 3, 2015 }}</ref> ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು.<ref>[http://www.indianartcircle.com/Indian Art circle, Ravi varma]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೀಡಿಯದವರು ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ರಾಜಮನೆತನದ ಯುವತಿಯ ಕೇರಳ ರೀತಿಯ ಸೀರೆಧರಿಸಿರುವುದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂಬ ವಿಚಾರ, ==ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಕಾಲಕೃತಿ== ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾದ ಯುವತಿ, ಅವರ ಮಗಳು, ಗೀತ. ಹಳ್ದಂಕರ್ ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಮಗಳಾದ ಗೀತ, ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅವರ ತಾಯಿಯವರಿಗೆ ಕೊಂಡು ತಂದ ಸೀರೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಉಟ್ಟಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಸೀರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ಅವಳ ಕೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀಪವಿತ್ತು. ಕಲಾವಿದ ಹಳ್ದಂಕರ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಜಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಕೃತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩ ದಿನ ಹಿಡಿಯಿತು. ಗೀತಾ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕಿ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾಣೆಯ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನದಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯಾಯಿತು. ಆಕೆ ಕೋಲ್ಹಪುರದ ಚಿನ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಉಪ್ಲೆಕರ್ ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ==ಶತಾಯುಶಿ ಗೀತಾ ಕೆ.ಉಪ್ಲೇಕರ್== ವರ್ಷ ೨೦೧೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ೨ ರಂದು ಗೀತಾಗೆ ೧೦೦ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ತಂದೆ, ಹಳ್ದಂಕರ್ ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ,ಒಂದು ಚಿತ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಗೀತಾರವರ ಚಿತ್ರಕೃತಿ "ವುಮನ್ ವಿಥ್ ದ ಲ್ಯಾಂಪ್" ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಸಾವಂತವಾಡಿ ಅರಮನೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ 'ವಿಶೇಷ ಫೋಟೋ ಶಾಟ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ==ಜೀವನ== ಹಳ್ದಂಕರ್ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ತರಹದ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿ ಅವರ ವಂಶದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ, ೭ ಮಕ್ಕಳು ೪ ಗಂಡು, ೩ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. # ಗಜಾನನ್ ಮಧುಕರ್, ಹಿರಿಯ ಮಗ, (ಜಿ.ಎಸ್.ಹಳ್ದಂಕರ್ ತಂದೆಯ ತರಹ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಚಿತ್ರಕಲಾಕಾರರಾದರು). ವಾಟರ್ ಕಲರ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಿತಿಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆಯವರ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. # ವಿಜಯಾನಂದ್ ಎರಡನೆಯ ಮಗ. '''ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಬನ್ ರಾವ್''' : ಮೂರನೆಯ ಮಗ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಸಿದರು.<ref>[https://scroll.in/magazine/822036/babanrao-haldankar-the-agra-gharana-loses-one-of-its-most-forceful-voices, scroll.in/magazinebabanrao-haldankar-the-agra-gharana-loses-one-of-its-most-forceful-voices] </ref> '''ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಬನ್ ರಾವ್ ಹಳ್ದಂಕರ್''',ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಒಬ್ಬ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪದವೀಧರರು. ಆದರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತರು. ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೩೨ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಉಸ್ತಾದ್ ಖಾದಿಮ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್' ರಿಂದ 'ಆಗ್ರ ಘರಾನ ಶೈಲಿ'ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಮುಂದಿ ವಿದುಷಿ,ಮೋಗುಬಾಯಿ ಖುರ್ಡೀಕರ್ (ಶ್ರೀಮತಿ ಕಿಶೋರಿ ಅಮೋನ್ಕರ್ ರವರ ತಾಯಿ) ರಿಂದ ಜೈಪುರ ಘರಾನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು, ಸಿದ್ಧಿಸಾಧಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ತಮ್ಮ, "Aesthetics of Agra & Jaipur Traditions" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. # ಸಾವ್ಲಾರಾಮ್ ಎಲ್.ಹಳ್ಡಂಕರ್ ರ, ಮೂರುಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗೀತಾ ಆರ್.ಉಪ್ಲೇಕರ್, ಕೊನೆಯವರು. ಎಲ್ಲ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ನೋಡಿ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಪರಿವಾರದ ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಸಮಾಧಾನಕಾರಿಯಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== # [http://auctions.bidandhammer.com/p/301/gajanan-savlaram-haldankar?catId=8#.W8CsFlQzZNA GAJANAN SAVLARAM HALDANKAR 1912-1981]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] bu1f7mirpso6kovl624hfygqfylx60y 2 108840 1372227 897566 2026-04-27T13:33:06Z CommonsDelinker 768 DEVANSH_RAI.png ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Fitindiaರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1372227 wikitext text/x-wiki <nowiki>{{Infobox Person</nowiki> | name =Devansh | image = <nowiki>}}</nowiki> ಬಾಲ್ಯ ನನ್ನ ಹೆಸರು '''ದೇವಾ೦ಶ್ ರೈ'''.ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳದವನು.. ನಾನು, ಮ೦ಗಳೂರಿನ, ಕದ್ರಿ ಅಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ , 15 ಡಿಸೆಂಬರ್, 2000ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದೆ.ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಶಿವ]] ಬಾಗ್ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಹಾಗು ತಾಯಿ ಹೇಳಿದಾಗೆ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಗುಂಡಾಗಿದ್ದೆ. ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ತುಂಟಾಟವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ನನ್ನ ಒಂದು ತುoಟಾಟವನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಬೇಕಾದರೆ, ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ವಿಟಾಯಿಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ, ನನಗೆ ಸಿಕಾದಾಗೆ ಕಪಟಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಾನು ಕಪಟಿನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೆಳಗೆ ಬಂದೆ. ಇದು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಕೆಲವು ಸಿಹಿಯಾದ ನೆನಪುಗಳು. ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ ನಾನು ನನ್ನ ಶಾಲ ವಿಧ್ಯಬ್ಯಾಸವನ್ನು '''ಸಂತ ತೆರೇಸ''' ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದೆ.ನಾನು ನನ್ನ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯನ್ನು ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲಜಿನಲ್ಲಿ. ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಥಮಿಕ ಹಾಗು ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಅನ್ನು ಸಂತ ಥೆರೇಸಾ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದೆ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸೈನ್ಸೆ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಸೈನ್ಸ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿ ಅತೀ ಉತ್ತಮ್ಮ ಅಂಕ ಕೂಡಾ ಬರುತಿತ್ತು. ನನಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್. ಅದರ ಕಾರಣ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೈನ್ಸ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಸ್ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡೆ. ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಬಿಬಿಎ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸಕ್ತ ಬಂತು. ಅದರ ಕಾರಣ [[ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ|ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ಕಾಲೇಜ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ವಿಧ್ಯಾ ಬ್ಯಾಸ ವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಂದೆ ನನಗೆ ಮು೦ಚೆ ಇದ್ದ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಗುಣವೇನಂದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೇಡ ಹೇಳಿದರೆ ಗೆಳೆತನ ಕೆಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ನನ್ನ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಸಮಯ ಹೋಗುತ್ತಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಬೇಡ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಲಿತೆ. ನನಗೆ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಇದುವರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯ ಎಂದರೆ ಹರ್ಷ. ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಗೆಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಗೆಳತಿಯರು ಇದ್ದರೂ ಹರ್ಷ ನನ್ನ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊಸಬ್ಬ ಹಾಗೂ ನನ್ನಗೆ ಇದ್ದ ಚಿಂತೆವೇನಂದರೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವೆ ಎಂಬುವುದು ಆದರೆ ಹಷ೯ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಮುಂದಕ್ಕೆ , ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ವರೆಗೆ ಅಮ್ಮ, ಅಪ್ಪ, ಹಾಗೂ ತಂಗಿ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದೆ, ಹಾಗು ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಾನು ಒಬ್ಬನೆ ನಿಲ್ಲವುದು.ಇದರಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಮೊದಲನೆಯದ್ದಾಗಿ, ತಂದೆ ತಾಯಿಯವರು ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರೀತಿ ಬೇರೆಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದ್ದಾಗಿ ನಾನು ಕಲಿತ್ತುದು ಜವಬ್ದಾರಿ. ಒಬ್ಬನೆ ನಿಲ್ಲುವ ಕಾರಣ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ಪಾತ್ರ ತೊಳೆಯುವುದು ಎಲ್ಲಾ ನಾನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನನ್ನ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಒಂದು ವೇನಂದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜವಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನೋಡಲು ಕಲಿತಿದೇನೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬ೦ದ ಎರಡನೆಯ ದಿನ , ನನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಕಳೆದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಬೇಸರದಿಂದ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು, ನನ್ನ ತಂದೆ ಹಾಗು ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅವರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪ ಮಾಡದೆ ಈ ನಡೆದ ಗಟನೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಹೇಳಿದರು.ಅವರು ನನಗೆ, ಇನ್ನು ನಾನು ತುಂಬಾ ಜವಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬುದ್ಧಿಮಾತು ಹೇಳಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜವಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನೋಡಲು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಓದು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೊರ ದೇಶ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಾನು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮನೇಜರ್ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಇದೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಬಹಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು. ಆಸಕ್ತಿತಿ ನನ್ನ ಬಗೆ ಹೇಳೋದಾದರೆ ನನಗೆ ಓದುಗಿಂತ ಆಡುವುದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು '''[[ಈಜು]]''' ಹಾಗು '''ಕ್ರಿಕೆಟ್''' ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಗವಹಿಸ ತುಂಬಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಓದುಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಮಾಡಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ನಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿದೆ ನಾನು ನನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. <br /> 48tr5oo3x8tfb33b08m3k48hx0sa3g2 0 109704 1372250 1363720 2026-04-27T19:55:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372250 wikitext text/x-wiki '''ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ''' ಒಂದು [[ವಿದ್ಯುತ್]] ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉರಿಯುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಉರಿಯಲು ಇದರಲ್ಲಿ '''ಹಾಲೊಜನ್''' ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ''' [https://www.chemistry.msu.edu/faculty-research/portraits/sir-humphrey-davy/ ಹಮ್ ಪ್ರಿ ದವಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128012617/https://www.chemistry.msu.edu/faculty-research/portraits/sir-humphrey-davy/ |date=2020-01-28 }}''' ಅವರು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಇವರು [[ಆಂಗ್ಲ]] ವಿಜ್ಙಾನಿಯಾದುದರಿಂದ, ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಒಂದು ತುಂಡು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತಂತಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಆ ಕಬ್ಬಿಣವು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕು ಮುಂದೆ, ವಿಜ್ಙಾನಿಯಾದ [[ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್]] ಅವರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪವಾಗಿ ೧೮೭೯ರಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://timesofkarnataka.in/thomas-alva-edison-information-in-kannada/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-08-15 |archive-date=2023-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815114758/https://timesofkarnataka.in/thomas-alva-edison-information-in-kannada/ |url-status=dead }}</ref> '''ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಬಲ್ಬ್''' ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕು ಬಲ್ಬ್, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೀಪ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕು, ಗ್ಲೋಬ್ [[ವಿದ್ಯುತ್]] [[ಬೆಳಕು|ಬೆಳಕನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ತಂತಿಯ ಫಿಲ್ಮೆಂಟ್ನಿಂದ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಫಿಲ್ಮೆಂಟ್ ಗಾಜಿನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಿಂದ ಗಾಜಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಫ್ಯೂಸ್ಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಬಲ್ಬ್ನಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ಜಡ ಅನಿಲ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾತದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಲೋಜೆನ್ ದೀಪದಲ್ಲಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತಂತು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಲೋಹದ ಆವಿಯನ್ನು ಫಿಲಮೆಂಟ್ ಗೆ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅದರ ಜೀವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಬಲ್ಬ್ ಅನ್ನು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ|ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ]] ಫೀಡ್-ಮೂಲಕ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಗಳು ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ತಂತಿಗಳಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ್ಬುಗಳನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಾಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ವಿಶೇಷತೆಗಳು== ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬ್ ಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕಿನ ಔಟ್ಪುಟ್ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ೧.೫ ವೋಲ್ಟ್ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವೋಲ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವರಿಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ನೇರ ಪ್ರವಾಹದ ಮೇಲೆ ಸಮನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬ್ ಅನ್ನು ಮನೆಮನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟೇಬಲ್ ದೀಪಗಳು, ಕಾರ್ ಹೆಡ್ ಲ್ಯಾಂಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ದೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬುಗಳು ಇತರ ವಿಧದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ೫% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಲೈಟ್ ಬಲ್ಬುಗಳು ಸುಮಾರು ೨.೨% ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಖವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಲ್ಬುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ವ್ಯಾಟ್ಗೆ ೧೬ ಲೂಮೆನ್ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ಎಲ್ಇಡಿ ದೀಪಗಳಿಗೆ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಬಲ್ಬ್ ಅಥವಾ ೧೫೦ ಲೀಎಂ / ಡಬ್ಲ್ಯೂಗೆ ೬೦ ಎಲ್ಎಂನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು (ಶಾಖದ ದೀಪಗಳು ಮುಂತಾದವು) ಫಿಲಾಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಖವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಸ್, ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, [[ಸರೀಸೃಪ]] ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ ಶಾಖ ದೀಪಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಾಪನ ಮತ್ತು ಒಣಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತಿಗೆಂಪು ತಾಪನ, ಲಾವಾ ದೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಒವೆನ್ ಆಟಿಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರೀತಿಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೋಮ್ ಲೈಟ್ ಬಲ್ಬುಗಳಿಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೧೦೦೦ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫ್ಲೋರೋಸೆಂಟ್ಸ್ಗಿಗಾಗಿ ೧೦, ೦೦೦ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಎಲ್ಇಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ೩೦, ೦೦೦ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ==ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳು== ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು (ಸಿಎಫ್ಎಲ್), ಶೀತ ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು (ಸಿಸಿಎಫ್ಎಲ್), ತೀವ್ರ-ತೀವ್ರತೆಯ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ಡಯೋಡ್ ದೀಪಗಳು ([[ಎಲ್‌ಇಡಿ ಲ್ಯಾಂಪ್|ಎಲ್ಇಡಿ]]) ಮುಂತಾದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರದ [[ವಿದ್ಯುತ್]] ಬೆಳಕುಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಲ್ಬುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಅನ್ವಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್, ಚೀನಾ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಂತಹ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕಿನ ಬಲ್ಬ್ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಕ್ಯೂಬಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರವುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲೇಖಗಳು== <references/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ]] 852dtpkg1x1exge38s9i12b7n0dcl0d 0 113579 1372231 1362715 2026-04-27T14:55:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372231 wikitext text/x-wiki '''ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ''' ಅವರು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ರಂಗದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಭಾಗವತರು. ಇವರು [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು|ಕಾಸರಗೋಡಿನ]] ಮಧೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೭ನೇ ಮೇ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಹಿರಿಯ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾದಕ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯರ ಪತ್ನಿ.<ref>{{cite web |title=ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಲ್ಲಾಪ |url=https://www.sallapa.com/2021/05/blog-post_700.html}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಲೀಲಾವತಿ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಮುಳ್ಳೇರಿಯ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಾಯಿ ತವರೂರು [[ಮಧೂರು|ಮಧೂರಿನ]] ಪಡುಕಕ್ಕೆಪ್ಪಾಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸೋದರಮಾವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಸೋದರಮಾವ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಮಧೂರು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು. ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆಯಲು ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಪದ್ಮನಾಭ ಸರಳಾಯರ ಬಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರಿಗೆ ೨೩ ವರ್ಷವಿರುವಾಗ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಚೆಂಡೆ-ಮದ್ದಳೆಯ ಕಲಾವಿದ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ [[ಸುಳ್ಯ|ಸುಳ್ಯದ]] [[ಕಡಬ|ಕಡಬಕ್ಕೆ]] ಹೋದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಅವಿನಾಶ್ ಹಾಗೂ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್.<ref>http://bayalata.com/?1~22</ref> ==ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದ== ಔಪಚಾರಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯರವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು, ಅವರ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |last1=D |first1=Shilpa |title=ಮಂಗಳೂರು: ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವತ ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯ ವಿಧಿವಶ |url=https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2024/Dec/15/mangaluru-first-woman-yakshagana-bhagavatha-k-leelavathi-baipadithaya-passes-away |website=Kannada Prabha |language=kn |date=15 December 2024}}</ref> ==ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ== ಲೀಲಾವತಿ ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಪತಿ ಹರಿನಾರಾಯಣರಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಬಾರದೇಕೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಪತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಲೀಲಾ ಪ್ರಸಂಗವೊಂದರ ಕೃತಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಭಾಗ ತೆರೆದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಡಬದ ಸುತ್ತಲಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ಮದುವೆ, ಉಪನಯನ, ಇತರ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.‘ಸೆಟ್ ಮೇಳ’ಗಳ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರುವ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ‘ಆಳದಂಗಡಿ ಮೇಳ’ ಕಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಪತಿ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯರು ಚೆಂಡೆ-ತಾಳಮದ್ದಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೀಲಾವತಿಯವರು ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರ ಒಡನಾಟ ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಕಾಳಿಂಗ ನಾವುಡ, ಎಂ.ಎಲ್. ಸಾಮಗ, ಪಾತಾಳ ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಟ್, ಈಶ್ವರ ಭಟ್, ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ, ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗ, ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ, [[ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ|ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು]], ಕಡತೋಕ ಭಾಗವತರು, ನೆಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್, ಇತರ ಮುಮ್ಮೇಳ ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮೇಳ ಕಲಾವಿದರ ಒಡನಾಟ ಲೀಲಾ ಅವರ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಸಹಕಾರವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakayakshaganaacademy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=147&Itemid=705 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-20 |archive-date=2019-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704093322/http://karnatakayakshaganaacademy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=147&Itemid=705 |url-status=dead }}</ref> ==ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗಗಳು== ಲೀಲಾವತಿ ಅವರು ಕುಂಬಳೆ, ಬಪ್ಪನಾಡು, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ತಲಕಳ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಪರಕೆದ ಪಿಂಗಾರ, ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞ, ಕರ್ಣಪರ್ವ, ಸುಧನ್ವ ಮೋಕ್ಷ, ವಜ್ರಕೋಗಿಲೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಾಡಿದ ಪದ್ಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆಳದಂಗಡಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರು. ತೆಂಕು, ಬಡಗು ಶೈಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== #೨೦೨೩ ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{cite web |last1=Kannada |first1=TV9 |title=ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ: ಇಲ್ಲಿದೆ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ |url=https://tv9kannada.com/karnataka/rajyotsava-award-2023-winners-complete-list-of-kannada-rajyotsava-prashasthi-winners-gsp-706061.html |website=TV9 Kannada |language=kn |date=31 October 2023}}</ref> #ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦)<ref>{{cite web |title=ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವತರು ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯ ನಿಧನ |url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/yakshagana-first-women-bhagavatha-leelavati-baipaditaya-dies/articleshow/116322284.cms |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> #ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಯಕ್ಷಮಂಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2015 #ಉಳ್ಳಾಲ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>https://kannada.oneindia.com/literature/articles/2002/2612abbakka.html</ref> #ಹಲವಾರು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಹಾಗೂ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು #ಕರಾವಳಿ ಲೇಖಕಿ-ವಾಚಕಿಯರ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಅಗರಾಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಉಡುಪಿ ಪೇಜಾವರ ಮಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |last1=Bureau |first1=The Hindu |title=Yakshagana ‘bhagavatha’ K. Leelavathi Baipadithaya passes away |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/yakshagana-bhagavatha-k-leelavathi-baipadithya-passes-away/article68986379.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=14 December 2024}}</ref> ==ನಿಧನ== ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪, ೨೦೨೪ರಂದು ಶ್ರೀಮತಿ ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಯೋಸಹಜ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಜಪೆ ತಳಕಲದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.<ref>{{cite web |title=Yakshagana; ಪ್ರಥಮ ವೃತ್ತಿಪರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತ ಖ್ಯಾತಿಯ ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ ಇನ್ನಿಲ್ಲ |url=https://www.udayavani.com/district-news/dakshina-kannada-news/yakshagana-bhagavata-k-leelavathi-baipadithaya-no-more-ss-mangaluru-news |website=Udayavani |language=kn}}</ref><ref>{{cite web |title=Leelavathi Baipadithaya: ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವತರು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯ ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ ಇನ್ನಿಲ್ಲ! |url=https://kannada.news18.com/news/state/mangalore-lilavati-baipadittaya-who-was-known-as-the-first-female-bhagavat-is-no-more-cgl-local18-1945949.html |website=kannada.news18.com |language=kn |date=15 December 2024 |access-date=28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-date=15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215065506/https://kannada.news18.com/news/state/mangalore-lilavati-baipadittaya-who-was-known-as-the-first-female-bhagavat-is-no-more-cgl-local18-1945949.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last1=ಡೆಸ್ಕ್‌ |first1=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವೆಬ್‌ |title=PHOTOS {{!}} ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವತರು ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯ ಇನ್ನಿಲ್ಲ |url=https://www.prajavani.net/art-culture/art/first-woman-yakshagana-bhagavatha-karnataka-rajyotsava-award-winner-leelavathi-baipadithaya-no-more-in-pics-3088581 |website=Prajavani |language=kn}}</ref> ಪತಿ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿರುವ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಅವಿನಾಶ್ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ಭಾಗವತಿಕೆಯ ಧ್ವನಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳ ಹಾಡಿ ಹೊರಟ ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ |url=https://puttur.suddinews.com/archives/852209 |website=Suddi Puttur |date=15 December 2024}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜನಗಳು]] p7xufpzczforsahuscska2q2792g0on 0 113771 1372308 1367430 2026-04-28T10:54:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372308 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ | image = File:SunitaJainBW.jpg | imagesize = | caption = | birth_date = 13 July 1940 | birth_place = [[ಅಂಬಾಲ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಹರಿಯಾಣ]], ಭಾರತ | death_date = 11 December 2017 | death_place = ನವದೆಹಲಿ | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = [[ಕವಯತ್ರಿ]], [[ಕಥೆಗಾರರು]], [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]], [[ವಿದ್ವಾಂಸರು]], [[ಪ್ರೊಫೆಸರ್]] | yearsactive = Since 1962 | education = ಬಿ.ಎ, ಎಂ.ಎ, ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = [[ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಕಾಲೇಜ್]] (BA);<br> [[ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]] (MA);<br> [[ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (Ph.D) | known for = | spouse = ಅದೀಶ್ವರ್ ಲಾಲ್ ಜೈನ್ | domesticpartner = | children = ಅನು.ಕೆ.ಮಿತ್ತಲ್, ರವಿ.ಕೆ.ಜೈನ್, ಶಶಿ.ಕೆ.ಜೈನ್ | parents = | website = {{Url|http://www.padmashrisunitajain.com|Website}} | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]]<br>ವ್ರೈಲ್ಯಾಂಡ್ (1969)<br>ಮೇರಿ ಸ್ಯಾಂಡೋಜ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ನೂನರ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ದೆಹಲಿ ಹಿಂದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಿರಾಲಾ ನಮಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ್ ಸಮ್ಮಾನ್<br>[[Mahadevi Varma]] Samman<br>ಪ್ರಭಾ ಖೇತಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸುಂದರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ಸುಲೋಚಿನಿ ಬರಹಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಯುಪಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ವ್ಯಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2015) }} '''ಸುನಿತಾ ಜೈನ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]ರು, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು, ಕಥೆಗಾರರು ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕವಯತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ದೆಹಲಿ]]ಯ [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ದೆಹಲಿ|ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ]] ಮಾಜಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ [[ಜೈನ]] ಬರಹಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=52GGtEiyPeAC&pg=PA8&lpg=PA8&dq=sunita+jain+autobiography&source=bl&ots=L2x1wtnjpT&sig=Lss-e4z9uIC6450-Lrco3BZPETA&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=sunita%20jain%20autobiography&f=false</ref> ==ಜನನ== ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ ಅವರು [[ಜುಲೈ]] ೧೩, ೧೯೪೦ ರಂದು [[ಹರಿಯಾಣ]]ದ [[ಅಂಬಾಲ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜೈನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>https://www.outlookindia.com/newswire/story/hindi-author-sunita-jain-conferred-vyas-samman-award/949987</ref> ==ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ ಅವರು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ]]ನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಡಿಗ್ರಿ (ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ) ಪಡೆದರು.[[ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ]] ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬಿಂದೋ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಿರು ಬೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಅವರು ನಂತರ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದರು. ದೆಹಲಿಯ [[ಐಐಟಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು [[ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಭಾಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=gQSwvro50oUC&pg=PA261&lpg=PA261&dq=Marie+Sandoz+Prairie+Schooner+Fiction+Award+Sunita+jain&source=bl&ots=8AZGlK1oUm&sig=X8qjtyV2l6ab6b1z4ES2QRXamRQ&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Marie%20Sandoz%20Prairie%20Schooner%20Fiction%20Award%20Sunita%20jain&f=false</ref> ==ಬರವಣಿಗೆ== ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ ಅವರು ೨೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಕಿರು-ಕಥೆಗಳನ್ನು, ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 'ಎ ಗರ್ಲ್ ಆಫ್ ಹರ್ ಏಜ್', ೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 'ಎ ವುಮನ್ ಈಸ್ ಡೆಡ್' ಮತ್ತು 'ಟೈಮ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್' ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದಿ ಮಾಂಗೋ ಟ್ರೀ (೨೦೦೨) ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಆಗಿರುವ, ಜಾನ್ ಸ್ಟೈನ್ಬೆಕ್ನ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ ನಾವೆಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜೈನರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು, ಐದು ಸಣ್ಣ-ಕಥೆಯ ಕವಿತೆಯನ್ನು, ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂಪುಟಗಳ ಕವಿತೆಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪುಸ್ತಕ, ಇನ್ನರ್ ಲೈಟ್ (೧೯೯೯), ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಐದು ಸಂಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇಮ್ಚಂದ್: ಎ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ (೧೯೯೩) ಎಂಬ ಭಾಷಾಂತರದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.worldcat.org/title/confluence-of-seasons-rtusamhara/oclc/665050402</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ಅವರು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಿ ವ್ರೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮೇರಿ ಸ್ಯಾಂಡೋಜ್ ಪ್ರೈರೀ ಸ್ನೂನರ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,೧೯೭೯ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹಿಂದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು.ನಿರಾಲಾ ನಮಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೦), ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ್ ಸಮ್ಮಾನ್ (೧೯೯೬), ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾನ್ (೧೯೯೭), ಪ್ರಭಾ ಖೇತಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಸುಂದರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,ಸುಲೋಚಿನಿ ಬರಹಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಪಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ಯಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನನ್ನು ಕೆ.ಕೆ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದರು.<ref>https://www.worldcat.org/title/woman-is-dead-stories/oclc/612785046</ref> ==ನಿಧನ== ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ ಅವರು [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೧೧,೨೦೧೭ ರಂದು [[ನವದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=VtLmd4OoENgC&pg=PA87&lpg=PA87&dq=death+of+sunitha+jain&source=bl&ots=H7XzNIQOT-&sig=ACfU3U18rMAOronI4pVOY1cnUCNUMzsmDg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwju0aGbrKrhAhXA8XMBHcaJB6AQ6AEwDnoECAkQAQ#v=onepage&q=death%20of%20sunitha%20jain&f=false</ref> ==ಸಂಗ್ರಹಗಳು== ಸುನೀತಾ ಜೈನ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವು ಪ್ರೇಮ್ಚಂದ್ ಆರ್ಚೀವ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಲಿಟರರಿ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಜಾಮಿಯಾ ಮಿಲಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>https://www.jmi.ac.in/jpalc/collections{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಆಯ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಗಳು== *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೭೯). ಜಾನ್ ಸ್ಟೈನ್ಬೆಕ್ಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ : ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ ನಾವೆಲ್ಸ್. ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್ ಪಬ್. ಕಂ ಪು. ೧೦೧. OCLC 5945681 *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೮೦). ಎ ವುಮನ್ ಈಸ್ ಡೆಡ್. ರೈಟರ್ಸ್ ವರ್ಕ್ಷಾಪ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ. ಪು. ೭೩. OCLC 612785046 *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೮೨). ಇನಚ್ ಆಫ್ ಟೈಮ್ ಆಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್. ವಿಕಾಸ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್. ಪು. ೮೩. ISBN 9780706918816. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೮೬). ಟಿಲ್ಲ್ ಐ ಫೈನ್ಡ್ ಮೈಸೆಲ್ಫ್. ನವ ದೆಹಲಿ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್. OCLC 568753716 *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೦). ಅ ಗರ್ಲ್ ಆಫ್ ಹರ್ ಏಜ್. ಆತ್ಮ ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್. ಪು. ೧೦೬. ASIN B0061SI354 *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೦). ಸೆನ್ಸಮ್: ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಪೋಯಮ್ಸ್ ೧೯೬೫-೨೦೦೦. ಮೈ ವರ್ಡ್! ಪ್ರೆಸ್. ಪು. ೧೫೮. OCLC 156892219. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೨). ದಿ ಮ್ಯಾಂಗೊ ಟ್ರೀ. ಓರಿಯಂಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ವ್ಯಾನ್. ಪು. ೨೫. ISBN 9788125022695. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೭). ಅಮೇರಿಕನ್ ದೇಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕವನಗಳು. ರೀಡ್ ಬುಕ್ಸ್. ಪು. ೭೨. ISBN 9788190475310. *ಕಾಳಿದಾಸ, ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (ಅನುವಾದಕ) (೨೦೧೦). ಕಾನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೀಸನ್ಸ್. ಕಿತಭಾಘರ ಪ್ರಕಾಶನ. ಪು. ೧೮೦. ISBN 9789380146683. ==ಆಯ್ದ ಹಿಂದಿ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಗಳು== *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೭೯). ಕೌನ್ ಸಾ ಆಕಾಶಾ. ಪರಾಗ್ ಪ್ರಕಾಶನ. ಪು. ೬೦. OCLC 6864318. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೮೩). ಎಕಾ ಔರ್ ದಿನ್. ಅಭಿವ್ಯಂಜನ ಮುಖ್ಯಾ ವಿತರಕ ಹಿನ್ನಿ ಬುಕ ಸಾಯಿಂತಾರ. ಪು. ೬೪. OCLC 17984763. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೯೪). ಕಹಾನ್ ಮಿಲೋಗಿ ಕವಿತಾ. ಪ್ರಕಾಶನ್ ಸಂಸ್ಥಾನ. ISBN 8185830207. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೯೫). ಸುನೊ ಮಧು ಕಿಶ್ವರ. ಅಯನಾ ಪ್ರಕಾಶನ. ಪು. ೯೧. ISBN 9788174080424. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೧೯೯೬). ಜೇನ್ ಲಾರಾಕಿ ಪಾಗ್ಲಿ. ಸಮನಂತರಾ ಪ್ರಕಾಶನ. ಪು. ೧೫೯. OCLC 610139227. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ ಸಂಪಾದಕ ಕೃಷ್ಣ ದೇವ್ ಶರ್ಮಾ (೨೦೦೩). ಅಬ್ ತಕ್: ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ (೮ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಸೆಟ್). ಸಾರ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ. ISBN 8181600002. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೬). ಪ್ರೇಮ್ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರಿ. ರೆಮಾಧವ್ ಪಬ್. ಪು. ೧೦೫. ISBN 9788189850081. *ಮುನಿ ಕ್ಷಮಾಸಾಗರಾ, ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೬). ಮುಕ್ತಿ. ರೆಮಾಧವ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್. ಪು. ೧೨೮. OCLC 608132502. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೭). ಬರೀಶ್ ಮೇನ್ ದಿಲ್ಲಿ. ಮೆಧಾ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಪು. ೯೬. ISBN 8181662091. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೦೮). ಕ್ಷಮಾ. ರೆಮಾಧವ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್. ಪು. ೮೦. ISBN 9788189914684. *ಸುನಿತಾ ಜೈನ್ (೨೦೧೨). ಹುಯಿ ಸಂಜ್ ಕಿ ಬೇರ್. ರೆಮಾಧವ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್. ಪು. ೯೬. ISBN 9789381297032. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ]] qv18fnwzc9xvf853vv31fxgltstzuse 0 113798 1372268 1364804 2026-04-28T02:14:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372268 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Füller-tinte_hg.jpg|thumb|ಶಾಯಿಯ ಬಾಟಲಿಗಳು]] '''ಶಾಯಿ'''ಯು ('''ಮಸಿ''') ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು [[ದ್ರವ]] ಅಥವಾ ಪೇಸ್ಟ್. ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಣ್ಣನೀಡಿ [[ಚಿತ್ರ]], ಬರಹ, ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಯಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲು ಅಥವಾ [[ಲೇಖನಿ]], ಕುಂಚ, ಅಥವಾ ಗರಿಲೇಖನಿಯಿಂದ ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಿರುವ ಶಾಯಿಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬುಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಯಿಯು ವಿಲೇಯಕಗಳು, ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು, ವರ್ಣಗಳು, ರಾಳಗಳು, ಜಿಗಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು, ದ್ರಾವ್ಯೀಕಾರಕಗಳು, ಬಾಹ್ಯತಲ ಸಾಂದ್ರತಾಹ್ರಾಸಕಗಳು, ಪ್ರಥಕ್ಕಣ ದ್ರವ್ಯ, ಪ್ರತಿದೀಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಧನಾವಾಗಿರಬಹುದು. ಶಾಯಿಯ ಘಟಕಗಳು ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ; ಶಾಯಿಯ ವಾಹಕ, ವರ್ಣಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳು ಶಾಯಿಯ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ಶುಷ್ಕ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20030608045119/http://www.worldwideschool.org/library/books/tech/printing/fortycenturiesofink/toc.html Forty Centuries of Ink (David N. Carvalho); A detailed online textbook] * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/SMIGRA*/Atramentum.html Roman ink article by Alexander Allen In Smith's Dictionary Greek and Roman Antiquities (1875), in LacusCurtius] * [http://www.djmcadam.com/ink-recipe.html Ancient and Modern Ink Recipes (David N. Carvalho)] * [http://www.huffingtonpost.com/2010/10/01/gorgeous-portrayal-of-how_n_747665.html?view=print Gorgeous Portrayal Of How Ink Is Made] – video at ''The Huffington Post'' * [http://www.wdl.org/en/item/3176 "A Light Note on the Science of Writing and Inks"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170101001625/https://www.wdl.org/en/item/3176/ |date=2017-01-01 }} is a manuscript, in Arabic, from 1852. It discusses the process of making inks. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬರೆಯುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು]] 69ydj7hblsn836cm6hnfllz728jw54o 0 115438 1372293 1366238 2026-04-28T06:57:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372293 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಸಮರೇಶ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1960|8|24}} | birth_place = [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಭಾರತ]] | death_date = | death_place = | residence = [[ಕಲ್ಕತ್ತಾ]], ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಭಾರತ | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | fields = {{ublist | ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ | ಆರ್ಗನೊಮೆಟಾಲಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ }} | workplaces = {{ublist | ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ }} | alma_mater = {{ublist | ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಲ್ಟಿವೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ }} | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್]] ಗ್ರೂಪ್ ಮೆಟಲ್ಗಳ [[ಅಧ್ಯಯನ]] | awards = {{ublist | 2005&nbsp;[[ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ್‌ ಭಟ್ನಾಗರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | 2006&nbsp;ಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ|ಸಿ.ಆರ್.ಎಸ್.ಐ [[ಕಂಚಿನ ಪದಕ]] }} }} '''ಸಮರೇಶ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ'''ರವರು [[ಭಾರತೀಯ]] ಅಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಗನೊಮೆಟಾಲಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಭಾಗದ [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]]ರು<ref name="Department :: Chemistry">{{Cite web |url=http://www.jaduniv.edu.in/view_department.php?deptid=64 |title=Department :: Chemistry |date=2016 |publisher=Jadavpur University}}</ref>. ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ವಿಭಾಗದ ಡೀನ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಸಾವಯವ]] ಅಣುಗಳ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್[[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್]] ಗ್ರೂಪ್ [[ಲೋಹ]]ಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಕುರಿತಾದ [[ಅಧ್ಯಯನ]]ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್'<ref>https://www.ias.ac.in/listing/bibliography/jcsc/Samaresh_Bhattacharya</ref> ಮತ್ತು 'ಪಶ‍್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ'ಯ ಚುನಾಯಿತ ಸಹವರ್ತಿ<ref name="WAST Executive Council (2013-14)">{{Cite web |url=http://iicb.res.in/wast/present_council.html |title=WAST Executive Council (2013-14) |date=2016 |publisher=West Bengal Academy of Science and Technology}}</ref>. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್' ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಜ್ಞಾನ [[ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ<ref name="View Bhatnagar Awardees">{{cite web | url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx | title=View Bhatnagar Awardees | publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize | date=2016 | accessdate=12 November 2016}}</ref>. ==ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ== [[File:Jadavpur University Collage.jpg|thumb|235px|ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸಮರೇಶ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರವರು [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೪,೧೯೬೦ ರಂದು ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು<ref>https://in.linkedin.com/in/samaresh-bhattacharya-a0624652{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ಸಿ([[:en:Bachelor of Science|ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್]]) ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ನಂತರ, ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು<ref name="Faculty profile">{{Cite web |url=http://www.jaduniv.edu.in/profile.php?uid=18 |title=Faculty profile |date=2016 |publisher=Jadavpur University}}</ref>. ಅವರು ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ [[ಅಧ್ಯಯನ]]ವನ್ನು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಲ್ಟಿವೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು.೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಜಾದವ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಅಧ್ಯಾಪಕ]]ರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]]ರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಡೀನ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಂಶೋಧನೆ== ಸಮರೇಶ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರವರ [[ಸಂಶೋಧನೆ]]ಗಳು [[ರುಥೇನಿಯಮ್]], [[ರೋಡಿಯಮ್]], [[ಪಲ್ಲಾಡಿಯಮ್]], [[ಆಸ್ಮಿಯಮ್]], [[ಇಂಡಿಯಮ್]] ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್]] ಗ್ರೂಪ್ [[ಲೋಹ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.ಜೈವಿಕ [[ಅಣು]]ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಮರೇಶ್ ರವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಪರಾಮರ್ಶೆ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name="Browse by Fellow">{{Cite web |url=http://repository.ias.ac.in/view/fellows/Bhattacharya=3ASamaresh=3A=3A.html |title=Browse by Fellow |date=2016 |publisher=Indian Academy of Sciences }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಅವರು ೨೦೧೨-೧೩ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ 'ಸೆಕ್ಷನಲ್ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್' ನ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಗೌರವಗಳು== # ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಸಮರೇಶ್ ರವರಿಗೆ 'ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್' ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು<ref name="Chemical Sciences">{{cite web | url=http://www.csir.res.in/External/Heads/career/award/BPRIZE/CHEMICAL_SCIENCES.htm | title=Chemical Sciences | publisher=Council of Scientific and Industrial Research | date=2016 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120912012851/http://www.csir.res.in/external/heads/career/award/BPRIZE/CHEMICAL_SCIENCES.htm | archivedate=2012-09-12 | df= }}</ref>. # ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೊಸೈಟಿಯ [[ಕಂಚಿನ ಪದಕ]]ವನ್ನು ಪಡೆದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ]] 298d7q537qzlnb753y2pwo13rod9i45 0 118427 1372259 1352806 2026-04-27T22:51:36Z CommonsDelinker 768 DKPattammal.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Josve05aರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1372259 wikitext text/x-wiki '''ಪದ್ಮಭೂಷಣ''' ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. [[ಜನವರಿ]] ೨, ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]ಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. '''[[ಭಾರತ ರತ್ನ]]''', '''[[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]]'''ಗಳ ನಂತರ ಇದು ಭಾರತದ ಮೂರನೆಯ ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Scheme-PadmaAwards-050514.pdf |title='Scheme-PadmaAwards-050514.pdf' |access-date=2019-08-31 |archive-date=2016-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115034735/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Scheme-PadmaAwards-050514.pdf |url-status=dead }}</ref> ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದರೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೮, ೧೯೭೯, ೧೯೯೩ ಹಾಗೂ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗರಿಕರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ [[ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ]]ದಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]ಗಳು ಇವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪದ್ಮಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_honours_system English, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸ್ಥರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ]</ref> # '''[[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]]''', ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. # '''ಪದ್ಮಭೂಷಣ''', ಮೂರನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. # '''[[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]]''', ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ==ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ== [[File:Kumari Kamala.jpg|thumbnail|upright|ಕುಮಾರಿ ಕಮಲಾ]] [[File:Pkkelkar.jpg|thumbnail|upright|ಪಿ. ಕೆ. ಕೇಳ್ಕರ್]] [[File:Ramrao Deshmukh.jpg|thumbnail|upright|ರಾಮರಾವ್ ದೇಶಮುಖ್]] [[File:Gangubai Hangal (cropped).jpg|thumbnail|upright|ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್]] [[File:General Gopal Gurnath Bewoor.jpg|thumbnail|upright|ಜಿ. ಜಿ. ಬೇವೂರ]] [[File:General Tapishwar Narain Raina.jpg|thumbnail|upright|ಟಿ. ಎನ್. ರೈನಾ]] [[File:Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2689.JPG|thumbnail|upright|ಎಮ್. ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] [[File:Chembai1.jpg|thumbnail|upright|ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್]] [[File:MFHussain2.jpg|thumbnail|upright|ಎಮ್. ಎಫ್. ಹುಸೇನ್]] [[File:PothanJoseph.tif|thumbnail|upright|ಪೋತನ್ ಜೋಸೆಫ್]] [[File: Camille Bulcke (1909-1982).jpg|thumbnail|upright|ಕ್ಯಾಮಿಲ್ ಬಲ್ಕ್]] [[File:Dhirendranath Ganguly.jpg|thumbnail|upright|ಧೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಗಂಗೂಲಿ]] [[File:Pandit Sukhlalji.JPG|thumbnail|upright|ಸುಖಲಾಲ್ ಸಾಂಘ್ವಿ]] [[File:H.D.Sankalia.jpg|thumbnail|upright|ಎಚ್. ಡಿ. ಸಂಕಾಲಿಯಾ]] [[File:Khushwantsingh.jpg|thumbnail|upright|ಖುಷ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್]] [[File:Malcolm S. Adiseshiah.tif|thumbnail|upright|ಮಾಲ್ಕಮ್ ಆದಿಶೇಷಯ್ಯ]] [[File:Mallikarjun Mansur.jpg|thumbnail|upright|ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್]] [[File:Prof. Yash Pal.jpg|thumbnail|upright|ಯಶ್ ಪಾಲ್]] [[File:U R Rao (cropped).jpg|thumbnail|upright|ಯು. ಆರ್. ರಾವ್]] [[File:ECG Sudarshan.jpg|thumbnail|upright|ಈ. ಸಿ. ಜಿ. ಸುದರ್ಶನ್]] {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width:73%"<ref name="award70-79" /> ! scope="col" style="width:5%" | ವರ್ಷ ! scope="col" style="width:30%" | ಪುರಸ್ಕೃತರು ! scope="col" style="width:23%" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! scope="col" style="width:17%" | ರಾಜ್ಯ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ರಾಮಕಿಂಕರ್ ಬೈಜ್ | ಕಲೆ || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ್ | ಕಲೆ || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಬುದ್ಧದೇಬ್ ಬೋಸ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಎಂ.ಆರ್.ಬ್ರಹ್ಮಂ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಅಮಿಯಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಟಿ.ಎಸ್. ಅವಿನಾಶಿಲಿಂಗಂ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಬೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಗಂಗೂಲಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಲಾಲಾ ಹಂಸರಾಜ್ ಗುಪ್ತಾ |ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ||ಹರಿಯಾಣ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ರತನ್‌ಲಾಲ್ ಜೋಶಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಗುರ್ರಂ ಜಷುವಾ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ನಾರಾಯಣ್ ಸದೋಬಾ ಕಜರೋಲ್ಕರ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ|| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಕುಮಾರಿ ಕಮಲಾ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಪಿ.ಕೆ.ಕೇಳ್ಕರ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಎಂ.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಸಯ್ಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಭಗವಂತರಾವ್ ಮಂಡ್ಲೋಯ್ |ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಮಹೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮೆಹ್ರೇ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಶಂಭು ಮಿತ್ರ |ಕಲೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ವಿವೇಕಾನಂದ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಯ್ಯ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಗೈನೇಡಿ ಎ. ನರಸಿಂಹರಾವ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಅಣ್ಣಾಸಾಹೇಬ್ ಸಹಸ್ರಬುದ್ಧೆ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಸುರೇಂದರ್ ಸೈನಿ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | [[ವಿಶ್ವನಾಥ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ]] |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಅಹಮದ್ ಜೆ. ತಿರಾಕ್ವಾ |ಕಲೆ|| ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಎನ್.ಎಂ.ವಾಗ್ಲೆ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಪ್ರೇಮನಾಥ್ ವಾಹಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ|| ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1970 ! scope="row" | ಯಶಪಾಲ್ | ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಎನ್. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಸೂರಜ್ ಭಾನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಚಂಡೀಗಡ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಗೋಕುಲ್‍ಭಾಯ್ ಭಟ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಜಯಶಂಕರ್ ಭೋಜಕ್ |ಕಲೆ||ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಮೋನೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಕೆ.ಎಂ.ಚೆರಿಯನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಜೋಗೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಡೇ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ರಾಮರಾವ್ ದೇಶಮುಖ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಸತೀಶ್ ಧವನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಅಬಾಸಾಹೇಬ್ ಗರ್ವಾರೆ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | [[ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್]] |ಕಲೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಮುಸಿರಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಜೈನೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಜೈನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಮಂಗ್ತುರಾಮ್ ಜೈಪುರಿಯಾ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ವೇನಿಶಂಕರ್ ಝಾ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | [[ರಾಜ್ ಕಪೂರ್]] |ಕಲೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಧನಂಜಯ್ ಕೀರ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಅಮಿರ್ ಖಾನ್ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ನಿಸಾರ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ |ಕಲೆ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಗುರು ಕುಂಜು ಕುರುಪ್ |ಕಲೆ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | [[ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್]] |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಜಮ್ನಾದಾಸ್ ಮೆಹ್ತಾ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ವೇದ್ ರತನ್ ಮೋಹನ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಕೇದಾರನಾಥ ಮುಖರ್ಜಿ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಬಿಷ್ಣುಪಾದ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಕಾಲಿಂದಿ ಚರಣ್ ಪಾಣಿಗ್ರಾಹಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಒರಿಸ್ಸಾ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಮಣಿಭಾಯಿ ಜೆ. ಪಟೇಲ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಫುಲಂಬಿರ್ಕರ್ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ವೆಂಕಟರಾಮ ರಾಮಲಿಂಗಂ ಪಿಳ್ಳೈ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಉಲಿಮಿರಿ ರಾಮಲಿಂಗಸ್ವಾಮಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಸುರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಪಾಂಡುರಂಗ ವಾಸುದೇವ ಸುಖಾತ್ಮೆ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||{{flag|Italy|Indicates a citizen of Italy}} |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಪಿಚು ಸಾಂಬಮೂರ್ತಿ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ದೇವ್‍ಚಂದ್ ಚಗನ್‍ಲಾಲ್ ಶಾ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಭಗವತೀಚರಣ್ ವರ್ಮಾ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಪರಮೇಶ್ವರಿಲಾಲ್ ವರ್ಮಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಚಂಡೀಗಡ |- | style="text-align:center;" |1971 ! scope="row" | ಕಸ್ತೂರಿಲಾಲ್ ವಿಜ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಜಗಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅರೋರಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಮಾಧವರಾವ್ ಬಾಗಲ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸುರೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಬೇಡಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಜಿ.ಜಿ.ಬೇವೂರ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಜಿ.ಆರ್.ಬಿಲ್ಲಿಮೋರಿಯಾ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಕೆ.ಪಿ.ಕ್ಯಾಂಡೆತ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ರಾಮನಾರಾಯಣ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಪ್ರಾಣನಾಥ್ ಚುಟ್ಟಾನಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಚಂಡೀಗಡ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಯಶೋಧರಾ ದಾಸಪ್ಪ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಮಹೇಶ್ವರ್ ದಯಾಳ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಹರಿಚಂದ್ ದೆವಾನ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಮಿನೂ ಮೆರ್ವಾನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಬಿನಯ್ ಭೂಷಣ್ ಘೋಷ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಗಿಲ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಯಾತ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಲಖುಮಲ್ ಹೀರಾನಂದ್ ಹಿರಾನಂದನಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಎಲ್.ಎ.ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ ಕೊಹ್ಲಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಜಯ್ ಕೃಷ್ಣ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ನೀಲಕಂಠ ಕೃಷ್ಣನ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಪ್ರೇಮನಾಥ್ ಲುಥ್ರಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಅಮೃತ್ ವಿ. ಮೋದೀ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಎನ್.ಜಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಟಿ.ಎ.ಪೈ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ವಿನಾಯಕರಾವ್ ಪಟವರ್ಧನ್ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಯಶವಂತ್ ಫಡ್ಕೆ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಕಯಲಾಥ್ ಪೋತನ್ ಫಿಲಿಪ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಭಾಲಚಂದ್ರ ನೀಲಕಂಠ ಪುರಂದರೆ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಟಿ.ಎನ್.ರೈನಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಭರತ್ ರಾಮ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಮೋಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಂಧವಾ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | [[ಆದ್ಯ ರಂಗಾಚಾರ್ಯ]] |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಎಂ.ಬಿ.ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಅಯ್ಯಾಗಿರಿ ಸಾಂಬಶಿವರಾವ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸುಜಯ್ ಬಿ. ರಾಯ್ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಖುಸ್ರೋ ಫಾರಮುರ್ಜ್ ರುಸ್ತಂಜಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಎಸ್.ಎಸ್.ಸಾಹಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಚಂಡೀಗಡ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಸಿ. ಸೇಥ್ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಬಲದೇವ್ ಸಿಂಗ್ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಖೇಮ್ ಕರಣ್ ಸಿಂಗ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸರ್ತಾಜ್ ಸಿಂಗ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸಗತ್ ಸಿಂಗ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಬೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಸರ್ಕಾರ್ |ಕಲೆ||ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಪಾಪನಾಶಂ ಶಿವನ್ |ಕಲೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಚಂದ್ರಿಕಾಪ್ರಸಾದ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||{{flag|United Kingdom|Indicates a citizen of United Kingdom}} |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಎಂ.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಬಾಳ್ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ತಿಲಕ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1972 ! scope="row" | ಸೈಯ್ಯದ್ ಹುಸೇನ್ ಜಹೀರ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಓಂ ಪಿ. ಬಹಲ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್ |ಕಲೆ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಜಿ.ಎಂ.ಎಸ್. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಹರೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಬನಾರಸಿದಾಸ್ ಚತುರ್ವೇದಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಎಂ.ಎ.ಮುತ್ತಯ್ಯ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಎಂ.ಎಫ್.ಹುಸೇನ್ |ಕಲೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | [[ಪೋತನ್ ಜೋಸೆಫ್]] |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಎನ್. ಆರ್. ಮಲ್ಕಾನಿ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ವಿನೂ ಮಂಕಡ್ |ಕ್ರೀಡೆ||ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಸುಧೀರ್ ಕೃಷ್ಣ ಮುಖರ್ಜಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ರಮಾಕಾಂತ್ ಮಹೇಶ್ವರ್ ಮಜುಂದಾರ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಶಂಕರ್ ಪಂಡಿತ್ |ಕಲೆ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಪೀತಾಂಬರ್ ಪಂತ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ವೆನ್ನೆಲಕಂಟಿ ರಾಘವಯ್ಯ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | [[ರಾಜಾರಾಮಣ್ಣ]] |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1973 ! scope="row" | ಕೆ.ಸುಕುಮಾರನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಕೇರಳ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಆಲಿಸ್ ಬೋನರ್ |ಕಲೆ||{{flag|Italy|Indicates a citizen of Italy}} |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಕ್ಯಾಮಿಲ್ ಬಲ್ಕ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||{{flag|Belgium|Indicates a citizen of Belgium}} |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಕರೋಲಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಮೋತಿ ಚಂದ್ರ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಧೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಗಂಗೂಲಿ |ಕಲೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | [[ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ]] |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ವಿ.ಎಸ್.ಹಜೂರ್‌ಬಜಾರ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಚಿಂತಾಮಣಿ ಕರ್ |ಕಲೆ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಮೋಗುಬಾಯಿ ಕುರ್ಡೀಕರ್ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಜಯಂತ ಪಾಂಡುರಂಗ ನಾಯಕ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಹಬೀಬ್ ರೆಹಮಾನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಬಿ.ಎನ್.ರೆಡ್ಡಿ |ಕಲೆ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಜಾನ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ತೊಪ್ಪೂರ್ ಸೇನಾಪತಿ ಸದಾಶಿವನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಸುಖಲಾಲ್ ಸಾಂಘ್ವಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಗುಜರಾತ್ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಹಸ್ಮುಖ್ ಧೀರಜ್‌ಲಾಲ್ ಸಂಕಾಲಿಯಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಭೂಪತಿ ಮೋಹನ್ ಸೇನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಥಾಕೂರ್ ಜೈದೇವ ಸಿಂಗ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | [[ಖುಷ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್]] |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ಅರುಣಾಚಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1974 ! scope="row" | ರಾಮನ್ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್ |ಕಲೆ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ದಿಲ್ಬಾಘ್ ಸಿಂಗ್ ಅತ್ವಾಲ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಆಸೀಮಾ ಚಟರ್ಜಿ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಮಾಧವ್ ಸದಾಶಿವ್ ಗೋರೆ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಪ್ರತುಲ್ ಚಂದ್ರ ಗುಪ್ತಾ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಪಿ.ಕೆ.ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ದರಾಬ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಜುಸ್ಸಾವಾಲಾ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಖನ್ನಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಪಂಚೇಟಿ ಕೋಟೇಶ್ವರನ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ವಾಸುದೇವ್ ವಿಷ್ಣು ಮಿರಾಶಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಬಲಾಯಿಚಂದ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಬಿಹಾರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಕಿರ್ಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ನಾರಂಗ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಪಿ.ಅರ್ದೇಶಿರ್ ನಾರಿಯಲ್‌ವಾಲಾ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ಆರ್.ಸಿ.ಪಿ.ನೊರೊನ್ಹಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1975 ! scope="row" | ರತನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಮಾಲ್ಕಂ ಆದಿಶೇಷಯ್ಯ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಹರಿವಂಶ್‌ರಾಯ್ ಬಚ್ಚನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ನವಕಾಂತ ಬರುವಾ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಅಸ್ಸಾಂ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ನವರೋಜ್ ಪಿರೋಜ್‌ಶಾ ಗೋದ್ರೇಜ್ |ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕೈಗಾರಿಕೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಲಕ್ಷ್ಮಣಶಾಸ್ತ್ರಿ ಬಾಳಾಜಿ ಜೋಶಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಜೆಹ್ರಾ ಅಲಿ ಯಾವರ್ ಜಂಗ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | [[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್]] |ಕಲೆ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಶ್ರೀರಾಮ್ ಮೆಹ್ತಾ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಯಶ್ ಪಾಲ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಪಂಜಾಬ್ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಭೋಗಿಲಾಲ್ ಪಾಂಡ್ಯ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ರಾಜಸ್ಥಾನ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | [[ಯು.ಆರ್.ರಾವ್]] |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಸಂಜೀವಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ದೇವುಲಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ದೇವೇಂದ್ರ ಸೇನ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಸಿ.ಶಿವರಾಮಮೂರ್ತಿ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1976 ! scope="row" | ಈ.ಸಿ.ಜಾರ್ಜ್ ಸುದರ್ಶನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಗೋಪಿನಾಥ್ ಅಮನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಪೃಥ್ವಿ ಸಿಂಗ್ ಆಜಾದ್ |ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ||ಚಂಡೀಗಡ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||{{flag|USA|Indicates a citizen of USA}} |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] |ಕಲೆ||ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಫೂಲರೇಣು ಗುಹಾ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ||ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಜಗಮೋಹನ್ |ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಕೈಲಾಸನಾಥ್ ಕೌಲ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಯೂಸುಫ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಸಿ.ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಪರಮಸುಖ್ ಜೆ. ಪಾಂಡ್ಯ |ಕಲೆ||ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" |ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ರಾಮಮೂರ್ತಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ತಮಿಳುನಾಡು |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಪೆರುಗು ಶಿವಾರೆಡ್ಡಿ |ವೈದ್ಯಕೀಯ||ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ರವಿಶಂಕರ್ |ಕಲೆ|| ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಯುಧವೀರ್ ಸಿಂಗ್ |ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ||ದೆಹಲಿ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಎಂ.ಎನ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ||ಕರ್ನಾಟಕ |- | style="text-align:center;" |1977 ! scope="row" | ಟಿ.ಪಿ.ಮೀನಾಕ್ಷಿಸುಂದರಂ |ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ||ತಮಿಳುನಾಡು |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 3gvz8ti07x8xlszdqn412ki7oqjoiru 0 118656 1372267 1364792 2026-04-28T02:12:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372267 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Shaun Marsh.jpg|thumb|ಶಾನ್ ಮಾರ್ಶ್]] '''ಶಾನ್ ಮಾರ್ಷ್''', ಓರ್ವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬಾಲರ್. ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪರ್ತ್ ಸ್ಕೊಚೆರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೮ರಿಂದ ೨೦೧೭ರ ವರೆಗೆ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್|ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ]] [https://www.kxip.in/ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಇಲೆವೆನ್ ಪಂಜಾಬ್] ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಿದ್ದರು, ೨೦೧೭ರ ನಂತರ ಐಪಿಎಲ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.<ref>http://www.howstat.com.au/cricket/Statistics/Players/PlayerOverview_ODI.asp?PlayerID=3561</ref><ref>https://sports.ndtv.com/cricket/players/890-shaun-marsh-playerprofile?amp=1&akamai-rum=off{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.iplt20.com/teams/kings-xi-punjab/squad/191/shaun-marsh |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-09-04 |archive-date=2019-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323092316/https://www.iplt20.com/teams/kings-xi-punjab/squad/191/shaun-marsh |url-status=dead }}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಶಾನ್ ರವರು ಜುಲೈ ೦೯, ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ನೈರೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶಾನ್ ಹಾಗೂ ಇವರ ಸಹೋದರ ಮಿಚ್ಚೆಲ್ ಮಾರ್ಶ್ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ತ್ ನ ವೀಸ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ೧೯೯೮ ಶಾನ್ ೨೧೦ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಾಲ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನನ ಡಾರ್ಲೊಟ್ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಸರಿ ಹೊಂದಿದ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wesley.wa.edu.au/upload/pages/publications/final-low-res-version-from-the-printer.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-09-04 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421154405/http://www.wesley.wa.edu.au/upload/pages/publications/final-low-res-version-from-the-printer.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.news18.com/cricketnext/profile/shaun-marsh/3889.html</ref><ref>https://www.cricket.com.au/players/shaun-marsh/WX9uxhlT8UOmA_j1wE_ZLg</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಶಾನ್ ಮಾರ್ಶ್ ರವರು, ೨೦೦೧-೨೦೦೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.espncricinfo.com/australia/content/player/6683.html</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಜೂನ್ ೨೦, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ಟೌನಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ]] ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.espncricinfo.com/series/14010/scorecard/319142/west-indies-vs-australia-only-t20i-australia-tour-of-west-indies-2008</ref> ಜೂನ್ ೨೪, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟೌನಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ]] ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.espncricinfo.com/series/14010/scorecard/319143/west-indies-vs-australia-1st-odi-australia-tour-of-west-indies-2008</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೦೮, ೨೦೧೧ರಂದು ಪಲ್ಲೆಕಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.espncricinfo.com/series/12795/scorecard/516213/sri-lanka-vs-australia-2nd-test-australia-tour-of-sri-lanka-2011</ref> == ಪಂದ್ಯಗಳು == *ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೧೧೯''' ಪಂದ್ಯಗಳು<ref>https://www.cricbuzz.com/profiles/563/shaun-marsh</ref> *ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೦೫''' ಪಂದ್ಯಗಳು *ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೫೨''' ಪಂದ್ಯಗಳು === ಶತಕಗಳು === #ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೬''' #ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೭''' === ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು === #ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೧೦''' #ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೧೫''' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] f9tyl29rscbzrmzjwkmqu2nsxkpf8gn 0 119899 1372220 1362257 2026-04-27T12:28:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372220 wikitext text/x-wiki [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, '''ರೋಹಿಣಿ'''ಯು [[ವಸುದೇವ]]ನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ. ಇವಳು [[ಬಲರಾಮ]]ನ ಬದಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ [[ಸುಭದ್ರ]]ಳ ತಾಯಿ. ಸುಭದ್ರೆಯ ಸಹೋದರನೇ [[ಕೃಷ್ಣ]]. ಇವಳು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದಳು. ಇವಳು ಹಸುಗಳ ಮಾತೆಯಾದ [[ಕಾಮಧೇನು]]ವಿನ ಭಾಗಶಃ ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಕಂಸನು ದೇವಕಿಯ ಆರು ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಕೊಂದನು. ದೇವಕಿಯು ಏಳನೇ ಬಾರಿಗೆ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಈ ಏಳನೇ ಮಗುವು ಹಿಂದಿನ ಆರು ಶಿಶುಗಳಂತೆ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗುವು ಪವಾಡಸದೃಶವಾಗಿ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೋಹಿಣಿಯ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವೇ ಬಲರಾಮ. ಇವನು ಮಹಾನ್ ಯೋದ್ಧನಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣನ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದನು. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಜನ್ಮದ ನಂತರ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ, ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಮಲಮಗ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲು ರೋಹಿಣಿಯೂ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಈ ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೃಷ್ಣ ಬಲರಾಮರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == [https://www.indianetzone.com/33/rohini_wife_vasudeva.htm Rohini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190924102321/https://www.indianetzone.com/33/rohini_wife_vasudeva.htm |date=2019-09-24 }}{{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು]] l37p38lg65ci0ulhcap81eiiuhqmvsv 0 122215 1372241 1363349 2026-04-27T17:45:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372241 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ |birth date = ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧ | image = | image_upright = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | background = solo_singer | native_name = | native_name_lang = | birth_name = ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ | alias = | birth_date = | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | genre = ಚಲನಚಿತ್ರ ಧ್ವನಿಪಥ | occupation = * ಗಾಯಕ * ಸಂಯೋಜಕ * ನಟ | instrument = ಗಿಟಾರ್ , ಕೀಬೋರ್ಡ್ | years_active = ೨೦೧೬ – | label = | associated_acts = ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ <br/>[[ರಘು ದೀಕ್ಷಿತ್]]<br/>ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್<br/>ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್<ref name= "toi">{{citation|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/music/meet-the-voice-behind-kaagadada-doniyalli/articleshow/58625935.cms|title=Meet the voice behind Kaagadada Doniyalli|date=2017-05-12|work=Times of India}}</ref> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | module = | module2 = | module3 = }} '''ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್‌'''(ಜನನ:೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧) ಇವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ಕಲಾವಿದ]], ಗೀತ ರಚನಕಾರ, [[ಸಂಗೀತ]] [[ನಿರ್ದೇಶಕ]] ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲಿ ಹಾಡಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''ರಾಮಾ ರಾಮಾ ರೇ'' ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ''ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು'' ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಇವರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೀರ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>https://kannada.filmibeat.com/celebs/vasuki-vaibhav/biography.html</ref> ==ಜನನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ವಾಸುಕಿಯವರು ೭ ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಇವರ ತಂದೆ ಕೆ. ಜಯರಾಮ್‌ .<ref>https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-cityscape/on-my-pinboard-vasuki-vaibhav-738493.html</ref> ===ಶಿಕ್ಷಣ=== ವಾಸುಕಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ , ಬೆಳೆದದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ . ಇವರು ಈಸ್ಟ್‌ ವೆಸ್ಟ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನ ಸೇವಾ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಶಾಲಾ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ಪಡೆದರು . ನಂತರ ಇವರು ಸುರಾನ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ , ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು . ವೈಭವ್ ರವರು ಮಾಸ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌‌ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಯಾನಂದ ಸಾಗರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು .<ref>[https://wikifolder.com/vasuki-vaibhav/ಶಿಕ್ಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ವೃತ್ತಿ== ಇವರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗೇ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ, ಗೀತ ರಚನಕಾರ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. [[ನಾಟಕ]] ಮಾಡುವ ಅಪಾರ ಹುಚ್ಚು ಇದ್ದ ಇವರು ಗೀತರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು . ಗಾಯನದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇವರು ಉತ್ತಮ ನಟರು ಹೌದು .<ref>[https://www.deccanchronicle.com/entertainment/sandalwood/121016/a-rustic-vasuki-vaibhav.html A rustic Vasuki Vaibhav , UpdatedOct 12, 2016, 6:42 am IST]</ref> ಇವರು ೨೦೧೬ ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ''ಉರ್ವಿ'' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ಇದಲ್ಲದೆ , ಇವರ ''ದಡ್ಡ'' ಎಂಬ ಹಾಡು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ .<ref>https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/udayavani-epaper-udayavani/ivane+rishab+shettara+dadda+pravina+supar+saang+vikshisi-newsid-90739580 ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ರವರು ಹಾಡಿರುವ ದಡ್ಡ ಹಾಡು[</ref><br /> ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ವಸುಂಧರಾ (೨೦೧೪), ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ (೨೦೧೫) <ref>{{Cite web |url=https://mywordsnthoughts.com/myworld/biography/vasuki-vaibhav-the-voice-behind-the-popular-kannada-song-kaagadada-doniyalli/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2020-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217064925/http://mywordsnthoughts.com/myworld/biography/vasuki-vaibhav-the-voice-behind-the-popular-kannada-song-kaagadada-doniyalli/ |url-status=dead }}</ref>, ರಾಮ ರಾಮ ರೇ (೨೦೧೬) , ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್ (೨೦೧೭)‌<ref>[https://nanmansu.com/preetiya-hesare-neenu/ ಪ್ರೀತಿಯಾ ಹೆಸರೇ ನೀನು]</ref> , ವಿಸ್ಮಯ (೨೦೧೭) <ref>[https://kannada.filmibeat.com/news/arjun-sarja-starrer-vishmay-film-audio-released-025459.html ವಿಸ್ಮಯ ಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಾಸುಕಿರವರ ಧ್ವನಿ]</ref>, ಕಾಲೇಜು ಕುಮಾರ್ (೨೦೧೭) ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೂರಿಕಟ್ಟೆ (೨೦೧೮) , ಕಾನೂರಾಯಣ (೨೦೧೮)<ref>[https://skdrdpindia.org/tag/kanoorayana/ ಕಾನೂರಾಯಣ ]</ref> , ಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ (೨೦೧೮)<ref>[https://kannada.filmibeat.com/celebs/vasuki-vaibhav/filmography.htmlಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು (೨೦೧೮)<ref>[https://vijaykarnataka.com/video/kannada-cinema/karavali-song-from-sarkari-hi-pra-shaale-kasaragodu/videoshow/65843219.cms ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ಹಾಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ. ಶಾಲೆ, ಕಾಸರಗೋಡು ಚಿತ್ರದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಡು]</ref> ಇವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. <ref>https://in.bookmyshow.com/person/vasuki-vaibhav/1056054</ref> ==ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ== ===ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರುಷ !!ಆಲ್ಬಮ್ !! ಭಾಷೆ !! ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೧೬|| ರಾಮ ರಾಮ ರೇ|| ಕನ್ನಡ || ಮೂರೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ |- | rowspan="4"|೨೦೧೮||ಆಟಗದರ ಸಿವ<ref>[https://gaana.com/album/aata-gadha-ra-shiva ಆಟಗದರ ಸಿವ]</ref>||[[ತೆಲುಗು]] || |- |ಚೂರಿಕಟ್ಟೆ|| rowspan="7" |ಕನ್ನಡ|| |- | ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ , ಕಾಸರಗೋಡು , ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ || ನಾಮಿರ್ದೇಶನ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ - ಕನ್ನಡ , ಸೈಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ || |- | rowspan="3"|೨೦೧೯ ||ಭಿನ್ನಾ||<ref>[https://www.imdb.com/title/tt10083986/ Title montage]</ref> |- | ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣ|| ಇನ್ನೂ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಹಾಡು |- | ಕಥಾ ಸಂಗಮ|| ೭ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು<ref>{{Cite web |url=https://www.hungama.com/album/katha-sangama/50268198/ |title=೭ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163130/https://www.hungama.com/album/katha-sangama/50268198/ |url-status=dead }}</ref> |- |} ===ನಟನಾಗಿ=== * [[:en:Urvi (film)|ಉರ್ವಿ]] (೨೦೧೬)<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6203964/ ಉರ್ವಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್]</ref> *[[:en:Shuddhi (film)|ಶುದ್ಧಿ]] (೨೦೧೭)<ref>{{Cite web |url=https://uccricket.ucweb.com/cricket-news/english/vasuki-vaibhav-wiki-bigg-boss-7-biography-age-songs-images-and-more/cs-3251960683903400.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163041/https://uccricket.ucweb.com/cricket-news/english/vasuki-vaibhav-wiki-bigg-boss-7-biography-age-songs-images-and-more/cs-3251960683903400.html |url-status=dead }}</ref> ===ದೂರದರ್ಶನ=== * ಬಿಗ ಬಾಸ್‌ ೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ .<ref>[https://kannada.news18.com/news/entertainment/kannada-bigg-boss-7-updates-watch-vasuki-vaibhav-item-dance-in-bigg-boss-house-sct-288363.html ಬಿಗ ಬಾಸ್‌ ೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜಕ''' -ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೮) - ಸರಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ , ಕಾಸರಗೋಡು , ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ<ref>{{citation|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/the-awards-season-kickstarts/articleshow/67461705.cms|title=The awards season kickstarts|date=2019-01-11|work=Banglore Mirror}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/gossip/sri-raghavendra-chitravani-award/articleshow/67436894.cms |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163109/https://vijaykarnataka.com/entertainment/gossip/sri-raghavendra-chitravani-award/articleshow/67436894.cms |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು]] 5znqc6fdfuyty3s7t7pbwkdq1ezzvts 0 124421 1372261 1371416 2026-04-28T00:53:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372261 wikitext text/x-wiki '''ವೈ.ಸಿ.ಭಾನುಮತಿ''' ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಜಾನಪದ]] ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ<ref>http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%B5%E0%B3%88-%E0%B2%B8%E0%B2%BF-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B2%BF{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಹತ್ದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜನನ== ಇವರು [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬೇಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಮಸಂದಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ವೈ.ಬಿ. ಚೆನ್ನೇಗೌಡ, ತಾಯಿ ಎಚ್.ಎಸ್. ಜಯಮ್ಮ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಬೇಲೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಹಾಗೂ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮಂಗಳ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ, ‘ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ ರಚಿಸಿ ಆ.ನೇ.ಉಪಾಧ್ಯೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಡನೆ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಪಡೆದ ಪಿಎಚ್. ಡಿ. ಪದವಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿಯಾದರೂ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಬ್ಬಳ ಪತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ಹಲವಾರು [[ಹಳಗನ್ನಡ]]ದ ಕೃತಿಗಳು. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ [[ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾಧನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಸಂಶೋಧನ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ‍್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ==ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ== *ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ==ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು== # ವಿಜಯ ಕುಮಾರಿ ಚರಿತೆ # ಷಟ್ಟ್ಸ್ಥಲ ತಿಲಕ # ಪುರಾತನರ ಚರಿತೆ # ಏಕೋ ರಾಮೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ # ಕನ್ನಡ ಶ್ರಾವಕಾಚಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, # ಸೌಂದರ್ಯ ಕಾವ್ಯ, # ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಕಾವ್ಯ, # ಬಸವ ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಗತ್ಯ, # ಅರಸರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು, # ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡ # ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರರ ಲಘುಕೃತಿಗಳು ===ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು=== # ಇಬ್ಬೀಡಿನ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, # ಮಲೆನಾಡ ಶೈವ ಒಕ್ಕಲಿಗರು, # ಬತ್ತೀಸ ಪುತ್ತಳಿ ಕಥೆ # ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, # ಜಾನಪದ ಭಿತ್ತಿ, # ಜನಪದ ಅಡುಗೆ<ref>http://www.kahale.gen.in/2016/11/20-Nov.html</ref>, #ಜಾನಪದ ಆಂತರ್ಯ # ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡುಗಳು, ===ನಾಟಕ=== # ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಕಥೆ, ===ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳು=== # ಆಲಿ ನುಂಗಿದ ನೋಟ, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆಯ: ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ವಿವಕ್ಷೆ, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಎಳೆಗಳು, # ಸಮಾಗತ. ===ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಸಿಂಹಾಸನ # ಪುಟ್ಟ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಡಿ ತುಂಬ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== # ತೀ.ನಂ. ಶ್ರೀ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ನ ದತ್ತಿ ಬಹುಮಾನ # [[ಫ.ಗು,ಹಳಕಟ್ಟಿ]] ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # [[ಹ.ಕ.ರಾಜೇಗೌಡ]] ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>.https://www.prajavani.net/amp/district/bengaluru-city/datti-awards-660779.html</ref>, # [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ==ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು== *[[ಹಲ್ಮಿಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಬೇಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ<ref>https://www.udayavani.com/district-news/mysore-news/district-womens-literary-conference-is-tomorrow</ref> * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು<ref>https://kannada.news18.com/news/state/government-released-presidents-and-members-appointed-for-various-academies-hk-267875.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] geqpq6yf9pfs7rchy0i4trsysb6h9mt 0 128934 1372266 1364732 2026-04-28T02:03:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372266 wikitext text/x-wiki [[File:SHANTALA DEVI - panoramio.jpg|thumb|ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿ]] ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿ [[ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಾಮ್ರಾಟ [[ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ|ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ]] ಪತ್ನಿ. ಈಕೆ ''ನಾಟ್ಯರಾಣಿ ಶಾಂತಲೆ'' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ [[ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ]]. ಈ ಸ್ಥಳ ಇಂದಿನ ದಿನದ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇವಳು ಸಂಗೀತ, ನರ್ತನ, ವಾದನಗಳಂತಹ ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಹಾಗೂ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಪರಿಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref name="indianetzone">https://www.indianetzone.com/23/shantala_dev_hoysala_queen.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯು ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ಕವಿಗಳು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕವಿಗಳು ''ಬೃಹಸ್ಪತಿ'' ಹಾಗೂ ''ವಾಚಸ್ಪತಿ'' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವಳ ಜಾಣ್ಮೆ, [[ಸಂಗೀತ]], ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ಶಾಂತಲೆಯ ತಂದೆ ಮಾರಸಿಂಗಮಯ್ಯ. ಇವರು [[ಶಿವಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟ|ಶಿವಗಂಗೆ]] ನಾಡಿನ ಡಣಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವಳ ತಾಯಿ ಮಾಚಿಕಬ್ಬೆ. ಇವರಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಬಹಳ ದಿನವಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಾಗದಿದ್ದ ಕಾರಣ ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು, ಕಾಣಿಕೆ ತೆತ್ತು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಈ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಈಕೆ [[ಶಿವ]] [[ಪಾರ್ವತಿ|ಪಾರ್ವತಿಯರ]] ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಜನಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವಳಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೆಸರಿನ ತಂಗಿ ಇದ್ದಳು. ಆದರೆ ಇವಳು ಡಣಾಯಕ ಮಾರಸಿಂಗಮಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾಚಿಕಬ್ಬೆಯರ ದತ್ತು ಪುತ್ರಿ. ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಸುಜ್ಞಾನಕರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಶಾಂತಲೆಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬಳ್ಳಿಗಾವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. [[ವೇದ]], ಆಗಮ, [[ಉಪನಿಷತ್ತು]], ವ್ಯಾಕರಣ, ಛಂದಸ್ಸು, ಯುದ್ಧಕಲೆ, [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]], ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, [[ನೃತ್ಯ]], [[ಸಂಗೀತ]] ಮೊದಲಾದ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. == ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ == ರಾಜ [[ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ|ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಿವಗಂಗೆ ನಗರದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಮೆಚ್ಚಿ, ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಶಾಂತಲೆ ಜೈನ ಧರ್ಮದವಳಾಗಿದ್ದು, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮೊದಲಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು.<ref name="shwetawrites">https://shwetawrites.com/shantala-the-hoysala-queen/traveltales/</ref> ನಂತರ ಶಾಂತಲೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸಲು ವಿಷುವರ್ಧನನು ಶಾಂತಲೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂಗಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನೂ ವಿವಾಹವಾದನು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೆ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಇನ್ನೂ ೫ ಜನ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ವರಿಸಿದನು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ವಿಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕನ್ಯಾಪಿತೃಗಳಾದ ಅನೇಕ ರಾಜರು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಯಾಚಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ರಾಜ್ಯದ ಒಳಿತಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನು ಲಗ್ನವಾದನು. ಶಾಂತಲೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಜನ ಸವತಿಯರಿದ್ದರೂ ಸಹ ಆಕೆ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ, ೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಶಾಂತಲೆಯರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ರಾಜನಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತಲೆಗೆ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯ ಪದವಿ ದೊರೆಯಿತು. ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಸಹಾಯಕಳಾಗಿದ್ದಳು.<ref name="shwetawrites" /> ರಾಜ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈಕೆಯು ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಪಾಲಿಗೆ ''ವಿಜಯ, ಖ್ಯಾತಿ, ಸಂಪತ್ತು''ಗಳ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Shilabaalika sculptures in Chennakeshava temple at Belur.jpg|thumb|left|ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು]] ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ೧೧೧೭ರಲ್ಲಿ, ನೊಳಂಬವಾಡಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರು ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] (ವೇಲಾಪುರಿ) [[ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ಬೇಲೂರು|ಚೆನ್ನಕೇಶವ]] ಮತ್ತು ವಿಜಯ ನಾರಾಯಣನ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಹೊರಾಂಗಣವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಶಾಂತಲೆಯೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಳು. ಶಾಂತಲೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಂದು ಸಹ ಚೆನ್ನಕೇಶವನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ [[ಭರತನಾಟ್ಯ|ಭರತನಾಟ್ಯದ]] ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯರೆಲ್ಲಾ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಆಗಿ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಶಾಂತಲೆಯ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹಳೇಬೀಡು]] ಅಥವಾ ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಂದಿನ ದ್ವಾರಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೧೨೧ ರಲ್ಲಿ ''ಶಿವನ ದೇವಾಲಯ'' ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ೧೦೩ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref name="streeshakti">http://www.streeshakti.com/bookS.aspx?author=18</ref> ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಿಗರಾಯ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ]] ''ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿ'' ಮತ್ತು ''ಸವತಿಗಂಧವಾರಣ ಬಸದಿ''ಗಳನ್ನು ೧೧೨೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೂ ಈ ಬಸದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಗುರು ಪ್ರಭಾಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.<ref name="streeshakti" /> ಇವಳು ಮೊಟ್ಟೆನವಿಲೆ ಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರು ಪ್ರಭಾಚಂದ್ರಸಿದ್ದಾನಂದದೇವರಿಗೆ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ''ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ- ಶಾಂತಲೇಶ್ವರ'' ಎಂಬ ಅವಳಿ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ''ಜೈನ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕಿ'' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತದೆ. ==ಬಿರುದುಗಳು== ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿಯನ್ನು ೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಮಹಾದೇವಿಯಾಗಿ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವಳು ''ಪರಿಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯ ಶಿಖರ ರತ್ನ'', ''ಜೈನ ನಂಬಿಕೆಯ ಗೋಪುರ'', ''ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದ ದೇವತೆ'' ಮತ್ತು ''ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯ ದೇವತೆ'' ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು.<ref name="indianetzone" /> == ಮರಣ == ಶಾಂತಲೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಶಾಂತಲೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಇವಳಿಗೊಂದು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲದೆ ಇವಳ ತಾಯಿಯಾದ ಮಾಚಿಕಬ್ಬೆ ಸಹ ಮುತ್ತೈದೆಯಾಗಿಯೇ ಇಹಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಪಟ್ಟದರಸಿಯಾದ ಶಾಂತಲೆಗೆ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಮುಂದೆ ಸಿಂಹಾಸನದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಕಲಹಗಳಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇರೊಬ್ಬ ರಾಣಿಗೆ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಲೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಬೇಡಿದರೂ ಆತ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಜೀವನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಲು ಶಾಂತಲೆಯು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಶಾಂತಲೆಯ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ೨ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಶಿವಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://hanno.in/shantala-devi/</ref> ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ೨೧ ದಿನಗಳ ನಿರಂತರ ಉಪವಾಸದ ನಂತರ ೧೧೩೧ ರ ವಿರೋಧಿಕೃತ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಲೆಯ ಆತ್ಮಜ್ಯೋತಿ ನಂದಿಹೋಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವೃತ್ತಾಂತ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಈಕೆ [[ಬೇಲೂರು]] ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಯುವ ದೇವತೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. == ಉಲ್ಲೆಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] hk94xsx4dqws2hyqi9pcqcq80sxmzuk 0 131303 1372276 1365100 2026-04-28T03:17:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372276 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Shukto-Ahare_Bangla_2016_DSC_7615.jpg|thumb|250x250px|ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ತೊ]] [[ಚಿತ್ರ:Vegetables Curry - Kolkata 2011-03-10 1979.JPG|thumb]] '''ಶುಕ್ತೊ''' (ಬಂಗಾಳಿ: শুক্তো) ಬಂಗಾಳಿ ಪಾಕಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ತರಕಾರಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನೆರೆ ದೇಶ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="differenttruths">>{{Cite web|url=https://www.differenttruths.com/travel-getaways/history-culture/food-history-culture/shukto-an-essential-bengali-cuisine-not-influenced-by-the-portuguese-cooking/|title=Shukto: An Essential Bengali Cuisine not Influenced by the Portuguese Cooking – Different Truths|language=en-US|access-date=2020-08-14|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202012125/https://www.differenttruths.com/travel-getaways/history-culture/food-history-culture/shukto-an-essential-bengali-cuisine-not-influenced-by-the-portuguese-cooking/|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದನ್ನು [[ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ]] ಅಥವಾ ಮದುವೆಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಔತಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಗಾಳಿ [[ಥಾಲಿ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ಶುಕ್ತೊ''' ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.<ref name="ndtv">>{{Cite web|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/shukto-why-cant-bengalis-start-their-meal-without-this-bitter-assortment-of-vegetables-1735085|title=Shukto: Why Can't Bengalis Start Their Meal Without This Bitter Medley Of Vegetables|website=NDTV Food|access-date=2020-08-14}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದೂಧ್ ಶುಕ್ತೊ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಖಾದ್ಯದ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ndtv"/> ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಗಾತ್ರಗಳ ಮೀನುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಬಗೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ [[ಅರಿಸಿನ]]ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು ಕಹಿ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಬದಲಾಗಿ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಡಲು ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಮೆಂತೆ]] ಬೀಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ndtv"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು]] 72y5jp58k7yu99s9pk589m2nrpah43j 0 134190 1372282 1365713 2026-04-28T05:16:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372282 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Sankat Mochan Shimla.jpg|thumb]] '''ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ದೇವಾಲಯವು''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಶಿಮ್ಲಾ|ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ]]ದ್ದು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ [[ಹನುಮಂತ|ಹನುಮಂತನಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಜಾಖೂ ದೇವಾಲಯದ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಹನುಮಂತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/himachal-pradesh/shimla-soil-and-sand-send-to-ayodhya-for-ram-temple-by-vhp-hpvk-3192212.html|title=राम मंदिर शिलान्यास: जिन्होंने लिखी रामायण, शिमला में उन्हीं के मंदिर की मिट्टी लेना भूली VHP|website=News18 India|access-date=26 August 2020|archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811095309/https://hindi.news18.com/news/himachal-pradesh/shimla-soil-and-sand-send-to-ayodhya-for-ram-temple-by-vhp-hpvk-3192212.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1950 ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ನೀಮ್ ಕರೋಲಿ ಬಾಬಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶಿಮ್ಲಾದ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅವರು ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರೆಂದರೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10–12 ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಬಾಬಾ ಅವರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಯಾವುದೋ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬಾಬಾ ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1962 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. [[ರಾಮ|ಭಗವಾನ್ ರಾಮ]] - [[ಸೀತೆ]] - [[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]], [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1966 ರ ಜೂನ್ 21 ರಂದು [[ಮಂಗಳವಾರ]] ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ದೇವಾಲಯವು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/news/astrology/article1-sankat-mochan-hanuman-temple-himachal-pradesh-shimla-544235.html|title=सुरम्य वादियों में संकट मोचन हनुमान|website=Hindustan|language=hindi|access-date=26 August 2020}}</ref> ಮೋಡಿಮಾಡುವ ವಾತಾವರಣವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಕಾಡು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಮ್ಲಾ ನಗರದ ನೋಟವನ್ನೂ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಕಾಣಬಹುದು. ನಿಜವಾದ ಹೃದಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು (ಅಪಾಯಗಳು) ಜೀವನದಿಂದ ಮಾಯವಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="auto"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] qv8qi7trrqs9au074esnp7s8pdfmqza 0 139510 1372221 1362268 2026-04-27T12:33:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372221 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ|image=File:Rohini Hattangadi in 2010.jpg|caption=ರೊಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ|birth_name=ರೋಹಿಣಿ ಓಕ್|other names=ರೋಹಿಣಿ ಓಕ್|birth_date={{birth date and age|1955|04|11|df=yes}}|birth_place=[[ಪುಣೆ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]]|nationality=[[ಭಾರತೀಯ]]|occupation=ರಂಗ ಕಲಾವಿದೆ, ನಟಿ|spouse={{marriage|ಜಯದೇವ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ|1977|2008|reason=ಮರಣ}}|yearsactive=೧೯೭೫– ಪ್ರಸ್ತುತ}}'''ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ'''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/theatre/Rohini-makes-a-comeback-after-20-years/articleshow/45011309.cms|title=Rohini makes a comeback after 20 years|date=|work=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|access-date=}}</ref> (ಜನನ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೫), ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟಿ. ಇವರು [[ಹಿಂದಿ]], [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|ಗುಜರಾತಿ]] ಮತ್ತು [[ತೆಲುಗು]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, [[ಮರಾಠಿ]] ಸೋಪ್ ಒಪೆರಾಗಳು ಮತ್ತು [[ರಂಗಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯವರು ಎರಡು [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]], ಒಂದು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ''ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ'' (೧೯೮೨) ನಲ್ಲಿ [[ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ|ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿಯ]] ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರ" '''ಬಾಫ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ವಿಜೇತಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.bafta.org/heritage/archive-gallery-gandhi-25-years-on</ref> ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿ ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ '''''ಅರವಿಂದ ದೇಸಾಯಿ'''ಯವರ “'''ಅಜೀಬ್ ದಸ್ತಾನ್'''”'' ಹಿಂದಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಿನಿಮಾ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಥ್''  (೧೯೮೨), ''ಪಾರ್ಟಿ'' ಮತ್ತು ''ಸಾರಾಂಶ್'' (೧೯೮೪) ನಂತಹ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. '''ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯವರಿಗೆ''' ಗಾಂಧಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆಕೆಯ ನಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ‌ ಹಾಗು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2010/06/04/stories/2010060450340100.htm|title=Cast in a different mould|last=Kumar|first=Anuj|date=2010-06-04|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|access-date=2011-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629031656/http://www.hindu.com/fr/2010/06/04/stories/2010060450340100.htm|archive-date=2011-06-29}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಯವರು [[ಪುಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಓಕ್ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ರೇಣುಕಾ ಸ್ವರೂಪ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಬಾಲಕೀಯರ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.<ref name=":0">https://www.filmibeat.com/celebs/rohini-hattangadi/biography.html</ref> ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ತವರೂರಾದ ಪುಣೆಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FTII) ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ನವ ದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ರಾಮಾ (NSD) ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ನಾನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ... ನನ್ನ ಹೃದಯ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ (ಅನಂತ್ ಓಕ್) ನಿಜವಾದ ನಟನೆಯನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿತೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು NSD ಸೇರಲು ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲ್ಕಾಜಿ ಅವರಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ತನ್ನ ಭಾವಿ ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ ಎಸ್‌ ಡಿ (NSD) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ರೋಹಿಣಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ ರೌಂಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಯದೇವ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜಯದೇವ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ವಿವಾಹವಾದರು. <ref>[http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/interviews/rohini_hattangady.asp Profile and Interview] mumbaitheatreguide.</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2007/20070914/cth2.htm#12|title=Industry never gave me my due: Rohini Hattangady|last=Tandon|first=Aditi|date=2007-09-13|work=[[ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್]]|access-date=2011-02-24|archive-date=2009-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090914135623/http://www.tribuneindia.com/2007/20070914/cth2.htm#12|url-status=dead}}</ref> ರೋಹಿಣಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಕಥಕಳಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸುರೇಂದ್ರ ವಡಗಾಂವಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/interviews/rohini_hattangady.asp|title=Interview With Rohini Hattangady : |work=www.mumbaitheatreguide.com}}</ref> ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಜಯದೇವ್ ಅವರ ಮಗ, ಅಸೀಮ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ, ಒಬ್ಬ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟ. ಅವರು್ ತನ್ನ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬಾದಲ್ ಸಿರ್ಕಾರ್ ಅವರ ನಾಟಕ "ಇವಾಮ್ ಇಂದ್ರಜಿತ್" ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/reviews/and_indrajeet.asp|title=And Indrajeet - hindi drama review|website=}}</ref> ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮ೬೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/2008/dec/05jaydev-hattangadi-passes-away.htm|title=Theater personality Jaydev Hattangadi passes away|work=Rediff.com|access-date=2008-12-05}}</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ರೋಹಿಣಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮರಾಠಿ ವೇದಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ಎನ್‌ ಎಸ್‌ ಡಿ (NSD) ಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಜಯದೇವ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ನಾಟಕ ತಂಡ "ಅವಿಷ್ಕರ್"ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ೧೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/groups/awishkar.asp|title=Awishkar - Theatre Groups|work=www.mumbaitheatreguide.com}}</ref> ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫೆಡರಿಕೊ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಲೋರ್ಕಾ ಅವರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯೆರ್ಮಾದ ಮರಾಠಿ ರೂಪಾಂತರವಾದ "ಚಂಗುನಾ" ದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಕೆ ಶಿವರಾಮ್ ಕಾರಂತ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಜಾನಪದ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ '''ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ''' ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ,<ref name=":0" /> ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶೋಜೋ ಸಾಟೊ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಜಪಾನಿನ '''ಕಬುಕಿ''' ನಾಟಕ ಇಬರಗಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಗೌರವ ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indianetzone.com/34/rohini_hattangadi_indian_movie_actress.htm|title=Rohini Hattangadi, Indian Actress|work=www.indianetzone.com}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Rohini_Hattangadi_and_Reema_Lagoo.jpg|thumb|ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿ ಮತ್ತು ರೀಮಾ ಲಾಗೂ]] ನಿತಿನ್ ಸೇನ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ '''ಅಪರಜಿತಾ''' ಎಂಬ ನಾಟಕವು ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ, ಈ ೧೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕವು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಆಕೆಯ ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದು. ಯೂರಿಪಿಡೀಸ್ ಬರೆದ ಮೆಡೀಯಾ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ದುರಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಆತನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಐದು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಇತರ ಥಿಯೇಟರ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ ವಿನಯ್ ಆಪ್ಟೆ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಮಿತ್ರ ಚಿ ಗೋಶ್ಟ್", ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಅವರ "ಗೋಧಾನ್" ಆಧಾರಿತ "ಹೋರಿ", ಐಪಿಟಿಎ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಬಾಬುಲ್ ಭಾವಸರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ನಾಟಕ '''ಕೊಹ್ರಾ''' ಸೇರಿವೆ. ಹಟ್ಟಂಗಡಿ, ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರ, ಕಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೇಂದ್ರ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವದು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧನಗಳು ಎಂಬ "ಕಲಾಶ್ರಯ" ವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=":1" /> ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ 2004 ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.tvguide.com/celebrities/rohini-hattangadi/bio/3030478814/|title=Rohini Hattangadi Biography|work=www.tvguide.com}}</ref> ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್ ಅಖ್ತರ್ ಮಿರ್ಜಾ ನಿರ್ದೇಶನದ '''ಅರವಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಕಿ ಅಜೀಬ್ ದಸ್ತಾನ್''' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಂಗಡಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/arvind-desai-ki-ajeeb-dastan-1978/article8281139.ece|title=Arvind Desai Ki Ajeeb Dastan (1978)|last=Lokapally|first=Vijay|date=2016-02-25|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]}}</ref> ಇದರ ನಂತರ ಮಿರ್ಜಾ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ '''ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಪಿಂಟೊ ಕೊ ಗುಸ್ಸಾ ಕ್ಯೋನ್ ಅತಾ ಹೈ''' (೧೯೮೦) ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಅವರ ನಾಟಕ ಚಕ್ರ (೧೯೮೧) ಅದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು . ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು. ಆಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವು ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್‌ಬರೋ ಅವರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ಗಾಂಧಿ (೧೯೮೨). ಅವರು ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮಹಾತ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯ ಅಭಿನಯವು ಅವಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಭಫ್ಟಾ (BAFTA) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಏಷಿಯನ್ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.<ref name=":1" /> ಗಾಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಪಡೆದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವಳ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಯದ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ೨೭ ವರ್ಷ, ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ಐವರಿ ತನ್ನ "ಹೀಟ್ ಅಂಡ್ ಡಸ್ಟ್" ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವಳು ಎಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕವಳು ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳನ್ನು ಮೇಕಪ್ ಮಾಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ರಂಗಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ "ರಂಗಭೂಮಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಅವರದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ಅವರ ಆರ್ತ್ (೧೯೮೨) ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ, ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೋವಿಂದ ನಿಹಲಾನಿಯವರ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ನಾಟಕ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ '''ಸಾರಾಂಶ್''' ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು '''ಮೋಹನ್ ಜೋಶಿ ಹಜೀರ್ ಹೋ!''' ದಲ್ಲಿಅವರು ವಯಸ್ಸಾದ ಗೃಹಿಣಿಯರಾದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಾರಾಂಶ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಮ್‌ ಖೇರ್ ಅವರು ಬಿವಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖೇರ್ ಮತ್ತು ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ 20 ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಅವರ "ಅಮರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆಕೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಇದು ತಾಯಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್-ಕಾಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ನಂತರ ಎನ್. ಚಂದ್ರನ '''ಪ್ರತಿಘಾಟ್''' (೧೯೮೭) ನಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪಂಕಜ್ ಪರಾಶರನ '''ಚಾಲ್ ಬಾಜ್''' ಮತ್ತು '''ಲಡಾಯಿ'''ಯಲ್ಲಿನ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವಳು ಪರಾಶರ '''ಜಲ್ವಾ''' (೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಡ್ರಗ್ ಕಿಂಗ್‌ಪಿನ್ ಶ್ರೀಬೇಬಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಳು) ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾನಾಂತರ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಕೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ್ ನಿಹಲಾನಿಯವರ '''ಅಘಾತ್''' (೧೯೮೫), ಮುಜಾಫರ್ ಅಲಿಯ '''ಅಂಜುಮನ್''' (೧೯೮೬) ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ [[ಮನೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮನೆ]] ಮತ್ತು '''ಏಕ್ ಘರ್''' ( ೧೯೯೧) ಸೇರಿವೆ. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಗ್ನಿಪಥ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ವಯಸ್ಸಾದ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕುಮಾರ್ ಸಂತೋಷಿ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಾಮಿನಿ (೧೯೯೩), ಘಟಕ್: ಲೆಥಲ್ (೧೯೯೬) ಮತ್ತು ಪುಕಾರ್ (೨೦೦೦). ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿದೇವನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕುಮಾರ ಹಿರಾನಿಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮುನ್ನಾಭಾಯಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ (೨೦೦೩) ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಕೆ ತನ್ನ ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ವಸೂಲ್ ರಾಜಾ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಮರು ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಳು. ಅವರು ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರ ಮುಂಬೈ ಪುಣೆ ಮುಂಬೈ ೩ (೨೦೧೮) ನಲ್ಲಿ ಶುಭು ಮಾವ್ಶಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮ್ಲಾ ಪಾಂಡೆಯ '''ಮಹಾಯಜ್ಞ''', '''ಕಹಾನ್ ಆ ಗಯೇ ಹಮ್‌'''ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕನ ಪಾತ್ರ, '''ಇಂತೆಹಾನ್‌'''ನಲ್ಲಿ ಬದ್ಧತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು '''ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಕ್ಕುಬಾಯಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಹತ್ತಂಗಡಿ ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾದ '''ಚಾರ್ ದಿವಸ್ ಸಸುಚೆ''' ಮತ್ತು "ವಾಹಿನಿಸಾಹೇಬ್" ಈ.ಟಿ.ವಿ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಜೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಜೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಸೀರಿಯಲ್ '''ಹೊನಾರ್ ಸನ್ ಮೇ ಹ್ಯ ಗಾರ್ಚಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು '''ಘರ್ ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬೇಟಿಯಾಂ'''ನಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಬಾ ಆಗಿ ನಟಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು '''ಮಹಾಯಜ್ಞ, ಥೋಡಾ ಹೈ ಥೋಡೆ ಕಿ ಜರೂರತ್ ಹೈ, ಟೀಚೆ, ಮಾಯ್ಕೆ ಸೆ ಬಂಧಿ ಡೋರ್''' ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಕಲರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಪ್ರಸಾರವಾದ '''ಛಲ್ - ಶೆಹ್ ಔರ್ ಮಾತ''' ದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವಳು '''ತುಜಾ ಮಜಾ ಬ್ರೇಕಪ್‌'''ನಲ್ಲಿ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೇನ್ ಪ್ರಧಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮರಾಠಿ ಧಾರಾವಾಹಿ '''ಸ್ವಾಮಿನಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಬಾಯಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ !! ಇತರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೧೯೭೮ || ''ಅರವಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಕೀ ಅಜೀಬ್‌ ದಾಸ್ತಾನ್‌'' || ಶಿಲ್ಪಾ || rowspan="9" | ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೮೦ || ''ಅಲ್ಬರ್ಟ ಪಿಂಟೊ ಕೊ ಗುಸ್ಸಾ ಕ್ಯೋಂ ಆತಾ ಹೈ'' || ವಿವೇಕವರ ಪತ್ನಿ || |- | ೧೯೮೧ || ''ಚಕ್ರ'' || ಲಕ್ಷ್ಮೀ || |- | ೧೯೮೨ || ''ಗಾಂಧೀ'' || ಕಸ್ತುರ್ಬಾ ಗಾಂಧೀ ||೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬಾಫ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ೧೯೮೨ || ''ಅರ್ಥ'' || ಪೂಜಾಳ ಕೆಲಸದವಳು || ೧೯೮೪ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ೧೯೮೪ || ಸಾರಾಂಶ || ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರಧಾನ || |- | ೧೯೮೪ || ''ಪಾರ್ಟಿ'' || ಮೋಹಿನಿ ಬರ್ವೇ || ೧೯೮೫ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ೧೯೮೪ || ''ಮೋಹನ ಜೋಷಿ ಹಾಜೀರ್‌ ಹೋ!'' || ರಕ್ಷಣಾ ವಕೀಲ್ || |- | ‌೧೯೮೫ || ''ಆಘಾತ್'' || ಶ್ರೀಮತಿ ಅಲಿ || |- | ‌೧೯೮೬ || ''ಸೂರ್ಯಾ'' || || ಕನ್ನಡ || |- | ೧೯೮೭ || ''ಆಚುವೆತ್ತಂತೆ ವೀಡು'' || ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕುಂಜಮ್ಮ || ಮಲಯಾಳಂ || |- | ೧೯೮೭ || ''ಪ್ರತಿಘಾಟ್‌'' || ದುರ್ಗಾ || rowspan="11" | ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೮೭ || ''ಜಲ್ವಾ'' || ಶ್ರೀ ಬೇಬಿ || |- | ೧೯೮೮ || ''ಶೇಹೆನಶಾಃ'' || ಶಾಂತೀ (ವಿಜಯ ತಾಯಿ) || |- | ೧೯೮೮ || ಹಿರೋ ಹಿರಾಲಾಲ್‌ || ರೂಪಾಳ ಮಲತಾಯಿ || |- | ೧೯೮೮ || ಆಕರ್ಶಣ || ದಿದಿ || |- | ೧೯೮೯ || ಬಿಲ್ಲು ಬಾದಶಾಃ|| ಬಿಲ್ಲು ತಾಯಿ || |- | ೧೯೮೯ || ಲಢಾಯಿ || ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾಂತಿ ಶರ್ಮಾ || |- | ೧೯೮೯ || ಚಾಲಬಾಝ್ || ಅಂಬಾ || |- | ೧೯೯೦ || ಅಗ್ನೀಪಥ್ || ಸುಹಾಸಿನಿ ಚೌಹಾನ್ || ‌೧೯೯೧ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ೧೯೯೦ || ಶಿವಾ || ಪ್ರಕಾಶ ತಾಯಿ || |- | rowspan="2"| ೧೯೯೧ || ಏಕ್‌ ಘರ್ || rowspan="2"| ರಾಜ್ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ|| |- | ಮನೆ || ಕನ್ನಡ || |- | ೧೯೯೧ || ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯಾಗಾರಿ ಮನವರಾಲು || ಜಾನಕಮ್ಮಾ, ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯಾವರ ಪತ್ನಿ || rowspan="2"| ತೆಲುಗು || |- | rowspan="2"| ೧೯೯೨ || ರಾತ್ರಿ || rowspan="2"| ಮನೀ಼ಷ ಶರ್ಮಾರ ತಾಯಿ || |- | ''ರಾತ'' || rowspan="2"| || |- | ೧೯೯೩ || ದಾಮಿನಿ || ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಮಿತ್ರ ಗುಪ್ತಾ || |- | ೧೯೯೪ || ತೀರ್ಪೂ || ಪಾರ್ವತಿ || rowspan="3"| ತೆಲುಗು || |- | ೧೯೯೪ || ಭಲೆ ಪೆಳ್ಳಾಂ || || |- | ೧೯೯೫ || ಟೋಪ ಹಿರೋ || ಅಮ್ಮ || |- | ೧೯೯೫ || ಅಗ್ನಿದೇವನ್ || ಅಣಿಯಂಕುಟ್ಟನ ಅಜ್ಜಿ || ಮಲಯಾಳಂ || |- | ೧೯೯೬ || ಲಿಟ್ಟಲ್‌ ಸೋಲ್ಠರ್ಸ || ರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ || ತೆಲುಗು || |- | ೧೯೯೬ || ಘಾತಕ || ಸಾವಿತ್ರಿ || rowspan="7"| ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೭ || ತುನ್ನು ಕೀ ಟಿನಾ || ತುನ್ನುನ ತಾಯಿ || |- | ೨೦೦೦ || ಪುಕಾರ || ಶ್ರೀಮತಿ ಮಲ್ಲಪ (ಪೂಜಾ ತಾಯಿ)|| |- | ೨೦೦೧ || ಲಜ್ಜಾ || ಶ್ರೀಮತಿ ಹಜಾರಿಲಾಲ್|| |- | ೨೦೦೧ || ಅವಗತ್ || ರಮ್ಯಾ ತಾಯಿ || |- | ‌೨೦೨೨ || ಬಧಾಯಿ ಹೋ ಬಧಾಯಿ || ರೋಸಿ ಡಿಸೋಜಾ || |- | ೨೦೦೩ || ''[[ಮುನ್ನಾ ಭಾಯಿ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್.'' || ಪಾರ್ವತಿ ಶರ್ಮಾ || |- | ೨೦೦೪ || ವಸೂಲ್ ರಾಜಾ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್. || ಕಸ್ತೂರಿ ವೆಂಕಟರಮನ || ತಮಿಳ || |- | ೨೦೦೮ || ಕರ್ಝ್ || ಶಾಂತಾ ಪ್ರಸಾದ್ ವರ್ಮಾ || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೯ || ಗಣೇಶ್ ಜಸ್ಟ್ ಗಣೇಶ್ || ದಿವ್ಯಾಳ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ || rowspan="4"| ತೆಲುಗು || |- | ೨೦೧೨ || ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿ || ಗಂಗಾ ಬಾಯಿ || |- | ೨೦೧೩ || ಸೀತಮ್ಮ ವಾಕಿಟ್ಲೊ ಸಿರಿಮಲ್ಲೇ ಚೆಟ್ಟು || ಬೊಂಡಂ/ಬಾಮ್ಮಾ || |- | ೨೦೧೩ || ರಾಮಯ್ಯ ವಸ್ತವಯ್ಯ || ಬೇಬಿ || |- | ೨೦೧೩ || ಡೇವಿಡ್ || ಮಾಲತಿ ತಾಯಿ || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೧೩ || ರೇಮಚಿ ಗೋಷ್ಟ || ರಾಮನ ತಾಯಿ || ಮರಾಠಿ || |- | ೨೦೧೪ || ವೀರಂ || ಕೊಪ್ಪೆನ್ರುಂದೇವಿ || ತಮಿಳ || |- | ೨೦೧೫ || ಮ್ಯಾಂಗೋ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ || ಪದ್ಮಾ || ಇಂಗ್ಲಿಷ್ || |- | ‌೨೦೧೬ || ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ || ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಲತಾಯಿ || rowspan="2"| ತೆಲುಗು || |- | ೨೦೧೮ || ಚಲ್ ಮೋಹನ್ ರಂಗ || || |- | ೨೦೧೮ || ಓಕ್ಸೀಜನ್ || || ಗುಜರಾತಿ || |- | ೨೦೧೯ || ಚಿತ್ರಲಹರಿ || ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ || ತೆಲುಗು || |- | ೨೦೧೯ || ಕೊಲಾಯುತಿರ್ ಕಾಲಂ || || ತಮಿಳ || |- |೨೦೧೯ || ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್ || || ಮರಾಠಿ || |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ |- | ೧೯೯೭-೧೯೯೯ || ತೋಡಾ ಹೈ ತೋಡೆ ಕಿ ಜರೂರತ್ ಹೈ || || rowspan="3" | ಹಿಂದಿ |- | ೧೯೯೮ | ಮಹಾಯಜ್ಞ || ವಿಮ್ಲಾ |- | ೧೯೯೯ || ಮುಸ್ಕಾನ|| ರಾಹುಲ ತಾಯಿ |- | ೨೦೦೧–೨೦೧೩ || ಚಾರ್‌ ದಿವಸ್‌ ಸಸುಚೆ || ಆಶಾಲತಾ || rowspan="9" | ಮರಾಠಿ |- | rowspan="2" | ೨೦೦೭-೨೦೦೯ || ವಾಣಿಸಾಹೇಬ್ || |- | ಘರ್‌ ಕೀ ಲಡ್ಕೀಯಾಂ ಬೇಟಿಯಾಂ || ಗಾಯತ್ರಿ |- | ೨೦೧೧ | ಮಾಯ್ಕೆ ಸೆ ಬಂಧಿ ಡೋರ್ ||‌ ಲತಾ |- |೨೦೧೨ | ಛಲ್ - ಶೇ ಔರ್ ಮಾತ || |- | ೨೦೧೩-೨೦೧೬ || ಹೊಣಾರ ಸನ್‌ ಮೇ ಹ್ಯಾ ಘಾರ್ಚಿ || ಭಾಗೀರತಿ |- | ೨೦೧೭-೨೦೧೮ || ತುಜಾ ಮಾಜಾ ಬ್ರೇಕ್ ಅಪ್ || ಆಜಿ |- | ೨೦೨೦-೨೦೨೧ || ಡಾಕ್ಟರ್ ಡಾನ್ || ಸ್ನೇಹಲತಾ |- | ೨೦೨೦-೨೦೨೧ || ಸುಖಿ ಮಾನಸಚ ಸಾದರಾ || ಹಂಸಾ |} == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ !ಪ್ರಶಸ್ತಿ !ಕೆಲಸ !ವರ್ಗ !ಫಲಿತಾಂಶ |- style="border-top:2px solid gray;" ! ೧೯೮೩ | ಬಾಫ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಗಾಂಧಿ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | ವಿಜೇತಾ |- style="border-top:2px solid gray;" ! ೧೯೮೪ |rowspan="4"| ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಅರ್ಥ್ |rowspan="2"| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | ವಿಜೇತಾ |- ! rowspan="2"| ೧೯೮೫ | ಭಾವನಾ | ನಾಮಾಂಕಿತ |- | ಸಾರಾಂಶ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | ನಾಮಾಂಕಿತ |- ! ೧೯೯೧ | ಅಗ್ನಿಪಥ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | ವಿಜೇತಾ |- style="border-top:2px solid gray;" !೧೯೮೫ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಪಾರ್ಟಿ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | ವಿಜೇತಾ |- style="border-top:2px solid gray;" !೨೦೦೧ | ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಪುಕಾರ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ನಟಿ | ನಾಮಾಂಕಿತ |- style="border-top:2px solid gray;" !೨೦೦೪ |colspan="3"| ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ವಿಜೇತಾ |-|- style="border-top:2px solid gray;" !೨೦೧೫ | ಜೀ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಹೊಣಾರ ಸನ್‌ ಮೇ ಹ್ಯಾ ಘಾರ್ಚಿ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರ -ಮಹಿಳೆ | ವಿಜೇತಾ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ]] [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] artyimx9wqyw9mzi7sartv0uypnhv19 0 140026 1372263 1364453 2026-04-28T01:09:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372263 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1995|02|20}}| birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]]. | occupation = [[ನಟಿ]], ನಿರೂಪಕಿ | image = Agnisakshi.PNG | imagesize = 200px | caption = ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ | years_active = ೨೦೧೧– ಪ್ರಸ್ತುತ | nickname = ಸನ್ನಿಧಿ | father = ರವಿ ಕುಮಾರ್ ಗೌಡ | mother = ಭಾನು ರವಿ ಗೌಡ | education = ಬಿ.ಎ <ref > [https://www.breezemasti.com/vaishnavi-gowda-actress-wiki/ ವೈಷ್ಣವಿ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ] </ref> }} '''ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ]] ಧಾರಾವಾಹಿ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)]]ರ ಟಾಪ್- 4 ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಆಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಸೀತಾ ರಾಮ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ ಇವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 1995<ref>{{cite web |title=ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ: ೧೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ನಟನೆ ಪ್ರಾರಂಭ |url=https://www.deccanherald.com/content/656172/shes-soaring-high.html |publisher=ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ |access-date=27 ಜನವರಿ 2018}}</ref> ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ರವಿಕುಮಾರ್ ಗೌಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭಾನು ಗೌಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರನಿದ್ದಾನೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ [[ಅಮೂಲ್ಯ (ನಟಿ)|ಅಮೂಲ್ಯ]] ಇವರ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ===ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ=== ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜಯನಗರದ ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಹಾಜರಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ದೂರಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಬಿಎಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇವರು '''ಭರತನಾಟ್ಯ''', '''ಕುಚುಪುಡಿ''' ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಹಂತದ '''ಬೆಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್'''ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ|ಝೀ ಕನ್ನಡದ]]ಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ '''ದೇವಿ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹದಿನಾರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಿರುತೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿನ '''''ದೇವಿ''''' ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ]]ಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ '''ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯ '''''ಸನ್ನಿಧಿ''''' ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಇವರು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ '''ಭರ್ಜರಿ ಕಾಮಿಡಿ''' ಶೋನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ===ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ=== ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡ ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ೧೫೮೬ ಎಪಿಸೋಡುಗಳು ಕಾಲ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ೧೯.೭ ರಷ್ಟು ಟಿ.ಆರ್.ಪಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಈಗಲೂ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಗರಿಷ್ಟ ಟಿ.ಆರ್.ಪಿ ಆಗಿದೆ. ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {| class="wikitable sortable" |+ಕೀಲಿ | style="background:Pink;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ !ನಾಯಕ ನಟ!! ನಿರ್ದೇಶಕ !! ಭಾಷೆ !! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು!! Ref. |- | ೨೦೧೬ | ಡ್ರೆಸ್ ಕೋಡ್ | | ಪೃಥ್ವಿ ದಯಾನಂದ್ | ಶಿವು ಕುಮಾರ್ | [[ಕನ್ನಡ]] | ಪೃಥ್ವಿ ದಯಾನಂದ್, ಹೇಮಾ, [[ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ]], ಕಾಂಚನಾ ಅವರು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ | <ref> [https://www.filmibeat.com/kannada/movies/dress-code.html#cast ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಡ್ರೆಸ್ ಕೋಡ್ ಚಿತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- | ೨೦೧೯ | ಗಿರಿಗಿಟ್ಲೆ | | ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಗುರುರಾಜ್, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾಜ್ | ರವಿ ಕಿರಣ್ | [[ಕನ್ನಡ]] | ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಗುರುರಾಜ್, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾಜ್ ನಾಯಕನಟರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ ಮತ್ತು ಅದ್ವಿತಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ನಾಯಕಿಯರಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. | <ref> [https://www.filmibeat.com/kannada/movies/girgitle.html ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ತಾಣದಲ್ಲಿನ "ಗಿರಿಗಿಟ್ಲೆ" ಚಿತ್ರದ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- |} ==ದೂರದರ್ಶನ== ===ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ !! ವಾಹಿನಿ!!ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !! Ref. |- | 2011 | ದೇವಿ | ದೇವಿ (ನಾಯಕಿ) | [[ಕನ್ನಡ]] | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | |<ref> [https://nettv4u.com/about/Kannada/tv-serials/devi-kannada-9360 ದೇವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಬಗೆಗಿನ nettv4u.com ತಾಣದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- | rowspan="2"| 2013 | ಪುನರ್ ವಿವಾಹ | ಪೋಷಕ ನಟಿ | [[ಕನ್ನಡ]] | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | | <ref> [https://www.youtube.com/watch?v=p-nZsuqNomw ಪುನರ್ ವಿವಾಹ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಕೊಂಡಿ]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.cinemawoods.net/vaishnavi-gowda-wiki-biography-age-family-images-movies-serials/ |title=ಪುನರ್ ವಿವಾಹ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ |access-date=2021-09-28 |archive-date= 2021-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928105427/https://www.cinemawoods.net/vaishnavi-gowda-wiki-biography-age-family-images-movies-serials/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ]] | ಸನ್ನಿಧಿ (ನಾಯಕಿ) | [[ಕನ್ನಡ]] | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | <small>2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 ರಿಂದ 3 ಜನವರಿ 2020 ರವರೆಗೆ</small> ||<ref> [https://www.imdb.com/title/tt11753318/?ref_=nm_flmg_act_1 ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಐ.ಎಂ.ಡಿ.ಬಿ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- |2023 |[[ಸೀತಾ ರಾಮ|ಸೀತಾರಾಮ]] | ಸೀತಾ(ನಾಯಕಿ) |[[ಕನ್ನಡ]] |[[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | |<ref>{{Cite web |title='ಸೀತೆ'ಯಾಗಿ ಬಂದ ಸನ್ನಿಧಿ, ರಾಜೀವ ಇಲ್ಲಿ ರಾಮ! ಬರ್ತಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-new-serial-seetharama-start-soon-heroine-is-vaishnavi-gowda-svl-sng-912117.html |access-date=2023-06-29 |website=News18 Kannada |language=kn }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=New daily soap 'Seetha Rama' to premiere on July 17 - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-seetha-rama-to-premiere-on-july-17/articleshow/101269810.cms |access-date=2023-06-29 |website=The Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Vaishnavi Gowda bags a lead role in the upcoming daily soap 'Seetha Rama' - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/vaishnavi-gowda-bags-a-lead-role-in-the-upcoming-daily-soap-seetha-rama/articleshow/96273916.cms |access-date=2023-06-29 |website= The Times of India }}</ref> |- |} ===ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ !! ವಾಹಿನಿ!! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !!Ref. |- | 2017 | ಭರ್ಜರಿ ಕಾಮಿಡಿ | ನಿರೂಪಕಿ | [[ಕನ್ನಡ]] | [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] | <small>ದೊಡ್ಡಣ್ಣ, ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ ಅವರು ನಿರ್ಣಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಈ ಶೋ ನಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಗೌಡ ಅವರು ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.</small> |<ref> [https://www.imdb.com/title/tt10306400/?ref_=nm_knf_i3 imdb ಅಲ್ಲಿನ "ಭರ್ಜರಿ ಕಾಮಿಡಿ" ಶೋನ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- | 2021 | [[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)]] | ಸ್ಪರ್ಧಿ | [[ಕನ್ನಡ]] | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | <small>COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ 8 ಮೇ 2021 ರಂದು ಸೀಸನ್ ಅನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆಯು 71 ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ನಂತರ ಈ ಸೀಸನ್ 23 ಜೂನ್ 2021 ರಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. </small> | <ref> [https://www.imdb.com/title/tt2911448/?ref_=nm_knf_i2 IMDB ಅಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಶೋನ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ] </ref> |- |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== ''ವೈಷ್ಣವಿ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಎಂಟು'' * {{note|1|ಟಿಪ್ಪಣಿ 1}}: ವೈಷ್ಣವಿ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನ ಎಂಟನೇ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರ ವಿರೋಧವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಬೈಯೋದನ್ನೂ ನಗುನಗುತ್ತಲೇ ಬಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು '''ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ''' ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಇದರ ಟಾಪ್-೪ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{IMDb name|id=10681482}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿಯರು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] djp6z157ef3cn4jgd5l3liv856dxyms 0 141013 1372274 1365030 2026-04-28T03:01:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372274 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್: ಕೇಸ್ ಆಫ್ ರಣಗಿರಿ ರಹಸ್ಯ | image = | caption = ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ | producer = ಅನೂಪ್ ಗೌಡ<br>ರೇಖಾ ಕೆಎನ್ | writer = ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ <br>ಅಭಿಜಿತ್ ವೈ ಆರ್ | starring = {{plainlist|*[[ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್]] * [[ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್]] }} | music = [[ಜುಡಾ ಸಾಂಡಿ]] | distributor = ಕೆಆರ್‌ಜಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊ | cinematography = ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಎಮ್ ಜಿ | editing = ಶ್ರೀಕಾಂತ್ <br> ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ | studio = ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಸಿನಿ ಕಂಬೈನ್ಸ್ | country = ಭಾರತ | released = ೨೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೨ | language = ಕನ್ನಡ | runtime = ೧೨೫ ನಿಮಿಷಗಳು <ref>{{cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/shivaji-surathkal-movie-review-a-killer-125-minutes/articleshow/74250164.cms|title=SHIVAJI SURATHKAL MOVIE REVIEW: A KILLER 125 MINUTES|date=21 February 2020|website=Bangalore Mirror|access-date=29 February 2020}}</ref> }} '''''ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್''''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''''ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್: ದಿ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ರಣಗಿರಿ ರಹಸ್ಯ''''' ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನುಪ್ ಗೌಡ, ರೇಕಾ ಕೆಎನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, [[ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ರಮೇಶ್ ಅವರ ೧೦೧ನೇ ಚಿತ್ರ. <ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/ramesh-aravind-starrer-shivaji-surathkal-movie-trailer-is-out-to-watch-ae-331863.html|title=Shivaji Surathkal Trailer: ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 101 ಸಂಖ್ಯೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ ಗೊತ್ತಾ..?|date=7 February 2020|website=Kannada News18|access-date=29 February 2020|archive-date=29 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229114213/https://kannada.news18.com/news/entertainment/ramesh-aravind-starrer-shivaji-surathkal-movie-trailer-is-out-to-watch-ae-331863.html|url-status=dead}}</ref> ಕಥಾವಸ್ತುವು ರಣಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕೊಲೆ ರಹಸ್ಯದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.kannadaprabha.com/cinema/news/2020/feb/26/shivaji-surathkal-part-2-will-come-says-ramesh-arvind-412961.html|title='ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್' ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಭಾಗ 2 ಬರುತ್ತೆ ಎಂದ ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್!|date=26 February 2020|website=kannadaprabha|access-date=29 February 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/desi-sherlock-holmes-kannada-film-shivaji-surathkal-has-the-potential-to-turn-into-a-successful-franchise-8088451.html|title=Desi Sherlock Holmes? Kannada film Shivaji Surathkal has the potential to turn into a successful franchise|date=26 February 2020|website=Firstpost|access-date=29 February 2020}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ರಣಗಿರಿಯ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಗೃಹ ಸಚಿವರ ಪುತ್ರ ರೋಷನ್‌ನ ಕೊಲೆಯ ಸುತ್ತ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ (ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್) ಎಂಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲೆ ರಹಸ್ಯದ ತನಿಖೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೋಲೀಸ್ ಪೇದೆ ಗೋವಿಂದ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಕೊಲೆಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಜನನಿಯ (ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್) ನಾಪತ್ತೆಯು ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಈ ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಕಥಾವಸ್ತುವು ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಶಿವಾಜಿಯ ಆಂತರಿಕ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿರುವು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯ ಮರ್ಡರ್ ಆನ್ ದಿ ಓರಿಯಂಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ (2017) ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್]] * ಜನನಿಯಾಗಿ ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್ * ಡಾ.ಅಂಜಲಿಯಾಗಿ ಆರೋಹಿ ನಾರಾಯಣ್ * ಗೃಹ ಸಚಿವ ರಾಜೀವ್ ರವಿಯಾಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ (ನಟ)|ಅವಿನಾಶ್]], * ಗೋವಿಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಘು ರಾಮನಕೊಪ್ಪ * ಎಸ್. ಪಿ. ರಹೀಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ * ರೋಷನ್ ರವಿಯಾಗಿ ವಿನಯ್ ಗೌಡ * ಪ್ರೀತಂ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ್ ಭಾನುಪ್ರಕಾಶ್ * ಸೌಖ್ಯ ಅಜ್ಜಂಪುರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾ ರಂಗನಾಥ್ * ಸ್ಮಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಮ್ರತಾ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ * ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರಾಗಿ [[ಪಿ ಡಿ ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರ]] * ಯುರೇಕಾ ಲೋಬೋ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆನಂದ್ * ಕೆ ಪ್ರದೀಪ್ ವಲೇರಿಯನ್ ಲೋಬೋ ಅಕಾ ಭಟನಾಗಿ * ಚಾಲಕ ಅನ್ವರ್ ಆಗಿ ಕಿರಣ್ ಕೊಟ್ಟ * ಎಸ್ ಐ ರುದ್ರೇಶ್ ಆಗಿ ನಿಶಾಂತ್ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿ * ಬ್ರೋ ಆಗಿ ಧನುಷ್ ರಾಜ್ * ಸೋಮಜಿತ್ ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ವಸಿಷ್ಠ * ಎಸ್‌.ಐ. ರಾಕೇಶ್ ಆಗಿ ಮನ ಅಧ್ವಿಕ್ * ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಲೋಬೋ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಕನ್ಯಾ ಗಿರೀಶ್ * ರಾಮ್ ಮಂಜೋನಾಥ್ * ಜನನಿಯ ತಾಯಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾ ಮೂರ್ತಿ == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ == {{Tracklist | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ಉಸಿರೇ | extra1 = [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] | length1 = 3:38 | lyrics1 = [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] | title2 = ಯಾರೋ ನೀ ಯಾರೋ | extra2 = [[ಸಂಜಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ]], [[ಜುದಾಹ್ ಸಂಧಿ]] | length2 = 3:10 | lyrics2 = ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ್ | title3 = ಅಪರಿಚಿತ | extra3 = ಶ್ರೇಯಾ ಸುಂದರ್ ಅಯ್ಯರ್ | length3 = 3:00 | lyrics3 = ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | title4 = ಸಾವಿರ | extra4 = ಅಭಿಜಿತ್ ವೈ. ಆರ್. | length4 = 3:30 | lyrics4 = ಗುರು ಪಂಚನ್ ಬೆಟ್ಟು | total_length = 13:19 }} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವರ್ಗ ! ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ! ಫಲಿತಾಂಶ ! ರೆ.ಫಾ. |- | rowspan="4" | 2021 | rowspan="4" | 2ನೇ ಚಂದನವನ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ | ಆಕಾಶ ಶ್ರೀವತ್ಸ<br> ಅಭಿಜಿತ್ |{{won}} | rowspan="4" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/chandanavana-film-critics-academy-awards-love-mocktail-dia-gentleman-dominate-nomination-list-833168|title=Chandanavana Film Critics Academy Awards: Love Mocktail, Dia, Gentleman Dominate Nomination List|date=13 February 2021|website=ibtimes|access-date=12 June 2021}}</ref><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/chandanavana-film-critics-academy-2020-dia-popcorn-monkey-tiger-gentleman-walk-away-maximum-833452|title=Winners: Chandanavana Film Critics Academy 2020: Dia, Popcorn Monkey Tiger, Gentleman Walk Away with Maximum Honours|date=23 February 2021}}</ref><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <ref>{{Cite web|url=http://cinimirror.com/cfca-awards-2021-dhananjaya-and-kushee-win-best-actors-award-in-lead-role|title=CFCA Awards 2021 – Dhananjaya and Kushee win Best Actors award in lead role|date=22 February 2021}}</ref> |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ | [[ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪಾದನೆ | ಶ್ರೀಕಾಂತ್<br> ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ VFx | |{{nom}} |- | rowspan="4" | 2021 | rowspan="4" | 10 ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | ಅನ್ವಿತಾ ಸಾಗರ್ |{{nom}} | |- | ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ | ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ |{{nom}} | |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ಮಾಪಕ | ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಸಿನಿ ಕಂಬೈನ್ಸ್ |{{won}} | |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | ಶ್ರೇಯಾ ಸುಂದರ್ ಅಯ್ಯರ್ |{{nom}} | |} == ಮುಂದಿನ ಭಾಗ == ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 2021 ರಂದು, ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಅವರು ''ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ 2: ದಿ ಮಿಸ್ಟೀರಿಯಸ್ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಮಾಯಾವಿ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೀಕ್ವೆಲ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref name="sequel title">{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movies/news/ramesh-aravind-returns-with-3-avatars-across-3-different-timelines-in-shivaji-surathkal-2/amp_articleshow/86061806.cms|title=Ramesh Aravind returns with 3 avatars across 3 different timelines in Shivaji Surathkal 2|date=10 September 2021|website=Times of India}}</ref> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|tt11779616}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 33p8ka55cchtjt6a8b5zmckjiqme9n1 0 142626 1372254 1364154 2026-04-27T21:46:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372254 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ವೀರ ಪರಂಪರೆ | image = Veera Parampare.jpg | alt = <!-- see WP:ALಟಿ. --> | caption = ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ | director = [[ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್]] | producer = ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ | screenplay = ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ | story = ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ | starring = [[ಆಂಬರೀಷ]] [[ಸುದೀಪ್]] [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] | music = [[ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್]], ಧರ್ಮವಿಶ್ (ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ) | cinematography = ಆರ್. ಗಿರಿ | editing = ಪಿ. ಆರ್. ಸೌಂದರರಾಜ್ | studio = | distributor = | released = 2010 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 | runtime = | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | budget = ೫ ಕೋಟಿ ರೂ.<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/three-kannada-films-to-be-released-next-week-news-kannada-kkwlzIibfaasi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226035309/http://www.sify.com/movies/three-kannada-films-to-be-released-next-week-news-kannada-kkwlzIibfaasi.html|url-status=dead|archive-date=December 26, 2018|title=Three Kannada films to be released next week|publisher=sify.com|date=Oct 22, 2010 <!-- 05:55 --> }}</ref> | gross = }} '''''ವೀರ ಪರಂಪರೆ''''' 2010 ರ [[ಕನ್ನಡ]] ಕಥಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಆಂಬರೀಷ|ಅಂಬರೀಷ್]], [[ಸುದೀಪ್]], [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] ಅವರು ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಹೋಮ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯವತಿ ನಾರಾಯಣ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರೇ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ವಿಶ್ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿ ''ನಫ್ರತ್ ಕಿ ಆಂಧಿ'' ಎಂದು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಗೆ]] ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ನಿರ್ಮಾಣ == ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2 ರಿಂದ [[ಗೋಕಾಕ|ಗೋಕಾಕ್]], [[ಬಿಜಾಪುರ]] ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಯಮಿತ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://entertainment.gaeatimes.com/2010/05/03/veera-parampare-completes-first-schedule-116313/|title=Veera Parampare completes first schedule}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ವರದೇಗೌಡನಾಗಿ ಅಂಬರೀಶ್ * ತೇಜಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್ * ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ * ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿಂಗ್ * ಶೋಭರಾಜ್ * ಶರಣ್ * ಬಿ.ವಿ.ಭಾಸ್ಕರ್ * ಹೇಮಶ್ರೀ == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == '''58ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೌತ್ :-''' * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - ಕನ್ನಡ - '''ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ''' - [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ - ಕನ್ನಡ - '''ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ''' - [[ಆಂಬರೀಷ|ಅಂಬರೀಶ್]] <ref name="58th FFS">{{Cite web|url=http://www.southdreamz.com/36096/nominees-for-58th-idea-filmfare-awards-south-india/|title=Nominees for 58th Idea Filmfare Awards – South India|date=2 June 2011|publisher=southdreamz.com|access-date=2 June 2011}}</ref> '''ಸುವರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು :-''' * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - '''ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ''' - [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] <ref name="3rd SFA">{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article429129.ece|title=Suvarna Film Awards Announced|date=4 June 2011<!-- 03:56 AM-->|publisher=newindianexpress.com|access-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221085528/http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article429129.ece|url-status=dead}}</ref> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ್]] ಅವರೇ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://sensongs.com/Veera-Parampare.html</ref> {| class="wikitable" !ಟ್ರ್ಯಾಕ್# ! ಹಾಡು ! ಗಾಯಕ(ರು) |- | 1 | "ತಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಹೋದೆ" | ಕಾರ್ತಿಕ್, [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್]] |- | 2 | "ಎತ್ತಲೋ ಮಾಯಾ" | [[ಶಂಕರ್ ಮಹಾದೇವನ್|ಶಂಕರ್ ಮಹದೇವನ್]] |- | 3 | "ಮೂಡಲ್ ಸೀಮೆ" | [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್|ವಿಜಯ ಪ್ರಕಾಶ್]], [[ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್|ಅನುರಾಧ ಭಟ್]] |- | 4 | "ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ" | ಸುಝೇನ್ ಡಿ'ಮೆಲ್ಲೋ, ಆಕಾಶ್ ತಾಲಪತ್ರ |- | 5 | "ಅಂಬರದ" | ಮಿಲಿ ನಾಯರ್ |- | 6 | "ನನ್ನ ಮನ್ನಿಡು" | ಶಂಕರ್ ಮಹದೇವನ್ |- |} == ವಿಮರ್ಶೆಗಳು == ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರೆಡಿಫ್ ಬರೆದಿದೆ- "ವೀರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಹೊಸದನ್ನು ನೀಡಲು ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಂಬರೀಶ್ ಮತ್ತು ಸುದೀಪ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಿರಾಶೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ".<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera-parampare/20101101.htm|title=Veera Parampare has great performances}}</ref> ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್ ಬರೆದಿದೆ- "ಒಂದು ಮಾಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್ 'ವೀರ ಪರಂಪರೆ' [..] ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಬರೀಶ್ ಮತ್ತು ಸುದೀಪ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ".<ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/veera-parampare-review-kannada-movie-review-12136|title=Veera Parampare review. Veera Parampare Kannada movie review, story, rating|access-date=2022-04-10|archive-date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124230541/https://www.indiaglitz.com/veera-parampare-review-kannada-movie-review-12136|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|2922076|Veera Parampare}} * {{AllMovie title|569410|Veera Parampare}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] qq14rtq8my8ybfrs98ufbz2ekvp57l9 0 142966 1372222 1371311 2026-04-27T12:40:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372222 wikitext text/x-wiki '''ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್''' ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು.<ref name="The Phillips Collection">{{Cite web|url=https://www.phillipscollection.org/event/2019-05-15-ranjani-shettar-earth-songs-night-sky|title=Ranjani Shettar: Earth Songs for a Night Sky|website=The Phillips Collection|language=en|access-date=4 November 2021}}</ref> ಅವರು ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ == ದಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್,<ref name="Metropolitan Museum">{{Cite web|url=https://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2018/ranjani-shettar|title=Seven ponds and a few raindrops|last=|first=|date=|website=www.metmuseum.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-12-05}}</ref> ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ (ಎಸ್.ಎಫ಼್.ಎಮ್.ಓ.ಎಮ್.ಎ),<ref>{{Cite web|url=https://www.sfmoma.org/exhibition/new-work-ranjani-shettar/|title=New Work: Ranjani Shettar · SFMOMA|website=www.sfmoma.org|language=en-US|access-date=2019-12-05}}</ref> ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ (ಎಮ್.ಓ.ಎಮ್.ಎ), ಕಿರಣ್ ನಾಡರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ (ಕೆ.ಎನ್.ಎಮ್.ಎ) <ref>{{Cite web|url=https://www.knma.in/seven-contemporaries-part-difficult-loves|title=SEVEN CONTEMPORARIES - Part of Difficult Loves {{!}} Kiran Nadar Museum of Art|website=www.knma.in|access-date=2019-12-05|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120181748/https://www.knma.in/seven-contemporaries-part-difficult-loves|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ವಾಕರ್ ಆರ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/artists/37577|title=Ranjani Shettar {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|language=en|access-date=2019-12-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://walkerart.org/magazine/artist-interview-ranjani-shettar|title=Artist Interview: Ranjani Shettar|website=walkerart.org|language=en-US|access-date=2019-12-05|archive-date=2019-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191205205910/https://walkerart.org/magazine/artist-interview-ranjani-shettar|url-status=dead}}</ref> ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರು ಲಲಿತ ಕಲೆಯ ಪದವಿಯನ್ನು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನಾತ್ತಕೋತ್ತರ ಲಲಿತ ಕಲೆಯನ್ನು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಮತ್ತು ದಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ಼್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಬೆ೦ಗಳೂರಿನಿ೦ದ ಗೌರವ ಪಡದಿದ್ದಾರೆ. == ಕೆಲಸ == ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರು ಇತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯು ವರ್ಷ, ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕಲಾವಿದರ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಕವರ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸತು-ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪುಟಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ೧೬ ಮುದ್ರಣಗಳ ಚಿಕ್ಕವಾದ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಅನಿತಾ ದೇಸಾಯಿಯವರ ವಿಶೇಷ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸಿಲ್ಕ್ಸ್‌ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಮರದ ಬ್ಲಾಕ್ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳು, ಎಚ್ಚಣೆ ಮತ್ತು ಲೇಸರ್ ಮುದ್ರಣಗಳಿವೆ. ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-XVAuAAACAAJ|title=Ranjani Shettar: Dewdrops and Sunshine|last=Baker|first=Alex|last2=Shettar|first2=Ranjani|date=2011|publisher=National Gallery of Victoria|isbn=978-0-7241-0349-2|language=en}}</ref> ಮತ್ತು [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ] <ref>{{Cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar7#tab:slideshow;tab-1:slideshow|title=Ranjani Shettar – Between the sky and earth « TALWAR GALLERY|language=en-US|access-date=2019-12-05}}</ref> ಮತ್ತು ಮರಿಯನ್ ಗುಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟನೆಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.mariangoodman.com/shop/publications/41-freeing-the-line/|title=Freeing the Line|website=Marian Goodman|language=en|access-date=2019-12-05}}</ref> ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವ್ಯಾಲೇಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ ವಿಕ್ರಮ್ ಬಿರ್ಲಾ ಕಲಾಕಿರಣ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.  == ಆಯ್ದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು <ref>{{Cite web|url=http://www.talwargallery.com/artists/ranjani-shettar|title=Ranjani Shettar|access-date=2019-11-21}}</ref> == === ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು === ; ೨೦೧೯ : ದಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್, ''ಅರ್ಥ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫಾರ್ ಎ ನೈಟ್ ಸ್ಕೈ,'' ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ, ಯುಎಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.phillipscollection.org/events/2019-05-16-intersections-ranjani-shettar|title=Intersections, The Phillips Collection|last=|first=|date=|website=|language=en-US|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-16}}</ref> ; ೨೦೧೮ : ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ''ಏಳು ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಳೆಹನಿಗಳು,'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್.ವೈ, ಯುಎಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2018/ranjani-shettar|title=Ranjani Shettar: Seven ponds and a few raindrops|last=|first=|date=|website=www.metmuseum.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-12-05}}</ref> : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ನಲೀಯು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್.ವೈ, ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar3|title=Ranjani Shettar – On and on it goes on « TALWAR GALLERY|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೧೭ : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ಬಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಬೋ'', ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar2|title=Bubble trap and a double bow|last=|first=|date=|website=talwargallery.com|language=en-US|access-date=2018-02-16}}</ref> ; ೨೦೧೪ : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ನೈಟ್ ಸ್ಕೈಸ್ ಮತ್ತು ಡೇಡ್ರೀಮ್ಸ್'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar8|title=Night skies and daydreams|last=|first=|date=|website=talwargallery.com|language=en-US|access-date=2018-02-16}}</ref> : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ,'' ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar7|title=Ranjani Shettar-Between the sky and earth « TALWAR GALLERY|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೧೨ : ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಭೌ ದಾಜಿ ಲಾಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ''ಹೈ ಟೈಡ್ ಫಾರ್ ಎ ಬ್ಲೂ ಮೂನ್'', ಇಂಡಿಯಾ <ref>[http://bdlmuseum.org/newsletter/newsletter%2003/bdl-museum-newsletter_2013_q4.html "High tide for a blue moon"], The Dr. Bhau Daji Lad Museum, Retrieved 3 February 2017.</ref> : ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ''ವರ್ಷ'', ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಬುಕ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ <ref name="MoMA">[https://www.moma.org/research-and-learning/research-resources/library/council/shettar "Ranjani Shettar, Varsha"], [[Museum of Modern Art]], Retrieved 3 February 2017.</ref> ; ೨೦೧೧ : ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ''ಡ್ಯೂಡ್ರಾಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸನ್‌ಶೈನ್'', ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.ngv.vic.gov.au/media_release/ranjani-shettar-dewdrops-and-sunshine/|title=Ranjani Shettar: Dewdrops and Sunshine {{!}} NGV|website=www.ngv.vic.gov.au|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ''ಫ್ಲೇಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್'' : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರಂತರ,'' ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ ; ೨೦೦೯ : ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ''ನ್ಯೂ ವರ್ಕ್,'' ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ (೨೦೦೯) <ref name="San Francisco Museum of Modern Art (SfMoMA)">{{Cite web|url=https://www.sfmoma.org/exhibition/new-work-ranjani-shettar/|title=New Work: Ranjani Shettar · SFMOMA|website=www.sfmoma.org|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೮ : ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್, ''ಫೋಕಸ್'', ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.themodern.org/exhibition/past/focus-ranjani-shettar/1105|title=Modern Art Museum of Fort Worth|website=www.themodern.org|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್, ಬೋಸ್ಟನ್, ''ಮೊಮೆಂಟಮ್ ೧೦'', ಬೋಸ್ಟನ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.icaboston.org/exhibitions/momentum-10-rajani-shettar|title=Momentum 10: Rajani Shettar {{!}} icaboston.org|website=www.icaboston.org|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೭ : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ಎಪಿಫನೀಸ್,'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ; ೨೦೦೪ : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], ''ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: '''ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು''' ; ೨೦೧೭ : ಪಿಜ್ಜುಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್, ''ವಿಷನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಇಂಡಿಯಾ,'' ಕೊಲಂಬಸ್, ಓ.ಹೆಚ್, ಯು.ಎಸ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.pizzuti.columbusmuseum.org/exhibitioncollection/visions-from-india/|title=VISIONS FROM INDIA|website=Pizzuti Collection|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೧೩ : ೫ ನೇ ಮಾಸ್ಕೋ ಬೈನಾಲೆ ಆಫ್ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋ, ರಷ್ಯಾ <ref>{{Cite web|url=http://moscowmanege.ru/5th-moscow-biennale-of-contemporary-art-bolshe-sveta-more-light/|title=5th Moscow Biennale of Contemporary Art "MORE LIGHT" {{!}} МВО "Манеж"|language=ru|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಕಿರಣ್ ನಾಡರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಏಳು ಸಮಕಾಲೀನರು, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://www.knma.in/seven-contemporaries-part-difficult-loves|title=SEVEN CONTEMPORARIES - Part of Difficult Loves {{!}} Kiran Nadar Museum of Art|website=www.knma.in|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120181748/https://www.knma.in/seven-contemporaries-part-difficult-loves|url-status=dead}}</ref> ; ೨೦೧೨ : ೦೧೨ ಹೆನ್ರಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಈಗ ಇಲ್ಲಿಯೂ ನೋವೇರ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಿಯಾಟಲ್, ಡಬ್ಲ್ಯು.ಎ, ಯು.ಎಸ್.<ref>{{Cite web|url=https://pro.henryart.org/exhibitions/now-here-is-also-nowhere-part-i|title=Now Here is also Nowhere: Part I - Henry Art Gallery|website=pro.henryart.org|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114210129/https://pro.henryart.org/exhibitions/now-here-is-also-nowhere-part-i|url-status=dead}}</ref> : ಕಿರಣ್ ನಾಡರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ಸ್, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://www.knma.in/crossings-time-unfolded-ii|title=CROSSINGS - Time Unfolded II {{!}} Kiran Nadar Museum of Art|website=www.knma.in|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120181908/https://www.knma.in/crossings-time-unfolded-ii|url-status=dead}}</ref> ; ೨೦೧೧ : ಪಿಜ್ಜುಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್, ಟೀಸರ್ಸ್, ಕೊಲಂಬಸ್, ಓ.ಹೆಚ್, ಯು.ಎಸ್.<ref>{{Cite web|url=http://www.pizzuti.columbusmuseum.org/exhibitioncollection/teasers/|title=Teasers|website=Pizzuti Collection|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್, ಕೇವಲ ಅಲ್ಲಿ (ಭಾಗ ೩), ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್, ಮಿಚಿಗನ್, US <ref>{{Cite web|url=https://mocadetroit.org/barely-there/|title=barely there part II|last=Name|website=Museum of Contemporary Art Detroit|language=en-US|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114204625/https://mocadetroit.org/barely-there/|url-status=dead}}</ref> : ಕಿರಣ್ ನಾಡರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಟೈಮ್ ಅನ್‌ಫೋಲ್ಡ್, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://www.knma.in/time-unfolded|title=TIME UNFOLDED {{!}} Kiran Nadar Museum of Art|website=www.knma.in|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023115513/https://www.knma.in/time-unfolded|url-status=dead}}</ref> : ಆರ್ಟ್ ಟವರ್ ಮಿಟೊ, ಕ್ವೈಟ್ ಅಟೆನ್ಶನ್ಸ್, ಮಿಟೊ, ಜಪಾನ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.arttowermito.or.jp/english/gallery/lineup/article_76.html|title=Quiet Attentions : Departure from Women {{!}} Contemporary Art Gallery {{!}} Art Tower Mito|website=www.arttowermito.or.jp|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೧೦ : ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ (ಎಮ್.ಓ.ಎಮ್.ಎ), ಆನ್ ಲೈನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್.ವೈ, ಯು.ಎಸ್.<ref>{{Cite web|url=http://www.moma.org/interactives/exhibitions/2010/online/|title=On Line: Drawing Through the Twentieth Century|website=MoMA.org|access-date=2019-12-11}}</ref> :. ೧೦ ನೇ ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ, ಟಚ್ಡ್, ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.biennial.com/2010/exhibition/locations/52-renshaw-street|title=Touched {{!}} Liverpool Biennial of Contemporary Art|website=www.biennial.com|language=en|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114204627/https://www.biennial.com/2010/exhibition/locations/52-renshaw-street|url-status=dead}}</ref> ; ೨೦೦೯ : ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸಿಎ<ref>{{Cite web|url=https://www.sfmoma.org/press-release/sfmoma-to-open-rooftop-sculpture-garden/|title=SFMOMA TO OPEN ROOFTOP SCULPTURE GARDEN · SFMOMA|website=www.sfmoma.org|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೮ : ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಲೈಫ್ ಆನ್ ಮಾರ್ಸ್: ೫೫ ನೇ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಪಿಎ <ref>{{Cite web|url=https://cmoa.org/publication/life-on-mars-55th-carnegie-international/|title=Life on Mars: 55th Carnegie International|website=Carnegie Museum of Art|language=en-US|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114204625/https://cmoa.org/publication/life-on-mars-55th-carnegie-international/|url-status=dead}}</ref> ; ೨೦೦೭ : 9ನೇ ಲಿಯಾನ್ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ, ಲಿಯಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://artmap.com/biennaledelyon/exhibition/9th-lyon-biennial-2007-2007|title=9th LYON BIENNIAL 2007 at Lyon Biennial Lyon - Artmap.com|website=artmap.com|access-date=2019-12-11}}</ref> : 8ನೇ ಶಾರ್ಜಾ ಬಿನಾಲೆ, ಶಾರ್ಜಾ, ಯುಎಇ <ref>{{Cite web|url=http://sharjahart.org/press/sharjah-biennial-8-inaugurates-on-april-4th-2007|title=sharjah-biennial-8-inaugurates-on-april-4th-2007 - Sharjah Art Foundation|website=sharjahart.org|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೬ : ಎಕ್ಸ್.ವಿ ಸಿಡ್ನಿ ಬೈನಾಲೆ, ಸಂಪರ್ಕ ವಲಯಗಳು, ಸಿಡ್ನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ <ref>{{Cite web|url=http://www.biennialfoundation.org/biennials/biennale-of-sydney/|title=Sydney Biennale / Biennale of Sydney (Australia)|website=Biennial Foundation|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಮರಿಯನ್ ಗುಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಫ್ರೀಯಿಂಗ್ ದಿ ಲೈನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್.ವೈ, ಯು.ಎಸ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.mariangoodman.com/exhibitions/310-freeing-the-line/|title=Freeing The Line|website=Marian Goodman|language=en|access-date=2019-12-11}}</ref> : ARTPACE, ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಇನ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸ್, ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ, ಟಿಎಕ್ಸ್, ಯುಎಸ್<ref>{{Cite web|url=http://www.artpace.org/artists_and_curators/ranjani-shettar|title=Ranjani Shettar » Artpace|website=www.artpace.org|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೫ : ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ, ಎಮ್.ಎ, ಯು.ಎಸ್<ref>{{Cite web|url=https://fac.umass.edu/UMCA/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=TransitionAndTransformation&BOparam::WScontent::loadArticle::context_id=|title=Transition and Transformation: A. Balasubramaniam and Ranjani Shettar|website=fac.umass.edu|access-date=2019-12-11|archive-date=2023-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109121347/https://fac.umass.edu/UMCA/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=TransitionAndTransformation&BOparam::WScontent::loadArticle::context_id=|url-status=dead}}</ref> : ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಾರ್ಟಿಯರ್ ಪೋರ್ ಎಲ್ ಆರ್ಟ್ ಕಾಂಟೆಂಪೊರೇನ್, ಜೆನ್ ರೆವ್ (ಡ್ರೀಮ್ ಆನ್), ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.fondationcartier.com/en/editions/jen-reve|title=J'en rêve|last=|first=|date=2017-10-18|website=Fondation Cartier pour l'art contemporain|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114204624/https://www.fondationcartier.com/en/editions/jen-reve|archive-date=2019-11-14|access-date=2019-12-11|url-status=dead}}</ref> : ಸೇನ್ಸ್‌ಬರಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ವಿಷುಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಔಟ್ ದೇರ್, ನಾರ್ವಿಚ್, ಯುಕೆ <ref>{{Cite web|url=https://sainsburycentre.ac.uk/|title=Sainsbury Centre {{!}} Art Gallery & Museum {{!}} Events & Exhibitions {{!}} Cafe|website=Sainsbury Centre|language=en-GB|access-date=2019-12-11}}</ref> : [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ], (ದೇಸಿ)ರೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್.ವೈ, ಯು.ಎಸ್. : ವೆಕ್ಸ್ನರ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಮಿಠಾಯಿ, ಕೊಲಂಬಸ್, ಓಹಿಯೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ <ref>{{Cite web|url=https://wexarts.org/public-programs/landscape-confection-artists-panel|title=Landscape Confection Artists Panel {{!}} Wexner Center for the Arts|website=wexarts.org|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಆರೆಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಬೀಚ್, ಸಿ.ಎ, ಯು.ಎಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.ocmaexpand.org/|title=OCMAEXPAND {{!}} The Orange County Museum of Art {{!}} SANTA ANA|website=OCMA 2019|language=en|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210042246/https://www.ocmaexpand.org/|url-status=dead}}</ref> : ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹೂಸ್ಟನ್, ಹೂಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಯು.ಎಸ್ <ref name="Homepage">{{Cite web|url=https://camh.org/|title=Homepage|website=Contemporary Arts Museum Houston|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> ; ೨೦೦೪ : ಖೋಜ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=https://khojworkshop.org/program_cat/exhibitions/?y=2004|title=2004 « KHOJ|access-date=2019-12-11|archive-date=2020-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108183432/http://khojworkshop.org/program_cat/exhibitions/?y=2004|url-status=dead}}</ref> ; ೨೦೦೩ : ವಾಕರ್ ಆರ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್, ಹೌ ಲಾಟ್ಟಿಟೂಡ್ ಬಿಕಮ್ಸ್ ಫ಼ಾರ್ಮ್ಸ್, ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್, ಎಮ್.ಎನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ <ref>{{Cite web|url=http://walkerart.org/calendar/2003/how-latitudes-become-forms-art-in-a-global-ag|title=How Latitudes Become Forms: Art in a Global Age|website=walkerart.org|language=en-US|access-date=2019-12-11}}</ref> : ಫೊಂಡಜಿಯೋನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ರೆಟ್ಟೊ ರೆ ರೆಬಾಡೆಂಗೊ ಪರ್ ಎಲ್ ಆರ್ಟೆ, ಟೊರಿನೊ, ಇಟಲಿ <ref>{{Cite web|url=http://fsrr.org/wp/wp-content/themes/sandretto|title=Fondazione Sandretto Re Rebaudengo|language=en-US|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030152056/http://fsrr.org/wp/wp-content/themes/sandretto/|url-status=dead}}</ref> : ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹೂಸ್ಟನ್, ಹೂಸ್ಟನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಯು.ಎಸ್ <ref name="Homepage" /> ; ೨೦೦೦ : ಸಿನರ್ಜಿ ಆರ್ಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಶಾಪ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಭಾರತ <ref>{{Cite web|url=http://www.synergyarts.org/|title=Synergy Arts Foundation|website=Synergy Arts Foundation|language=en|access-date=2019-12-11|archive-date=2019-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216023324/http://www.synergyarts.org/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೭- [https://www.talwargallery.com/books-shop/ranjani-shettar ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್ '': ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ,'' ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಡಿಜೆಘರ್, ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್, ದೀಪಕ್ ತಲ್ವಾರ್], [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ] <ref>{{Cite book|title=Ranjani Shettar: Between the sky and earth|last=Zegher|first=Catherine de|last2=Shettar|first2=Ranjani|last3=Talwar|first3=Deepak|date=2018|publisher=Talwar Gallery|isbn=9788193666302|edition=1st|language=English}}</ref> ಅವರ ಪಠ್ಯ ೨೦೧೧- ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್: ''ಡ್ಯೂಡ್ರಾಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಶೈನ್'', ಅಲೆಕ್ಸ್ ಬೇಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ೨೦೦೯- ''ಎಪಿಫ್ಯಾನೀಸ್'', ಮಾರ್ಟಾ ಜಾಕಿಮೊವಿಚ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ, [https://www.talwargallery.com/ ತಲ್ವಾರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ] ''ವಿಟಮಿನ್ ೩-ಡಿ: ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು'', ಫೈಡಾನ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನ ಸಂಪಾದಕರು <ref name="Vitamin 3-D: New Perspectives in Sculpture and Installation2">[http://www.phaidon.com/store/art/vitamin-3-d-9780714849744/ Vitamin 3-D: New Perspectives in Sculpture and Installation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113164325/http://www.phaidon.com/store/art/vitamin-3-d-9780714849744/ |date=2016-11-13 }}, from the Editors of Phaidon Press.</ref> ೨೦೦೬- ''ಫ್ರೀಯಿಂಗ್ ದಿ ಲೈನ್'', ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಡಿ ಜೆಘರ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ, ಮರಿಯನ್ ಗುಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ <ref name="Freeing the Line2">[http://www.mariangoodman.com/publications/freeing-the-line/ Freeing the Line] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150116153447/http://www.mariangoodman.com/publications/freeing-the-line/ |date=16 ಜನವರಿ 2015 }}, Marian Goodman Gallery.</ref> ೨೦೦೫ - ''ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ: ಎ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಮತ್ತು ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್'', ಲೊರೆಟ್ಟಾ ಯಾರ್ಲೋ ಮತ್ತು ದೀಪಕ್ ತಲ್ವಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಎಮ್.ಎ, ಯು.ಎಸ್ <ref>{{Cite book|url=https://www.amazon.com/Transition-Transformation-conjunction-exhibition-Massachusetts/dp/B000TZWP6S|title=Transition and Transformation|last=|first=|date=January 2005|work=www.amazon.com|publisher=University of Massachusetts Fine Arts|access-date=2019-12-11|archive-url=|archive-date=}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == # [https://www.talwargallery.com/news/washington-city-press2 ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್ ಅವರ ಅರ್ಥ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫಾರ್ ಎ ನೈಟ್ ಸ್ಕೈ, ಜೂನ್ 2019] # [https://www.talwargallery.com/news/the-new-york-times-style-magazine ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕಲಾವಿದರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018.] # [https://www.talwargallery.com/news/artforum10 ಆರ್ಟ್‌ಫೋರಮ್, ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್ ದಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018.] # [https://www.talwargallery.com/news/mint4 ಮಿಂಟ್, ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್: ಮೇಕಿಂಗ್ ವೇವ್ಸ್ ವಿತ್ ವುಡ್, ಜುಲೈ 2017.] # [https://www.nytimes.com/2014/09/12/arts/design/ranjani-shettar-night-skies-and-daydreams.html ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ರಂಜನಿ ಶೆಟ್ಟರ್: ನೈಟ್ ಸ್ಕೈಸ್ ಮತ್ತು ಡೇಡ್ರೀಮ್ಸ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014.] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] 00l4w36p9nbj0lyeuq4xt09k3nd3ts0 0 143988 1372272 1364934 2026-04-28T02:40:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372272 wikitext text/x-wiki '''ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ([[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]]: শিলিগুড়ি)''' ({{IPA-bn|ˈʃiliɡuɽi|lang|siliguri.ogg}}) ಇದು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ]] ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಜಲಪಾಇಗುಡ಼ಿಯೊಂದಿಗೆ "ಅವಳಿ ನಗರಗಳನ್ನು" ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಲಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ, ಚಹಾ ತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೃಹತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟೋರಿಯಂ ಮತ್ತು ಡೈನೋಸಾರ್ ಟೈರನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಬೃಹತ್, ಬಿಳಿ-ಗುಮ್ಮಟದ ಇಸ್ಕಾನ್ ದೇವಾಲಯ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲುಗಾಡ಼ಾ ಮಠವು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಬೌದ್ಧ ದೇಗುಲವಾಗಿದೆ. "ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite magazine|last1=C.K|first1=Venugopal|title=Siliguri – The Gateway to North- East|url=https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2018/06/30/siliguri-the-gateway-to-north-east.html|access-date=12 July 2022|magazine=OnManorama|date=January 24, 2015}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮೂರು Ts - ಚಹಾ-tea, ಮರದ-timber ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ-tourism ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.siligurismc.in/history-of-siliguri.php|title=Siliguri- the gateway to the northeast India|website=www.siligurismc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=22 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622223257/http://www.siligurismc.in/history-of-siliguri.php|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾನಂದಾ ನದಿ ಮತ್ತು ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.wbtourismgov.in/destination/place/siliguri|title=Siliguri-about location|website=www.wbtourismgov.in|access-date=8 June 2019|archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430122553/https://wbtourismgov.in/destination/place/siliguri|url-status=dead}}</ref> ಕೋಲ್ಕಾತಾ ಮತ್ತು ಆಸಾನ್ಸೋಲ್ನಂತರ ಸಿಲಿಗುರಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.<ref name=":2">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above|work=Provisional Population Totals, Census of India 2011|access-date=30 April 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.siliguri.gov.in/|title=Siliguri-description|website=www.siliguri.gov.in|access-date=8 June 2019}}</ref> ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್. ಇದು ಈಶಾನ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.siligurismc.in/history-of-siliguri.php|title=History of Siliguri-SMC|access-date=4 August 2019|archive-date=22 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622223257/http://www.siligurismc.in/history-of-siliguri.php|url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[File:BAYLEY(1838)_Map_of_the_Country_between_Titaleea_and_Dorjeling.jpg|left|thumb|286x286px|ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ (1838).]] === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸ === [[File:Historical_Map_of_Sikkim_in_northeastern_India.jpg|left|thumb|200x200px|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು "ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ (1876).]] ಶೈಲೇನ್ ದೇಬ್ನಾಥ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ" ಎಂದರೆ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳ(ಶಿಲಾಗಳ) ರಾಶಿ. 19 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ಶಿಲ್ಚಗುಡ಼ಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆಗ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ದಟ್ಟವಾದ ದೋಲ್ಕಾ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 1788 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ನಂತರ ಕಿರಾತಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಲೆಪ್ಚಾಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಬಂದರು.<ref name="History of Siliguri">{{cite web|url=http://asiscwb.org/wp-content/uploads/2018/05/Siliguri-Handbook-1.pdf|title=Handbook on Siliguri|date=2018|website=asiscwb.org|publisher=Association of Schools for the Indian Schools Certificate|archive-url=https://web.archive.org/web/20190520082216/http://asiscwb.org/wp-content/uploads/2018/05/Siliguri-Handbook-1.pdf|archive-date=20 May 2019|access-date=|url-status=dead}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ದಾಹ್, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಫಾನ್ಸಿದೇಓವಾದಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಹಾನಂದಾನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ನದಿ ಬಂದರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ನದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಭೂತಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಮೀಸ್ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತರಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. {{Citation needed|date=December 2021}} === ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಈಗ ಶಕ್ತಿಗಢ಼್, ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ, ಮಹಾನನ್ದಾನದಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್-ನೇಪಾಳ ನಡುವೆ 1815 ರಲ್ಲಿ ಸುಗೌಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇದು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಣೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 1815 ರಿಂದ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ ನಗರವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1865 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಚಹಾ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡುಆರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸುಲಭ ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು 1880 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ಗೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟಿಕೆ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು 1907 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಗೆ ಉಪ-ವಿಭಾಗದ ಪಟ್ಟಣ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref name="Historical profile of Siliguri">{{cite web|url=https://drive.google.com/file/d/1GvGAG4dYG7qzx6amp2EQYoeahm8EnuSK/view?usp=drivesdk.pdf|title=Modern history of Siliguri|access-date=30 April 2019}}</ref> [[File:History_1a.jpg|left|thumb|200x200px|1955 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಮೂಲಕ ಆಟಿಕೆ ರೈಲು ಹಾದುಹೋಯಿತು]] 1947 ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ "ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಕಾರಿಡಾರ್" ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಸಿಕ್ಕಿಂ ನಂತರ 1975 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1755&dat=19750416&id=vDogAAAAIBAJ&pg=7319,25549|title=Sikkim Voters OK Merger With India|date=16 April 1975|newspaper=Sarasota Herald-Tribune|access-date=20 May 2019}}</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಲಸಿಗರು ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಬಂದರು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ 1950 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.siligurismc.in/about-us.php|title=About Siliguri municipal corporation|website=www.siligurismc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608092419/http://www.siligurismc.in/about-us.php|url-status=dead}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, 1951 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡಿದ (1949) ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 1961 ರಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ನ್ಯೂ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=K1viSAAACAAJ|title=The Dooars in Historical Transition|author=Sailen Debnath|date=January 2010|isbn=9788186860441}}</ref> ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಈಗ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಗುವಾಹಟಿಯ ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. 1971-1981 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 57.8% ಆಗಿತ್ತು, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸಿಲಿಗುರಿಯು 1981 ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. 1981-1991 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದ 46.83% ಅನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ನಾಥು ಲಾ ಪಾಸ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ನಂತರ 1994 ರಲ್ಲಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯನ್ನು ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಬೃಹತ್ಮಹಾನಗರ ಪುರನಿಗಮ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನಗರಗಳ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಈಗ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ 2 ನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.siliguri.gov.in/|title=Siliguri in recent days|website=www.siliguri.gov.in|access-date=30 April 2019}}</ref> == ನಗರದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == === ಸ್ಥಳ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ {{coord|26.71|N|88.43|E|}}. ನಗರದ ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನೊಳಗೆ 260 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೋಳಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಉಪವಿಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶವು 835.557 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು. ನಗರವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಯ ಜೀವನಾಡಿ, ಮಹಾನಂದಾ ನದಿಯು ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯು ನಗರದಿಂದ ಅಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಸರಾಸರಿ 122 ಮೀಟರ್ (400 Feet) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://en-in.topographic-map.com/places/Siliguri-9244903/|title=Topographic map of Siliguri|website=www.topographic-map.com|access-date=21 May 2019}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಟೆರೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮಣ್ಣು ಮರಳು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅಂದರೆ ಮರಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಅನುಪಾತವು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೋಷ ರೇಖೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/5-0-magnitude-earthquake-jolts-sikkim-and-parts-of-darjeeling-642797.html|title=Earthquake jolts Sikkim and part of Darjeeling|date=3 October 2013|website=www.news18.com|access-date=21 May 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/recenteqsww/Quakes/usc0005wg6.php|title=Magnitude 6.9 – SIKKIM, INDIA|date=18 September 2011|access-date=21 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20110921163147/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/recenteqsww/Quakes/usc0005wg6.php|archive-date=21 September 2011|publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.india.com/news/india/earthquake-in-nepal-and-northern-india-2015-quake-kills-two-injures-20-in-bengal-364193/|title=7.9 magnitude earthquake effected Siliguri heavily|date=25 April 2015|website=www.india.com|access-date=21 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/nepal-earthquake-india-cities-high-risk-zone-250460-2015-04-27|title=38 cities in India fall in high risk earthquake zones|website=www.indiatoday.in|access-date=21 May 2019}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಉಪವಿಭಾಗವು ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಮ್ಪೋಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ದೇಶದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="SiliguriAbout">{{cite web|url=http://www.siliguri.gov.in/about.html|title=About Siliguri Subdivision|website=Siliguri.gov.in|access-date=10 March 2019}}</ref> === ನಗರದ ಹವಾಮಾನ === ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಆರ್ದ್ರ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ (Cwa) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ, ತಂಪಾದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಪಮಾನ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಾಪಮಾನವು 23.7&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ 18-22&nbsp;°C ನಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 26-32&nbsp;°C ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.weatheronline.in/weather/maps/city?WMO=42398&CONT=inin&LAND=IWB&ART=MAX&LEVEL=150|title=Climate of Siliguri|access-date=11 October 2020|archive-date=8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408051042/https://www.weatheronline.in/weather/maps/city?WMO=42398&CONT=inin&LAND=IWB&ART=MAX&LEVEL=150|url-status=dead}}</ref> ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 28.5&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 35&nbsp;°C ಮೀರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/district/north-bengal/siliguri-burning-in-scorching-heat-1.1028383|title=Siliguri burning in schorching heat|access-date=11 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/june-celsius-scorches-siliguri-hope-for-rain-in-48-hours-as-town-swelters-at-37c/cid/178909|title=Siliguri crossed 36 yesterday|access-date=11 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/state/siliguri-facing-trouble-in-scorching-heat-damaging-tea-leaves-in-doors-1.184013|title=গরমে নাকাল শিলিগুড়ি|access-date=13 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://siliguritimes.com/heatwave-likely-to-trouble-people-of-siliguri-for-few-more-days/|title=Heatwave likely to trouble people of Siliguri for few more days|date=5 August 2020|access-date=2 November 2020}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚಳಿಗಾಲದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 20-24&nbsp;°C, ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 6-9&nbsp;°C ಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="auto" /> ಜನವರಿಯು 16.1&nbsp;°C ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು. ಚಳಿಗಾಲದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 5&nbsp;°C ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://archives.anandabazar.com/archive/1130111/11uttar5.html|title=শীতে কাঁপছে উত্তরবঙ্গ, শিলিগুড়িতে পারদ নামল ৩ ডিগ্রিতে|access-date=12 October 2020|archive-date=8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408051041/http://archives.anandabazar.com/archive/1130111/11uttar5.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/jalpaiguri-shivers-in-30-year-low-relief-from-cold-not-today-says-met-office/cid/348947|title=Siliguri Jalpaiguri shivers from cold|access-date=11 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://aajkaal.in/news/northbengal/siliguri-zszx|title=৪.৪ ডিগ্রি! শিলিগুড়ির চাই রুম হিটার|access-date=11 October 2020|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820110449/https://aajkaal.in/news/northbengal/siliguri-zszx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bengali.indianexpress.com/photos/west-bengal/west-bengal-weather-updates-kolkata-winter-temperature-today-175603/|title=রেকর্ড পতন পারদের, কোথায় তাপমাত্রা কত?|access-date=20 October 2020}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು 41.7&nbsp;°C ಆಗಿದೆ, ಇದು 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1952 ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, 8 ಜನವರಿ 2018 ರಂದು ಪಾದರಸವು 1.9&nbsp;°C ಗೆ ಕುಸಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/district/north-bengal/cold-wave-in-ub-1.738273|title=রেকর্ড শীত সমতলে, শিলিগুড়ির পারদ নামল ১.৯ ডিগ্রিতে|access-date=12 October 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.weatheronline.in/weather/maps/city|title=Siliguri min. temperature January 2018|access-date=12 October 2020|archive-date=31 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531121052/https://www.weatheronline.in/weather/maps/city|url-status=dead}}</ref> ಮಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3340 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.weatheronline.in/weather/maps/city?LANG=in&PLZ=_____&PLZN=_____&WMO=42398&PAG=1&CONT=inin&LEVEL=160&REGION=0024&LAND=II&INFO=0&R=0&NOREGION=1|title=Rainfall in Siliguri|access-date=12 October 2020|archive-date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018211834/https://www.weatheronline.in/weather/maps/city?LANG=in&PLZ=_____&PLZN=_____&WMO=42398&PAG=1&CONT=inin&LEVEL=160&REGION=0024&LAND=II&INFO=0&R=0&NOREGION=1|url-status=dead}}</ref> ಚಳಿಗಾಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಸುಮಾರು 80% ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಡುವೆ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಥವಾ ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite web|url=https://www.kolkata24x7.com/heavy-rain-occurred-at-many-places-of-northbengal/|title=প্রবল বৃষ্টিতে ভাসছে উত্তরবঙ্গ, কার্যত বৃষ্টিহীন দক্ষিণ|access-date=12 October 2020|archive-date=17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017080158/https://www.kolkata24x7.com/heavy-rain-occurred-at-many-places-of-northbengal/|url-status=dead}}</ref> ಜೂನ್,<ref>{{cite web|url=https://www.skymetweather.com/content/weather-news-and-analysis/good-monsoon-rains-in-siliguri-and-jalpaiguri-kolkata-to-see-rains-around-june-30/|title=Good Monsoon rains in Siliguri and Jalpaiguri|date=26 June 2019|access-date=15 October 2020}}</ref> ಜುಲೈ,<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/heavy-rainfall-floods-n-bengal/articleshow/53372097.cms|title=Heavy rain floods in North Bengal|website=[[The Times of India]]|access-date=15 October 2020}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್.<ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/state/raining-in-north-bengal-south-bengal-want-rain-1.157982|title=ভাসছে উত্তর, বৃষ্টির প্রতীক্ষায় দক্ষিণবঙ্গ|access-date=12 October 2020}}</ref> ಜುಲೈ ಅತ್ಯಂತ ತೇವವಾದ ತಿಂಗಳು (804 ಮಿಮೀ) ಮತ್ತು ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ ತಿಂಗಳು (12 ಮಿಮೀ). ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ ದಿನಗಳು 27 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 1 ಆಗಿದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಯುಎ/ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ (ಸಿಲಿಗುರಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಡಾಬ್ಗ್ರಾಮ್ ಪುರಸಭೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 701,489 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 5,13,264 ಆಗಿದೆ.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/1901_PART_B_DCHB_DARJILING.pdf|title=District Census Handbook Darjiling|website=Census India|access-date=6 October 2020}}</ref> 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರುಷರು 51.44% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 48.55% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪುರಸಭೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಾಲುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 8.84% ಮತ್ತು 1.25%. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 87.64%. ಸಿಲಿಗುರಿಯಲ್ಲಿ 154 ಅಧಿಸೂಚಿತ ಮತ್ತು 31 ಅಧಿಸೂಚಿತವಲ್ಲದ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಿವೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ 22% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. === ಭಾಷೆಗಳು === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.wbja.nic.in/wbja_adm/files/The%20Bengal%20Official%20Language%20Act,%201961_1.pdf|title=West Bengal Official Language Act, 1961|website=West Bengal Judicial Academy|access-date=7 October 2020}}</ref> 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 60.88% ಜನರು ಬಂಗಾಳಿ, 25.24% ಹಿಂದಿ, 4.66% ನೇಪಾಳಿ, 2.39% ಭೋಜ್‌ಪುರಿ, 1.58% ಮಾರ್ವಾಡಿ ಮತ್ತು 1.24% ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಾಲಿಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಷಾವಾರು ಗುಂಪನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಬಿಹಾರಿಗಳು, ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು, ಪಂಜಾಬಿಗಳು, ನೇಪಾಳಿಗಳು, ಒಡಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು. 2001 ರ ಪ್ರಬಂಧದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷಿಕರು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 64.25% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ 30 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 11.71% ರಿಂದ 98.96% ರ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|title=SILIGURI : AN URBAN STUDY IN SOCIO-ECONOMIC CONSIDERATIONS|date=2001|url=http://ir.nbu.ac.in/bitstream/123456789/1141/17/164040.pdf|access-date=16 September 2020}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಧರ್ಮ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಂ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ, ನಂತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಸಣ್ಣ ಶೇಕಡಾವಾರು ಅನುಯಾಯಿಗಳು.<ref name="Religion">{{cite web|url=https://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW19C-01%20MDDS.XLS|title=C-1 Population By Religious Community|website=census.gov.in|access-date=16 September 2020}}</ref> == ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == === ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ನಗರೀಕರಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಅದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿತು. 1915 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರ ಆಡಳಿತದ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪ.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/137085|title=People Governance and development a study of Siliguri Municipal corporation area|last=Das|first=Chinmayakar|website=Shodhganga|access-date=30 September 2020|hdl=10603/137085}}</ref> ರಾತ್ರಿಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1921 ರವರೆಗೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಸುಧಾರಣಾ ನಿಧಿಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. 1922 ರಲ್ಲಿ, ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಬಂಗಾಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಿದೆ, 1885 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 1938 ರಲ್ಲಿ, ಯೂನಿಯನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1919 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು 1949 ರಲ್ಲಿ 8 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 1932 ರ ಬಂಗಾಳ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0"/> ಪುರಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲರ್, ಥಾಣೆ ಪುರಸಭೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ 'ಆಯುಕ್ತರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. 1956 ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, 3/4 ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಉಳಿದವರನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಮೊದಲ ಚುನಾಯಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜಗದೀಶ್ಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ. 1994 ರಲ್ಲಿ, ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು 47 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0"/> ಆಗ ಅದು ಐದು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪರವಾನಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ. ಪಾಲಿಕೆ ಈಗ 23 ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/departments.php|title=Departments|website=siligurismc.in|access-date=30 September 2020|archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052323/http://www.siligurismc.in/departments.php|url-status=dead}}</ref> ಇದು 47 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 14 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಉಳಿದ 33 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/about-us.php|title=Siliguri Municipal Corporation :: About Us|website=siligurismc.in|access-date=30 September 2020|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029134121/http://www.siligurismc.in/about-us.php|url-status=dead}}</ref> 2015 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ) 23 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 17 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 5 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು 2 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.india.com/news/india/west-bengal-municipal-corporation-result-2015-trinamool-congress-wins-70-municipalities-including-kmc-bjp-fails-367601/|title=West Bengal municipal corporation result 2015: Trinamool Congress wins 70 municipalities including KMC, BJP fails|last=Iqbal|first=Aadil Ikram Zaki|date=28 April 2015|newspaper=India.com &#124; Top Latest News from India, USA and Top National Breaking News Stories|access-date=30 September 2020|language=en}}</ref> 2015-20ರ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಮೇಯರ್ ಸಿಪಿಐಎಂನಿಂದ ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/civic-election-results-cpm-trumps-tmc-in-siliguri-but-mamata-banerjee-retains-supremacy/articleshow/49267746.cms|title=Civic election results: CPM trumps TMC in Siliguri, but Mamata Banerjee retains supremacy|work=The Economic Times|access-date=30 September 2020}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಚುನಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯು ಮೇ 7 ರಂದು ಮುಗಿದಿದೆ, ಆದರೆ COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಪುರಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/mamata-govt-accepts-cpim-demand-drops-tmc-councillors-from-siliguri-municipal-corporation-boa/article31605907.ece|title=Mamata govt. accepts CPI(M) demand, drops TMC councillors from Siliguri Municipal Corporation BOA|last=Singh|first=Shiv Sahay|date=17 May 2020|work=The Hindu|access-date=30 September 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ನಿರ್ಗಮಿತ ಮೇಯರ್ ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಹೊಸ ಪುರಸಭೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ನಗರದ ನಾಗರಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/bengal/kmc-chiefs-91-municipalities-continue-administrators-1502888040.html|title=After KMC, chiefs of 91 municipalities to continue as administrators|date=13 May 2020|website=The Statesman|language=en-US|access-date=30 September 2020}}</ref> === ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಕೊನೆಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜು ಬಿಸ್ತಾ ಅವರು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/report-darjeeling-lok-sabha-election-results-2019-bengal-bjp-s-raju-bista-wins-as-mamata-s-gambit-fails-2751997|title=Darjeeling Lok Sabha election results 2019 Bengal: BJP's Raju Bista wins as Mamata's gambit fails|last=Team|first=DNA Web|date=23 May 2019|website=DNA India|language=en|access-date=30 September 2020}}</ref> ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಕೊನೆಯ ಚುನಾವಣೆ 2021 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯ ಶಙ್ಕರ್ ಘೋಷ್.<ref>{{cite news|url=https://www.news18.com/assembly-elections-2021/west-bengal/sankar-ghosh-siliguri-candidate-s25a026c004/|title=Sankar Ghosh {{!}} West Bengal Assembly Election Results Live, Candidates News, Videos, Photos|work=News18|access-date=2 April 2022}}</ref> === ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ === ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ; ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ 3 ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಪಾಲಿಕೆ ಕಚೇರಿಗಳು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ, 3 ಮಹಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಡ ಇಲಾಖೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/building-department.php|title=Building Department|website=Siliguri Municipal Corporation|access-date=1 September 2020|archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812000234/http://www.siligurismc.in/building-department.php|url-status=dead}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿಟಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾನ್ 2041 ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಗಿನ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ್ರಿಸಿಲ್ ರಿಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://siligurismc.in/userfiles/file/siliguri-CDP-final-report-29April15.pdf|title=City Development Plan for Siliguri – 2041|website=Siliguri Municipal Corporation|access-date=1 October 2020|archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019204048/http://siligurismc.in/userfiles/file/siliguri-CDP-final-report-29April15.pdf|url-status=dead}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೇಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗವು ನೀರು ಸರಬರಾಜಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ನಿಗಮದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವಿಭಾಗವು ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/water-supply-department.php|title=Water Supply Department|website=Siliguri Municipal Corporation|access-date=1 September 2020|archive-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808083625/http://www.siligurismc.in/water-supply-department.php|url-status=dead}}</ref> ನಿಗಮದ ಕನ್ಸರ್ವೆನ್ಸಿ ಪರಿಸರ ವಿಭಾಗವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/conservancy-environment.php|title=Conservancy Environment|website=Siliguri Municipal corporation|access-date=1 September 2020|archive-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808085945/http://www.siligurismc.in/conservancy-environment.php|url-status=dead}}</ref> ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಡ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name=":1" /> ನಿಗಮದ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://siligurismc.in/public-works-department-pwd.php|title=Public Works Department|website=Siliguri Municipal Corporation|access-date=1 September 2020|archive-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808082006/http://www.siligurismc.in/public-works-department-pwd.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sjda.org/SJDA/Pages/completed_projects|title=Completed Projects|website=Siliguri Jalpaiguri Development Authority|access-date=1 September 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sjda.org/SJDA/Pages/ongoing_projects|title=On Going Projects|website=Siliguri Jalpaiguri Development Authority|access-date=1 September 2020}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ 2030 ಮತ್ತು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.sjda.org/SJDA/AdminViews/images/3211.pdf|title=Notice No. 11113-14/ Plg/ SJDA dated 04.07.2013|website=Siliguri Jalpaiguri Development Authority|access-date=1 September 2020}}</ref> == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ == === ಸಸ್ಯ === [[File:Flora_fauna_6.jpg|left|thumb|ಆರ್ಕಿಡ್]] [[File:Flora_fauna_7.jpg|thumb|ಸುಕ್ನಾ ಅರಣ್ಯ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ]] ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಪ-ಹಿಮಾಲಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ, ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ, ಕೂಚ್ಬೆಹಾರ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಆಳವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳು ವಿವಿಧ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯವು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಉಷ್ಣವಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಸಾಲ್ ಮರಗಳ ದಟ್ಟವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಂದರೆ ಶೋರೇಯಾ ರೋಬಸ್ಟಾ (Shorea robusta). ಈ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸುಮಾರು 80% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1) ಮಹಾನಂದಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಕೆಳಗಿನ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಸಾಲ್ ಅರಣ್ಯವು ಸಾಲ್, ಖೈರ್, ಶಿಮುಲ್, ಶಿಶು, ನದಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ 2) ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಭಾಬರ್ ಸಾಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೈಕ್ರೋಸ್ಟೆಜಿಯಮ್ ಚಿಲಿಯಾಟಮ್(Microstegium chiliatum), ಸಾಲ್ ಅಂದರೆ ದಟ್ಟವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಶೋರೇಯಾ ರೋಬಸ್ಟಾ/[[Shorea robusta]]. ಇತರರು [[Terminalia tomentosa]], [[Schima wallichii]] ಮತ್ತು 3) ಪೂರ್ವ ತಾರೈ ಸಾಲ್ ಅರಣ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಎರಡು ವಿಧದ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯವು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಬಿದಿರುಗಳು, ಜರೀಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೈಕುಂತಪುರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.westbengalforest.gov.in/|title=West Bengal Forest Department|website=Westbengalforest.gov.in|access-date=21 March 2019}}</ref> ನಗರದ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅರಣ್ಯನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯನ್ನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. === ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === [[File:Flora_fauna_2.jpg|thumb|ಮಹಾನಂದಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆನೆ]] ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ತೇರೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ("ತೇವಾಂಶದ ಭೂಮಿ"), ಜವುಗು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಬೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಎಲೆಯುದುರುವ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ವನ್ಯಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾನಂದಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಆನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಕ್ನಾ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಿಂದ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಉಪ-ಹಿಮಾಲಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಮಂಗ, ಸಿವೆಟ್, ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತ ಮೇಕೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ಚಿಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳು ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್, ಎಗ್ರೆಟ್, ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ, ಡ್ರೊಂಗೊ, ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಚರ್, ಮರಕುಟಿಗ ಮತ್ತು ಇತರ 243 ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ ವಲಸೆ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು.<ref>{{cite web|url=http://nbtourism.tripod.com/flora_and_fauna_of_north_bengal.htm|title=FLORA AND FAUNA OF NORTH BENGAL|website=Nbtourism.tripod.com|access-date=21 March 2019}}</ref> == ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == === ರಸ್ತೆ === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 27 ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ<ref>{{cite web|url=http://nationalhighway.net/asia/national-highway-27-india-nh27/|title=National Highway 27 (India) -NH27|date=15 August 2017|website=Nationalhighway.net|access-date=21 March 2019}}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ಈಗ ಏಷ್ಯನ್ ಹೆದ್ದಾರಿ 2 ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಹಿಲ್ ಕಾರ್ಟ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ, ಇದು ಸಿಲಿಗುರಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 110 ಆಗಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf|title=NH wise Details of NH in respect of Stretches entrusted to NHAI|publisher=[[National Highways Authority of India]] (NHAI)|access-date=8 June 2019|archive-date=25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225142615/http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf|url-status=dead}}</ref> (77 ಕಿಮೀ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 10 ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ,<ref>{{Cite web|url=http://www.egazette.nic.in/WriteReadData/2011/E_574_2012_016.pdf|title=New Numbering of National Highways notification - Government of India|website=[[The Gazette of India]]|access-date=8 June 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://morth.nic.in/showfile.asp?lid=2924|title=State-wise length of National Highways (NH) in India|website=[[Ministry of Road Transport and Highways]]|access-date=8 June 2019}}</ref> ಪಾಂಖಾಬಾಡ಼ಿ-ಮಿರಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 12. ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು NH 327, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಪಾನಿಟ್ಯಾಂಕಿ ಮತ್ತು NH 327B ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪಾನಿಟ್ಯಾಂಕಿ - ಮೆಚಿ ಸೇತುವೆ, ಸಹ ಏಷ್ಯನ್ ಹೆದ್ದಾರಿ 2 ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಕದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ: * [[ನೇಪಾಳ]]: ಪಾನಿಟ್ಯಾಂಕಿ ಮೂಲಕ * [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]: ಫ಼ುಲ್ಬಾಡ಼ಿ ಮೂಲಕ * [[ಚೀನಾ]]: [[ನಾಥು ಲಾ|ನಾಥುಲಾ]], [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಮೂಲಕ * [[ಭೂತಾನ್]]: ಹಾಸಿಮಾರಾ ಮೂಲಕ === ಬಸ್ ಸೇವೆ === [[File:Transport_4.jpg|thumb|[[Tenzing Norgay Bus Terminus|ತೇನ್ಜ಼ಿನ್ಗ್ ನೋರ್ಗೆ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್]]]] * '''ತೇನ್ಜ಼ಿನ್ಗ್ ನೋರ್ಗೆ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್:''' [[Tenzing Norgay Bus Terminus|ತೇನ್ಜ಼ಿನ್ಗ್ ನೋರ್ಗೆ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್]] ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬಸ್ ಡಿಪೋ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nbstc.in/pages/depot.aspx|title=NBSTC depot|website=nbstc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608070610/http://nbstc.in/pages/depot.aspx|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಮೇಘಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್, ಕಾಲಿಮ್ಪೋಂಗ್, ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ, ಕೂಚ್ಬೆಹಾರ್, ಮಾಲ್ದಾಹ್, ಬಾಲುರ್ಘಾಟ್, ರಾಯ್ಗಂಜ್, ಬಹ್ರಮ್ಪುರ್, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಆಸಾನ್ಸೋಲ, ಸಿಉಡ಼ಿ ಮುಂತಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು.<ref>{{cite web|url=http://www.nbstc.in/index2.aspx|title=NBSTC details information|website=www.nbstc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608070612/http://www.nbstc.in/index2.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://m.telegraphindia.com/states/west-bengal/urban-mission-buses-for-plains/cid/1579280|title=Urban mission buses for plains|website=www.telegraphindia.com|access-date=20 May 2019|archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024014040/https://m.telegraphindia.com/states/west-bengal/urban-mission-buses-for-plains/cid/1579280|url-status=dead}}</ref> * '''ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ:''' ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ (ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ) ಸಿಲಿಗುರಿಯ ಹಿಲ್ ಕಾರ್ಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಅನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಪಟ್ಟಣಗಳು ​​ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ (ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ), ಇದು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sntd.in/PDF/BusSchedule.pdf|title=SNT bus schedule|website=www.sntd.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608070953/http://www.sntd.in/PDF/BusSchedule.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sntd.in/|title=SNT bus terminus|website=www.sntd.in|access-date=8 June 2019}}</ref> * '''P.C. Mittal Memorial Bus Terminus ಪಿ.ಸಿ. ಮಿತ್ತಲ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್:''' [[P.C. Mittal Memorial Bus Terminus|ಪಿ.ಸಿ. ಮಿತ್ತಲ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್]] ಇದು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಸೆವೋಕ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (NBSTC) ಬಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಡುಆರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.pcmgroup.co.in/csr_bus_terminus.html|title=PCM Group of Industries - P.C. Mittal Memorial Bus Terminus|website=pcmgroup.co.in|access-date=16 March 2022}}</ref> === ರೈಲು === ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಏಳು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ; ಹೊಸ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : [[New Jalpaiguri Junction railway station|ಹೊಸ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] 1960 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು<ref name="njp">{{cite web|url=http://www.irfca.org/docs/rinbad-siliguri.html|title=History of New Jalpaiguri Junction|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019}}</ref> (ಸ್ಟೇಷನ್ ಕೋಡ್ NJP)<ref>{{cite web|url=https://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=N&page=2|title=New Jalpaiguri junction station code|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019|archive-date=13 ಜೂನ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120613172546/http://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=N&page=2|url-status=dead}}</ref> A1 ವರ್ಗವಾಗಿದೆ<ref name="Statement showing category-wise No. of stations">{{cite web|url=http://www.indianrailways.gov.in/StationRedevelopment/AI&ACategoryStns.pdf|title=Railway station category|access-date=6 June 2019}}</ref> ಈಶಾನ್ಯ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದ ಕತಿಹಾರ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಗೋವಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://erail.in/info/new-jalpaiguri-railway-station-NJP/25225|title=New Jalpaiguri junction railway station-connectivity|website=www.erail.in|access-date=6 June 2019}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು 2016 ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 10 ನೇ ಸ್ವಚ್ಛ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ<ref>{{cite web|url=https://news.webindia123.com/news/articles/india/20160318/2819608.html|title=NFR's NJP ranked 10th cleanest railway station|access-date=6 June 2019|archive-date=5 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605124610/https://news.webindia123.com/news/articles/india/20160318/2819608.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಯ ಅಗ್ರ 100 ಬುಕಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://erail.in/info/new-jalpaiguri-railway-station-NJP/25225|title=New Jalpaiguri junction railway station-information|website=www.erail.in|access-date=6 June 2019}}</ref> NJP 154 ರೈಲುಗಳಿಗೆ ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 4 ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಮತ್ತು 1 ಶತಾಬ್ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 16 ರೈಲುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://indiarailinfo.com/arrivals/new-jalpaiguri-junction-njp/444|title=About New Jalpaiguri junction|website=www.indiarailinfo.com|access-date=6 June 2019}}</ref> [[File:SGUJ_2.jpg|thumb|[[Siliguri Junction railway station|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]]]] ; ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ : [[Siliguri Junction railway station|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] (ಸ್ಟೇಷನ್ ಕೋಡ್ SGUJ)<ref>{{cite web|url=https://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=S&page=3|title=Siliguri junction station code|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019|archive-date=16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216050202/http://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=S&page=3|url-status=dead}}</ref> 1949 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು<ref name="SGUJ">{{cite web|url=http://www.irfca.org/docs/rinbad-siliguri.html|title=India: the complex history of the junctions at Siliguri and New Jalpaiguri|author=Alastair Boobyer|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. 2011 ರವರೆಗೆ ಇದು ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಟ್ರಿಪಲ್ ಗೇಜ್ (ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್, ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್) ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.irfca.org/docs/rinbad-siliguri.html|title=Surviving as a meter gauge line in the broad gauge era|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019}}</ref> 2011 ರ ನಂತರ ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ನಡುವೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು 26 ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 14 ರೈಲುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://indiarailinfo.com/arrivals/siliguri-junction-sguj/445|title=About Siliguri junction|website=www.indiarailinfo.com|access-date=6 June 2019}}</ref> ; ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : ಹಳೆಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಡ್ SGUT)<ref>{{cite web|url=https://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=S&page=3|title=Siliguri Town station code|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019|archive-date=16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216050202/http://irfca.org/apps/station_codes/list?alphaname=S&page=3|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರದೇಶದ 142 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 1880 ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು<ref>{{cite web|url=https://1001things.org/siliguri-town-railway-station-west-bengal-india/|title=Siliguri Town railway station|date=11 August 2014|access-date=6 June 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irfca.org/docs/rinbad-siliguri.html|title=India: the complex history of Siliguri Town railway station|author=Alastair Boobyer|publisher=IRFCA|access-date=6 June 2019}}</ref> ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರೈಲ್ವೇ (ಆಟಿಕೆ ಟ್ರೈನ್) ಗೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ. [[Siliguri Town railway station|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] ಇದು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು 8 ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲುಗಡೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://indiarailinfo.com/departures/siliguri-town-sgut/1602|title=About Siliguri junction|website=www.indiarailinfo.com|access-date=6 June 2019}}</ref> ; ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : [[Bagdogra railway station|ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] (ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೋಡ್ BORA)<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/indian-railway/baghdogra-bora-station|title=Bagdogra railway station code|access-date=6 June 2019}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ನಿಂದ 10 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು NJP ಮತ್ತು ಸಿಲಿಗುರಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ನಂತರ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ-ಆಲುಆಬಾಡ಼ಿ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಸಿಂಗಲ್ ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಠಾಕುರ್ಗಞ್ಜ್ ಮೂಲಕ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು 14 ರೈಲುಗಳಿಗೆ ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://amp.indiarailinfo.com/arrivals/bagdogra-bora/5312|title=About Bagdogra railway station|website=www.indiarailinfo.com|access-date=6 June 2019|archive-date=5 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605133455/http://amp.indiarailinfo.com/arrivals/bagdogra-bora/5312|url-status=dead}}</ref> ; ಗುಲ್ಮಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : ಗುಲ್ಮಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಡ್ GLMA) ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಿಂದ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಚಂಪಾಸಾರಿ ಸ್ಥಳೀಯತೆ, ಗುಲ್ಮಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಲ್ಮಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ನ್ಯೂ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ-ಆಲಿಪುರ್ದುಆರ್-ಶಾಮುಕ್ತಲಾ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು 5 ರೈಲುಗಳ ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳು ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ; ಮಾಟಿಗಾಡ಼ಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : [[Matigara Railway Station|ಮಾಟಿಗಾಡ಼ಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] (ಸ್ಟೇಷನ್ ಕೋಡ್ MTRA)<ref name="Matigara">{{cite web|url=https://www.ndtv.com/indian-railway/matigara-mtra-station|title=Matigara Railway Station (MTRA) : Station Code, Time Table, Map, Enquiry|website=www.ndtv.com|language=en|access-date=12 February 2020}}</ref> ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಥಾಪಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="Matigara" /> ಈ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ MLFC - SGUJ DEMU ಮತ್ತು SGUJ- MLFC DEMU ಸೇರಿವೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಒಂದೇ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಲೈನ್.{{citation needed|date=February 2020}} ; ರಾಂಗಾಪಾನಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ : [[Rangapani railway station|ರಾಂಗಾಪಾನಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] (ಸ್ಟೇಷನ್ ಕೋಡ್ RNI) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲಿಗುರಿ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಿಂದ 14 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಂಗಾಪಾನಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಂಗಾಪಾನಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೌರಾ-ನ್ಯೂ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು 2 ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. === ವಾಯು === [[File:Bagdogra_International_Airport_-_during_LGFC_-_Bhutan_2019_(24).jpg|thumb|ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ [[Bagdogra International Airport|ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ]] ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರುವ ಒಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಎನ್ಕ್ಲೇವ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ನವದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ, ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಗುವಾಹಟಿ, ದಿಬ್ರುಗಢ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರೋ ಮತ್ತು ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್‌ಗೆ ನಿಯಮಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ಜೀವಗೋಳ, ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದ ಬಳಿ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಬಾಗ್ಡೋಗ್ರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/International-status-to-Bagdogra-airport-hailed/articleshow/24001049.cms|title=International status to Bagdogra airport|date=2 October 2002|work=The Times of India|access-date=27 April 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata-/Night-landing-facility-at-Bagdogra-soon/articleshow/5450515.cms|title=Night-landing facility at Bagdogra soon|date=16 January 2010|work=The Times of India|access-date=23 February 2021|language=en}}</ref> ವಾಯುಯಾನ ಟರ್ಬೈನ್ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ಶೂನ್ಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಕೆಲವೇ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150728/jsp/calcutta/story_34042.jsp#.Vbar1fmqqko|title=Bagdogra backs CM flight path- Tax waiver fuels air traffic growth|last=Mandal|first=Sanjay|access-date=27 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20150728095856/http://www.telegraphindia.com/1150728/jsp/calcutta/story_34042.jsp#.VbdSZdj7SUk|archive-date=28 July 2015}}</ref> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == [[File:Super_Speciality_Block,_NBMCH.jpg|thumb|ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಬ್ಲಾಕ್, [[North Bengal Medical College|ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು]] ]] === ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ === * [[University of North Bengal|ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], 1962 ರಿಂದ<ref>{{cite web|url=http://www.siligurismc.in/educational-institutions.php|title=General list of universities in Siliguri|website=www.siligurismc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608093553/http://www.siligurismc.in/educational-institutions.php|url-status=dead}}</ref> === ಕಾಲೇಜುಗಳು === ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು<ref>{{cite web|url=http://www.siligurismc.in/educational-institutions.php|title=General list of colleges in Siliguri|website=www.siligurismc.in|access-date=8 June 2019|archive-date=8 ಜೂನ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608093553/http://www.siligurismc.in/educational-institutions.php|url-status=dead}}</ref> * [[Acharya Prafulla Chandra Roy Government College|ಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು]] * [[Siliguri College|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಕಾಲೇಜು]], 1950 ರಿಂದ * [[Kalipada Ghosh Tarai Mahavidyalaya|ಕಾಳಿಪದ ಘೋಷ ತಾರೈ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[Munshi Premchand Mahavidyalaya|ಮುನ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[North Bengal St. Xavier's College|ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು]] * [[Gyan Jyoti College|ಜ್ಞಾನ ಜ್ಯೋತಿ ಕಾಲೇಜು]] * [[Siliguri College of Commerce|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು]] * [[Siliguri Mahila Mahavidyalaya|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[Surya Sen Mahavidyalaya|ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[Salesian College|ಸಲೇಶಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು]]<ref>{{cite web|url=http://www.salesiancollege.in/|title=Salesian college, Siliguri|website=www.salesiancollege.in|access-date=20 May 2019|archive-date=16 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516135617/http://www.salesiancollege.in/|url-status=dead}}</ref> ; ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು * [[North Bengal Medical College and Hospital|ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ]], 1968 ರಿಂದ * [[North Bengal Dental College and Hospital|ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]<ref>{{cite web|url=http://www.nbdch.in/about.php|title=North Bengal Dental college & hospital - nbdc, nbdch, North Bengal Dental college & hospital, nbdch.in, dental college in siliguri, dental college in hospital|website=Nbdch.in|access-date=21 March 2019|archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430104558/http://www.nbdch.in/about.php|url-status=dead}}</ref> ; ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು * ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು * [[Siliguri Institute of Technology|ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] * [[Surendra Institute of Engineering & Management|ಸುರೇಂದ್ರ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್]] ; ಇತರೆ ಕಾಲೇಜುಗಳು * [[Inspiria Knowledge Campus|ಇನ್ಸ್ಪಿರಿಯಾ ಜ್ಞಾನ(Knowledge) ಕ್ಯಾಂಪಸ್]] === ಶಾಲೆಗಳು === ; ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳು * [[Delhi Public School|ದೆಹಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ(ಡೇಲ್ಹಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್)]] (CBSE), ದಾಗಾಪುರ್, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ * [[Techno India Group Public School|ಟೆಕ್ನೋ ಇಂಡಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್]] (CBSE) * ಜಿ.ಡಿ. ಗೋಯೆಂಕಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE) * ನಾರ್ತ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE) * ಒಲಿವಿಯಾ ಏನ್ಲೈಟೇನ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE) * ವುಡ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE) * ಕ್ಯಾಂಪಿಯೊನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ (CAIE)) * ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಆಂಗ್ಲೋ-ವೈದಿಕ - (ಡಿ.ಎ.ವಿ) ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE) * ಡೇಲ್ಹಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBSE), ಫ಼ುಲ್ಬಾಡ಼ೀ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ * ಅಕ್ಸಿಲಿಯಂ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ವೇಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ದೊನ್ ಬೊಸ್ಕೋ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಲಿಂಕನ್ಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಫ಼ಾದರ್ ಲೆಬ್ಲಾಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ನಿರ್ಮಲಾ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಹಿಮಾಲಯನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) * ಇಸಾಬೆಲ್ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ (ICSE) ; ಸೇನಾ ಶಾಲೆಗಳು * [[Indian Army Public Schools|ಆರ್ಮಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್]] (ಬ್ಯಾಙ್ಡುಬಿ ಮತ್ತು ಖಾಪ್ರಾಇಲ್ )<ref>{{cite web|url=http://apsbengdubi.org/|title=Army Public School, Bengdubi|website=Apsbengdubi.org|access-date=21 March 2019|archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129071019/http://apsbengdubi.org/|url-status=dead}}</ref> * [[Indian Army Public Schools|ಆರ್ಮಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್]], ಸುಕ್ನಾ<ref>{{cite web|url=http://apssukna.com/|title=Army Public School, Sukna|website=Apssukna.com|access-date=21 March 2019}}</ref> * [[Kendriya Vidyalaya Sevoke Road|ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸೇವೊಕ್ ರೋಡ್]]<ref>{{cite web|url=https://www.kvsevokeroad.in/|title=Kendriya Vidyalaya, Sevoke Road :: Home Page|website=Kvsevokeroad.in|access-date=21 March 2019|archive-date=14 ಮಾರ್ಚ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190314065522/http://www.kvsevokeroad.in/|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} n2kghqye49g816c3z6bkvt19lkdx06h 0 144879 1372230 1362671 2026-04-27T14:24:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372230 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">Temporal range: <span class="noprint"><span style="display:inline-block;">99.7–0&nbsp;[[Megaannum|Ma]]</span> </span><div style="margin: 4px auto 0; clear:both; width:220px; padding:0px; height:18px; overflow:visible; white-space:nowrap; border:1px #666; border-style:solid none; position:relative; z-index:0; font-size:97%;"> <div style="position:absolute; height:100%; left:0px; width:207.23076923077px; padding-left:5px; text-align:left; background-color:rgb(254,217,106); background-image: linear-gradient(to right, rgba(255,255,255,1), rgba(254,217,106,1) 15%, rgba(254,217,106,1));"><span class="noprint">[[Precambrian|PreꞒ]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(127,160,86); left:37.636923076923px; width:18.073846153846px;"><span class="noprint">[[Cambrian|Ꞓ]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(0,146,112); left:55.710769230769px; width:14.08px;"><span class="noprint">[[Ordovician|O]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(179,225,182); left:69.790769230769px; width:8.3261538461539px;"><span class="noprint">[[Silurian|S]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(203,140,55); left:78.116923076923px; width:20.409230769231px;"><span class="noprint">[[Devonian|D]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(103,165,153); left:98.526153846154px; width:20.307692307692px;"><span class="noprint">[[Carboniferous|C]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(240,64,40); left:118.83384615385px; width:15.907015384615px;"><span class="noprint">[[Permian|P]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(129,43,146); left:134.74086153846px; width:17.126830769231px;"><span class="noprint">[[Triassic|T]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(52,178,201); left:151.86769230769px; width:19.055384615385px;"><span class="noprint">[[Jurassic|J]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(127,198,78); left:170.92307692308px; width:26.738461538462px;"><span class="noprint">[[Cretaceous|K]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(253,154,82); left:197.66153846154px; width:14.543692307692px;"><span class="noprint">[[Paleogene|Pg]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; text-align:center; background-color:rgb(255,230,25); left:212.20523076923px; width:6.9215384615385px;"><span class="noprint">[[Neogene|N]]</span></div> <div style="position:absolute; height:100%; background-color:#666; width:1px; left:219px"></div><div style="margin:0 auto; line-height:0; clear:both; width:220px; padding:0px; height:8px; overflow:visible; background-color:transparent; position:relative; top:-4px; z-index:100;"><div style="position:absolute; height:8px; left:186.25538461538px; width:33.744615384615px; background-color:#360; opacity:0.42; "></div> <div style="position:absolute; height:8px; left:186.25538461538px; width:33.744615384615px; background-color:#360; opacity:1; "></div> <div style="position:absolute; height:6px; top:1px; left:187.25538461538px; width:31.744615384615px; background-color:#6c3;"></div> </div> </div> [[Late Cretaceous]] - present <ref><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="269">[http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=55292 ""Liriodendron""]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="270">''Fossilworks''.</span></cite></ref></div> |- | colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Liriodendron_tulipifera.jpg|frameless]] |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |''Liriodendron tulipifera'' foliage and flower. <br /><br />[[Morton Arboretum]] acc. 500-67*21 |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |[[Taxonomy (biology)|Scientific classification]] <span class="plainlinks" style="font-size:smaller; float:right; padding-right:0.4em; margin-left:-3em;">[[File:Red_Pencil_Icon.png|link=Template:Taxonomy/Liriodendron| e ]]</span> |- |Kingdom: |[[Plant|Plantae]] |- |''Clade'': |[[Vascular plant|Tracheophytes]] |- |''Clade'': |[[Flowering plant|Angiosperms]] |- |''Clade'': |[[Magnoliids]] |- |Order: |[[Magnoliales]] |- |Family: |[[Magnoliaceae]] |- |Genus: |''[[Liriodendron]]''<br /><br /><small>[[Carl Linnaeus|L.]]</small> |- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Species |- | colspan="2" style="text-align: left" | * ''[[Liriodendron chinense]]'' (Hemsl.) Sarg. * ''[[Liriodendron tulipifera]]'' L. |} {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with 'species' microformats]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] '''''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್''''' / / ˌl aɪriəˈdɛndrən , _ _ _ _ _ _ _ ˌ lɪr - , - ioʊ -/ [2] <ref>''Sunset Western Garden Book,'' 1995:606–607.</ref> ) ಎರಡು ಜಾತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ (ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾಸಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಪರ್ಣಪಾತಿ|ಪತನಶೀಲವಾಗಿದೆ]]. ಈ ಮರಗಳನ್ನು '''ಟುಲಿಪ್ ಮರ''' ಅಥವಾ '''ಟುಲಿಪ್‌ಟ್ರೀ''' ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹೂವುಗಳು ಟುಲಿಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ '''ಟುಲಿಪ್ ಪಾಪ್ಲರ್''' ಅಥವಾ '''ಹಳದಿ ಪಾಪ್ಲರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ "ಪೋಪ್ಲರ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಿಜವಾದ ಪಾಪ್ಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನೋವುಡ್, ಸ್ಯಾಡಲ್-ಲೀಫ್ ಮರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮರ ಸೇರಿವೆ. ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ: ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಇದರರ್ಥ ಲಿಲಿಟ್ರೀ ಮತ್ತು ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ ಇದರರ್ಥ "ಟುಲಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವುದು". ಇದು ಟುಲಿಪ್‌ಗೆ ಅದರ ಹೂವುಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ ''ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ'', ಪೂರ್ವ [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್'', [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂಗೆ]] ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಜಾತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಾತಿಗಳು {{Convert|58.5|m|ft|0|abbr=on}} ವರೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.monumentaltrees.com/en/trees/tuliptree/records/|title=The thickest, tallest, and oldest tulip trees (Liriodendron tulipifera)}}</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ತೋಟಗಾರಿಕೆ|ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನೀ ಜಾತಿಗಳು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಅಲೋಪಾಟ್ರಿಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿದ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ನ'' ವಿವಿಧ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Liriodendron_chinense1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Liriodendron_chinense1.jpg/220px-Liriodendron_chinense1.jpg|thumb| ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್'' ರೆಂಬೆ. ಎಲ್''. ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ'' ದಳಗಳ ಕಿತ್ತಳೆ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.]] == ವಿವರಣೆ == ''ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್'' ಮರಗಳು ಅವುಗಳ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳಿಂದ]] ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ-ಕತ್ತರಿಸಿದ ನಾಚ್ ಅಥವಾ ನೇರವಾದ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಯ ಗಾತ್ರವು ೮-೨೨ ರಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಸೆಂ.ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೬-೨೫ ಸೆಂ. ಅಗಲ. ಎರಡೂ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪತನಶೀಲವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರಭೇದವು [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] ಮತ್ತು ಯುನ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite journal|doi=10.3390/f10010013|title=RAD-Seq Data Point to a Distinct Split in Liriodendron (Magnoliaceae) and Obvious East–West Genetic Divergence in L. Chinense|year=2018|last=Zhong|first=Yongda|last2=Yang|first2=Aihong|last3=Liu|first3=Shujuan|last4=Liu|first4=Lipan|last5=Li|first5=Yanqiang|last6=Wu|first6=Zhaoxiang|last7=Yu|first7=Faxin|journal=Forests|volume=10|page=13}}</ref> ಟುಲಿಪ್ ಮರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಿದೆ, ೧೮-೬೦ ಮೀ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ೬೦-೧೨೦ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸೆಂ.ಮೀ. ಮರವು ೧೯೧.೮ ಅಡಿ (೫೮.೪೯ ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.landmarktrees.net/spring%202011%20latest%20news.html|title=Landmark Trees|date=May 6, 2011|access-date=December 20, 2011}}</ref> ಅವರು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ, ತೆರೆದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಇದರ ಕಾಂಡವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತಂಭಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಶಾಖೆ-ಮುಕ್ತ ಬೋಲ್ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಶಾಖೆಗಳ ತೆರೆದ, ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಕಿರೀಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>Michigan Trees</ref> ''ಎಲ್. ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ'' ''ಗೆ'' ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಎಲ್. ಚೈನೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ತೊಟ್ಟು ೪-೧೮ ಸೆಂ ಉದ್ದ. ಎಳೆಯ ಮರಗಳ ಮೇಲಿನ ಎಲೆಗಳು ಪ್ರೌಢ ಮರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಹಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ, ಅಥವಾ ಕಂದು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಮಾನದ ಶ್ರೀಮಂತ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೈಬ್ರಿಡೈಸ್ ಆಗುತ್ತವೆ. [[ಹೂವು|ಹೂವುಗಳು]] ೩-೧೦ ಸೆಂ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಟೆಪಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ - ಮೂರು ಹಸಿರು ಹೊರಗಿನ ಸೀಪಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ಒಳ [[ಎಸಳು|ದಳಗಳು]] ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಮತ್ತು ತಳದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ. ಅವು ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಟುಲಿಪ್ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮರದ ಹೆಸರು. ''ಎಲ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ'' ಹೂವುಗಳು ಮಸುಕಾದ [[ಸೌತೆಕಾಯಿ|ಸೌತೆಕಾಯಿಯ]] ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಪುಂಕೇಸರ|ಕೇಸರಗಳು]] ಮತ್ತು ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಪೈಕ್ ಅಥವಾ ಗೈನೇಸಿಯಂ ಸುತ್ತಲೂ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಕೇಸರಗಳು ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು ಸಮರಾಸ್ ಆಗುತ್ತವೆ. [[ಹಣ್ಣು]] ಸಮರಾಸ್ ೪-೯ ಒಂದು ಕೋನ್ ತರಹದ ಸಮುಚ್ಚಯವಾಗಿದೆ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸರಿಸುಮಾರು ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಸ್ಪೈಕ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಚನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Liriodendron_tulipifera_flower.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Liriodendron_tulipifera_flower.jpg/190px-Liriodendron_tulipifera_flower.jpg|right|thumb|190x190px| ಟುಲಿಪ್ ಮರದ ಹೂವು]] [[ಚಿತ್ರ:TinicumParkTuliptree.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/TinicumParkTuliptree.jpg/190px-TinicumParkTuliptree.jpg|right|thumb|190x190px| ತುಲಿಪ್ಟ್ರೀಗಳು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಹುದು. ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಈ ೧೩೦-ಅಡಿಯು ೫-ಅಡಿ ಟ್ರಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೌಢ ಓಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೇಪಲ್ಸ್ ಗುಂಪನ್ನು ಕುಬ್ಜಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.]] == ವಿತರಣೆ == ''ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್'' ಮರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಎತ್ತರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಕ್ಸ್, ಮೇಪಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮರಗಳ ಮೇಲಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ-ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಪಲಾಚಿಯನ್ ಕೋವ್ ಕಾಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವದ ಗಟ್ಟಿಮರದ ಇತರ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಳತೆಯ ಹಲವಾರು ಟುಲಿಪ್ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಪಲಾಚಿಯನ್ ಕೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ೧೫೦ ರಿಂದ ೧೬೫ ಮರಗಳು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೧೬೬ ರಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮೦ ಮರಗಳು ಅಡಿಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ೧೭೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್'' ಅಡಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಳೀಯ ಟ್ರೀ ಸೊಸೈಟಿಯು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಟುಲಿಪ್ ಮರವು ೧೯೧.೯ ತಲುಪಿದೆ&nbsp;ಅಡಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಆವೃತಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳು|ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್]] ಮರ. <ref>{{Cite web|url=http://www.ents-bbs.org/viewtopic.php?f=256&t=2423|title=Fork Ridge Tuliptree- new eastern height record!!!|publisher=Eastern Native Tree Society, Will Blozan|access-date=Apr 29, 2011|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405174650/http://www.ents-bbs.org/viewtopic.php?f=256&t=2423|url-status=dead}}</ref> ಟುಲಿಪ್ ಮರವು ಪೂರ್ವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಪೈನ್, ಲೋಬ್ಲೋಲಿ ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಹೆಮ್ಲಾಕ್ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟುಲಿಪ್ ಮರಗಳ ವರದಿಗಳು ಅಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ನೇಟಿವ್ ಟ್ರೀ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೌನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡದಿರುವ ಮಾಪನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ - ಎತ್ತರವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಕ್ಲೈನೋಮೀಟರ್‌ಗಳು / ಹೈಪ್ಸೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾಡಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೋಷವಾಗಿದೆ. ಜಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಟ ಸುತ್ತಳತೆಗಳು ಎದೆಯ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ೨೪ ಮತ್ತು ೩೦ ಅಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಹುದು. ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಮೋಕಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಟುಲಿಪ್ ಮರಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ೨೦ ಅಡಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುತ್ತಳತೆ. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ-ಗಾತ್ರದ ಟುಲಿಪ್ ಮರವೆಂದರೆ ಸಾಗ್ ಬ್ರಾಂಚ್ ಜೈಂಟ್, ಇದು ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು {{Convert|4000|ft3|m3|abbr=on}} ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ. == ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು == ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಕ್ರಿಟೇಶಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ತೃತೀಯದಿಂದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ-ಯುಗದ [[ಪಳೆಯುಳಿಕೆ|ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು]] ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ, ಒಮ್ಮೆ [[wiktionary:circumpolar|ಸುತ್ತುವರಿದ]] ಉತ್ತರದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ "ಆರ್ಕ್ಟೋ-ತೃತೀಯ" ಕುಲಗಳಂತೆ, ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಶುಷ್ಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್'' ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. (ಹೆಸರನ್ನು ''ಲೆಪಿಡೋಡೆನ್ಡ್ರಾನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಫೈಲಮ್ ಲೈಕೋಪೊಡಿಯೋಫೈಟಾದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಪುಚ್ಛ ಸಸ್ಯಗಳು|ಟೆರಿಡೋಫೈಟ್‌ಗಳ]] ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪು ಪ್ಯಾಲಿಯೊಜೊಯಿಕ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು-ಯುಗದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ). [[ಚಿತ್ರ:Geology_(1907)_(14753394636).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Geology_%281907%29_%2814753394636%29.jpg/220px-Geology_%281907%29_%2814753394636%29.jpg|thumb| ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಗಿಗಾಂಟಿಯಮ್ (ಎ), ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಟ್ ಕ್ರಿಟೇಶಿಯಸ್ ಜಾತಿಗಳು.]] == ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:Liriodendron_tulipifera_at_Vancouver_BC_10th_Ave_at_Dunbar_in_spring.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Liriodendron_tulipifera_at_Vancouver_BC_10th_Ave_at_Dunbar_in_spring.jpg/220px-Liriodendron_tulipifera_at_Vancouver_BC_10th_Ave_at_Dunbar_in_spring.jpg|thumb| ವ್ಯಾಂಕೋವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟುಲಿಪ್ ಮರಗಳು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.]] ''ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್'' ಮರಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಮಾನ, ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ, ಫಲವತ್ತಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರಿದಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] [[ಮಣ್ಣು|ಮಣ್ಣನ್ನು]] ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಬೀಜ ಅಥವಾ [[ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆ (ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ)|ಕಸಿ ಮಾಡುವ]] ಮೂಲಕ. ಬೀಜದಿಂದ ಬೆಳೆದ ಸಸ್ಯಗಳು ಹೂಬಿಡಲು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. [[ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆ (ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ)|ಕುಡಿ]] ಸಸ್ಯದ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕಸಿ ಮಾಡಿದ ಸಸ್ಯಗಳು ಹೂವು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಾತಿಯ ಮರವು (ಪಾಪ್ಲರ್ ಅಥವಾ ಟುಲಿಪ್‌ವುಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಉತ್ತಮವಾದ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವೆನೆರಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಉಪಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಾರಾಟದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ "ಗಟ್ಟಿಮರದ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಪೋಪ್ಲರ್ ಆಗಿದೆ. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಿಂದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪೀಠೋಪಕರಣ ತಯಾರಕರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಗಮ್ ವುಡ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರವು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಮ ಕೊಳೆತ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲೈಟ್-ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಮರವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯು ಒಣಗಿದಾಗ, ಸುಮಾರು {{Convert|24|lb/cuft|g/cm3|abbr=on}} ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನೋವುಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪೂರ್ವದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಅಗೆಯುವ ದೋಣಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಉತ್ತಮ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡದ ಗಾತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಟುಲಿಪ್ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರಾ [[ಕಂಬಳಿಹುಳು|ಮರಿಹುಳುಗಳು]] ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೂರ್ವ ಹುಲಿ ಸ್ವಾಲೋಟೈಲ್ ( ''ಪಾಪಿಲಿಯೊ ಗ್ಲಾಕಸ್'' ). == ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Liriodendron.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Liriodendron.jpg/200px-Liriodendron.jpg|right|thumb|200x200px| ಹಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಹಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]] [[ಚಿತ್ರ:Liriodendron_tulipifera_×_chinense_(Hybrid_of_Tulip_Tree)_(26532119311).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Liriodendron_tulipifera_%C3%97_chinense_%28Hybrid_of_Tulip_Tree%29_%2826532119311%29.jpg/220px-Liriodendron_tulipifera_%C3%97_chinense_%28Hybrid_of_Tulip_Tree%29_%2826532119311%29.jpg|thumb| ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್‌ನ ಮೊಗ್ಗು]] * ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್'' * ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ'' ** 'ಆರ್ಡಿಸ್' [[ಒಂದು]] ಸಣ್ಣ [[ಎಲೆ]], ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ** 'ಆರಿಯೊಮಾರ್ಜಿನಾಟಮ್' [[ಹಳದಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಹಳದಿ]]-ಅಂಚುಗಳ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ** 'ಫಾಸ್ಟಿಗಿಯಾಟಮ್' ನೆಟ್ಟಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ತಂಭಾಕಾರದ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ (ಫಾಸ್ಟಿಜಿಯೇಟ್). ** 'ಫ್ಲೋರಿಡಾ' ಸ್ಟ್ರೈನ್ - ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆರಂಭಿಕ ಹೂವು, ಎಲೆಗಳು ಸುತ್ತಿನ ಹಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ** 'ಗ್ಲೆನ್ ಗೋಲ್ಡ್' ಹಳದಿ-ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ** 'ಮಿಡಿಯೋಪಿಕ್ಟಮ್' ಎಂಬುದು ಚಿನ್ನದ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. * 'ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್' ಮತ್ತು 'ಡಾಕ್ ಡಿಫೋರ್ಸ್ ಡಿಲೈಟ್' ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಹಂಟ್,ಡಿ. (ಇಡಿ). ೧೯೯೮. ''ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರರು'' . ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಂಡ್ರಾಲಜಿ ಸೊಸೈಟಿ & ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಸೊಸೈಟಿ. (ಐಎಸ್‌ಬಿ‌ಎನ್‌ ೦-೯೫೧೭೨೩೪-೮-೦) * ಪಾರ್ಕ್ಸ್, ಸಿಆರ್, ವೆಂಡೆಲ್, ಜೆ‌ಎಫ್, ಸೆವೆಲ್, ಎಮ್‌ಎಮ್, & ಕ್ಯು, ವೈ.-ಎಲ್. (೧೯೯೪) ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ (ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾಸಿ) ಅಲೋಜೈಮ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಒಳಹೊಕ್ಕುಗಳ ಮಹತ್ವ. ''ಅಂ. ಜೆ. ಬೋಟ್'' ೮೧ (೭): ೮೭೮-೮೮೯ [https://www.jstor.org/stable/2445769 ಅಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪುಟ] * ಪಾರ್ಕ್ಸ್, ಸಿಆರ್, ಮಿಲ್ಲರ್, ಎನ್‌ಜಿ, ವೆಂಡೆಲ್, ಜೆ‌ಎಫ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಡೊಗಲ್, ಕೆ‌ಎಮ್ (೧೯೮೩). ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ (ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾಸಿ) ಕುಲದೊಳಗಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ. ''ಮಿಸೌರಿ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್'' ೭೦ (೪): ೬೫೮-೬೬೬ [https://www.jstor.org/stable/2398983 ಅಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪುಟ] * ಕಾಲಿಂಗ್‌ವುಡ್, ಜಿಹೆಚ್, ಬ್ರಷ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಡಿ (೧೯೮೪) ''ನಿಮ್ಮ ಮರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು'' . ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. (ಎಲ್‌ಒಸಿ ಕಾರ್ಡ್ ಸಂಖ್ಯೆ. ೭೮-೫೨೯೯೪):೨೮೬-೨೮೭ * [https://web.archive.org/web/20041205144540/http://www.floridata.com/tracks/trees/TulipPoplarCentFla.htm ಮೊರಿಯಾಟಿ, ವಿಲಿಯಂ.] [https://web.archive.org/web/20041205144540/http://www.floridata.com/tracks/trees/TulipPoplarCentFla.htm ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿರುವ ಟುಲಿಪ್ ಮರ] * [http://www.asianflora.com/Magnoliaceae/Liriodendron-chinense.htm ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್''] * [https://web.archive.org/web/20060209110805/http://www.losn.com.cn/hjbh/plant/magnoliaceae/1-67.htm ''ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್'' ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು] * [https://web.archive.org/web/20060417083017/http://www.rbgkew.org.uk/plants/trees/tuliptree.html ಕ್ಯೂ: ಸಸ್ಯಗಳು: ಟುಲಿಪ್ ಮರಗಳು, ಲಿರಿಯೊಡೆನ್ಡ್ರಾನ್ ಟುಲಿಪಿಫೆರಾ ಮತ್ತು ಲಿರಿಯೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಚೈನೆನ್ಸ್] * [http://www.fna.org/china/mss/volume07/Magnoliaceae-CAS_coauthoring.htm ''ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ ಚೀನಾ'' ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೇಸಿಯ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಖಾತೆ] (ಸೈಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆಳಗೆ ಇದೆ; [https://web.archive.org/web/20070505104021/http://www.fna.org/china/mss/volume07/Magnoliaceae-CAS_coauthoring.htm ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಶ್] ನೋಡಿ) * [https://web.archive.org/web/20060910174744/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/litu.htm ''Liriodendron tulipifera'' ಚಿತ್ರಗಳು bioimages.vanderbilt.edu ನಲ್ಲಿ] * ''ಬೊಟಾನಿಕಾಸ್ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು'', ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ಸಿಡ್ನಿ, ೧೦೦೫ * [http://hazardkentucky.com/more/tuliptree.htm ಕೆ‌ವೈ, ಪೆರ್ರಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಟುಲಿಪ್ ಮರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210044020/http://hazardkentucky.com/more/tuliptree.htm |date=2007-02-10 }} * [http://plants.usda.gov/factsheet/pdf/fs_litu.pdf ಯು‌ಎಸ್‌ಡಿಎ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಟುಲಿಪ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://forestry.about.com/od/hardwoods/ss/tuliptree.htm ಕಾಮ್ ಹಳದಿ ಪಾಪ್ಲರ್ ಬಗ್ಗೆ ಅರಣ್ಯ - ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಪಾಪ್ಲರ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016131043/http://forestry.about.com/od/hardwoods/ss/tuliptree.htm |date=2015-10-16 }} * [http://www.psu.edu/dept/nkbiology/naturetrail/speciespages/poplar.htm ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಳದಿ ಜನಪ್ರಿಯ] * [http://plants.usda.gov/factsheet/pdf/fs_litu.pdf ಯು‌ಎಸ್‌ಡಿಎ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_2/liriodendron/tulipifera.htm ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆ ಹಳದಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214183725/http://www.na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_2/liriodendron/tulipifera.htm |date=2015-02-14 }} 825im9yd9sibd5mqwdhwq33olconj1v 0 145678 1372306 1367196 2026-04-28T09:54:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372306 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು | name = ಸಿರ್ಸಿ | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Sirsi Marikamba Devi ( Durga Devi ).png | caption1 = [[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿ (ದುರ್ಗಾದೇವಿ)]] | image2 = Sirsi Marikamba Devi.png | caption2 = [[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಸಿರ್ಸಿ ಜಾತ್ರೆ]] | image3 = Bedara Vesha.jpg | caption3 = [[ಬೇಡರ ವೇಷ]] | image4 = Madhukeshwara temple at Banavasi sirsi karnataka.JPG | caption4 = [[ಬನವಾಸಿ]] | image5 = Sahasr linga sirsi.jpg | caption5 = [[ಸಹಸ್ರ ಲಿಂಗ|ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ]] | image6 = Yana Sirsi.png | caption6 = [[ಯಾಣ]] | image7 = Unchalli falls SIRSI.png | caption7 = [[ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ]] | image8 = Bhimanagudda SIRSI.png | caption8 =ಭೀಮನಗುಡ್ಡ }} | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಸಿರ್ಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|14.6195|N|74.8354|E}} | native_name = ಸಿರಿಸೆ, ಸಿರಸಿ | native_name_lang = [[ಕನ್ನಡ]] | other_name = ಕಲ್ಯಾಣ ಪಟ್ಟಣ | settlement_type = ನಗರ | nickname = ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು <ref>[https://vijaykarnataka.com/travel/guide/beautiful-places-in-and-around-uttara-kannada/articleshow/74437859.cms ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು | ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ]</ref> | grid_position = MK74 | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = ಕರ್ನಾಟಕ | subdivision_type2 = ವಿಭಾಗ | subdivision_name2 = [[ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type3 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name3 = [[ಮಲೆನಾಡು]] | subdivision_type4 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name4 = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] | established_title = <!-- Established --> | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 11.33 | elevation_m = 590 | population_footnotes = | population_total = 187,000 | population_as_of = 2018 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | demographics_type1 = ಭಾಷೆ | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = ಕನ್ನಡ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 5814xx | area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ | area_code = +91-8384 | registration_plate = KA 31 | website = {{URL|www.sirsicity.mrc.gov.in}} | footnotes = | named_for = [[ಸಿರಿಸ|ಸಿರಿಸ ಮರ]] | official_name = ಸಿರ್ಸಿ }} '''ಸಿರ್ಸಿ''', [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನಗರ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಸಿರಸಿ" ಹಾಗೂ "ಶಿರಸಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕು <ref>[https://karnataka.gov.in/district/kn ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ | karnataka.gov.in]</ref> ಪ್ರದೇಶವು ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಇಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಇದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿ ಜಾತ್ರೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಕೂಡ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ==ಹೆಸರು== [[File:Sirsi name history.png|thumb]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ '''[[ಸಿರಿಸ|ಸಿರಿಸ ಮರ]]'''ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಊರನ್ನು '''ಸಿರಿಸೆ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇದು ''ಸಿರಸಿ''ಯಾಗಿ, ಅನಂತರ 'ಸಿರ್ಸಿ'ಯಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಸಿರ್ಸಿಯನ್ನ ಸೋಂದಾ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ '''ಕಲ್ಯಾಣ ಪಟ್ಟಣ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣಗಳು== ===ಬನವಾಸಿ=== ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೩೪೫ – ೫೨೫ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಕದಂಬ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಬನವಾಸಿ]] ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೨೪ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕದಂಬರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಂಬ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ===ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ=== ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೧೭ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಸ್ರಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ನೂರಾರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿವೆ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯ ಇರುವ ಸಹಸ್ರಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಬಹಳ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ===ಸೋಂದಾ=== ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ 20 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಂದಾದಲ್ಲಿ (ಇತರೆ ಹೆಸರುಗಳು ಸೋದೆ, ಸ್ವಾದಿ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ವಾದಿರಾಜ ಮಠ]]ವಿದೆ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸುಂದರವಾದ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ===ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ=== ೧೧೬ ಮಿಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಈ ಜಲಪಾತ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಬಹು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ. === ಯಾಣ === ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಶಿರಸಿಯಿಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. === ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ === ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ಬನವಾಸಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯವಿದೆ]]. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ [[ಮೋಹನದಾಸ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು]] ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. === ಮುಂಡಿಗೆಕೆರೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ === [[ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕು|ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ]] ಸುಧಾಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೋಂದಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಡಲಕೊಪ್ಪ ಮಜರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಡಿಗೆಕೆರೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೂರಾರು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.<ref>[https://www.udayavani.com/district-news/uttara-kannada-news/departure-of-the-white-bird-monsoon-closing-notice "''ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ನಿರ್ಗಮನ; ಮುಂಗಾರು ಮುಕ್ತಾಯದ ಸೂಚನೆ!''"], ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೨, ಉದಯವಾಣಿ</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ೪ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತಾರದ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿಸಿವ ಮುಂಡಿಗೆ ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ೪೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರ ಸಹ ಇದೆ.<ref>''[https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/declare-mundigekere-a-bird-sanctuary/articleshow/73171456.cms "ಮುಂಡಿಗೆಕೆರೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ"],'' ೧೦ ಜ. ೨೦೨೦, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ</ref> === ಮುಸುಕಿನ ಬಾವಿ === ಸದ್ಯ ಸಿರ್ಸಿ ನಗರದ ನಾಡಿಗಲ್ಲಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಸುಕಿನ ಬಾವಿಯನ್ನು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೋದೆಯ ಅರಸ ಸದಾಶಿವರಾಯ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ.<ref>''[https://www.prajavani.net/district/uthara-kannada/colurfull-fountaion-in-musukinbavi-park-914885.html "ಕಳೆಗುಂದಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಿದ ನಗರಸಭೆ: ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಶ: ಮುಸುಕಿನ ಬಾವಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಹೊದಿಕೆ"],'' 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ==== ರಾಜ ಮನೆತನಗಳು<ref name=":0">"ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳು", [[ಎ. ಕೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ|ಡಾ|| ಎ. ಕೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ]]</ref> ==== {| class="wikitable" |+ !ಕ್ರಿ.ಶ. !ಮನೆತನ |- |ಪೂರ್ವ |ಮೌರ್ಯ |- |೧-೨ನೇ ಶತಮಾನ |ಶಾತವಾಹನ |- |೨-೩ನೇ ಶತಮಾನ |ಚುಟುವಂಶ (ಶಾತವಾಹನರ ಶಾಖೆ), ಕಂಚಿ ಪಲ್ಲವರು |- |೩-೬ನೇ ಶತಮಾನ |ಬನವಾಸಿ ಕದಂಬರು |- |೬-೧೦ನೇ ಶತಮಾನ |ಎರಡನೇ ಪುಲಿಕೇಶಿ, ಆಳುಪರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು |- |೧೦-೧೨ ಶತಮಾನ |ಕದಂಬ, ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ (ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು) |- |೧೪೦೦-೧೭೬೪ ಶತಮಾನ |ಸೊಂದಾ ನಾಯಕರು (ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಾಂಡಲಿಕ) |- |೧೭೬೩-೧೭೯೯ |ಮೈಸೂರಿನ ಹೈದರಾಲಿ (ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರ್ ಯುದ್ಧದವರೆಗೆ) |- |೧೮೦೦-೧೯೪೭ |ಆಂಗ್ಲರು |} ==== ಪ್ರಮುಖ ಇಸವಿಗಳು ==== {| class="wikitable" |- |೧೮೬೨ |ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ |- |೧೯೫೬ |ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಭಾರತದ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ |- |೧೮೫೯ |ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾದದ್ದು (ಸೋಂದೆಯಿಂದ) |- |೧೯೭೭ |ನಾರ್ತ್ ಕೆನರಾದ ಮರುನಾಮಕರಣ - ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ |} ==== ದೊರೆತ ನಾಣ್ಯಗಳು ==== * ಬೆಳ್ಳಿ, ಪೊಟಿನ್ ಮತ್ತು ಸೀಸದ ನಾಣ್ಯಗಳು<ref name=":0" /> * ಶಾತವಾಹನ, ಚುಟು, ರೋಮನ್ (ಲಿಸಿತಿಸ್, ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್, ಟೊಲೆಮಿ, ಆಗಥೊಕ್ಲಿಯಸ್)<ref name=":0" /> ==== ಪ್ರಮುಖ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==== * ಸಿರ್ಸಿ ಹತ್ತಿರದ [[ಸಿದ್ದಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ ತಮಡಿ ಕಲ್ಲಾಳದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ "ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೬, ೧೦೭೨ (ಗುರುವಾರ)" ತಿಥಿಯ ವೀರಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ''ಸಿರಿಸೆ''' ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಾದ ಚಟ್ಟಯ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ತೈಲಪದೇವರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.<ref name=":0" /> * '''ಜರ್ನಿ ಥ್ರೋ ದಿ ನಾರ್ಥನ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೆನರಾ:''' ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವೈದ್ಯ ಪದವಿಧರ ಡಾ|| ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್. ಟಿಪ್ಪೂ ಮರಣಾನಂತರ ಕಂಪನಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡನು. ಆತ ತನ್ನ ''''''Jorney Through the Northerns Parts of Kanara'''''' <ref>"Journey Through the Northern Parts of Kanara": (being the Journey of Dr. Buchanan in the Present District of North Kanara in the Year 1801 Between 18th February and 17th March)</ref> ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಸೋಂದಾದ ತಹಶೀಲ್ದಾರನಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ ''''''ಸೆರ್ಸಿ'''''<nowiki/>' ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name=":0" /> ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== [[ಭಾರತದ ಜನತೆ|೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಊರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೦,೨೧೫. ಇವರಲ್ಲಿ 81 ಶೇಕಡಾ ಜನರು ಸಾಕ್ಷರರು. ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ]], ([[ಹವ್ಯಕ]] ಕನ್ನಡ), [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತಾಡುವ ಜನರಿದ್ದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವಾಗಿದೆ. == ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು == ==== ಪಂಡಿತ್ ಜನರಲ್ ವಾಚನಾಲಯ ==== ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ೩೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂದಾಯ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಪುರಸಭಾ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ೧೯೦೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ದಿ. ರಾವಬಹದ್ದೂರ್ ಪುಂಡಲೀಕರಾವ್ ಪಂಡಿತರು (ಪುರಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ) ೨೦೦೮ ಚಮೀ ಜಾಗವನ್ನು ೯೯ವರ್ಷಗಳ ಲೀಸಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿ. ಸಿ. ಬೋಯ್ಡ್‌ರವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು.<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20221011053805/http://janamadhyama.news//fullview.php?edn=Karavaliale&artid=JANAMADYA_MAI_20221010_3_2 "''ಶಾನ್‌ಭಾಗ್ ಸಾಂಗ್ತಾ''" ಅಂಕಣ(೯೧)] ೧೦, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೨೨, ಜನಮಾಧ್ಯಮ ಪತ್ರಿಕೆ</ref> ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಟಾಕೀಸಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ೨೧,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಾಚನಾಲಯದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಡಳಿತವಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಧರ್ಮವೀರರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ೧೫,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಡನಿಧಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ೮-೫-೧೯೭೧ರಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಟಾಕೀಸನಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು.<ref name=":1" /> ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ೭೦೦೦ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದ ವಾಚನಾಲಯ ಇಂದು ೨೫೦೦೦ದಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ೨೭-೧೨-೧೯೩೧ರಂದು [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್]]ರು ಶರಾ ಬರೆದು ಸಹಿಮಾಡಿರುವ 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಬುಕ್ ಆಫ಼್ ಟಾಗೋರ್' ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. [[ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]], [[ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ್‌]], [[ಎಂ. ಕೆ. ಇಂದಿರ]], [[ಸಾಯಿಸುತೆ]], [[ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ]], [[ಎಲ್. ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್]], ಮುಂತಾರವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಶರಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ==== ನಾಗೂಬಾಯಿ ಓಣಿ ==== ರಾಯರಪೇಟೆಯ ವಿಷ್ಣು ಮಠದ ಎದುರಿಗಿರುವ ರಸ್ತೆಗೆ ನಾಗೂಬಾಯಿ ಓಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿಗೆ ಬಂದ ಶ್ರೀಮತಿ ನಾಗೂಬಾಯಿ ಭಟ್ಕಳ್ಕರ್ (೧೮೯೭-೧೯೬೯) ಎಂಬ ಶುಶ್ರೂಕಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಿರ್ಸಿ ಭಾಗದ ಬಾಣಂತಿ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೈಕೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲದೇ ೧೯೫೪-೫೬ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಯರಪೇಟೆ ವಾರ್ಡಿನಿಂದ ಪುರಸಭೆಗೆ ನಾಮಕರಣ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಹೆಸರಿನ ದತ್ತಿನಿಧಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಎಂ. ಇ. ಎಸ್. ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಶುಶ್ರೂಕಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":2">''"[http://janamadhyama.news/articlepage.php?articleid=JANAMADYA_MAI_20220808_3_1&width=465px&edition=Janamadyama&curpage=3 ಸಿರ್ಸಿಯ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಎನ್ನಿಸಿದ ನಾಗೂಭಾಯಿ ಭಟ್ಕಳಕರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221013084603/http://janamadhyama.news/articlepage.php?articleid=JANAMADYA_MAI_20220808_3_1&width=465px&edition=Janamadyama&curpage=3 |date=2022-10-13 }}",'' ಶಾನಭಾಗ ಸಾಂಗ್ತಾ ಅಂಕಣ (೮೩), ೮, ಆಗಷ್ಟ್ ೨೦೨೨, ಜನಮಾಧ್ಯಮ</ref> ==== ಪಂಡಿತ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ==== ಶ್ರೀಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಮೆಟರ್ನಿಟಿ ವಾರ್ಡ: ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಧನಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಗವರ್ನರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಶಾನ್‌ವಾಜ್‌ಖಾನ್‌ರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.<ref name=":2" /> ==== ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳು: ==== * ರಾಯಪ್ಪ ಹುಲೇಕಲ್ ಶಾಲೆ (ಸು. ೧೫೦ ವರ್ಷ) * ಕೇಶವೈನ್ ಬಂಗಲೆ - ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ ಕಟ್ಟಡ == ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು == * [http://lokadhwani.com/ ಲೋಕಧ್ವನಿ] * [http://janamadhyama.news/ ಜನಮಾಧ್ಯಮ] == ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == * ಟಿ. ಎಸ್. ಎಸ್. (ದಿ ತೋಟಗಾರ್ಸ್ ಕೊ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೇಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ==ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== * ಅರಣ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಿರ್ಸಿ (೧೯೮೫) * ಎಮ್. ಇ. ಎಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ಎಂ. ಎಂ. ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಾನೂನು ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ) * [https://www.besadmin.org/our-institutions/western-province/94-6-ave-maria-high-school-sirsi-uttara-kannada-estd-1959/123-ave-maria-high-school-sirsi-uttara-kannada-estd-1959 ಆವೆ ಮರಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230312114126/https://www.besadmin.org/our-institutions/western-province/94-6-ave-maria-high-school-sirsi-uttara-kannada-estd-1959/123-ave-maria-high-school-sirsi-uttara-kannada-estd-1959 |date=2023-03-12 }} (೧೯೪೫) * ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ * ಡೊನ್ ಬೊಸ್ಕೊ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ * ಆರ್.ಎನ್.ಎಸ್ ಪೊಲಿಟೇಕ್ನಿಕ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ * ಶ್ರೀ ಮಾತಾ ವಿದ್ಯಾನಿಕೇತನ, * ಚಂದನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ * ಜಿ.ಎಸ್.ಎಸ್. ವಾನಳ್ಳಿ * ಶ್ರೀದೇವಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಹುಲೇಕಲ್ * ಲಯನ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ (೧೯೯೪) * ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಗೋಳಿ (೧೯೬೧) * ಶ್ರೀ ಕಾಳಿಕ ಭವಾನಿ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ, ಕಾನಸೂರು ==ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== * [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ]], ರಾಜಕಾರಣಿ * [[ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ]], ರಾಜಕಾರಣಿ ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] *[[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ]] *[[ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿರ್ಸಿ]] *[[ಸಿರ್ಸಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] *[[ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕು]] *[[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] *[[ಮಲೆನಾಡು]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} {{commons category|Sirsi, Karnataka}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} c4dguc6oaedd2de34wsh86p6q9zeggc 0 145800 1372233 1362832 2026-04-27T15:31:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372233 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Lytro_Illum_Camera.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Lytro_Illum_Camera.jpg/220px-Lytro_Illum_Camera.jpg|thumb| ಲಿಟ್ರೋ ಇಲ್ಲಮ್ ೨ ನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Lytro_light_field_camera_-_front_and_back.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Lytro_light_field_camera_-_front_and_back.jpg/220px-Lytro_light_field_camera_-_front_and_back.jpg|thumb| ಲಿಟ್ರೋನ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗ, ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಮುಂಭಾಗದ ಲೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು LCD ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ]] '''ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ''', ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ''ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ'' ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ [[ಕ್ಯಾಮರ|ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] ; ಅಂದರೆ, ಒಂದು ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ನಿಖರವಾದ ದಿಕ್ಕು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವು ತೀವ್ರತೆ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕದ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾದ ಮೈಕ್ರೋ-ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಟಿ-ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅರೇಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧ. [[ಪ್ರಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ|ಹೊಲೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು]] ಫಿಲ್ಮ್-ಆಧಾರಿತ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. {{TOC limit|3}} == ಇತಿಹಾಸ == === ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ === ಮೊದಲ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ಯಾಬ್ರಿಯಲ್ ಲಿಪ್‍ಮ್ಯಾನ್|ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಲಿಪ್‌ಮನ್]] ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು " ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ " ಎಂದು ಕರೆದರು. ಲಿಪ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ನಿಯಮಿತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಸಣ್ಣ ಗಾಜಿನ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಎಮಲ್ಷನ್‌ನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಭಾಗಶಃ ಎಂಬೆಡ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ ಕಚ್ಚಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಅಡೆಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ವಾಂಗ್ ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಕ್ಯಾಮರಾ ಮುಖ್ಯ ಮಸೂರದ ಫೋಕಲ್ ಪ್ಲೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದ ಚಿತ್ರದ ಭಾಗಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು. === ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ === [[ಚಿತ್ರ:Lytro_Illum_light_field_camera_demonstration.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Lytro_Illum_light_field_camera_demonstration.jpg/220px-Lytro_Illum_light_field_camera_demonstration.jpg|thumb| ಲೈಟ್ರೋ ಇಲ್ಲಮ್ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫೋಟೋ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಫೋಕಲ್ ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ - ಸಮೀಪ ಫೋಕಸ್ (ಮೇಲ್ಭಾಗ), ದೂರದ ಫೋಕಸ್ (ಮಧ್ಯ), ಫುಲ್ ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ಫೀಲ್ಡ್ (ಕೆಳಭಾಗ)]] "ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ" ಎಂಬುದು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಬಳಸುವ ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ . ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂವೇದಕದ ಇಮೇಜ್ ಪ್ಲೇನ್‌ನಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ <ref> Hahne, C.; Aggoun, A.; Velisavljevic, V.; Fiebig, S.; Pesch, M. (2016). "Refocusing distance of a standard plenoptic camera". Optics Express. 24 (19): 21521–21540. Bibcode:2016OExpr..2421521H. doi:10.1364/oe.24.021521. hdl:10547/622011. PMID 27661891.</ref>೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ತಂಡವು ೧೬-ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರುಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ೯೦,೦೦೦೦ ಮೈಕ್ರೊಲೆನ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿತು, ಇದು ೯೦ ಕಿಲೋಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಸೆಟಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಗರಿಷ್ಟ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್ ಮುಖ್ಯ ಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶ ಶಿಷ್ಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದು "ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ" ಅನ್ನು ನಿಕಟ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಳದ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೋಕಸ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ === ಲುಮ್ಸ್ಡೈನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿವ್ ಅವರು ಮೈಕ್ರೊಲೆನ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಮಸೂರದ ಫೋಕಲ್ ಪ್ಲೇನ್‌ನ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಇರಿಸಬಹುದಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ಗಾಗಿ ಕೋನೀಯ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಿಂದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮರು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಡಿಮೆ ಕೋನೀಯ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅಲಿಯಾಸಿಂಗ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. === ಕೋಡೆಡ್ ಅಪರ್ಚರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ === ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್ ಅರೇ ಬದಲಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಮುದ್ರಿತ ಫಿಲ್ಮ್ ಮಾಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮೈಕ್ರೊಲೆನ್ಸ್ ಅರೇಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕ್ರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವಿಪಥನಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಖವಾಡ ಆಧಾರಿತ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ತಲುಪುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ==== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ: * ವೇರಿಯಬಲ್ ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು "ರೀಫೋಕಸಿಂಗ್": ಲಿಟ್ರೋದ "ಫೋಕಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್" ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ೨ ಆಯಾಮದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಲೈಟ್ರೋದ "ಫೋಕಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್" ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಫೋಕಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸುವ ಬದಲು, "ಫೋಕಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್" ಹೆಚ್ಚು 2D ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ 2D ಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದಲ್ಲಿ 2D ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು "ರೀಫೋಕಸ್" ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೋಕಸ್ ಮತ್ತು ಜೂಮ್ ರಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು "ರೀಫೋಕಸ್-ಎಬಲ್" ಮತ್ತು "ಫೋಕಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡೆಬಲ್" ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಮ್ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಮ್ ವಿವಿಧ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಅಥವಾ ೫ ಅನುಕ್ರಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಮರುಕಳಿಸುವ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು "ಫೋಕಸ್ ಬ್ರಾಕೆಟಿಂಗ್" ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>https://allthingsd.com/20110621/meet-the-stealthy-start-up-that-aims-to-sharpen-focus-of-entire-camera-industry/</ref> * ವೇಗ : ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲು ಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಫೋಕಸ್ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಯಿಂಟ್-ಅಂಡ್-ಶೂಟ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡಾ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸ್ವಯಂ-ಫೋಕಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. * ಕಡಿಮೆ-ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ: ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ದೊಡ್ಡ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ-ಬೆಳಕಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.forbes.com/sites/tomiogeron/2011/06/21/shoot-first-focus-later-with-lytros-new-camera-tech/?sh=7500ed8b6a15</ref> * 3D ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು : ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವು ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದರಿಂದ, 3D ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 3D ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.<ref>https://spie.org/news/3632-3d-imaging-and-wavefront-sensing-with-a-plenoptic-objective?SSO=1</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20121218083624/http://www.tvbeurope.com/newsletter-3dmasters-content/full/plenoptic-lens-arrays-signal-future</ref> === ಲೋಹಗಳ ರಚನೆ === ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, NIST ೩ ಸೇಂ.ಮೀ(೧.೨ ಇಂಚು)-೧.೭ ಕಿ.ಮೀ(೧.೧ ಮೈ ರ ಫೋಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಧನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಸಾಧನವು ೩೯x೩೯-ಎಲಿಮೆಂಟ್ ಟೈಟಾನಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮೆಟಾಲೆನ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಹವು ಬಲ ಅಥವಾ ಎಡ-ವೃತ್ತವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ . ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಹಗಳು ಆಯತಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆಯತದ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಬದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://newatlas.com/photography/nist-light-field-camera-record-depth-of-field/|title=Record-breaking camera keeps everything between 3 cm and 1.7 km in focus|last=Blain|first=Loz|date=2022-04-29|website=New Atlas|language=en-US|access-date=2022-04-30}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Fan|first=Qingbin|last2=Xu|first2=Weizhu|last3=Hu|first3=Xuemei|last4=Zhu|first4=Wenqi|last5=Yue|first5=Tao|last6=Zhang|first6=Cheng|last7=Yan|first7=Feng|last8=Chen|first8=Lu|last9=Lezec|first9=Henri J.|date=2022-04-19|title=Trilobite-inspired neural nanophotonic light-field camera with extreme depth-of-field|url=https://www.nature.com/articles/s41467-022-29568-y|journal=Nature Communications|language=en|volume=13|issue=1|pages=2130}}</ref> <ref>https://www.nature.com/articles/s41467-022-29568-y</ref> == ತಯಾರಕರು == === ಉತ್ಪನ್ನಗಳು === ಲಿಟ್ರೋವನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರೆನ್ ಎನ್‌ಜಿ ಅವರು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>https://web.archive.org/web/20111104052005/https://www.lytro.com/camera</ref> ಲಿಟ್ರೋ ನ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂವೇದಕವು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರ ಸಂವೇದಕದ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಮಸೂರಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; ತೀವ್ರತೆ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು.<ref>https://techcrunch.com/2011/07/22/doubts-about-lytros-focus-later-camera/</ref> ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದಾದ 2D ಅಥವಾ 3D ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಂತರ ಈ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.dpreview.com/articles/1942514918/ces-2012-lytro-photowalk</ref> ಲಿಟ್ರೋ ಇತರ ದೂರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿತ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 2D ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಲಿಟ್ರೋ ಕ್ಯಾಮರಾದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಫೋಕಲ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ 2D ಇಮೇಜ್ ಫೈಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಗರಿಷ್ಟ ಇಲ್ಲಮ್ 2D ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ೨೪೫೦ x ೧೬೩೪ (೪.೦ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳು), 3D ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ೪೦ "ಮೆಗಾರೇ" ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.dpreview.com/products/lytro/compacts/lytro_illum/specifications</ref> ಇದು ೧೦೮೦ x ೧೦೮೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಗರಿಷ್ಠ 2D ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿದೆ (ಸುಮಾರು 1.2 ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳು ),<ref>https://www.cnet.com/culture/lytro-camera-5-things-to-know-before-you-buy/</ref> ಲಿಟ್ರೋ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.<ref>https://techcrunch.com/2018/03/20/sources-google-is-buying-lytro-for-about-40m/</ref> ೨೦೧೦ ರಿಂದ ರೇಟ್ರಿಕ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ವೀಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ೧ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.popsci.com/gadgets/article/2011-05/cameras-40000-lenses-help-salvage-blurry-images/</ref> <ref>https://petapixel.com/2010/09/23/the-first-plenoptic-camera-on-the-market/</ref> ಡಿ'ಆಪ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ ಫೋಟೊನಿಕ್ಸ್ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.{{Fact|date=April 2022}} === ಮೂಲಮಾದರಿಗಳು === ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ತಮ್ಮ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಂತೆಯೇ ಮೈಕ್ರೊಲೆನ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು [[ನಿಕಾನ್‌‌|ನಿಕಾನ್]] ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟೆಡ್ ಲೈಟ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ / ವೈಡ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಫ್ಲೋರೊಸೆನ್ಸ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಸಿಸಿಡಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್ ಅರೇ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಲೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ನಡುವಿನ ಬೆಳಕಿನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮ ಮಲ್ಟಿಫೋಕಸ್ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಡಿಕಾನ್ವಲ್ಯೂಷನ್ ಬಳಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.graphics.stanford.edu/papers/lfillumination/</ref> <ref>http://www.graphics.stanford.edu/projects/lfmicroscope/</ref> ನಂತರದ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ವೀಡಿಯೋ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನದ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್‌ನ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಷನ್ ಲೈಟ್ ಪಥದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮೈಕ್ರೊಲೆನ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಇಲ್ಯೂಮಿನೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ( ಓರೆಯಾದ ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಅರೆ -ಕಪ್ಪು-ಕ್ಷೇತ್ರದಂತಹ ) ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ವಿಪಥನಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಡೋಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್|ಅಡೋಬ್]] ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವು ೧೦೦- ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ೧೯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡಲಾದ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೃಶ್ಯದ ಮೂರು ಆಯಾಮದ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಫೋಟೋವನ್ನು]] ಫೋಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಲೆನ್ಸ್ ದೃಶ್ಯದ ೫.೨-ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಂತರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು. CAFADIS ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಾ ಲಗುನಾ (ಸ್ಪೇನ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ. CAFADIS ಹಂತ-ದೂರ ಕ್ಯಾಮರಾಕ್ಕಾಗಿ (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ನಿಂತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ದೂರ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ವೇವ್‌ಫ್ರಂಟ್ ಅಂದಾಜುಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಒಂದೇ ಶಾಟ್‌ನಿಂದ ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ದೂರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಆಳ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಆಲ್-ಇನ್-ಫೋಕಸ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು [[ಖಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಮಿತ್ಸುಬಿಷಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ನ (MERL) ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಹೆಟೆರೊಡೈನಿಂಗ್ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಮುದ್ರಿತ ಫಿಲ್ಮ್ (ಮಾಸ್ಕ್) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಂವೇದಕದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಫಿಲ್ಮ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಮಾಸ್ಕ್ ಆಧಾರಿತ ವಿನ್ಯಾಸವು ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನಷ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೃಶ್ಯದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಪೆಲಿಕನ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ತೆಳುವಾದ ಬಹು-ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅರೇ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೆಲಿಕಾನ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮೈಕ್ರೋ-ಲೆನ್ಸ್ ಅರೇ ಇಮೇಜ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಬದಲಿಗೆ ೪ ರಿಂದ ೧೬ ನಿಕಟ ಅಂತರದ ಮೈಕ್ರೋ-ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>https://www.engadget.com/2013-05-02-pelican-imaging-array-camera-coming-2014.html</ref> [[ನೋಕಿಯಾ|Nokia]] ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ Nokia [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದ ೧೬-ಲೆನ್ಸ್ ಅರೇ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪೆಲಿಕನ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಲೋನ್ ಅರೇ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಧನದ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗೆ ಆಳ-ಸಂವೇದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಪೂರಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಪೆಲಿಕಾನ್ ಮುಂದಾಯಿತು. ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಶೈರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ARRI ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವು ಬೆಳಕಿನ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ರೇಖಾಗಣಿತಗಳು ಮತ್ತು ನೈಜ ವಸ್ತುವಿನ ಅಂತರಗಳ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರೇ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಸ್ಟಮ್-ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿ K|Lens ಕಿಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಲೆನ್ಸ್ ಮೌಂಟ್‌ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೊದಲ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>https://www.k-lens.de/</ref> ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಮೈಕ್ರೋ-ಲೆನ್ಸ್ ವಸ್ತುವಿನ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಾಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಹವ್ಯಾಸಿಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅದರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref>http://cameramaker.se/Lightfield.htm</ref> == ಅರ್ಜಿಗಳು == ೨೦೧೭ ರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಶವಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಟೋಫೋಕಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಂತಹ ಆಟೋಫೋಕಸ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಿಷಯದ ನಿಖರವಾದ 3D ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[ಸಂವೃತ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗದ ದೂರದರ್ಶನ|ಭದ್ರತಾ ಕ್ಯಾಮರಾದಿಂದ]] ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=https://news.stanford.edu/news/2005/november9/camera-110205.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-09 |archive-date=2022-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012155849/https://news.stanford.edu/news/2005/november9/camera-110205.html |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ == ಲಿಟ್ರೋ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಎನ್ನುವುದು ಲಿಟ್ರೋ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಅಡ್ಡ-ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮುಚ್ಚಿದ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ನ ಲಿಟ್ರೋ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಹಲವಾರು ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಟೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://sites.google.com/site/videogeometry/research/polydioptric-camera-design |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-09 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009092811/https://sites.google.com/site/videogeometry/research/polydioptric-camera-design |url-status=dead }}</ref> ಲಿಟ್ರೋ ಮಾದರಿಯ ಕ್ಯಾಮರಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ Matlab ಉಪಕರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref>https://www.mathworks.com/matlabcentral/fileexchange/75250-light-field-toolbox{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ಯಾಮ್ ಎನ್ನುವುದು GUI-ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಲಿಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್-ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಸ್-ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>https://github.com/hahnec/plenopticam/</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಆಂಗಲ್-ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ * ಬೊಕೆ * ಸಂಯುಕ್ತ ಕಣ್ಣು * ಫೆಮ್ಟೋ-ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ * ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ * ಲೈಟ್-ಇನ್-ಫ್ಲೈಟ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ * ಫೋಟೋ ಮುಕ್ತಾಯ * ಸ್ಟ್ರೀಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ * ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://graphics.stanford.edu/papers/lfcamera ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ರೆನ್ ಎನ್‌ಜಿಯವರ ಲೇಖನ] (ಈಗ ಲೈಟ್ರೋದಲ್ಲಿದೆ) * [https://www.wired.com/news/technology/0,69594-0.html ಮಸುಕಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಯೋನಾರಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ] ವೈರ್ಡ್. * [http://graphics.stanford.edu/papers/fourierphoto ಫೋರಿಯರ್ ಸ್ಲೈಸ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ] * ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಿಂದ [http://www.graphics.stanford.edu/papers/lfmicroscope/lfmicroscope-sig06-mpeg4.mov ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ ವಿಡಿಯೋ] . * [https://spectrum.ieee.org/consumer-electronics/gadgets/lightfield-photography-revolutionizes-imaging/0 IEEE ''ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್'' ಲೇಖನ ಮೇ ೨೦೧೨ ''ಲೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ'', ಮಾದರಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ೨೦೧೨ ಮೇ ೧೧ ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ] *ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.plenoptic.info www.plenoptic.info</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಛಾಯಾಚಿತ್ರೀಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] a6klaucpogxrp2clvdtfhrdpxnr7418 0 147000 1372302 1371360 2026-04-28T07:52:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372302 wikitext text/x-wiki '''ಸಹರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ ಹಗರಣ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಹಾರಾ ಹಗರಣವು [[ಭಾರತ]]ದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಗರಣವು ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಒಡೆತನದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. == ವಿವರಗಳು == ಸೆಬಿ ಸಹಾರಾ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಸಹಾರಾ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಬಂದಿತು. ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ರಂದು (ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಗುಂಪು ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೨ ರವರೆಗೆ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹಾರಾ ಈಗಾಗಲೇ ೯೩% ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೨೩೫೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಒಎಫ್ಸಿಡಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ೨೨೬೦.೬೯ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಈಗಾಗಲೇ ೧೨,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ೧೬,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕವಾದ ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗ್ರೂಪ್ ತನ್ನ ಒಎಫ್ಸಿಡಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾದ ಮೇ ಮತ್ತು ೩೦ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ಮರುಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ,ಈಗ ಪಾವತಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಹಣವು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹಾರಾ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸೆಬಿ ೧೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿ ಸಹಾರಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದೆ. ೨೦೧೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದೀಚೆಗೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಕೇವಲ ೬೪ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಿದೆ. ಸಹಾರಾದಿಂದ ೧೬,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೪,೬೦೦ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೆಬಿ) ಯಿಂದ ಮರುಪಾವತಿ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡವು. ಎರಡು ಸಮೂಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಬಾಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ಸಹಾರಾ ವಾದಕ್ಕೆ ಇದು ಮಾನ್ಯ ಅಂಶವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/4600-Sahara-investors-claim-refund-from-Sebi/articleshow/44765138.cms|title=4,600 Sahara investors claim refund from Sebi|publisher=Times Of India|access-date= 10 October 2014}}</ref> ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೆಬಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಯ್ ಅವರ ಬಂಧನವಾದಗ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆರೋಪವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸಹಾರಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url= http://indianexpress.com/article/india/india-others/subrata-roy-arrest-row-the-not-so-beautiful-story/|title=Subrata Roy arrest row: The not-so-beautiful story|date=9 March 2014|publisher=Indian Express|access-date= 9 March 2014}}</ref> ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮರುಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸೆಬಿ ಖಾತೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಹಾರಾವನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸಮೂಹವು ಈಗಾಗಲೇ ಶೇಕಡಾ ೯೮ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸೆಬಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ..<ref>{{Cite news|date=2018-11-01|title=Sebi cracks down on Sahara again, orders Rs 14,000 crore refund with 15% interest|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/refund-money-raised-via-ofcds-with-15-pc-interest-sebi-tells-sahara-india-commercial-corp/articleshow/66458675.cms|access-date=2020-07-06}}</ref><ref>{{Cite web|title=Sebi says Rs 106 cr refunded to Sahara investors; company wants idle money back|url=https://www.theweek.in/news/biz-tech/2019/09/02/sebi-says-rs-106-cr-refunded-to-sahara-investors-company-wants-idle-money-back.html|access-date=2020-07-06|website=The Week|language=en}}</ref> ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಮೂರು ಕೋಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ೨೪,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ೩೧,೬೬೯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ೧೨೭ ಟ್ರಕ್ ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೋಟಿ ಹಣಸಂದಾಯ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಸೆಬಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.ನಿಯಂತ್ರಕದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಇರುವ ಮುಂಬೈನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸೆಬಿ ಟ್ರಕ್ ಗಳು ಕಚೇರಿ ಸಮಯದ ನಂತರ ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಸೆಬಿ ಎರಡನೇ ಬ್ಯಾಚ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದು ಸಹಾರಾ ಪ್ರಕಾರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯ ೨೫% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Sahara-to-get-truckloads-of-papers-back-from-Sebi/articleshow/50989184.cms|title=Sahara to get truckloads of papers back from Sebi|publisher=Times Of India|access-date= 15 February 2016}}</ref> ೨೦೦೯-೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೨-೧೩ರ ನಡುವೆ ಸಹಾರಾ ೭೨೫.೯೭ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಟಿಡಿಎಸ್ (ಮೂಲದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಫಲಾನುಭವಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಸಹಾರಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಬಡವರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಕದ್ದು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಹಾರಾ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ಕಾರಣ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಡವರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/business/saharas-subrata-roy-is-planning-a-comeback-and-high-on-his-priority-is-online-education-4161227.html|title = Sahara's Subrata Roy is planning a comeback and high on his priority is online education|date = 21 October 2017}}</ref> ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಈಗಾಗಲೇ ಒದಗಿಸಿರುವ ಸಹಾರಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೆಬಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಗ್ರೂಪ್ ಹೇಳಿದೆ. ಒಂದೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ಪಾವತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೨,೫೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು (ಗಳಿಸಿದ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸಹಾರಾ-ಸೆಬಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/sahara-says-confident-of-getting-out-of-financial-constraints-by-next-fiscal-entering-new-businesses/articleshow/64812873.cms|title=Sahara says confident of getting out of financial constraints by next fiscal, entering new businesses|work=Times of India}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/sahara-says-confident-of-getting-out-of-financial-constraints-by-next-fiscal-entering-new-businesses-2656371.html|title=Sahara says confident of getting out of financial constraints by next fiscal, entering new businesses|work=Moneycontrol}}</ref> [[ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ |ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ]] ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಕಾರಣ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಟಗಾತಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/ZttGzVgu6fL6WP3pUCclgJ/Saharas-Subrata-Roy-blames-troubles-on-comment-about-Sonia.html|title=Sahara's Subrata Roy blames troubles on comment about Sonia Gandhi|date=29 November 2013}}</ref> ==ಘಟನೆಗಳ ಅವದಿ== ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/investor-fraud-case-sahara-group-chief-subrata-roy-grilled-by-sebi-over-assets/1100353/|title= Investor fraud case: Sahara Group chief Subrata Roy grilled by Sebi over assets|date=27 March 2014|work=[[Indian Express]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/sahara-scandal-4-year-chain-of-events-lead-to-subrata-roy-s-arrest/article1-1189364.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228155751/http://www.hindustantimes.com/india-news/sahara-scandal-4-year-chain-of-events-lead-to-subrata-roy-s-arrest/article1-1189364.aspx|url-status=dead|archive-date=28 February 2014|title= Sahara scandal: 4-year chain of events that lead to Subrata Roy's arrest|date=27 March 2014|work=[[Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{cite web|title=All you need to know about the Subrata Roy case|url=http://in.finance.yahoo.com/news/all-you-need-to-know-about-the-subrata-roy-case-073539945.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2019-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510085405/https://in.finance.yahoo.com/news/all-you-need-to-know-about-the-subrata-roy-case-073539945.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Harsh |date=July 14, 2022 |title=Timeline of Sahara India Case Updates: 2010 to 2022 |url=https://onlinenewsportal.in/timeline-of-sahara-india-case-updates-2010-to-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220719050227/https://onlinenewsportal.in/timeline-of-sahara-india-case-updates-2010-to-2022/ |archive-date=July 19, 2022 |access-date=August 3, 2022 |website=onlinenewsportal}}</ref> * ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿ) ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಎಸ್ಎಚ್ಐಸಿ) ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=702391|title=SEBI Bars Subrata Roy From Raising Funds|date=24 November 2010|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140327114102/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=702391|archive-date=27 March 2014}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಸಹಾರಾ [[ಅಲಹಾಬಾದ್]] ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಸೆಬಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite web|title=Allahabad High Court Stay in the SEBI-Sahara Case|date=24 December 2010|url=http://indiacorplaw.blogspot.in/2010/12/allahabad-high-court-stay-in-sebi.html|publisher=India Corp Law}}</ref> * ಜನವರಿ ೨೦೧೧ - ೨೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಮೂಹದ ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/business/warrant-issued-against-subrata-roy-five-others_100492516.html|title=Warrant issued against Subrata Roy, five others|date=24 January 2011|work=Thaindian|access-date=17 ಜೂನ್ 2024|archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020070033/http://www.thaindian.com/newsportal/business/warrant-issued-against-subrata-roy-five-others_100492516.html|url-status=dead}}</ref> * ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ - ಉದ್ದೇಶಿತ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಮೂಹದ ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-delhi-high-court-stays-proceedings-against-subrata-roy-in-cheating-case-1505115|title=Delhi high court stays proceedings against Subrata Roy in cheating case|date=8 February 2011|work=[[Daily News and Analysis]]}}</ref> * ಮೇ ೨೦೧೧ - ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿ) ಗೆ ತನ್ನ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಡಿಬೆಂಚರ್ (ಒಎಫ್ಸಿಡಿ) ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿಯ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಏಜೆಂಟರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/apex-court-directs-sahara-group-firm-to-provide-details-on-ofcd-scheme/article2003459.ece?ref=relatedNews|title= Apex court directs Sahara Group firm to provide details on OFCD scheme|date=9 May 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}</ref> * ಜೂನ್ ೨೦೧೧ - ಒಎಫ್ಸಿಡಿಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸೆಬಿ ಸಹಾರಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. * ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ - ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ಎಸ್ಎಟಿ) ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಒಎಫ್ಸಿಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೧೭,೬೫೬.೫೩ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ೧೫% ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/sat-upholds-sebi-order-on-sahara-to-refund-money/article2549338.ece?ref=relatedNews|title= SAT upholds SEBI order on Sahara to refund money|date=18 October 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}</ref> * ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ - ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಎಸ್ಎಟಿ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಸ್ಎಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ೧೭,೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿತು..<ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/apex-court-stays-order-on-sahara-group-to-refund-money/article2667677.ece|title= Apex court stays order on Sahara group to refund money|date=28 November 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/sahara-supreme-court-sat/1/161857.html|title= SC stays SAT's order directing Sahara group to pay back Rs.17,400 crore to investors|date=28 November 2011|work=[[India Today]]}}</ref> * ಜನವರಿ ೨೦೧೨ - ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಸಹಾರಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಒಎಫ್ ಸಿಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/sc-gives-sahara-3-weeks-to-secure-investments-112012000175_1.html|title= SC gives Sahara 3 weeks to secure investments|date=20 January 2012|work=[[Business Standard]]}}</ref> * ಮೇ ೨೦೧೨ - ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಸೆಬಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಫಾಲಿ ನಾರಿಮನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Market regulator at fault in Sahara case, apex court told|url=http://in.finance.yahoo.com/news/market-regulator-fault-sahara-case-133525354.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920084644/https://in.finance.yahoo.com/news/market-regulator-fault-sahara-case-133525354.html|url-status=dead}}</ref> * ಜೂನ್ ೨೦೧೨ - ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರದ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಿಭಾಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ - ಸೆಬಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ೨೭,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೆಬಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Sahara firm bypassed norms to raise funds, SC told|url=http://in.finance.yahoo.com/news/sahara-firm-bypassed-norms-raise-141610553.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920170807/https://in.finance.yahoo.com/news/sahara-firm-bypassed-norms-raise-141610553.html|url-status=dead}}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨: ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿಎಲ್) ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್ಎಚ್ಐಸಿಎಲ್) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ೨೪,೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/business/companies/sc-orders-sahara-to-refund-rs-24400-crore/article3843576.ece|title= SC orders Sahara to refund Rs. 24,400 crore|date=31 August 2012|work=[[The Hindu]]}}</ref> *ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ - ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಫಲವಾದ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ - ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಇತರ ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ - ಸಹಾರಾದಿಂದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕಿ ೪೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Pay-up-Rs-40000-crore-or-well-auction-your-assets-Supreme-Court-tells-Sahara/articleshow/46559447.cms|title = Pay up Rs 40,000 crore or we'll auction your assets, Supreme Court tells Sahara - Times of India|website = [[The Times of India]]}}</ref> *ಜುಲೈ ೨೦೧೫ - ಸಹಾರಾ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಸೆಬಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. <ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Sebi-cancels-Saharas-mutual-fund-licence/articleshow/48254967.cms|title= Sebi cancels Sahara's mutual fund licence|date=28 July 2015|work=[[The Times of India]]}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೬ - ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಿಂದ ಪೆರೋಲ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೨೧- ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾರಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಸಹರೈನ್ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಾಗ, ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈಗಾಗಲೇ ೧೭,೪೮೭.೮೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|last=Samantha|date=2021-01-16|title=Big Relief for Sahara Credit Co-Operative Society Delhi High Court Stays the Central Registrar's Orders and proceedings|url=https://www.newshour.press/business/big-relief-for-sahara-indias-credit-co-operative-society/|access-date=2021-01-25|website=Newshour Press|language=en-US}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-18|title=राहत: सहारा क्रेडिट को-ऑपरेटिव सो. को दिल्ली हाईकोर्ट से बड़ी राहत|url=https://www.bhaskar.com/local/jharkhand/ranchi/news/sahara-credit-co-operative-co-gets-big-relief-from-delhi-high-court-128135110.html|access-date=2021-01-25|website=Dainik Bhaskar|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|last=s|first=Andrew|date=2021-01-16|title=Big Relief for Sahara Credit Co-Operative Society Delhi High Court Stays the Central Registrar's Orders and proceedings|url=https://pressroom.today/2021/01/16/big-relief-for-sahara-credit-co-operative-society/|access-date=2021-01-25|website=Pressroom Today|language=en-US|archive-date=2021-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130073746/https://pressroom.today/2021/01/16/big-relief-for-sahara-credit-co-operative-society/|url-status=dead}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] m3uky0gsvuwuuvwqnr91iesmffq1dao 0 148024 1372273 1364998 2026-04-28T02:54:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372273 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ | image = | image-width = <!-- if less than 200 --> | caption = | image2 = | image2-width = <!-- if less than 200 --> | caption2 = | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ | owner-oper = | owner = ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ | operator = | Architect = | city-served =[[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ದಾವಣಗೆರೆ]], [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]], [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] | location =ಸೋಗಾನೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ | hub = | built = <!-- military airports --> | metric-elev = yes | elevation-f = ೨೦೧೭ | elevation-m = ೬೧೫ | coordinates = {{Coord|13|51|17|N|75|36|38|E}} | website = | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_label = | pushpin_map_alt = | pushpin_mapsize = | pushpin_image = | pushpin_map_caption = | r1-number = | r1-length-f = | r1-length-m = | r1-surface = | footnotes = |ICAO=VOSH |IATA=RQY}}  '''ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ'''ವು ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು ''ಸೋಗಾನೆ'' ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ|ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ]] ೮.೮ ಕಿಮೀ (೫.೫ ಮೈ) ಮತ್ತು [[ಭದ್ರಾವತಿ|ಭದ್ರಾವತಿಯಿಂದ]] ೮.೨ ಕಿಮೀ (೫.೧ ಮೈ) ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ . [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ (PPP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ, <ref name="DH1">{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/339636/airport-projects-four-cities-limbo.html|title=Airport projects in four cities in limbo as promoters back out|date=18 June 2013|work=[[Deccan Herald]]|access-date=6 July 2013}}</ref> ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು| ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ]] [[ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]] ಅವರು ₹೪೫೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು [[ಅಡಿಗಲ್ಲು|ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ]] ಮಾಡಿದರು. ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೨೦೨೩ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ಉಲ್ಲೇಖನ ೦">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/airport-construction-inspected-in-hassan/article65931068.ece|title=Airport construction inspected in Shivamogga|last=Bureau|first=The Hindu|date=2022-09-24|work=The Hindu|access-date=2022-09-28|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ೨೦೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೮ರಂದು ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>https://www.prajavani.net/karnataka-news/prime-minister-narendra-modi-inaugurate-the-shivamogga-airport-1019084.html</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ]] ತಜ್ಞರ ತಂಡವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸಮೀಪದ ಸೋಗಾನೆ ಮತ್ತು ಆಯನೂರು ಸಮೀಪದ ನಾಗರಬಾವಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೬ರಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. AAI ತಂಡವು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಎರಡು ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಸೋಗಾನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳವು ಅದರ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೇಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಜಮೀನು ಅಸಮವಾಗಿದ್ದು, ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ರನ್‌ವೇಗಾಗಿ ಆಯನೂರು ಬಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಸೈಟ್ ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ <ref>[https://web.archive.org/web/20060906133748/http://www.hindu.com/2006/04/08/stories/2006040810350300.htm Airport at Shimoga likely to come up at Sogane] The Hindu, India's National Newspaper</ref> ಕಲಬುರಗಿ, ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು (ಇಒಐ) ಕರೆ ನೀಡಿದಾಗ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದವು. <ref name="IE">{{Cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/karnataka-gets-19-eois-for-three-airport-projects/202106/|title=Karnataka gets 19 EoIs for three airport projects|date=20 June 2007|work=[[The Indian Express]]|access-date=9 June 2015}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೇಟಾಸ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ <ref>{{Cite book|url=http://www.livemint.com/2009/09/01231812/ILampFS-may-partner-foreign.html?h=B|title=IL&FS may partner foreign firms to improve Maytas Infra position|last=C R Sukumar|date=1 September 2009|publisher=livemint.com|access-date=2 September 2009}}</ref> ), NCC ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NCC) ಮತ್ತು VIE ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ೧೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಂದು BOT ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ರಿಯಾಯಿತಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ೩೦ ವರ್ಷಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು. <ref>[http://www.ilfsengg.com/html/airport-shimoga.php Shimoga Airport] IL&FS Engineering Services</ref> ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಡೆವಲಪರ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SADPL), ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಕಂಪನಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ (IDD) ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (PDA) ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. SADPL ನಲ್ಲಿ Maytas Infra, NCC ಮತ್ತು VIE ಯ ಷೇರುದಾರರ ಮಾದರಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೩೭%, ೩೭% ಮತ್ತು ೨೬% ಆಗಿತ್ತು. ಯೋಜನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. <ref>[http://www.thehindubusinessline.in/2008/04/03/stories/2008040352732300.htm Maytas, NCC sign pacts for Shimoga, Gulbarga airports] The Hindu Business Line</ref> ಮೊದಲ ಹಂತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೦೮ ರಂದು [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] ಶ್ರೀ [[ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ|ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು]] ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. <ref>[http://www.moneycontrol.com/news/business/maytas-infra-led-consortium-to-construct-airport-at-shimoga_343541.html Maytas Infra led consortium to construct airport at Shimoga] Moneycontrol, e-Eighteen.com Ltd.</ref> ಯೋಜನೆಯ ಷೇರುದಾರರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಪೂರಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಕಂಪನಿ ರೀಜನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್-ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (RAHI) ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ೨೨% ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರವರ್ತಕರ ನಡುವಿನ "ಉದಾಸೀನತೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವೈಮನಸ್ಯ"ದ ಕಾರಣ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಭೂ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. <ref name="THBL">{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/states/karnataka-land-allotments-for-shimoga-gulbarga-airports-annulled/article6772381.ece|title=Karnataka: Land allotments for Shimoga, Gulbarga airports annulled|date=9 January 2015|work=[[The Hindu Business Line]]|access-date=9 June 2015}}</ref> ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗದ ಕಾರಣ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರು ಟೆಂಡರ್ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ. <ref name="DH2">{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/482210/kalaburagi-airport-project-may-go.html|title=Kalaburagi airport project may go to PWD|date=8 June 2015|work=[[Deccan Herald]]|access-date=9 June 2015}}</ref> ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಎಂ [[ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]] ಅವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೬೬೨.೩೮ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹ ೨೨೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು ಈ ಹಿಂದೆ ಸೋಗಾನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು. <ref name="ಉಲ್ಲೇಖನ ೧">{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/state/top-karnataka-stories/karnataka-cm-b-s-yediyurappa-relaunches-his-pet-shivamogga-airport-project-849767.html|title=Karnataka CM B S Yediyurappa relaunches his pet Shivamogga airport project|work=Deccan Herald}}</ref> == ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ == ಸರ್ಕಾರವು ೬೬೨.೩೮ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೮.೩ ಮಿಲಿಯನ್ಸ‍ನ್ನು ಸ್ವಾೀನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>[http://idd.kar.nic.in/shimoga-airport.htm Minor Airports - Shimoga Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180609104831/http://idd.kar.nic.in/shimoga-airport.htm |date=2018-06-09 }} The Official Website of Infrastructure Development Department, Government of Karnataka</ref>ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪರಿಹಾರ, ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ₹ ೬೦೦,೦೦೦ ಒಂದು ಎಕರೆ ಒಣ ಭೂಮಿಗೆ ₹ ೭೦೦,೦೦೦ ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಕರೆ ಜೌಗು ಭೂಮಿಗೆ ₹ ೭೦೦,೦೦೦ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ ₹ ೨೦೦,೦೦೦. ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೩೦ ಎಕರೆ ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ೫೩೦ ಎಕರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. <ref>[https://web.archive.org/web/20071205162019/http://www.hindu.com/2007/06/07/stories/2007060710300400.htm Shimoga airport: compensation for landowners fixed] The Hindu</ref> ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿತ್ತೀಯ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವಸತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ <ref>[http://www.idd.kar.nic.in/docs/IDD%2014%20DIA%202007.pdf Government Order No. IDD 14 DIA 2007, Bangalore, dated 15.11.2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223910/http://www.idd.kar.nic.in/docs/IDD%2014%20DIA%202007.pdf |date=2016-03-03 }} The Official Website of Infrastructure Development Department, Government of Karnataka</ref> ರಂದು ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ಭೂ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಎಕರೆಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦,೨೩೨ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು GoK (೧೩.೪ ಮಿಲಿಯನ್) ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಶೇ.೧೦ ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತ I ರ ಕೆಲಸವು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. <ref>[https://archive.today/20120711012421/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-04-26/mysore/28147784_1_airport-work-air-map-shimoga Work on Phase I of the construction]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉದ್ದೇಶಿತ ೩,೨೦೦ ಮೀಟರ್ ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ, ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ೦.೫ - ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಪಾಲುದಾರರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಬೆಳೆದವು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="TH">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/work-on-shimoga-airport-project-yet-to-commence/article6473487.ece|title=Work on Shimoga airport project yet to commence|date=6 October 2014|work=[[The Hindu]]|access-date=9 June 2015}}</ref> ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ]] [[ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]] ಅವರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೬೬೨ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹ ೨೨೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="ಉಲ್ಲೇಖನ ೧" /> [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] [[ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ]] ನಂತರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೩,೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ರನ್‍ವೇಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವೈಡ್‌ಬಾಡಿ ವಿಮಾನಗಳು ಇಳಿಯಬಹುದಾದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:PM at the inauguration of the Shivamogga Airport with Sri Yediyurappa, in Karnataka on February 27, 2023.jpg|150px|thumb|right|ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭, ೨೦೨೩ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ATR-72 ಮಾದರಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ೭೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಪೀಕ್ ಅವರ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೋಯಿಂಗ್ ೭೩೭ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಬಸ್ A೩೨೦ ಮಾದರಿಯ ವಿಮಾನಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ರೀತಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಇದು ೨೦೨೨ ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2020/jun/15/karnataka-cm-lays-foundation-for-rs-220-crore-airport-project-in-shivamogga-2156844.html|title=Karnataka CM lays foundation for Rs 384 crore airport project in Shivamogga|work=Indian Express}}</ref><ref name="ಉಲ್ಲೇಖನ ೦" /><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/breaking-news-live-updates/amp_liveblog/98259929.cms</ref><ref>https://www.financialexpress.com/infrastructure/pm-modi-inaugurates-lotus-shaped-shivamogga-airport-in-karnataka-all-you-need-to-know/2993739/lite/</ref> ==ಮೊದಲ ವಿಮಾನ== ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧, ೨೦೨೩ ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೭೨ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತ '[[ಇಂಡಿಗೋ ವಿಮಾನಯಾನ|ಇಂಡಿಗೊ]]' ವಿಮಾನವು ಬೆ. ೧೧.೦೫ ಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿಯಿತು. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ. ಎಸ್​. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ, ಸಚಿವ [[ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲ]], ಸಂಸದ ಬಿ. ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಶಾಸಕ ಆರಗ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ, ಬೇಳೂರು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಈ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.<ref>https://kannada.news18.com/news/shivamogga/shivamogga-airport-welcomes-first-indigo-flight-1316660.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/shivamogga-airport-set-to-start-ops-from-august-31-indigo-flight-first-to-land-8915029/</ref><ref>https://www.prajavani.net/district/shivamogga/flight-operations-at-shivamogga-airport-to-start-on-august-31-2461713</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] f84ob9uevzl6puj0ibsxnjol1x42x1u 0 148564 1372284 1365895 2026-04-28T05:43:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372284 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = ಹಿಂದೂ | image = File:Santoshi Mata.jpg | caption = ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ | name =ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ | Devanagari = संतोषी माता | affiliation = ದೇವಿ | god_of = ತೃಪ್ತಿಯ ದೇವತೆ | abode = ಗಣೇಶ ಲೋಕ | mantra =ಓಂ ಶ್ರೀ ಸಂತೋಷಿ ಮಹಾಮಾಯೇ ಗಜಾನಂದಂ ದಾಯಿನಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಿಯೇ ದೇವಿ ನಾರಾಯಣಿ ನಮೋಸ್ತುತೇ | weapon = ಕತ್ತಿ, ಅಕ್ಕಿಯ ಚಿನ್ನದ ಮಡಕೆ ಮತ್ತು[ತ್ರಿಶೂಲ]] (ತ್ರಿಶೂಲ) | mount = [[ಹುಲಿ]] ಅಥವಾ [[ದನ|ಆಕಳು]] ಅಥವಾ [[ಕಮಲ]] }} '''ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ''' (ಹಿಂದಿ: संतोषी माता) ಅಥವಾ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ (संतोषी माँ) ಒಬ್ಬ [[ಹಿಂದೂ]] ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯನ್ನು "ತೃಪ್ತಿಯ [[ತಾಯಿ]]" ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಕೆಯ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ. ಸಂತೋಷಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸತತ 16 [[ಶುಕ್ರವಾರ]]ದಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ಆಚರಿಸುವ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ವ್ರತ ಎಂಬ [[ವ್ರತ]] (ವಿಚಾರದ [[ಉಪವಾಸ]]) [[ದೇವಿ]]ಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.<br> ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ 1960 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಆಕೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಯ ಮಾತು, ವ್ರತ-ಕರಪತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಡಿತು. ಅವಳ ವ್ರತವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು 1975 ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ("ವಿಕ್ಟರಿ ಟು ಸಂತೋಷಿ ಮಾ")-ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕಟ್ಟಾ ಭಕ್ತೆ ಸತ್ಯವತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ-ಇದು ಈ ಆಗಿನ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿದಿರದ "ಹೊಸ" ದೇವತೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯ ಉತ್ಸಾಹದ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿತು. ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿಂದೂ ಪಂಥಾಹ್ವಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=Here’s how Santoshi Mata was born |url=https://zeenews.india.com/spirituality/here-s-how-santoshi-mata-was-born-1948423.html#:~:text=tokens%20of%20devotion.-,According%20to%20one%20of%20the%20many%20popular%20beliefs%2C%20Santoshi%20Mata,desire%20to%20have%20a%20sister. |website=Zee News |accessdate=4 February 2023 |language=en}}</ref><br> == ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ == 1975 ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ, ಸ್ವಲ್ಪ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ "ಹೊಸ" ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಹಿಂದೂ ಪಂಥಾಹ್ವಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು.<br> == ವ್ರತ == ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ ವ್ರತ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಸತತ 16 ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರೆಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತನು ಸಂತೋಷಿ ಮಾತೆಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು (ಪೂಜೆ) ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವಳ ಹೂವುಗಳು, ಧೂಪದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ಹಸಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಕಡಲೆ (ಗುರ್-ಚನಾ) ಅನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತನು ಮುಂಜಾನೆ ಏಳುತ್ತಾನೆ, ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಪವಾಸದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೋಜನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಕಹಿ ಅಥವಾ ಹುಳಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹುಳಿ ಅಥವಾ ಕಹಿ ಆಹಾರವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಸನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Maa Santoshi Vrat: हर शुक्रवार को करें संतोषी माता का व्रत, जानें पूजन विधि और आरती |url=https://www.jagran.com/spiritual/puja-path-maa-santoshi-vrat-santoshi-mata-puja-vidhi-and-aarti-in-hindi-23209994.html |website=Dainik Jagran |accessdate=4 February 2023 |language=hi}}</ref> == ದೇವಾಸ‍್ತಾನಗಳು == * ಉತ್ತರ ಭಾರತ: ಹರಿನಗರ, ದೆಹಲಿ (NCR) * ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ: ಜೈ ನಗರ, ತಿರುಚ್ಚಿ (ತಮಿಳುನಾಡು) * ಪೂರ್ವ ಭಾರತ: ಚಕ್ರಧರಪುರ (ಜಾರ್ಖಂಡ್)ವ್ರತ-ಕಥಾ<ref>{{cite web |title=संतोषी माता के इन 3 प्रसिद्ध मंदिरों में जाना पसंद करते हैं भक्त, आप भी जानें कहां स्थित हैं ये मंदिर |url=https://ndtv.in/faith/these-are-the-most-famous-temples-of-santoshi-mata-in-india-read-to-know-more-2784792 |website=NDTVIndia |accessdate=4 February 2023 |archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204062831/https://ndtv.in/faith/these-are-the-most-famous-temples-of-santoshi-mata-in-india-read-to-know-more-2784792 |url-status=dead }}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರ == === ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ 1975 === ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, [1] ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ಸಂತೋಷಿ ಮಾತೆಯ ಶುಕ್ರವಾರದ ವ್ರತದ ವ್ರತ ಕಥಾ (ಆಚರಣೆಯ ಉಪವಾಸದ ದಂತಕಥೆ) ಕುರಿತು ಜನಪ್ರಿಯ ಕರಪತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ವ್ರತದ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಒಬ್ಬ ಮುದುಕಿಗೆ ಏಳು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವಳು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಊಟದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಅವನ ದೈನಂದಿನ ಊಟವಾಗಿ ಬಡಿಸಿದಳು. ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ಚಿತ್ರವು ಸಂತೋಷಿ ಮಾತೆಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹೋದರಿಯು ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ರಾಖಿ ದಾರದ ಕಂಕಣವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಗೆ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಗಣೇಶನ ಸಹೋದರಿ ಮಾನಸ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಗಣೇಶನಿಗೆ ತಂಗಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಗಣೇಶನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರಾದ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ, ಪುತ್ರರು, ಸಹೋದರಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಋಷಿ ನಾರದನ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯರ ಎದೆಯಿಂದ ಎರಡು ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂತೋಷಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. <ref>{{cite web |last1=Sharma |first1=Vijay |title=Jai Santoshi Maa |url=https://www.imdb.com/title/tt0073191/ |publisher=Bhagyalakshmi Chitra Mandir |accessdate=4 February 2023 |date=30 May 1975}}</ref> == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> File:Santoshi Mata Temple Badauwan.jpg|ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬದೂವನ File:Santoshi Mata temple, Ranaji Enclave, Delhi.jpg|ಸಂತೋಷಿ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಣಜಿ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು]] 675syv670j2b33g0b07f0106hx3iagj 0 148584 1372296 1372132 2026-04-28T07:22:54Z Spoorthi Rao 39512 /* ಕಲಾವಿದರು 1372296 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೨ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಅಷ್ಟಅಲ್ಲದೇ, ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] kfqapqk6cejse6abzdbqtjd8ohboejc 1372297 1372296 2026-04-28T07:25:51Z Spoorthi Rao 39512 ಅಪ್ಡೇಟ್ 1372297 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೨ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಅಷ್ಟಅಲ್ಲದೇ, ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] injpyc3dhfa86vczc3081rys8ov1sm6 1372300 1372297 2026-04-28T07:47:08Z Spoorthi Rao 39512 ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಪ್ಡೇಟ್ 1372300 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೨ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center| ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಅಷ್ಟಅಲ್ಲದೇ, ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] dm84grni5idkk4ide55oq36ynrdbruk 1372301 1372300 2026-04-28T07:48:47Z Spoorthi Rao 39512 ಅ 1372301 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೨೦೨೨ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center| ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] ctckan7o5zxhs6vb28i54opgbo2omls 0 149500 1372277 1365321 2026-04-28T04:03:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372277 wikitext text/x-wiki '''ಶ್ರೀ ಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಠಾನ, ಕಾಂತಾವರ''' ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗಳ ಬೀಡಾದ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕವು]] ಅನೇಕ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕರಾವಳಿ|ಕರಾವಳಿಯ]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ]] ತಪ್ಪಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ದೇಗುಲವಾದ ಕಾಂತಾವರದ ಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಕಾರ್ಕಳ |ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ]] ಕಾಂತಾವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://www.cybo.com/IN-biz/sri-kantheshwara-temple</ref> ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಕಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಾಯಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ೭ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲದೈವ ಕಾಂತೇಶ್ವರ. ಇಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ, ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಗುಡಿಯೂ ಇದೆ. ಕಾಂತಾರ ಎಂದರೆ ಅರಣ್ಯ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಕಾಂತವರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಜಂಜವಾತ ಎನ್ನುವ ಅಸುರನ ಕುಟುಂಬ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಕಾಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಶ ಎಂಬ ಮುನಿ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂತಾನವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನಂತೆ. ಅಂಬರೀಶ ಮುನಿಯು ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವಾಗಿ ಶಿವನು ಒಲಿದು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಬರೀಶ ಮುನಿಗೆ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಕೈಯ ಕಡಗವನ್ನು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತೊಡಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೀಕೆಂದಳು. ಅಲ್ಲದೇ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಾಗ ಕಡಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಹೇಳಿ ಅದೃಶ್ಯರಾದರು. ಎಂದಿನಂತೆ ಮುನಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತೊಡಸಿದ್ದ ಕಡಗವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಫಲನಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದಿರುವಾಗ ಕಡಗ ತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಬೇಡ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗಿರುವೆವು ಎಂಬ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿತಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ಸಮೇತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಂತಿಯ ಜೊತೆ ಈಶ್ವರನೆಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಾಂತೇಶ್ವರ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಂಗವೇ ಮುಂದೆ ಬೆಳ್ಳಿ,ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತಾಳುವ ಶಿವಲಿಂಗವಾಯಿತು. ಆ ಕಡಗವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಕಾಂತೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಾನದಿಂದ ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಸಾಗಿದರೆ ಅಂಬರೀಶ ಮುನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಗುಹೆ ಇದೆ. ==ವಿಶೇಷತೆ== ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರಾದ ಶಿವನ ಉದ್ಭವ ಲಿಂಗವು ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.ಶಿವಲಿಂಗವು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>https://kannada.news18.com/photogallery/udupi/kantheshwara-in-karkala-where-the-shivling-color-change-thrice-in-day-lc18-nln-ggb-807110.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೆಲವರು ಲೋಹ ಎಂದೂ ಭಾವಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಾದ ಲೋಹವಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕವಚಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಉದ್ಭವ ಲಿಂಗವಾಗಿದ್ದು ವಜ್ರಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನಂದಿಯೂ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು [[ಕೇರಳದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ|ಕೇರಳದ ಶೈಲಿಯಂತೆ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>https://kannada.nativeplanet.com/travel-guide/architectural-wonders-in-kerala-004046.html</ref> ==ಕಾಂತಾವರ== ಕಾಂತಾವರ ಗ್ರಾಮವು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಂತಾವರ ತನ್ನ ತಾಲೂಕು ಪಟ್ಟಣ ಕಾರ್ಕಲ್‌ನಿಂದ ೯.೧ ಕಿಮೀ (೫.೭ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಂತಾವರವು ತನ್ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ನಗರ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೩೦.೮ ಕಿಮೀ (೧೯.೧ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ೨೮೬ ಕಿಮೀ (೧೭೮ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಜರಪಲ್ಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ರಸ್ತೆಯು ಬೋಳ, ಬೇಲಾಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಂತಾವರದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವು ಕಾಂತಾವರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://www.shaivam.org/siddhanta/spka-udupi-temples.htm</ref> ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೋಳಿ, [[ಹೈನುಗಾರಿಕೆ]], [[ತೋಟಗಾರಿಕೆ]] ದ್ವಿತೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿವೆ. "ತೊಡಿ" (ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಇದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಂದ ತೊಗರಿಯನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಡಿ (ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ ಸಿಗರೇಟ್) ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಕೂಡ ಒಂದು ಸಣ್ಣ-ಸಮಯದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿದೆ. [[ಅನಾನಸ್]], [[ಗೋಡಂಬಿ]], [[ಮಾವು]], [[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮರ|ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡು ಹಂದಿ ಬೇಟೆಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕ್ರೀಡಾ ಕಮ್ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ]] 21sx4qrrktvxxpbdilsg6g8hla7favy 0 151810 1372223 1366668 2026-04-27T12:56:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372223 wikitext text/x-wiki {{for|ಧಾರಾವಾಹಿ|ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮಾ(ಧಾರಾವಾಹಿ)}} '''ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2''' [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. 13 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಿಂದ 2025 ಏಪ್ರಿಲ್ 11ರವರೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ೭:೩೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = [[File:Lakshmi_Baramma-2_.jpg|200px]] | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = | creator = | based_on = | inspired_by = | writer = | story = | director = ಯಶವಂತು ಪಾಂಡು<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ೨ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಕನ್ನಡತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date= 16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = 605 | list_episodes = | location = | editor = | camera = ಮಲ್ಟೀಕ್ಯಾಮೆರಾ | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | distributor = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | first_aired = 13 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | last_aired = 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 | preceded_by = | followed_by = | related = [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] }} ==ಕಥೆ== ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2 ಕಥೆ ಭಾಗ್ಯಳ ತಂಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ ತಾಂಡವ್ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮಗ ವೈಷ್ಣವ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ (Sequel). ಕಥೆಯು ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ವೈಷ್ಣವ್ ಮದುವೆಯ ನಂತರದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿಯ ಕುತಂತ್ರ, ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ ಕೀರ್ತಿಯ ಹುಚ್ಚಾಟ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ್ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಸಮಾಧಾನವೇ, ಇವಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೈಷ್ಣವ್ ಒಡನಾಟವೇ ಈ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಂಗಿ, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''':<ref>{{Cite url|url=https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/entertainment/movie/bro-gowda-shamanth-is-in-new-serial-bhagyalakshmi/ka20221004130612117117871image1|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಧಾರಾವಾಹಿ: ಕಿರುತೆರೆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟ ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಬ್ರೋ ಗೌಡ ಶಮಂತ್|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. ===ಇತರೆ=== * '''ರಾಗೂ ಅರಸ್''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. ** '''ಸುರೇಶ್ ರೈ<ref>{{cite web |title=ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ’ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟ ಸುರೇಶ್ ರೈ - ಭವ್ಯಶ್ರೀ ರೈ ಮದುವೆಯ ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ರಗಳು |url=https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/cinema/lakshmi-baramma-serial-actor-suresh-rai-and-bhavyashree-rai-marriage-photo-album/photoshow/msid-102383786,picid-102383826.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=3 Aug 2023}}</ref>''': ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮುನ್ನ. * '''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. *'''ಹರ್ಷಿತಾ''': ಗಂಗಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಕಾವೇರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವಳು. ===ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಾತ್ರವರ್ಗ=== '''''[[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ''''' *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''' : ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. * '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ. **'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''' ಪಾತ್ರ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ. *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] f52ad5nqo3n0f4qghroaldhpnhghqvv 0 152808 1372281 1365579 2026-04-28T04:48:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372281 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Infobox television | image = | image_size = | caption = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನಾ, ಸುಷ್ಮಾ , ಶ್ವೇತಾ | director = ಸುದೇಶ್ K. ರಾವ್ | starring = [[#Cast|See below]] | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = 262<!-- as of 20 January 2023 --> | producer = | location = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ | editor = | camera = ಮಲ್ಟೀಕ್ಯಾಮೆರಾ | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | first_aired = {{Start date|2022|10|31|df=y}} | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ }} '''''ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು''''' ಪ್ರಸ್ತುತ ಝೀ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು ಧಾರಾವಾಹಿ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಚಂದನವನದ ಸುಂದರಿ ಸುಧಾರಾಣಿ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/zee-kannada-channel-launch-with-new-serial-srirasthu-subhamastu-and-surprisingly-famous-actcress-sudarani-acting-in-this-swn-mrq-793161.html |access-date=2023-01-24 |website=[[News18 Kannada]] |language=kn }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಝೀ ಮರಾಠಿಯ ಅಗ್ಗಬಾಯಿ ಸಾಸುಬಾಯಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ <ref>{{Cite web |title='Aggabai Sasubai' to get remade into Kannada soon - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/aggabai-sasubai-to-get-remade-into-kannada-soon/articleshow/89425676.cms |access-date=2022-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು 2022ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ [[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]], ಅಜಿತ್ ಹಂಡೆ ಮತ್ತು ದೀಪಕ್ ಗೌಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ದೀಪಕ್ ಗೌಡ ಕಂಬ್ಯಾಕ್, 'ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು' ಎಂದು ಬಲಗಾಲಿಟ್ಟು ಬಂದ ನಟಿ ಸುಧಾರಾಣಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sudha-rani-deepak-gowda-starrer-shrirasthu-shubhamasthu-serial/articleshow/92633580.cms |access-date=2023-01-24 |website=[[Vijaya Karnataka]] |language=kn}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮೂಹೂರ್ತ ಫಿಕ್ಸ್ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/senior-actress-sudharani-acted-new-kannada-serial-srirastu-subhamastu-from-october-31st-062522.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ==ಕಥಾವಸ್ತು== ವಿಧವೆಯಾಗಿರುವ ತುಳಸಿ ([[ಸುಧಾರಾಣಿ]]) ತನ್ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾವ, ಮಗ ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸಿರಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ವಿಧವೆಯಾಗಿರುವ ತುಳಸಿಯು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತನ್ನ ಸೊಸೆ ಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಸಿರಿ ತನ್ನ ಅತ್ತೆ ತುಳಸಿಗೆ ಮರುಮದುವೆ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಥೆಯು ತುಳಸಿಯ ಮರುಮದುವೆಯ ನಂತರದ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == *[[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]]<ref>{{Cite web |title=Tejashri Pradhan-Starrer Aggabai Sasubai To Be Remade in Kannada Soon |url=https://www.news18.com/news/movies/tejashri-pradhan-starrer-aggabai-sasubai-to-be-remade-in-kannada-soon-4757975.html |access-date=2023-01-24 |website=[[News18]]}}</ref> :- ತುಳಸಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಅಜಿತ್ ಹಂಡೆ<ref>{{Cite web |title=मराठीतील 'अग्गंबाई सासूबाई' मालिकेचा होणार 'कन्नड' भाषेत रिमेक |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/bollywood/aggabai-sasubai-marathi-aggabai-sasubai-series-to-be-remade-in-kannada-language-1031434/amp |access-date=2023-01-24 |website=[[ABP Majha]] |language=mr}}</ref> :- ಮಾಧವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ದೀಪಕ್ ಗೌಡ / ದರ್ಶಿತ್<ref>{{Cite web |title=Deepak Gowda to make his acting comeback with soon-to-be-launched 'Shreerastu Shubhamastu' - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/deepak-gowda-to-make-his-acting-comeback-with-soon-to-be-launched-shreerastu-shubhamastu/articleshow/92654601.cms |access-date=2022-06-29 |website=[[The Times of India]]}}</ref> :- ಸಮರ್ಥ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಚಂದನಾ ರಾಘವೇಂದ್ರ:- ಸಿರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ವೆಂಕಟ್ ರಾವ್ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಾಗಿ *ಅರ್ಫಾತ್:- ಅವಿನಾಶ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಲಾವಣ್ಯ:- ಪೂರ್ಣಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ನೇತ್ರಾ ಜಾಧವ್:- ಶಾರ್ವರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಲಾವಣ್ಯ ಮೋಹನ್:- ನಿಧಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ನಕುಲ್:- ಅಭಿಲಾಷ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ == ರೂಪಾಂತರಗಳು == {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" ! style="background:Violet; width:10%;" |ಭಾಷೆ. ! style="background:Violet; width:25%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:Violet; width:20%;" |ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:Violet; width:10%;" |ಜಾಲಬಂಧ (ಎಸ್. ! style="background:Violet; width:10%;" |ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ! style="background:Violet; width:10%;" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |[[ಮರಾಠಿ]] |ಅಗ್ಗಬಾಯ್ ಸಾಸುಬಾಯ್<br /> <br>अग्गंबाई सासूबाई |22 ಜುಲೈ 2019 |ಝೀ ಮರಾಠಿ |13 ಮಾರ್ಚ್ 2021 |ಮೂಲ |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |''ಮನಮ್ ಪೊಲೆ ಮಾಂಗಲ್ಯಂ''<br /> <br>മനംപോലെ മംഗല്യം | 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 |ಝೀ ಕೇರಳ |2 ಜನವರಿ 2022 | rowspan="4" |ರೀಮೆಕ್ |- |[[ತಮಿಳು]] |''ಪುಧು ಪುಧು ಅರ್ಥಂಗಲ್''<br /> <br>புதுப்புது அர்த்தங்கள் |22 ಮಾರ್ಚ್ 2021 |ಝೀ ತಮಿಳು |20 ನವೆಂಬರ್ 2022 |- |[[ಪಂಜಾಬಿ]] |ಸಾಸ್ಸೇ ನೀ ಸಾಸ್ಸೇ ತು ಖುಶಿಯಾನ್ ಚ ವಾಸ್ಸೇ <br /> <br>ਸੱਸੇ ਨੀ ਸੱਸੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਚ ਵੱਸੇ |25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 |ಝೀ ಪಂಜಾಬಿ |23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |- |[[ಕನ್ನಡ]] |''ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು'' |31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |[[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ |} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.zee5.com/tv-shows/details/shrirasthu-shubhamasthu/0-6-4z5238413 ''Shreerastu Shubhamastu''] at [[ಝೀ5]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ]] n07bjvye0cayyraotjqfkdmu2zqvadr 0 153127 1372298 1366443 2026-04-28T07:40:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372298 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹ | office = ಎಂ‌ಎಲ್‌ಎ, ೧೮ ನೇ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ | image = Salona Kushwaha.png | constituency = ತಿಲ್ಹಾರ | party = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | nationality = ಭಾರತೀಯ | spouse = ಡಾ. ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಕುಶ್ವಾಹ | profession = * ರಾಜಕಾರಣಿ | termstart = ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೨೦೨೨ | alma_mater = * ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ರೋಹಿಲ್ಖಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಎಂಎ | birth_date = {{birth date and age|df=y|7 March 1974}} | birth_place = ನಿಗೋಹಿ, [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], ಭಾರತ | children = ಸೃಷ್ಟಿ ಕುಶ್ವಾಹ<br>ಸೂರ್ಯಾಂಶ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್ }} '''ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ತಿಲ್ಹಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=जिले की दूसरी महिला विधायक बनीं सलोना, रोशनलाल को अहंकार ले डूबा |url=https://www.amarujala.com/uttar-pradesh/shahjahanpur/salona-kushwaha-became-the-second-woman-mla-of-the-district-shahjahanpur-news-bly4779286121 |access-date=2022-03-21 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> <ref>{{Cite web |title=salona-kushwaha in Uttar Pradesh Assembly Elections 2022 |url=https://www.news18.com/assembly-elections-2022/uttar-pradesh/salona-kushwaha-tilhar-candidate-s24a133c03/ |access-date=2022-03-21 |website=News18 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Salona Kushwaha Election Results 2022: News, Votes, Results of Uttar-pradesh Assembly |url=https://www.ndtv.com/elections/uttar-pradesh-assembly-election-candidates-list-2022/salona-kushwaha-24133-3 |access-date=2022-03-21 |website=NDTV.com |language=en}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಅವರು ತಿಲ್ಹಾರ್‌ನ ನಿಗೋಹಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಾತ್ಮಾ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ರೋಹಿಲ್‌ಖಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂಎ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯೂರೋ ವೈದ್ಯ ಡಾ. ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. == ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸ == ಮಹಿಳಾ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್, ತಿಲ್ಹಾರ್ ಗ್ರಾಮದ ಜಹಾನ್‌ಪುರವನ್ನು ಶಾಸಕಿ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹುಡುಗಿಯರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶಹಜಹಾನ್‌ಪುರದಿಂದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಜಹಾನ್‌ಪುರ ತಿಲ್ಹಾರ್‌ಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ ಒದಗಿಸಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Salona_Kushwaha_Bus_Service_Inauguration.jpg|alt=Salona Kushwaha Bus Service Inauguration in Jahanpur, Shahjahanpur.|thumb|400x400px| ತಿಲ್ಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಉದ್ಘಾಟನೆ]] ಇವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು ನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ನಿಗೋಹಿಗೆ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕೈ ಲಿಫ್ಟ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Salona_Kushwaha_Bus_Service_3.jpg|alt=On 14 September 2022, The electric bus service from Shahjahanpur to Polytechnic College Jahanpur for the movement of the girl students started and made an easy way for the convenience of the girl students.|left|thumb|300x300px| ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಷಹಜಹಾನ್‌ಪುರದಿಂದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್ ಜಹಾನ್‌ಪುರ ತಿಲ್ಹಾರ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Salona_Kushwaha_Bus_Service_Inauguration_2.jpg|alt=Salona Kushwaha Bus Service Inauguration in Jahanpur, Shahjahanpur.|thumb|260x260px| ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಜಹಾನ್‌ಪುರದ ಮಹಿಳಾ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಶಾಸಕಿ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹುಡುಗಿಯರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ. ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶಹಜಹಾನ್‌ಪುರದಿಂದ ಜಹಾನ್‌ಪುರದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Skylift_Machine_&_Street_lights_provided_by_Salona_Kushwaha_to_the_Nagar_Panchayat_Nigohi.jpg|alt=Skylift Machine & Street lights provided by Salona Kushwaha to the Nagar Panchayat Nigohi for the Benefits of the locals.|thumb|260x260px| ಸ್ಥಳೀಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ನಿಗೋಹಿಗೆ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಒದಗಿಸಿದ ಸ್ಕೈಲಿಫ್ಟ್ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Skylift_Machine_provided_by_Salona_Kushwaha.jpg|alt=Skylift Machine & Street lights provided by Salona Kushwaha to the Nagar Panchayat Nigohi for the Benefits of the locals.|thumb|260x260px| ಸ್ಥಳೀಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ನಿಗೋಹಿ ತಹಸಿಲ್ ತಿಲ್ಹಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹಾ ಒದಗಿಸಿದ ಸ್ಕೈಲಿಫ್ಟ್ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು]] == ವಿವಾದಗಳು == ತಿಲ್ಹಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ನಿಗೋಹಿಯಲ್ಲಿ "ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು" ಪೊಲೀಸರು ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರ ನಡುವೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಶಹಜಹಾನ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯೆ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹ ಅವರು "ನಕಲಿ ಮತಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಮತದಾನ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಈ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಹೊರಗೆ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಲು ಪೊಲೀಸರು ಲಘು ಲಾಠಿ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [https://timesofindia.indiatimes.com/city/meerut/60-turnout-in-55-up-seats-in-2nd-phase-of-elections/articleshow/89578565.cms ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|refs=}} # [https://www.youtube.com/watch?v=v_S4gbOeuZQ ಯುಪಿ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸಮಾರಂಭದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ.] [https://www.youtube.com/watch?v=v_S4gbOeuZQ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಶಪಥ ಗ್ರಹಣ ಸಮಾರೋಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ] # [https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/shahjahnpur/story-election-salona-kushwaha-joins-bjp-along-with-supporters-5616943.html ಸಲೋನಾ ಕುಶವಾಹ ಸಪಾ ಛೋಡ ಭಾಜಪಾ ಮೆನ್ ಶಾಮಿಲ್, ಬೋಲೀಂ-ವಾಹಾಂ ಮಹಿಳೆಯೋಂ ಕಿ] # [https://www.thelallantop.com/elections/up-election-now-samajwadi-party-leaders-join-bjp-and-bsp-sharadveer-singh-madan-chauhan-salona-kushwaha/ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನ ಆರಂಭ, ವರ್ತಮಾನ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಮಂತ್ರಿ] # [https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/shahjahanpur/tilhar/news/from-tilhar-the-bjp-made-salona-kushwaha-the-candidate-who-left-the-sp-to-stop-the-repression-of-the-bjp-129324628.html ತಿಲಹರ ಸೆ ಸಲೋನಾ ಬನಿ ಭಾಜಪ ಪ್ರತ್ಯಾಶಿ:ತಿಲಹರ ಸೆ ಭಾಜಪ ನೆ ಸಪ ಛೋಡದ ಪದದ ಪದದ ಪದ ोನ ಕುಶವಾಹ ಕೋ ಬನಾಯ ಪ್ರತ್ಯಾಶಿ] # [https://www.youtube.com/watch?v=rpYlEVIfIGU ಯುಪಿ ಚುನಾವಣೆ 2022: ಮಹಿಳಾ ಹೂಂ ಅಬಲಾ ನಾ ಸಮಾಜೆಂ ದಬಂಗ್, ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರತ್ಯಾಶಿ ಸಲೋನಾ ಕುಶ್ವಾಹ ಕೀ ಹುಂಕಾರ] # [https://timesofindia.indiatimes.com/city/meerut/60-turnout-in-55-up-seats-in-2nd-phase-of-elections/articleshow/89578565.cms 2ನೇ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 55 ಯುಪಿ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 60% ಮತದಾನವಾಗಿದೆ] # [https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/shahjahanpur-up-assembly-elections-2022-samajwadi-party-candidate-salona-kushwaha-join-bjp-she-can-be-the-candidate-of-the-party-from-tilhar-seat-in-up-assembly-election-3963401.html UP ಚುನಾವ್ 2022: ಸಪಾ ಕೋ ಮತ್ತು ಬಡಾ ಝಟಕಾ, ಘೋಷಿತ ಪ್ರತ್ಯಶಿ ಸಲೋನಾ ಕುಶವಾಹ ಶಾಮಿಲ್]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} # [https://prakashprabhaw.com/khabar-hatke/bjp-vidhayak-salona-kushwaha/detail ಜನತಾ ಮುಖೇನ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ ದೇಂಗೆ- ಸಲೋನ್ನ ಕುಶವಾಹಾ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] s17varh5iyygc8vob2hepa8o0btl4f9 0 153246 1372218 1362230 2026-04-27T12:20:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372218 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | image = Romapada welcomes Rishyasringa.jpg | alt = ರೋಮಪದ | info-hdr = Information | caption = ರೋಮಪದನು ಋಷಿ [[ಋಷ್ಯಶೃಂಗ]]ನನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿರುಹುದು | family = ರಾಜ ವಿದರ್ಭ (ತಂದೆ)<br/>ರಾಜ ಧರ್ಮರಥ (ದತ್ತು-ತಂದೆ) | spouse = [[ವರ್ಷಿಣಿ]] | children = ಶಾಂತಾ (ದತ್ತು ಮಗಳು)<br> ಚತುರಂಗ (ಮಗ) | name = ರೋಮಪದ }} {{Use Indian English|date=January 2016}} ರೋಮಪದ (ಸಂಸ್ಕೃತ: रोमपद, ರೋಮನೈಸ್ಡ್: ರೋಮಪಾದ) ಇವರು ಅಂಗದ ರಾಜ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶಾಂತನ ದತ್ತು ತಂದೆ. ಚಿತ್ರರಥ ಮತ್ತು ಲೋಮಪಾದ ಎಂದು ಸಹ ರೋಮಪದರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ದಂತಕಥೆ== ===ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=== ರೋಮಪಾದನು ವಿದರ್ಭ ಯಾದವ ರಾಜನ ಕಿರಿಯ ಮಗ. ವಿದರ್ಭನಿಗೆ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಂಗದ ರಾಜ ಧರ್ಮರಥನಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಧರ್ಮರಥನು ರೋಮಪದನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಧರ್ಮರಥನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಅವನು ರೋಮಪದನನ್ನು ಅಂಗದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.<ref>https://www.indianetzone.com/33/romapada_king_anga.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಋಷ್ಯಶೃಂಗರ ಭೇಟಿ=== ಧರ್ಮರಥನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ, ರೋಮಪದನು ಅಂಗದ ರಾಜನಾದನು. ರೋಮಪದನು ಕೌಸಲ್ಯೆಯ (ರಾಮನ ತಾಯಿ) ಅಕ್ಕ ವರ್ಷಿಣಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಪತಿ - ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜ ದಶರಥ ರೋಮಪದನ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯ. ರೋಮಪದ ಮತ್ತು ವರ್ಷಿಣಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೋಮಪದ ಮತ್ತು ವರ್ಷಿಣಿಯು ದಶರಥ ಮತ್ತು ಕೌಸಲ್ಯೆಯವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಶಾಂತಾ ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು.<ref>https://www.thehindu.com/society/faith/purity-of-the-pious/article24896005.ece</ref> ಒಮ್ಮೆ ಶುವತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ರೋಮಪದ ಬಳಿ ಬಂದನು. ಆದರೆ ರಾಜನು ಸಂಜೆ ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುಹುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಶುವತೀರ್ಥರು ಸಂಜೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ರಾಜನು ಶಾಂತಾಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಶುವತೀರ್ಥನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದನು. ಶುವತೀರ್ಥರು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಮಳೆಯ ದೇವರು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನು ರಾಜನ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಮುಂಗಾರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆಯಾಗಲಿ ಎಂದು ಇಂದ್ರನು ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ಇಂದ್ರನು ಶಾಪದಿಂದ ಅಂಗರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪರಿಚಿತ ಸಂತರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಾಗ ವಿಭಾಂಡಕನ ಮಗನಾದ ಋಷಿಶೃಂಗ ಋಷಿಯು ಅಂಗರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತನ್ನ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಚಲಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದೆಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ರಾಜನು ಋಷಿಯನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಆನಂದದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ದರ್ಶಕನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು ಅವನಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಂದಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರೋಮಪದ ನೋಡುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಂದರವಾದ ವೇಶ್ಯೆಯರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ವೈಶಾಲಿ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆಯು ಅವರನ್ನು ಅಂಗಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಭವ್ಯವಾದ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ರಾಜನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ದಶರಥನ ಮಗಳಾದ ಶಾಂತಾ ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದನು. ಅವಳು ರಾಮನ ಅಕ್ಕನಾಗಿದ್ದಳು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಚಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೀನ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಋಷ್ಯಶೃಂಗರಿಗೆ ವಧುವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಋಷಿಶೃಂಗ ರೋಮಪಾದನ ದತ್ತುಪುತ್ರಿ ಶಾಂತಾಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಂತ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದಳು.ಋಷಿಗೆ ಅಂಗ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಣನ ದತ್ತು-ಪಿತಾಮಹನಾದ ಅಧಿರಥನು ರೋಮಪಾದನ ವಂಶಸ್ಥನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು]] 8pk0x60edyycr4ujf8mgvtjwd3yvfru 6 153348 1372299 1194652 2026-04-28T07:44:17Z Spoorthi Rao 39512 Spoorthi Rao uploaded a new version of [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg]] 1194652 wikitext text/x-wiki ==ಸಾರಾಂಶ== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |ಉಚಿತವಲ್ಲದ ಬಳಕೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆ-ಕಾರ್ಡ್ |- |ಲೇಖನ |[[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] |- |ಮಾಲೀಕ | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |- |ಮೂಲ | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |- |ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ | [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] |} == ಪರವಾನಗಿ == {{non-free television screenshot|image has rationale=yes}} ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. sfkpmmirnmom56izqhkv8l24dy1qm0t 0 155762 1372255 1364254 2026-04-27T22:15:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372255 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian politician|name=ವೆಂಕಟರಮಣೇ ಗೌಡ (ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು)|party=[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]|constituency=[[ಮಂಡ್ಯ ( ಲೋಕ ಸಭಾ ನಿರ್ವಾಚನ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಂಡ್ಯ]]|image=[[File:Venkataramane Gowda.jpg|thumb|ವೆಂಕಟರಮಣೇ ಗೌಡ (ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು)]]|website=https://www.starchandru.com|birth_date={{Birth date and age|1965|6|24|df=y}}|birth_place=[[ಮಂಡ್ಯ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]|spouse=ಕುಸುಮ}}'''ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು''' ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ '''ವೆಂಕಟರಮಣೇಗೌಡ''' ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮಂಡ್ಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಘೋಷಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೆಂಕಟರಮಣೇಗೌಡ ಅವರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ʻಸ್ಟಾರ್ ಇನ್ಫ್ರಾಟೆಕ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. == ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ == ಸ್ಟಾರ್‌ ಚಂದ್ರು ಅವರು 1965ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಬೆಳ್ಳೂರು ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕನ್ನಾಘಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ದಿವಂಗತ ಹೊನ್ನೇಗೌಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಂಗಮ್ಮ. ದಂಪತಿಯ ಮೂವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಕೆ.ಎಚ್.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗೌಡ. ಎರಡನೆಯವರು ಕೆ.ಎಚ್. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯವರು ವೆಂಕಟರಮಣೇಗೌಡ ಅಂದರೆ ʻಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು'. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ವರು ಸೋದರಿಯರಿದ್ದ ಕೂಡುಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ ಕುಸುಮ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರು ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆಯಿತು. ಬೆಳ್ಳೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಅಗಚಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ ಚಂದ್ರು == ಸ್ಟಾರ್‌ ಚಂದ್ರು ಅವರು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯಮಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳದ ವೆಂಕಟರಮಣೇಗೌಡ ಅವರು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಕೆ.ಎಚ್.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗೌಡ ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉದ್ದಿಮೆ ʻಸ್ಟಾರ್ ಇನ್ಫ್ರಾಟೆಕ್’ ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಅವರು, ’ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ’ಸ್ಟಾರ್ ಇನ್ಫ್ರಾಟೆಕ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. == ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು == [[ಚಿತ್ರ:Venkataramanegowda social service.jpg|thumb|ಮರಳಿಗ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು.]] ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ದೂರವೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಮಕ್ಕಳ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾನವೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರು ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ. == ಕೊರೋನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ವೇಳೆ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ == ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಅವರು ಕೊರೋನಾ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಗತಿಯ ಪಾಲುದಾರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಅವರು, ಕೊರೋನಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ವೇತನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಪಹಾರಗೃಹವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹಸಿವು ನೀಗಿಸುವ ದಾಸೋಹವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ತವರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತರನ್ನು ರೈತೋದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿಸುವ ಕನಸು == [[ಚಿತ್ರ:Venkataramane Gowda garlanding statue.jpg|thumb|ನಾಗಮಂಗಲದ ಶಾಸಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮಂತ್ರಿ ಚಲುವನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು]] ರೈತರ ಮಕ್ಕಳು ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ಚಂದ್ರು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ಅವರು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗದೆ, ಉದ್ಯಮಿಗಳಾದರೆ ಹಲವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಾಗಬಹುದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಯುವಕರನ್ನು ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯಾಗಾರ, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಲೇ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ರೈತೋದ್ಯಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರೆ ತನ್ನ ಮಣ್ಣಿನ ಜನರು ಕೂಡಾ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಅವರ ಆಶಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೃಷಿಕರಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ನಂಟು ಹೊಸದಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣ ಕೆ.ಎಚ್.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗೌಡರು 2023ರ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರಿಬಿದನೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ ಶಾಸಕರಾದವರು. ಅವರ ಅಳಿಯ ಶರತ್ ಬಚ್ಚೇಗೌಡ ಹಾಲಿ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಬೀಗರಾದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಬಿ.ಎನ್.ಬಚ್ಚೇಗೌಡ ಅವರು ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಮಂಡ್ಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು == ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರು 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಘೋಷಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == # https://timesofindia.indiatimes.com/city/mysuru/eyes-firmly-set-on-mandya-congress-ticket-hopeful-chandru-hopes-for-a-star-turn/articleshow/108249914.cms # https://vijaykarnataka.com/news/mandya/lok-sabha-election-2024-mandya-probable-congress-candidate-venkataramane-gowda-and-sharath-bache-gowda-are-relatives/articleshow/108293432.cms # https://kannada.news18.com/photogallery/state/is-cm-and-dcm-finalized-mandya-congress-candidate-mrq-1558589.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} # https://www.vijayavani.net/mp-election-congress-candidate-mandya # https://suddiyaana.com/star-chandru-candidate-for-mandya/ # https://bnnbreaking.com/politics/mandyas-electoral-battleground-star-chandru-and-sumalatha-vie-for-dominance-in-2024-lok-sabha-elections{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] 1q67l0mcbabajnwgobu4l1jwzci6ki1 0 159815 1372279 1365508 2026-04-28T04:33:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372279 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀಗೌರಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 29 ಜನವರಿ 2024ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ 8:30ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು<ref>{{cite web |title=ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಇಬ್ಬರ ಬದುಕು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದ್ರೆ ಏನಾಗುವುದೋ ಅದೇ 'ಶ್ರೀ ಗೌರಿ' |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/amulya-gowda-karthik-attavar-starrer-shree-gowri-kannada-serial-updates/articleshow/107100078.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=24 ಜನವರಿ 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=ಅಪ್ಪು ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಗೌರಿ; ಮನೆಗೆ ಹೋಗದೇ ಇರಲು ಕಾರಣ ಏನು? |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/gauri-falls-at-appus-feet-and-begs-sng-1650803.html |publisher=News18 Kannada |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಧಾರಾವಾಹಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು 22 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2024 ರಂದು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು <ref>{{cite web |title=ಹಲವು ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್‌ ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟು ಏಕಾಏಕಿ ‘ಶ್ರೀಗೌರಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ ಅಂತ್ಯ! ಯಾಕ್ಹೀಗೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/shree-gowri-serial-last-episode-written-update-dec-23-2024-episode-archana-marries-sharana/articleshow/116587564.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=23 Dec 2024}}</ref>. ಕಾರ್ತಿಕ್ ಅತ್ತಾವರ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಗೌಡ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. {{Infobox television | image = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | starring = | narrated = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = 1 | num_episodes = 248 | list_episodes = | producer = | location = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 20 - 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ರಾಪಿಡ್ ಲೈವ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 29 ಜನವರಿ 2024 | last_aired = 22 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2024 | preceded_by = | followed_by = ನೂರು ಜನ್ಮಕೂ | related = }} ==ಕಥಾ ಹಂದರ== ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಊರೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಥೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅಪ್ಪು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತು ಶ್ರೀಗೌರಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿದವಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರ ಭೇಟಿಯ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಘಟನಾವಳಿಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಗೌರಿಯ ತಂದೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಮಗಳಿಗೊಂದು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸುವ ಆಸೆ ಇರುತ್ತದೆ<ref>{{cite web |title=ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ದಿಢೀರ್ ಅಂತ ಹೊರಟ ಗೌರಿ: ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಆಪತ್ತು? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/shree-gowri-serial-written-update-january-30-2024-episode-2-gowri-in-danger/articleshow/107269918.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=30 Jan 2024}}</ref>. ಊರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿ ಮನೆಗೆ ಮಾರಿಯಂತಿರುವ ಅದೇ ಊರಿನ ಹುಡುಗ ಅಪ್ಪುಗೆ ತಾಯಿಯೇ ಜೀವನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== =====ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು===== *ಅಮೂಲ್ಯಾ ಗೌಡ: ಕಥಾ ನಾಯಕಿ ಶ್ರೀಗೌರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕಾರ್ತಿಕ್ ಅತ್ತಾವರ್: ಕಥಾ ನಾಯಕ ಅಪ್ಪು ಆಲಿಯಾಸ್ ಶಂಕರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ =====ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳು===== *ನಂದಿನಿ ಗೌಡ: ಮಂಗಳಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್: ರಘುರಾಮ್ ಹೆಗಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ<ref>{{cite web |title=ಶ್ರೀಗೌರಿ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಶರಣ ಈಗ 'ಪೀಟರ್'; ಹೊಸ ನ್ಯೂಸ್ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ರಾಜೇಶ್‌ ಧ್ರುವ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/shree-gowri-serial-actor-rajesh-dhruva-starrer-peter-movie-first-look-released/articleshow/113326410.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=13 Sep 2024}}</ref>: ಶರಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಇಶಿತಾ ವರ್ಷ<ref>{{cite web |title=ಅಪ್ಪು-ಗೌರಿ ಮದುವೆಯಾದ್ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಕೊಂದ ಸೋನಿಕಾ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ! |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/shree-gowri-serial-written-update-sept-23-2024-episode-sonika-shocks-mangalamma/articleshow/113598669.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=23 Sep 2024}}</ref>: ಸೋನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *ಆರೋಹಿ ನೈನಾ:ಅರ್ಚನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಸಚಿನ್ ತಿಮ್ಮಯ್ಯ: ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಾಯತ್ರಿ ಪ್ರಭಾಕರ್: ಭಾರತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ರೋಹಿತ್ ನಾಗೇಶ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.jiocinema.com/tv-shows/shreegowri/3892339 ಶ್ರೀಗೌರಿ ] ಯನ್ನು @ [[ಜಿಯೋಸಿನಿಮಾ|ಜಿಯೋ ಸಿನಿಮಾ]]ದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] h0dhv1ha5xbq3c0y4xw2sz2a19ytgyu 0 174068 1372226 1362482 2026-04-27T13:28:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372226 wikitext text/x-wiki ==ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್== ಲಾಂಗ್ಇಯರ್ಬೈನ್ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿದೆ. (ಅರ್ಬನ್ ಈಸ್ಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್:ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್ ಟೌನ್") ವಿಶ್ವದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ೧೦೦೦ [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರದ ರಾಜಧಾನಿ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ.ಇಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಾವು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ==ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಜಾಗ,ಕಾರಣ== ಈ ಸ್ಥಳವು ನಾರ್ವೆಯ ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸಾವು 1917 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ ಸತ್ತಿಲ್ಲ.ನಾರ್ವೆಯ ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೇ ನಿಂದ ಜುಲೈವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸತತ 76 ಸೂರ್ಯೋದಯವಿದೆ. ಅಂದರೆ ಇಷ್ಟು ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯೇ ಆಗಲ್ಲ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚಳಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಯುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸತ್ತರೆ, ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದೇಹವು ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಿಂದ ಕೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮೃತ ದೇಹವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. 1917 ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಮೃತ ದೇಹ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ವೈರಸ್ಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಆ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಿತು.ಇನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಜನರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹಾಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತರೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನ ಹವಾಮಾನವು ಧ್ರುವೀಯ ಟಂಡ್ರಾ ಹವಾಮಾನವಾಗಿದೆ (ಕೊಪ್ಪೆನ್: ET), ಇದು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯು [[ದ್ವೀಪಸಮೂಹ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ (ಕರಡಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಿಂದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಗಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತ]]ದೊಳಗಿನ ಇತರ ವಸಾಹತುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 18 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 23 ರವರೆಗೆ (127 ದಿನಗಳು) ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರವರೆಗೆ (111 ದಿನಗಳು) ಧ್ರುವ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 13 ರಿಂದ ಜನವರಿ 29 ರವರೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಧ್ರುವ ರಾತ್ರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬರುವ ನೆರಳಿನ ಕಾರಣ, ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 8 ರವರೆಗೆ ಸೂರ್ಯ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಹಿಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಾಪಮಾನವು ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ 21.7 °C (71.1 °F) ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ −46.3 °C (−51.3 °F) ಆಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್ ಸೇರಿವೆ. 1991–2020 ರ ಸರಾಸರಿಗಳು 1961–1990 ರಿಂದ ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಾಪಮಾನವು 3.6 °C (6.5 °F) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ರಚನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧ್ರುವ ರಾತ್ರಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಹಿಮದ ಋತುವಿನಿಂದಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತದೆ.2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖ== * {{cite web | url=https://kannada.news18.com/photogallery/trend/longyearbyen-norway-has-not-had-a-death-for-over-100-years-even-the-government-has-banned-death-here-pjl-1229947-page-3.html | title=Weird Place: ಯಮರಾಜನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನೋ ಎಂಟ್ರಿ! 100 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾವೇ ಆಗದ ಸ್ಥಳವಿದು }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web | url=https://en.visitsvalbard.com/visitor-information/destinations/longyearbyen | title=Welcome to Longyearbyen }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] i6n2dldccyoyeg821f7gmfgzpjc5x1z 0 174926 1372291 1366091 2026-04-28T06:29:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372291 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಸತೀಶ್ ಬಿ ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ | image = Satish B Gudagenatti.jpg | caption = Satish B Gudagenatti | birth_name = ಸತೀಶ್ ಬಿ ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ | birth_date = 12 ಮೇ 1984 | birth_place = [[ಬೆಳಗಾವಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = ಪತ್ರಕರ್ತ, ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | genre = ಸುದ್ದಿಜಾಲ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ | website = https://belagavivaradi.com/ }} '''ಸತೀಶ್ ಬಿ ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ''' ಅವರು [[ಪತ್ರಕರ್ತ]]ರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Receives cultural recognition for Kannada News Today |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada-news-todays-satish-raj-goravigere-receives-prestigious-regional-news-award/articleshow/122128326.cms |work=The Times of India |date=28 June 2025 |access-date=29 June 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Satish Clarifies Plans for TV Channel Launch, Eyes Republic Day 2026 |url=https://mid-day.com/buzzfeed/article/satish-raj-goravigere-clarifies-plans-for-tv-channel-launch-eyes-republic-day-2026-6432 |work=Mid-Day |date=28 June 2025 |access-date=29 June 2025}}</ref> ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬೆಳಗಾವಿ]] ಮೂಲದವರು. '''ಬೆಳಗಾವಿ ವರದಿ''' ಮತ್ತು '''ಸಾಕ್ಷಿ ಪ್ರಭಾ''' ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಹೌದು. <ref>{{cite web |title=ಬೆಳಗಾವಿ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸತೀಶ್ ಬಿ ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ ನೇಮಕ |url=https://tv3kannada.com/25878-2/ |website=TV3 Kannada |date=2025-06-22 |access-date=2025-06-29 |archive-date=2025-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629120141/https://tv3kannada.com/25878-2/ |url-status=dead }}</ref> 2018ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ವಿಧಾನಸಭಾ [[ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಗ್ರಾಮೀಣದಿಂದ ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=CANDIDATE WISE VOTES DETAILS |url=https://ceo.karnataka.gov.in/uploads/89251642660564.pdf |website=CEO Karnataka |date=2025-06-22 |access-date=2025-06-29 |archive-date=2024-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425163004/https://ceo.karnataka.gov.in/uploads/89251642660564.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |title=Election - Poll Phases |url=https://electionsdata.ndtv.com/assembly/2018/may/candidate/candidate.html |website=NDTV Elections |date=2018-05-01 |access-date=2025-06-29}}</ref> 2025ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್ ಟುಡೇ]] ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Satish Expands Editorial Team at Kannada News Today |url=https://www.apnnews.com/satish-raj-goravigere-expands-editorial-team-at-kannada-news-today/ |website=APN News |date=2025-06-23 |access-date=2025-06-29}}</ref> <ref>{{cite web |title=Editorial Reshaping at Kannada News Today Marks Focus on Regional Depth |url=https://timesnib.com/karnataka-news/editorial-reshaping-at-kannada-news-today-marks-focus-on-regional-depth/ |website=Timesnib |date=2025-06-22 |access-date=2025-06-29}}</ref> ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಯನ್, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=ಸಮಾಜದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪತ್ರಕರ್ತರು: ಬಿ. ನಾರಾಯಣ |url=https://pragativahini.com/journalist-day-celebration-kju-belagavi/ |work=Pragati Vahini |date=11 July 2022 |access-date=29 June 2025}}</ref> [[ಮಾಧ್ಯಮ]] ಕ್ಷೇತ್ರದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಸೇವೆಗೂ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಸತೀಶ್ ಬಿ ಗುಡಗೆನಟ್ಟಿ,<ref>{{cite web |title=Satish Drives Editorial Growth at Kannada News Today |url=https://english.loktej.com/article/19406/satish-raj-goravigere-drives-editorial-growth-at-kannada-news-today |website=Loktej English |date=2025-06-22 |access-date=2025-06-29}}</ref> [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೂಲಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] 29ysid3nxv4h36vav844um81r4hcerk 0 176951 1372269 1364896 2026-04-28T02:30:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372269 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] {{Infobox ವಿಜ್ಞಾನಿ|name=ಶಿಮೊನ್ ಸಕಾಗುಚಿ|native_name={{nobold|坂口 志文}}|image=Shimon Sakaguchi cropped 2 Shimon Sakaguchi 201711.jpg|birth_date={{birth date and age|df=y|1951|1|19}}|birth_place=ನಾಗಾಹಾಮ, ಶಿಂಗಾ, ಜಪಾನ್|death_date=|death_place=|known_for=ನಿಯಂತ್ರಕ T-ಕೋಶಗಳು|awards=ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಬಿ. ಕೋಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004) <br>ಕೆನಡಾ ಗೈರ್ಡ್ನರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2015)</br>ಕ್ರಾಫರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2017)<br>ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2020)<br>[[ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (2025)|fields=ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ<br>ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಾಸ್ತ್ರ|workplaces=[[ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]}} ಶಿಮೊನ್ ಸಕಾಗುಚಿ (ಜನನ 19 ಜನವರಿ 1951) ಜಪಾನಿನ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, [[Osaka University|ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು [[Kyoto University|ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ''ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಮೆರಿಟಸ್'' (ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರದ ಗೌರವ ಪದ).<ref name="IFReC {{pipe}} Osaka University Immunology Frontier Research Center">{{Cite web |title=Experimental Immunology – Osaka University Immunology Frontier Research Center |url=http://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/laboratory/shimon_sakaguchi/ |access-date=1 May 2021 |website=IFReC {{pipe}} Osaka University Immunology Frontier Research Center}}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು "ನಿಯಂತ್ರಕ T-ಕೋಶಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ" ಮತ್ತು "[[ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು|ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ"ವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ [[ಮೇರಿ ಇ. ಬ್ರಂಕೋವ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಡ್ ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ [[ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref name="Nobel">{{Cite web |title=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2025 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/summary/ |access-date=6 October 2025 |website=NobelPrize.org}}</ref>ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಸ್ವಂತ-ಬಾಹ್ಯ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಹೇಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.<ref name=":0">{{Cite web |last=ಶರ್ಮ |first=ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ |title=ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ವೈದ್ಯ ‘ಶಿಮೊನ್‌ ಸಕಾಗುಚಿ’ |url=https://www.prajavani.net/technology/science/shimon-sakaguchi-nobel-prize-immunology-3648150 |access-date=2025-11-26 |website=Prajavani |language=kn}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶಿಮೊನ್ ಸಕಾಗುಚಿ 19 ಜನವರಿ 1951 ರಂದು [[ನಾಗಹಾಮಾ|ಶಿಗಾದ ನಾಗಹಾಮದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1982 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದರು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಕಾಗುಚಿ 1983 ರಿಂದ 1987 ರವರೆಗೆ "ಲುಸಿಲ್ಲೆ ಪಿ. ಮಾರ್ಕಿ ವಿದ್ವಾಂಸ"ರಾಗಿ, ಅಮೇರಿಕದ ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |date=6 October 2025 |title=Nobel laureate Shimon Sakaguchi conducted postdoctoral studies at Johns Hopkins in 1980s |url=https://hub.jhu.edu/2025/10/06/nobel-prize-shimon-sakaguchi-johns-hopkins-postdoctoral-studies/ |access-date=8 October 2025 |website=[[The Hub]] |publisher=[[Johns Hopkins University]]}}</ref> ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. <ref name="jhuhub" /> 1991ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, <ref name="jhuhub">{{Cite web |date=6 October 2025 |title=Nobel laureate Shimon Sakaguchi conducted postdoctoral studies at Johns Hopkins in 1980s |url=https://hub.jhu.edu/2025/10/06/nobel-prize-shimon-sakaguchi-johns-hopkins-postdoctoral-studies/ |access-date=8 October 2025 |website=The Hub |publisher=[[Johns Hopkins University]]}}</ref> ಅವರು ಜಪಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ರಿಕೆನ್‌ನಲ್ಲಿ (RIKEN''':''' ಜಪಾನಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. <ref name="gairdnerprofile">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Shimon Sakaguchi |url=https://www.gairdner.org/winner/shimon-sakaguchi |access-date=8 October 2025 |work=[[Canada Gairdner International Award]] |publisher=[[Gairdner Foundation]]}}</ref> ನಂತರ, ಅವರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ, ''ಟೋಕಿಯೊ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಜೆರೊಂಟಾಲಜಿ'' ಯಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. <ref name=":1">{{Cite web |title=Shimon Sakaguchi – ISNI Congress |url=https://www.isniweb.org/congress/profile/shimon-sakaguchi/ |access-date=6 October 2025 |language=en-US |archive-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007042609/https://www.isniweb.org/congress/profile/shimon-sakaguchi/ |url-status=dead }}</ref> 1998 ಮತ್ತು 2011 ರ ನಡುವೆ, ಅವರು ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ''ಫ್ರಂಟಿಯರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್'' ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2007 ರಿಂದ 2011 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref name="osakanobelbio">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=SAKAGUCHI Shimon Nobel Prize Laureate (Physiology or Medicine) |url=https://www.osaka-u.ac.jp/en/research/nobelprize/sakaguchi/top |access-date=8 October 2025 |publisher=ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> 2011 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":1" /> == ಸಂಶೋಧನೆ == [[ಚಿತ್ರ:25-10-06-Nobel-Prize-FOXP3-Hegasy-v02.jpg|thumb|ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025: ಬಾಹ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಲ್ಲಿ FoxP3⁺ T_reg ಕೋಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.]] 1995 ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಸಕಾಗುಚಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಟಿ ಕೋಶಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಈ ರಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳು, CD4 ಮತ್ತು CD25 ಅನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ T ಕೋಶಗಳ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದ [[ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು|ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು]] ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದರು.<ref name="naturenobel">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Naddaf |first=Miryam |last2=Gibney |first2=Elizabeth |date=6 October 2025 |title=Medicine Nobel goes to scientists who revealed secrets of immune system 'regulation' |url=https://www.nature.com/articles/d41586-025-03193-3 |access-date=8 October 2025 |work=[[ನೇಚರ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ )]] |doi=10.1038/d41586-025-03193-3}} </ref> ಇಲಿಗಳನ್ನು ಬಾಲ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ, ಅವುಗಳ ಬಿಳಿರಕ್ತಕಳಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಥೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ತೆಗೆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳ (CD25⁺ ) ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿ, ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":0" /> ಅಂತಹ ಇಲಿಗಳಿಗೆ, ಬೇರೆ ಇಲಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳ (CD25⁺ ಕೋಶಗಳ) ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾದಂತಹ ಥೈರಾಯ್ಡಿಟಿಸ್, ಡಯಾಬಿಟಿಸ್, ಗರ್ಭಪಾತ, ಮತ್ತು ಜಠರಉರಿವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, CD4⁺CD25⁻ ಕೋಶಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ CD4⁺CD25⁺ ಕೋಶಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಗಿ, ಇಂತಹ ಸ್ವಯಂ ನಿರೋಧಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆದವು. <ref name="nobelbackground">{{Cite web |last=Karlsson Hedestam |first=Gunilla |last2=Kämpe |first2=Olle |date=6 October 2025 |title=Scientific background 2025: Immune tolerance: The identification of regulatory T cells and FOXP3 |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2025/10/advanced-medicineprize2025.pdf |access-date=8 October 2025 |website=nobelprize.org |publisher=Nobel Assembly at the Karolinska Institute}}</ref> 2003 ರಲ್ಲಿ, ಸಕಾಗುಚಿಯ ತಂಡ, ಇಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಕ ಟಿ ಕೋಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ FOXP3ಯ (ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. <ref name="naturenobel" /> <ref name="nobelbackground" /> == ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Shimon_Sakaguchi_20151029.jpg|thumb|29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು [[ರಾಯಲ್ ಆಂಟೇರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್, ಟೊರಾಂಟೋ|ರಾಯಲ್ ಒಂಟಾರಿಯೊ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಕೆನಡಾ ಗೈರ್ಡ್ನರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಕಾಗುಚಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2025 ರಂದು, ಸಕಾಗುಚಿ ಅವರಿಗೆ ಮೇರಿ ಇ. ಬ್ರಂಕೋವ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ [[ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref name="Nobel"/> * ೨೦೦೪: ವಿಲಿಯಂ ಬಿ. ಕೋಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಈಥನ್ ಎಂ. ಶೆವಾಚ್ ಜೊತೆ) * ೨೦೦೮: ಕೀಯೊ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಫ್ರೆಡ್ ಗೇಜ್ ಜೊತೆ) * ೨೦೦೯: ಪರ್ಪಲ್ ರಿಬ್ಬನ್ (ಜಪಾನ್) ಜೊತೆ ಗೌರವ ಪದಕ <ref>{{Cite web |date=26 March 2015 |title=Distinguished Professor Shimon SAKAGUCHI of IFReC awarded Canada Gairdner International Award |url=http://www.osaka-u.ac.jp/en/news/topics/2015/03/20150326_01 |publisher=Osaka University}}</ref> * ೨೦೧೧: ಅಸಾಹಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೨: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದೇಶಿ ಸಹವರ್ತಿ (NAS, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ) * ೨೦೧೫: ಚುನಿಚಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web |title=Shimon Sakaguchi awarded the Chunichi award {{!}} News & Topics {{!}} Osaka University Immunology Frontier Research Center |url=https://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/topics/20150525-0423.htm |access-date=6 October 2025 |website=www.ifrec.osaka-u.ac.jp}}</ref> * ೨೦೧೫: ಕೆನಡಾ ಗೈರ್ಡ್ನರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="gairdnerprofile"/> * ೨೦೧೬, ೨೦೧೮, ೨೦೨೧: ಏಷ್ಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ 100, ''ಏಷ್ಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ'' <ref>{{Cite web |last=<!--Not stated--> |date= |title=ದಿ ಏಷಿಯನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ 100 |url=https://www.asianscientist.com/as100/ |access-date=13 March 2025 |website=ಏಷಿಯನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ |language= |quote=}}</ref> * ೨೦೧೫: ಕ್ಲಾರಿವೇಟ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<!-- ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ -->-ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ (ಶೆವಾಚ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರುಡೆನ್ಸ್ಕಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ)<ref>{{Cite web |title=Clarivate Repeats Success in Nobel Prize Predictions 2025 |url=https://clarivate.com/news/clarivate-repeats-success-in-nobel-prize-predictions-2025/ |access-date=2025-11-26 |language=en-US}}</ref> * ೨೦೧೭: ಕ್ರಾಫರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ರುಡೆನ್‍ಸ್ಕಿ ಜೊತೆ) <ref>{{Cite web |title=Shimon Sakaguchi - |url=https://www.crafoordprize.se/prize-laureate/shimon-sakaguchi/ |access-date=6 October 2025 |language=en-GB}}</ref> * ೨೦೧೭: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಜಪಾನ್) <ref>{{Cite web |title=Shimon Sakaguchi was named a Person of Cultural Merit of Japan {{!}} News & Topics {{!}} Osaka University Immunology Frontier Research Center |url=https://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/topics/20171025-0919.htm |access-date=6 October 2025 |website=www.ifrec.osaka-u.ac.jp}}</ref> <ref>{{Cite web |date=21 November 2017 |title=Cultural Merit awards conferred upon Shimon Sakaguchi, Shuh Narumiya, and Michio Muramatsu (24 October 2017) |url=https://www.kyoto-u.ac.jp/en/news/2017-11-21-2 |access-date=6 October 2025 |website=KYOTO UNIVERSITY |language=en}}</ref> * ೨೦೧೭: ಮೊಮೊಫುಕು ಆಂಡೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಜಪಾನ್) <ref>{{Cite web|url=https://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/topics/20180315-1056.htm|title=Professor Shimon Sakaguchi to receive the Momofuku Ando Prize &#124; News & Topics &#124; Osaka University Immunology Frontier Research Center|website=www.ifrec.osaka-u.ac.jp|accessdate=ನವೆಂ 30, 2025}}</ref> * ೨೦೧೯: ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆದೇಶ (ಜಪಾನ್) <ref>{{Cite web |title=Prof. Shimon Sakaguchi Awarded the Order of Culture {{!}} News & Topics {{!}} Osaka University Immunology Frontier Research Center |url=https://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/topics/20191029-1200.htm |access-date=6 October 2025 |website=www.ifrec.osaka-u.ac.jp}}</ref> * ೨೦೨೦: ಪಾಲ್ ಎರ್ಲಿಚ್ ಮತ್ತು ಲುಡ್ವಿಗ್ ಡಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟೇಡ್ಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web |title=Goethe-Universität — |url=https://www.uni-frankfurt.de/84858372/ContentPage_84858372 |website=www.uni-frankfurt.de}}</ref> * 2020: ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web |title=Robert Koch Stiftung – Shimon Sakaguchi |url=https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=357&clang=0 |website=www.robert-koch-stiftung.de |access-date=2025-11-26 |archive-date=2021-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128061727/https://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=357&clang=0 |url-status=dead }}</ref> * 2023: ಆಣ್ವಿಕ ಔಷಧಕ್ಕಾಗಿ ಡೆಬ್ರೆಸೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Japanese scientist receives award for molecular medicine {{!}} University of Debrecen |url=https://hirek.unideb.hu/en/japanese-scientist-receives-award-molecular-medicine |access-date=7 October 2025 |website=hirek.unideb.hu |language=en}}</ref> * 2025: [[ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (ಬ್ರಂಕೋವ್ ಮತ್ತು ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ) <ref name="Nobel"/><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2025-10-06 |title=ಮೂವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಘೋಷಣೆ: ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒಲಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ |url=https://www.etvbharat.com/kn/!international/nobel-prize-in-medicine-announced-to-mary-e-brunkow-and-fred-ramsdell-and-shimon-sakaguchi-kas25100603267 |access-date=2025-11-26 |website=ETV Bharat News |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-06 |title=Nobel Prize 2025 : ಮೇರಿ ಇ. ಬ್ರಂಕೋವ್, ಫ್ರೆಡ್ ರಾಮ್ಸ್‌ಡೆಲ್, ಶಿಮೊನ್ ಸಕಾಗುಚಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://kannada.timesnownews.com/news/nobel-prize-in-medicine-goes-to-brunkow-ramsdell-and-sakaguchi-for-immune-regulation-research-article-152950254 |access-date=2025-11-26 |website=Times Now Kannada |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |last=Halli |first=Siddaram |title=Nobel Prize 2025 : ಮೇರಿ ಇ. ಬ್ರಂಕೋವ್ |url=https://www.kpscvaani.com/current-affairs/nobel-prize-2025-meeri-i-brnkoov-phredd-raamsddel-/20704/details/ |access-date=2025-11-26 |website=www.kpscvaani.com |language=kn}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/laboratory/experimentalimmunology/principal.htm ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಮ್ಯುನೊಲಾಜಿ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160524160026/http://www.ifrec.osaka-u.ac.jp/en/laboratory/experimentalimmunology/principal.htm |date=2016-05-24 }} . * {{Nobelprize}} {{Authority control}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] fpfxso0h99fm6f294m7i6on1mdkhnvq 0 178137 1372234 1362909 2026-04-27T15:51:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372234 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|Chinese Tang Dynasty female artist and poet}} {{family name hatnote|[[Liu]]|lang=Chinese}} {{Infobox person | name = <!-- use common name/article title --> | image = 刘采春.png | alt = Liu Caichun's portrait by Wang Hui | caption = ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್, 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರ ನೂರು ಕವಿತೆಗಳು ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ. ವಾಂಗ್ ಹುವಿ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವುಡ್‌ಬ್ಲಾಕ್ ಮುದ್ರಣ. | birth_name = <!-- only use if different from name --> | native_name = {{lang|zh|刘采春}} | native_name_lang = Chinese | other_names = | occupation = ವೇಶ್ಯೆ, ಕವಿ, ನಟಿ | years_active = | known_for = ಲುಯೋಜೆನ್ ಹಾಡು<ref>{{Cite book |last1=Barnstone |first1=Tony |url=https://books.google.com/books?id=aoH11JVHs4AC&q=%22Liu+Caichun%22&pg=PA181 |title=The Anchor Book of Chinese Poetry: From Ancient to Contemporary, The Full 3000-Year Tradition |last2=Ping |first2=Chou |date=2010-03-03 |publisher=Knopf Doubleday Publishing Group |isbn=978-0-307-48147-4 |language=en}}</ref> | notable_works = }} '''ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್''' (ಸರಳೀಕೃತ ಚೀನೀ: 刘采春; ಪಾರಂಪರಿಕ ಚೀನೀ: 劉采春; ಪಿನ್ಯಿನ್: Liú Cǎichūn) Tang dynasty ಕಾಲದ ಉಪಪತ್ನಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕವಯತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. Xue Tao, Yu Xuanji ಮತ್ತು Li Ye ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಟಾಂಗ್ ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಳಾ ಕವಯತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಇವರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ “ಟಾಂಗ್ ವಂಶದ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾನ್ ಮಹಿಳಾ ಕವಯತ್ರಿಗಳು” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Liu_Caichun</ref><ref>https://books.google.co.in/books?id=aoH11JVHs4AC&q=%22Liu+Caichun%22&pg=PA181&redir_esc=y#v=snippet&q=%22Liu%20Caichun%22&f=false</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಿಖರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಝೆಜಿಯಾಂಗ್‌ನ Huaidian ಅಥವಾ ಯಾಂಗ್‌ಝೋ Yangzhou ರಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ Zhou Jicong ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿ ನಾಟಕ ಸಂಘವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು 参军 (Adjutant plays) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿತು.<ref>https://m.gmw.cn/baijia/2019-03/29/32694146.html</ref> ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ “Watching for my Husband” ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುರ ಗಾಯಕತ್ವದಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅಶ್ರುಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://zhuhaidaily.hizh.cn/html/2024-03/22/content_74973_533194.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-02-13 |archive-date=2025-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250411180118/http://zhuhaidaily.hizh.cn/html/2024-03/22/content_74973_533194.htm |url-status=dead }}</ref> <ref>https://d.wanfangdata.com.cn/periodical/sxwlxyxb201504020</ref> ಅವರು Zhou Dehua ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಸಹ ಯಶಸ್ವಿ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು. Yuan Zhen ಯುಯೆಝೋ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಝೆಜಿಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ತಮ್ಮ ನಾಟಕ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಯುಯೆಝೋಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.<ref>https://chinesepoetrytranslation.org/chinesepoetry/sources/show_bibs_from_source/18/285/15/Poet.name,Poem.title/</ref><ref>https://books.google.co.in/books?id=PMyWDwAAQBAJ&dq=%22Liu+Caichun%22&pg=PT154&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Liu%20Caichun%22&f=false</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಾನ್ ಝೆನ್ ಅವರು ಅವರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಯುಯಾನ್ ಝೆನ್ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು, Xue Tao ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಅವರಿಗೆ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದರು.ಯುಯಾನ್ ಝೆನ್ ಅವರು ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕವಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=aoH11JVHs4AC&q=%22Liu+Caichun,+a+native+of+Zhejiang%22&pg=PA181&redir_esc=y#v=snippet&q=%22Liu%20Caichun%2C%20a%20native%20of%20Zhejiang%22&f=false</ref> ಇವರು ಯುಯಾನ್ ಝೆನ್ ಜೊತೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಬಳಿಕ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಮುಗಿದಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=VKTaDwAAQBAJ&dq=Liu+Caichun+romance+Yuan+Zhen&pg=PA188&redir_esc=y#v=onepage&q=Liu%20Caichun%20romance%20Yuan%20Zhen&f=false</ref> ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಅವರ ಮರಣದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಜೀವನದ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=eO77EAAAQBAJ&dq=Liu+Caichun&pg=PA160&redir_esc=y#v=onepage&q=Liu%20Caichun&f=false</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕವಿತೆಗಳು == ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್‌ಗೆ ಹಲವು ಕವಿತೆಗಳು ಬರೆದಿರುವುದು ಸಾರಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು “ಟಾಂಗ್ ವಂಶದ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾನ್ ಮಹಿಳಾ ಕವಯತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ” ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವ ಕವಿತೆಗಳು ಬರೆದವು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. Fan Shu ಅವರ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕರು ರಚಿಸಿದ್ದರೂ ಲ್ಯೂ ಕೈಚುನ್ ಅವರಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=AISIEAAAQBAJ&redir_esc=y</ref> ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು ಕಳೆದುಹೋದರೂ, The Song of Luogen ಎಂಬ ಆರು ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=6-0fEAAAQBAJ&dq=Liu+Caichun&pg=PT96&redir_esc=y#v=onepage&q=Liu%20Caichun&f=false</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] t6e97xls24vkx3inp7j8i0xnusakeqm 0 178203 1372288 1372095 2026-04-28T06:09:11Z Spoorthi Rao 39512 /* ರೂಪಾಂತರಗಳು 1372288 wikitext text/x-wiki {{for|ಸಿನಿಮಾಗಾಗಿ|ನಂದಗೋಕುಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)}} '''ನಂದಗೋಕುಲ''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 4 [[ಜೂನ್|ಜೂನ್‌]] 2025 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ್ ರಾವ್, ಅಮೃತಾ ನಾಯ್ಡು, ರವಿ ಚೇತನ್, ರಘು ಮಂಡ್ಯ, ಅಭಿಷೇಕ್ ದಾಸ್ ಇದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |title=ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ನಂದಗೋಕುಲ: ಯಶ್, ರಾಧಿಕಾ ಫ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಫುಲ್‌ ಖುಷ್‌ ಯಾಕೆ? |url=https://kannada.oneindia.com/entertainment/nandagokula-new-family-drama-coming-soon-on-colors-kannada-408383.html#google_vignette |website=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |publisher=ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ರಾಮಾಚಾರಿ, ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟು, ನೂರು ಜನ್ಮಕೂ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದ ಶ್ರವಂತ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಧಿಕ ಶ್ರವಂತ್ ಅವರ '''ಬಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್''' ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ<ref>{{cite web |title=ನಂದ ಗೋಕುಲ ಹೆಸರಿನ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದ ಕಥೆಯೊಂದು ಶುರುವಾಗಲಿದೆ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/nandagokula-serial-soon-telecaste-in-colors-kannada-pav-su6wbr?photo=6 |publisher=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ |access-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025}}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Nandhagokula.png|thumb|ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಶ್ರವಂತ್ ರಾಧಿಕ | creative_director = | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ರಾಧಿಕ ಶ್ರವಂತ್, ಸಿಂಧು ಕಲ್ಯಾಣ್ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಬಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | distributor = | network = [[ಜಿಯೋಸಿನಿಮಾ|ಜಿಯೋಹಾಟ್‌ಸ್ಟಾರ್]] [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 4 ಜೂನ್‌ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ತನ್ನ ಮೂರು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೀರೊಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟ ಅಪ್ಪನ ಕಥೆ ಯಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವ ಅಪ್ಪ ನಂದಕುಮಾರ್‌ನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಂದಕುಮಾರ್ ಒಬ್ಬ ಅನಾಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬಿದ ಛಲಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. 30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಸಹೋದರರ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರ ಏಕೈಕ ತಂಗಿ ಗಿರಿಜಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಅವರ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಂದಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾರನ್ನ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂದಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಟದಿಂದ 'ಗಿರಿಜಾ ಸ್ಟೋರ್ಸ್' ಎಂಬ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರರಿಗೆ ಸವಾಲಾಗುವಂತೆ ಅವರ ಮನೆ ಎದುರೇ 'ನಂದಗೋಕುಲ'ವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಹೋದರರ ಹಗೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಜಗಳ. ಗಿರಿಜಾಗೆ ಎದುರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತವರು ಮನೆಯವರಿದ್ದರೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂದಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾಗೆ ಐವರು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದು, ಧನ್ಯಾ, ಮಾಧವ, ಕೇಶವ, ವಲ್ಲಭ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾ ಎಂಬುವುದಾಗಿ. ತಂದೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಐವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತನಗೂ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೂ ಕುಟುಂಬವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಯ್ತು. ತಮ್ಮಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿ ಬರಕೂಡದು. ಅವರು ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಂದಕುಮಾರ್ 'ನೀವ್ಯಾರೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದ್ವೆ ಆಗೊಲ್ಲ ಅಂತ ನನಗೆ ಮಾತು ಕೊಡಿ!' ಎಂದು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಭಾಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. 'ನಂದ ಗೋಕುಲ'ದಂಥ ಕುಟುಂಬ ತಮ್ಮದಿರಬೇಕು, ಎಲ್ಲರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಾಳಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ನಂದಕುಮಾರ್ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇವರ ಪ್ರೀತಿ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಕಲಾವಿದರು=== *ಅರವಿಂದ್ ರಾವ್ : ನಂದಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಅಮೃತಾ ನಾಯ್ಡು : ಗಿರಿಜಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===== ನಂದಕುಮಾರ್ & ಗಿರಿಜಾ ಮಕ್ಕಳು ===== *ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರ: ಮಾಧವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಯಶವಂತ್ ಕುಮಾರ್: ಕೇಶವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಅಭಿಷೇಕ್ ರಾಮ್‌ದಾಸ್ : ವಲ್ಲಭ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕೃಷ್ಣಪ್ರಿಯ: ರಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===== ಸೊಸೆಯಂದಿರು ===== *ಅರ್ಪಿತಾ ಗೌಡ: ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಮೇಘಾ ಎಸ್.ವಿ : ಮೀನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಊರ್ಜಿತ ವಲ್ತಾಜೆ : ಅಮ್ಮು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===ಇತರೆ=== *ರವಿ ಚೇತನ್ : ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ರಘು ಮಂಡ್ಯ *ಶೈಲಜಾ *ಅರ್ಚನಾ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ *ನವ್ಯಾ ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {|class="wikitable" style="text-align:center;" !style="background:LightGreen;"|ಭಾಷೆ !style="background:LightGreen;"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ !style="background:LightGreen;"|ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightGreen;"|ವಾಹಿನಿಗಳು !style="background:LightGreen;"|ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightGreen;"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಪಾಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ 2'' <br> பாண்டியன் ஸ்டோர்ஸ் 2 | 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] | rowspan="5" | ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''ಸಾಂತ್ವನಂ 2'' <br> സാന്ത്വനം 2<ref>{{Cite web|title=രണ്ട് കുടുംബങ്ങളുടെ കഥ? 'സാന്ത്വനം 2' വരുന്നു, ആകാംക്ഷയോടെ പ്രേക്ഷകര്‍|url=https://www.asianetnews.com/spice-entertainment/santhwanam-2-coming-soon-asianet-announced-the-sequel-with-a-promo-video-scywcn|access-date=4 May 2024|trans-title=A tale of two families? 'Santhwanam 2' is coming, the audience are eagerly waiting|website= ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್|language=ml}}</ref> | 17 ಜೂನ್ 2024 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] | rowspan="4" | ರೀಮೆಕ್ |- | [[ತೆಲುಗು]] | ''ಇಲ್ಲು ಇಲ್ಲಲು ಪಿಲ್ಲಲು '' <br> ఇల్లు ఇల్లాలు పిల్లలు<ref>{{Cite web|title=Illu Illalu Pillalu: A tale of love, loyalty, and betrayal|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/telugu/illu-illalu-pillalu-a-tale-of-love-loyalty-and-betrayal/articleshow/122920503.cms|access-date=4 May 2024|website=ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ |language=en}}</ref> | 12 ನವೆಂಬರ್ 2024 | [[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Nanda Gokula'' <br> ನಂದ ಗೋಕುಲ<ref>{{Cite web|title=ಸಹೋದರರ ಹಗೆ, ಪ್ರೇಮ ಕಹಾನಿಯಿಂದ ದ್ವೇಷ, ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಕಥೆಯೇ 'ನಂದ ಗೋಕುಲ': ಬರ್ತಿದೆ ನೂತನ ಧಾರಾವಾಹಿ|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-serial-nanda-gokula-to-air-on-colors-kannada-channel-from-june-4th/articleshow/121463599.cms|access-date=31 May 2025|website=[[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ]]|language=kn}}</ref> | 4 ಜೂನ್ 2025 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಹಾದೇವ & ಸನ್ಸ್'' <br> महादेव & Sons | 5 ಜನವರಿ 2026 | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/nandagokula/1271421564 ನಂದಗೋಕುಲ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] dgn2qkznbx1pzzhtj24eo8rj33i91zt 0 178216 1372232 1368693 2026-04-27T14:56:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372232 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox person | name = ಲು ಶಿಯಾವೊಮಾನ | native_name = 陆小曼 | native_name_lang = zh | image = Lu Xiaoman (陸小曼) as covergirl (crop), Liangyou, 1927-09-30.jpg | caption = ಲು ಶಿಯಾವೊಮಾನ (1927) | birth_date = {{Birth date|1903|11|7}} | birth_place = ಶಾಂಘೈ, ಚೀನಾ | death_date = {{Death date and age|1965|4|3|1903|11|7}} | occupation = ಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ, [[ಲೇಖಕಿ]], [[ಗಾಯಕಿ]], [[ನಟಿ]] | spouse = ಶು ಝಿಮೋ }} '''ಲು ಶಿಯಾವೊಮಾನ''' (ಚೀನೀ: 陆小曼; ಪಿನ್‌ಯಿನ್: Lù Xiǎomàn; 7 ನವೆಂಬರ್ 1903 – 3 ಏಪ್ರಿಲ್ 1965) 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೀನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Lee2003">{{cite book |title=Biographical Dictionary of Chinese Women: The Twentieth Century 1912–2000 |editor=Lily Xiao Hong Lee; A.D. Stefanowska |publisher=Hong Kong University Press |year=2003 |volume=2 |isbn=978-0-7656-0798-0 |page=389}}</ref> ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕವಿ ಶು ಝಿಮೋ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಚೀನಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=陆小曼和徐志摩爱得惊天动地，为什么婚后却不幸福？ |url=https://www.laitimes.com/zh/article/17d4e_18key.html |date=2021-11-26 |language=zh |access-date=2023-11-25 |archive-date=2023-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125101655/https://www.laitimes.com/zh/article/17d4e_18key.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಲು ಶಿಯಾವೊಮಾನ ಅವರು 1903ರಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಿಯಾಂಗ್ಸು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಚಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಬೀಜಿಂಗ್ ಮಹಿಳಾ ನಾರ್ಮಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬೀಜಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಜೂನಿಯರ್ ಹೈ ಮತ್ತು ಬೀಜಿಂಗ್ ಸೇಕ್ರೇಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು.<ref name="Lee2003" /> == ಕಲಾ ಜೀವನ == ಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರ ಬಳಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು: * ಲಿಯು ಹೈಸು<ref>{{cite web |title=Liu Haisu |url=http://www.dashuhua.com/liuhaili/ |access-date=2012-05-16}}</ref> * ಚೆನ್ ಬ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ * ಹೆ ತಿಯಾಂಜಿಯನ್<ref>{{cite web |title=He Tianjian |url=http://www.shtong.gov.cn/node2/node2245/node72149/node72163/node72261/node72264/userobject1ai78103.html |access-date=2012-05-16 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೂವುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಘು ಮಸಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು (''danmo shanshui'') ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಾಂಗ್ ಕಾಲದ ಕವಿ ದು ಫು ಅವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವರು ಮಸಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಪೆಕಿಂಗ್ ಓಪೆರಾ (''ಜಿಂಜು'') ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯ ಮಾಡಿದರು. 1950 ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಂಘೈ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಚೈನೀಸ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಬಳದ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == 1922ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾಂಗ್ ಗೆಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನಗೊಂಡರು.<ref>{{cite web |title=王赓，一个西点军校的高材生，一个被陆小曼彻底毁了的男人 |url=https://www.163.com/dy/article/HT3H8KCS0553Y2FC.html |date=2023-02-15 |access-date=2023-11-25 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಕವಿ ಶು ಝಿಮೋ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವಿಚ್ಛೇದಿತರ ವಿವಾಹವು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಚೀನಾದಲ್ಲಿಯೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿತ್ತು. 1931ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಶು ಝಿಮೋ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite web |title=1931年11月19日　诗人徐志摩空难丧生 |url=https://news.pku.edu.cn/bdrw/137-110603.htm |date=2006-11-19 |access-date=2023-11-25}}</ref> == ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ == ಲೇಖಕ ಯು ದಾಫು ಅವರು ಅವರನ್ನು "1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾ ವಲಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದ ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=当代作家探究民国传奇女子 林徽因陆小曼谁更纯情 |url=https://culture.ifeng.com/whrd/detail_2013_09/02/29237137_0.shtml |date=2013-09-02 |access-date=2023-11-25}}</ref> ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹು ಶಿ ಅವರು ಅವರನ್ನು "ಕಂಡೇ ತೀರಬೇಕಾದ ದೃಶ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=胡适还赞她是"一道不可不看的风景" |url=https://ishare.ifeng.com/c/s/v002dqTXL4pjDplUe1St1aAnQC2rmQfLFx-_HSh1JlS--ZHP8__ |date=2020-09-21 |access-date=2023-11-25}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Authority control}} [[Category:1903ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು]] [[Category:1965ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದವರು]] [[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೀನೀ ಚಿತ್ರಕಾರರು]] [[Category:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[Category:ಶಾಂಘೈ ಮೂಲದ ಕಲಾವಿದರು]] h1p49yti9vn3hmzj72tyn045flj3zvo 0 178337 1372280 1370416 2026-04-28T04:40:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372280 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | native_name = Srinivas University | established = {{Start date|2015}} | type = ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | chancellor = ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ | vice_chancellor = ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ರೆಡ್ಡಿ | city = [[ಮಂಗಳೂರು]] | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | country = [[ಭಾರತ]] | affiliations = [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗ (ಭಾರತ)|UGC]] | website = {{URL|http://srinivasuniversity.edu.in/}} | image = }} '''ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''ವು [[ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಭಾರತ)|ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಾಗಿದ್ದು [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2025-06-28 |title=Srinivas University gets NAAC ‘A’ grade accreditation |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/srinivas-university-gets-naac-a-grade-accreditation/article69748583.ece |access-date=2026-01-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="Private">{{cite web|title=State-wise List of Private Universities as on 6.10.2017|url=https://www.ugc.ac.in/oldpdf/Private%20University/Private%20University%20Consolidated%20List%20Private%20Universities%20as%20on%2006.10.2017.pdf|website=www.ugc.ac.in|publisher=[[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗ (ಭಾರತ)|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗ]]|accessdate=1 April 2018|date=6 October 2017}}</ref> ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು 2015ರಲ್ಲಿ [[ಎ. ಶಾಮ ರಾವ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ''Srinivas University Act, 2013'' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://srinivasuniversity.edu.in/wp-content/uploads/2015/06/Srinivas-University-Act.pdf|format=PDF|publisher=[[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]|work=Karnataka Gazette|title=Srinivas University Act, 2013|date=5 March 2013|accessdate=2 April 2018|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180304181014/http://srinivasuniversity.edu.in/wp-content/uploads/2015/06/Srinivas-University-Act.pdf|url-status=dead}}</ref> ಇದು [[ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್]]ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಆರನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು 2024 ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಂದು ಮುಕ್ಕ, ಸುರತ್ಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=1166587|title=Mangaluru: Srinivas University holds sixth annual convocation ceremony|publisher=Daiji world|access-date=29 February 2024}}</ref> == ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ಗಳು == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಧೀಶ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳಿಗೆ [[ಗೌರವ ಪದವಿ|ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (Honoris Causa)]] ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |title=Mangaluru: Srinivas University confers Honoris Causa upon Sri Vidyadheesha Tirtha Swamiji |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=763295 |access-date=2024-03-17 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref> == ವಿವಾದಗಳು == 2016ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತನ್ನ ವಳಚಿಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಹಿಜಾಬ್ ನಿಷೇಧ]] ಕುರಿತು ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Mangaluru: After CFI protest, Srinivas College assures to repeal hijab ban |url=http://www.coastaldigest.com/mangaluru-after-cfi-protest-srinivas-college-assures-repeal-hijab-ban |access-date=2025-08-01 |website=coastaldigest.com |language=en }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mangaluru: Muslim students protest against Srinivas College for 'hijab ban' |url=http://www.coastaldigest.com/mangaluru-muslim-students-protest-against-srinivas-college-hijab-ban |access-date=2025-08-01 |website=coastaldigest.com |language=en }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2021ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ [[ರ್ಯಾಗಿಂಗ್]] ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್]] ಬಂಧಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Mangaluru: 9 students of Srinivas college arrested for ragging |url=http://www.coastaldigest.com/news-top-story/mangaluru-9-students-srinivas-college-arrested-ragging |access-date=2025-08-01 |website=coastaldigest.com |language=en |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307050808/http://www.coastaldigest.com/news-top-story/mangaluru-9-students-srinivas-college-arrested-ragging |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ]]ವು [[NEET]] ಸಂಬಂಧಿತ ಅಕ್ರಮಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು.<ref>{{Cite news |last=M |first=Akshatha |date=2021-02-19 |title=I-T raid on medical colleges in Bengaluru, Mangaluru |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/i-t-raid-on-medical-colleges-in-bengaluru-mangaluru/articleshow/81070912.cms?from=mdr |access-date=2025-08-01 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 2025ರಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶದ ನಂದಿನಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ [[ಕರಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಲಯ]] ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=2025-03-21 |title=Case against Srinivas College management for alleged encroachment of riverbed near Mangaluru |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/case-filed-against-shama-rao-foundation-for-alleged-encroachment-of-riverbed-near-mangaluru/article69356789.ece |access-date=2025-08-01 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{official website|http://srinivasuniversity.edu.in/}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2015ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ 2015 ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] osy7tbokm3qx9neck571w3bdtygsk5z 0 178536 1372307 1367283 2026-04-28T10:15:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372307 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''ಸೀಮಾ ನಂದಾ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಗಣಿತಜ್ಞರು. ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ, ಅನ್ವಯಿತ ಗಣಿತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಹಾಕವಾಗಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |title=Seema Nanda {{!}} ICTS |url=https://www.icts.res.in/people/seema-nanda |access-date=2026-02-28 |website=www.icts.res.in}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dr.Seema Nanda |url=http://math.tifrbng.res.in/~nanda/ |access-date=2026-02-28 |website=math.tifrbng.res.in |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305182704/http://math.tifrbng.res.in/~nanda/ |url-status=dead }}</ref> {{Infobox person | name = ಸೀಮಾ ನಂದಾ | birth_date = | birth_place = | alma_mater = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕೌರಾಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೈನೊಸೆಸ್ | occupation = ಗಣಿತಜ್ಞ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ | employer = {{flagicon|India}} ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ಅನ್ವಯಿತ ಗಣಿತ (ಜೀವರಸಾಯನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಹಣಕಾಸು) | awards = ಬೆಲ್ಲಾ ಮಾನೆಲ್ ಬಹುಮಾನ (1996) | nationality = ಭಾರತೀಯ | doctoral_advisor = ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಂ. ನ್ಯೂಮನ್ }} == ಶಿಕ್ಷಣ == 1998 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೊರಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಂ. ನ್ಯೂಮನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಅವರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪ್ರಬಂಧವು ಸಂಭವನೀಯತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿತ್ತು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವೀ ಮಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ವಿಭಾಗೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಂತರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ (quantitative analyst) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಯುವಕರು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, '''ಲಿಯೋರಾ ಟ್ರಸ್ಟ್''' ಎಂಬ NGO ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಅವರು 1996ರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ, ಬೆಲ್ಲಾ ಮಾನೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (NYU) ಪಡೆದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] 4wcxn1phqxxejywvfcnvur6823ju9cj 0 178538 1372260 1364276 2026-04-28T00:19:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372260 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''ವೆಯ್ ಡಿಂಗ್''' (Wei Ding) ಅವರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="profile">{{Cite web |title=Wei Ding - Faculty Profile |url=https://www.cs.umb.edu/~ding/ |website=University of Massachusetts Boston |access-date=28 February 2026}}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಆಯ್ಕೆ (feature selection) ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಣನೆ ಮತ್ತು ಫರೆನ್ಸಿಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ== ಡಿಂಗ್ ಅವರು 1993ರಲ್ಲಿ ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಜಿಯಾಟೊಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಮೇಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2000ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ವೆರಿಸ್ಯನ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಹೂಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ–ಕ್ಲಿಯರ್ ಲೇಕ್ನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref name="cv">{{Cite web |title=Wei Ding - Curriculum Vitae |url=https://www.cs.umb.edu/~ding/WeiDingCV.pdf |website=University of Massachusetts Boston |access-date=28 February 2026 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು 2019ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಪದೋನ್ನತಿ ಹೊಂದಿದರು. 2019ರಿಂದ ಅವರು ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="cv"/> ==ಗೌರವಗಳು== ಡಿಂಗ್ ಅವರು 2023ರಲ್ಲಿ IEEE ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಮೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="if">{{Cite web |title=IEEE Fellows 2023 |url=https://www.ieee.org/membership/fellows/fellows-directory.html |website=IEEE |access-date=28 February 2026}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.cs.umb.edu/~ding/ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೆಬ್‌ಪುಟ] * [https://kdl-umb.github.io/membersDir/prof_wei_ding/ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್‌ಪುಟ] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ding, Wei}} [[Category:ಜನ್ಮ ವರ್ಷ ತಿಳಿಯದವರು (ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು)]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[Category:ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಅಮೆರಿಕದ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:Xi'an Jiaotong University ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[Category:George Mason University ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[Category:University of Houston–Clear Lake ಅಧ್ಯಾಪಕರು]] [[Category:University of Houston ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[Category:University of Massachusetts Boston ಅಧ್ಯಾಪಕರು]] [[Category:United States National Science Foundation ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]] [[Category:IEEE ಫೆಲೋಗಳು]] 5jqknyrnahn3hiihnwcu6uvzd03fppz 0 178692 1372225 1365103 2026-04-27T13:11:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372225 wikitext text/x-wiki [[File:Laksminarayan kajegadde.jpg|thumb|ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕಜೆಗದ್ದೆ]] ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕಜೆಗದ್ದೆ ಮೂಲತಃ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಸುಳ್ಯ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ [[ಕನಕಮಜಲು]] ಗ್ರಾಮದ ಕಜೆಗದ್ದೆಯವರು.<ref>{{cite web |title=Kanaka Majalu Village |url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Dakshin-Kannad/Sulya/Kanaka-Majalu |website=www.onefivenine.com}}</ref> ಇವರು ಕೃಷಿಕರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, [[ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕನಕಮಜಲು ಯುವಕ ಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಮಂಡಲ ಮುಂತಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಾಗೂ [[ಅರೆಭಾಷೆ]] [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ರಾಜ್ಯ ಅರೆಭಾಷೆ ಆಕಾಡೆಮಿ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕಜೆಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ತಂಡದವರಿಂದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಸಿ.ಟಿ ರವಿ ಭೇಟಿ - |url=https://savistarakannadanews.com/?p=70206 |date=3 November 2025}}</ref> ​ == ಬಾಲ್ಯ == ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕನಕಮಜಲಿನ ಕಜೆಗದ್ದೆ ಶ್ರೀ ಚನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಮತ್ತು ಗಂಗಮ್ಮ ಇವರ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕಜೆಗದ್ದೆ ದಿ.10.12.1980ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಜಿಗದ್ದೆಯೆಂಬುದು ಇವರ ತರವಾಡು ಮನೆಯ ಹೆಸರು. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸೀತಾರಾಘವ ಈ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ [[ಪೆರ್ನಾಜೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಕೆ.ವಿ.ಜಿ. ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ '''ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಇನ್ ಇಲೆಕ್ಟಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್''' ಪದವಿ ಪಡೆದರು. [[File:Lakshminarayan Kajegadde 2 - National Youth Award ceremony 2013.jpg|thumb|2011-12 ರ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖೆರ್ಜೀ]]ಯವರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರ<ref>https://presidentofindia.nic.in/pranab-mukherjee/press_releases/president-india-confer-national-youth-awards-2011-12</ref>]] == ವೃತ್ತಿ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ == 2012-13ರಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಯುವಜನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, [[ಚಲನಚಿತ್ರ]], [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಲಾ]] ಶಿಬಿರಗೆ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಘಟನಾಕಾರರಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯುವಜನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಂಗಳೂರು]] [[ನೆಹರು ಯುವ ಕೇಂದ್ರ]] ಕೊಡಮಾಡುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]] ಕೊಡಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತೆ [[೨೦೧೩|2013]]ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ [[ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಇವರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022ರ ವರೆಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅರೆಭಾಷೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಸ್ತುಕೋಶ, ಅರೆಭಾಷೆ ಪದಕೋಶ, ಅರೆಭಾಷೆ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ​ಅರೆಭಾಷೆ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಯೋಜನೆ, ​ಅರೆಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು (ಉದಾ: 'ಬಾಣದ ಪಾಳ', 'ಕಂಸವಧೆ') ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರೆಭಾಷೆ ನಾಟಕ​ 'ಸಾಹೇಬ್ರು ಬಂದವೇ'ಯನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ == ಕಜೆಗದ್ದೆಯವರು ಕನಕಮಜಲು ಯುವಕ ಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಮಂಡಲ ಮುಂತಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. = = ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವ == # ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ನೆಹರು ಯುವ ಕೇಂದ್ರ [[ಮಂಗಳೂರು]] ಕೊಡಮಾಡುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>https://www.myscheme.gov.in/schemes/nya</ref> (National Youth Award - 4 July 2013): ೨೦೧೧-೧೨ ರ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]ಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=27 individuals conferred with National Youth Award |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/27-individuals-conferred-with-national-youth-award/articleshow/20910332.cms |website=The Times of India |date=4 July 2013}}</ref> # [[ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ 2019-2022ರ ಅವಧಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.<ref>https://arebhasheacademy.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/Bylaw/2019%20adesha%20patra.pdf{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ​ == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> File:Lakshminarayan Kajegadde 1 - National Youth Award ceremony 2013.jpg|thumb|2011-12 ರ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರ<ref>{{cite web |title=President confers National Youth Award on city youth |url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/president-confers-national-youth-award-on-city-youth/ |website=The Indian Express |language=en |date=7 July 2013}}</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವುದು File:Lakshminarayan Kajegadde 3 - National Youth Award ceremony 2013.jpg|thumb|2011-12 ರ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರ - ಗುಂಪು ಚಿತ್ರ File:Lakshminarayan Kajegadde 4 - National Youth Award ceremony 2013.jpg|thumb|2011-12 ರ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಂದರ್ಭ File:Kodi Kushalappa Gowda4.jpg|[[ಕೋಡಿ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡ]]ರಿಗೆ ಅರೆಭಾಷೆ ಪದಕೋಶ ತಯಾರಿ ಸಂದರ್ಭ File:Laxminarayana Kajegadde.jpg|thumb|2019-2022ನೇ ಸಾಲಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಅರೆಭಾಷೆ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರು File:Arebhashe Dictionary.jpg|thumb|6.8.2022ರಂದು [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ (ಪರಿಗಣಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ)|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪದಕೋಶ ಬಿಡುಗಡೆ File:Wikimenia 2022.jpg|thumb|ಕೋಡಿ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡರಿಗೆ ಅರೆಭಾಷೆ ವಸ್ತುಕೋಶ ನೀಡುವುದು </gallery> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ == # [https://biharsports.blogspot.com/2013/07/27-get-national-youth-awards.html 2011-2012ರ ಸಾಲಿನ 27 ಜನರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ] # [https://yas.gov.in/sites/default/files/National%20Youth%20Awardee%20list%201985%20to%202019-20.pdf ಈ ವರೆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ಉಲ್ಲೇಖ == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸುಳ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] jfm9dp1o5q429z4d7ieat3yc7icygea 0 178825 1372270 1371336 2026-04-28T02:32:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372270 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] == ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಶಿಯೋಂಗ್ ಲಿಯನ್ (熊璉) 1758ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾಂಗ್ಸು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರೂಗಾವೋದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಿಂಗ್ ವಂಶದ ಮಹಿಳಾ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Xiong_Lian#cite_ref-1</ref> ಅವರ ಸೌಜನ್ಯ ಹೆಸರು (字) ಶಾಂಗ್‌ಝೆನ್ (商珍) ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾವ್ (號) ಡಾನ್‌ಷಿಯನ್ (澹僊) ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ರುಷ್ಯೆ ಶಾನ್‌ರೆನ್ (茹雪山人) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಬಹುಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://mhdb.mh.sinica.edu.tw/mingqing/mqww/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-03-25 |archive-date=2026-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260305163256/https://mhdb.mh.sinica.edu.tw/mingqing/mqww/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳು == ಶಿಯೋಂಗ್ ಲಿಯನ್ Mingyuan shihua ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕವಯಿತ್ರಿಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>https://open.lib.umn.edu/redchamber/chapter/xiong-lian-poem-as-endorsement-to-painting-twelve-beauties/?utm_source=chatgpt.com</ref>ಈ ಕೃತಿ ನಂತರ ಶೆನ್ ಶಾನ್‌ಬಾವೋ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ci (ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ) ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರ ಉಳಿದಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ, ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://chinesepoetrytranslation.org/chinesepoetry/sources/show_bibs_from_source/10/705/15/Dynasty.name,Poet.name/?utm_source=chatgpt.com</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಗಳು == ಅವರ ಪತಿ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಿಯೋಂಗ್ ಲಿಯನ್ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>https://mhdb.mh.sinica.edu.tw/mingqing/mqww/search/details-poet.php?poetID=213&utm_source=chatgpt.com{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ದಾರಿದ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರ ಪತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಬಡತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿ, ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವೈಯೀ ಲಿ, ಎಲೆನ್ ವಿಡ್ಮರ್ ಮತ್ತು ವೇಯ್ಜಿಂಗ್ ಲು ಮೊದಲಾದವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://inf.news/en/culture/88dfd4f27d602df05ffa7fc4066d88c3.html?utm_source=chatgpt.com{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] alfnkyio5ozosjo6stug63zjx30vu5j 0 178827 1372275 1370409 2026-04-28T03:13:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372275 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|Chinese female poet in Germany}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox writer | name = ಶು ಪೇಯ್ | native_name = 徐沛 | native_name_lang = ಚೈನೀಸ್ | image = Xu-pei2.jpg | image_size = 150px | caption = Xu in 2006 | occupation = ಕವಯಿತ್ರಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ | notable_works = ಜರ್ಮನ್ ಕವಿತೆ ಸಂಗ್ರಹ: ಸ್ನೋ ವುಮನ್ (2003) | website = {{URL|http://dr.xu-pei.de}} }} ಶು ಪೇಯ್ (ಜನನ: 1966) ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜರ್ಮನ್ ಕವಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಿಣಿ. ಸಿಚುಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರು 1988 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಳು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Xu_Pei</ref><ref>https://www.rfa.org/mandarin/yataibaodao/minzu-03172010112117.html</ref> ಶು ಪೇಯ್ 2004 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪಡೆದಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜರ್ಮನಿಯ ಕೋಲೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಜೀವನ == ಶು ಪೇಯ್ 1966 ಮಾರ್ಚ್ 22 ರಂದು ಕ್ಯಾಂಗ್ಡಿಂಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾದ ಸಿಚುಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಜೆ ತಿಬೇಟಿಯನ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರ. ಶುಗೆ ಮೂರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಇದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶುಚೆಂಗ್ಡುವಿನಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟರ್ ಕೇರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. 8 ವರ್ಷದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ಪೋಷಕರು ಯಾ’ಅನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದು, ಶು ಅವರನ್ನು ಪೋಷಕರ ಬಳಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. 1983 ರಲ್ಲಿ, ಶು ಸಿಚುಯಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನೇಷನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಳು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು. ನಂತರ ಶು ಲೇಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭೇಟಿಗಾರರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು.<ref>https://www.swp.de/nachrichten/die-menschenrechtsaktivistin-xu-pei-kaempft-gegen-chinas-kommunistisches-regime-26268.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಶು 1988 ಕೊನೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಹೋಗೆದು ಡಸ್ಸೆಲ್ಡಾರ್ಫ್‌ನ ಹೈನ್ರಿಚ್ ಹೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ 1996 ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪಡೆದಳು.<ref>https://www.rfa.org/mandarin/yataibaodao/de-12292010101345.html</ref> ಶು 2004 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪಡೆದಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೋಲೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಕವಿ, ಲೇಖಕಿ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಿಣಿ. ಶು ಜರ್ಮನ್ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೇಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{Cite web |url=http://mall.cnki.net/magazine/Article/QCYT201106008.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |archive-date=31 ಮೇ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200531122241/http://mall.cnki.net/magazine/Article/QCYT201106008.htm |url-status=dead }}</ref> ಅವಳು ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮತ್ತು ಸೋಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಥ್ರೆಟೆಂಡೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref>https://www.spiegel.de/kultur/gesellschaft/kampagne-gegen-deutsche-medien-der-nazi-geist-kehrt-zurueck-a-577971.html</ref> == ಕೃತಿಗಳು == ಕ್ಸು ಪೀ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಕಲಾವಿದ ಜೋರ್ಗ್ ಇಮೆಂಡಾರ್ಫ್, ಜಾರ್ಜ್ ಬಸೆಲಿಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕಸ್ ಲುಪರ್ಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. {| class="wikitable" |+ಶು ಪೇಯ್ ಅವರ 5 ಜರ್ಮನ್ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು<ref>{{Cite web|title=Xu Pei, a female poet in Germany, compares the poets Beiling and Beidao (photo)|url=https://www.rfa.org/mandarin/yataibaodao/de-12292010101345.html|last=Tian|first=Yi|date=29 December 2010|website=Radio Free Asia|language=zh-cn|access-date=30 May 2020}}</ref> !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೆಸರು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೆಸರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ !ISBN |- |1993 |''Täglich reitet der Herzog aus'' |''The duke rides every day'' |{{ISBN|3-928234-10-2|}} |- |2001 |''Lotusfüße'' |''Lotus feet'' |{{ISBN|3-933749-43-3|}} |- |2002 |''Affenkönig'' |''Monkey king'' | – |- |2003 |''Schneefrau'' |''Snow woman'' |{{ISBN|3-89978-005-1|}} |- |2008 |''Himmelsauge'' |''Celestial eye'' |{{ISBN|978-3-934268-55-5|}} |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] mx4w0g4semgfi0i2hkgjqi22f7zcs50 0 178991 1372238 1371653 2026-04-27T16:53:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372238 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Saraswati_f._Strassenpuja.JPG|thumb|[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಗಾಗಿ]] [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.]] '''ವಸಂತ''' ( {{Langx|sa|वसन्त|Vasanta|Spring}}), '''ಬಸಂತ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಸಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2014-08-03 |title=Vasanta, Vasantā, Vasamta: 32 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/vasanta |access-date=2022-10-11 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು]]'' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ( {{Langx|sa|वसन्त पञ्चमी}}) ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ, [[ಹಿಂದೂ]] ''[[ಮಾಘ ಮಾಸ|ಮಾಘ]]'' (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಐದನೇ ದಿನ (ಪಂಚಮಿ) ದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮೂಲ == [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ]] ''ವಸಂತ'' ಎಂದರೆ ''ವಸಂತ'' ''ಕಾಲ'' ಎಂದರ್ಥ. ಪಂಚಮಿ ಎಂದರೆ ''ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ'' ಐದನೇ ದಿವಸ. [[ಹಿಂದೂ]] ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿವಸ. ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚಿಸುವ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ]], [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರಿನ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಯಮುನಾ]] (ತ್ರಿವೇಣಿ) ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ''ಮಾತು'' (ಪದಗಳು), ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ. <ref>[http://www.hindukids.org/stories/festivals/index.html "Hindu festivals."] Hindu kids website</ref> <ref>[http://www.indiasite.com/festivals/basantpanchami.html "Basant Pachami."] India site website.</ref> ಕಲಿಕೆಯ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ''[[ವೇದ|ವೇದಗಳಲ್ಲಿ]]'', ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅವಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ವಿಶಾಲವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ (''neluhini'') ಅರಳುವ ಬಿಳಿ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ''[[ವೀಣೆ|ವೀಣೆಯನ್ನು]]'' ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದು ಸಿತಾರನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಹೀಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. : "ಓ ಸರಸ್ವತೀ ಮಾತೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು (ಅಜ್ಞಾನ) ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು." == ಭಾರತ == [[ಚಿತ್ರ:Kite_shop_in_Lucknow.jpg|right|thumb|301x301px|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಾಳಿಪಟ ಅಂಗಡಿ.]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಸಂತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿನವಲ್ಲ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಶಾಲೆಗಳು ಸಂಗೀತ, ಚರ್ಚೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವಿಧ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯ]] ದಿನದಂದು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. === ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ === ವಸಂತ ಪಚಮಿ <ref>{{Cite web |date=19 January 2022 |title=बसंत पंचमी (Basant Panchami) के बारे में विस्तारपूर्वक जानकारी - One Hindu Dharma |url=https://onehindudharma.org/basant-panchami/ |access-date=19 January 2022 |website=One Hindu Dharma |publisher=onehindudharma.org |language=hi-IN |archive-date=20 ಜನವರಿ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120075218/https://onehindudharma.org/basant-panchami/ |url-status=dead }}</ref> ದಿನದಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಣೆಗೆ [[ಅರಿಸಿನ|ಅರಿಶಿನ]] ( ''[[ತಿಲಕ]]'' ) ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯ ದೇವರು, [[ಗಂಗಾ (ದೇವತೆ)|ಗಂಗಾ ಮಾತೆ]] ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಮಸಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಗರಿಗಳಂತಹ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿ ಆಕೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕುದಿಸದ ಹಾಲಿನ ನೀರು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ''ಅವ್ರೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಆ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭವಾದರೂ, ದೇವತೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವು ಅದೃಷ್ಟ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವಸಂತಕಾಲದ ಬೆಳೆಗಳ ಮಾಗಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು [[ಕೇಸರಿ]] ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಸರ್ [[ಹಲ್ವಾ|ಹಲ್ವಾದಂತಹ]] ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಬೆಳೆಯ ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಹೊಲವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. === ಸೂಫಿ ಹಬ್ಬ === [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿಗಳು]] [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಅವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಸಂತ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಫಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಜಾಮ್ ಔಲಿಯಾ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖ್ವಾಜಾ ಭಕ್ತಿಯಾರ್ ಕಾಕಿ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖುಸ್ರಾವ್ ಕಿ ಬಸಂತ್ ಹೀಗೆ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ವಿವಿಧ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ]] (1253–1325) ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ''ಬಸಂತ್'' (ಹಬ್ಬ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ-ಕವಿ ಖುಸ್ರಾವ್, ವಸಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು:   ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ, ಸುಹಾಗನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ ಅಂಜನ್ ಮಂಜನ್ ಕರ್ ಪಿಯಾ ಮೋರಿ, ಲಂಬೇ ನೆಹರ್ ಲಗಾಲೇ ತು ಕ್ಯಾ ಸೋವಯ್ ನೀಂದ್ ಕಿ ಮಾಸಿ, ಸೋ ಜಾಗಯ್ ತೇರೆ ಭಾಗ್, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಊಂಚಿ ನಾರ್ ಕೇ ಊಂಚಯ್ ಚಿತ್ವನ್, ಆಯ್ಸೋ ದಿಯೋ ಹೈ ಬನಾಯೇ ಶಾ ಅಮೀರ್ ತುಹಯ್ ದೇಖಾನ್ ಕೋ, ನೈನಾನ್ ಹೇಳು ನೈನಾ ಮಿಲಾಯೆ, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸಿ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ [[ಕೊಹ್ಲ್ (ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು)#ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ಕಾಜಲ್]] ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಓಹ್ ನೀನೇಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಸೇವಕ? ನಿನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು, ಉನ್ನತ ನೋಟ ಹೊಂದಿರುವ ಓ ಉದಾತ್ತ ಮಹಿಳೆ, ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು. == ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:Bangladeshi_girls_taking_Selfie_at_Pohela_Falgun.jpg|thumb|150x150px|ಪಹೇಲಾ ಫಲ್ಗುನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹುಡುಗಿಯರು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ [[ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ|ಫಾಲ್ಗುಣ]] ತಿಂಗಳ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ ಬೋಷೊಂಟೊ. ಇದನ್ನು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] <ref name="history">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 February 2011 |title=Pohela Falgun celebrated |url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074436/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 April 2017 |work=The Daily Star}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]], ಪಹೇಲಾ ಎಂದರೆ 'ಮೊದಲ' ಮತ್ತು 'ಫಾಲ್ಗುಣ' ಎಂದರೆ ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ತಿಂಗಳು. ಈ ದಿನವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹಳದಿ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ''ಬೋಷೊಂಟೊ ಉತ್ಶೋಬ್'' ( {{Langx|bn|বসন্ত উৎসব}} ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ; ''ವಸಂತ ಹಬ್ಬ''). == ಪಾಕಿಸ್ತಾನ == [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಬದಲಾಗಿ, ''ಜಶ್ನ್-ಎ-ಬಹರಾನ್'' ([[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]]) ವಸಂತ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನ [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು "ಬಸಂತ್" ಎಂಬ ಪದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸಂತ ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಉತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ತಯಾರಕರು ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಬಸಂತ್ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಬೆಸೆಂಟ್ ಮೇಳ, ಲಾಹೋರ್ === ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಜಾತ್ರೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಕೀಕತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಲು ರಾಮ್ ಅವರು ಅಂತಹ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಜ [[ಮಹಾರಾಜ ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] ಅನೇಕ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. === ವಿವಾದ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಎಂದರೆ ನೆರೆಯ ಭಾರತದ ಕಾಲೋಚಿತ ಉತ್ಸವ ಸಂಘಕ್ಕಿಂತ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವು ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಗಾಳಿಪಟ ದಾರಗಳ ಬಳಕೆ (ಒಬ್ಬ ಫ್ಲೈಯರ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾಜಿನ ಚೂರುಗಳ ಸಿಮೆಂಟು), ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ಜನದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅನನುಕೂಲಕರ ಮಕ್ಕಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. == ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶ == ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಚಮಿಯನ್ನು ''ಬಸಂತ್ ಪಂಚಮಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬಸಂತ್ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಸಿವೆ ಹೊಲಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಂಜಾಬ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ವಸಂತಕಾಲದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲವು ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಆಯಿ ಬಸಂತ್ ಪಲಾ ಉದಂತ್'' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060815140117/http://ccindia.sphosting.com/basant/ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಸಂತ ಹಬ್ಬ."] CC ಇಂಡಿಯಾ. * [http://www.chapatimystery.com/archives/holydays/basant_i.html "ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳು, ಬಸಂತ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401215229/http://www.chapatimystery.com/archives/holydays/basant_i.html |date=2019-04-01 }} * [https://web.archive.org/web/20070310033006/http://blog.wired.com/wiredphotos50/ "ಬಸಂತ್ ೨೦೦೭, ಲಾಹೋರ್."] Wired.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬ]] tuokox4xj614xhtlaubtucb53vt1h3s 0 179030 1372239 1372114 2026-04-27T17:21:51Z Spoorthi Rao 39512 /* ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು 1372239 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌]] 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ತಿರುವು! Colors Kannada ನಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ |url= https://chittaranews.com/colors-kannada-to-telecast-new-serial-gandada-gudi/ |website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ಚಿತ್ರ ನ್ಯೂಸ್}}</ref>. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಭವಿಷ್, ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ, ಕರಿಸುಬ್ಬು, ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ, ಜಯಂತ್, ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಥಾ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್''' ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ 'ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ': ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಥೆ ಏನು? ಯಾರೆಲ್ಲಾ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sri-gandhada-gudi-serial-to-telecast-from-october-6th-8pm/articleshow/124213386.cms.|website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Shree Gandhadagudi.png|thumb|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ | starring = | music = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್, ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಕಥಾ ಕ್ರಿಯಷನ್ಸ್ | distributor = | budget = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣೊಂದು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರೋ ಅಪ್ಪ [[ನಟರಾಜ]] ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ '''''ಮುತ್ತುರಾಜ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಕಂಠೀರವ, ಮಯೂರ''''' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ನಟರಾಜ ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಟರಾಜ ಸಂಪಾದಿಸಿರೋದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮನೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣೂ ಬರೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಂದರೂ ಬದುಕೋಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಊರಿನ ಜನ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ? ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉಳೀತಾಳೆ? ಉಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ? ಹೇಗೆ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ?. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಗೆ ತಾಯಿ, ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆ, ಸೊಸೆ, ಮಡದಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಗ್ತಾಳೆ. ಸೋದರ ನಂಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕ್ತಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಸಾರ== ==ಕಲಾವಿದರು== ====ಮುಖ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ <ref>{{cite web |title=‘ಬಿಗ್ ಬಾಸ್’ ಶಿಶಿರ್‌! ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ನ ಮುತ್ತುರಾಜ ಇವರೇ ಕಣ್ರೀ! |url= https://vijaykarnataka.com/tv/bigg-boss-kannada/bigg-boss-kannada-11-contestant-shishir-shastry-playing-lead-in-shri-gandhada-gudi-serial/articleshow/123113659.cms? |website= 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಭವಿಷ್ : ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್‌: ‘ಶ್ರೀಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಹೊಸ ನಾಯಕಿ ಮಾಹಿತಿ |url= https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-actress-sneha-manjunath-has-come-in-to-replace-the-role-of-chandan-played-by-sanjana-burli-in-the-serial-shree-gandhada-gudi/articleshow/129586829.cms |website= 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಚಂದನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ)</small> **ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ <ref>{{cite web |title= ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ; ಮುಂದೇನು?|url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/sanjana-burli-quits-shri-gandhada-gudi-serial-sneha-manjunath-is-the-new-face-1159794.html |website= 13ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ }}</ref> : <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲು)</small> *ಜಯಂತ್: ಕಂಠೀವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಗನ್ ದೀಪ್: ಮಯೂರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್ <ref>{{cite web |title= ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ: ಮುತ್ತು ಬಾಳಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ 'Miss Uttar Kannada' ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/drasti-naik-entry-to-gandhada-gudi-serial-k9aax11?photo=1 |website=30 ಮಾರ್ಚ್ 2026, 2026 |publisher= ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ }}</ref> : ಮಹಿಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ====ಸಹಾಯಕ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್: ಚಂದನಾ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕರಿಸುಬ್ಬು: ನಟರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿ. *ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ: ಚಂದನಾ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ==ರೂಪಾಂತಾರಗಳು== {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" |- style="color:black" ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಭಾಷೆ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಮೂಲಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಟಿಫ್ಫಣಿಗಳು ! style="background:#7b0c0c;color:white"| Ref. |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಅಯ್ಯನರ್ ಥುನೈ'' <br/> அய்யனார் துணை | 27 ಜನವರಿ2025 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] |Rowspan=6|ಪ್ರಸ್ರಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ | |- |[[ಕನ್ನಡ]] | ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ |6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |rowspan="5"|ರೀಮೇಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://indiantvinfo.com/what-are-the-remakes-of-ayyanar-thunai-in-other-languages/|title=Ayyanar Thunai Remakes in Other Languages – Baai Tujha Ashirvad , Shree Gandhadagudi, Podarillu, Kattathe Kilikkoodu}}</ref> |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |'' ಕಟ್ಟಥೆ ಕಿಲಿಕ್ಕೊಡು '' <br /> കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട് |10 ನವೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] |<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/kattathe-kilikkodu-serial-asianet-actors/|title=Kattathe Kilikkodu Serial Asianet Starts from 10 November and Telecast Everyday at 8:00 PM}}</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |''ಪೊದರಿಲ್ಲು'' <br /> పొదరిల్లు |8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |<ref>{{cite web|url=https://tamil.timesnownews.com/entertainment/ayyanar-thunai-cast-and-crew-in-telugu-vijay-tv-top-rating-serial-ayyanar-thunai-is-remake-in-telugu-star-maa-channel-see-he-promo-and-telecast-time-and-date-article-153097931|title=Ayyanar Thunai: தெலுங்கில் ரீமேக் செய்யப்படும் அய்யனார் துணை... ஹீரோவாக நடிக்க போகும் தமிழ் நடிகர் யார் தெரியுமா?}}</ref> |- | [[ಮರಾಠಿ]] |''ಬಾಯಿ ತುಝಾ ಆಶೀರ್ವಾದ್'' <br/> बाई तुझा आशीर्वाद | 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 | [[:en:Star Pravah| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರವಾಹ್]] | <ref>{{cite web|url=https://www.esakal.com/premier/star-pravah-bai-tuza-aashirwad-serial-promotional-strategy-went-viral-on-social-media-entertainment-news-kds07|title=मालिकेच्या प्रोमोशनसाठी अनोखा प्रयोग ! दांगट कुटूंबाने चक्क आंब्यांनी केली एकुलत्या एक सुनेची तुला|website=Esakal|date=17 April 2026}}</ref> |- |[[ಹಿಂದಿ]] | ''ಬರೆಲಿ ಕೇ ಬಚ್ಚನ್ '' <br/> बरेली के बच्चन | ಪ್ರಸಾರವಾಗಬೇಕು | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bareilly-ke-bacchan-promo-out-a-quirky-take-on-family-dysfunction-set-in-bareilly/articleshow/130351906.cms|title=‘Bareilly Ke Bacchan’ promo out: A quirky take on family dysfunction set in Bareilly|website=[[The Times of India]]|date=18 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cineulagam.com/article/good-news-for-ayyanar-thunai-serial-fans-1776434538|title=அய்யனார் துணை சீரியல் ரசிகர்களுக்கு வந்த சூப்பர் குட் நியூஸ்... சீரியலுக்கு இவ்வளவு மவுசா? |website=cineulagam.com|date=17 April 2026}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] f4pzrd42v9c7jkpy8fmfp6a00oqrh7x 1372240 1372239 2026-04-27T17:26:23Z Spoorthi Rao 39512 /* ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು * 1372240 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌]] 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ತಿರುವು! Colors Kannada ನಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ |url= https://chittaranews.com/colors-kannada-to-telecast-new-serial-gandada-gudi/ |website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ಚಿತ್ರ ನ್ಯೂಸ್}}</ref>. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಭವಿಷ್, ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ, ಕರಿಸುಬ್ಬು, ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ, ಜಯಂತ್, ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಥಾ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್''' ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ 'ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ': ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಥೆ ಏನು? ಯಾರೆಲ್ಲಾ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sri-gandhada-gudi-serial-to-telecast-from-october-6th-8pm/articleshow/124213386.cms.|website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Shree Gandhadagudi.png|thumb|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ | starring = | music = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್, ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಕಥಾ ಕ್ರಿಯಷನ್ಸ್ | distributor = | budget = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣೊಂದು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರೋ ಅಪ್ಪ [[ನಟರಾಜ]] ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ '''''ಮುತ್ತುರಾಜ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಕಂಠೀರವ, ಮಯೂರ''''' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ನಟರಾಜ ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಟರಾಜ ಸಂಪಾದಿಸಿರೋದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮನೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣೂ ಬರೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಂದರೂ ಬದುಕೋಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಊರಿನ ಜನ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ? ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉಳೀತಾಳೆ? ಉಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ? ಹೇಗೆ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ?. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಗೆ ತಾಯಿ, ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆ, ಸೊಸೆ, ಮಡದಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಗ್ತಾಳೆ. ಸೋದರ ನಂಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕ್ತಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಸಾರ== ==ಕಲಾವಿದರು== ====ಮುಖ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ <ref>{{cite web |title=‘ಬಿಗ್ ಬಾಸ್’ ಶಿಶಿರ್‌! ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ನ ಮುತ್ತುರಾಜ ಇವರೇ ಕಣ್ರೀ! |url= https://vijaykarnataka.com/tv/bigg-boss-kannada/bigg-boss-kannada-11-contestant-shishir-shastry-playing-lead-in-shri-gandhada-gudi-serial/articleshow/123113659.cms? |website= 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಭವಿಷ್ : ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್‌: ‘ಶ್ರೀಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಹೊಸ ನಾಯಕಿ ಮಾಹಿತಿ |url= https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-actress-sneha-manjunath-has-come-in-to-replace-the-role-of-chandan-played-by-sanjana-burli-in-the-serial-shree-gandhada-gudi/articleshow/129586829.cms |website= 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಚಂದನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ)</small> **ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ <ref>{{cite web |title= ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ; ಮುಂದೇನು?|url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/sanjana-burli-quits-shri-gandhada-gudi-serial-sneha-manjunath-is-the-new-face-1159794.html |website= 13ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ }}</ref> : <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲು)</small> *ಜಯಂತ್: ಕಂಠೀವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಗನ್ ದೀಪ್: ಮಯೂರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್ <ref>{{cite web |title= ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ: ಮುತ್ತು ಬಾಳಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ 'Miss Uttar Kannada' ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/drasti-naik-entry-to-gandhada-gudi-serial-k9aax11?photo=1 |website=30 ಮಾರ್ಚ್ 2026, 2026 |publisher= ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ }}</ref> : ಮಹಿಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ====ಸಹಾಯಕ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್: ಚಂದನಾ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕರಿಸುಬ್ಬು: ನಟರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿ. *ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ: ಚಂದನಾ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ==ರೂಪಾಂತಾರಗಳು== {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" |- style="color:black" ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಭಾಷೆ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಮೂಲಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಟಿಫ್ಫಣಿಗಳು ! style="background:#7b0c0c;color:white"| Ref. |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಅಯ್ಯನರ್ ಥುನೈ'' <br/> அய்யனார் துணை | 27 ಜನವರಿ2025 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] |Rowspan=6|ಪ್ರಸ್ರಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ | |- |[[ಕನ್ನಡ]] | ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ |6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |rowspan="5"|ರೀಮೇಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://indiantvinfo.com/what-are-the-remakes-of-ayyanar-thunai-in-other-languages/|title=Ayyanar Thunai Remakes in Other Languages – Baai Tujha Ashirvad , Shree Gandhadagudi, Podarillu, Kattathe Kilikkoodu}}</ref> |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |'' ಕಟ್ಟಥೆ ಕಿಲಿಕ್ಕೊಡು '' <br /> കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട് |10 ನವೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] |<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/kattathe-kilikkodu-serial-asianet-actors/|title=Kattathe Kilikkodu Serial Asianet Starts from 10 November and Telecast Everyday at 8:00 PM}}</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |''ಪೊದರಿಲ್ಲು'' <br /> పొదరిల్లు |8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |<ref>{{cite web|url=https://tamil.timesnownews.com/entertainment/ayyanar-thunai-cast-and-crew-in-telugu-vijay-tv-top-rating-serial-ayyanar-thunai-is-remake-in-telugu-star-maa-channel-see-he-promo-and-telecast-time-and-date-article-153097931|title=Ayyanar Thunai: தெலுங்கில் ரீமேக் செய்யப்படும் அய்யனார் துணை... ஹீரோவாக நடிக்க போகும் தமிழ் நடிகர் யார் தெரியுமா?}}</ref> |- | [[ಮರಾಠಿ]] |''ಬಾಯಿ ತುಝಾ ಆಶೀರ್ವಾದ್'' <br/> बाई तुझा आशीर्वाद | 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 | [[:en:Star Pravah| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರವಾಹ್]] | <ref>{{cite web|url=https://www.esakal.com/premier/star-pravah-bai-tuza-aashirwad-serial-promotional-strategy-went-viral-on-social-media-entertainment-news-kds07|title=मालिकेच्या प्रोमोशनसाठी अनोखा प्रयोग ! दांगट कुटूंबाने चक्क आंब्यांनी केली एकुलत्या एक सुनेची तुला|website=Esakal|date=17 April 2026}}</ref> |- |[[ಹಿಂದಿ]] | ''ಬರೆಲಿ ಕೇ ಬಚ್ಚನ್ '' <br/> बरेली के बच्चन | ಪ್ರಸಾರವಾಗಬೇಕು | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bareilly-ke-bacchan-promo-out-a-quirky-take-on-family-dysfunction-set-in-bareilly/articleshow/130351906.cms|title=‘Bareilly Ke Bacchan’ promo out: A quirky take on family dysfunction set in Bareilly|website=[[The Times of India]]|date=18 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cineulagam.com/article/good-news-for-ayyanar-thunai-serial-fans-1776434538|title=அய்யனார் துணை சீரியல் ரசிகர்களுக்கு வந்த சூப்பர் குட் நியூஸ்... சீரியலுக்கு இவ்வளவு மவுசா? |website=cineulagam.com|date=17 April 2026}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/shri-gandhada-gudi/1271461367 ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ ] @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] 4jcr6p58v5teq0ajj5fja9fguvwbh8n 1372287 1372240 2026-04-28T06:03:20Z Spoorthi Rao 39512 /* ಪ್ರಸಾರ 1372287 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌]] 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ತಿರುವು! Colors Kannada ನಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ |url= https://chittaranews.com/colors-kannada-to-telecast-new-serial-gandada-gudi/ |website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ಚಿತ್ರ ನ್ಯೂಸ್}}</ref>. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಭವಿಷ್, ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ, ಕರಿಸುಬ್ಬು, ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ, ಜಯಂತ್, ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಥಾ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್''' ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ 'ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ': ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಥೆ ಏನು? ಯಾರೆಲ್ಲಾ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sri-gandhada-gudi-serial-to-telecast-from-october-6th-8pm/articleshow/124213386.cms.|website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Shree Gandhadagudi.png|thumb|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ | starring = | music = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್, ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಕಥಾ ಕ್ರಿಯಷನ್ಸ್ | distributor = | budget = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣೊಂದು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರೋ ಅಪ್ಪ [[ನಟರಾಜ]] ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ '''''ಮುತ್ತುರಾಜ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಕಂಠೀರವ, ಮಯೂರ''''' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ನಟರಾಜ ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಟರಾಜ ಸಂಪಾದಿಸಿರೋದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮನೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣೂ ಬರೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಂದರೂ ಬದುಕೋಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಊರಿನ ಜನ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ? ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉಳೀತಾಳೆ? ಉಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ? ಹೇಗೆ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ?. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಗೆ ತಾಯಿ, ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆ, ಸೊಸೆ, ಮಡದಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಗ್ತಾಳೆ. ಸೋದರ ನಂಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕ್ತಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಸಾರ== ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪತ್ರಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 8:30ಗೆ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ====ಮುಖ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ <ref>{{cite web |title=‘ಬಿಗ್ ಬಾಸ್’ ಶಿಶಿರ್‌! ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ನ ಮುತ್ತುರಾಜ ಇವರೇ ಕಣ್ರೀ! |url= https://vijaykarnataka.com/tv/bigg-boss-kannada/bigg-boss-kannada-11-contestant-shishir-shastry-playing-lead-in-shri-gandhada-gudi-serial/articleshow/123113659.cms? |website= 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಭವಿಷ್ : ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್‌: ‘ಶ್ರೀಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಹೊಸ ನಾಯಕಿ ಮಾಹಿತಿ |url= https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-actress-sneha-manjunath-has-come-in-to-replace-the-role-of-chandan-played-by-sanjana-burli-in-the-serial-shree-gandhada-gudi/articleshow/129586829.cms |website= 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಚಂದನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ)</small> **ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ <ref>{{cite web |title= ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ; ಮುಂದೇನು?|url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/sanjana-burli-quits-shri-gandhada-gudi-serial-sneha-manjunath-is-the-new-face-1159794.html |website= 13ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ }}</ref> : <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲು)</small> *ಜಯಂತ್: ಕಂಠೀವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಗನ್ ದೀಪ್: ಮಯೂರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್ <ref>{{cite web |title= ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ: ಮುತ್ತು ಬಾಳಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ 'Miss Uttar Kannada' ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/drasti-naik-entry-to-gandhada-gudi-serial-k9aax11?photo=1 |website=30 ಮಾರ್ಚ್ 2026, 2026 |publisher= ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ }}</ref> : ಮಹಿಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ====ಸಹಾಯಕ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್: ಚಂದನಾ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕರಿಸುಬ್ಬು: ನಟರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿ. *ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ: ಚಂದನಾ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ==ರೂಪಾಂತಾರಗಳು== {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" |- style="color:black" ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಭಾಷೆ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಮೂಲಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಟಿಫ್ಫಣಿಗಳು ! style="background:#7b0c0c;color:white"| Ref. |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಅಯ್ಯನರ್ ಥುನೈ'' <br/> அய்யனார் துணை | 27 ಜನವರಿ2025 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] |Rowspan=6|ಪ್ರಸ್ರಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ | |- |[[ಕನ್ನಡ]] | ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ |6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |rowspan="5"|ರೀಮೇಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://indiantvinfo.com/what-are-the-remakes-of-ayyanar-thunai-in-other-languages/|title=Ayyanar Thunai Remakes in Other Languages – Baai Tujha Ashirvad , Shree Gandhadagudi, Podarillu, Kattathe Kilikkoodu}}</ref> |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |'' ಕಟ್ಟಥೆ ಕಿಲಿಕ್ಕೊಡು '' <br /> കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട് |10 ನವೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] |<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/kattathe-kilikkodu-serial-asianet-actors/|title=Kattathe Kilikkodu Serial Asianet Starts from 10 November and Telecast Everyday at 8:00 PM}}</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |''ಪೊದರಿಲ್ಲು'' <br /> పొదరిల్లు |8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |<ref>{{cite web|url=https://tamil.timesnownews.com/entertainment/ayyanar-thunai-cast-and-crew-in-telugu-vijay-tv-top-rating-serial-ayyanar-thunai-is-remake-in-telugu-star-maa-channel-see-he-promo-and-telecast-time-and-date-article-153097931|title=Ayyanar Thunai: தெலுங்கில் ரீமேக் செய்யப்படும் அய்யனார் துணை... ஹீரோவாக நடிக்க போகும் தமிழ் நடிகர் யார் தெரியுமா?}}</ref> |- | [[ಮರಾಠಿ]] |''ಬಾಯಿ ತುಝಾ ಆಶೀರ್ವಾದ್'' <br/> बाई तुझा आशीर्वाद | 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 | [[:en:Star Pravah| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರವಾಹ್]] | <ref>{{cite web|url=https://www.esakal.com/premier/star-pravah-bai-tuza-aashirwad-serial-promotional-strategy-went-viral-on-social-media-entertainment-news-kds07|title=मालिकेच्या प्रोमोशनसाठी अनोखा प्रयोग ! दांगट कुटूंबाने चक्क आंब्यांनी केली एकुलत्या एक सुनेची तुला|website=Esakal|date=17 April 2026}}</ref> |- |[[ಹಿಂದಿ]] | ''ಬರೆಲಿ ಕೇ ಬಚ್ಚನ್ '' <br/> बरेली के बच्चन | ಪ್ರಸಾರವಾಗಬೇಕು | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bareilly-ke-bacchan-promo-out-a-quirky-take-on-family-dysfunction-set-in-bareilly/articleshow/130351906.cms|title=‘Bareilly Ke Bacchan’ promo out: A quirky take on family dysfunction set in Bareilly|website=[[The Times of India]]|date=18 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cineulagam.com/article/good-news-for-ayyanar-thunai-serial-fans-1776434538|title=அய்யனார் துணை சீரியல் ரசிகர்களுக்கு வந்த சூப்பர் குட் நியூஸ்... சீரியலுக்கு இவ்வளவு மவுசா? |website=cineulagam.com|date=17 April 2026}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/shri-gandhada-gudi/1271461367 ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ ] @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] d4z1rcghezsxc5mcw3inedc4t1wqn4n 1372289 1372287 2026-04-28T06:13:17Z Spoorthi Rao 39512 ಪಾತ್ರ 1372289 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌]] 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ತಿರುವು! Colors Kannada ನಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ |url= https://chittaranews.com/colors-kannada-to-telecast-new-serial-gandada-gudi/ |website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ಚಿತ್ರ ನ್ಯೂಸ್}}</ref>. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಭವಿಷ್, ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ, ಕರಿಸುಬ್ಬು, ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ, ಜಯಂತ್, ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಥಾ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್''' ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ 'ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ': ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಥೆ ಏನು? ಯಾರೆಲ್ಲಾ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sri-gandhada-gudi-serial-to-telecast-from-october-6th-8pm/articleshow/124213386.cms.|website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Shree Gandhadagudi.png|thumb|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ | starring = | music = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್, ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಕಥಾ ಕ್ರಿಯಷನ್ಸ್ | distributor = | budget = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣೊಂದು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರೋ ಅಪ್ಪ [[ನಟರಾಜ]] ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ '''''ಮುತ್ತುರಾಜ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಕಂಠೀರವ, ಮಯೂರ''''' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ನಟರಾಜ ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಟರಾಜ ಸಂಪಾದಿಸಿರೋದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮನೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣೂ ಬರೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಂದರೂ ಬದುಕೋಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಊರಿನ ಜನ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ? ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉಳೀತಾಳೆ? ಉಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ? ಹೇಗೆ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ?. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಗೆ ತಾಯಿ, ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆ, ಸೊಸೆ, ಮಡದಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಗ್ತಾಳೆ. ಸೋದರ ನಂಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕ್ತಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಸಾರ== ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪತ್ರಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 8:30ಗೆ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ====ಮುಖ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ <ref>{{cite web |title=‘ಬಿಗ್ ಬಾಸ್’ ಶಿಶಿರ್‌! ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ನ ಮುತ್ತುರಾಜ ಇವರೇ ಕಣ್ರೀ! |url= https://vijaykarnataka.com/tv/bigg-boss-kannada/bigg-boss-kannada-11-contestant-shishir-shastry-playing-lead-in-shri-gandhada-gudi-serial/articleshow/123113659.cms? |website= 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಭವಿಷ್ : ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್‌: ‘ಶ್ರೀಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಹೊಸ ನಾಯಕಿ ಮಾಹಿತಿ |url= https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-actress-sneha-manjunath-has-come-in-to-replace-the-role-of-chandan-played-by-sanjana-burli-in-the-serial-shree-gandhada-gudi/articleshow/129586829.cms |website= 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಚಂದನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ)</small> **ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ <ref>{{cite web |title= ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ; ಮುಂದೇನು?|url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/sanjana-burli-quits-shri-gandhada-gudi-serial-sneha-manjunath-is-the-new-face-1159794.html |website= 13ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ }}</ref> : <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲು)</small> *ಜಯಂತ್: ಕಂಠೀವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಗನ್ ದೀಪ್: ಮಯೂರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್ <ref>{{cite web |title= ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ: ಮುತ್ತು ಬಾಳಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ 'Miss Uttar Kannada' ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/drasti-naik-entry-to-gandhada-gudi-serial-k9aax11?photo=1 |website=30 ಮಾರ್ಚ್ 2026, 2026 |publisher= ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ }}</ref> : ಮಹಿಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ====ಸಹಾಯಕ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಭುವನ ಮುರಳಿ: ಭಾರತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್: ಚಂದನಾ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕರಿಸುಬ್ಬು: ನಟರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿ. *ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ: ಚಂದನಾ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಸಾರಿಕಾ ಮ್ಯಾಥಿವ್: ಭಾರತಿ ಅಮ್ಮನಾಗಿ ==ರೂಪಾಂತಾರಗಳು== {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" |- style="color:black" ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಭಾಷೆ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಮೂಲಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಟಿಫ್ಫಣಿಗಳು ! style="background:#7b0c0c;color:white"| Ref. |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಅಯ್ಯನರ್ ಥುನೈ'' <br/> அய்யனார் துணை | 27 ಜನವರಿ2025 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] |Rowspan=6|ಪ್ರಸ್ರಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ | |- |[[ಕನ್ನಡ]] | ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ |6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |rowspan="5"|ರೀಮೇಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://indiantvinfo.com/what-are-the-remakes-of-ayyanar-thunai-in-other-languages/|title=Ayyanar Thunai Remakes in Other Languages – Baai Tujha Ashirvad , Shree Gandhadagudi, Podarillu, Kattathe Kilikkoodu}}</ref> |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |'' ಕಟ್ಟಥೆ ಕಿಲಿಕ್ಕೊಡು '' <br /> കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട് |10 ನವೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] |<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/kattathe-kilikkodu-serial-asianet-actors/|title=Kattathe Kilikkodu Serial Asianet Starts from 10 November and Telecast Everyday at 8:00 PM}}</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |''ಪೊದರಿಲ್ಲು'' <br /> పొదరిల్లు |8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |<ref>{{cite web|url=https://tamil.timesnownews.com/entertainment/ayyanar-thunai-cast-and-crew-in-telugu-vijay-tv-top-rating-serial-ayyanar-thunai-is-remake-in-telugu-star-maa-channel-see-he-promo-and-telecast-time-and-date-article-153097931|title=Ayyanar Thunai: தெலுங்கில் ரீமேக் செய்யப்படும் அய்யனார் துணை... ஹீரோவாக நடிக்க போகும் தமிழ் நடிகர் யார் தெரியுமா?}}</ref> |- | [[ಮರಾಠಿ]] |''ಬಾಯಿ ತುಝಾ ಆಶೀರ್ವಾದ್'' <br/> बाई तुझा आशीर्वाद | 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 | [[:en:Star Pravah| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರವಾಹ್]] | <ref>{{cite web|url=https://www.esakal.com/premier/star-pravah-bai-tuza-aashirwad-serial-promotional-strategy-went-viral-on-social-media-entertainment-news-kds07|title=मालिकेच्या प्रोमोशनसाठी अनोखा प्रयोग ! दांगट कुटूंबाने चक्क आंब्यांनी केली एकुलत्या एक सुनेची तुला|website=Esakal|date=17 April 2026}}</ref> |- |[[ಹಿಂದಿ]] | ''ಬರೆಲಿ ಕೇ ಬಚ್ಚನ್ '' <br/> बरेली के बच्चन | ಪ್ರಸಾರವಾಗಬೇಕು | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bareilly-ke-bacchan-promo-out-a-quirky-take-on-family-dysfunction-set-in-bareilly/articleshow/130351906.cms|title=‘Bareilly Ke Bacchan’ promo out: A quirky take on family dysfunction set in Bareilly|website=[[The Times of India]]|date=18 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cineulagam.com/article/good-news-for-ayyanar-thunai-serial-fans-1776434538|title=அய்யனார் துணை சீரியல் ரசிகர்களுக்கு வந்த சூப்பர் குட் நியூஸ்... சீரியலுக்கு இவ்வளவு மவுசா? |website=cineulagam.com|date=17 April 2026}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/shri-gandhada-gudi/1271461367 ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ ] @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] iunljumi06rr9l0xscxips70edbz02b 1372290 1372289 2026-04-28T06:25:03Z Spoorthi Rao 39512 /* ಕಲಾವಿದರು * 1372290 wikitext text/x-wiki '''''ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌]] 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ತಿರುವು! Colors Kannada ನಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ’ |url= https://chittaranews.com/colors-kannada-to-telecast-new-serial-gandada-gudi/ |website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ಚಿತ್ರ ನ್ಯೂಸ್}}</ref>. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಭವಿಷ್, ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ, ಕರಿಸುಬ್ಬು, ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ, ಜಯಂತ್, ಗಗನ್ ದೀಪ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. '''ಕಥಾ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್''' ಬ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ 'ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗುಡಿ': ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಥೆ ಏನು? ಯಾರೆಲ್ಲಾ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sri-gandhada-gudi-serial-to-telecast-from-october-6th-8pm/articleshow/124213386.cms.|website= 29 ಸೆಪ್ಟ್ಂಬರ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Shree Gandhadagudi.png|thumb|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರಕಾಶ್ ಮುಚ್ಚಳಗುಡ್ಡ | starring = | music = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್, ಪ್ರದೀಪ್ ಆಜ್ರಿ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಕಥಾ ಕ್ರಿಯಷನ್ಸ್ | distributor = | budget = | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣೊಂದು ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊರ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಕಥಾವಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಟ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರೋ ಅಪ್ಪ [[ನಟರಾಜ]] ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ '''''ಮುತ್ತುರಾಜ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಕಂಠೀರವ, ಮಯೂರ''''' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ರದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಹಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ನಟರಾಜ ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದು, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಟರಾಜ ಸಂಪಾದಿಸಿರೋದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಮನೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣೂ ಬರೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಂದರೂ ಬದುಕೋಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಊರಿನ ಜನ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಬರ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಯಾಕೆ ಬರ್ತಾಳೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ? ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಉಳೀತಾಳೆ? ಉಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ? ಹೇಗೆ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾಳೆ?. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆಗೆ ತಾಯಿ, ತಂಗಿ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತಿಗೆ, ಸೊಸೆ, ಮಡದಿಯೊಬ್ಬಳು ಸಿಗ್ತಾಳೆ. ಸೋದರ ನಂಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕ್ತಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಪ್ರಸಾರ== ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 6ಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪತ್ರಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 8:30ಗೆ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ====ಮುಖ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== ;ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು *ಶಿಶಿರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ <ref>{{cite web |title=‘ಬಿಗ್ ಬಾಸ್’ ಶಿಶಿರ್‌! ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಸೀರಿಯಲ್‌ನ ಮುತ್ತುರಾಜ ಇವರೇ ಕಣ್ರೀ! |url= https://vijaykarnataka.com/tv/bigg-boss-kannada/bigg-boss-kannada-11-contestant-shishir-shastry-playing-lead-in-shri-gandhada-gudi-serial/articleshow/123113659.cms? |website= 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಆಲಿಯಾಸ್ ಮುತ್ತು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *ಭವಿಷ್ : ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಆಲಿಯಾಸ್ ಹರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಚಂದನಾ ಗಂಡನಾಗಿ. *ಜಯಂತ್: ಕಂಠೀವ ಆಲಿಯಾಸ್ ಕಂಠೀ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಗಗನ್ ದೀಪ್: ಮಯೂರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ;ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಜೋಡಿ *ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್ <ref>{{cite web |title= ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ: ಮುತ್ತು ಬಾಳಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ 'Miss Uttar Kannada' ದೃಷ್ಟಿ ನಾಯಕ್|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/drasti-naik-entry-to-gandhada-gudi-serial-k9aax11?photo=1 |website=30 ಮಾರ್ಚ್ 2026, 2026 |publisher= ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ }}</ref> : ಮಹಿಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ಸ್ನೇಹ ಮಂಜುನಾಥ್‌: ‘ಶ್ರೀಗಂಧದ ಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಹೊಸ ನಾಯಕಿ ಮಾಹಿತಿ |url= https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-actress-sneha-manjunath-has-come-in-to-replace-the-role-of-chandan-played-by-sanjana-burli-in-the-serial-shree-gandhada-gudi/articleshow/129586829.cms |website= 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ }}</ref>: ಚಂದನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ನಂತರ)</small>, ಹರಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ, **ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ <ref>{{cite web |title= ‘ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಸಂಜನಾ ಬುರ್ಲಿ; ಮುಂದೇನು?|url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/sanjana-burli-quits-shri-gandhada-gudi-serial-sneha-manjunath-is-the-new-face-1159794.html |website= 13ಮಾರ್ಚ್ 2026 |publisher= ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ }}</ref> : <small>(ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲು)</small> *ಮಧುರಾ: ವೈಭವಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ====ಸಹಾಯಕ ಕಲಾವಿದರ ಪಾತ್ರಗಳು==== *ಭುವನ ಮುರಳಿ: ಭಾರತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂ ಎಸ್: ಚಂದನಾ ಅಣ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕರಿಸುಬ್ಬು: ನಟರಾಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿ. *ಅಶ್ವಥ್ ನೀನಾಸಂ: ಚಂದನಾ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಸಾರಿಕಾ ಮ್ಯಾಥಿವ್: ಭಾರತಿ ಅಮ್ಮನಾಗಿ ==ರೂಪಾಂತಾರಗಳು== {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" |- style="color:black" ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಭಾಷೆ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಮೂಲಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c;color:white"| ಟಿಫ್ಫಣಿಗಳು ! style="background:#7b0c0c;color:white"| Ref. |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಅಯ್ಯನರ್ ಥುನೈ'' <br/> அய்யனார் துணை | 27 ಜನವರಿ2025 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] |Rowspan=6|ಪ್ರಸ್ರಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ | |- |[[ಕನ್ನಡ]] | ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ |6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |rowspan="5"|ರೀಮೇಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://indiantvinfo.com/what-are-the-remakes-of-ayyanar-thunai-in-other-languages/|title=Ayyanar Thunai Remakes in Other Languages – Baai Tujha Ashirvad , Shree Gandhadagudi, Podarillu, Kattathe Kilikkoodu}}</ref> |- |[[ಮಲಯಾಳಂ]] |'' ಕಟ್ಟಥೆ ಕಿಲಿಕ್ಕೊಡು '' <br /> കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട് |10 ನವೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] |<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/kattathe-kilikkodu-serial-asianet-actors/|title=Kattathe Kilikkodu Serial Asianet Starts from 10 November and Telecast Everyday at 8:00 PM}}</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |''ಪೊದರಿಲ್ಲು'' <br /> పొదరిల్లు |8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |[[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |<ref>{{cite web|url=https://tamil.timesnownews.com/entertainment/ayyanar-thunai-cast-and-crew-in-telugu-vijay-tv-top-rating-serial-ayyanar-thunai-is-remake-in-telugu-star-maa-channel-see-he-promo-and-telecast-time-and-date-article-153097931|title=Ayyanar Thunai: தெலுங்கில் ரீமேக் செய்யப்படும் அய்யனார் துணை... ஹீரோவாக நடிக்க போகும் தமிழ் நடிகர் யார் தெரியுமா?}}</ref> |- | [[ಮರಾಠಿ]] |''ಬಾಯಿ ತುಝಾ ಆಶೀರ್ವಾದ್'' <br/> बाई तुझा आशीर्वाद | 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 | [[:en:Star Pravah| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರವಾಹ್]] | <ref>{{cite web|url=https://www.esakal.com/premier/star-pravah-bai-tuza-aashirwad-serial-promotional-strategy-went-viral-on-social-media-entertainment-news-kds07|title=मालिकेच्या प्रोमोशनसाठी अनोखा प्रयोग ! दांगट कुटूंबाने चक्क आंब्यांनी केली एकुलत्या एक सुनेची तुला|website=Esakal|date=17 April 2026}}</ref> |- |[[ಹಿಂದಿ]] | ''ಬರೆಲಿ ಕೇ ಬಚ್ಚನ್ '' <br/> बरेली के बच्चन | ಪ್ರಸಾರವಾಗಬೇಕು | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bareilly-ke-bacchan-promo-out-a-quirky-take-on-family-dysfunction-set-in-bareilly/articleshow/130351906.cms|title=‘Bareilly Ke Bacchan’ promo out: A quirky take on family dysfunction set in Bareilly|website=[[The Times of India]]|date=18 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cineulagam.com/article/good-news-for-ayyanar-thunai-serial-fans-1776434538|title=அய்யனார் துணை சீரியல் ரசிகர்களுக்கு வந்த சூப்பர் குட் நியூஸ்... சீரியலுக்கு இவ்வளவு மவுசா? |website=cineulagam.com|date=17 April 2026}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/shri-gandhada-gudi/1271461367 ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ ] @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] 9adf5hz77fgph4ir73opycvy21f7tgx