ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 3 871 1372339 1318482 2026-04-28T20:06:38Z MediaWiki message delivery 17558 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372339 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="background-color:#FFFFC0; border: 2px solid #0000FF; padding: 5px 5px 5px 5px; " |- |ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಾಹಕ [[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಯು. ಬಿ. ಪವನಜ]] ಅವರ ಚರ್ಚಾಪುಟ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್ ಆಗದೆ ಸಂದೇಶ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ |} ==ಪುಟ ರಕ್ಷಣೆ== ನಮಸ್ಕಾರ,<br> ನಾನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅದರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು 1970 ರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ನಂತರ, '''ಪುಟ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡುವುದು? ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿನಂತಿಸುವುದು?'''. ನಮಸ್ಕಾರ, ನಾನು ನನ್ನ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 'ಆ_{Subscript text}ರೋಗ್ಯಕರ ಕನ್ನಡ ಉಪಾಹಾರಗಳು' ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನೀವೊಡ್ಡಿದ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತೃತ ಮಾಹಿತಿ, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಶೈಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಈ ಲೇಖನವು ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬರೆದಿರುವುದೆಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಲೇಖನವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಲಹೆಗಳಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸಿರಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕನ್ನಡ ಉಪಾಹಾರಗಳು<nowiki>Insert non-formatted text here</nowiki> ನಮಸ್ಕಾರ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಯೂಸರ್ ಪೇಜ್ ಬದಲಾಯಿಸಿರುವೆ. ಕ್ಷಮೆ. ಸೇರಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪುಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ತಿಳಿಸಿ - ಸರಿಪಡಿಸುವೆ. :) --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೦೬:೦೩, ೨೪ July ೨೦೦೫ (UTC) ಸರ್, ಎರಡು ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಗಳನ್ನು ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸಾ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಕೂಡಾ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಒಟ್ಟು ೩ ಸಾಧಕಿಯರ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಆಗಿವೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Lakshmichaitanya|Lakshmichaitanya]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Lakshmichaitanya|talk]]) ೧೭:೨೨, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ (UTC) :ಲೇಖನಗಳ ಕೊಂಡಿ ನೀಡಿದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೨:೦೨, ೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ (UTC) ಲೇಖನದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಹೇಗೆ ಸರ್ ? [[ಸದಸ್ಯ:Lakshmichaitanya|Lakshmichaitanya]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Lakshmichaitanya|talk]]) ೦೫:೪೮, ೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ (UTC) :ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಹೇಮಲತಾ_ಮಹಿಷಿ|ಹೇಮಲತಾ ಮಹಿಷಿ]] ಲೇಖನ. ಈ ಪುಟವನ್ನು "ಸಂಪಾದಿಸಿ" ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದರೆ ಕೊಂಡಿ ಹೇಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೮:೪೧, ೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ಭಾರತೀಯ ಗೋತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ == ಭಾರತೀಯ ಗೋತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡು ಪುಟ ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗೋವಿಶ್ವ ಇಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ಅಪ್ಲೋಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ ನಾನಿನ್ನೂ ! - ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ :ಯಾವ್ ಯಾವ ತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಕಿ ಆಗಿದೆ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೪:೨೭, ೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೩ (UTC) ಖೇರಿ == ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ನಾಲೆಜ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ೨೦೧೩ == ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಓದಿದೆ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದೇನೋ ಸರಿ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲೇಖಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬರಹಗಾರರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಿಂದಲೂ ಇಂತಿಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸೇರಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಹೇಗೆ? --[[ಸದಸ್ಯ:Srimysore|ಟಿ. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿಧಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Srimysore|talk]]) ೦೯:೨೩, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ (UTC) :ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲೇ ಹಾಕಿ. ಯಾರೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತಿದೆ --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೨:೫೦, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ಅಭಿನಂದನೆಗಳು == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ೫೦೦ ಕಾಣಿಕೆಗಳು... :ಸಾವಿರ ಆಗಲಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೩:೨೨, ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ (UTC) == Article requests == Hi! Where do I post article requests? [[:en:Water cycle]] does not yet have an article on here. There is a diagram, [[:File:Watercyclekannadahigh.jpg]], in Kannada which can be used in the article Thank you [[ಸದಸ್ಯ:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:WhisperToMe|talk]]) ೦೨:೨೯, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ (UTC) ==[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ]] ಪ್ರಕಟಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ == ದಯವಿಟ್ಟು [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ]]ವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುವಿರಾ....? [[ಸದಸ್ಯ:--ನಾಗೇಶ ಮರವಂತೆ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:--ನಾಗೇಶ ಮರವಂತೆ]]) :ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಮಾಹಿತಿ ಪೂರಿತ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮಾದರಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೧:೫೭, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೩ (UTC) (suMkadavar ೧೦:೨೫, ೩ ಜುಲೈ ೨೦೧೩ (UTC)) ಸರ್, ನಾನೊಬ್ಬ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬರಹಗಾರ. ನನ್ನ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ನನಗಾಗಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿರುವಂತೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಇದುವರೆಗೂ ನನ್ನ ಬಗ್ಗ್ಗೆ, ನಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಓದುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಬರೆಯುವಾಗ ನನಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಈಗ ನಾವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಶಹರಿನ ಜನರಿಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಸೆಲೆಬ್ರೆಟಿಗಳಿಗೇ ಮೀಸಲೇನೋ ಎನ್ನುವಂತಿವೆ. ನೋಡಿ. ನಾನು ಏರ್ ಕಮ್ಯಾಂಡರ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೊ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿವೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಿ ಎಸ್. ಎಫ್ ಯೋಧನ ಬಗ್ಗೆ ನನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆತನ ದೇಹ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಂತೋ ಇಲ್ಲವೊ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದರಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕಣಜ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವರದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಬರೆಯುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೆಳಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದಿರದಿರಬಹುದು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರದೆಯೂ ಅವರು ನಮ್ಮ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹವರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಮತ. ಇನ್ನು ನನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರೆಯಲು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪೀಡ್ ಬ್ರೇಕರ್ ಆಗಿದೆ. ಆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ತಾವು ಓದಿ ತಿದ್ದಿ. ಹೀಗೆ ಬರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉಪಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮಸ್ಕಾರ. -ರಾಧಾತನಯ(ಕನ್ನಡ) ರಂಗಕುವರ(ಇಂಗ್ಲೀಷ್) :ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ನಿಮ್ಮಷ್ಟೆ ಅಸಹಾಯಕ. ನಿಮ್ಮ ಕಾಯಕ ಮುಂದುವರೆಸಿ. ನೀವು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ನಾನು ಜುಲೈ ೨೩ಕ್ಕೆ (ಅಪರಾಹ್ನ) ಮುಂಬಯಿ ವಿವಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವವನಿದ್ದೇನೆ. ನೀವೂ ಬನ್ನಿ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೦:೫೯, ೩ ಜುಲೈ ೨೦೧೩ (UTC) == ಧನ್ಯವಾದಗಳು == ನೀವು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೆ ನಾನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಕೆಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದೇನೆ.ತುಂಬ ತುಂಬ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.--[[ಸದಸ್ಯ:Vighnesh HJ|Vighnesh HJ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vighnesh HJ|talk]]) ೧೩:೪೯, ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ (UTC) ನಿನ್ನೆ ತಾವು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳು ತುಂಬಾ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಇವತ್ತೇ ಮೂರು ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಬೆಳಕು ಅದನ್ನು ಆಗುಮಾಡೀತೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿನ್ನೆಯ ಪಾಠಗಳಿಗಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು--[[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|talk]]) ೧೪:೧೨, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೩ (UTC) :ತುಂಬ ಸಂತೋಷ. ಈ ಕಾಯಕ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಯಲಿ. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೪:೩೨, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೩ (UTC) == ಅಭಿನಂದನೆಗಳು == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ೧,೦೦೦ ಕಾಣಿಕೆಗಳು. --[[ಸದಸ್ಯ:Visdaviva|Visdaviva]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Visdaviva|talk]]) ೨೧:೫೩, ೩೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೩ (UTC) :ಧನ್ಯವಾದಗಳು --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೪:೩೭, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಬಗ್ಗೆ == ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡೀಯಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಲೇಖನಗಳು ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದರೂ ಮಾಹಿತಿ ಪೂರ್ಣವೆಂಬಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಲೇಖನ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಬಹುದೇ ? ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಅದು ಹೇಗೆ ? :ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಖಂಡಿತ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಲೇಖನದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿರತಕ್ಕದ್ದು. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಬರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೦:೧೪, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ವಿಕಿ ನಿಯಮಗಳು == *ಈ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಹೆಸರಿನವರಂತೆ-ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ, ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳು. ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು /ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಸ್ವಂತ ವಿಚಾರಗಳು, ಕಾಪಿ ರೈಟ್ ಇರಬಹುದಾದ ಪದ್ಯಗಳ ಪೂರ್ಣಭಾಗ, ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹೆಸರು- ವಿಳಾಸ -ನಾವೂ ವಿಕಿ ಗೆ ಹಾಕಬಹುದೇ? Bschandrasgr ೧೬:೨೭, ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) * [[ಸದಸ್ಯ:Satyanbr]] * ನನ್ನ ಹೈಸ್ಕೂಲು ದಿನಗಳು * ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ಕುವೆಂಪು ಕವನಗಳ ಸೊಗಸು * ಕುವೆಂಪು ಕವಿತೆ : ದೇವರು ರುಜು ಮಾಡಿದನು * ಕುವೆಂಪು ಕವಿತೆ : ನವಿಲುಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಉಷಃಕಾಲ & ನವಿಲುಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ * ಕುವೆಂಪು ಕವಿತೆ : ಶಿಲಾತಪಸ್ವಿ * ಕುವೆಂಪು ಕವಿತೆ : ವರ್ಧನ್ತಿ * ಅಜ್ಞಾತವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ, ನಿನಗಿದೊ ನಮಸ್ಕಾರ!‎; * :ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದ್ದೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೮:೦೮, ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) ==ಮಾವಂಜಿ== ನಮಸ್ಕಾರ, ಈ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಗುರುತುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಿಮಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೋಧವಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಪುಟದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿ. ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತು ಮಾಡಲು ಕಾರಣ: ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನಂಬಲರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಲೇಖನದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಗುಬ್ಬಿ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಂತೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಲೇಖನವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾದಾಗ ನಾನು ಅಧಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಅಧಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖ ಎಂದರೆ ನಿಮಗೆ ವಿಕಿ ಪುಟಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇಕೇ? ಈ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ನೀಡಲು ಕಡಿಮೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪುಟಗಳಿವೆ. ಅವರು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಲ್ಲ, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು, ಸುದ್ದಿಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ಬಾಹ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಟಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಇವೆ. ನೀವು ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳಿಸಬಹುದು. ಅದ್ನಾನಿಗಳು, ಕುರೈಷ್, ಜಬಲ್ ನೂರ್, ಮಸ್ಜಿದ್ ಅಲ್ ಹರಮ್, ಫಕೀರ, ಆದಮ್, ರಮಝಾನ್. ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆಗಳು.. ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆಯೇ.? ಆತ್ಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ.. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆ- ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ನೀವು ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳಿಸಬಹುದು. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಸ್ವರೂಪ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಿ. ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಥಿಯರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವನ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಸಮಾನಾಂತರ ವಿಶ್ವಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು. ನೀವು ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳಿಸಬಹುದು. ನಾನು ಫೋಟೋಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಕಿ ಕಾಮನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೇನೆ. :ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ [[:en:Help:Referencing for beginners|ಇಲ್ಲಿದೆ]]. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಲಾರದು. ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆ, ಸಂಶೋದನಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮಾದರಿಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಖ್ಯಾತ ಜಾಲತಾಣಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಜಾಲತಾಣಗಳು, ಆನ್‍ಲೈನ್ ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಅಧಿಕೃತ ನಂಬಲರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಾಗಬಲ್ಲವು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಲಾಗ್, ಯುಟ್ಯೂಬ್ ವಿಡಿಯೋ, ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ನಂಬಲರ್ಹ ಅಧಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಾಗಲಾರವು. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಗುಣಮಟ್ಟ ತುಂಬ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗಬೇಕಾಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೀವು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಯೋಜನೆ [[:m:Quality improvement and community development of Kannada Wikipedia|ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ]]. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಕೈಜೋಡಿಸಬಹುದು. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೨, ೨೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST) == ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಗಳ ಇತಿಹಾಶಾ ಒಂದೆ ತರಹ == Pavanaja ಯವರೆ, ರಾಜ್ ಯಾದವ್ ಬಿಜಾಪುರ ಯವರು ನೂರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಂತೋಷ.ಆದರೇ ಗ್ರಾಮಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಒಂದೇ ತರಗ ಇದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಜನಾಭಾ ೨೫೦೦,ಅಂದುಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.ದೇವಾಲಯಗಳು,ಬೇಸಾಯ,ಉಡಿಗೊರೆ ಎಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ತರಹ್ ಇದೇ.ನೂರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಿಗೆ ಒಂದೇತರಹ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ.ನೋಡಿರಿ.[[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|ಪಾಲಗಿರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೦:೧೫, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ದೋಷಗಳು == Pavanaja ಯವರೆ,ನೀವು ಹೆಳಿದ್ದು ನಿಜ.ಅದರಿಂದ ಎಂತ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಬರೆದಿದ್ದರು,ದೋಷಗಳು ಬರ್ತಾಯಿದಾವೆ,ಕಾರಣ ನನ್ನ ಮಾತೃಭಾಷೆ ತೆಲುಗು.ಇದರೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮಸಲಹ ತಿಳಿಸಿರಿ.ಏರಾದರೂ ಇವನ್ನು ಸರಿಮಾಡುವದೋ,ಇಲ್ಲನನೆಗೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷ.೧೧:೧೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)[[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|ಪಾಲಗಿರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೪:೦೬, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) ಸರ್, ನಮಸ್ತೆ 🙏 ಬಸವರಾಜ ಕಮತ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ತಾವು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ತಮಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ 15 ಆಗಸ್ಟ 1796 ಎಂದು ನಮೂದಿಸಬೇಕು ಭರಮಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕೆಂಚಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಏಕೈಕ ಮಗ ಎಂದು ಅಜ್ಜ ರೋಗಪ್ಪ ಆಯುರ್ವೇದ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಒಂಟೆಯ ಸರ್ದಾರ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಈತನೇ ಮರಣದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಎಂದು ನಮೂದಾಗಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ [[ಸದಸ್ಯ:Basavaraj S Kamat|Basavaraj S Kamat]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Basavaraj S Kamat|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೧, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ವಾಕ್ಯ ದೋಷಗಳು,ಬೆರಚ್ಚು ತಪ್ಪುಗಳು == Pavanaja ಯವರೆ,ನನ್ನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಮಾಡಿದೆ.ನಿಮಗೆ ಸಮಯ ಇದ್ದರೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿರಿ.ಧನ್ಯವಾದಗಳು.[[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|ಪಾಲಗಿರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೪:೦೬, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೦೩:೨೧, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)ನಮಸ್ಕಾರ ಸಾರ್, ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ವಚನಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸೇರಿಸುವ ರೀತಿ ನನಗಿನ್ನು ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲೇನಾದರೂ ತಪ್ಪು ,ದೋಷಗಳಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸಿ. ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಂದನೆಗಳು. == ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಬಹುದಾ? == ಸರ್, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಾವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಹುದೇ?ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ 'ಪುಣಚ' ದ ಬಗ್ಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಅದನ್ನೇ ಈಗ ನಾನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದೇ? ಸೇರಿಸಬಹುದಾದರೆ, ಅದೇ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದೇ? :ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಇದ್ದರೆ ಅದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಮೊದಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ನಾನು ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೫:೦೨, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಶಮಾನೋತ್ಸವದ ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಟಿ-ಷರಟು ತಲುಪಿದೆ; ಕಳಿಸಿದವರ ವಿಳಾಸ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲ; ಹೇಗಾದರೂಇರಲಿ .ಅದು ನೀವೇ ಕಳಿಸಿರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ./ಧನ್ಯವಾದಗಳು/Bschandrasgr ೦೯:೪೩, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)/[[ಬಿ.ಎಸ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ]] :ಹೌದು. ಅದು ನಾನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು. ನಮ್ಮ ಕಚೇರಿ ಹುಡುಗರು from ವಿಳಾಸ ಬರೆಯದೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೦:೨೦, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) == ಕರಿಘಟ್ಟ ಚಿತ್ರ == ಕರಿಘಟ್ಟ ಪುಟಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರ ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Kannadawiki123|Kannadawiki123]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kannadawiki123|talk]]) ೧೨:೦೦, ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) ==kannada font converters== I saw some articles written in non-unicode font. I couldn't find any toolin the internet. I'm interested to convert them. Can you tell me the most used kannada fonts, which are not unicode? Please help me faster. :) -[[ಸದಸ್ಯ:தமிழ்க்குரிசில்|ತಮಿೞ್ಕ್ಕುರಿಸಿಲ್ தமிழ்க்குரிசில்]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:தமிழ்க்குரிசில்|talk]]) ೧೫:೫೯, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) :I saw you have already converted them. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೫:೪೨, ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) :Fortunately, I found [http://aravindavk.in/ascii2unicode/ a site] to convert that font. This is available for only one layout. Pleas tell me the names of most used kannada fonts. I will try to convert them to unicode. Need your help. Help me faster. Also, create a category for the articles with unreadable font. We can convert them later. -[[ಸದಸ್ಯ:தமிழ்க்குரிசில்|ತಮಿೞ್ಕ್ಕುರಿಸಿಲ್ தமிழ்க்குரிசில்]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:தமிழ்க்குரிசில்|talk]]) ೦೮:೫೮, ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) ==ಕಣಜ ಬಗ್ಗೆ== --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೦೪:೨೫, ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)[[ಸದಸ್ಯ : Dr.K.Soubhagyavathi Iಡಾ.ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]]([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆ ಪುಟ :Dr.K.Soubhagyavathi Italk]])ನಮಸ್ಕಾರ ಸರ್, ನಾನೀಗ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಿರುವ ಲೇಖನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 'ಕಣ'ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಈಗಾಗಲೇ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಣ ಇರುವುದರಿಂದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ/ಜ ಎಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಕಣಕ್ಕೂ, ಕಣಜಕ್ಕೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ನೀವು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆ ತಲೆಬರಹ ಕೊಡಿ. ವಂದನೆಗಳು :ವಿಕಿಪಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ [[ಕಣಜ]] ಎಂಬ ಪುಟ ಈಗಾಗಲೆ ಇದೆ. ನೀವು ಕಣಜ ಎಂಬ ಜಾಲತಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ತಯಾರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದೀರಿ ಅಂದುಕೊಂಡೆ. ಈಗ ನೋಡಿದರೆ ನೀವು ರೈತರು ಬಳಸುವ ಕಣಜದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈಗಾಗಲೆ ಇರುವ [[ಕಣಜ]] ಪಟವನ್ನೇ ವಿಸ್ತೃತಗೊಳಿಸಿರಿ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೬:೦೪, ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೦೭:೪೫, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)ನಮಸ್ತೆ ಸರ್, ಕಣ ಎಂದರೆ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ, ಕಣಜ ಎಂದರೆ ಹಸನು ಮಾಡಿದ ಧವಸ-ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ ಗುಡಾಣ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 'ಕಣ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖನ ಇರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಕಣ/ಜ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಜ' ಎಂದರೆ ಜನಪದರು, ಕಣಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೦೮:೩೯, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)ಸರ್ ಕಣಕ್ಕೂ ಕಣಜಕ್ಕೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ನೀವು ಕಣದ ಲೇಖನವನ್ನೂ, ಕಣಜದ ಲೇಖನವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಓದಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನನ್ನ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 'ಕಣ(ಕೃಷಿ)', ಅಥವಾ 'ಕೃಷಿಕಣ' ಎಂದು ಮಾಡಿ ಬಿಡಿ. ವಂದನೆಗಳು.. :ನೀವು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ [[ಕಣ (ಕೃಷಿ)]] ಎಂದು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು [[ಕಣಜ]]ದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ [[ಕಣಜ (ಜಾಲತಾಣ)]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೇಖನವಾಗಿಸಿದ್ದೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೯:೨೯, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC) --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೦೯:೩೩, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ (UTC)ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್. == Some problem == :Dear Sir, :Ple, Somebody Help me :Kannada Language button does not appear in MY Kannada wiki page ; "Control M" also is not working ?? So I cannot type in kannada in wiki Page and make corrections Please add a button for selecting kannada language ! What shall I do??Bschandrasgr ೧೬:೦೧, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) :ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಗಳು ಪುಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ - > ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ -> Universal Language Selector ಎನೇಬಲ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.. Universal Language Selector--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೩:೫೯, ೨೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) == Continued == I did as you advised ; But no avail even using Cntrl-M {| class="wikitable" |- |Universal Language Selector has been disabled on 21-01-2014 to work out some performance issues that had affected the Wikimedia sites. Users who need it can enable it by following: User Preferences -> Internationalisation -> Enable the Universal Language Selector. More information about this change will be made available shortly. (this was the notice) |}Can you give a button for the "selection of Kannada"; Thank you.Bschandrasgr ೧೩:೧೧, ೨೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) :It was set right -again problem started. ==5-2-2014== ;HELP- Editing Format does not open since 5-2-2014;did I Commit any mistake ? ;My sand box does not appear . ;Kannada Language button does not appear ;Settings checked; but settings do not work Bschandrasgr ೧೦:೪೭, ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) ::ಕ್ಷಮಿಸಿ. ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೧:೦೨, ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) ::'''Help''' ೧ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಟೈಪು ಮಾಡಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ೨ ನಾನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಪುಟದ ಮೇಲುಗಡೆ ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದ ಸೂಚನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ೩. ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮೇಲುಗಡೆ ಬೇಕಾದ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ (gallary- ಚಿನ್ಹೆಗಳು ) ಯಾವ್ಯದೂ ಓಪನ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ೪. ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿದರೂ ಸರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ . ಅದರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದೇ ?ನನ್ನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟ ಸರಿಯಾಗಿ ಓಪನ್ ಆಗಿಲ್ಲವೇ ? In English site it opens Not in Kannada site ? (BoldItalicSignature and timestampLinkEmbedded fileReferenceAdvancedSpecial charactersHelpCite HeadingFormatBulleted listNumbered listIndentationNo wiki formattingNew lineBigSmallSuperscriptSubscriptInsertPicture galleryRedirectTable) (ವರ್ಡನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಕನ್ವರ್ಟರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ)Bschandrasgr ೧೨:೪೭, ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) :೬-೨-೨೦೧೪ -ಈಗ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು Bschandrasgr ೦೭:೧೧, ೬ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) ---- ==7-2-2014== (I apologize for writing in english, will soon learn to type in kannada)<br> Sir, Could you please let me know how to add "cleanup" tags in kannada? I didn't find any help elsewhere. <br>Thank you in advance.<br> [[ಸದಸ್ಯ:Preethikasanilwiki|Preethikasanilwiki]] ^{[[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Preethikasanilwiki|ಚರ್ಚೆ]]} == ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗ್ರಾಮಗಳ ಇತಿಹಾಸ == [[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ಯವರೆ, [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ | ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಿಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಇದೆ.ದಯವಿಟ್ಟು ಅದರೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ.[[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|ಪಾಲಗಿರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೦೨:೫೭, ೧೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೪ (UTC) ==Request== Hello, I work with Right To Information network. Please do help me in writing/improving [[ವಿಲಾಸ ಬಾರಾವಕರ]] this article. Thanka you. [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ಹುಡುಗಿ|ಕನ್ನಡ ಹುಡುಗಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ಹುಡುಗಿ|talk]]) ೧೧:೧೨, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ (UTC) :I saw the article it has to be totally re-written. Is there any English article for reference?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೧:೨೧, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ (UTC) == ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಅಳಿಸಿದ್ದುಯಾತಕ್ಕೆ? == ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಅಳಿಸಿದ್ದುಯಾತಕ್ಕೆ? [[ವಿಶೇಷ:Contributions/182.73.165.90|182.73.165.90]] ೦೮:೪೨, ೨೨ ಮೇ ೨೦೧೪ (UTC) :ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಲೇಖನ ಇದೆ ಆದುದರಿಂದ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕತೆಗಾರ್ತಿಯನ್ನು ಕಥೆಗಾರ್ತಿಗೆ ಮರುನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೦೯:೦೯, ೨೨ ಮೇ ೨೦೧೪ (UTC) --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|talk]]) ೧೦:೨೮, ೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ (UTC)ನಮಸ್ಕಾರ ಸರ್, ಈಗಷ್ಟೇ ನೋಡಿದೆ. ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಐದಾರು ಪುಟದ "ಕೆರೆಗೆಹಾರ ಕಥನಗೀತೆ" ಲೇಖನ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ನೀವೆನಾದರೂ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿರುವಿರಾ ? :ಇಲ್ಲಿದೆ - [[ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ ಕಥನಗೀತೆ]]--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೦:೪೦, ೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ (UTC) == ನೋಡಿ == [[ವಿ.ಟಿ.ಸ್ವಾಮಿ]]; --Bschandrasgr ೧೬:೫೬, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ (UTC) == {{int:right-upload}}, [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|{{int:uploadwizard}}]]? == [[Image:Commons-logo.svg|right|100px|alt=Wikimedia Commons logo]] Hello! Sorry for writing in English. As you're an administrator here, please check the message I left on [[MediaWiki talk:Licenses]] and the village pump. Thanks, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] ೧೯:೨೨, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=9923284 --> ==[[ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್]]== ;ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಯಾರೋ ವಿಳಾಸ ಕೊಡದ ವ್ಯಕ್ತಿ -ದುರುದ್ದೇಶದ- ಅನಾಮಧೇಯ -ಫುರ್ವಾಗ್ರಹವಿದ್ದಂತೆ ತೋರುವ -(ದುರುಪಯೋಗದ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ)ಗೆ ಸೇರಿರುವವರು "ನಾಶ ಮಾಡಿ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಕ್ಯಗಳುಳ್ಳ ಲೇಖನವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಬಗೆಯ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಯಿರಿ]], [[ಉತ್ತಮ ಲೇಖನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]].ದಯವಿಟ್ಟು, ಹಿಂದಿನ ಉತ್ತಮ ಲೇಖನವನ್ನು ಪುನಹ ಹಾಕಿ.Bschandrasgr ೦೪:೪೪, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) :ಧನ್ಯವಾದಗಳು -ಸರಿಪಡಿಸಿದೆ.Bschandrasgr == ಕರ್ಪುರ ಪುಟ ಅಳಿಸಲು ಮನವಿ == ಪವನಜರೇ , ಕರ್ಪುರ ಪುಟದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕರ್ಪೂರ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಕರ್ಪುರ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಿ/ಕರ್ಪೂರ ಪುಟಕ್ಕೆ ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಮಾದಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Shreekant.mishrikoti|Shreekant.mishrikoti]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shreekant.mishrikoti|talk]]) ೦೫:೩೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) :ನೀವು <nowiki>{{ಅಳಿಸುವಿಕೆ| .... ಕಾರಣ.....}}</nowiki> ಎಂದು ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ನಾನು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಬಹುದು--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|talk]]) ೧೩:೪೧, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) ==[[ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ;2015-2016]]== *ಪವನಜರೇ , [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ-ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] :ಕನ್ನಡ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕನ್ನಡ ಬಲ್ಲವರಿಗೆ / ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆಗಳು ತೊಡಕಾಗಿವೆ . ನಾವು ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಯಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟಂತಾಗುವುದು ; ಈಗ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ/ಹೇಳಿಯೂ ಕೊಡಡುವುದಿಲ್ಲ ; ಅವರೇ ಬೇಕಾದರೆ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಮಕ್ಕಳು /ಕನ್ನಡಿಗರು ವಿಕಿ ತಾಣಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತಾಗಿದೆ,; ಸರ್ಕಾರವೂ ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅನೇಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಆಗಿದೆ . ಸುಲಭವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.ಕೇವಲ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇದು/ ಈ ತಾಣ ಕನ್ನಡ ಜನರಿಗೆ/ಹುಡುಗರಿಗ ಉಪಯೋಗವಾಗಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆ ೧ =ಒಂದು ಸೊನ್ನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೆ,ಓದಲು ತೊಡಕು. .ದಯವಿಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂಕೆಗಳೆ ಇರಲಿ. :[[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ-ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ ೨೦೧೫-೨೦೧೬]]-ಇವು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು-ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರಾಹಾಕಿದೆ; ([[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]]-ಎಂಬ ಬೇರೆ ತಾಣವೂ ಇದೆ; ಅದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯ). ಯಾರಾದರೂ ತಾವು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನೋಡಲು ಅನುಕೂಲ. [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ ೨೦೧೫-೨೦೧೬]] ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕವಾಗಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿಷಯ ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿಷಯ,[[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ-ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮಂದಿನ ಬಜೆಟ್`ನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಹುದು; ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.- ಆದ್ದರಿಂದ ತಲೆಬರೆಹದಲ್ಲಿ 2015-16 ಹಾಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.ಅದರ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ತಾನದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ವಿಚಾರ.Bschandrasgr ೧೨:೩೫, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ (UTC) [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr]][[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]] ==[[ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್]] ಹೆಸರಿಗೆ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಬಗೆಗೆ== ẋẋ ಈ ದಿನ ೧೫-೩-೨೦೧೫ ನಅನು ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ [[ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್]]ಅವರ ಹೆಸರಿಗೆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಇದು ತೀರಾ ಅನುಚಿತ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಅನಾವಶ್ಯಕ ಆಕ್ರಮಣ. ನೀವು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಪುಟವನ್ನೇ ಬೇಕಾದರೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬುಹದಿತ್ತು . ಅದರ ಬದಲು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿರುವುದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್ಅನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಹೆರಿನ ಬ್ಲಾಗ್ ಇದೆ ಅದಕ್ಕೂ ಇದು ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಈಗ ನನ್ನ ಸದಸ್ಯ ಪುಟದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ !!!. ;ದಯವಿಟ್ಟು ಆ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿ;ಆ ನನ್ನ ಪುಟವನ್ನೇ ಬೇಕಾದರೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ. ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಿಳಿಸಿ. :[[ಎಚ್.ಶಿವರಾಂ]] ಲೇಖಕರು-ಇವರ ಬಗೆಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಬ್ಲಾಗ್ ಆಧಾರ ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ (?) ಅವರು ನನಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರು ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಯಮ ಅವರಿಗೂ ಅಂತಹವರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸದೇ? ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಗೆ ಅವರ ಕೊಡಿಗೆ ಏನು?? ಆಧಾರವೇ ಇಲ್ಲದವು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಇವೆ- ಇರಲಿ ನನಗೆ ಅದರ ಗೊಡವೆಬೇಡ ; ಆ ನಂಂತರ ಅವರ ಬಗೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಉಳಿದ ಸೈಟುಗಳು ತೆರೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಬಗೆಯ ತೆರೆಯದ ಸೈಟಿನ ಆಧಾರಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ ಎಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. :ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಇದ್ದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬಗೆಯ ಪುಟ ತೆರೆಯಿರಿ: :This disambiguation page (ಸಂದಿಗ್ಧ ನಿವಾರಣ ಪುಟ) *ವಂದನೆಗಳು.:Bschandrasgr ೦೯:೧೭, ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ (UTC)[[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr]][[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]] :[[ಎಚ್.ಶಿವರಾಂ]] ಲೇಖನವನ್ನು ಖುದ್ದು [[User:HShivaRam ]] ಅವರೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಇಂತದ್ದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದೇ ತಪ್ಪು. [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr]] ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್]]<sup>/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]</sup> ೧೪:೨೨, ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ (UTC) ==ನನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ== :ಎಚ್.ಶಿವರಾಂ ಲೇಖನವನ್ನು ಖುದ್ದು User:HShivaRam ಅವರೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಇಂತದ್ದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದೇ ತಪ್ಪು. ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ~ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/ಚರ್ಚೆ/ಕಾಣಿಕೆಗಳು ೧೪:೨೨, ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ (UTC) * :ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್-ರೇ ಎಚ್.ಶಿವರಾಂ ಲೇಖನವನ್ನು ಖುದ್ದು User:HShivaRam ಅವರೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಿ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪಾದಕರು ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರದೇ ಬ್ಲಾಗ್ ಆಧಾರ ಹಾಕಿದರು. ನನಗೆ ಅದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ-ಅದು ಮುಖ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೆಸರಿನ ತಾಣವನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಶ್ರೀಮತಿ ಜ್ಞಾನಾ ಎನ್ನುವವರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ವಿಶೇಷ ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು; ಉಳಿದುದನ್ನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿಹಾಕಿದರು. ಅವರು ವಿಕಿಲೇಖನ ಹಾಕಲು ಕಲಿಯಲು ಹಾಕಿದ್ದು. ಅದರೆ ಏನೂ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಲೇಖನವಿದೆ; ಅದು ಹೇಗಾದರೂ ಇರಲಿ; ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರ ಹೆಸರಿಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯೇ?? ಅದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ತಪ್ಪೇ ? ಬೇರೆಯವರ ವಿಷಯ ನನಗೆ ಬೇಡ; ನಾನೇ ಅದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು ಆದರೆ ನನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಆದ ಅಪಚಾರ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಆಗಬಾರದು- ಅದ್ದರಿಂದ '''ನನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಆದ ಅಪಚಾರ/ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರೇ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು''' ಎಂದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ಹುಡುಗಾಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ (Mischief) ಮತ್ತು ನನಗೆ ಮುಜುಗರ- ಬೇಸರ. ;ದಯವಿಟ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಿ -ನಿಮ್ಮವ, [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr]] [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]] ೧೫-೩-೨೦೧೫ == ಚುಟುಕು ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ == http://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:AbuseLog&wpSearchFilter=2 == Translating the interface in your language, we need your help == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello Pavanaja, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done! [[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]] Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] ೧೪:೦೬, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 --> --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೨೪ ಮೇ ೨೦೧೫ (UTC)ಧನ್ಯವಾದ ಸರ್. ನೀವ್ ಹೇಳಿದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವೆ. ==ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ-ಸಾಗರ ಲೇಖನ ಬಗ್ಗೆ== ನಮಸ್ತೆ, ಸರ್ 'ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ-ಸಾಗರ‎' ಇವರು ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮಾಡದಷ್ಟು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಈ ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಆಸೆ ಎಂದರೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾನು 'ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ-ಸಾಗರ‎'ಅನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಪುಟವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಠಿ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಯಾರೋ 'ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು' ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಅವರ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಾಕಿರುವ 'ಮಹಾತ್ಮರು' ಈವರೆಗೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಏನೆನನ್ನು ಕಡೆದು ಕಟ್ಟೆ ಹಾಕಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವರೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದಂತು ಸತ್ಯ 'ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ-ಸಾಗರ‎' ಅವರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿರುವ ಸಾಧನೆ ಬಹಳ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದೆಂದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀವು ಗಂಭಿರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಕಳಕಳಿಯ ವಿನಂತಿ. ವಂದನೆಗಳು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ 'ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ' ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಠಿಯಾಗಿರುವಂತಹುದು. ಯಾವಾಗಲು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಶ್ರಮದಾಯಕವಾದುದು. ಅದನ್ನು ಕೆಡಹುವ ಕೆಲಸ ಒಂದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಹುದು. ನಾವೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಅತೀ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯ ಅಮಲಿನಿಂದ ಕೆಡಹುವ ಕೆಲಸ ಮಾಬಾರದು. ಇದಕ್ಕೆ ನೀವು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವವರು, ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಪಾದಕರ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ "ಹಿಟ್ಲರ್"ಗಳಾಗಬಾರದು. ಹಾಗಾದಾಗ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸೊರಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೋಸ್ಕರ ಇಡೀ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಪುಟವೇ ನಾಶವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾಗದಿರಲಿ ಎಂಬ ಕಾಳಜಿ ಕಳಕಳಿ ಮಾತ್ರ ನನ್ನದಾಗಿದೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೭, ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ (UTC) :ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಿದವರು ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಹೀಗಿತ್ತು -'''ಸದಸ್ಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುಟವನ್ನೇ ವಿಕಿ ಲೇಖನ ಮಾಡಿದಂತಿದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖ ನೀಡಿಲ್ಲ'''. ನಾನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸದಸ್ಯ ಪುಟವನ್ನೇ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನವನ್ನಾಗಿಸಿದ್ದು. ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಪರಿಚಯ ಪುಟ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುಟ) ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶೈಲಿಗೆ ನೀವು ಬದಲಿಸಬೇಕು. ಇನ್ನು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲೇ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಾಗಿ, ಅಥವಾ ಲೇಖಕರಾಗಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ ಮಾಡುವ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಈ [[w:Wikipedia:Biographies of living persons|ಪುಟದಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು]]. ಒಮ್ಮೆ ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಾರದು. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚರ್ಚೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಯಾಕೆ ಅಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಚರ್ಚಾ ಪುಟ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳು|ಇಲ್ಲಿದೆ]]. ಆ ಲೇಖನವನ್ನು ಯಾಕೆ ಅಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಾರಣವನ್ನು ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೀಡಬೇಕು. <nowiki>{{ಅಳಿಸುವಿಕೆ}}</nowiki> ಎಂಬ ಟೆಂಪ್ಲೇಟನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಾರದು. :ಅಂದ ಹಾಗೆ ನೀವು ನನ್ನ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲಿ ''ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ "ಹಿಟ್ಲರ್"ಗಳಾಗಬಾರದು'' ಎಂದು ಬರೆದದ್ದು ಯಾಕೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೮, ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ (UTC) ::ನಮಸ್ಕಾರ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ 'ಹಿಟ್ಲರ್' ಎಂದು ಕರೆದಿಲ್ಲ. ಬಿ.ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಿದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಯಾರನ್ನು ನೋಯಿಸುವ, ಬೇಸರಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ನನ್ನದಲ್ಲ. ನನ್ನಿಂದೇನಾದರೂ ನಿಮಗೆ ಬೇಸರವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮೆಕೋರುತ್ತೇನೆ. ವಂದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೩, ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ (UTC) :::ನೀವು ನನ್ನ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಓದುವವರಿಗೆ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ. ನೀವು ನನಗೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಓದುವವರಿಗೆ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೯, ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ (UTC) == ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox settlement - ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ == ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಿಂದ ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡದಿರಿ. ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿನ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತದೆ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]<sup>/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]</sup> ೧೦:೫೩, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೫ (UTC) == A barnstar for you == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; width:100%;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Helping New Users Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Barnstar-abc.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Wiki workshop barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | A barnstar for you for your work at Kannada Wikipedia workshop today. -- [[ಸದಸ್ಯ:Titodutta|Titodutta]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Titodutta|ಚರ್ಚೆ]]) 16:25, 24 June 2012 (UTC) |} == ಚರ್ಚೆ == ನಮಸ್ಕಾರ, ನಾನು ವಿಕಿಗೆ ಹೊಸಬ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಒಂದು ಸಹಾಯ ಯಾಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೆಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿಕೊಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:ಸುಮಂತ ಹೆಗಡೆ]] ([[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸುಮಂತ ಹೆಗಡೆ]]) :ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರ [https://commons.wikimedia.org ವಿಕಿ ಕಾಮನ್ಸ್] ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿರತಕ್ಕದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕಂಸಾಳೆ]] ಲೇಖನ ನೋಡಿ. ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ. ಆಗ ನಿಮಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕಂಸಾಳೆ ಚಿತ್ರ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಪೂರ್ತಿ ಕೊಂಡಿ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ. - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Beesu_Kamsale_01.JPG. ಕಂಸಾಳೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು <nowiki>[[File:Beesu Kamsale 01.JPG|thumb|ಬೀಸು ಕಂಸಾಳೆ]]</nowiki> ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಎಡಗಡೆ ಕಾಣುವ Upload file ಎಂದು ಬರೆದ ಕೊಂಡಿ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಚಿತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ನಿಮ್ಮದಾಗಿರಬೇಕು. ಬೇರೆಯವರು ತೆಗೆದ ಫೋಟೋ, ಫೋಟೋದ ಫೋಟೋ, ಗೂಗ್ಲ್‍ನಿಂದ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಫೊಟೋ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೧, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ (UTC) ಪವನಜ ಸಾರ್ ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ಕೊಡಬಹುದೇ? Pavanaja ಸಿರ ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಕೊಡಬಹುದೇ? == Ramyatalanki == ಈ ಪುಟ ನನ್ನ ಕಾಲೇಜ್ ನಾ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆ. ನಾನು ಆಂಗ್ಲ ಪುಟವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಮಾಡಿದೇನೆ Think Pair Share(https://en.wikipedia.org/wiki/Think-pair-share ). ಇದು ಒಂದು ಬೋಧನಾ ಮಾದರಿ. :ಯಾವ ಲೇಖನ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೫೫, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ==ಶೀತಕ== ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ರೀತಿ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ, ಸರ್. ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ.-[[ಸದಸ್ಯ:Nithinhegde.mb|Nithinhegde.mb]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nithinhegde.mb|ಚರ್ಚೆ]] == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕ್ಕೆ ಚಿತ್ತ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ == ಸಾರ್, ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ತರ ಇದೆ: "...ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಮುಕ್ತ ಲೈಸೆನ್ಸಿನಡಿ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಚಿರಋಣಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಬಹುಶ: ತಪ್ಪಾಗದು..." ಅಂದರೆ, ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಲೈಸೆನ್ಸಿದಯಾ? == ಸಹಾಯ == ನಮಸ್ಕಾರ,ನಾನು [[ಸೆಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಹೊನ್ನಾವರ]] ಎಂಬ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಪೇಸ್ ಇರುವ[[ಸೆಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ಹೊನ್ನಾವರ]] ಎಂಬ ಕಡಿಮೆ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ಪುಟ ಕಾಣಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ([[ಸದಸ್ಯ:Sumanth Hegde S]]) ([[ಚರ್ಚೆಪುಟ]]) == ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ == ಗುರುಗಳೇ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪುಟವನ್ನು ಯಾಕೆ ಅಳಿಸಿದಿರಿ ಅಂತಾ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ.. [[ಸದಸ್ಯ:Gopikaravindra|Gopikaravindra]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopikaravindra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೧, ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) :ಇಲ್ಲಿದೆ -[[ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ]]. ನಾನು ಅಳಿಸಿದ್ದು ಖಾಲಿ ಪುಟವನ್ನು--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೪೦, ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) ==ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ== ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ ವರ್ಗ:ತಿನಿಸು . ಈ ಮೂರೂ ವರ್ಗಗಳು ತಿನ್ನುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಇವೆ. ಬಹುಶಃ redirect ಮಾಡಬಹುದು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/117.192.200.246|117.192.200.246]] ೧೮:೨೬, ೨೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ (UTC) === ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕಾಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ಈ ಆಹ್ವಾನ === {| style="background-color: #DACEE3; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:St. Aloysius College.jpg|125px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] @ ಮಂಗಳೂರು''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikipedia-logo-v2-kn.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಫಲಪ್ರದ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂತಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩, ೨೦೧೬ರಂದು ಶನಿವಾರ '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಫೋಟೋ ನಡಿಗೆ''' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು '''ಬಂಟ್ವಾಳ''' ಅಥವಾ '''ಪಿಲಿಕುಳ'''ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೨೦೧೬ರಂದು ಭಾನುವಾರ ಹದಿಮೂರನೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜಿನ]], '''ಎರಿಕ್ ಮಥಾಯಿಸ್ ಸಭಾಂಗಣ'''ದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವುದೆಂದು ದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಸರ್ವರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಜ್ವಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆದ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು|ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಮಂಗಳೂರಿನ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vishwanatha Badikana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೧, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) |} == GI edit-a-thon 2016 updates == Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates: # More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon # More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see "Ideas" section #1 below) # [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia. [[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]] ; Become GI edit-a-thon language ambassador If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks. ; Translate the Meta event page Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভারতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too. ; Ideas # Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. # These articles may also be created or expanded: :* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]]) :* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]]) :* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]]) See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]]. ; Media coverages Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. ; Further updates Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates. All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> == 7 more days to create or expand articles == [[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]] Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). ; Rules The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]]. ; Joining now Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. [[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]] ; Reviewing articles Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details. ; Prizes/Awards A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. ; Questions? Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೮, ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> == GI edit-a-thon updates == [[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]] Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. # '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February. # '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community. ; Prizes/Awards Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas: # A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; # GI special postcards may be sent to successful participants; # A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon. We'll keep you informed. ; Train-a-Wikipedian [[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15355753 --> ==Regarding my edits== Hello Pavanaj, If there is any wrong in my edits please let me know. :Since you did not put your signature, I can't make out which are your edits.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೦೬, ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ (UTC) == CIS-A2K Newsletter 2016 March == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br/> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their March 2016 newsletter. The edition includes details about these topics: # CIS-A2K's work-plan for the year 2016-2017 # National-level Wikipedia Education Program review workshop conducted in Bangalore in mid-January; # BHASHA-Indian Languages Digital Festival event and CIS-A2K's participation; # A learning pattern describing the importance of storytelling over demonstration in a Wikipedia outreach; Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2016|here]]'''.<br/><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೮, ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15522006 --> == CIS-A2K April 2016 Newsletter == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their April 2016 newsletter. The edition includes details about these topics: # Edit-a-thon organised at Christ University, Bangalore to celebrate Women’s Day; # Celebrating the 13th anniversary of Kannada Wikipedia; # Odia-language Women’s History Month edit-a-thons; # Upcoming 14th birth anniversary of Odia Wikipedia; Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೧, ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15593585 --> == ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ == ಎಲ್ಲ್ರರಿಗೂ ನಮಸ್ತೆ. ನಾನು [[ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ಪುಸ್ತಕ)|ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ]] ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕಿ ಬರೆದು ಅದರ ಮುಖಪುಟವನ್ನು ವಿಕಿ ಕಾಮನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇವಾಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕೋರುತ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Vageesha jm|ವಾಗೀಶ ಜಾಜೂರು]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vageesha jm|talk]]) :ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸದ್ಬಳಕೆಗೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸುವ ಸವಲತ್ತು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಸವಲತ್ತು ಬಂದ ನಂತರ ಪುಸ್ತಗಳ ಮುಖಪುಟ, ಸಿನಿಮಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೭, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) == CIS-A2K Newsletter : May and June == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their consolidated newsletter for the months of May and June, 2016. The edition includes details about these topics: * Train-the-trainer and MediaWiki training for Indian language Wikimedians * Wikimedia Community celebrates birthdays of Odia Wikipedia, Odia Wiktionary and Punjabi Wikipedia * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Event announcements and press releases * Upcoming events (WikiConference India 2016) * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> -- [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] [[:m:Talk:CIS-A2K|(talk)]] <small>sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೩೭, ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15758527 --> == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೪, ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 --> == CIS-A2K Newsletter: July 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15789024 --> ==ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಲಿಂಕ್ == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪುಟದ ,'''ಈ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು''','''ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ''','''ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ''','''ನಮ್ಮ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ''' ಬಳಸಲಾದ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದರೆ,ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಲಿಂಕ್ ಕೊಡಬಹುದೇ? ಉದಾ:[[ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ೧]] = [[m:en:Sputnik 1|ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ೧]] --[[ಸದಸ್ಯ:Sangappadyamani|Sangappadyamani]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sangappadyamani|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೧, ೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) :ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೧, ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) ಧನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:Sangappadyamani|Sangappadyamani]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sangappadyamani|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೯, ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) == CIS-A2K Newsletter August 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೫, ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15874164 --> ==Adding templates== Pavanaja you have added a Template saying that add a proper reference to the article, Instead of adding that Template why can't you add the proper reference ?--[[ಸದಸ್ಯ:Swathipv|Swathipv]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Swathipv|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೧೫, ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) :ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿದೆ? ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದು, ಅಷ್ಟೆ. ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ನಾನು ಈ ರೀತಿ ನೆನಪಿಸಿದಾಗ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ದಯವಿಟ್ಟು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಐದು ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳು]] ಪುಟವನ್ನು ಓದಿ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೯, ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) == CIS-A2K Newsletter September 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of September 2016. The edition includes details about these topics: * Gender gap study: Another 5 Years: What Have We Learned about the Wikipedia Gender Gap and What Has Been Done? * Program report: Wikiwomen’s Meetup at St. Agnes College Explores Potentials and Plans of Women Editors in Mangalore, Karnataka * Program report: A workshop to improve Telugu Wikipedia articles on Nobel laureates * Article: ସଫ୍ଟଓଏର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ: ଆମ ହାତେ ଆମ କୋଡ଼ ଲେଖିବା Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೧೫, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16000176 --> == CIS-A2K Newsletter October 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2016. The edition includes details about these topics: * '''Blog post''' Wikipedia Asian Month — 2016 iteration starts on 1 November — a revisit * '''Program report''': Impact Report form for the Annual Program Grant * '''Program report''': Kannada Wikipedia Education Program at Christ university: Work so far * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * . . . '''and more''' Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16015143 --> == Translation request == Hello, please pardon my use of English. I was wondering if you would be able to read [http://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/ballari/siddaramaiah-supports-chaganur-bellary-airport/articleshow/56069213.cms this article] and give me its main points. I am doing research on the [[:en:New Bellary airport|New Ballari airport]] and had not found much recent news until I came upon this article. Thank you very much for your time if this is possible. I was not able to find many active Wikipedians who speak both Kannada and English fluently. [[ಸದಸ್ಯ:Sunnya343|Sunnya343]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sunnya343|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೨೧, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) :ನಿಮ್ಮಗೆ ಟೈಮ್ ಇಲ್ಲ? {{smiley}} [[ಸದಸ್ಯ:Sunnya343|Sunnya343]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sunnya343|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೦, ೧೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) === Request=== Sir, Would you please tell the name of any Kannada Wikipedian from Bangalore who is ready to interact with the the Kannada Professor. At the time may I shareyour telephone no (What I do have with me ending with 113) with one professor of Kannada. you may let me know on 09447021351.--[[ಸದಸ್ಯ:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Drcenjary|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೫, ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) == proposal for admin rights == ನಾನು ನಿರ್ವಾಹಕ ಆಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಕಾರಣ *ನಾನು ಕೆಲವು ಭಾಷಾಂತರಿಸದ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲು. *ಲೇಖನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಿಸಲು. *ಅನಗತ್ಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸರಿಸಲು. <span style="border-radius:1px;padding:5px 5px;background:#ced7e5; text-shadow: 0 0 8px red; color:silver; font-family: papyrus;">[[user:AnoopZ|'''Anoop''']]<sup>([[ಸದಸ್ಯರ_ಚರ್ಚೆಪುಟ:Anoop_Rao|'''Talk''']])</sup>></span> ೧೬:೩೯, ೨೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ (UTC) ===request=== {| class="wikitable" | | colspan="2" |ನಮಸ್ಕಾರ {{PAGENAME}} | | ವಿಕಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ನನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ /ವಿರೋಧಿಸಲು ಲಿಂಕ್ : [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ#Anoop_Rao]] ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿರಲು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. <span style="border-radius:1px;padding:5px 5px;background:#ced7e5; text-shadow: 0 0 8px red; color:silver; font-family: papyrus;">[[user:AnoopZ|'''Anoop''']]<sup>([[ಸದಸ್ಯರ_ಚರ್ಚೆಪುಟ:Anoop_Rao|'''Talk''']])</sup>></span> ೧೪:೦೧, ೧೨ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) |} == Bot request for welcoming new users == ಬಾಟ್ ವಿನಂತಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ: ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವಾಗ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತು೦ಬುವುದಿಲ್ಲ, ಬಾಟ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತೆನೆ. English translation: I would like to request bot access for [[User:AnoopBot]] so that recent changes wont flood with changes regarding welcoming new users, that being said i would also letting no automated editing will be done using Bot all work will be done manually. <span style="border: 0px solid black; padding:4px; background: silver; color: blue; font-weight:bold;"> [[User:Anoop Rao|Anoop]] .<sup>([[User talk:Anoop Rao|Talk]])</sup><sub>([[Special:Contributions/Anoop Rao|Contributions]])</sub></span> ೧೪:೧೯, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೧೭ (UTC) == ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪುಟ == ನಮಸ್ಕಾರ [[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ,ಹಳೆಯ ಪ್ರಯೋಗಪುಟಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೆಸಿಸಲು. ನಿಮ್ಮ ಸಹಮತವಿದ್ದರೆ ನಾನು ಪುಟಗಳನ್ನು ಜರುಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸ ಬಯಸುತ್ತೆನೆ. <span style="text-shadow: 0 0 8px red; padding:4px; background: silver; color: blue; font-weight:bold;"> [[User:Anoop Rao|Anoop/ಅನೂಪ್]] <sup>([[User talk:Anoop Rao|Talk]])</sup><sub>([[Special:Contributions/Anoop Rao|Edits]])</sub></span> ೧೦:೫೩, ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ (UTC) :ಯಾವ ಹಳೆಯ ಪುಟಗಳಿಂದ? ನೀವೇ ಬರೆದುದಾದರೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೪೩, ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ (UTC) :: ನಾನು ಬರೆದ ಪುಟವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಲೇಖಕರ ಪ್ರಯೋಗಪುಟಗಳ ಲೇಖನಗಳು, <span style="text-shadow: 0 0 8px red; padding:4px; background: silver; color: blue; font-weight:bold;"> [[User:Anoop Rao|Anoop/ಅನೂಪ್]] <sup>([[User talk:Anoop Rao|Talk]])</sup><sub>([[Special:Contributions/Anoop Rao|Edits]])</sub></span> ೧೫:೩೩, ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ (UTC) :::ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಲೇಖನದ ಭಾಷೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಲೇಖನ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ|ಉತ್ತಮ ಲೇಖನವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ]], ಮಾಡಬಹುದು--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೦, ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ (UTC) == CIS-A2K Newsletter July 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2017. The edition includes details about these topics: * Telugu Wikisource Workshop * Marathi Wikipedia Workshop in Sangli, Maharashtra * Tallapaka Pada Sahityam is now on Wikisource * Wikipedia Workshop on Template Creation and Modification Conducted in Bengaluru Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೫೮, ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16294961 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm == [[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]] Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success. Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೫, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17328544 --> == CIS-A2K Newsletter August September 2017 == Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August and September 2017. Please find below details of our August and September newsletters: August was a busy month with events across our Marathi and Kannada Focus Language Areas. # Workshop on Wikimedia Projects at Ismailsaheb Mulla Law College, Satara # Marathi Wikipedia Edit-a-thon at Dalit Mahila Vikas Mandal # Marathi Wikipedia Workshop at MGM Trust's College of Journalism and Mass Communication, Aurangabad # Orientation Program at Kannada University, Hampi Please read our Meta newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August_2017|here]]'''. September consisted of Marathi language workshop as well as an online policy discussion on Telugu Wikipedia. # Marathi Wikipedia Workshop at Solapur University # Discussion on Creation of Social Media Guidelines & Strategy for Telugu Wikimedia Please read our Meta newsletter here: '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September_2017|here]]'''<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೨೩, ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17391006 --> == CS1 Error resolved == CS1 error has been resolved, Modules that resolve CS1 error are in sandbox version please copy the same to actual modules. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;"> [[User:Anoop Rao|★ Anoop / ಅನೂಪ್]] <sup>[[User talk:Anoop Rao|<big>✉</big>]]</sup><sub>[[Special:Contributions/Anoop Rao|<big> ©</big>]]</sub></span> ೦೫:೦೨, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) == CIS-A2K Newsletter October 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2017. The edition includes details about these topics: * Marathi Wikipedia - Vishwakosh Workshop for Science writers in IUCAA, Pune * Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon * Odia Wikisource anniversary * CIS-A2K signs MoU with Telangana Government * Indian Women Bureaucrats: Wikipedia Edit-a-thon * Interview with Asaf Bartov Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೪, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17428960 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update == Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೦, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17509628 --> ==ಎಲ್ ಮಹಲಿಂಗಪ್ಪ ಅಳಿಸಿದ್ದೇಕೆ ?== ಒಬ್ಬ ಮೂರ್ಖ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕಿ ಬರೆಯುತ್ತೀರಿ , ಆದ್ರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಪೇಜ್ ಅಳಿಸಿದ್ದೇಕೆ ? ಹಿಂದೆ ಇದೆ ಚರ್ಚೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೆಶ್ನೆ ಆಕಿದ್ದನ್ನು ಆಕಿದ್ದನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದೇರೆಂದರೆ , ನನಗೆ ಎ ವಿಕಿ ಪೀಡಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ.ಅಸ್ಟೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಏಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅನಿಸಿಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಇದೆ ಚರ್ಚೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೆಶ್ನೆ ---Sangappadyamani ಅವರಿಗೆ ನೀವು ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರತಿ: ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿ-ಅಂಚೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ <wiki@wikimedia.org> Unsubscribe 9/19/17 ಹೆಲೋ, ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಒಂದು ವಿಕಿ ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಕವಿ, ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಳೆವೊಂದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿ , ನನೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾಗೆ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ತಾವು ಇದನ್ನ ರಿವ್ಯೂ ಮಾಡುವಿರಾ? ರೀಗಾರ್ಡ್ಸ್, ಧರಣೇಶ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ <wiki@wikimedia.org> 9/19/17 ಒಪ್ಪಿದೆ, ಆದರೆ ಇವರು ಕವಿಗಳೂ ಕೂಡ, ಕ ಸಾ ಪ ಬಿಡಿ, ಆದರೆ ಕವಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಸಾಧನೆ ಮರೆಯಬರದಲ್ವ, ಎಸ್ಟೋ ವಿಕಿ ಪೇಜ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರದ ರಾಜಕೀಯದವರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೊ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು ಅಲ್ವಾ ? ವಿಕಿಪೀಡಿಯ <wiki@wikimedia.org> Unsubscribe 9/19/17 to me ನಮಸ್ಕಾರ Dharanesha.e ರವರೆ. ನಿಮ್ಮ ಈ ಲೇಖನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿಲ್ಲ.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 200ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ. ತಲೂಕಿಗೊಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಗಳಿವೆ . ಐದು ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಟ ತೆರೆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನ್ಯತಾ ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ------------- :[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ_ಹಾಕಲಾಗಿರುವ_ಲೇಖನಗಳು#ಎಲ್_ಮಹಲಿಂಗಪ್ಪ|ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ]].--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೪, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == Hello! Sorry for writing in English. The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL Take the survey now]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! --[[User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[User talk:WMF Surveys|talk]]) ೦೧:೩೨, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&oldid=17888276 --> == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 26% of Wikimramedia contributors who Wikimedia programs like the Education program, editathons, or image contests. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://www.example.com Take the survey now.]''' If you are not fluent in English, I apologize again for posting in English. If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thank you! —[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[:User talk:WMF Surveys|talk]]) ೧೭:೧೮, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&oldid=17888276 --> == Reminder: Wikimedia survey (corrected link) == Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 26% of Wikimramedia contributors who Wikimedia programs like the Education program, editathons, or image contests. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed.'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL Take the survey now.]''' If you are not fluent in English, I apologize for posting in English. If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! —[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[m:User talk:WMF Surveys|talk]]) ೧೭:೨೪, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&oldid=17888276 --> : I have already taken the survey--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೪೫, ೧೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC) == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL Take the survey now.]''' If you are not a native speaker of English, I apologize for writing in English. '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thank you!! --[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[m:User_talk:WMF Surveys|talk]]) ೦೫:೫೪, ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&oldid=17888276 --> == CIS-A2K Newsletter, March & April 2018 == <div style="width:90%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em; align:center;"> <div style="color:white;"> :[[File:Access To Knowledge, The Centre for Internet Society logo.png|170px|left|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/File:Access_To_Knowledge,_The_Centre_for_Internet_Society_logo.png]]<span style="font-size:35px;color:#ef5317;"> </span> <div style="color: #3b475b; font-family: times new roman; font-size: 25px;padding: 25px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">The Center for Internet and Society</div> <div style="text-align:center">Access to Knowledge Program</div> <div style="color: #3b475b; font-family: comforta; font-size: 20px;padding: 15px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">Newsletter, March & April 2018</div> </div> </div> </div> <div style="width:70%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em;"> {| style="width:120%;" | style="width:120%; font-size:15px; font-family:times new roman;" | ;From A2K * [[:m:Women's Day Workshop at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre, Dist.Pune|Documenting Rural Women's Lifestyle & Culture at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre]] * [[:m:Institutional Partnership with Tribal Research & Training Institute|Open knowledge repository on Biodiversity & Forest Management for Tribal communities in Collaboration with Tribal Research & Training Institute(TRTI), Pune]] * [[:m:Telugu Wikipedia Reading list|Telugu Wikipedia reading list is created with more than 550 articles to encourage discourse and research about Telugu Wikipedia content.]] * [[:m:Telugu Wikipedia Mahilavaranam/Events/March 2018/Visakhapatnam|To address gender gap in participation, a workshop for women writers and literary enthusiasts was conducted in Visakhapatnam under Telugu Wikipedia Mahilavaranam.]] *[[:m:Sambad Health and Women Edit-a-thon|18 journalists from Sambad Media house joined together with Odia Wikipedians to create articles on Women's health, hyiegene and social issues.]] *[[:Incubator:Wp/sat/ᱠᱟᱹᱢᱤᱥᱟᱲᱟ ᱑ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)/en|Santali Wikipedians along with Odia Wikipedians organised the first Santali Wikipedia workshop in India]]. *[[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕಾರ್ಯಾಗಾರ/ಮಾರ್ಚ್ ಬೆಂಗಳೂರು|Wikimedia Technical workshop for Kannada Wikipedians to help them understand Wikimedia Tools, Gadgets and Auto Wiki Browser]] *[[:m:CIS-A2K/Events/Indian women and crafts|Women and Craft Edit-a-thon, to archive the Women achievers in the field of art and craft on Kannada Wikipedia.]] ; In other News *[[:m:CIS-A2K/Work plan July 2018 - June 2019|CIS-A2K has submitted its annual Work-plan for the year 2018-19 to the APG.]] *[[:m:Supporting Indian Language Wikipedias Program/Contest/Stats|Project Tiger has crossed 3077 articles with Punjabi community leading with 868 articles]]. *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimediaindia-l/2018-May/013342.html CIS-A2K is supporting three Wikipedians from India to take part in Wikimania 2018.] *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-May/090145.html Users have received Multiple failed attempts to log in notifications, Please change your password regularly.] *[[:outreach:2017 Asia report going forward|Education Program team at the Wikimedia Foundation has published a report on A snapshot of Wikimedia education activities in Asia.]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|update your subscription]].--[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೪, ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18069676 --> == A request == Hello Pavanaja! Could you please add the word "Manipuri wikipedia" (mni.wikipedia.org) to the list of Indian wikipedias in the Kannada wiki's main page? Thanks! --[[ಸದಸ್ಯ:Haoreima|Haoreima]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Haoreima|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೮, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Kannada Wikipedia? Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Multituberculata|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೩, ೯ ಮೇ ೨೦೨೨ (UTC) == Please unlock the talk page of the Main page for discussion == Please unlock the talk page of the Main page/Wikipedia welcome page for discussion == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ನಮಸ್ಕಾರ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ]] ಪದಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಪಡಿಯಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. [[ಸದಸ್ಯ:TheUnbeatable|TheUnbeatable]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:TheUnbeatable|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೮, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC) == ಹೊಸ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಅದರೆ ಏನು....? ಅದ್ರೆ ಮೊದಲು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಯಾಕೆ ಕರಿತ್ತಾ ಇದ್ರು.... ಏಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂತ ಕರಎದರು...‌ಅಂತ ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳಿ :ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂದ ಹಾಗೆ, ನೀವು ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ. ಅನಾಮಧೇಯರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೮ (UTC) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡುವಾಗ, ಆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಟದ Infoboxನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇಮೇಜ್ ಕನ್ನಡ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?? --[[ಸದಸ್ಯ:Raghuveer1995|Raghuveer1995]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Raghuveer1995|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೦೪, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == CIS-A2K Newsletter January 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2019. The edition includes details about these topics: ;From A2K * Mini MediaWiki Training, Theni * Marathi Language Fortnight Workshops (2019) * Wikisource training Bengaluru, Bengaluru * Marathi Wikipedia Workshop & 1lib1ref session at Goa University * Collaboration with Punjabi poet Balram ;From Community *TWLCon (2019 India) ;Upcoming events * Project Tiger Community Consultation * Gujarati Wikisource Workshop, Ahmedabad * Train the Trainer program Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೨೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == Merging potentially identical pages == (Apologies for writing in English.) In performing some maintenance on Wikidata I have come across some possibly duplicate pages on this wiki. As I do not speak Kannada, it would be helpful if you could merge each pair of pages into whichever name is most appropriate, or leave a note as to why a certain pair of pages should not be merged. (Note that this list may expand as I find more potential duplicates.) [[ಸದಸ್ಯ:Mahir256|ಮಾಹಿರ್೨೫೬]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahir256|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) *[[:ವರ್ಗ:ಗುಲಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[:ವರ್ಗ:ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[:ವರ್ಗ:ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಗದಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[:ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[:ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ↔ [[:ವರ್ಗ:ಉಡಿಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] *[[ವಿಜಾಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] ↔ [[ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] ↔ [[ಬಿಜಾಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] ↔ [[ವಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] *[[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] ↔ [[ಬಸವನಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] == CIS-A2K Newsletter February 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m: CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Bagha Purana meet-up *Online session on quality improvement Wikimedia session at Tata Trust's Vikas Anvesh Foundation, Pune *Wikisource workshop in Garware College of Commerce, Pune *Mini-MWT at VVIT (Feb 2019) *Gujarati Wikisource Workshop *Kannada Wiki SVG translation workshop *Wiki-workshop at AU Delhi Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೨, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೪, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == Gadget Installation == I request you to enable the following gadgets which will enhance the editing of the community members * External tools * Extra toolbar buttons * ExternalSearch * RegexMenuFramework * Mobile-sidebar * MobileMaps --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೫೬, ೨ ಜೂನ್ ೨೦೧೯ (UTC) :Has it been discussed in VP?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೪೦, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೯ (UTC) == ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿ.ವಿ. ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ == ನಮಸ್ಕಾರ, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿ.ವಿ. ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆಯಅಂಗವಾಗಿ ತಯಾರದ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಈ [https://kn.wikipedia.org/wiki/ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್_ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ_ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು_ಸಂಪಾದಿಸಿದ_ಲೇಖನಗಳು ವರ್ಗದಲ್ಲಿ] ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ರಚಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಲೇಖನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡ ಬೇಕೆಂದು ಕೋರುತ್ತೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೩, ೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) {{clear}} ==ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿನಂತಿ == {|class="wikitable" style="color:#000080; background-color:#ffffcc; border:solid 4px cyan;" | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್'ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ / ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ಯೋಜನೆಯ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ. Link: [[meta:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support/AnoopZ]] |- | ಧನ್ಯವಾದಗಳು--<span style="background: linear-gradient(to right, grey, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:AnoopZ|★ Ano]][[User talk:AnoopZ|op✉]]</span>{{CURRENTTIME}}, {{CURRENTDAYNAME}} [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] ([[w:UTC|UTC]]) |} == Unblocking of User:Ananth subray(Bot) == Hello, I request you to unblock my Bot account. I had requested you to block this account initially as the edit made with the help of pywikibot was out of my control. Now I have fixed those issues and there is a need of my bot account to run OCR4Wikisource and I request you to do the needful. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೯, ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) :ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಬಾಟ್‍ಗಳ ಕೋರಿಕೆಗಾಗಿ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಬಾಟ್/ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಗಳು|ಪುಟ]] ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೩, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ == ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. https://meta.wikimedia.org/wiki/Growing_Local_Language_Content_on_Wikipedia_(Project_Tiger_2.0)/Support/Manjappabg [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೨೯, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == Issue with the Infobox template  == In the template "[[Template:Infobox ಊರು|Infobox ಊರು]]" we have an extra "<nowiki>{{#if:|</nowiki>". Which is showing up in all the article where this template has been used. I request you to fix this issue at the earliest. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೪೦, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) :I had also noticed it and tried to fix. But could not find out which is extra. It is extremely difficult to find the nested "if"s. Is there any tool like sublimetext to edit templates, which will show in color the mismatch? Alternatively, can you pinpoint that extra "<nowiki>{{#if:|</nowiki>" by line number?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೫, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ: ಏಷಿಯನ್ ತಿಂಗಳು/೨೦೧೯]] == ನಮಸ್ಕಾರ, Wikipedia: Asian Month/2019 ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Manthara|Manthara]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manthara|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೬, ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) :ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೬, ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) ::ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನಾವು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ತಡವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ.-[[ಸದಸ್ಯ:Manthara|Manthara]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manthara|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೧೫, ೧೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == Template import == I request you to import the templates and update them at the earliest.  Was working on an article and was not able to find ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox civil servant. Please do the needful at the earliest. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೮, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) :Done.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೭, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == Gangaasoonu ಮತ್ತು smjalageri ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮನವಿ == ಮಾನ್ಯ ಪವನಜರಿಗೆ ನಮನಗಳು, ನಾನು ಎಸ್ ಎಂ ಜಲಗೇರಿ, ನನ್ನ ವಿಕಿ ನಾಮಪದವನ್ನು ಗಂಗಾಸೂನು ಎಂದು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/project-tiger-2.0-kn ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್]ನಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪರ್ತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು, ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಅಕೌಂಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮನವಿ. ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸಿ, [[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gangaasoonu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೦೦, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) == Interest in learning more == Hello, My name is Karishma Mehrotra. I am a reporter with the Indian Express. I want to explore Wikipedia editors who are helping increase the use of Indian languages on the website.  I would like to know a little bit about you and what you enjoy about Wikipedia. Can you email karishmaindianexpress@gmail.com to discuss further? Karishma Mehrotra [[ಸದಸ್ಯ:Karishmamehrotra|Karishmamehrotra]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Karishmamehrotra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೨, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC) :Thanks for contacting. I have sent an email. Check.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೦, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಬಗ್ಗೆ == ಸರ್, ನೀವು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಹೊಸ ಪುಟಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೦೯ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ೧೧೧ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುವುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ. ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬೇಕು. ಸದಸ್ಯರು ಹೊಸ ಪುಟಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯರಾದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೆಂದರೆ ನೀವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಸಕ್ರಿಯರಾಗುವಂತೆ ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಮನವಿ ಮಾಡಿ. ನಾನು ದೂರದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪುಟ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನೂ ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ಪುಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಷ್ಟೇ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಗೂಡಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಮನದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ. [[ಸದಸ್ಯ:VINAY C Hukkeri|VINAY C Hukkeri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VINAY C Hukkeri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೮, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ_ಪ್ರಸವ_ಮರಣ == * ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ: [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ_ಪ್ರಸವ_ಮರಣ]] [[ಸದಸ್ಯ:Gshguru|ಗುರುಪಾದ್ ಹೆಗಡೆ ಮುಂಡಿಗೇಸರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gshguru|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೬, ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ (UTC) :ಅಲ್ಲೇ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೮, ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ (UTC) == Template import == I request you to import the templates and update them at the earliest. Was working on an article and was not able to find * ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox genome * ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Medical resources * ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Block indent * ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Collapsed infobox section begin *ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Collapsed infobox section end *ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Block indent *ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Time interval *ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Stringsplit Please do the needful at the earliest. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೦೦, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ (UTC) :{{ping|Pavanaja}} Please do the needful at the earliest, these templates are related COVID-19 aricles. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೫೮, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ (UTC) :: Done --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೦, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ (UTC) == REMINDER - Feedback from writing contest jury of Project Tiger 2.0 == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the article writing jury process. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1UoEQV-3LGbe_YJoalDXBdPgWp1i-HQWIwQglZZyIwB8/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 06:24, 13 June 2020 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list/PT2.0_Jury_members&oldid=20159288 --> ==ಫೋಟೋ ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ== (suMkadavar ೦೪:೦೬, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ (UTC)) ನಮಸ್ಕಾರ. ಸರ್, ಇದುವರೆಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಿಲ್ಲ. ನೀವೂ ಯಾಕೋ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ನನ್ನ ಕ್ಯಾಮರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿ. ದ್ಯನ್ಯವಾದಗಳು. :ನೀವು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಫೋಟೋ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ದಯವಿಟ್ಟು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸದ್ಬಳಕೆ|ಸದ್ಬಳಕೆ]] ಪುಟ ನೋಡಿ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೩೫, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ (UTC) ==ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ== ಸರ್ 🙏💐 ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ತಾವು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರೆ This page is protected to prevent vandalism ಲಾಕ್ ತೆರವು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಾನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ :ಆ ಪುಟವನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯರು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಲಾಗಿನ್ ಆದರೆ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಬಹುದು.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೩, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ಪುಟಗಳ ವಿಲೀನ == ನಮಸ್ಕಾರ ಸರ್, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಪುಟಗಳಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದೆ - https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%94%E0%B2%B7%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%AF_%E0%B2%B8%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81 ಮತ್ತು https://kn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%94%E0%B2%B7%E0%B2%A7%E0%B3%80%E0%B2%AF_%E0%B2%B8%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81 ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಪುಟಗಳನ್ನು ನೀವು ದಯವಿಟ್ಟು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿಬಹುದೇ? [[ಸದಸ್ಯ:AVSmalnad77|AVSmalnad77]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:AVSmalnad77|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೪೭, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) :ಹೌದು. ಎರಡನ್ನು ವಿಲೀನ ಮಾಡಬೇಕು.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೪, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು == {{clear}} {| class="wikitable" style="background-color: #b0c4d9; border: 2px solid #000; padding: 5px 5px 5px 5px; " |- |[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|50px|link=[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦]]]] |ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦|ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ/ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ]]. |- !colspan="2"|ಈ ಎಡಿಟ್-ಅ-ಥಾನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ,ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="background: linear-gradient(to right, #D1DBCB, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:ಅನೂಪ್|★ Ano]][[User talk:ಅನೂಪ್|op✉]]</span> |} --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) {{clear}} <!-- Message sent by User:ಅನೂಪ್@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D/messagelist&oldid=1015909 --> == CIS-A2K Newsletter January 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Online meeting of Punjabi Wikimedians *Marathi language fortnight *Online workshop for active citizen groups *Lingua Libre workshop for Marathi community *Online book release event with Solapur University *Punjabi Books Re-licensing *Research needs assessment *Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon *Wikimedia Wikimeet India 2021 updates {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೩, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=19307097 --> == ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಸಮ == Hi, I am writing this message to bring you attention to the discussion at ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ_ಕಟ್ಟೆ#ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ_ಫೌಂಡೇಶನ್%E2%80%8Cನ_ಆಡಳಿತ_ಮಂಡಳಿಯ_ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ_ಆಯ್ಕೆ_ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ_ಬಗ್ಗೆ_ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ_ಸಮ]]''. Thank you, [[ಸದಸ್ಯ:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:KCVelaga (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೩, ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) == ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಸಮುದ == ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 14 ರ ನಡುವೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ (ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್) ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ 22 ಫೆಬ್ರವರಿ (ಸೋಮವಾರ) ಸಂಜೆ 3 ರಿಂದ 4:30 ರ ವರೆಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಈ ಕೊಂಡಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು https://meet.google.com/pnd-sqdv-odw ಹಾಗೂ ನಿಮ್ಮ ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=NDhoa2Y2b2hmcGs5Nm5qZHFwbThjNHFjNjgga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು]. [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ೧೫:೧೬, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Kannada_and_Tulu_volunteers&oldid=21133101 --> == CIS-A2K Newsletter February 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Wikimedia Wikimeet India 2021 *Online Meeting with Punjabi Wikimedians *Marathi Language Day *Wikisource Audiobooks workshop *2021-22 Proposal Needs Assessment *CIS-A2K Team changes *Research Needs Assessment *Gender gap case study *International Mother Language Day {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೨, ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21092460 --> == Invitation for Functionary consultation 2021 == Greetings, Admins of the emerging community, I'm letting you know in advance about a meeting I'd like to invite you to regarding the [[:m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] and the community's ownership of its future enforcement. I'm still in the process of putting together the details, but I wanted to share the date with you: 10/11 July, 2021. I do not have a time on this date yet, but I will let you soon. We have created a [[:m:Universal Code of Conduct/Functionary consultations/June and July 2021|meta page]] with basic information. Please take a look at the meta page and sign up your name under the appropriate section. Thank you for your time.--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] 15:14, 10 June 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/UCoC_Group&oldid=21568660 --> ==Short url== {{Ping|Pavanaja}} Pardon! for writing in English, I want to ask something to help.Is there any possible ways to make custom url at the top of every page in mni.wikipedia.org. (same as kn.m.wikipedia.org) In tools section of '''Mniwiki''' there is still missing Short Url options. [[ಸದಸ್ಯ:Awangba Mangang|Awangba Mangang]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Awangba Mangang|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೫೬, ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) ::@{{ping|Awangba Mangang}} you can request shorturl extention through phabricator, https://phabricator.wikimedia.org/tag/mediawiki-extensions-shorturl/ , '''Note:'''please discuss with community on your wiki VP, this is example phabricator ticket i created for kn.wikisource - [[phab:T189287]].--<span style="background: linear-gradient(to right, #D1DBCB, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:ಅನೂಪ್|★ Ano]][[User talk:ಅನೂಪ್|op✉]]</span> ೧೪:೩೩, ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], ೦೬:೩೪, ೨೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == ''Wiki Loves Women South Asia 2021 Newsletter #1'' == <div style="line-height: 1.2;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; border:2px solid #808080; border-radius:4px;"> <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"><span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span></div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px">[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]] Thank you for organizing the Wiki Loves Women South Asia 2021 edition locally in your community. For the convenience of communication and coordination, the information of the organizers/judges is being collected through a '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfSK5ghcadlCwKS7WylYbMSUtMHa0jT9H09vA7kqaCEzcUUZA/viewform?usp=sf_link ''Google form'']''', we request you to fill it out. <span style="color: grey;font-size:10px;">''This message has been sent to you because you are listed as a local organizer/judge in Metawiki. If you have changed your decision to remain as an organizer/judge, update [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021/Participating Communities|the list]].''</span> ''Regards,''<br>[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] ೦೧:೦೭, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC) </div></div> == ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ 2021ರ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ == ಆತ್ಮೀಯ Pavanaja, ನೀವು ಈ ಇಮೇಲ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಯಾಕೆಂದರೆ, ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ 2021ರ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ 18, 2021ರಂದು ಶುರುವಾಗಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2021ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತರಹದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅನ್ನು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೋರ್ಡ್, ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಿರಿ]]. ಈ ವರ್ಷ, ಸಮುದಾಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021ರ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಿರಿ]]. ನಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ 70,000 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಮತದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನೀವೂ ಒಬ್ಬರು! ಆಗಸ್ಟ್ 31ರ 23:59 UTC ತನಕ ಮಾತ್ರವೇ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''ಈ ಕೂಡಲೇ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ SecurePollನಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿ''']]. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಇಮೇಲನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಎಷ್ಟೇ ಖಾತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಸಲ ಮಾತ್ರವೇ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದು. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ಈ ಚುನಾವಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಿರಿ]]. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೪೭, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21946184 --> == ನಿಧನರಾದ ಸಂಪಾದಕರ ಪುಟಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ == ಈ ಪುಟ ನೋಡಿ: [[:w:user:Bhadani|Bhadani]]. ನಮ್ಮ ಚಂದ್ರಶೇಖರರ ಪುಟಕ್ಕೂ ಇಂತಹುದನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಾಗಿದೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Vikashegde|ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ&#124; Vikas Hegde]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vikashegde|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೩೫, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC) :<nowiki>ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Deceased Wikipedian</nowiki> Import ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೭, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC) == Copyright == ಪವನಜರವರೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲೂ ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ತರಹ Copyright violationಗಳಿಗೆ "[[en:WP:REVDEL|revision deletion]]" ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ ಉಂಟಾ? [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ]] ಪುಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ [[ವಿಶೇಷ:Diff/742370|ಈ diff]] ಇಂದ [[ವಿಶೇಷ:Diff/1080812|ಈ diff]] ವರೆಗೆ "revision delete" ಮಾಡಬೇಕು. [[ಸದಸ್ಯ:Wilhelm Tell DCCXLVI|Wilhelm Tell DCCXLVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Wilhelm Tell DCCXLVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೦೭, ೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC) == [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Tagline]] ಒಂದು ತಪ್ಪು == ಉಚಿತ -> ಸ್ವತಂತ್ರ - ಆಂಗ್ಲ "Free as in ''freedom'', not as in beer". [[ಸದಸ್ಯ:MSG17|MSG17]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MSG17|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೧೦, ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC) :ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೫೪, ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> ೧೮:೧೭, ೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 --> == CIS - A2K Newsletter January 2022 == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As the continuation of the CIS-A2K Newsletter, here is the newsletter for the month of January 2022. This is the first edition of 2022 year. In this edition, you can read about: * Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh * Launching of WikiProject Sangli Biodiversity with Birdsong * Progress report Please find the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೧೩, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) <small> Nitesh Gill (CIS-A2K) </small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21925587 --> == HELP in spelling == अमृत विश्‍व विद्यापीठम् (https://www.wikidata.org/wiki/Q4748684) and अमृत विद्यालयम् (https://www.wikidata.org/wiki/Q108756612) and माता अमृतानंदमयी (https://www.wikidata.org/wiki/Q465072) are 3 articles on school, university and an leader names based on Sanskrit. Can you give their name in Kannada script equivalent to those spelling. [[ಸದಸ್ಯ:Tamilgirl22|Tamilgirl22]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Tamilgirl22|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೩೮, ೧೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) == CIS-A2K Newsletter February 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about February 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ;Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh|Wikimedia session with WikiProject Rivers team]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 19 February 2022|Indic Wikisource online meetup]] * [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] - You can still participate in this event which will run till tomorrow. ;Upcoming Events * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|International Women's Month 2022 edit-a-thon]] - The event is 19-20 March and you can add your name for the participation. * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Pune Nadi Darshan 2022]] - The event is going to start by tomorrow. * Annual proposal - CIS-A2K is currently working to prepare our next annual plan for the period 1 July 2022 – 30 June 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೮, ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=22871201 --> == CIS-A2K Newsletter March 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about March 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events and ongoing events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh|Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:RIWATCH|Launching of the GLAM project with RIWATCH, Roing, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon]] * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022|Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022]] * [https://msuglobaldh.org/abstracts/ Presentation on A2K Research in a session on 'Building Multilingual Internets'] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * Two days of edit-a-thon by local communities [Punjabi & Santali] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 09:33, 16 April 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 --> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == ಡಾ.ಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಸುರೇಶ್ ರವರ ಕುರಿತ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಿರುವ ಕುರಿತು == ಸರ್, ನಾನು ಡಾ.ಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಸುರೇಶ್ ರವರ ಕುರಿತು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ ಅದನ್ನು ತಾವು ಅಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಕಾರಣ "ಜಾಹೀರಾತು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ಸದರಿ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಏನಿದೆ? ಜಾಹೀರಾತಿನ ಅಂಶಗಳಾದರೂ ಏನಿವೆ? ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಲೇಖನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಅದನ್ನುನೋಡಿಯೋ ನಾನು ಡಾ.ಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಸುರೇಶ್ ರವರ ಕುರಿತು ಲೇಖನ ಬರೆದದ್ದು. ಲೇಖಕರೇ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಕುರಿತು ಬರೆದರು ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಮೊದಲು ಲೇಖಕರು ಬರೆದ ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದು ಸರಿ. ಆದರೆ ನಾನು ಬರೆದ ಲೇಖವನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದರ ಕಾರಣ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾದಕರ ಕುರಿತು ಬರೆದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಜಾಹೀರಾತಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಹಾ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ. -{{Unsigned|R.MALATHY}} -ಡಾ.ಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಸುರೇಶ್ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ತೆರೆದು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತಾವೇ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ. ಆದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಪುನಃ ಅದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದು ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವರಿಂದಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಆಗಿರಬೇಕು. ಈ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ '''ಸೂಕ್ತ ನಂಬಲರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖ''' ಇರಬೇಕು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇರುವುದು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಅಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು]] ಪುಟ ನೋಡಿ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೪, ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC) (ನಿರ್ವಾಹಕ) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Kannada Wikipedia? Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Multituberculata|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೧, ೯ ಮೇ ೨೦೨೨ (UTC) == CIS-A2K Newsletter April 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about April 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:Grants talk:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge|Annual Proposal Submission]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha|Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia Commons sessions of organisations working on river issues|Training sessions of organisations working on river issues]] * Two days edit-a-thon by local communities * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation review and partnerships in Goa|Digitisation review and partnerships in Goa]] * [https://www.youtube.com/watch?v=3WHE_PiFOtU&ab_channel=JessicaStephenson Let's Connect: Learning Clinic on Qualitative Evaluation Methods] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Upcoming event * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Wikisource Plan 2022-23|Indic Wikisource Work-plan 2022-2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:47, 11 May 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:Science and technology in Azerbaijan]], [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Kannada Wikipedia? They do not need to be long. Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Multituberculata|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೨೫, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೨ (UTC) == CIS-A2K Newsletter May 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about May 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, and ongoing and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Punjabi Wikisource Community skill-building workshop|Punjabi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] ; Upcoming event * [[:m:User:Nitesh (CIS-A2K)/June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 14 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == CIS-A2K Newsletter June 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about June 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] * [https://pudhari.news/maharashtra/pune/228918/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AC%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%9A-%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A4-%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%AE%E0%A4%A4/ar Presentation in Marathi Literature conference] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 19 July 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23409969 --> == CIS-A2K Newsletter July 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its July 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad|Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad]] * [[:m:CIS-A2K/Events/O Bharat Digitisation project in Goa Central library|O Bharat Digitisation project in Goa Central Library]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with organisations in Meghalaya|Partnerships with organisations in Meghalaya]] ; Ongoing events * Partnerships with Goa University, authors and language organisations ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:10, 17 August 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == sock spam == I'm curious why you reverted me to restore [https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%9F%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%AF&oldid=prev&diff=1117970 spam by a globally locked user] who was mass spamming their website which has now been blacklisted? [[ಸದಸ್ಯ:Praxidicae|Praxidicae]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Praxidicae|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೪, ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC) == ಅಳಿಸಿ == [[ಡಿಡಿ ನ್ಯಾಶನಲ್]] ಈ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಿ. ಕಾರಣ: [[ದೂರದರ್ಶನ ನ್ಯಾಷನಲ್]] ಎಂಬ ಪುಟ ಮೊದಲೇ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಇದೆ.... [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == CIS-A2K Newsletter August 2022 == <br /><small>Really sorry for sending it in English.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its August 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of Konkani & Marathi books|Relicensing of Konkani & Marathi books]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state|Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program|Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program]] ; Ongoing events * Impact report ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 06:51, 22 September 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ == ನಮಸ್ತೆ, Infobox ಊರು ಎಂಬ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಉದಾಹರಣೆ: ಸರ್ಕಾರ ವು Government ಅಂತ ಇದೆ [[ಪುಣಚ]] ಇದರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದನೆ/ ಸರಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು?? [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೧೨, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox ಊರು ಅನ್ನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಬೇಕು--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೫೮, ೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == CIS-A2K Newsletter September 2022 == <br /><small>Apologies for sending it in English, feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. Here is the CIS-A2K's for the month of September Newsletter, a few conducted events are updated in it. Through this message, A2K shares its September 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil|Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of 10 books in Marathi|Relicensing of 10 books in Marathi]] * [[:m:Grants:APG/Proposals/2020-2021 round 2/The Centre for Internet and Society/Impact report form|Impact report 2021-2022]]4 * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೧, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23856279 --> == CIS-A2K Newsletter October 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of October. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its October 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration|Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration|Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Filmi datathon workshop|Filmi datathon workshop]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೦, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೫, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೫೧, ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 --> == ಶಿರಸಿ == ಶಿರಸಿ ಇದು ಪಟ್ಟಣವಲ್ಲ, ಶಿರಸಿ ನಗರವಾಗಿದೆ Sirsicity.mrc.gov.in [[ಸದಸ್ಯ:Upendrapai|Upendrapai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Upendrapai|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೧೭, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :ಬದಲಿಸಿದ್ದೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೩, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) == ಶಿರಸಿ == ಧನ್ಯವಾದಗಳು , infobox ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪಟ್ಟಣ ಅಂತ ಇದೆ ಅದನ್ನು ಕೂಡ ನಗರ ಎಂದು ಸರಿಪಡಿಸಿ.🙏 [[ಸದಸ್ಯ:Upendrapai|Upendrapai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Upendrapai|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೩೯, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :ಮಾಡಿದೆ. ನನಗೊಂದು ಕತೂಹಲ. ನಗರಕ್ಕೂ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೯, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) ::ಸರಿ ಮಾಡಿದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ, ನನಗೆ ಪದಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದ್ರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಊರುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದ ಮಹಾನಗರಗಳ ತನಕ ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ( ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ, ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಪುರಸಭೆ, ನಗರಸಭೆ, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ) ಅದರ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಈ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ ; http://www.municipaladmn.gov.in/ . [[ಸದಸ್ಯ:Upendrapai|Upendrapai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Upendrapai|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೩, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) |} == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == CIS-A2K Newsletter November 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of November. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its November 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikibase orientation session in Pune Nagar Vachan Mandir library|Digitisation & Wikibase presentation in PNVM]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022|Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022]] * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:28, 7 December 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೧, ೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 --> == ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ == {| style="background-color: #FFFF00; border: 1px solid #fceb92;border-style:solid; border-width:6px; border-color:#bca9f5; style:{{corners}}" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:The gate to Udupi Town.jpg|The_gate_to_Udupi_Town]|225px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikimedia logo family complete-2013.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಭೌತಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು '''ಜನವರಿ ೨೨,೨೦೨೩ರಂದು ಉಡುಪಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಯಾವುದೇ ವಿಕಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರ ಭೇಟಿಯು ಒಂದು ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮರುಚೈತನ್ಯ ತಂದುಕೊಡಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಳೆ ಹೊಸ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಸಮಾಗಮವು ಜ್ಞಾನದ ಹಂಚಿಕೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗುವ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪಾದಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸೋಣ. ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ. '''ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮ್ಮಿಲನ/ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ.''' |} {{clear}} ---- ಈ ಸಂದೇಶ [[ಸದಸ್ಯ:Vikashegde|ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ]] ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <div style="border-bottom: 2px solid red; border-top: 2px solid yellow; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold; letter-spacing: 1.5px; text-align: center;"> <br /> ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] <sup>[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]</sup><sub>[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</sub></span>೧೪:೩೭, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) <br /> </div> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1143808 --> == CIS-A2K Newsletter December 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its December 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of GLAM projects in Aurangabad|Launching of GLAM projects in Aurangabad]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022/Online Meetup 10 Dec 2022|Online Meetup 10 Dec 2022 (Indic Wiki Improve-a-thon 2022)]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] ; Upcoming event * Mid-term Report 2022-2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:23, 7 January 2023 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24192124 --> == ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ದೆ ಆಹ್ವಾನ == <div style="border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 100px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;"> <p style="font-size: 1.4em;">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩|'''ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ''']] ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವಣಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ (WLF) ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಭಿಯಾನದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ದೆ 1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023ರಿಂದ 31 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.</p> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ_ಮತ್ತು_ಜಾನಪದ_೨೦೨೩|<span style="color:white">ಬಾಗವಹಿಸಲು ಈ ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ..</span>]]</span> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;">[[ಚಿತ್ರ:Feminism_and_Folklore_banner.svg|250px|right]]</div></div> <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold; align:center;">[[User:~aanzx|~aanzx]] <sup>[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]</sup><sub>[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</sub></span> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1149743 --> == CIS-A2K Newsletter January 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its January 2023 tasks. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] * [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Writing Contest/Community Training 2022|Project Tiger 2.0 Training]] * [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge/Midpoint Report|Mid-term Report 2022-2023]] ; Upcoming event * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:03, 12 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24497260 --> == CIS-A2K Newsletter Feburary 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of February. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its February 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya|Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya]] * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] * Wikidata Online Session ; Upcoming event * March Month Activity on Wikimedia Commons * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 04:50, 8 March 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == CIS-A2K Newsletter March 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, There is a CIS-A2K monthly Newsletter that is ready to share which is for the month of March. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its March 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|Women's Month Datathon on Commons]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|Women's Month Datathon on Commons/Online Session]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 25 March 2023|Indic Wikisource Community Online meetup 25 March 2023]] ; Ongoing activity * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೯, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == CIS-A2K Newsletter April 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! CIS-A2K has done a few activities in the month of April and CIS-A2K's monthly Newsletter is ready to share which is for the last month. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೧, ೧೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter May 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of May. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. The newsletter includes updates on the conducted events and ongoing activities, providing a comprehensive overview of A2K's recent endeavours. We have taken care to mention both the conducted and ongoing events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Preparatory Call for June Month Activity * Update on status of A2K's grant proposal ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] ; Upcoming Events * Support to Punjabi Community Proofread-a-thon Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೮, ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter June 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of June. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Community Engagement Calls and Activities ** India Community Monthly Engagement Calls: 3 June 2023 call ** Takeaways of Indian Wikimedians from EduWiki Conference & Hackathon ** Punjabi Wikisource Proofread-a-thon * Skill Development Programs ** Wikidata Training Sessions for Santali Community * Indian Community Need Assessment and Transition Calls * Partnerships and Trainings ** Academy of Comparative Philosophy and Religion GLAM Project ** Wikimedia Commons sessions with river activists ** Introductory session on Wikibase for Academy of Comparative Philosophy and Religion members Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೫, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter July 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of July. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Wikibase session with RIWATCH GLAM * Wikibase technical session with ACPR GLAM * Wikidata Training Sessions for Santali Community * An interactive session with some Wikimedia Foundation staff from India ; Announcement * Train The Trainer 2023 Program Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/60&oldid=25451603 --> == CIS-A2K Newsletter August 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K has successfully concluded numerous activities in August. Consequently, our monthly newsletter, summarizing the previous month's highlights, is prepared for distribution. We have diligently included details of the conducted events and activities in this newsletter, ensuring comprehensive coverage of all pertinent information. ; Conducted events * Call with Leadership Development Working Group * Wikimedia workshop in Goa University * Wikimedia & digitisation sessions in 150 year old libraries at Kolhapur and Satara * Review visits to Vigyan Ashram and Pune Nagar Vachan Mandir * Preliminary meeting on Indic Wikisource Hub Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == A2K Monthly Newsletter for September 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In September, CIS-A2K successfully completed several initiatives. As a result, A2K has compiled a comprehensive monthly newsletter that highlights the events and activities conducted during the previous month. This newsletter provides a detailed overview of the key information related to our endeavors. ; Conducted events * Learning Clinic: Collective learning from grantee reports in South Asia * Relicensing and Digitisation workshop at Govinda Dasa College, Surathkal * Relicensing and Digitisation workshop at Sayajirao Gaekwad Research Centre, Aurangabad * Wiki Loves Monuments 2023 Outreach in Telangana * Mula Mutha Nadi Darshan Photography contest results and exhibition of images * Train The Trainer 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೩, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == A2K Monthly Newsletter for October 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In the month of October, CIS-A2K achieved significant milestones and successfully concluded various initiatives. As a result, we have compiled a comprehensive monthly newsletter to showcase the events and activities conducted during the preceding month. This newsletter offers a detailed overview of the key information pertaining to our various endeavors. ; Conducted events * Image Description Month in India * WikiWomen Camp 2023 ** WWC 2023 South Asia Orientation Call ** South Asia Engagement * Wikimedia Commons session for Birdsong members * Image Description Month in India Training Session Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೬, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == A2K Monthly Report for November 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K wrapped up several initiatives in November, and we've compiled a detailed monthly newsletter highlighting the events and activities from the past month. This newsletter provides a comprehensive overview of key information regarding our diverse endeavors. ; Conducted events * Heritage Walk in 175 year old Pune Nagar Vachan Mandir library * 2023 A2K Needs Assessment Event * Train The Trainer Report Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == A2K Monthly Report for November 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K wrapped up several initiatives in November, and we've compiled a detailed monthly newsletter highlighting the events and activities from the past month. This newsletter provides a comprehensive overview of key information regarding our diverse endeavors. ; Conducted events * Heritage Walk in 175 year old Pune Nagar Vachan Mandir library * 2023 A2K Needs Assessment Event * Train The Trainer Report Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == A2K Monthly Report for December 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In December, CIS-A2K successfully concluded various initiatives, and we have curated an in-depth monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter offers a comprehensive overview of key information, showcasing our diverse endeavors. ; Conducted events * Digital Governance Roundtable * Indic Community Monthly Engagement Calls: Wikimania Scholarship Call * Indic Wikimedia Hackathon 2023 * A2K Meghalaya Visit Highlights: Digitization and Collaboration * Building Bridges: New Hiring in CIS-A2K * Upcoming Events ** Upcoming Call: Disinformation and Misinformation in Wikimedia projects Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೭, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == A2K Monthly Report for January 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In January, CIS-A2K successfully concluded several initiatives, and we are pleased to present a comprehensive monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter provides an extensive overview of key information, highlighting our diverse range of endeavors. ; Conducted Events * Roundtable on Digital Cultures * Discussion on Disinformation and Misinformation in Wikimedia Projects * Roundtable on Digital Access You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೪೮, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == A2K Monthly Report for February 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In February, CIS-A2K effectively completed numerous initiatives, and we are delighted to share a detailed monthly newsletter encapsulating the events and activities from the previous month. This newsletter offers a thorough glimpse into significant updates, showcasing the breadth of our varied undertakings. ; Collaborative Activities and Engagement * Telugu Community Conference 2024 * International Mother Language Day 2024 Virtual Meet * Wiki Loves Vizag 2024 ; Reports * Using the Wikimedia sphere for the revitalization of small and underrepresented languages in India * Open Movement in India (2013-23): The Idea and Its Expressions Open Movement in India 2013-2023 by Soni You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == A2K Monthly Report for March 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, A2K is pleased to present its monthly newsletter for March, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. ; Collaborative Activities and Engagement * [[Commons:Wiki Loves Vizag 2024|Wiki Loves Vizag: Fostering Open Knowledge Through Photography]] ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/She Leads|She Leads Program (Support)]] * [[:m:CIS-A2K/Events/WikiHour: Amplifying Women's Voices|WikiHour: Amplifying Women's Voices (Virtual)]] * [[:m:Wikimedia India Summit 2024|Wikimedia India Summit 2024]] * [[:m:CIS-A2K/Institutional Partners/Department of Language and Culture, Government of Telangana|Department of Language and Culture, Government of Telangana]] ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೯, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == A2K Monthly Report for April 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are pleased to present our monthly newsletter for April, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. * In the Limelight- Chandan Chiring ; Monthly Recap * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Community Monthly Engagement Calls/April 12, 2024 Call]] * [[:m:CIS-A2K/Events/2024/Wikipedia training to Indian Language educators|Wikipedia Training to Indian Language educators]] * [[:m:Wiki Explores Bhadrachalam]] * Wikimedia Summit ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26774361 --> == A2K Monthly Report for May 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are pleased to present our May newsletter, showcasing the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K throughout the month. This edition offers a comprehensive overview of our events and activities, providing insights into our collaborative efforts and community engagements. ; In the Limelight: Openness for Cultural Heritage ; Monthly Recap * Digitisation Workshop * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] ; Dispatches from A2K ; Coming Soon * Future of Commons Convening You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == A2K Monthly Report for June 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our June newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- Book Review: Geographies of Digital Exclusion ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] * Strategy discussion (Post-Summit Event) ; Dispatches from A2K * Future of Commons ;Coming Soon - Upcoming Activities * Gearing up for Wikimania 2024 * Commons workshop and photo walk in Hyderabad ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೫, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == ವಿಕಿ ಹೊಸ ಪುಟದ ಹೆಸರು "ಹುಲ್ಲತ್ತಿ" == ನಾನು ನಮ್ಮ‌ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Bhoomikaso11|Bhoomikaso11]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhoomikaso11|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೧, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) == A2K Monthly Report for July 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our July newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- NEP Study Report ; Monthly Recap * [https://cis-india.org/raw/report-on-the-future-of-the-commons Future of Commons] * West Bengal Travel Report ;Coming Soon - Upcoming Activities * [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Train the Trainer 2024]] You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೩, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೨೨, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೭, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == Translation request == Hello, Pavanaja. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijan Railway Museum]], [[:en:Baku Puppet Theatre]] and [[:en:Azerbaijan State Academic Russian Drama Theatre]] in Kannada Wikipedia? Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Oirattas|Oirattas]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Oirattas|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೪, ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೦, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೯, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27851144 --> ==ಅಳಿಸಿದ ಪುಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?== ಸರ್, ನಾನು [[Y. Ravindranath Rao]] ಎಂಬ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪುಗಳು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ restore ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಬಹುದಿತ್ತು.ದಯಮಾಡಿ ತಾವು ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೧, ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) ::ಧನ್ಯವಾದಗಳು.......... [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೩, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=28015818 --> == ಡಾ. ಮಹಾದೇವಯ್ಯ ಕೆ.ಪಿ == ನಮಸ್ಕಾರ, ದಯವಿಟ್ಟು ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಬೇಡಿ, ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದೀನಿ, ಲೇಖನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನನಗೆ ಸಮಯಬೇಕು. ಡಾ. ಕೆ.ಪಿ. ಮಹದೇವಯ್ಯನವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಲು ನನಗೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ. ತಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್. [[ಸದಸ್ಯ:Prasadappi123|Prasadappi123]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prasadappi123|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೦೯, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) :ಇದನ್ನು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳು|ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳು]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಸದಸ್ಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುಟದಲ್ಲಲ್ಲ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಪದವಿ, ಹುದ್ದೆ, ಗೌರವಗಳಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಡಾ., ವಿದ್ವಾನ್, ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಇತ್ಯಾದಿ ಇರುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಿದಾಗ, ಆ ಲೇಖನದ ತೊಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕೇ ವಿನಾ ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಲೇಖನ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೨, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) ::ok, Thank you sir. [[ಸದಸ್ಯ:Prasadappi123|Prasadappi123]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prasadappi123|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೦೦, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == ಟೈಮ್ಸ್‌ನಿಬ್ ಪುಟ ತಿದ್ದುಪಡಿ == ಮೊದಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆ ಹಾಗೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನನಗೆ ಆ ರೀತಿ ಭಾವನೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸೂಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪುಟ ಓದುವಾಗ ಅದರ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ನೇರ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಾನುಸಾರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಇನ್ನೂ ಬದಲಾವಣೆ ನೀಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಸರಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೂಚನಾ ಫಲಕವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಸಿ.. ಧನ್ಯವಾದ [[ಸದಸ್ಯ:Moulyags|Moulyags]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Moulyags|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೮, ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == ಕರ್ನಾಟಕ ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ ಪುಟದ ಅಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ == <nowiki>ನಮಸ್ಕಾರ Pavanaja, ನಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ ರಂದು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ’ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಈ ಪುಟವನ್ನು ಏಕೆ ಅಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಿರಾ? ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ~~~~</nowiki> [[ಸದಸ್ಯ:AShiv1212|AShiv1212]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:AShiv1212|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೮, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) :ಅಳಿಸಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಅಯೋಧ್ಯಾಪುರಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]-[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೭, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) == ಅರೆಯೂರು ಚಿ.ಸುರೇಶ್ ಪುಟ ಅಳಿಸಿದ್ದು ಏತಕೆ == ಅರೆಯೂರು ಚಿ.ಸುರೇಶ್ ಪುಟ ಅಳಿಸಿದ್ದು ಏತಕೆ [[ಸದಸ್ಯ:Kavya121|Kavya121]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kavya121|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೪೩, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) :ಅರೆಯೂರು ಚಿ.ಸುರೇಶ್ ಪುಟ ಅಳಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಸರ್ ಅರೆಯೂರು ಸುರೇಶ್ ರವರ ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಓದಿ ನೋಡಿ ಅಂತಹ ಬರಹಗಾರನಿಗೆ ನೀವು ಅವಮಾನ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿರಿ [[ಸದಸ್ಯ:Kavya121|Kavya121]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kavya121|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೫೫, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) ::: ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಪುಟವು ತಟಸ್ಥವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತಟಸ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ|ತಟಸ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ]] & [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಪರಿಶೀಲನಾರ್ಹತೆ|ಪರಿಶೀಲನಾರ್ಹತೆ]] & [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಜೀವಂತವಾಗಿರುವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳು|ಜೀವಂತವಾಗಿರುವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳು]] ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಪುಟವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸಲ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ "ಕರಡು: <ಲೇಖನದ ಹೆಸರು>" ಎಂದು ತಯಾರು ಮಾಡಿ. ಯಾರಾದರೂ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಅದು ಸರಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಧಾಟಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೨, ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) == ಭಾಲಚಂದ್ರ ಜಯಶೆಟ್ಟಿ == Hello Sir, I am new to Wikipedia and really struggling to publish a page on my father Prof Bhalachandra Jayashetty. Me and my brother have been working on this page. I recently noticed that you had changed the title of the page. May I know the reason for this edit? I have now reverted this to the correct title. Thank you. [[ಸದಸ್ಯ:Itssarva|Itssarva]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Itssarva|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೨೮, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ., ವಿದ್ವಾನ್, ಪ್ರೊ. ಇತ್ಯಾದಿ ಪದವಿ, ಹುದ್ದೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಲೇಖನವನ್ನು [[ಭಾಲಚಂದ್ರ ಜಯಶೆಟ್ಟಿ]] ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ್ದೇನೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೩೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :Now that you have disclosed you have written article about your father, this is known as Conflict of Interest. As per this clause, articles are not supposed to be written about family members, close relatives, about the employer, etc. I will have to delete the article now.--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೨, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Hello SIr, ::Please do not delete the article. I was unaware. We were asked to do this by a publisher. We will ask him to publish or please guide us on how to do this. He was a renowned author who received a president award for his writing. None of the information provided is fake. You can verify it. ::Please help us. ::Also after doing a little research, I have found that if a relative creates a page, they must mention it in the article to show transparency and avoid conflict. [[ಸದಸ್ಯ:Itssarva|Itssarva]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Itssarva|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪುಟವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ನ್ಯಾಯ. ಅವರು ಇನ್ನಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ, ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗೌರವ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನ ತನಕ ಯಾವುದೆ ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದರು. ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಷನ ನೀಡುವಿರೆಂದು ನಂಬಿರುವೆ. ::ನಮಸ್ಕಾರ [[ಸದಸ್ಯ:Itssarva|Itssarva]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Itssarva|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೫೬, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೦೧:೩೬, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> 9nmunl4dt2xbaig11qxpd5vbobm29pc 0 1076 1372390 1338196 2026-04-29T11:37:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372390 wikitext text/x-wiki '''ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ''' ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಕರಾವಳಿ]] [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ [[ಗೋವ|ಗೋವಾ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಬೆಳಗಾವಿ]], [[ಧಾರವಾಡ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಹಾಗೂ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ]] ವಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಹುತೇಕ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಜಲಪಾತಗಳಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಜಾನಪದ ಕಲೆ "[[ಯಕ್ಷಗಾನ]]" ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಸರು ಮಾಡಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳೂವ [[ಅಂಕೋಲಾ]] ಕೂಡ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ೧೪,೩೭,೧೬೯ ಇದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೭,೨೬,೨೫೬ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ೭,೧೦,೯೧೩).<ref>{{Cite web |title=Census of India: Primary Census Abstract |url=https://www.censusindia.gov.in/pca/default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615020622/https://www.censusindia.gov.in/pca/default.aspx |archive-date=2013-06-15 |website=www.censusindia.gov.in}}</ref> [[File:Uttara Kannada District.png|thumb|centre]] ==ಇತಿಹಾಸ== ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೌರ್ಯ]]ರ ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ (ಪ್ರ.ಶ.ಪು.೪-೩ನೆಯ ಶತಮಾನ). ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದೂ [[ಬನವಾಸಿ ಅಥವಾ ಇಂದಿನ ವನವಾಸಿ]] ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ [[ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ|ಅಶೋಕ]]ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಮಹಾವಂಶ, ದೀಪವಂಶ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ೨ ರಿಂದ ಪ್ರ.ಶ.೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾತವಾಹನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂದು ಬನವಾಸಿಯ ಉತ್ಖನನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಶಾತಕರ್ಣಿಯ ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ೨ ಮತ್ತು ೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾತವಾಹನರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚಟುಕುಲದವರು ಇಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ೪ ರಿಂದ ೬ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕದಂಬರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಕದಂಬರ ಅನಂತರ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು (೬-೮ನೆಯ ಶತಮಾನ), [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ]]ರೂ (೮-೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಆಳಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಮತ್ತು ಅನಂತರ ಕಲ್ಯಾಣದ [[ಚಾಲುಕ್ಯರು|ಚಾಲುಕ್ಯರ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ [[ಜಿಲ್ಲೆ|ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಬಹುಭಾಗ [[ಬನವಾಸಿ]] ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಆಳರಸರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೧ ಮತ್ತು ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಾನಗಲ್|ಹಾನಗಲ್ಲು]] ಮತ್ತು ಗೋವೆಯ ಕದಂಬರು ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಾರಭ್ಯ ಸು.೧೬ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗ [[ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ೧೭-೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಳದಿ]]ಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಬಿಳಗಿ, ಸ್ವಾದಿ, ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ ಮೊದಲಾದ ಪಾಳಯಗಾರ ವಂಶದವರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ [[ಹೈದರಾಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್|ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ]]ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಯಿತು. [[ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ]](೧೭೯೮ – ೧೭೯೯)ದಲ್ಲಿ, [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]]ದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ೧೭೯೯ರ ಜುಲೈ ೮ರಂದು ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಆಡಳಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕಾಂಞಿಂಗಾಡು (ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ) ಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, "ಕೆನರಾ" ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟಿತು. ಮಂಗಳೂರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |last=ಪಿ.ಆರ್ |first=ಹರ್ಷವರ್ಧನ |title=ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಈಗ 220 ವರುಷ |url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/dakshina-kannada-district-649675.html |access-date=2026-03-08 |website=Prajavani |language=kn}}</ref> ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಮುನ್ರೋ <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sir_Thomas_Munro,_1st_Baronet]</ref> ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ೧೯೫೭ರವರೆಗೆ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಆಡಳಿತ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ೧೮೫೭ರ ಸಿಫಾಯಿ ದಂಗೆ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಾರ್ತ್ ಕೆನರಾ ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ಎಂಬ ೨ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ನಾರ್ತ್ ಕೆನರಾವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ, ಸೌತ್ ಕೆನರಾವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಬೈ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹತ್ತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೊಸ್ಕರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಮಜಾಯಿಶಿ ನೀಡಿದರು. ಸು.೧೫೦ ವರ್ಷ ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಭಾಷಾನುಗುಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯ ಅನಂತರ (1956) ಕರ್ನಾಟಕ (ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು) ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ==ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ== ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರಿಂದ ಜಂಗಲ್ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೯೧೪-೧೫ರಲ್ಲಿ ರೈತರ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಕರ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಮಾರಕ ರೋಗಗಳಾದ ಮಲೇರಿಯ, ಪ್ಲೇಗನಂತಹ ರೋಗ ಹಬ್ಬಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಯಿತು. ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ೫೩,೦೭೧ ಇದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೯೩೧ರ ವೇಳೆಗೆ ೩೭,೦೦೦ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಜನ ಬೇಸರಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೂಲತಃ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಕೇಸರಿಯ ಅಗ್ರಲೇಖನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು. [[ಕನ್ನಡ ಸುವಾರ್ತೆ]] (೧೮೮೨), [[ಹವ್ಯಕ ಸುಬೋಧ]] (೧೮೯೫), [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಕಾನಡಾವೃತ್ತ]] (೧೯೧೬), [[ಕಾನಡಾ ಧುರೀಣ]], [[ಬಾಂಬೆಕ್ರಾನಿಕಲ್]] ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಜನರು ದೇಶವಿದೇಶದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದರು. ಮೊದಲು ತಿಲಕರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನ ತಿಲಕರ ಮರಣಾನಂತರ (೧೯೨೦) ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ನೇತೃತ್ತ್ವವಹಿಸಿದಾಗ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ (೧೯೦೬), ಅಸಹಕಾರ ಆಂದೋಲನ, ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಅರಣ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಕರನಿರಾಕರಣೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿಮತಗಳನ್ನೆಣಿಸದೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಅನೇಕರು ಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಜೈಲು ಸೇರಿದರು, ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಅಂಕೋಲ ಹೋರಾಟದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನಾರಾಯಣ ಚಂದಾವರಕರ, ತಿಪ್ಪಯ್ಯ ಮಾಸ್ತರ, ಕಡವೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ, ವಾಮನ ಹೊರಿಕೆ, ಶಂಕರರಾವ್ ಗುಲ್ವಾಡಿ, ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ನಾಯಕ, ನಾರಾಯಣ ಮರಾಠೆ, ಶಿರಳಗಿ ಸುಬ್ರಾಯಭಟ್ಟ, ಶೇಷಗಿರಿ ನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಕೇಶವೈನ್‌ (ಮೋಟಿನಸರ), ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆ, ದೊಡ್ಮನೆ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ, ಭವಾನಿಬಾಯಿ ಕಾನಗೋಡು, ಸೀತಾಬಾಯಿ ಮಡಗಾಂವಕರ, ಜೋಗಿ ಬೀರಣ್ಣ ನಾಯಕ, ಎನ್.ಜಿ.ಪೈ., ನಾರಾಯಣ ಪಿ ಭಟ್ಟ ಮೊದಲಾದವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನ ಮಾಡಿದ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಕರನಿರಾಕರಣೆ ಚಳವಳಿ ಇವು ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಮೇಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಸ್.ಕಾಮತರು ಮನವಿಯೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೪೦ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಉಳುವವನೆ ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯ ಎಂಬ ಘೂೕಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಚುಟುಕು ಬ್ರಹ್ಮ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಧುರೀಣತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಅದನ್ನು ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ೧೯೪೦ರಿಂದ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಗಡಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಆಗ [[ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ]]ಯವರು ಸರ್ವೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆಗ ಶೇಷಗಿರಿ ಪಿಕಳೆ ಮತ್ತು ದಯಾನಂದ ನಾಡಕರ್ಣಿಯವರು ರೈತಕೂಟದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು. ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ರೈತರು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳ್ಳಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯರಾಗಲೂ ಇದು ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಒಮ್ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದುಡಿದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು ==ಭೌಗೋಳಿಕ== [[ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ|ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರು]] ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಬರೆದಿರುವ ಚುಟುಕ: <poem> ಒಂದು ಬದಿ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ, ಒಂದು ಬದಿ ಕಡಲು ನಡು ಮಧ್ಯದಲಿ ಅಡಕೆ ತೆಂಗುಗಳ ಮಡಲು ಸಿರಿಗನ್ನಡದ ಚಪ್ಪರವೆ ನನ್ನ ಜಿಲ್ಲೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟುವೆನು ನಲ್ಲೆ </poem> ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಸಮುದ್ರದಂಚಿನಿಂದ 10-15ಕಿಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸು.130ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿರುವ [[ಕರಾವಳಿ]] ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗ. ಅದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಗೋಡೆಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಜಂಜುಕಲ್ಲಿನ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿ. ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಹರಿದು ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಕಾಳಿ, ಗಂಗಾವಳಿ, [[ಅಘನಾಶಿನಿ]], [[ಶರಾವತಿ]] ನದಿಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ಹಸುರು ಹಾಸಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೆಳೆಸಿವೆ. [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಶರಾವತಿ, [[ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ]]ಯ ಬಳಿ 252ಮೀ ಕೆಳಗೆ ದುಮುಕಿ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಗ್ ಜಲಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ಉಂಚಳ್ಳಿ, ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯ ಮಾಗೋಡು, ಕಾಳಿನದಿಯ ಲಾಲಗುಳಿ, ಗಣೀಶಪಾಲ ಹೊಳೆಯ ಶಿವಗಂಗಾ ಜಲಪಾತಗಳೂ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಸುಸುಬ್ಬಿಯಂಥ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳಿವೆ. ಜೋಗದ ಶರಾವತಿ ಕಮರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ (1948). ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶರಾವತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರ (1965) ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರ. ಕಾರವಾರದಿಂದ ಭಟ್ಕಳದವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡ ಕರಾವಳಿ ಮರಳುಮಯವಾಗಿದೆ. ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ [[ಕಾರವಾರ]], [[ಅಂಕೋಲಾ|ಅಂಕೋ]]ಲಾ, [[ಕುಮಟಾ]], [[ಹೊನ್ನಾವರ]], [[ಭಟ್ಕಳ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿವೆ. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ [[ಸಿರ್ಸಿ]], [[ಯಲ್ಲಾಪುರ]], [[ಸಿದ್ಧಾಪುರ]], [[ಹಳಿಯಾಳ]], [[ಜೋಯ್ಡಾ|ಜೊಯ್ಡ]] (ಸುಪ), [[ಮುಂಡಗೋಡು|ಮುಂಡಗೋಡ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿವೆ. ಕರಾವಳಿಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದರೆ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನ ಹಿತಕರ. ಕರಾವಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಖೆ ಹೆಚ್ಚು. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾದ ವಾಯುಗುಣವಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 2,836 ಮಿಮೀ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 3,500mm ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ 5,000mm ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚು. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇ.80ರಷ್ಟು ನೆಲ ಅರಣ್ಯಾವೃತ. ಅರಣ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 8,15,057 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 10,325 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಗುವಾನಿ, ಮತ್ತಿ, ಹೊನ್ನೆ, ನಂದಿ ಮೊದಲಾದ ಗಟ್ಟಿ ಮರಗಳಲ್ಲದೆ ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮೃದು ಮರಗಳೂ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರವೂ ಇವೆ. ಬಿದಿರು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. ತೈಲಯುತ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅಳಲೆ, ಸೀಗೆ, ಜೇನು, ಅರಗು, ಗೋಂದು, ಹಾಲ್ಮಡ್ಡಿ ಇವು ಅರಣ್ಯೋತ್ಪನ್ನಗಳು. ರಾಜ್ಯದ ಅರಣ್ಯೋತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಶೇ.65 ಭಾಗ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಸುಣ್ಣದಶಿಲೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಇಲ್ಮನೈಟ್, ಗಾಜು, ಸಾಬೂನು, ಅಭ್ರಕ, ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖನಿಜಗಳು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಜೋಯ್ಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೊಡ್ಲಿಗವಿಗಳು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಪ್ಸರಕೊಂಡದಲ್ಲೂ, ಕುಮಟ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಾಣದಲ್ಲೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪಾದಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಲೋಹನಿಕ್ಷೇಪಗಳುಂಟು. ಯಾಣ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಲವೆಡೆ ಸ್ವರ್ಣಮಕ್ಷಿಕೆ ಬಿಳಿ ಜೇಡು ಇವೆ. == ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ವಿಭಜನೆ ಹೋರಾಟ== {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 2 | image1 = UK district without Sirsi.png | image2 = Proposed Sirsi District.png}} ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಚನೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟವು 1980ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ (ಮಲೆನಾಡು) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಳಲು ಏನೆಂದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಕರಾವಳಿಯ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 144 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಘಟ್ಟದ ವಿಭಾಗದ ಸವಾಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಈ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರವು ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಮುಂಡಗೋಡಿನಂತಹ ಒಳನಾಡಿನ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.<ref>Tug-of-war over creation of new Sirsi district | Mangaluru News - Times of India, [https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/tug-of-war-over-creation-of-new-sirsi-district/articleshow/78372804.cms]</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರವು, 10,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿಯ ಸಮಾನ ವಿತರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. [[File:Sirsi Educational District.png|centre|150px]] ಸಿರ್ಸಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, 1990ರ ದಶಕದ ಮಹತ್ವದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮರುಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದೂಡಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು: ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ಕರ್ನಾಟಕ-ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗಡಿ ವಿವಾದ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಉತ್ತರದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾವುದೇ ವಿಭಜನೆಯು ಭೂರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟದ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಾ. ವಿ.ಎಸ್. ಸೋಂಡೆ ಅವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಕಿದರು. ಎನ್.ಎಸ್. ಹೆಗಡೆ ಮಲೆನಳ್ಳಿ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 2000ದ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.<ref>Separate Sirsi District : ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಿರಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟ! - Asianet Suvarna News, [https://kannada.asianetnews.com/karnataka-districts/preparing-again-for-separate-sirsi-district-in-uttara-kannada-grg-slgh2b]</ref> ಈ ಚಳುವಳಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಿರ್ಸಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ ಅವರು, 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಿರ್ಸಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಕಾರವಾರ ಪರವಾಗಿದ್ದ ಸಚಿವರಾದ ಆರ್.ವಿ. ದೇಶಪಾಂಡೆ (ಹಳಿಯಾಳ ಶಾಸಕ) ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಂತರ ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ರಾಜಕೀಯ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ 3, 2010 ರಂದು, ಮಲೆನಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಂ. ಭಟ್ ನೇತೃತ್ವದ ನೂತನ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿಯು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಾರವಾರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಿರ್ಸಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಮಲೆನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಮೂಲಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.<ref>ಶಿರಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಬಂದ್‌ : ಎರಡು ದಶಕದ ಬೇಡಿಕೆ | Demands For separate sirsi Distrcits snr - Asianet Suvarna News, [https://kannada.asianetnews.com/karnataka-districts/demands-for-separate-sirsi-distrcits-snr-qp0g3i]</ref> ಈ ಚಳುವಳಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಆಂತರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಿರ್ಸಿಯು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಳಿಯಾಳ, ಜೋಯಿಡಾ ಮತ್ತು ದಾಂಡೇಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿರೋಧವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಮೀಪ್ಯವು ಹಳಿಯಾಳ, ದಾಂಡೇಲಿ, ಜೋಯಿಡಾ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಿರ್ಸಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಹಳಿಯಾಳದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹಾಲಿ ಶಾಸಕರಾದ ಆರ್.ವಿ. ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[File:Yellapur-Mundagod-Banavasi.png|centre|150px|Yellapur-Mundagod-Banavasi]] ಸಿರ್ಸಿ-ಸಿದ್ದಾಪುರ ಶಾಸಕರು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಲ್ಲಾಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾದ ಶಿವರಾಮ್ ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮುಂಡಗೋಡ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಂಚಿಕೇರಿ ಹೋಬಳಿ, ಮತ್ತು ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬನವಾಸಿ ಹೋಬಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಭಲ ಬೆಂಬಲಿಗರು, ಇದರಿಂದ ಯಲ್ಲಾಪುರ ಶಾಸಕರ ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳ ಗಣನೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಭಾವವು ಯಲ್ಲಾಪುರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರನ್ನು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="toi_tug_of_war"/> [[File:Proposed Sirsi District.png|thumb|centre|150px]] ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜಡತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪರಿಷ್ಕೃತ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರವಾದ ಹೊಸ ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸಿರ್ಸಿ ಉಪವಿಭಾಗದಿಂದ ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಮುಂಡಗೋಡ, ಮತ್ತು ಯಲ್ಲಾಪುರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಿಂತ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಳಿಯಾಳ, ದಾಂಡೇಲಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು — ಇವು ಕಾರವಾರವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ವಿವಾದದ ಕಾಳಜಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ — ಈಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಸಾಮೀಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಿರ್ಸಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕಡಿಮೆ ರಸ್ತೆ ದೂರಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವಂತಿವೆ. ಸಿದ್ದಾಪುರ ಕೇವಲ 38 ಕಿ.ಮೀ., ಸೊರಬ 47 ಕಿ.ಮೀ., ಯಲ್ಲಾಪುರ 49 ಕಿ.ಮೀ., ಮತ್ತು ಮುಂಡಗೋಡ 55 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂರಚನೆಯು, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 55 ಕಿ.ಮೀ. ತ್ರಿಜ್ಯದೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದು, ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 3 | image3 = Proposed Shikaripur district.png | image1 = Proposed Sirsi District.png | image2 = Soraba Taluk.png}} ಸೊರಬವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಇರುವ ತರ್ಕವು ಅದರ ಹೋಬಳಿಗಳಾದ — ಜಡೆ, ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪಗಡ್ಡೆ — ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇವು ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಕ್ಷಣದ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸಿರ್ಸಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಡೆಗೆ, ಬಿಜೆಪಿಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಾಗ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯ ವಿಭಜನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಾಗ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಶಿಕಾರಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯು ನೆರೆಯ ಹಿರೇಕೆರೂರು ಮತ್ತು ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ (ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ), ಮತ್ತು ನೈಮತಿ ಮತ್ತು ಹೊನ್ನಾಳಿ (ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ) ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಸೊರಬವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಬಿಎಸ್‌ವೈ ಅವರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೂಹದಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>Shikaripur TP demands formation of new district - The Hindu, [https://www.hindu.com/news/national/karnataka/shikaripur-tp-demands-formation-of-new-district/article29975100.ece]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>Shimoga: ಶಿಕಾರಿಪುರ ಬಂದ್ ಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ - Udayavani, [https://udayavani.com/shimoga-news/Good-response-to-Shikaripura-Bandh-839603?lang=kn]</ref> ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರತೀ-ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಶಿಕಾರಿಪುರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಲವಾದ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಅಥವಾ ವೈಚಾರಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref>Karnataka: Locals urge State govt. to declare Sagar a district centre - The Hindu, [https://www.hindu.com/news/national/karnataka/karnataka-locals-urge-state-govt-to-declare-sagar-a-district-centre/article70066328.ece]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಸಾಗರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ನೆರೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಒಲವು: ಹೊಸನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಸಾಗರಕ್ಕಿಂತ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ; ಶಿಕಾರಿಪುರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಲವಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ; ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಪುರವು ಸಿರ್ಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ದುರ್ಬಲತೆಯು, ಸಾಗರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವು ಬಿಎಸ್‌ವೈ ಅವರದಕ್ಕಿಂತ ದುರ್ಬಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಾಗ ಶಿಕಾರಿಪುರ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದರೆ, ಸೊರಬವು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸೊರಬದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಶಿಕಾರಿಪುರ ಅಥವಾ ಸಿರ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸೊರಬದ ಜಡೆ, ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪಗಡ್ಡೆ ಹೋಬಳಿಗಳ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ನೇರ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿರ್ಸಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾರೇಕೊಪ್ಪ ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ, ತಲೆಮಾರುಗಳ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೊರಬದ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಎಸ್‌ವೈ ಬೆಂಬಲಿತ ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಿಂತ ಸಿರ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಿಎಸ್‌ವೈ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref>Bangarappa vs BSY: Face-off for fiefdom - The New Indian Express, [https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2009/Apr/29/bangarappa-vs-bsy-face-off-for-fiefdom-44981.html]</ref><ref>Battle for supremacy between feuding families of Shimoga - The New Indian Express, [https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2024/May/07/battle-for-supremacy-between-feuding-families-of-shimoga]</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಸಿರ್ಸಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಘೋಷಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿವೆ.<ref>Sirsi New District: ಶಿರಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಆಗಲೇ ಬೇಕು! ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕ ಜನತೆಯ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ - Vijay Karnataka, [https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/sirsi-people-urges-to-declare-taluk-as-new-district-apart-from-uttara-kannada/articleshow/96494302.cms]</ref> 2023 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಹಾಲಿ ಸಿರ್ಸಿ ಶಾಸಕ ಭೀಮಣ್ಣ ಟಿ. ನಾಯ್ಕ (ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್) ಅವರು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹಾಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ (ಬಿಜೆಪಿ) ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯವನ್ನು, ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆದೇಶವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Sirsi - Assembly Seat Details - Chanakyya, [https://chanakyya.com/Assembly-Details/Karnataka/Sirsi]</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿರ್ಸಿ ಶಾಸಕ (ಭೀಮಣ್ಣ ನಾಯ್ಕ) ಮತ್ತು ಸೊರಬ ಶಾಸಕ, ಮಧು ಬಂಗಾರಪ್ಪ (ನಾಯ್ಕ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಿ), ಇಬ್ಬರೂ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂತರ-ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>Cabinet clears projects for Sorab and Bhadravati taluks, says Madhu Bangarappa - The Hindu, [https://www.hindu.com/news/national/karnataka/cabinet-clears-projects-for-sorab-and-bhadravati-taluks-says-madhu-bangarappa/article69768605.ece]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಸಿರ್ಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಚಾಲಕರಾದ ಎಂ.ಎಂ. ಭಟ್ ಕರೆಕೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಹೆಗಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ಘಟ್ಟದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಡ್ಡೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ನವೀಕೃತ ಒತ್ತಡವು ಭಾಗಶಃ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತ ಘಟಕದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ, ಪಕ್ಷಾತೀತ ರಂಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಹಾಲಿ ಶಾಸಕ ಭೀಮಣ್ಣ ನಾಯ್ಕ, ಸಂಸದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿ(ಎಸ್) ನಾಯಕ ಉಪೇಂದ್ರ ಪೈ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.<ref>ಶಿರಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಬಲ - Vijayavani, [https://www.vijayavani.net/shirsi-separate-district-struggle-strong]</ref><ref>ಶಿರಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ: ಸಿದ್ದಾಪುರ ಸಾಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡದಂತೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಪೈ ಒತ್ತಾಯ - Vijay Karnataka, [https://vijaykarnataka.com/epaper/renewed-momentum-for-shirsi-district-movement-upendra-pais-compelling-statements/articleshow/123915841.cms]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವರಾದ ಶಿವರಾಜ್ ತಂಗಡಗಿ ಅವರು ಈ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಜನರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು.<ref>State govt. will consider demand for creation of Kadamba Kannada district, says Minister, [https://www.hindu.com/news/national/karnataka/state-govt-will-consider-demand-for-creation-of-kadamba-kannada-district-says-minister/article68992926.ece]</ref> ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು, ವಿವರವಾದ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಒಮ್ಮುಖದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸಿರ್ಸಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಈ ಚಳುವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸವು ನಿರಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣ, ಭೌಗೋಳಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ==ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ== [[ಶಿರಸಿ]]ಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 118996 ಹೆ. ನಿವ್ವಳ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 22,421 ಹೆ. ಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಭತ್ತ, ತೆಂಗು, ಕಬ್ಬು, ಅಡಕೆ, ಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಬಾಳೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬೆಳೆಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡಂಬಿ, ಮಾವು, ಹುಣಸೆ, ನಿಂಬೆ, ಅನಾನಸು, ಹಲಸು, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಬಟಾಟೆ, ಬದನೆ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಜೋಳ, ಶೇಂಗಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭತ್ತ 82197 ಹೆ, ಜೋಳ 290 ಹೆ, ಕಬ್ಬು ೮೭೨ ಹೆ, ಅಡಕೆ 11160 ಹೆ, ತೆಂಗು 5907 ಹೆ, ಗೋಡಂಬಿ 1827 ಹೆ, ಮೆಣಸು 135 ಹೆ, ಮಾವು 1140 ಹೆ, ಬಾಳೆ 7245 ಹೆ, ಏಲಕ್ಕಿ 369ಹೆ, ಅನಾನಸ್ 315 ಹೆ, ಹಲಸು 206 ಹೆ, ಪರಂಗಿ 114.9 ಹೆ, ಹತ್ತಿ ೭೨೪೫ ಹೆನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಡಕೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಏಲಕ್ಕಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ ಮೊದಲಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಪಶುಪಾಲನೆಯೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಭಟ್ಕಳ]]ವು ಮಲ್ಲಿಗೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬೆಳೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ವಾತಾವರಣವಿದೆ.ಭಟ್ಕಳ ಮಲ್ಲಿಗೆಯು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಿಗೂ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಕಾಂತ, ತಾಂಡೇಲ, ಖಾರ್ವಿ, ಗಾಬಿತ, ಅಂಬಿಗ, ಮೊಗೇರ, ಆಗೇರ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದಾಲಜಿಗಳಷ್ಟೇ ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಯವರೂ ಮೀನು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ 118 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅರ್ಗಾ, ಭಟ್ಕಳ, ಬಿಣಗಾ, ಚೆಂಡಿಯೆ, ಗಂಗಾವಳಿ, ಕಾರವಾರ, ಹೊನ್ನಾವರ, ಖಾರವಿ, ಕೇಣಿ, ಕೋಡಾರ್, ಕುಮಟ, ಹೊಲನಗದ್ದೆ, ಮಾಜಾಳಿ, ಮಂಕಿ, ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ, ಶಿರಾಲಿ,ಮತ್ತು ತದಡಿ. ಸಾಗರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 30094 ಟನ್ ಹಿಡಿದರೆ, ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ 249ಟನ್ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ (2001). ಮರ ಕೊಯ್ಯುವ ಗಿರಣಿ, ಹಂಚಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ನೇಯ್ಗೆ, ಮೇಣದಬತ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ, ವಾಹನ ದುರಸ್ತಿ, ಮುದ್ರಣ, ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸ, ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕೆಲಸ, ಬುಟ್ಟಿ, ಚಾಪೆ ಹೆಣೆಯುವಿಕೆ, ಬೆತ್ತದ ಹೆಣಿಗೆ, ಜೇನು ಸಾಕಣೆ, ಕೋಳಿ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ, ರೇಷ್ಮೆ, ಚರ್ಮದ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗೆಡ್ಡೆ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು 52 ಇವೆ. ದಾಂಡೇಲಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಗದದ ಕಾರ್ಖಾನೆ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದಿಮೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ಲೈವುಡ್, ಫೆರೋಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೂ ಇವೆ. ಕಾರವಾರ, ಬೆಲೆಕೇರಿ, ತದಡಿ, ಕುಮಟ, ಹೊನ್ನಾವರ, ಭಟ್ಕಳ-ಇವು ಮುಖ್ಯ ಬಂದರುಗಳು. ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಋತು ಬಂದರನ್ನು ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಕಾರವಾರ ಬಂದರು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉದ್ದಿಮೆ== ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮ 15, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು 3, ಬಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ 2, ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು 66, ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು 13,243. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿವೆ. ವೆಸ್ಟ್‌ಕೋಸ್ಟ್‌ ಪೇಪರ್ ಮಿಲ್ಸ್‌, ದಾಂಡೇಲಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, ಜೈಹಿಂದ್ ಸಾಮಿಲ್, ಬಳ್ಳಾಪುರ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಲಿ., ಬಿಣಗಾದ, ದಾಂಡೇಲಿ ಫೆರೊ ಅಲಾಯ್ಸ್‌ ಪ್ರೈ.ಲಿ. ಇವು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು, ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಕರಕುಶಲ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಮಗ್ಗದ ಘಟಕಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಹೆಂಚು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಘಟಕಗಳು, ದೋಣಿ ಕಟ್ಟುವ ಘಟಕಗಳು, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಘಟಕಗಳು, ಗಂಧ ಚಂದನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಘಟಕಗಳು, ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳು, ನೂಲುವ ನೇಯುವ ಘಟಕಗಳು, ಜೇನು ಸಾಕಣೆ, ಬೆತ್ತ ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಘಟಕಗಳು, ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು, ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಮಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ==ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಪರ್ಕ== ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 329 ಕಿ.ಮೀ ಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ, 863 ಕಿ.ಮೀ ಗಳ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳು 1039 ಕಿ.ಮೀ. 24 ಭಾರೀ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ]]ಯವರೆಗೆ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಕಾಶ್ಮೀರ]]ದವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರವಾರದಿಂದ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]]ಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ದಾಪುರದಿಂದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ, ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ, ದಾಂಡೆಲಿಗೆ, ಯಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ದೊರಕಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ. ಕೊಚ್ಚಿ ಮುಂಬೈಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 179ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಿದೆ. 16 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು-ಭಟ್ಕಳ, ಹೊನ್ನಾವರ, ಕುಮಟ, ಗೋಕರ್ಣ, ಅಂಕೋಲ, ಕಾರವಾರ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 497 ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳು 152 ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 90,234 (2006) ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಇದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೩,೫೩,೬೪೪ ಇದರಲ್ಲಿ ೯,೬೫,೭೩೧ ಜನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ೪,೮೯,೯೦೮ ಗಂಡಸರು, ೪,೭೫,೮೨೩ ಹೆಂಗಸರು. ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಚ.ಕಿಮೀ.ಗೆ ೧೩೨ ಜನರು, ಲಿಂಗಾನುಪಾತ ಸಾವಿರ ಪುರುಷರಿಗೆ ೯೭೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಗಳೂ (ಶೇ. 83.6) ಮುಸಲ್ಮಾನರೂ (ಶೇ.11.9) ಕ್ರೈಸ್ತರೂ (ಶೇ.3.3) ಇದ್ದಾರೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಿಂದುಗಳು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳೂ ಪ್ರಚಾರವಾದವು. ೧೦-೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಥಪಂಥವೂ ೧೬-೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಪಂಥದ ಪ್ರಚಾರವೂ ನಡೆದವು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಂದಿರಗಳೂ ಮಸೀದಿಗಳೂ ಸ್ಮಾರ್ತ, ಜೈನ, ವೀರಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮಠಗಳೂ ಇವೆ. ಹಿಂದುಧರ್ಮದ ಹಲವು ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ದೇವಾಲಯಗಳು ಇವೆ. ನಾಥಪಂಥದ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಂಕೋಲ, ಬೆಳಂಬರ್, ಹೊನ್ನೆಬೈಲ, ಅಘನಾಶಿನಿ, ಲಿಂಗೆ, ಮಾಜಾಳಿ, ಯಾಣ, ಕವಳೆಯಲ್ಲಿವೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 84.64: ಪುರುಷರು ಶೇ. 89.63, ಮಹಿಳೆಯರು ಶೇ. 78.39. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜೈನ, ವೀರಶೈವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪಾಠಶಾಲೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅಗ್ರಹಾರಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದವು. ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದು ೧೮೬೬ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಹಳಿಯಾಳ, ಕುಮಟ, [[ಶಿರಸಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲೊವರ್ನಾಕ್ಯುಲರ್ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದವು. ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉರ್ದು ಶಾಲೆ ಹಳಿಯಾಳದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1864ರಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 1935-36ರಲ್ಲಿ 853 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದವು. 23,465 ಮಂದಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ 5776 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು. ಆ ವರ್ಷದಿಂದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಬೋರ್ಡ್ 1944ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಕೂಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶಿಸ್ತು ಬಂತು. ಸ್ಕೂಲ್‌ಬೋರ್ಡಿನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಂಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಖರ್ಚು ಪುರೈಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು ವಿದ್ಯಾ ಕರ ಸಂಗ್ರಹಿಸತೊಡಗಿದವು. ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾನೂನು (1918) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಹಳಿಯಾಳ ಮತ್ತು ಹೊನ್ನಾವರ ಪುರಸಭೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು. 1947ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಧಿನಿಯಮದಂತೆ 7-11 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯ ಪುನಾರಚನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 969 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೂ 71779 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ 1759 ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಇದ್ದರು. 1900ರ ವೇಳೆಗೆ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಐದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳೂ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯೂ ಇದ್ದವು. 1947ರ ವರೆಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಒಂದು ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದುವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯ ಮಟ್ಟದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಮನಗಂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು 1947ರಲ್ಲಿ ಕುಮಟದಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1919ರಲ್ಲಿ ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅಂಜುಮನ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌, 1952ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಹಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರ ಸಮಿತಿ, 1954ರಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಶಿವಾಜಿ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ, 1961ರಲ್ಲಿ [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಮಾಡರ್ನ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ, 1962ರಲ್ಲಿ ಅಂಕೋಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಭಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌, 1970ರಲ್ಲಿ ದಾಂಡೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ದಾಂಡೇಲಿ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ, 1964ರಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಲ್ನಾಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ, 1953ರಲ್ಲಿ ದಿನಕರದೇಸಾಯಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕೆನರ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು. 1949ರಲ್ಲಿ ಕುಮಟದಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭವಾಗಿ ಅನಂತರ ಅದು ಎ.ವಿ.ಬಾಳಿಗಾ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಗೊಂಡಿತು. 1961ರಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 13 ಪದವಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, 3 ವೃತ್ತಿಪರ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, 3 ಬಿ.ಇಡಿ. ಮಹಾ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಒಂದು ಕಾನೂನು ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಆರಂಭವಾದವು. 1984-85ರಿಂದ [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಕುಮಟ ಮತ್ತು ದಾಂಡೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. 1958ರಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಟ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇದೆ. ಸಿದ್ದಾಪುರದಲ್ಲೊಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವಿದೆ. [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು ಇದೆ. 1937ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನಿತವಾದ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆಯಾಗಿತ್ತು. 1947-56ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ 4 ತಿಂಗಳ ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗಳ ಸಾಕ್ಷರತಾ ವರ್ಗಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. 1980ರಲ್ಲಿ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯೋಜನಾ ಕಚೇರಿ ತೆರೆದ ಅನಂತರ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಯಿತು. ಈಗ 150 ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ 150 ಸಾಕ್ಷರೋತ್ತರ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನವೋದಯ ಶಾಲೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾತೆ 1981-82ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ 65 ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರಬೇತು ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಕೆರಿಯರ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆದುದಲ್ಲದೆ ಬಿ.ಎಡ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಈ ವಿಷಯ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 2292 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, 231 ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳೂ 63 ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ 28 ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು, 5 ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳು, 168 ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇವೆ (2000). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 11 ಅಲೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, 3 ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, 61 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 120 ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇವೆ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:FullPagadeYakshagana.jpg|right|250px|ಯಕ್ಷಗಾನ ವೇಷ]] ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವವರು. ಕೊಂಕಣಿ, [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮಾತನಾಡುವವರೂ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ, [[ತುಳು]], ರಾಜಸ್ತಾನಿ, ಕೊಡವ, ಹಿಂದಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಸಿಂಧಿ, ನೇಪಾಳಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ಒರಿಯ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೀಡಾಗಿದೆ. ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಹಸಲರು, ನಾಮಧಾರಿ, ನವಾಯತರು, ಸಿದ್ಧಿ, ಹವ್ಯಕ, ಗೊಂಡರು, ಮುಕ್ರಿ, ಸಾರಸ್ವತ, ಪಟಗಾರ, ಭಜಂತ್ರಿ, ದೈವಜ್ಞ (ಜನಿವಾರರು), ಗವಳಿ, ಮೀನುಗಾರರ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗಳು ಇವೆ. ಇವರ ಹಾಡು-ಕುಣಿತ-ಹಬ್ಬಗಳು ಮನಮೋಹಕ. ಇಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ವಿ.ವೆ.ತೊರ್ಕೆ, ಮ.ಗ.ಶೆಟ್ಟಿ, [[ಜಿ.ಆರ್.ಹೆಗಡೆ]], ಎಲ್.ಆರ್.ಹೆಗಡೆ, ಎನ್.ಆರ್.ನಾಯಕ, ಫಾದರ್ಸಿ.ಸಿ.ಎ.ಪೈ, ಎಲ್.ಜಿ.ಭಟ್ಟ, ಶಾಂತಿನಾಯಕ, [[ವಿ.ಗ.ನಾಯಕ]] ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಂಗಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದೆ. ಕರ್ಕಿ ಪರಮಯ್ಯ ಹಾಸ್ಯಗಾರ, [[ಕೆರೆಮನೆ ಶಿವರಾಮ ಹೆಗಡೆ]], [[ಕೆರೆಮನೆ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ]], [[ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಭು ಹೆಗಡೆ]] [[ಚಿಟ್ಟಾಣಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೆಗಡೆ]], ಎಕ್ಟರ್ ಜೋಶಿ, [[ಕೆರೆಮನೆ ಗಜಾನನ ಹೆಗಡೆ]], [[ಪಿ.ವಿ.ಹಾಸ್ಯಗಾರ]], [[ನಾರಾಯಣ ಹಾಸ್ಯಗಾರ]], [[ಕೃಷ್ಣ ಹಾಸ್ಯಗಾರ]], [[ಕೊಂಡದಕುಳಿ ರಾಮ ಹೆಗಡೆ]], ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹೆಗಡೆ, ಮುರೂರು ದೇವರು ಹೆಗಡೆ, [[ಗೋಡೆ ನಾರಾಯಣ ಹೆಗಡೆ]], ಡಿ.ಜಿ.ಹೆಗಡೆ, ಶಿರಳಗಿ ಭಾಸ್ಕರ ಜೋಶಿ, ಬಳ್ಳುರ ಕೃಷ್ಣಯಾಜಿ, ವೆಂಕಟೇಶ ಜಲವಳ್ಳಿ, [[ಕಡತೋಕ ಮಂಜುನಾಥ ಭಾಗವತ]], [[ನೆಬ್ಬೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ]] ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರು. ಚಿಟ್ಟಾಣಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ ಜಾನಪದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿದೆ (೨೦೦೪). ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಕಲಾವಿದರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಮನೆ ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರೀ ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಡೆಸಿದರು. ಸುಗ್ಗಿಕುಣಿತ, ಗುಮಟೆಯ ಪಾಂಡು, ದೋಣಿಯ ಹಾಡು, ಬೆಸ್ತರ ಪದ, ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧಿಯರ ಕುಣಿತ- ಹಾಡುಗಳೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರನ್ನು ಮನರಂಜಿಸುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== [[ಚಿತ್ರ:YashwantVithobaChittal.jpg|right|150px|thumb|ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು [[ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ]], ಜಿ.ಆರ್.ಪಾಂಡೇಶ್ವರ, [[ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]], [[ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]], [[ಬಿ.ಎಚ್.ಶ್ರೀಧರ]],[[ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿ]], [[ಸು.ರಂ.ಎಕ್ಕುಂಡಿ]], [[ಅರವಿಂದ ನಾಡಕರ್ಣಿ]], ಸ.ಪ.ಗಾಂವಕರ್, [[ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತ್]], [[ಪ.ಸು.ಭಟ್ಟ]], [[ಸುಂದರ ನಾಡಕರ್ಣಿ]], ವಿ.ಜಿ.ಭಟ್ಟ, [[ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ]], ವಿ.ಜಿ.ಶಾನಭಾಗ, ಶಾ.ಮಂ.ಕೃಷ್ಣರಾಯ, [[ಗಂಗಾಧರ ಚಿತ್ತಾಲ]], ಜಿ.ಜಿ.ಹೆಗಡೆ, ಜಿ.ಎಸ್.ಭಟ್ಟ, [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]], ನಿರಂಜನ ವಾನಳ್ಳಿ, ರಾಜೀವ ಅಜ್ಜಿಬಳ, [[ವಿಷ್ಣು ನಾಯ್ಕ]],[[ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾಯಕ ಹಿಚಕಡ]], ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗುಂದಿ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ [[ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಅನೇಕ ಕವಿಗಳೂ ಲೇಖಕರೂ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಸುಬೋಧ (1885), ಕಾರವಾರ ಚಂದ್ರಿಕೆ (1885), ಮಕ್ಕಳ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಿತೋಪದೇಶ (1888), ಸರಸ್ವತಿ (1900), ವಿನೋದಿನಿ (1904)- ಇವು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು. 1919ರಲ್ಲಿ ಕುಮಟದಿಂದ ಕಾನಡಾ ಧುರೀಣ (1922), ನಂದಿನಿ (1925) ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ ಮೊದಲು ಗೋಕರ್ಣದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಕೆಲಕಾಲ ನಿಂತು 1937 ರಿಂದ ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗತೊಡಗಿತು. ಶರಣ ಸಂದೇಶ (1931), ನವಚೇತನ (1941), ಸಾಧನ (1949) ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಲಯವಾಣಿ (1955) ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ. 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಮಾ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗ ತೊಡಗಿತು. 1957ರಲ್ಲಿ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಗರವಾಣಿ ಅಲ್ಪಾಯುವಾಯಿತು. ಸಹಕಾರಿ ಸಮಾಜ (1979), ಯಕ್ಷಗಾನ (1959), ಗೋಕರ್ಣ ಗೋಷ್ಟಿ (1959), ಸ್ವತಂತ್ರವಾಣಿ (1960), ಮಧುವನ (1960), ಗ್ರಾಮಜೀವನ, ಸಮಾಜ (1965), ಸಂಘಟನೆ, ರಮಣ ಸಂದೇಶ, (1971), ಸಿರ್ಸಿ ಸಮಾಚಾರ, ಸಹಚರ, ಸಮನ್ವಯ (1975) ಇವಲ್ಲದೆ ಕಡಲಧ್ವನಿ (1983), ಆಚಾರ (1980), ಕರಾವಳಿ ಗ್ರಾಮ ವಿಕಾಸ (1987), ಗ್ರಾಮ ಭಾರತಿ ಅಭಯ (1965), ನುಡಿಜೇನು (1968), ಗಿರಿಘರ್ಜನೆ, ಯುಗವಾಣಿ (1964), ಸಮಾಜವಾಣಿ (1965), ಚುನಾವಣೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಜೀವೋತ್ತಮ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. ಮುನ್ನಡೆ (1988) ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ 2000ದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೊಯಿತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊದಲ ದೈನಿಕ ಲೋಕಧ್ವನಿ (1983), ಜನಮಾಧ್ಯಮ (1988), ಧ್ಯೇಯನಿಷ್ಠ ಪತ್ರಕರ್ತ (1991), ಕರಾವಳಿಯ ಮುಂಜಾವು (1994) - ಇವು ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನಡಾವೃತ್ತದ ಸ್ಥಾನ ಅದ್ವಿತೀಯ. ಇದು 1916ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಈಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 1946ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನಾಗರಿಕ ಈಗಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. 1960ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ, 1955ರಲ್ಲಿ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಜನಸೇವಕ 1972ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದು ಅನಂತರ ನಿಂತಿತು. ಶೃಂಗಾರ ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಶಿರಸಿ ಜಾತ್ರೆ== {{Infobox recurring event |name = Shirasi Fair |native_name = ಶಿರಸಿ ಜಾತ್ರೆ |native_name_lang = kn |nickname = |logo = |logo_alt = |logo_caption = |logo_size = |image = Sirsi Marikamba Devi.png |image_size = |alt = |caption = |status = ಸಕ್ರಿಯ |genre = ಜಾತ್ರೆ |date = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} "dates=" also works, but do not use both --> |begins = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} --> |ends = <!-- {{end date|YYYY|mm|dd}} --> |frequency = ಪ್ರತಿ 2 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ |venue = [[ಸಿರ್ಸಿ]] |location = |coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:event|display=inline,title}} --> |country = |years_active ={{age|1688}} |first = {{start date|1688}} |founder_name = ಸಿರ್ಸಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು |prev = 2020 |last = 2022 |next = 2024 |participants = |attendance = |capacity = |area = |budget = |activity = |leader_name = |patron = |organised = ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ |filing = |people = |member = |sponsor = <!-- | or sponsors = --> |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |current = 2022 |footnotes = ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ }} ====ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ <br><br>ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿರ್ಸಿ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ==== ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸರ್ವತ್ರ ಸುಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಪೂಜಾ-ಉತ್ಸವಗಳಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅತೀ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಸಾಗರ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಅಂಗಡಿ ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು, ಝಗ ಝಗಿಸುವ ದೀಪದ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಜಾತ್ರೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://sirsi.in/index.php?option=com_content&view=article&id=49:shri-marikambe&catid=30:the-community&Itemid=66|title=ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ|access-date=2022-11-15|archive-date=2022-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114125537/http://sirsi.in/index.php?option=com_content&view=article&id=49:shri-marikambe&catid=30:the-community&Itemid=66|url-status=dead}}</ref> *'''ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು''' ಶಿರಸಿಯ ಜಾತ್ರೆ ೯ ದಿನಗಳು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆ ಯ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆದು ಜಾತ್ರೆಯ ಮುಹೂರ್ತ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಗಣ್ಯರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು,ಬಾಬುದಾರರು, ಧರ್ಮದತ್ತಿ ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ದಿನ ನಿಗದಿಯಾದ ನಂತರ ಐದು ಹೊರಬೀಡುಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ ಜಾತ್ರೆಯ ಪೂರ್ವದ ಮೂರು ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಗಳು. ಹೊರಬೀಡು ಎಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ಗಡಿ ಗದ್ದುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಸೇವೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಆಯುಧಗಳು ವಾದ್ಯಗಳು, ಕಹಳೆ, ಹಲಗೆ, ದೀವಟಿಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಎದುರಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು. ಐದು ಹೊರಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಂಗಳವಾರಗಳಂದು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಶುಕ್ರವಾರ ಪಡಲಿಗೆಯು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಡಿಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಹೊರಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಶ್ರೀ ದೇವಿಗೆ ಉಡಿ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಗುವವು ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉಡಿ ಸಮರ್ಪಣೆಯಾದ ನಂತರ ಜಾತ್ರೆಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಡಿನನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡಲಿಗೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳವಾರದ ಹೋರಬೀಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯು ಪುರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪೂನಃ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಾರಿಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ತುಂಬಾ ವಿಶೇಷ. ನಾಲ್ಕನೆ ಹೊರಬೀಡಿನ ಮರುದಿನ ಮಂಗಳವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊದಲೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ 'ತಾರಿ' ಮರವನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಐದನೇ ಹೊರಬೀಡಿನ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ರಷ್ಮಿ ಮೂಡವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಕಾಂತರ ಮರವನ್ನು ತಂದು ದೇವಾಲಯದ ಎದರು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೆ ರಥ ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಬಾಬುದಾರರು ಬಡಿಗೆರರು ಆಚಾರಿಗಳು ಉಪ್ಪಾರರು ರಥ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಬೀಡಿನ ನಂತರ ಮಾರಿ ಕೋಣವನ್ನು ಮೆರೆವಣಿಗೆ ಮುಖಾಂತರ ಮರ್ಕಿ ದುರ್ಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಗದ್ದುಗೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಸಾದಿಯರು ಮತ್ತು ಮೇತ್ರಿಯರು ರಂಗವಿಧಾನ ನೆರೆವೆರಿಸಿ ಪಟ್ಟದ ಕೋಣಕ್ಕೆ ಕಂಕಣ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಇದನ್ನು ಅಂಕೆ ಹಾಕುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂಕೆ ಹಾಕಿದ ದಿನ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗ ಬಾಬುದಾರರಿಂದ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಮಂಗಳಾರಾತಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಈ ಹಣತೆಯನ್ನು ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಶಾಂತವಾಗದಂತೆ ಕಾಯಬೇಕು ಮೇಟಿಯವರು ದೀಪ ಆರದಂತೆ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಟ ದೀಪ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಂಕೆ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಬರುವ ಮೊದಲ ಮಂಗಳವಾರ ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆ ದಿನ ರಥಕ್ಕೆ ಕಳಸಾರೋಹಣ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೆಷವಾಗಿ ನಾಡಿಗರು, ಬಾಬುದಾರರು ಊರ ಗಣ್ಯರು ಸಕಲ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯು ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಭುಷಿತಳಾಗಿ ರಾರಜಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಮದುವೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಂದತೆ ಶ್ರೀ ದೇವಿಗೆ ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ ಧಾರಣೆ, ಗುಡಿಗಾರರ ದ್ರಷ್ಟಿ ಪೂಜೆ, ನಾಡಿಗರ ಪೂಜೆ, ಚಕ್ರಸಾಲಿ ಪೂಜೆ,ಕೇದಾರಿಮನೆತನದ ಪೂಜೆ ಹಾಗು ಪೂಜಾರರ ಪೂಜೆಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲ್ಯಾಣೊತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಜನರು ಹಾಗು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಗಂದ ಜನರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು ಮದುವೆಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬುಧವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ರಥದ ಮೆಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದ ಭೂತರಾಜನಿಗೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಬಲಿ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಥೋತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮಾರಿಗುಡಿಯಿಂದ ಊರ ಮದ್ಯದ ಬಿಡಕಿ ಬೈಲಿನ ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಉ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಾಗ ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಜೋಗತಿಯರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಸಾದಿಯರ ಕೋಲಾಟ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ವಾಲಗ ಕಹಳೆಯ ನಿನಾದ ಝೇಂಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಭಕ್ತರು ರಥಕ್ಕೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಹಾಕುತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಭಕ್ತರು ಹಾರುಗೋಳಿ ಅಂದರೆ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಹಾರಿ ಬಿಡುತ್ತರೆ. ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮನವರನ್ನು ಜಾತ್ರಾ ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ‌. ೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಸಕಲ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಭುಷಿತಳಾಗಿ ನಗರ ಮದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಗದ್ದುಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಜನರಿಗೆ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಕರುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಸೇವೆಗಳೆಲ್ಲವು ಮರುದಿನ ಗುರುವಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ೮ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬುಧವಾರ ಜಾತ್ರಾ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ ನಾಡಿಗ ಬಾಬುದಾರರಿಂದ ಕೊನೆಯ ಮಂಗಳಾರತಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ಗದ್ದುಗೆಯಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಸಿದಾಗ ಅಸಾದಿಯರು ಹುಲುಸು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ರೈತರಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ ರೈತರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯು ಜಾತ್ರೆಯ ಮಂಟಪದಿಂದ ರಥದಲ್ಲಿ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ವಿಶೆಷವಾಗಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಅಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ. ಜಾತ್ರೆ ಕೊನೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಂಗಿ ಚಪ್ಪರ ಸುಡುವುದು ಒಂದು, ದೇವಿ ಗದ್ದುಗೆಯಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಸಂಹಾರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮಾತಂಗಿ ಚಪ್ಪರ ಸುಡುತ್ತಾರೆ‌. ಜಾತ್ರೆಯ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವಿಧಾನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮುಕ್ತಾಯದ ವಿಧಿ ನೆರೆವೆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಜಾತ್ರೆ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಗೆನು ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಯುವಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೃದ್ದರಿಗೆಲ್ಲರಿಗು ಇಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಹಾಪೂರವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಲಾಸಕ್ತರಿಗೆ ವಿವಿಧ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಸರ್ಕಸ್ಸುಗಳು‌ ಇರುತ್ತವೆ, ದೈತ್ಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಜೋಕಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಜಾದು ಚಮತ್ಕಾರಗಳು, ಶ್ವಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್, ತಿಂಡಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಭಗೆಯ ತಿನುಸುಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ ಆಭರಣ ಬೆಳೆಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಬಟ್ಟೆ ಬ್ಯಾಗು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮಹಿಳಿಯರಿಗೆ ಗೃಹೊಪಕರಣಗಳ ಮಳಿಗೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸಕಲ ರೀತಿಯ ಮನರಂಜನೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. [[File:Fair@night.jpg|thumb]] ವಿಶೆಷವಾಗಿ ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲ,ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ‌ ಈಗ ಇಡಿ ನಾಡಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆ ಆಗಿರೋದನ್ನ ನಾವು ಸಿರ್ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಶಿರಸಿಯ ಪರ ಊರಿನಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕುಂದಾಪುರ, ಬೈಂದೂರು, ಕಾರವಾರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಸಾಗರ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಹಾವೇರಿ ದಾವಣಗೆರೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಸ್ ಕಲ್ಪಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಗರದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಂದ ಉಚಿತ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಪಾನಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ಸೇವೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. <ref>{{cite web|url=https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02JLmHw9Pbe7xeGA65bniMVUin4Sg1az8TGaM8wQSn1uxZMGVP22ddSpwjBSd1xnQLl&id=419842938157984&sfnsn=wiwspwa:the-community&Itemid=66|title=ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ}}</ref> ==ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು== * [[ಶಿರಸಿ]] : ಈ ಜಾಗವು ಪ್ರಶಾ೦ತ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಾದ ಕಾಡುಗಳ ರಮ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<br> ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯ :ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಹ ಇದೆ.ಶ್ರಿ ಮಾರಿಕಾಂಬೆಯ ಜಾತ್ರೆ [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎ೦ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಊರಿನ ಸನಿಹ ಇರುವ ಕೆಲವು ರಮಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಯಾಣ, ಬನವಾಸಿ, ಸೊಂದಾ ಮಠ, ಸೊದೆ (ವಾದಿರಾಜ ಮಠ), ಸಹಸ್ರಲಿ೦ಗ, ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಗೆ ಹೊಗುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ದೇವಿಮನೆ ಘಟ್ಟ ನೊಡಲು ಬಹಳ ಪ್ರೇಕ್ಶಣಿಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸೊಬಗು ಕ೦ದಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಶರಾವತಿ ನದಿ,ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಝರಿಗಳು ಮತ್ತು ತ೦ಪನೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದದ್ದೆ ಗೊತ್ತಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಇ೦ತಹ ಒಂದು ಸು೦ದರವಾದ ದ್ರಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು. ಇದು ಕಾಡಿನಿ೦ದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು. ತೆ೦ಗು, ಭತ್ತ, ವೆನಿಲ್ಲಾ, ಕೋಕಾಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇಗುಲವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಸಹಸ್ರ ಲಿಂಗ|ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ]] [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ೧೭ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಸ್ರಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ನೂರಾರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿವೆ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯ ಇರುವ ಸಹಸ್ರಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಬಹಳ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಸೊಂದಾ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ೧೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸೊಂದಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾದಿರಾಜ ಮಠವಿದೆ. *[[ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ]] ೧೧೬ ಮಿಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಈ ಜಲಪಾತ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಬಹು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ. ಯಾಣ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಷ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಇಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಊರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೧೦,೨೧೫. ಇವರಲ್ಲಿ ೭೯ ಶೇಕಡಾ ಜನರು ವಿದ್ಯಾವಂತರು. ಇವರು ಕನ್ನಡ (ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ), ಕೊಂಕಣಿ, ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಬಹಳ ಸೌಹಾರ್ದಶೀಲರು.ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೇ ಕೊ೦ಕಣಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ. * [[ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ]] : ಆಪ್ಸರ ಕೊಂಡ ಇದು ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಸರಕೋಡದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೭ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ತಟದಿಂದ ೫೦೦ ಮೀ ಪೊರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ಅಡಿಯಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಸಣ್ಣದಾದ ಮನಮೋಹಕ ಜಲಪಾತ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿರುವರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ. ಅದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಪ್ಸರಕೊಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ನೋಡುವದೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಅನುಭವ. *ಬನವಾಸಿ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ : ಬನವಾಸಿ ಪಟ್ಟಣವು ವರದಾ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯ [[ಸಿರ್ಸಿ]] ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬನವಾಸಿಯ ಅಕ್ಷಾಂಶ : ೧೪೦ ೩೨’ ೧೦’’ (ಉ) ಹಾಗು ರೇಖಾಂಶ : ೭೫೦ ೦೦’ ೫೮”(ಪಶ್ಚಿಮ). ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಎತ್ತರ : ೫೭೦.೮೯ ಮೀಟರುಗಳು. ಬನವಾಸಿಯು [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ಸೊರಬಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮಿ.ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಜಯಂತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಧು ಹಾಗು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಸಂಹರಿಸಿದನಂತೆ. ಶಿವಭಕ್ತರಾದ ಈ ದೈತ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ಹಾಗು ವರದಾ ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಆನವಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಟಭೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ಧರ್ಮರಾಜನ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹದೇವನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವನವಾಸಿಕಾ ಎಂದರೆ ಬನವಾಸಿ ನಗರವನ್ನು ಗೆದ್ದನೆಂದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಕದಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಯೂರವರ್ಮ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೫-೩೪೫). ಈತನ ರಾಜಧಾನಿ ಬನವಾಸಿ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷು ರಖ್ಖಿತನು ಬನವಾಸಿ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ಮಹಾವಂಶ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧಗ್ರಂಥ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾಗಾರ್ಜುನಕೊಂಡದ ಒಂದು ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಿಂಹಳದ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಧರ್ಮಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬನವಾಸಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರಂತೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಟಾಲೆಮಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು “ಬನೌಸಿ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತ “ ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿ ಚಾಮರಸ ಬರೆದ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ ಕಾವ್ಯದ ರಂಗಸ್ಥಳವೇ ಬನವಾಸಿ. ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೇ ಬನವಾಸಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಹಾಗು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾದಿ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಶಿಲಾಮಂಟಪ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಮಾ ದೇವಿ, ಶಾಂತಲಕ್ಶ್ಮಿ ನರಸಿಂಹ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಾಣಸಿಗುವುದು. ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಪುರುಷಾಮೃಗವನ್ನು ಅಧ್ಭುತವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಬನವಾಸಿಯ ಕೋಟೆ ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಚಾಲುಕ್ಯ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೦೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ, ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಚಪ್ಪಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯ ಅತೀ ಕೆಳಗಿನ ವರಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆಯ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕದಂಬೋತ್ಸವಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಂಗಲೆ ಇದ್ದು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಂಜನಿಯರರು, [[ಸಿರ್ಸಿ]] ವಿಭಾಗ, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ,[[ಸಿರ್ಸಿ]] ಇವರ ಮುಖಾಂತರ ವಸತಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬಹುದು. ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕದಂಬೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧಕರಿಗೆ [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ]] : ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ೨೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡು ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಪಾತದ ಮೂಲ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ.ಮಳೆಗಾಲದುದ್ಡಕ್ಕೂ ಹಸಿರು ಕಾವ್ಯ ಮೈದಳೆಯುತ್ತದೆ.ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ.ಜಲಪಾತದ ಬಳಿಯವರೆಗೂ ವಾಹನವನ್ನು ಒಯ್ಯಬಹುದು.ತಂಗುವ ವಿಚಾರವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಯಲ್ಲಾಪುರ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.ಈ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದ್ರೆ,೬೦ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಅದ್ಭುತ ಕವಡೆಕೆರೆ,ಪ್ರಸಿದ್ಡ ಚಂದಗುಳಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ತಾನ,ಬೇಡ್ತಿ ಯೊಜನೆಯ ನೋವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ರೆಡ್ಡಿ ಕೆರೆ,ಕುಳಿಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ,ಜೇನುಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡ.... ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ಜಾಗಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು. * [[ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ]] : ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಜಲಪಾತ ಅಘನನಾಶಿನಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಜಲಪಾತ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೧೬ ಮೀಟರ್. ಈ ಜಲಪಾತವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ೩೦ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೆ.ಡಿ. ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ನೀರು ಬೀಳುವಾಗ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಕೆಪ್ಪ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. * [[ಯಾಣ]] : ಯಾಣ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಷ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಇಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ." ರೊಕ್ಕಿದ್ದರೇ ಗೋಕರ್ಣ ಸೊಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಯಾಣ” ಎಂಬ ಮಾತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಯಾಣಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಕೈಕೊಳ್ಳುವದು ಹಿಂದೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಾಹಸದ ಮಾತೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಯಾಣದ ಹತ್ತಿರದವರೆಗೂ ಬಸ್ಸಿನ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರವನ್ನಷ್ಟೇ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುವದು. ಕುಮಟೆಯಿಂದ ಹರೀಟಾ ಬಳಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಂಕೋಲೆಯ ಬದಿಯಿಂದ ಅಚವೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ಹೆಗಡೆಕಟ್ಟೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಾದು ಯಾಣವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ವಡ್ಡಿ, ಮತ್ತಿ, ದೇವಿಮನೆ ಘಟ್ಟಗಳು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೂ ದುರ್ಗಮ ಬೆಟ್ಟದ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ. [[Image:Yana.jpg|thumb|right|ಯಾಣ]] ಯಾಣದ ಶಿಖರ (ದೇವಾಲಯ) ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿರಿಬಂಡೆ ೧೨೦ ಮೀಟರ ಎತ್ತರವಾದ ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟೇ ಅಗಲವಾದ ನೆಲಮುಗಿಲನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಕರೆ ಪರದೆಯಂತೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಭಯಂಕರವಾದ ಶಿಲಾ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಕಂಡಾಗ ಎಂಥವನಾದರು ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಹಾಕೃತಿಗೆ ತಲೆ ಮಣಿಯಲೇ ಬೇಕು. ಈ ಬಂಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೀಳು ಇದ್ದು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಜಲ ಸಂಚಯವಿದೆ! ಈ ಭೀಮ ಬಂಡೆಯ ಸೀಳಿನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿ ಮೂಡಿನಿಂತ ಭೈರವೇಶ್ವಲಿಂಗ ಎರಡು ಮೀಟರ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಈ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಅಂಗುಲ ಗಾತ್ರದ ನೀರು ಮೇಲಿನಿಂದ ಒಸರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ! ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾಣದ ಕತೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಭಸ್ಮಾಸುರನು ಈಶ್ವರನಿಂದ ಉರಿಹಸ್ತದ ವರ ಪಡೆದು ಕೊನೆಗೆ ಈಶ್ವರನನ್ನೇ ಸುಡುವದಾಗಿ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆದಾಗ ಭೈರವೇಶ್ವರನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಮೋಹಿನಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಭಸ್ಮಾಸುರನನ್ನು ಒಲಿಸಿ ಕುಣಿಸಿ ಅವನ ಹಸ್ತವನ್ನೆ ಅವನ ತಲೆಮೇಲಿರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಭಸ್ಮಾಸುರನನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಿದೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಸುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ಕಪ್ಪಾದ ಭಸ್ಮಮಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವದರಿಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೊಂದು ಪುಷ್ಠಿಯೊದಗಿದೆ. ಯಾಣದ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಸಾವಿರಾರು ಹಿರಿಜೇನು ಹುಟ್ಟುಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹೆಬ್ಬಂಡೆಯಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದ ಪ್ರವಾಹವೆ ಮುಂದೆ ಚಂಡಿಕಾ ನದಿಯಾಗಿ ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂಡೆಯಿದ್ದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಡೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮೇಲೇರಿ ಹೋಗುವಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಕಿರಿಗಾತ್ರದ “ಹೊಲತಿ ಶಿಖರ” (ಮೋಹಿನಿ ಶಿಖರ) ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಹಲವಾರು ಮಹಾಮಹಾ ಬಂಡೆಗಳು ಯಾಣದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭವ್ಯತೆಯ ದಿವ್ಯದರ್ಶನದಿಂದ ಪುನೀತನಾದ ಪ್ರವಾಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ರಯಾಸದ ಅರಿವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾಣದ ಪ್ರದೇಶ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು “ಯಾಣದ ಎಪ್ಪತ್ತು ಹಳ್ಳಿ” ತುಂಬಾ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ದಂಡಿತೀರ್ಥದ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಗೋಕರ್ಣದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯವಂತೆ. ಕೌಶಿಕ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದ [[ಬತ್ತಲೇಶ್ವರ]] ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದನಂತೆ.ಪ್ರವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ ಗಿಡಗಳ ದಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರ ಕಾಡು ತನುಮನದ ಆಯಾಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆಸುತ್ತದೆ."ನಮನ * [[ಮುರುಡೇಶ್ವರ]] ಸಮುದ್ರತೀರ, ದೇವಾಲಯ : ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಠಳವಗಿದ್ದು, ಐತಿಹಾಸಿಕವಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಊರು, ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮುರುಡೆಶ್ವರ ಕೆವಲ ಧಾಮಿಱಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾತ್ರ ಻ಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ೊಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಕನಾಱಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ುತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ೊಂದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಹಿಂದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರೀಯ ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲಾ ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸನ್ಮಾನ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಆರ.ಎನ್.ಶೆಟ್ಟಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮುರುಡೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಲಿಂಗವಿದ್ದು. ಜೊತೆಗೆ ೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೆ ೨ನೇ ಎತ್ತರದ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ರಾಜಗೋಪುರವಿದೆ. ಇದು ಧಾಮಿಱಕ ಾಸಕ್ತರನ್ನು ಮಾತ್ರ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಲೆಯದೆ ವಿಹಾರಿಗಳನ್ನು ಆಕಷಿ್ಸುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತಿಚೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾಮ,ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ದರದಲ್ಲಿ ಜಲಕೀಡೆ ಆಡುವುದೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಻ನುಭವ. ಪುರಾಣದ ಕತೆ : ಗೋಕರ್ಣದ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಲೇ ರಾವಣನಿಂದಲೆ ಇನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂಬುದು ಪುರಾಣದ ಕತೆ. ಇನ್ನಿತರ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಮುರುಡೇಶ್ವರ, ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ, ಧಾರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜೇಶ್ವರ. ಮುರ್ಡೇಶ್ವರವು ಕಡಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತೆಯೆ ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ ಹಾಡುವಳ್ಳಿಯ ಸಾಳ್ವ ದೊರೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಸದಿ, ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೆರೆ, ವೀರರಮನೆ, ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ೧೬ ಮಾಸತಿಯರ ಕುರುಹುಗಳು ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಿರೀಟವಿಟ್ಟಂತೆ ಸುಂದರ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುರುಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾಣಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಊರನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮಹಾದ್ವಾರವು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿಸಾರಿದಂತೆ ಎರಡು ಆನೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಕರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವವು. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಳಸೇರಿದ ಕಂದುಗಿರಿ ಎಂಬ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಮುರುಡೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಂದ್ರಶಾಲೆಯಿದ್ದು ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಹನುಮಂತ, ಪಾರ್ವತಿಯರ ಪೀಠಗಳಿವೆ. ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರ ಹಾಗು ಸುತ್ತಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರ ನಾಡಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ತನ್ನಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ ಹತ್ತಿರವೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಡಲ ಸಂಜೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ನವೀನ ಉಪಹಾರ ಗೃಹ, ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ವಸತಿಗೃಹಗಳು, ರಮ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಉಚಿತ ಅನ್ನದಾನಸೇವೆ ದೇವಾಲಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ತಿರುಪತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಈ ವರೆಗೆ ಇಲ್ಲದ ೩೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣದ ಭವ್ಯ ಧ್ವಜಸ್ಥಂಬ ಈ ಮಾದರಿಯದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೆ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದ ನಿಸರ್ಗದ ಹಾಗು ಕಲೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಕಂಡೇ ಆನಂದಿಸಬೇಕು,."ನಮನ" * [[ಗೋಕರ್ಣ]] ಸಮುದ್ರತೀರ, ದೇವಾಲಯ : ಗೋಕರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡಲತೀರದ ಒಂದು ಊರು. ಭೂಕೈಲಾಸ; ಪರಶುರಾಮ ಭೂಮಿ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಾರವಾರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೬೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ, ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇದ್ದು ಗೋಕರ್ಣ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಂದರ ಕಡಲ ತೀರಗಳಿದ್ದು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಆಕಷ೯ಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರುತ್ತಾರೆ.ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ೩ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳಿದ್ದು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. # ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಸಮುದ್ರ ತೀರ # ಸಮುದ್ರ ತೀರ # ಆಕಾರದ ಸಮುದ್ರ ತೀರ * [[ಕಾರವಾರ]] ಸಮುದ್ರತೀರ : ಕಾರವಾರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ. ಕಾರವಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಗೋವೆಯ ಗಡಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 15 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಕಾರವಾರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಗರವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ತಾಣವೂ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಡಲು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಗೋಕರ್ಣ, ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ, ದೊಡ್ಡ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಸುಂದರ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ರಷ್ಟ್ರಕವಿ ಶ್ರೀ ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ರವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ರಚನೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು."ಕಡಲ ತೀರದ ಕಾಶ್ಮಿರ" ಕಾರವಾರ.ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಕಾರವಾರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೆ ಪ್ರಮುಕ ಬಂದರು.ದೇಶದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನೌಕಾನೆಲೆ ಕಾರವಾರ.ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಕೈಕ ಅಣು ವಿದ್ದುತ ಸ್ತಾವರ ಕೈಗಾ ಕಾರವಾರದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾರವಾರವು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸು೦ದರ ತಾಣ. * [[ದಾಂಡೇಲಿ]] ಅಭಯಾರಣ್ಯ : ದಾಂಡೇಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸಾಂದ್ರಿತ ಊರು. ಕಾಳಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಹಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಕಾಗದ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮೆದು ಮರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಭಾಷೆದಾಂಡೇಲಿಯು ಜನಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದ್ವೀಪದಂತೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಾರರು ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಹಿಂದಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕಭಾಷೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ,ಕೊಂಕಣಿ,ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಪರ್ಕ- ಈ ಊರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ನೇರ ಬಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಲಲಿತವಾಗಿದೆ. ಅತ್ತ ರಾಮನಗರದ ಮೂಲಕ ಗೋವಾದ ಕಡೆಗೂ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು- ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ನೋಡಲು, ದಾಂಡೇಲಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳೆಂದರೆ, ಉಳವಿ ಸಿಂಥೇರಿ ರಾಕ್ಸ್ ಅಣಶಿ ಅರಣ್ಯಧಾಮ [[ಜೋಯ್ಡಾ|ಸೂಪಾ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಸತಿ - ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಹೋಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. * [[ಇಡಗುಂಜಿ]] ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ : ಇಡಗುಂಜಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಇದು ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ೧೪ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ನವಿಲುಗೊಣದಿಂದ ೨೮ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. * [[ಸೋಂದಾ]] ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ಬೃಂದಾವನ : ಸೋಂದಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಂದ ಸೋಂದಾ, ಸೋದೆ, ಸ್ವಾದಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯ ಸಮೀಪವಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 450 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿರ್ಸಿ]] ಪಟ್ಟಣದಿ೦ದ 25 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ತಲುಪಲು ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸೌಕರ್ಯ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ವ ಯತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಮತ್ತು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜೈನಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸ್ವಣ೯ವಲ್ಲಿಮಠಗಳೂ ಇವೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನವಲ್ಲದೆ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರ ಮತ್ತು ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾದಿರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕೃತಿ, ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಈಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿಇಲ್ಲಿರುವ ಭೂತರಾಜರ ಗುಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಾದಿರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಉಪದ್ರ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಬಂದ ಭೂತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟು ವಾದಿರಾಜರು ಅದನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂತ ವಾದಿರಾಜರ ಸೇವಕನಾಗಿ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ( ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವವರು) ಜನರನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭೂತರಾಜರಿಗೆ ಹರಕೆ,ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರ ಮನೋವಿಕಾರಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ವಾದಿರಾಜರ ಬೃಂದಾವನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಧವಳ ಗಂಗಾ ಎಂಬ ಸರೋವರವಿದೆ. ಈ ಕೊಳದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯನ್ನು ಭೂತರಾಜರ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜನರು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಾದಿರಾಜರು ಧವಳ ಗಂಗೆಯ ಗಂಗಾಧರ ಮಹಾಲಿಂಗ ಎಂದು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರುವ ಕೀರ್ತನೆಯು ಇದೇ ಸರೋವರದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ತಪೋವನದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹರಿಯತ್ತದೆ. ನದಿ ತೀರದ ಬಂಡೆಯೊಂದರೆಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರ ಇಷ್ಟ ದೈವವಾದ ಹಯಗ್ರೀವ ದೇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು [[ಸಿರ್ಸಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ]], ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಯಾಣ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು. * [[ಗೇರಸೊಪ್ಪಾ]] ಚರ್ತುಮುಖ ಬಸದಿ, ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ : ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಶರಾವತಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಶರಾವತಿ ಹರಿಯುವ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸೇತುವೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆ. ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ ನೋಡಲು ಬಹು ಸುಂದರ. ಜೋಗದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ೯೦೦ ಅಡಿ ಧುಮುಕಿ ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಾಗರದ ಬಳಿ ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಆಣೆಕ‌ಟ್ಟಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ಜಲವಿದ್ಯುದಾಗಾರ ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕರ್ಣಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯೇ ಪೂರೈಸುತ್ತಿತ್ತು * [[ಮುಂಡಗೋಡ]] ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ದೇವಾಲಯಗಳು : ಮುಂಡಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದು [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು - ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಸಾಹತು ಬಚನಾಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅತ್ತಿವೇರಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ *[[ಸಿರ್ಸಿ]] ಸಹಸ್ರಲಿ೦ಗ : ಇದು [[ಸಿರ್ಸಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಿಯ ಸ್ಟಳವಾಗಿದೆ. ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲಿಂಗಗಳು. ಸಹಸ್ರ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಸ್ಕತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಸಾವಿರ ಲಿಂಗಗಳು ಕಂದುಬರುತ್ತದೆ. *[[ಶಿವಗಂಗಾ ಪಾಲ್ಸ್]], ಜಡ್ಡಿಗದ್ದೆ, [[ಸಿರ್ಸಿ]] : [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಿಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಪಾತದ ಸುತ್ತಲೂ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಜಲಪಾತವು [[ಸಿರ್ಸಿ]], ಯಲ್ಲಾಪುರ ಹಾಗೂ ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ೭೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯವು ಕಾಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಟಳಕ್ಕೆ ಗಣೇಶ್ಪಾಲ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಿದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. *ಈಶಾನೆ /ಕಲ್ಯಾಣಿ ಗುಡ್ಡ ಕಾನಮುಸ್ಕಿ, [[ಸಿರ್ಸಿ]] : *ಕೊಂಕಿಕೋಟೆ, ಜಡ್ಡಿಗದ್ದೆ, [[ಸಿರ್ಸಿ]] ===ಪ್ರಮುಖ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳು=== # ಅಂಜುಮನ್ ಹಾಮಿಯೆ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಭಟ್ಕಳ(೧೯೧೯) # # ತರಬಿಯತ್ ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್ ಸೂಸೈಟಿ ಭಟ್ಕಳ # ಭಟ್ಕಳ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ # ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಎಜ್ಯಕೇಶನ್ ಸೂಸೈಟಿ ಮುರುಢೇಶ್ವರ #ಎಮ್.ಇ.ಎಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ #ಆವೆ ಮರಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ #ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ #ಡೊನ್ ಬೊಸ್ಕೊ ವಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ #ಆರ್.ನ್.ಸ್ ಪೊಲಿಟೇಕ್ನಿಕ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ #ಶ್ರೀ ಮಾತಾ ವಿದ್ಯಾನಿಕೇತನ, ಶಿರ್ಸಿ # ಕೆನರಾ ಎಜುಕೇಶನ ಸೊಸೈಟಿ # ಕೆನರಾ ವೆಲ್ಫ಼ೇರ್ ಟೃಸ್ಟ್, ಅಂಕೋಲಾ # ಎಮ್.ಪಿ.ಇ ಸೊಸೈಟಿ ಯ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಮ್ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. #ಸಿದ್ದಾಪುರ : ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಿದ್ಧಾಪುರದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಾಡುಗಳೂ, ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳೂ ವಿಪುಲವಾಗಿದ್ದು ಚಾರಣ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವುಗಳೆಂದರೆ #* [[ಜೋಗ ಜಲಪಾತ]] - ಸಿದ್ಧಾಪುರದಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. #* [[ಹೊನ್ನೇಮರಡು]] - ೨೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ತಾಳಗುಪ್ಪಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. #* [[ಬುರುಡೆ ಜಲಪಾತ]] - ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾದಗಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. #* [[ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ]] (ಕೆಪ್ಪ ಜೋಗ) - ೨೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ #* ವಾಟೆಹಳ್ಳ - ೩೪ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು. #* ಶಂಕರಮಠ,ಭುವನಗಿರಿ, [[ಇಟಗಿ]] ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ]], ಬಿಳಗಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳ : ದೊಡ್ಮನೆ ದೊಡ್ಮನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ದಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಯವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ.ಇದು ಸಿದ್ಧಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ಕೀ.ಮಿ. ದೂರವಿದೆ ==ತಾಲೂಕುಗಳು== [[Image:Karwar.jpg|thumb|right|150px|ಕಾರವಾರ ಸಮುದ್ರತೀರ]] * [[ಅಂಕೋಲಾ]] * [[ಭಟ್ಕಳ]] * [[ಹಳಿಯಾಳ]] * [[ಹೊನ್ನಾವರ]] * [[ಜೋಯ್ಡಾ|ಜೋಯಿಡಾ]] * [[ಕಾರವಾರ]] * [[ಕುಮಟಾ]] * [[ಮುಂಡಗೋಡು]] * [[ಸಿದ್ಧಾಪುರ]] * [[ಸಿರ್ಸಿ]] * [[ಯಲ್ಲಾಪುರ]] * [[ದಾಂಡೇಲಿ]] == ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == * ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು: [[ಶಂಭು ಹೆಗಡೆ]], [[ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ]], [[ಚಿಟ್ಟಾಣಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೆಗಡೆ]], ತೋಟಿಮನೆ ಗಣಪತಿ ಹೆಗಡೆ * ಸಾಹಿತಿಗಳು: [[ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ]], [[ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]], [[ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]], ಗಂಗಾದರ ಚಿತ್ತಾಲ, ಅರವಿಂದ ನಾಡಕರ್ಣಿ, ಜಿ.ಎಸ್.ಅವಧಾನಿ, ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕ, [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]], [[ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗ]], ಅಶೋಕ ಹೆಗಡೆ, ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ, ಸುನಂದಾ ಕಡಮೆ, ಸಂದೀಪ ನಾಯಕ, ವಿಷ್ಣು ನಾಯ್ಕ, ಆರ್.ವಿ.ಭಂಡಾರಿ, ನಾ.ಸು.ಭರತನಹಳ್ಳಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಹೆಗಡೆ (ಹೊನ್ನಾವರ), ಗೀತಾ ವಸಂತ, [[ಶಿವಲೀಲಾ ಹುಣಸಗಿ ಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಸುಧಾ ಶರ್ಮಾ ಚವತ್ತಿ, ಅರವಿಂದ ಕರ್ಕಿಕೋಡಿ, ಆರ್.ಎನ್.ನಾಯಕ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಗೌಡ, ಉಮೇಶ ಮು೦ಡಳ್ಳಿ,ಭಟ್ಕಳ, ಪಿ.ಆರ್.ನಾಯ್ಕ್, ಹೊಳೆಗದ್ದೆ, ಎನ್.ಆರ್.ಗಜು, ಕುಮಟಾ, ಶ್ರೀಮತಿ ರೇಷ್ಮಾ ಉಮೇಶ ಭಟ್ಕಳ, ಎಸ್.ಜ಼ಡ್, ಷರೀಪ್ ಭಟ್ಕಳ, ಎಮ್.ಐ. ಹೆಗಡೆ ಮಾಳ್ಕೋಡ್, ಪ್ರೊ. ಆರ್. ಎಸ್. ನಾಯಕ (ವಿಮರ್ಶೆ), ರವಿ ಮಾಗರ್ ಮಂಕಿ, ಹೊನ್ನಾವರ (ಕವನ), ಹುಳಗೋಳ ನಾಗಪತಿ ಹೆಗಡೆ (ಕಥೆ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ನಾಯಕ ( ಕಾಂತ್ ಮಾಸ್ತರ್ ), ಶಾಂತರಾಮನಾಯಕ ಹಿಚ್ಕಡ,ಜೆ.ಪ್ರೇಮಾನಂದ * ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು: [[ಗಣೇಶ ಹೆಗಡೆ]],[[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ]], [[ಜುಕಾಕೋ ಶಮ್ಸುದ್ದೀನ್]], [[ಎಸ್.ಎಂ.ಯಾಹ್ಯಾ]], [[ಆರ್.ವಿ.ದೇಶಪಾಂಡೆ]], [[ಅನಂತ ಕುಮಾರ ಹೆಗಡೆ]], [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ]],[[ಅರಬೈಲ್ ಶಿವರಾಮ ಹೆಬ್ಬಾರ]][[ಶಿವಾನಂದ ನಾಯ್ಕ]],[[ಇನಾಯತುಲ್ಲಾ ಶಾಬಂದ್ರಿ]], ಜಿ.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ ಮುರೇಗಾರ್, ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ವೈದ್ಯ ಕಕ್ಕಳ್ಳಿ, ವಿವೇಕಾನಂದ ವೈಧ್ಯ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವ.ಪರ್ವೇಝ್ ಕಾಶಿಮಿಜಿ, ಡಿ.ಎಚ್.ಶಬ್ಬರ್, ಮುಝಮ್ಮಿಲ್ ಕಾಝಿಯಾ, ಕೆ.ಎನ್.ನಾಯ್ಕ * ಪತ್ರಕರ್ತರು: [[ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆ]], ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಭಟ್, ಪರಮೇಶ್ವರ ಗುಂಡ್ಕಲ್, ಹರಿಪ್ರಕಾಶ್ ಕೋಣೆಮನೆ, ರವಿ ಹೆಗಡೆ, ನಿರಂಜನ್ ವಾನಳ್ಳಿ, ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ, ಮಹಾಬಲ ಸೀತಾಳಭಾವಿ,ಬಿ.ಗಣಪತಿ. *ಚಲನಚಿತ್ರ: ಶಂಕರ್ ನಾಗ್, ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ರಾಧಿಕಾ ಪಂಡಿತ್, [[ದೀಪಕ್ ಗಂಗಾಧರ್]] == ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು& ಟಿ.ವಿ ಮಾಧ್ಯಮ == '''ದಿನಪ್ರತಿಕೆಗಳು''' * ಕರಾವಳಿ ಮುಂಜಾವು * ಲೋಕಧ್ವನಿ * ಜನಮಾದ್ಯಮ * ನುಡಿಜೇನು '''ಟಿ.ವಿ ಮಾಧ್ಯಮ''' * ಸುಮುಖ ಟಿವಿ * ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಟಿವಿ * ವಿಸ್ಮಯ ಟಿ.ವಿ ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು== *{{Official website|http://uttarakannada.nic.in/}} {{geographic location |Centre = ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ |North= [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northwest = [[South Goa|ದಕ್ಷಿಣ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ]] |West = [[ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ|ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರ]] |Southwest = [[ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ|ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರ]] |South = [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Southeast = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] |East = [[ಹಾವೇರಿ|ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northeast = [[ಧಾರವಾಡ|ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{commons category|Uttara Kannada district}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} nclnst4g2tak7ih4qtcdf63po9x1qxc 0 2264 1372387 1337689 2026-04-29T10:14:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372387 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು | name = ಇಂಫಾಲ ನಗರ | native_name = ꯏꯝꯐꯥꯜ | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = ರಾಜಧಾನಿ | image_skyline = Kangla channel 1 imphal.JPG | image_alt = | image_caption = ಕಾಂಗ್ಲಾ ಗೇಟ್, ಇಂಫಾಲ | nickname = | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಮಣಿಪುರ]] | subdivision_type2 = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ಇಂಫಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಂಫಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ]], [[ಇಂಫಾಲ ಪೂರ್ವ ಜಿಲ್ಲೆ|ಇಂಫಾಲ ಪೂರ್ವ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 786 | population_total = 264986 | population_as_of = ೨೦೧೧ ಸೆನ್ಸಸ್ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮೆಥೆ ಭಾಷೆ]] (ಮಣಿಪುರಿ) | timezone1 = [[ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಾನ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 795xxx | area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್ | area_code = 3852 | registration_plate = | website = {{URL|www.imphalwest.nic.in}} | footnotes = }} '''ಇಂಫಾಲ''' [[ಮಣಿಪುರ]] [[ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದ]] [[ರಾಜಧಾನಿ]]. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. [[ಕಲ್ಕತ್ತ]]ದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ 640 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ನದಿಕಣಿವೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 2,500' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬,೧೭,೦೦೦.{೨೦೨೪) ಇಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟನ್ನರು ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಿಶ್ರ ಜನಾಂಗವಿದೆ. ಇವರೆಲ್ಲ [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಗಳು. ಮೈತೈ ಭಾಷೆ (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಣಿಪುರಿ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ) ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರು ಪ್ರೌಢಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಫಾಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಇಂಫಾಲ್ ಬೋಧಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಧನಮಂಜರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ-ಇವೆಲ್ಲ [[ಆಸ್ಸಾಮ್|ಅಸ್ಸಾಮಿನ]] [[ಗೌಹಾತಿ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ನೇಯ್ಗೆ, ಹಿತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಇಂಫಾಲ್ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ''ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ'' -ವರ್ಗದ ರಹಸ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಯ ಮೂರನೇ ಹಡಗಾದ ''ಐಎನ್ಎಸ್ ಇಂಫಾಲ್ ಅನ್ನು'' ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಫಾಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web |url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/navy-s-gesture-to-the-battle-of-imphal-elates-northeast-729926.html |title=Navy's gesture to the Battle of Imphal elates Northeast |date=21 April 2019 |website=[[Deccan Herald]]}}</ref>, ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂದು ನಗರದ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗು (ಐಎನ್ಎಸ್)..<ref>{{cite web |title=In a First, Indian Navy Names Warship After Northeast City |url=https://thewire.in/government/indian-navy-warship-ins-imphal |website=[[The Wire (India)|The Wire]]}}</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಇಂಫಾಲ್ ಎಂಬ ಪದವು ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ: ''"ಯಮ್"'' ಎಂದರೆ ಮನೆ ಮತ್ತು ''"ಫಲ್"'' ಎಂದರೆ "ಸಮೃದ್ಧ" ಅಥವಾ "ಸುಂದರ".<ref>{{Cite web |title=Imphal is derived from 2 words |url=https://imphaleast.nic.in/history/}}</ref>  ಹಳೆಯ ಮಣಿಪುರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ''"ಯಮ್"'' ಅನ್ನು "ಇಮ್" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ''. ಇಂದಿಗೂ,<ref>{{Cite web |title=History of Imphal East District {{!}} IMPHAL EAST DISTRICT, GOVERNMENT OF MANIPUR {{!}} India |url=https://imphaleast.nic.in/history/ |access-date=3 October 2023 |language=en-US}}</ref> ಇಂಫಾಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ "ಯಮ್-ಫಲ್"'' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Soldiers of the two wings of the 14th Army link-up at Milestone 109 during the Battle of Imphal-Kohima.jpg|thumb|left|Soldiers of the two wings of the 14th Army link-up at Milestone 109 during the Battle of Imphal-Kohima]] ಹಿಂದೆ ಖಾಬಾ ಕುಲದ ರಾಜರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಂಗ್‌ಥೌಜಾ ರಾಜವಂಶವು ರಾಜ ನೊಂಗ್ಡಾ ಲೈರೆನ್ ಪಖಾಂಗ್ಬಾನ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣದ ನಂತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಿಂಗ್‌ಥೌಜಾ ಕುಲವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ಲಾ ಅರಮನೆಯನ್ನು ರಾಜ ಖಗೆಂಬಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಖುಂಜಾಬಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮಣಿಪುರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ]]ರು ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು . ಮಹಾರಾಜ ಭಾಗ್ಯಚಂದ್ರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಬರ್ಮೀಸ್ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ನಡೆದವು. ಆದರೂ, ಮಹಾರಾಜ ಗಂಭೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು . ೧೮೯೧ ರವರೆಗೆ ಇಂಫಾಲ್ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿತ್ತು, ಆಗ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉದ್ಬವಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜೆ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಕ್ವಿಂಟನ್ ಅವರನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸೇನಾಪತಿ ಟಿಕೇಂದ್ರಜಿತ್ ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಯು ಜನರನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೧೮೯೧ ರ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮಣಿಪುರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು <ref>{{Cite web|url=https://www.iloveindia.com/travel/imphal/history-of-imphal.html|title=History of Imphal - Imphal History|website=iloveindia.com|access-date=22 February 2020|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222111052/https://www.iloveindia.com/travel/imphal/history-of-imphal.html|url-status=live}}</ref> , ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗೆದ್ದರು. ಇಂಫಾಲ್ ಕದನವು ೧೯೪೪ ರ ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ನಡುವೆ, ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು . ಜಪಾನಿಯರು ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಇಂಫಾಲ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಸೋತು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ದಾಳಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |title=Imphal and Kohima |url=http://www.nam.ac.uk/exhibitions/online-exhibitions/britains-greatest-battles/imphal-kohima |work=Britain's Greatest Battles |publisher=[[National Army Museum]] |access-date=9 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207003427/http://www.nam.ac.uk/exhibitions/online-exhibitions/britains-greatest-battles/imphal-kohima|archive-date=7 February 2015}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ == ಇಂಫಾಲ್, ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 24.8074°N 93.9384°E ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಇಂಫಾಲ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ ,  ಇದರ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 786 ಮೀಟರ್ (2,579 ಅಡಿ). ಇದು ಆರ್ದ್ರ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ( ಕೊಪ್ಪೆನ್ : ''Cwa'' )  ತಂಪಾದ, ಶುಷ್ಕ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿಯಾದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ. ಇಂಫಾಲ್ ಮಧ್ಯಮ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ.  ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿ 29 °C (84 °F); ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು, ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 4 °C (39 °F) ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 °C ಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಘನೀಕರಿಸುವ ಬಿಂದುವಿಗಿಂತ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಿಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ನಗರವು ಸುಮಾರು 1,381 ಮಿಮೀ (54.4 ಇಂಚು) ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ಅತ್ಯಂತ ಮಳೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂಫಾಲ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 42.2 ದಿನಗಳು ಗುಡುಗು ಮತ್ತು 46.1 ದಿನಗಳು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ . ಪೂರ್ವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಮಂಜು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 1999 ರಂದು ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನ 36.1 °C (97.0 °F) ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ ಜನವರಿ 10, 1970 ರಂದು −2.7 °C (27.1 °F) ಆಗಿತ್ತು. {| class="wikitable mw-collapsible" ! colspan="14" |ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಹವಾಮಾನ ದತ್ತಾಂಶ (1991–2020, ವಿಪರೀತಗಳು 1953–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) |- !ತಿಂಗಳು !ಜನವರಿ !ಫೆಬ್ರವರಿ !ಮಾರ್ಚ್ !ಏಪ್ರಿಲ್ !ಮೇ !ಜೂನ್ !ಜುಲೈ !ಆಗಸ್ಟ್ !ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ !ಅಕ್ಟೋಬರ್ !ನವೆಂಬರ್ !ಡಿಸೆಂಬರ್ !ವರ್ಷ |- !ದಾಖಲೆಯ ಗರಿಷ್ಠ °C (°F) |29.1 (84.4) |32.0 (89.6) |35.0 (95.0) |36.1 (97.0) |35.6 (96.1) |35.9 (96.6) |35.7 (96.3) |35.2 (95.4) |34.6 (94.3) |34.2 (93.6) |31.4 (88.5) |28.9 (84.0) |36.1 (97.0) |- !ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ °C (°F) |25.7 (78.3) |28.4 (83.1) |31.9 (89.4) |33.0 (91.4) |33.4 (92.1) |33.0 (91.4) |32.7 (90.9) |33.0 (91.4) |32.9 (91.2) |32.2 (90.0) |29.5 (85.1) |25.9 (78.6) |34.2 (93.6) |- !ದೈನಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಸರಾಸರಿ °C (°F) |22.9 (73.2) |25.0 (77.0) |27.9 (82.2) |29.0 (84.2) |29.3 (84.7) |29.9 (85.8) |29.7 (85.5) |30.0 (86.0) |30.0 (86.0) |29.1 (84.4) |26.4 (79.5) |23.2 (73.8) |27.7 (81.9) |- !ದೈನಂದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಸರಾಸರಿ °C (°F) |5.2 (41.4) |8.2 (46.8) |12.6 (54.7) |16.2 (61.2) |೧೯.೨ (೬೬.೬) |21.8 (71.2) |22.5 (72.5) |22.2 (72.0) |21.2 (70.2) |17.9 (64.2) |11.5 (52.7) |6.7 (44.1) |15.4 (59.8) |- !ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ °C (°F) |೧.೬ (೩೪.೯) |3.8 (38.8) |7.6 (45.7) |೧೨.೧ (೫೩.೮) |15.4 (59.7) |೧೯.೩ (೬೬.೭) |20.9 (69.6) |20.6 (69.1) |18.8 (65.8) |13.3 (55.9) |6.4 (43.5) |2.8 (37.0) |೧.೭ (೩೫.೧) |- !ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ °C (°F) ದಾಖಲಾಗಿದೆ |−2.7 (27.1) |−1.4 (29.5) |2.4 (36.3) |6.2 (43.2) |೧೧.೧ (೫೨.೦) |14.7 (58.5) |14.7 (58.5) |14.6 (58.3) |14.3 (57.7) |7.8 (46.0) |೧.೫ (೩೪.೭) |−1.7 (28.9) |−2.7 (27.1) |- !ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಮಿಮೀ (ಇಂಚುಗಳು) |೧೦.೫ (೦.೪೧) |೨೧.೬ (೦.೮೫) |70.8 (2.79) |124.1 (4.89) |೧೯೧.೬ (೭.೫೪) |218.1 (8.59) |229.9 (9.05) |೧೯೪.೮ (೭.೬೭) |೧೬೩.೩ (೬.೪೩) |೧೧೨.೫ (೪.೪೩) |೨೬.೨ (೧.೦೩) |17.7 (0.70) |೧,೩೮೧ (೫೪.೩೭) |- !ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ ದಿನಗಳು (≥ 2.5 ಮಿಮೀ) |೧.೦ |೨.೭ |5.0 |9.2 |೧೨.೪ |14.7 (14.7) |೧೬.೧ |13.0 |9.7 |7.2 |೧.೮ |0.9 |93.8 |- !ಸರಾಸರಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆ (%) (17:30 IST ಕ್ಕೆ ) |61 (ಅನುವಾದ) |54 (ಅನುಪಮ) |52 (ಅನುಭವ) |62 |70 |77 (77) |80 |80 |80 |79 (79) |74 (ಪುಟ 74) |71 (71) |70 |- | colspan="14" |ಮೂಲ: ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ |} == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == {{Pie chart | thumb = | radius = 75 | caption= Religion in Imphal | footer = | label1 = [[Hinduism in Manipur|Hinduism]] | value1 = 69.66 | color1 = orange | label2 = [[Sanamahism]] | value2 = 14.41 | color2 = chartreuse | label3 = [[Christianity in Manipur|Christianity]] | value3 = 10.33 | color3 = lightblue | label4 = [[Pangal people|Islam]] | value4 = 3.59 | color4 = green | label5 = [[Buddhism]] | value5 = 0.54 | color5 = yellow | label6 = [[Jainism]] | value6 = 0.45 | color6 = brown | other = | other-color = }} ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ # ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ (69.7%) # ಸನಾಮಹಿಸಂ (14.4%) # ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ (10.3%) # ಇಸ್ಲಾಂ (3.59%) # ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ (0.54%) # ಜೈನ ಧರ್ಮ (0.45%) ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಂಫಾಲ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ೨೭೭,೧೯೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೩೫,೦೫೯ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೪೨,೧೩೭ ಮಹಿಳೆಯರು. ಇಂಫಾಲ್ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೧೦೫೨ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ೯೦.೮%: ಪುರುಷರಿಗೆ ೯೫.೧% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ೮೬.೭೭%. ೨೯,೨೧೬ (೧೦.೫೪%) ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ೧೪,೯೯೭ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೪,೨೧೯ ಮಹಿಳೆಯರು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧,೨೭೪ (೦.೪೬%) ಮತ್ತು ೨೯,೭೭೮ (೧೦.೭೪%) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. <ref name="Census2011">{{cite web |title=District Census Hand Book – Imphal West |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/850/download/36268/DH_2011_1406_PART_A_DCHB_IMPHAL_WEST.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 February 2023 |archive-date=9 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209085722/https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/850/download/36268/DH_2011_1406_PART_A_DCHB_IMPHAL_WEST.pdf |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=District Census Hand Book – Imphal East |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/848/download/36260/DH_2011_1407_PART_A_DCHB_IMPHAL_EAST.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 February 2023 |archive-date=9 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209082718/https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/848/download/36260/DH_2011_1407_PART_A_DCHB_IMPHAL_EAST.pdf |url-status=live }}</ref> ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಸನಮಹಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಖಾಂಗ್ಬಾ ದೇವಾಲಯವಿದೆ . ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಸ್ಲಾಂ ಪಾಂಗಲ್‌ಗಳು ಆಚರಿಸುವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದರೆ , [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 82.80% [[ಮೈತೇಯಿ ಭಾಷೆ|ಮಣಿಪುರಿ]] , 3.65% ಕಬುಯಿ , 2.20% [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] , 1.39% ಥಾಡೌ , 1.31% ತಂಗ್ಖುಲ್ , 1.18% [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]] , 1.11% [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]] Bhojkii 1.0 % ಭಾಷೆ. <ref name="language">{{cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Manipur (Urban) |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10240/download/13352/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1400.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 February 2023 |archive-date=9 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209082752/https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10240/download/13352/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1400.XLSX |url-status=live }}</ref> == ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == ಇಂಫಾಲ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಇಂಫಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತವು ಇಂಫಾಲ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. === ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ === 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಣಿಪುರದ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಫಾಲ್ 42.13% ರಷ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಇತಿಹಾಸವು ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು 1915 ರಲ್ಲಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೌನ್ ಫಂಡ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಆಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಏಜೆಂಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಹೆಚ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಜಿ ಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. .<ref name=":0">{{Cite journal|last=Lairenlakpam|first=Bino Devi|date=22 April 2015|title=Development and working of the Imphal Municipal Board from 1956 to 1980|url=http://hdl.handle.net/10603/39465|access-date=9 September 2020|website=Shodhganga|hdl=10603/39465|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328225021/https://shodhganga.inflibnet.ac.in:8443/jspui/handle/10603/39465|url-status=live}}</ref>  1949 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಪಟ್ಟಣ ನಿಧಿ ಮಂಡಳಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಮಣಿಪುರ ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. 1956 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಆಕ್ಟ್, 1923 ಅನ್ನು ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 12 ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಇಂಫಾಲ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರ ಬಲವನ್ನು 1961 ರಲ್ಲಿ 24 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 1972 ರಲ್ಲಿ 28 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|title=Chapter VIII, City Utility Services|url=http://14.139.13.47:8080/jspui/bitstream/10603/67587/16/16_chapter%208.pdf|access-date=15 September 2020|website=Shodhganga}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು 3.10 ಕಿಮೀ <sup>2 (1.20 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು 2,862 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1960 ರಲ್ಲಿ 17.48 ಕಿಮೀ 2</sup> (6.75 ಚದರ ಮೈಲಿ), 1970 ರಲ್ಲಿ 18.25 ಕಿಮೀ <sup>2</sup> (7.05 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು 1972 ರಲ್ಲಿ 76.58 ಕಿಮೀ <sup>2</sup> (29.57 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0" /> ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಮಣಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೯೪ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು<ref name=":1">{{Cite web|title=State Annual Action Plan (SAAP) for Imphal, Manipur, FY 2015-16|url=http://amrut.gov.in/upload/uploadfiles/files/8%20SAAPMANIPUR.pdf|access-date=15 September 2020|website=Atal Mission for Rejuvenation and Urban Transformation|archive-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016092720/http://amrut.gov.in/upload/uploadfiles/files/8%20SAAPMANIPUR.pdf|url-status=live}}</ref> .  ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|title=Organisational Structure|url=http://imc.mn.gov.in/Organisational%20Structure.pdf|access-date=15 September 2020|website=Imphal Municipal Corporation|archive-date=15 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215091344/http://imc.mn.gov.in/Organisational%20Structure.pdf|url-status=dead}}</ref> ಪುರಸಭೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೭ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಚುನಾಯಿತ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾಯಿತ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು ಕೂಡ ಇರುತ್ತಾರೆ.  ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯ ಚುನಾವಣೆ 2016 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ಐಎನ್‌ಸಿ 12 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ 10 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು 5 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|last=Indo-Asian News Service|date=7 June 2016|title=Congress wins 12 seats in 27-member Manipur local body|work=Business Standard|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/congress-wins-12-seats-in-27-member-manipur-local-body-116060701192_1.html|access-date=15 September 2020|archive-date=15 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230315182200/https://www.business-standard.com/article/news-ians/congress-wins-12-seats-in-27-member-manipur-local-body-116060701192_1.html|url-status=live}}</ref>  ಮಣಿಪುರ ಪುರಸಭೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1994 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇಯರ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಚುನಾಯಿತ ಕೌನ್ಸಿಲರ್‌ಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|title=Manipur Municipalities Act, 1994|url=http://imc.mn.gov.in/MMAct009converted.pdf|access-date=15 September 2020|website=Imphal Municipal Corporation|archive-date=19 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719212649/http://imc.mn.gov.in/MMAct009converted.pdf|url-status=dead}}</ref>  ನಿಗಮದ ಮೊದಲ ಮೇಯರ್ ಸೋರಾಮ್ ಸುನಿಲ್ ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು <ref>{{Cite web|agency=TNN|date=18 June 2016|title=Soram Sunil sworn in as first mayor of Imphal {{!}} Imphal News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/imphal/Soram-Sunil-sworn-in-as-first-mayor-of-Imphal/articleshow/52804065.cms|access-date=15 September 2020|website=The Times of India|language=en|archive-date=22 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160922050155/http://timesofindia.indiatimes.com/city/imphal/Soram-Sunil-sworn-in-as-first-mayor-of-Imphal/articleshow/52804065.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=IMC Mayor : 10th jun17 ~ E-Pao! Headlines|url=http://e-pao.net/GP.asp?src=Snipp3..100617.jun17|access-date=15 September 2020|website=e-pao.net|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328225009/http://e-pao.net/GP.asp?src=Snipp3..100617.jun17|url-status=live}}</ref> ==== ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ==== ಲೋಕಸಭೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಣಿಪುರವನ್ನು ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ - ಹೊರ ಮಣಿಪುರ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಒಳ ಮಣಿಪುರ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ . ಇಂಫಾಲ್ ನಗರವು ಒಳ ಮಣಿಪುರ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Parliamentary Constituencies {{!}} Imphal West District, Government of Manipur {{!}} India|url=https://imphalwest.nic.in/parliamentary-constituencies/|access-date=15 October 2020|language=en-US|archive-date=20 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063927/https://imphalwest.nic.in/parliamentary-constituencies/|url-status=live}}</ref>  ಕೊನೆಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2024 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದವು . ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಂಗೋಮ್ಚಾ ಬಿಮೋಲ್ ಅಕೋಯಿಜಮ್ 374,017 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. == ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == [[File:City convention center.jpg|thumb|alt=Rectangular pink building with glass front|City Convention Centre]] ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Home |url=https://www.mspdcl.com/irj/go/km/docs/internet/MANIPUR/webpage/pages/Home.html|access-date=15 October 2020 |website=Manipur State Power Distribution Company Limited |archive-date=18 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018235908/https://www.mspdcl.com/irj/go/km/docs/internet/MANIPUR/webpage/pages/Home.html}}</ref>  ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಇಲಾಖೆಯು ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=Home|url=http://www.phedmanipur.gov.in/|access-date=15 October 2020|website=Public Health and Engineering Department|archive-date=29 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029091256/https://www.phedmanipur.gov.in/|url-status=live}}</ref>  ನಗರದಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=Home |url=http://pwdmanipur.nic.in/|access-date=15 October 2020|website=Public Works Department, Government of Manipur|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225140232/http://pwdmanipur.nic.in/|url-status=live}}</ref>  ಇಂಫಾಲ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ<ref>{{cite web |url=https://www.imc.mn.gov.in/eNewsletter2.pdf |title=Model Action Plan of Municipal solid waste management for the State of Manipur |access-date=29 October 2021 |archive-date=26 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926120029/https://imc.mn.gov.in/eNewsletter2.pdf |url-status=dead }}</ref>.  ರಾಜ್ಯ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೂ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|title=FIRE STATION LIST « Official Website Manipur Fire Service |url=http://www.manipurfireservice.gov.in/fire-station-list/|website=manipurfireservice.gov.in|access-date=15 October 2020|url-status=live|archive-date=19 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419183821/http://www.manipurfireservice.gov.in/fire-station-list/}}</ref> == ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == ಇಂಫಾಲ್ ನಗರದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಂಗ್ಲಾ ಅರಮನೆ (ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಇಂಫಾಲ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ . ''ಕಾಂಗ್ಲಾ ಎಂದರೆ'' ಮೈತೆಯಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಒಣ ಭೂಮಿ" ಎಂದರ್ಥ<ref>{{Cite web |last=Pioneer |first=The |title=Kangla Gate of Manipur being built at IGRMS |url=https://www.dailypioneer.com/2017/state-editions/kangla-gate-of-manipur-being-built-at-igrms.html |access-date=2025-03-28 |website=The Pioneer |language=en }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> .  ಇದು ರಾಜ ಪಖಾಂಗ್ಬಾನ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗೆ ಇರುವ ಬಹು ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Who's who 1891 of Manipur state archives |url=http://archivesmanipur.nic.in/whoswho.htm|access-date=19 October 2020|website=archivesmanipur.nic.in|url-status=live|archive-date=19 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119094649/http://archivesmanipur.nic.in/whoswho.htm}}</ref>  ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಮಣಿಪುರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Who's who 1891 of Manipur state archives |url=http://archivesmanipur.nic.in/whoswho.htm|access-date=19 October 2020|website=archivesmanipur.nic.in|archive-date=19 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119094649/http://archivesmanipur.nic.in/whoswho.htm|url-status=live}}</ref>  ಬಿಹು ಲೌಕಾನ್ ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಕ್ಲಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|last=Press|first=Imphal Free|title=Ancient star shaped mud fort discovered at Maklang, Manipur – KanglaOnline|date=3 March 2013 |url=http://kanglaonline.com/2013/03/ancient-star-shaped-mud-fort-discovered-at-maklang/|access-date=19 October 2020|language=en-US|archive-date=25 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925055356/http://kanglaonline.com/2013/03/ancient-star-shaped-mud-fort-discovered-at-maklang/|url-status=live}}</ref>  ಹಿಯಾಂಗ್‌ಥಾಂಗ್ ಲೈರೆಂಬಿ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ಧರ್ಮ, ಸನಮಹಿಸಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|author=Jitendra |title=Thousands of devotees throng Hiyangthang Lairembi Temple on the day of Bor on second day of Durga Puja Festival - Impact TV - The Official Website|url=https://impacttv.in/breaking-news/item/821-thousands-of-devotees-throng-hiyangthang-lairembi-temple-on-the-day-of-bor-on-second-day-of-durga-puja-festival|access-date=19 October 2020|website=impacttv.in|language=en-gb|archive-date=24 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024033749/https://impacttv.in/breaking-news/item/821-thousands-of-devotees-throng-hiyangthang-lairembi-temple-on-the-day-of-bor-on-second-day-of-durga-puja-festival|url-status=live}}</ref> ರೆಡ್ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯಾ ಪೀಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 12 ಕಿಮೀ (7.5 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು<ref>{{Cite web|author=William|title=May 10, 1942: first bomb hit Imphal in World War 2|date=10 May 2017 |url=https://www.imphaltimes.com/it-articles/item/8456-may-10-1942-first-bomb-hit-imphal-in-world-war-2|access-date=6 January 2021|archive-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517015011/http://www.imphaltimes.com/it-articles/item/8456-may-10-1942-first-bomb-hit-imphal-in-world-war-2|url-status=live}}</ref>  ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿತ್ತು <ref>{{Cite web|last=Milaap|date=27 August 2019|title=Footprints of the Past: A Visit To India Peace Memorial |url=https://www.shethepeople.tv/blog/india-peace-memorial-imphal-manipur/|access-date=19 October 2020|publisher=SheThePeople TV |language=en-US|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023170139/https://www.shethepeople.tv/blog/india-peace-memorial-imphal-manipur/|url-status=live}}</ref>.  ಜಪಾನಿನ ಯುದ್ಧ ಯೋಧರು ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ರೆಡ್ ಹಿಲ್ ಈಗ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|last=bureau|first=Odisha Diary|date=26 January 2018|title=The India Peace Memorial at Lokpaching, Imphal|url=https://orissadiary.com/india-peace-memorial-lokpaching-imphal/|access-date=19 October 2020|website=Odisha Diary|language=en-US|archive-date=20 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020121641/https://orissadiary.com/india-peace-memorial-lokpaching-imphal/|url-status=live}}</ref>  ಇಂಫಾಲ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಶಾನವು 1944 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಮಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಆಯೋಗವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web|title=Cemetery Details {{!}} CWGC |url=https://www.cwgc.org/visit-us/find-cemeteries-memorials/cemetery-details/2064600/imphal-war-cemetery/|access-date=19 October 2020|website=www.cwgc.org |url-status=live|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021132518/https://www.cwgc.org/visit-us/find-cemeteries-memorials/cemetery-details/2064600/imphal-war-cemetery/}}</ref> ಇಂಫಾಲ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಹಿಳೆಯರೇ ನಡೆಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದು,<ref>{{Cite web|title=3-storey market building coming up at Pureiromba Keithel in Imphal|url=https://nenow.in/north-east-news/manipur/3-storey-market-building-coming-up-at-pureiromba-keithel-in-imphal.html|access-date=19 October 2020|website=NORTHEAST NOW|date=30 December 2019 |language=en-US|archive-date=20 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020112911/https://nenow.in/north-east-news/manipur/3-storey-market-building-coming-up-at-pureiromba-keithel-in-imphal.html|url-status=live}}</ref> ಇದನ್ನು ಇಮಾ ಕೈಥೆಲ್ (ತಾಯಂದಿರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸುಮಾರು 5,000–6,000 ಮಹಿಳಾ ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|title=Incredible India {{!}} Ima Keithel/ Ima Market/ Khwairamband Bazar|url=https://www.incredibleindia.org/content/incredible-india-v2/en/destinations/imphal/ima-keithel--ima-market--khwairamband-bazar.html|access-date=19 October 2020|website=www.incredibleindia.org|archive-date=2 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802205300/https://www.incredibleindia.org/content/incredible-india-v2/en/destinations/imphal/ima-keithel--ima-market--khwairamband-bazar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chakravarty|first=Ipsita|title=The earthquake has damaged a nerve centre of life in Manipur: the Ima Keithel or Mother's Market|url=http://scroll.in/article/801410/the-earthquake-has-damaged-a-nerve-centre-of-life-in-manipur-the-ima-keithel-or-mothers-market|access-date=19 October 2020|website=Scroll.in|date=6 January 2016 |language=en-US|archive-date=23 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023005813/https://scroll.in/article/801410/the-earthquake-has-damaged-a-nerve-centre-of-life-in-manipur-the-ima-keithel-or-mothers-market|url-status=live}}</ref> ನೂಪಿ ಲಾಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 1939 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮಣಿಪುರಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.  ನೂಪಿ ಲಾಲ್ ಅನ್ನು ಮಣಿಪುರಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಣಿಪುರಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. <gallery mode="packed" style="font-size:88%; line-height:130%; border-bottom:1px #aaa solid;" heights="180"> File:Uttra sanglen.jpg| ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ಲಾ ಶಾ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ಗಳ ಜೋಡಿ File:Kangla Fort Complex, Imphal (135).jpeg| ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಬಿದಿರಿನ ಗುಡಿಸಲುಗಳು File:Kangla Fort Complex, Imphal (18).jpeg|ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು File:Kangla Fort Complex, Imphal (216).jpeg|ಕಾಂಗ್ಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮನೆಗಳು File:Kangla 3.jpg| ಕಾಂಗ್ಲಾ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ File:Bihu_Loukon_-_Starfort.jpg|ಬಿಹು ಲೌಕಾನ್ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ File:Imphal War cemetery.jpg|alt=Cemetery with trees and monuments at ground level|ಇಂಫಾಲ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಶಾನ File:Imphal, Manipur (84).jpeg|alt=Market, seen from above, with colourful textiles|ಮಹಿಳಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ( ''ಇಮಾ ಕೀಥೆಲ್'' ) </gallery> == ಸಾರಿಗೆ == === ವಾಯುಯಾನ === [[File:Imphal airport.jpg|thumb|alt=Green buildings with pyramid-shaped roofs| Bir Tikendrajit International Airport]] ತುಲಿಹಾಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (5.0 ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೇರ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.aai.aero/allAirports/imphal_gen.jsp|title=Imphal|publisher=Airports Authority of India|access-date=25 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121009062805/http://www.aai.aero/allAirports/imphal_gen.jsp|archive-date=9 October 2012|url-status=dead}}</ref> === ರಸ್ತೆ === ಇಂಫಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಗುವಾಹಟಿ , ಕೊಹಿಮಾ , ಅಗರ್ತಲಾ , ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ , ದಿಮಾಪುರ್ , ಐಜ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಚಾರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ === ರೈಲ್ವೆ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿಯು ಜಿರಿಬಮ್ -ಸಿಲ್ಚಾರ್ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಇಂಫಾಲ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು <ref>{{cite web |url=http://www.indianexpress.com/news/govt-approves-rail-link-to-imphal/1022103|title=Govt approves rail link to Imphal|date=26 October 2012|work=[[The Indian Express]]|access-date=25 November 2012|archive-date=15 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515015530/http://www.indianexpress.com/news/govt-approves-rail-link-to-imphal/1022103/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=NFR – Jiribam-Imphal Rail Line – Manipur|url=https://www.construction-ic.com/HomePage/Projects?ReturnUrl=%2FProjects%2FOverview%2F151721|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119235238/https://www.construction-ic.com/HomePage/Projects?ReturnUrl=%2FProjects%2FOverview%2F151721|url-status=dead|archive-date=19 January 2018|publisher=Construction Intelligence Centre|access-date=7 November 2017}}</ref> . ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು 2019 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು.  ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 110.62 ಕಿ.ಮೀ. ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ 9658 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಾಗಿದ್ದು, 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 4927.54 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == ಕ್ರೀಡೆ == ಖುಮಾನ್ ಲ್ಯಾಂಪಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು 30,000 ಜನರನ್ನು ಕೂರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 1999 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಖುಮಾನ್ ಲ್ಯಾಂಪಕ್ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಒಳಗೆ ಇದೆ. ಇಂಫಾಲ್ ಮೂಲದ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾದ NEROCA FC ಮತ್ತು I-ಲೀಗ್‌ನ TRAU FC ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತವೆ. [[ಪೋಲೊ]] ಕ್ರೀಡೆಯ ಮೂಲ ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿದ್ದು , ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾಗೋಲ್ ಕಾಂಜೇಯ್ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಆಟವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದು ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಆಡಲಾಗುವ ಪೋಲೊದ ಆಧುನಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == === ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು === * ಮಣಿಪುರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಮಣಿಪುರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಮಣಿಪುರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ === ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು === * ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮಣಿಪುರ * ಮಣಿಪುರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮಣಿಪುರ * ಮಣಿಪುರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ === ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು === * ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ * ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ * ಶಿಜಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ === ಶಾಲೆಗಳು === ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ , ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳೂ ಇವೆ. * ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (HRD), ಘಾರಿ * ಅರೆಕಾ ಶಾಲೆ, ರಾಗೈಲಾಂಗ್ * ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಶಾಲೆ, ಕ್ಯಾಂಚಿಪುರ * ಕಾಮೆಟ್ ಶಾಲೆ, ಚಾಂಗಂಗೈ * ಡೇವ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಚಿಂಗ್‌ಮೈರಾಂಗ್ * ಡಾನ್ ಬಾಸ್ಕೋ ಶಾಲೆ ಇಂಫಾಲ್, ಚಿಂಗ್‌ಮೈರಾಂಗ್ * ಗುರುನಾನಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ * ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಶಾಲೆ * ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಖುಂಬೋಂಗ್ (ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ), ಇಂಫಾಲ್ ಪೂರ್ವ, ಬಿಷ್ಣುಪುರ್, ಸಿಸಿಪುರ್, ಉಖ್ರುಲ್, ತೌಬಲ್, ತಮೆಂಗ್ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೇನಾಪತಿ * ಜಾನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ಕಿಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಘರಿ * ಮಾರಿಯಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾಂಟೆಸ್ಸರಿ ಶಾಲೆ, ಕೊಯಿರೆಂಗೆ * ಮೆಸಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚಾಂಗಂಗೆ * ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ನಂ 1 ಇಂಫಾಲ್, ಲ್ಯಾಂಪೆಲ್ಪಟ್ * ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಇಂಫಾಲ್, ಲ್ಯಾಂಗ್ಜಿಂಗ್ * ನಿರ್ಮಲಬಾಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಇಂಫಾಲ್ * ಲಿಟಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಶಾಲೆ * ಲೋಡೆಸ್ಟಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ಮಣಿಪುರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ * ಸೈನಿಕ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ & ಕಾಲೇಜ್ ಇಂಫಾಲ್ * ಸವಿಯೊ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ತಂಗ್ಮೇಬಂದ್ * ಸೇಂಟ್ ಆಂಥೋನಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಇಂಫಾಲ್ * ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ನಂಬೋಲ್, ಬಿಷ್ಣುಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ * ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಶಾಲೆ * ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆ * ಸ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಟ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಇಂಫಾಲ್ * ಸಂಗೈ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == ಇಂಫಾಲದಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತೆರೆದಿರುವ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ. * ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ * ಶಿಜಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು * ನಗರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಇಂಫಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ರಾಜ್ ಮೆಡಿಸಿಟಿ * ಸ್ಕೈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ * ಮದರ್ಸ್ ಕೇರ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ * ಅಪಕ್ಷ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ * ಹೊರೈಜನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ * ಮುಂದುವರಿದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರ * ಮೈಪಕ್ಪಿ ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಇಬೋಯಾಮಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಏಷ್ಯನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಲ್ಯಾಮ್ಜಿಂಗ್ಬಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಬಬಿನಾ ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ * ಬಾಬಿನಾ ಆಂಕೊಲಾಜಿ * ರಾಜಮೋನಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಸೈನಾ ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ (SIMS) * ರಾಜಮೆಡಿಸಿಟಿ ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ (ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತ) ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20110927230217/http://imphalwest.nic.in/iwfront.html Imphal West] (archived 27 September 2011) * [http://imphaleast.nic.in/ Imphal East] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳು}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಇಂಫಾಲ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] r6n8yjz3uh6iwng25b6v4hndwjjt4y8 0 2702 1372311 1371197 2026-04-28T12:03:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372311 wikitext text/x-wiki {{ದ್ವಂದ್ವ|ಈ ಲೇಖನವು [[ಸೌರಮಂಡಲ|ಸೌರಮಂಡಲದ]] ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು '''ಸೂರ್ಯ'''ನ ಬಗ್ಗೆ.| ಸೂರ್ಯ ಹೆಸರಿನ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[ಸೂರ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಈ ಲೇಖನ]] ನೋಡಿ.| ಸೂರ್ಯ ಹೆಸರಿನ ದೇವತೆಗೆ [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವತೆ)]] ನೋಡಿ}} {{ಸೌರಮಂಡಲ Infobox/ಸೂರ್ಯ}} '''ಸೂರ್ಯ''' ಅಥವಾ '''ನೇಸರ'''ವು (ಚಿಹ್ನೆ: [[file:Sun symbol (fixed width).svg|20px|☉]]) [[ಸೌರಮಂಡಲ|ಸೌರಮಂಡಲದ]] ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ನಕ್ಷತ್ರ]]. [[ಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕಾಯಗಳು ([[ಗ್ರಹ|ಗ್ರಹಗಳು]], [[ಉಲ್ಕಾಕಲ್ಪ|ಉಲ್ಕೆಗಳು]], [[ಧೂಮಕೇತು|ಧೂಮಕೇತುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ) ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯವೊಂದೇ ಸೌರಮಂಡಲದ ೯೯% [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ|ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ]] ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ [[ಹವಾಮಾನ|ಹವಾಮಾನದ]] ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. == ಪರಿಚಯ == ಸೂರ್ಯವು ಜಿ-ಟೈಪ್ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ (G2V) ಅದರ ವರ್ಣಪಟಲದ ವರ್ಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಳದಿ ಕುಬ್ಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅದರ ಬೆಳಕು ಹಳದಿಗಿಂತ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ). ಬೃಹತ್ ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡದ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಭಾಗದ ಗುರುತ್ವ ಕುಸಿತದಿಂದ ಇದು ಸುಮಾರು 4.6 ಬಿಲಿಯನ್ [ಎ] [19] ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ವಿಷಯದ ಬಹುಭಾಗವು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಉಳಿದವುಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಡಿಸ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಅದು ಸೌರವ್ಯೂಹವಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಸಮ್ಮಿಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಸರಿಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇದು ನಾಲ್ಕು ಶತಕೋಟಿ [ಒಂದು] ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಐದು ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 600 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹೀಲಿಯಂಗೆ ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 10,000 ಮತ್ತು 170,000 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಾಖದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 5 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಮ್ಮಿಳನವು ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾದಾಗ, ಸೂರ್ಯವು ಹೈಡ್ರೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅದರ ಹೊರಗಿನ ಪದರಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬುಧ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲು ಸೂರ್ಯವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ಇದು ಹೊರ ಪದರಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕುಬ್ಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದಟ್ಟವಾದ ತಂಪಾದ ತಾರೆಯಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮಿಳನದಿಂದ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಗ್ಲೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮಿಳನದಿಂದ ಶಾಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಅಗಾಧ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಸಿನೊಡಿಕ್ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯು ಸೌರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್. ಸೂರ್ಯನ ೭೪% ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು [[ಜಲಜನಕ|ಜಲಜನಕದಿಂದ]], ೨೫% [[ಹೀಲಿಯಮ್|ಹೀಲಿಯಂನಿಂದ]] ಮತ್ತು ಉಳಿದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಅಲ್ಪ-ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾರಿ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ [[:en:Stellar classification|ವರ್ಣಪಟಲ ವಿಂಗಡಣೆ]]ಯು G2V. ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦-ಕೆ. ಗಳಿರುವುದನ್ನು "G2" ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಪಮಾನವು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬೆಳಕನ್ನು ಚದುರಿಸುವುದರಿಂದ, ಹಳದಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ವರ್ಣಪಟಲವು ಅಯಾನುಗೊಳಿತ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ಲೋಹಗಳ ಮತ್ತು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲವಾದ ಜಲಜನಕದ [[:en:spectral lines|ವರ್ಣರೇಖೆ]]ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ [[:en:main sequence|ಪ್ರಮುಖಾನುಕ್ರಮ]] ನಕ್ಷತ್ರವೆಂದು "V" ಪ್ರತ್ಯಯವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಸೂರ್ಯವು ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆಯಿಂದ [[ಜಲಜನಕ|ಜಲಜನಕವನ್ನು]] [[ಹೀಲಿಯಮ್|ಹೀಲಿಯಂ]] ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದರ ಗಾತ್ರವು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ನಮ್ಮ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ ೧೦ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು G2 ವರ್ಗದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ. ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿರುವ ೮೫% ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಸೂರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ೮೫% ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ.<ref>http://www.space.com/scienceastronomy/060130_mm_single_stars.html</ref> [[ಕ್ಷೀರಪಥ|ಕ್ಷೀರ ಪಥ]] [[:en:galactic center|ತಾರಾಗಣ ಕೇಂದ್ರ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦-೨೮೦೦೦ [[ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ|ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳ]] ದೂರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಪರಿಭ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೨೫೨೫ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ೨೧೭&nbsp;ಕಿ.ಮೀ./ಕ್ಷಣದ ಪರಿಭ್ರಮಣ ವೇಗವು, ಪ್ರತಿ ೧,೪೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಂದು ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ೮ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು [[ಖಗೋಳ ಮಾನ|ಖಗೋಳ ಮಾನದ]] ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="Kerr">{{cite journal |last=Kerr |first=F. J. |coauthors=Lynden-Bell D. |year=1986 |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1986MNRAS.221.1023K&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf |title=Review of galactic constants |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=221 |pages=1023-1038}}</ref> ಸೂರ್ಯನು [[:en:Stellar population|ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆ]]ಯ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲುಂಟಾದ ತಾರಾಸ್ಫೋಟದಿಂದ ([[:en:supernova|supernova]]) ಹೊರಬಂದ ಆಘಾತತರಂಗಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಚಿನ್ನ]], ಯುರೇನಿಯಂಗಳಂಥ ಭಾರವಸ್ತುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಈ ರೀತಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು, ತಾರಾಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪರಮಾಣು ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್]] ಹೀರುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ರೂಪ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ([[:en:transmutation|transmutation]]) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿಯ]] ಮೇಲ್ಮೈನ ಹತ್ತಿರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕೇ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ. ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು [[:en:solar constant|ಸೌರ ಸ್ಥಿರ]]ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ೧ [[:en:astronomical uni|ಖಗೋಳ ಮಾನ]] ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಭೂಮಿಯಿರುವ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೩೭೦-[[:en:watt|ವ್ಯಾಟ್]]/ಚ.ಮೀ. ನಷ್ಟಿದೆ. ವಿವಿಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮರ-ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯು]] ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಸಾಯನಿಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. [[:en:solar cells|ಸೌರ ಕೋಶ]]ಗಳು ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ|ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ]] ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯು]] ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, [[:en:petroleum|ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಇಂಧನ|ಇಂಧನಗಳಲ್ಲಿ]] ಶೇಖರಿಸಿತು. ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶವು ಹಲವು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಜೈವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳು [[:en:antiseptic|ನಂಜು ನಿವಾರಕ]] ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಸುಡುಗಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, [[:en:Vitamin D|ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಅತಿನೇರಳೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯು [[ಅಕ್ಷಾಂಶ|ಅಕ್ಷಾಂಶದೊಂದಿಗೆ]] ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅತಿನೇರಳೆ ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭಿನ್ನತೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜೈವಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಸೂರ್ಯವು ಕಾಂತೀಯವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ; ಇದು ಪ್ರತಿ ೧೧ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ತಿರುಗುಮುರುಗಾಗುವ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[:en:Solar variation|ಸೌರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ [[:en:sunspot|ಸೌರಕಲೆ]]ಗಳು, [[:en:solar flares|ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆ]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸೌರಮಾರುತಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಆರೋರಾ|ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿ]] ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊ-ಸಂಪರ್ಕ/ವಿದ್ಯುತ್-ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು. [[ಸೌರಮಂಡಲ|ಸೌರಮಂಡಲದ]] [[:en:solar nebula|ರೂಪಿಸುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಸೌರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭೂಮಿಯ [[:en:thermosphere|ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲ]]ದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೂ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ್ದರಿಂದ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಸೂರ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರಗಳು ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ [[:en:Kelvin|ಕೆ.]]ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಗೋಚರ ಮೇಲ್ಮೈ ([[:en:photosphere|ದ್ಯುತಿಗೋಳ]]) ಕೇವಲ ೬,೦೦೦ ಕೆ.ಗಳ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದೆ? ಎಂಬುದೂ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. [[:en:sunspot|ಸೌರಕಲೆ]]ಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, [[:en:solar flare|ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆ]]ಗಳ ಉದ್ಭವದ ಕಾರಣ, [[:en:chromosphere|ವರ್ಣಗೋಳ]] ಮತ್ತು [[:en:corona|ಪ್ರಭಾವಲಯ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಂತೀಯ ಒಡನಾಟ, [[:en:solar wind|ಸೌರಮಾರುತ]]ದ ಉದ್ಭವ - ಇವುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಿಷಯಗಳು. == ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಉತ್ಪತಿ == ಹೆಸರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರಾದ ಸನ್ ಓಲ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸುನ್ನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಓಲ್ಡ್ಫ್ಯಾಷನ್ ಸುನ್ನೆ, ಸೋನೆ, ಓಲ್ಡ್ ಸಕ್ಸನ್ ಸುನ್ನಾ, ಮಿಡಲ್ ಡಚ್ ಸೊನ್ನೆ, ಆಧುನಿಕ ಡಚ್ ಝೋನ್, ಓಲ್ಡ್ ಹೈ ಜರ್ಮನ್ ಸುನ್ನಾ, ಆಧುನಿಕ ಜರ್ಮನ್ ಸೊನ್ನೆ, ಓಲ್ಡ್ ನಾರ್ಸ್ ಸುನ್ನಾ, ಮತ್ತು ಗೋಥಿಕ್ ಸುವೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೂರ್ಯನು ಇತರ ಜರ್ಮನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೋಟೊ-ಜೆರ್ಮನಿಕ್ * ಸುನ್ನೋನ್ ನಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಕಾಂಡದ ಎಲ್ಲಾ ಜರ್ಮನಿಕ್ ಪದಗಳು. [20] [21] ಸನ್, ಸೊಲ್ ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯನ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೈನಂದಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸ್ನಂತಹ ಸೌರ ದಿನದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಸಹಜ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [22] ಸೌರ ದಿನ, ಸೌರ ಗ್ರಹಣ, ಮತ್ತು ಸೌರವ್ಯೂಹದಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, [23] [24] ಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣವಾಚಕ ಪದವು ಸೌರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಭೂಮಿಯ ಸೌರ ದಿನ ಸರಿಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆಗಳು, ಸರಾಸರಿ ಮಂಗಳದ 'ಸೊಲ್' 24 ಗಂಟೆಗಳ, 39 ನಿಮಿಷಗಳು ಮತ್ತು 35.244 ಸೆಕೆಂಡುಗಳು. [25] ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾರದ ದಿನ ಭಾನುವಾರ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (ಸುನ್ನಾಂಡೆಗ್; "ಸೂರ್ಯನ ದಿನ", 700 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ) ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಜರ್ಮನಿಕ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸೋಲಿಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸ್ವತಃ ಗ್ರೀಕ್ ἡμέρα ἡλίου (ಹೆಮೆರಾ ಹೆಲಿಯೊ) ಎಂಬ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ] == ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು == ಸೂರ್ಯವು ಜಿ-ಟೈಪ್ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು 99.86% ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯವು ಕ್ಷೀರಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 85% ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ +4.83 ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜಗಳಾಗಿವೆ. [41] [42] ಸೂರ್ಯನು ಜನಸಂಖ್ಯೆ I, ಅಥವಾ ಹೆವಿ-ಎಲಿಮೆಂಟ್-ರಿಚ್, [ಬಿ] ಸ್ಟಾರ್. [43] ಸೂರ್ಯನ ರಚನೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದ ಸುಪರ್ನೋವಾಗಳಿಂದ ಶಕ್ವೇವ್ಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [44] ಈ ಅಂಶಗಳ ಸಮೃದ್ಧತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ II, ಹೆವಿ-ಎಲಿಮೆಂಟ್-ಬಡ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಚಿನ್ನದ ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಂನಂಥ ಸೌರಮಂಡಲದ ಭಾರೀ ಅಂಶಗಳ ಅಧಿಕ ಸಮೃದ್ಧತೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಪರ್ನೋವಾದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎಥೋಥರ್ಮಮಿಕ್ ಪರಮಾಣು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ, ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ನಕ್ಷತ್ರದೊಳಗೆ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. [43] -26.74 ರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. [45] [46] ಇದು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ ಸಿರಿಯಸ್ಗಿಂತ 13 ಶತಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು -1.46 ರಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಭೂಮಿಯ ಸರಾಸರಿ ಅಂತರವು ಸರಿಸುಮಾರು 1 ಖಗೋಳೀಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು 150,000,000 ಕಿಮೀ; 93,000,000 ಮೈಲಿಗಳು), ಆದರೆ ಭೂಮಿಯು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಉಪಸೌರದಿಂದ ಅಫೀಲಿಯನ್ನಿಂದ ಚಲಿಸುವವರೆಗೂ ದೂರವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. [47] ಈ ಸರಾಸರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕು ಸೂರ್ಯನ ಹಾರಿಜಾನ್ನಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ನಿಮಿಷಗಳು ಮತ್ತು 19 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದಿಗಂತಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬೆಳಕು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ [48] ಮೂಲಕ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಮೇಲಿರುವ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಗಾಧವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [49] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾಪನದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ತ್ರಿಜ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಗೋಚರ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. [50] ಈ ಅಳತೆಯ ಮೂಲಕ, ಸೂರ್ಯವು ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು [51] ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಒಂದು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಧ್ರುವೀಯ ವ್ಯಾಸವು ತನ್ನ ಸಮಭಾಜಕ ವ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೇವಲ 10 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (6.2 ಮೈಲಿ) ವರೆಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. [52] ಗ್ರಹಗಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. [53] ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಧ್ರುವಗಳಕ್ಕಿಂತಲೂ ತನ್ನ ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯು ಸೂರ್ಯನ ತಿರುಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಷ್ಣ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲದಿಂದ ಸಂವಹನ ಚಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಆವರ್ತಕ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು 25.6 ದಿನಗಳು ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ 33.5 ದಿನಗಳು. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಗೋಚರ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು 28 ದಿನಗಳು. [54] ಸೌರ ಸ್ಥಿರಾಂಕವು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿ ಘಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸೌರ ಸ್ಥಿರಾಂಕವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ (ಅಂದರೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಸಮೀಪವಿರುವ) ಒಂದು ಖಗೋಳೀಯ ಘಟಕ (AU) ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,368 W / m2 (ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್ಗೆ) ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [55] ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ (1,000 W / m2 ಹತ್ತಿರ) ತಲುಪುತ್ತದೆ. [56] ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸುಮಾರು 50% ಅತಿಗೆಂಪಿನ ಬೆಳಕು, 40% ಗೋಚರ ಬೆಳಕು, ಮತ್ತು 10% ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕುಗಳ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. [57] ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಸೌರ ನೇರಳಾತೀತದ 70% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. [58] ಸೌರ ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣವು ಭೂಮಿಯ ಡೈನೈಡ್ಸೈಡ್ನ ಮೇಲ್ಮೈ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅಯಾನುಗಳಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನವಾಗಿ ಅಯಾನುಗೋಳವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. [59] ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ, ಸಿಐಐ ಬಣ್ಣ-ಜಾಗದ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (0.3, 0.3) ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಾಗಿದ್ದಾಗ. ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಫೋಟಾನ್ಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಫೋಟನ್ನ ಹಸಿರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಫೋಟಾನ್ಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತಾನೆ. [60] [61] ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚದುರುವಿಕೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಅಥವಾ ಕೆನ್ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಿಳಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದರ ಕಾರಣಗಳು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. [62] ಸೂರ್ಯವು G2V ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣತೆಯು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 5,778 K (5,505&nbsp;°C, 9,941&nbsp;°F) ನಷ್ಟು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು V, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. [63] [64] ಸೂರ್ಯನ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಕಾಶವು ಸುಮಾರು 1.88 ಗಿಗಾ ಕ್ಯಾಂಡೆಲಾ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ, ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಇದು ಸುಮಾರು 1.44 Gcd / m2 ಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [D] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೂರ್ಯನ ಡಿಸ್ಕ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ (ಅಂಗ ಕತ್ತಲೆ). ಸಂಯೋಜನೆ [[:en:stellar evolution|ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ವಿಕಸನ]] ಮತ್ತು [[:en:nucleocosmochronology|ಪರಮಾಣು-ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಕಾಲ-ಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳ [[:en:computer simulation|ಗಣಕೀಕೃತ ಮಾದರಿ]]ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ೪೫೭ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Sun_Life.png|thumb|200px|right|ಸೂರ್ಯನ ಜೀವನ ಚಕ್ರ]] [[:en:Stellar nucleosynthesis|ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆಯಿಂದ]] ಜಲಜನಕವು ಹೀಲಿಯಂ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವ ಸೂರ್ಯನ [[:en:main sequence|ಪ್ರಮುಖಾನುಕ್ರಮ]] [[:en:stellar evolution|ವಿಕಸನ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಕಾಲವು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಗಿದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಸುಮಾರು ೪೦ ಲಕ್ಷ [[:en:tonne|ಟನ್ನು]]ಗಳಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿ, [[:en:neutrino|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ]] ಮತ್ತು [[:en:solar radiation|ಸೌರ ವಿಕಿರಣ]]ಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಜೀವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವು ಸುಮಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೦೦೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಮುಖಾನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾರಾಸ್ಫೋಟದಂತೆ ಕೊನೆಗಾಣಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯವು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಇನ್ನು ಸುಮಾರು ೪-೫ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವು ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಜನಕ ಇಂಧನವು ಬಳಸಲಾಗಿ, ಒಳಭಾಗವು ಸಂಕುಚಿಸಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿ, ಹೊರಪದರಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಒಳಭಾಗದ ತಾಪಮಾನವು ೧೦ ಕೋಟಿ ಕೆ. ತಲುಪಿದಾಗ ಹೀಲಿಯಂ ಬೆಸುಗೆಯು ಶುರುವಾಗಿ, ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿರುವ ದೂರದವರೆಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಹೊರಪದರಗಳು ಹಿಗ್ಗಿದರೂ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯು ಇನ್ನೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಅಪಾರ ಶಾಖದಿಂದ ಇಂಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯ ಹಂತದ ನಂತರ, ಉಷ್ಣತೆಯ ತೀವ್ರವಾದ ಮಿಡಿತಗಳಿಂದ, ಸೂರ್ಯವು ತನ್ನ ಹೊರ ಪದರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು [[:en:planetary nebula|ಗ್ರಹ ಜ್ಯೋತಿಪಟಲ]]ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೊರ ಪದರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಉಳಿದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಒಳಭಾಗವು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿ [[:en:white dwarf|ಶ್ವೇತ ಕುಬ್ಜ]]ದಂತೆ ನಂದಿಹೋಗುತ್ತದೆ. [[:en:stellar evolution|ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ವಿಕಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="future-sun">[http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/~pogge/Lectures/vistas97.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218084430/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/~pogge/Lectures/vistas97.html |date=2005-12-18 }} The Once & Future Sun</ref><ref name="Sackmann">[http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?1993ApJ%2E%2E%2E418%2E%2E457S&db_key=AST&high=24809&nosetcookie=1 Our Sun. III. Present and Future]</re ==ರಚನೆ== [[ಚಿತ್ರ:Sun,_Earth_size_comparison_labeled.jpg|left|thumb|270x270px|ಸೂರ್ಯನ ವ್ಯಾಸವು ಭೂಮಿಯ ವ್ಯಾಸದ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಪಟ್ಟು ಇದೆ.]] ಸೂರ್ಯನು ಸಾಮಾನ್ಯ-ಗಾತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರವಾದರೂ, ಅದು ಸೌರಮಂಡಲದ ೯೯% ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಆಕಾರವು ಶುದ್ಧ [[ಗೋಳಾಕಾರ]]ಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.<nowiki><ref name="Godier"></nowiki>{{cite journal|url=http://aa.springer.de/papers/0355001/2300365.pdf|title=The solar oblateness and its relationship with the structure of the tachocline and of the Sun's subsurface|last=Godier|first=S.|journal=Astronomy and Astrophysics|year=2000|volume=355|pages=365-374|coauthors=Rozelot J.-P.|access-date=2007-01-15|archive-date=2011-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510022519/http://aa.springer.de/papers/0355001/2300365.pdf|url-status=dead}}</ref> ಸೂರ್ಯನ ಸಮಭಾಜಕ ಮತ್ತು ಧ್ರುವಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ಘನ ಕಾಯದಂತೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲಗಳು: ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ೨೫ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು [[ಧ್ರುವ|ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ]] ೨೮ ದಿನಗಳು). ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಭ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೮ ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಈ ನಿಧಾನವಾದ [[:en:Solar rotation|ಸೌರ ಪರಿಭ್ರಮಣ]]ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಾಮಿ ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಸೂರ್ಯನ ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿರುವ ಗುರುತ್ವ ಬಲವು ೧.೮ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಹಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಆಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೀಮಾರೇಖೆಯು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಅನಿಲದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಇರುವ ದೂರದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಮಾರು [[:en:Exponential distribution|ಘಾತಾನುಸಾರ]]ದ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಸೂರ್ಯವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ [[:en:photosphere|ದ್ಯುತಿಗೋಳ]]ದ ತುದಿಯವರೆಗಿರುವ ದೂರವನ್ನು ತ್ರಿಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತುದಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಅನಿಲಗಳೌ [[:en:Transparency (optics)|ಪಾರದರ್ಶಕ]]ವಾಗಿದ್ದು, ತುದಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಿಲಗಳು [[:en:opacity|ಅಪಾರದರ್ಶಕ]]ವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ದ್ಯುತಿಗೋಳವು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬಹುತೇಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೦.೭ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಸೌರ-ಒಳಭಾಗವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯವು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಕ್ಕೆ ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ. ಭೂಕಂಪ ವಿಜ್ಞಾನವು [[ಭೂಕಂಪ|ಭೂಕಂಪದಿಂದ]] ಉಂಟಾಗುವ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ತರ್ಕಿಸುವಂತೆ, ಸೌರಕಂಪ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಪಿಸಿ ಅದರ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಒಳ ಪದರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅದರ [[:en:Computer modeling|ಗಣಕೀಕೃತ ಮಾದರಿ]]ಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಒಳಭಾಗ === ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೦.೨ ಸೌರ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವಲಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗವು ೧೫೦,೦೦೦ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ/ಮೀ<sup>೩</sup> ಗಳವರೆಗೂ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ೧೫೦ ಪಟ್ಟು) ಸುಮಾರು ೧೩,೬೦೦,೦೦೦ ಕೆ. ಗಳಷ್ಟು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಕೇವಲ ೫,೭೮೫ ಕೆ. ಗಳು (ಒಳಭಾಗದ ೧/೨೩೫೦ ರಷ್ಟು). ಸೂರ್ಯನ ಬಹುತೇಕ ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ, p-p (ಪ್ರೋಟಾನ್-ಪ್ರೋಟಾನ್) ಸರಣಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸರಣಿ ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಯು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ಜಲಜನಕ|ಜಲಜನಕವನ್ನು]] [[ಹೀಲಿಯಮ್|ಹೀಲಿಯಂ]] ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಸುಗೆಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ [[ಉಷ್ಣತೆ|ಶಾಖವನ್ನು]] ಉತ್ಪತ್ತಿಸುವುದು ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗ ಮಾತ್ರ; ಸೂರ್ಯನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಸೂರ್ಯನ ವಿವಿಧ ಪದರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಸುಮಾರು ೮.೯{{e|೩೭}} [[ಪ್ರೋಟಾನ್|ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು]] (ಜಲಜನಕದ ಪರಮಾಣುವಿನ ಕೇಂದ್ರ) ಹೀಲಿಯಂ ಪರಮಾಣುವಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ೩೮೩{{e|೨೪}} ವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ ೯.೧೫{{e|೯}} ಕೋಟಿ ಟನ್ನುಗಳ [[:en:Trinitrotoluene|ಟಿ ಎನ್ ಟಿ]] ಸ್ಫೋಟದಷ್ಟು ಸರಿಸುಮಾರು ಶಕ್ತಿ. ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಲದ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಸುಗೆಯು ಸ್ವಯಂ-ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ: ಈ ವೇಗವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಒಳಭಾಗವು ಬಿಸಿಯಾಗಿ [[:en:thermal expansion|ಹಿಗ್ಗಿ]], ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದೇ ರೀತಿ, ಬೆಸುಗೆಯು ನಿಧಾನವಾದಾಗ ಒಳಭಾಗವು ಸಂಕುಚಿಸಿ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಸುಗೆಯು ಮತ್ತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಆಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. [[:en:nuclear fusion|ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆ]]ಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶಕ್ತಿಯುತ [[:en:photon|ಫೋಟಾನು]]ಗಳು (ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ) ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಲುಪಲು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಈ "ಫೋಟಾನ್ ಯಾತ್ರಾಸಮಯ"ದ ಅಂದಾಜುಗಳು ೫ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ<ref name="Lewis">{{cite book |last=Lewis |first=Richard |year=1983 |title=The Illustrated Encyclopedia of the Universe |publisher=Harmony Books, New York |pages=65}}</ref> ೧೭,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ<ref name="Bad Astronomy">[http://www.badastronomy.com/bitesize/solar_system/sun.html Bitesize Tour of the Solar System: The Long Climb from the Sun's Core]</ref> ಇವೆ. ಒಮ್ಮೆ ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಪಾರದರ್ಶಕ "ಮೇಲ್ಮೈ"ಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಫೋಟಾನುಗಳು ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ, ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿ ಗಾಮಾ ಕಿರಣವೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಫೋಟಾನುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಬೆಸುಗೆಯಿಂದ [[:en:Neutrino|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ]]ಗಳೂ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಬೇರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಇವು ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, [[:en:Solar neutrino problem|ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ]] ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಮಾಪನಗಳು ತೋರಿಸಿದವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[:en:neutrino oscillation|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಓಲಾಟ]]ದ ಪರಿಣಾಮವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾದ ನಂತರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಬಗೆಹರಿಯಿತು. === ವಿಕಿರಣ ವಲಯ === ಕೆಂದ್ರದಿಂದ ೦.೨ ರಿಂದ ೦.೭ ಸೌರ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಅನಿಲಗಳು ಬಹಳ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒಳಭಾಗದ ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸಲು [[:en:thermal radiation|ಉಷ್ಣ ವಿಕಿರಣ]]ವೊಂದೇ ಸಾಕು. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ [[:en:convection|ಸಂವಹನೆ]]ಯು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ತಾಪಮಾನವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ತಾಪಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗತಿಯು [[:en:adiabatic lapse rate|ಸ್ಥಿರೋಷ್ಣ ಮರುಕಳಿಕೆ]]ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂವಹನೆ ಉಂಟಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜಲಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ಹೀಲಿಯಮ್|ಹೀಲಿಯಂಗಳ]] ಅಯಾನುಗಳು ಹೊರಸೂಸಿದ [[:en:photon|ಫೋಟಾನ್]]ಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಬೇರೆ ಅಯಾನುಗಳು ಫೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ-ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ವಿಕಿರಣ|ವಿಕಿರಣವು]] ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಈ ಪದರದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳೇ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈವರೆಗೂ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೇವಲ ೮ ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. === ಸಂವಹನ ವಲಯ === ಸುಮಾರು ೦.೭ ಸೌರ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಗೋಚರ ಮೇಲ್ಮೈವರೆಗಿರುವ ಅನಿಲಗಳು, ಒಳ ಶಾಖವನ್ನು ವಿಕಿರಣದಿಂದ ಹೊರ ಸಾಗಿಸುವಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಂವಹನೆಯುಂಟಾಗಿ, ಉಷ್ಣ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಬಿಸಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಸಂವಹನ ವಲಯದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇವು ವಿಕಿರಣ ವಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಪುನಃ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಉಷ್ಣ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ [[:en:Granule (solar physics)|ಕಾಳಿನ]] ಆಕಾರದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸೌರ ಅಂತರಂಗದ ಹೊರಭಾಗದ ಈ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಸಣ್ಣ [[:en:dynamo effect|ಉತ್ಪಾದಕ]]ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹಲವು ಕಾಂತೀಯ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. === ದ್ಯುತಿಗೋಳ === ನೋಡಲು ಕಾಣುವ ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈಯಾದ ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಪದರದ ಕೆಳಗೆ ಸೂರ್ಯವು ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಹೊರಗೆ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪವಿರುವ ದ್ಯುತಿಗೋಳವು ಭೂಮಿಯ ಗಾಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನಿಲ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸುಮಾರು ೬,೦೦೦ ಕೆ. (೫,೭೨೭ ಸೆ.) ನಷ್ಟು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಅದರ ವರ್ಣಪಟಲವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ಯುತಿಗೋಳವು ಸುಮಾರು ೧೦<sup>೨೩</sup> ಮೀ.<sup>−೩</sup> ನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಸಾಗರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[:en:Earth's atmosphere|ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲ]]ವು ಹೊಂದಿರುವ ೧% ಸಾಂದ್ರತೆಯಷ್ಟಿದೆ). ದ್ಯುತಿಗೋಳದ [[:en:optical spectrum|ವರ್ಣ ಪಟಲ]]ವನ್ನು ಮೊದಲು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರದ [[:en:chemical element|ಮೂಲವಸ್ತು]]ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ರೇಖೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ರೇಖೆಗಳು ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆಯೆಂದು ೧೮೬೮ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಲಾಕ್ಯೆರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಗ್ರೀಕರ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ [[:en:Helios|ಹೀಲಿಯೋಸ್]]ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಮೂಲವಸ್ತುವಿಗೆ "[[ಹೀಲಿಯಮ್|ಹೀಲಿಯಂ]]" ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಇದಾದ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೀಲಿಯಂನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Lockyer">{{Cite web |url=http://www-solar.mcs.st-andrews.ac.uk/~clare/Lockyer/helium.html |title=Discovery of Helium |access-date=2007-01-15 |archive-date=2015-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107043457/http://www-solar.mcs.st-andrews.ac.uk/~clare/Lockyer/helium.html |url-status=deviated |archivedate=2015-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151107043457/http://www-solar.mcs.st-andrews.ac.uk/~clare/Lockyer/helium.html }}</ref> === ವಾಯುಮಂಡಲ === [[ಚಿತ್ರ:Solar eclips 1999 4 NR.jpg|thumb|right|200px|ಸೂರ್ಯನ ಪೂರ್ಣ [[ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ|ಗ್ರಹಣ]]ವಾದಾಗ, ಸೂರ್ಯನ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.]] ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಹೊರಗಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ''ಸೌರ ವಾಯುಮಂಡಲ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ವಾಯುಮಂಡಲವು ೫ ಮುಖ್ಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ''ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪ ವಲಯ'', [[:en:chromosphere|ವರ್ಣಗೋಳ]], [[:en:solar transition region|ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯ]], [[:en:corona|ಪ್ರಭಾವಲಯ]], ಮತ್ತು [[:en:heliosphere|ಸೌರಗೋಳ]]. ವಿರಳವಾದ ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲವಾದ ಸೌರಗೋಳವು [[ಪ್ಲೊಟೊ|ಪ್ಲುಟೊನ]] ಕಕ್ಷೆಯಿಂದಾಚೆ [[:en:heliosphere|ಸೌರವಿರಾಮ]]ದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌರವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಫುಟವಾದ [[:en:shock wave|ಅಘಾತ ತರಂಗ]]ವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಗೋಳ, ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಲಯಗಳು ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿವೆ; ಇದರ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಮೇಲೆ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦&nbsp;[[:en:Kelvin|ಕೆ.]] ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪದರವು ಸೂರ್ಯನ ಅತಿ ತಣ್ಣಗಿರುವ ವಲಯ. ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪ ವಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಈ ಪದರವು [[:en:carbon monoxide|ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ನೀರಿನಂತ ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ತಣ್ಣಗಿದೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಪದರದ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ೨,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದಪ್ಪವಿರುವ ತೆಳುವಾದ ಒಂದು ಪದರವಿದೆ. [[:en:solar eclipse|ಸೂರ್ಯನ ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಣ]]ದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೊಳಪಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ''ವರ್ಣಗೋಳ'' ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಎತ್ತರದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೧೦೦,೦೦೦-ಕೆ. ಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. [[:en:chromosphere|ವರ್ಣಗೋಳ]]ದ ಹೊರಗಿರುವ [[:en:solar transition region|ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ೧೦೦,೦೦೦ ಕೆ. ಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಲಯದ ತಾಪಮಾನದ ಹತ್ತಿರ ಕ್ಕೆ (೧೦ ಲಕ್ಷ ಕೆ. ಗಳ ಬಳಿಗೆ) ಏರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[:en:helium|ಹೀಲಿಯಂ]]ನ [[:en:ionization|ಅಯಾನೀಕರಣ]]ವಾಗಿ ಅದರ [[:en:phase transition|ರೂಪ ಪರಿವರ್ತನೆ]]ಯು ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಏರಿಕೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯವು ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರದೆ, ನಿರಂತರವಾದ ಗೊಂದಲದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಈ ವಲಯವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಹೊರ-ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವಲಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸೌರಮಂಡಲ]] ಮತ್ತು [[:en:heliosphere|ಸೌರಗೋಳ]]ವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ [[:en:solar wind|ಸೌರ ಮಾರುತ]]ದ ಜೊತೆ ಪ್ರಭಾವಲಯವು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಸ್ಫುಟವಾದ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿರೇಖೆಯಿಲ್ಲ). ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೆಳ ಪ್ರಭಾವಲಯವು ಸುಮಾರು ೧೦<sup>೧೪</sup> ಮೀ<sup>−೩</sup>−೧೦<sup>೧೬</sup> ಮೀ.<sup>−೩</sup> ನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿದೆ (ಸಾಗರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಸುಮಾರು ೨×೧೦<sup>೨೫</sup> ಮೀ.<sup>−೩</sup> ನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ) ಪ್ರಭಾವಲಯದ ತಾಪಮಾನವು ಹಲವು ಲಕ್ಷ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭಾವಲಯದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ [[:en:magnetic reconnection|ಒಡನಾಟ]]ದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಾಖೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [[:en:heliosphere|ಸೌರಗೋಳ]]ವು ಸುಮಾರು ೨೦ ಸೌರ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳಿಂದ (0.1&nbsp;AU) ಸೌರಮಂಡಲದ ಹೊರತುದಿಯವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ವಾಯು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಗಳು [[:en:Alfven wave|ಆಲ್ಫ್‌ವೆನ್ ತರಂಗ]]ಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಲಾರವು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸೌರಗೋಳದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಲಗಳು ಪ್ರಭಾವಲಯದ ಆಕಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೌರಮಾರುತವು [[:en:Parker spiral|ಸುರುಳಿ]]ಯಾಕಾರದ ಸೌರ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೫೦ AUಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ [[:en:heliopause|ಸೌರವಿರಾಮ]]ವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ಸೌರವಿರಾಮದ ಒಂದು ಭಾಗವೆನ್ನಲಾದ [[:en:shock front|ಆಘಾತ ತರಂಗ]]ವೊಂದರ ಮೂಲಕ [[:en:Voyager program|ವಾಯೇಜರ್ ೧ ಶೋಧಕ]]ವು ಹಾದುಹೋಯಿತು. ಸೌರವಿರಾಮವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಎರಡೂ ಶೋಧಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಕಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref>[http://www.spaceref.com/news/viewpr.html?pid=16394 The Distortion of the Heliosphere: our Interstellar Magnetic Compass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511052656/http://www.spaceref.com/news/viewpr.html?pid=16394 |date=2020-05-11 }}</ref> == ಸೌರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == === ಸೌರಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌರಾವರ್ತ === ಸೂಕ್ತವಾದ ಸೋಸಕಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ [[:en:sunspot|ಸೌರಕಲೆ]]ಗಳು ಒಂದು. ಇವು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾಢವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸೌರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಕಾಂತೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು [[:en:convection|ಸಂವಹನೆ]]ಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿ, ಬಿಸಿಯಾದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಶಾಖದ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಭಾವಲಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಸಿಮಾಡಿ, [[:en:solar flare|ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆ]] ಮತ್ತು [[:en:coronal mass ejection|ಪ್ರಭಾವಲಯದ ಪದಾರ್ಥದ ವಿಸರ್ಜನೆ]]ಗಳ ಮೂಲವಾದ [[:en:active region|ಸಕ್ರಿಯ ವಲಯ]]ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಸೌರಕಲೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲ ಇರುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Solar-cycle-data.png|thumb|right|250px|ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರಾವರ್ತದಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮಾಪನ]] ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬರುವ ಸೌರಕಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದೆ, [[:en:Solar cycle|ಸೌರಾವರ್ತ]] ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ೧೦-೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆವರ್ತದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸೌರಕಲೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂದೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆವರ್ತವು ಮುನ್ನಡೆದಂತೆ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೌರಕಲೆಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಾಂತಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಪರ್ಯಾಯ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಯತೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕಾಂತೀಯ ಧ್ರುವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸೌರಕಲೆಯು ಮುಂದಿನ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಂತೀಯ ಧ್ರುವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Sunspot-number.png|thumb|right|250px|ಕಳೆದ ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾದ ಸೌರಕಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು: ಇದು ~೧೧ ವರ್ಷಗಳ ಸೌರಾವರ್ತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] [[:en:space weather|ಅಂತರಿಕ್ಷ ಹವಾಮಾನ]]ದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವ ಸೌರಾವರ್ತವು ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೌರಾವರ್ತದ ಆರಂಭ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತಾಪಮಾನವು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಆವರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೌರಾವರ್ತವು ಹಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತುಹೊಗಿತ್ತೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸೌರಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾಯಿತು. [[:en:Little Ice Age|ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಹಿಮಯುಗ]]ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡವು ಬಹಳ ತಣ್ಣ ಹವೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.<ref name="Lean">{{cite journal |last=Lean |first=J. |coauthors=Skumanich A.; White O. |year=1992 |title=Estimating the Sun's radiative output during the Maunder Minimum |journal=Geophysical Research Letters |volume=19 |pages=1591-1594}}</ref> ಮರಗಳ ಕಾಂಡದ [[:en:tree ring|ಉಂಗುರ]]ಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಸೌರಾವರ್ತಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆವರ್ತಗಳಲ್ಲೂ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. == ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು == === ಸೌರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಸಮಸ್ಯೆ === ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾದ ಸೌರ [[:en:electron neutrino|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ]]ಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ೩ನೇ ೧ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಿತು. ಅಸಮಂಜಸವೆನಿಸುವ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು [[:en:solar neutrino problem|ಸೌರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಸಮಸ್ಯೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲೆತ್ನಿಸಿದ ವಾದಗಳು, ಸೂರ್ಯನ ಒಳ ತಾಪಮಾನವು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೆಂದೋ, ಅಥವಾ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು [[:en:neutrino oscillation|ಓಲಾಡಿ]], ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗದಂತಹ [[:en:tau neutrino|ಟೌ]] ಮತ್ತು [[:en:muon neutrino|ಮ್ಯುಆನ್]] ರೂಪಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಿವೆಯೆಂದೋ ಸೂಚಿಸಿದವು.<ref name="Haxton">{{cite journal |last=Haxton |first=W. C. |year=1995 |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1995ARA%26A..33..459H&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf |title=The Solar Neutrino Problem |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=33 |pages=459-504}}</ref> ಸೌರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾಪಿಸಲು [[:en:Sudbury Neutrino Observatory|ಸಡ್ಬರಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[:en:Kamiokande|ಕಮಿಯೋಕಂಡೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ, ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕಡೆಗೆ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಜಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಓಲಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref name="Schlattl">{{cite journal |last=Schlattl |first=H. |year=2001 |title=Three-flavor oscillation solutions for the solar neutrino problem |journal=Physical Review D |volume=64 |issue=1}}</ref>. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ೩ ವಿಧದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು ಸಡ್ಬರಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಸೌರ ಮಾದರಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೩ನೇ ೧ಭಾಗ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಮಾತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬಗೆಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ೩ನೇ ೧ ಅನುಪಾತವು ಕೂಡ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಭಾವಲಯದ ಉಷ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆ === ಸೂರ್ಯನ ಗೋಚರ ಮೇಲ್ಮೈಯು ([[:en:photosphere|ದ್ಯುತಿಗೋಳ]]) ಸುಮಾರು ೬,೦೦೦ ಕೆ. ಗಳ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ಸೌರ ಪ್ರಭಾವಲಯವು ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦,೦೦೦-ಕೆ. ಗಳ ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಭಾವಲಯದ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವು, ಇದು ಕೇವಲ ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ನೇರ ಶಾಖದಿಂದಲ್ಲದೆ ಬೇರಾವುದೋ ಶಾಖದ ಮೂಲದಿಂದಲೂ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಕೆಳಗಿರುವ ಸಂವಹನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಚಲನೆಯು ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಾಖವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿ, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ತರಂಗ ಶಾಖ - ಸಂವಹನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಗುರುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯ ತರಗಂಗಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಅಲೆಗಳು ಹೊರ ಚಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಶಾಖದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾಂತೀಯ ಶಾಖ - ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಚಲನೆಯಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯು ಉದ್ಭವವಾಗಿ, [[:en:solar flare|ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆ]]ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="Alfven">{{cite journal |last=Alfvn |first=H. |year=1947 |title=Magneto-hydrodynamic waves, and the heating of the solar corona |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=107 |pages=211}}</ref> ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ತರಂಗಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಫ್ವೆನ್ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಉಳಿದು ಬೇರೆಲ್ಲ ತರಂಗಗಳೂ ಪ್ರಭಾವದಿಂದವನ್ನು ತಲುಪುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ವಕ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಚದುರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="Sturrock">{{cite journal |last=Sturrock |first=P. A. |coauthors=Uchida, Y. |year=1981 |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1981ApJ...246..331S&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf |title=Coronal heating by stochastic magnetic pumping |journal=Astrophysical Journal |volume=246 |pages=331}}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಲ್ಫ್‌ವೆನ್ ತರಂಗಗಳು ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚದುರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆಯ ಶಾಖದ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. === ದುರ್ಬಲ ಸೂರ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ === ಸುಮಾರು ೩.೮ ರಿಂದ ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[:en:Archean|ಅರ್ಕಿಯನ್ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವು ಈಗಿನ ಕೇವಲ ೭೫% ಪ್ರಕಾಶತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಅದರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನೀರು ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದೂ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಭೂಮಿಯು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈಗಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಬಿಸಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದೂ, ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಮ್ಮತವೆಂದರೆ: ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಈಗಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[:en:greenhouse gas|ಹರಿತ್‌ಗೃಹ ಅನಿಲ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು (ಉದಾ: [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು [[:en:ammonia|ಅಮೋನಿಯಾ]]). ಈ ಅನಿಲಗಳು ಶಾಖವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು.<ref name="Kasting">{{cite journal |last=Kasting |first=J. F. |coauthors=Ackerman, T. P. |year=1986 |title=Climatic Consequences of Very High Carbon Dioxide Levels in the Earths Early Atmosphere |journal=Science |volume=234 |pages=1383-1385}}</ref> == ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Heliospheric-current-sheet.gif|thumb|right|220px|[[:en:interplanetary medium|ಅಂತರಗ್ರಹ ಮಾಧ್ಯಮ]]ದಲ್ಲಿ [[:en:Plasma (physics)|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]]ದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[:en:heliospheric current sheet|ಸೌರಗೋಳ ಪ್ರವಾಹ ತೆರೆ]]ಯು ಸೌರಮಂಡಲದ ಹೊರಭಾಗಗಳವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ [http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060901124602/http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |date=2006-09-01 }} ]] ಅದರ ವಿಪರೀತ ತಾಪಮಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ ಅನಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[:en:Plasma (physics)|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]] ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಇದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಸಮಭಾಜಕದ ಬಳಿ ಪರಿಭ್ರಮಣವು (ಸುಮಾರು ೨೫ ದಿನಗಳು) ಅದರ ಧ್ರುವಗಳ ಬಳಿಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ (ಸುಮಾರು ೩೫ ದಿನಗಳು) ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಭೇದಾತ್ಮಕ ಪರಿಭ್ರಮಣದಿಂದ ಅದರ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ರೇಖೆಗಳು ತಿರುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ತಿರುಚಿಕೊಂಡ ಕಾಂತ ರೇಖೆಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕುಣಿಕೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿ, [[:en:sunspot|ಸೌರಕಲೆ]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಿರುಚುವಿಕೆಯಿಂದ [[:en:solar dynamo|ಸೌರ ಉತ್ಪಾದಕ]]ವು ಉಂಟಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೂರ್ಯನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಸುಮಾರು ೧೧ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ, ೧೧-ವರ್ಷಗಳ [[:en:sunspot cycle|ಸೌರಾವರ್ತ]]ವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. [[:en:interplanetary medium|ಅಂತರಗ್ರಹ ಮಾಧ್ಯಮ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ [[:en:rotating magnetic field|ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಪ್ರಭಾವವು [[:en:heliospheric current sheet|ಸೌರಗೋಳದ ಪ್ರವಾಹ ತೆರೆ]]ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರೆಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿರುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಬಳಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಿರುವ ಶಕ್ತಿಗೂ ಅಂತರಗ್ರಹ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವೇ ಕಾರಣ. ಅಂತರಿಕ್ಷವು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ವಾತವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಸೂರ್ಯನ ೧೦<sup>−೪</sup> [[:en:tesla (unit)|ಟೆಸ್ಲ]] ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ದೂರದ ಘನಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮಾನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೧೦<sup>−೧೧</sup> ಟೆಸ್ಲಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸುಮಾರು ೧೦<sup>−೯</sup> ಟೆಸ್ಲಗಳಿರುವಂತೆ ಉಪಗ್ರಹ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಾಹಕ ದ್ರವದ (ಉದಾ: ಅಂತರಗ್ರಹ ಮಾಧ್ಯಮ) ಚಲನೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರವಾಹವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. == ಸೌರ ಅವಲೋಕನೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ == === ಮುಂಚಿನ ಸೂರ್ಯಾಧ್ಯಯನ === [[ಚಿತ್ರ:Solvogn.jpg|thumb|200px|left|[[:en:Trundholm Sun chariot|ಟ್ರಂಡ್ ಹೋಮ್]] ಸೂರ್ಯ ರಥವನ್ನು ಕುದುರೆಯೊಂದು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿಯು [[:en:Nordic Bronze Age|ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಕಂಚು ಯುಗ]]ದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.]] ತನ್ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ದಿನವನ್ನೂ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒಂದು ಹೊಳಪಿನ ತಟ್ಟೆಯೆಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮಾನವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಒಂದು ದೇವತೆ ಅಥವಾ ಅಲೌಕಿಕ ಸಂಗತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ]] [[:en:Inca|ಇಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[:en:Aztec|ಆಜ್‌ಟೆಕ್]] ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪೂಜೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು [[:en:solstice|ಕರ್ಕಾಟಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]]ಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದವು (ಇಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳು [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ]] [[:en:Nabta Playa|ನಬ್ತ ಪ್ಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] [[:en:Stonehenge|ಸ್ಟೋನ್ ಹೆಂಜ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ); ಮೆಕ್ಸಿಕೊನ [[:en:El Castillo, Chichen Itza|ಎಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೊ]] ಪಿರಮಿಡ್, ತುಲಾ ಮತ್ತು ಮಕರ [[:en:equinox|ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಂದು ಸರ್ಪಗಳ ಆಕಾರದ ನೆರಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಗತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Redgiants.svg|thumb|right|200px|ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬೃಹತ್ ದೈತ್ಯ [[:en:Antares|ಅನ್ಟಾರಸ್]]ಗಳ ಹೋಲಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯು ಮಂಗಳದ ಕಕ್ಷೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[:en:Arcturus|ಆರ್ಕ್ಟುರಸ್]]ನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Sun and VV Cephei A.png|thumb|right|200px|ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬೃಹತ್ ದೈತ್ಯ [[:en:VV Cephei|VV Cephei A]]ಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಕೆ (ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಲು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ)]] ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ [[:en:Ancient Greece|ಗ್ರೀಕ್]] [[:en:philosopher|ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]] [[:en:Anaxagoras|ಅನಕ್ಸಾಗೊರಸ್]]ನೂ ಸೇರಿದ್ದನು. ಸೂರ್ಯನು ಬೆಂಕಿಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗೋಳವೇ ಹೊರತು, [[:en:Helios|ಹೀಲಿಯೋಸ್]]ನ ರಥವಲ್ಲವೆಂದು ಅವನು ತರ್ಕಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿಯ ಪಾಷಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರ ನಂತರ, [[:en:Pericles|ಪೆರಿಕ್ಲಸ್]]ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೆಂದರೆ [[:en:Nicolaus Copernicus|ನಿಕೊಲಾಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್]]. ಇವನು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಸೂರ್ಯನೇ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[:en:Galileo|ಗೆಲಿಲಿಯೋ]] [[ದೂರದರ್ಶಕ|ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು]] ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸೌರಕಲೆಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸಿದನು. ಈ ಕಲೆಗಳು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರದೆ, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳೆಂದು ಅವನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/galilei_galileo.shtml |title=Galileo Galilei (1564 - 1642) |publisher=BBC |accessdate=2006-03-22}}</ref> [[:en:prism|ಪಟ್ಟಕ]]ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ [[:en:Isaac Newton|ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್]]ನು, ಬಿಳಿ ಬೆಳಕು ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳ ಬೆಳಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/newton_isaac.shtml |title=Sir Isaac Newton (1643 - 1727) |publisher=BBC |accessdate=2006-03-22}}</ref> ಸೌರ ವರ್ಣಪಟಲದ ಕೆಂಪು ಭಾಗದ ಹೊರಗಿರುವ [[:en:Infrared|ನಸುಗೆಂಪು]] ಕಿರಣಗಳನ್ನು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ [[:en:William Herschel|ವಿಲಿಯಂ ಹರ್ಷೆಲ್]] ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/cosmic_classroom/classroom_activities/herschel_bio.html |title=Herschel Discovers Infrared Light |publisher=Cool Cosmos |accessdate=2006-03-22 |archive-date=2012-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225094516/http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/cosmic_classroom/classroom_activities/herschel_bio.html |url-status=deviated |archivedate=2012-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120225094516/http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/cosmic_classroom/classroom_activities/herschel_bio.html }}</ref> ೧೮೦೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವರ್ಣಪಟಲದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿಕಸಿಸಿದವು. [[:en:Joseph von Fraunhofer|ಜೋಸೆಫ್ ವಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಹೋಫರ್]]ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲದ ಮೊದಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವು ನಿಗೂಢವಾಗಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರೊಳಗೆ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿರಬಹುದೆಂದು [[:en:Lord Kelvin|ಕೆಲ್ವಿನ್]] ಸೂಚಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal |last=Thomson |first=Sir William |title=On the Age of the Suns Heat |journal=Macmillan's Magazine |year=1862 |volume=5 |pages=288-293 |url=http://zapatopi.net/kelvin/papers/on_the_age_of_the_suns_heat.html}}</ref> ನಂತರ, ಕೆಲಿವಿನ್ ಮತ್ತು [[:en:Hermann von Helmholtz|ಹೆಲ್ಮ್ ಹೋಲ್ಟ್‌ಜ್]] ಅವರುಗಳು [[:en:Kelvin-Helmholtz mechanism|ಕೆಲ್ವಿನ್-ಹೆಲ್ಮ್ ಹೋಲ್ಟ್ಜ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಇದರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸೂರ್ಯನು ಕೇವಲ ೨ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ [[:en:Joseph Norman Lockyer|ಜೋಸೆಫ್ ಲಾಕ್ಯರ್]] (ಇವನು ಸೌರ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ಹೀಲಿಯಂನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದನು) ಉಲ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ವಾದವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು.<ref>{{cite book |last=Lockyer |first=Joseph Norman |title=The meteoritic hypothesis; a statement of the results of a spectroscopic inquiry into the origin of cosmical systems |publisher=Macmillan and Co. |location=London and New York |year=1890 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1890QB981.L78......}}</ref> ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಗೂಢತೆಗೆ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಮೂಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದೂ, ಮತ್ತು [[:en:radioactive decay|ವಿಕಿರಣ ಕ್ಷಯವು]] ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವೆಂದೂ [[:en:Ernest Rutherford|ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರದರ್‌ಫೋರ್ಡ್]] ಸೂಚಿಸಿದನು.<ref>{{Cite web |url=http://www.philosophy.umd.edu/Faculty/LDarden/sciinq/ |title=The Nature of Scientific Inquiry |access-date=2007-01-27 |archive-date=2012-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120817040843/http://www.philosophy.umd.edu/Faculty/LDarden/sciinq/ |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ [[:en:E=mc|E=mc<sup>2</sup>]] ನಿಯಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ [[:en:Albert Einstein|ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್‌ಟೀನ್]]. ಸೂರ್ಯನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ, ಜಲಜನಕದ ಅಣುಗಳು ಹೀಲಿಯಂ ಆಗಿ ಬೆಸುಗೆಗೊಂಡು, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ನಿವ್ವಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂದು ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ [[:en:Arthur Eddington|ಆರ್ಥರ್ ಎಡ್ಡಿಂಗ್‌ಟನ್]] ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು.<ref>{{cite web |date=2005-06-15 |title=Studying the stars, testing relativity: Sir Arthur Eddington |journal=ESA Space Science |url=http://www.esa.int/esaSC/SEMDYPXO4HD_index_0.html}}</ref> ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ [[:en:Subrahmanyan Chandrasekhar|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್]] ಮತ್ತು [[:en:Hans Bethe|ಹಾನ್ಸ್ ಬೇತ]] ಅವರು ಈ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಾದವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬೇತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದನು.<ref name="Bethe">{{cite journal |last=Bethe |first=H. |year=1938 |title=On the Formation of Deuterons by Proton Combination |journal=Physical Review |volume=54 |pages=862-862}}</ref><ref name="Bethe2">{{cite journal |last=Bethe |first=H. |year=1939 |title=Energy Production in Stars |journal=Physical Review |volume=55 |pages=434-456}}</ref> ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ''ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ''<ref>{{cite journal |author=E. Margaret Burbidge; G. R. Burbidge; William A. Fowler; F. Hoyle |title=Synthesis of the Elements in Stars |journal=Reviews of Modern Physics |year=1957 |volume=29 |issue=4 |pages=547-650 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1957RvMP...29..547B}}</ref> ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವು, ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು ಸೂರ್ಯನಂಥ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮನದಟ್ಟಾಗುವಂತೆ ತೋರಿಸಿತು. == ಸೂರ್ಯನ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾನಿ == [[ಚಿತ್ರ:SOHO solar flare sun large 20031026 0119 eit 304.png|thumb|right|೩೦.೪ [[:en:nanometer|nm]] [[ತರಂಗಾಂತರ|ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ]] [[:en:helium|He<sup>+</sup>]] [[:en:emission line|ವರ್ಣರೇಖೆ]]ಯ [[ಅತಿನೇರಳೆ]] ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಿ [[:en:Solar and Heliospheric Observatory|SOHO]]/EIT [[ದೂರದರ್ಶಕ|ದೂರದರ್ಶಕವು]] ದಾಖಲಿಸಿದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆ.]] ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಹಿತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕಿದಂತಾಗಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಕುರುಡು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸುಮಾರು ೪-ಮಿಲಿವ್ಯಾಟ್ ಗಳ ಸೌರಶಕ್ತಿಯು ಅಕ್ಷಿಪಟಲವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅತಿನೇರಳೆ ಬೆಳಕು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರವನ್ನು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, [[:en:cataract|ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ]]ಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿಸ್ತೇಜಗೊಳಿಸುವ [[:en:neutral density filter|ಸೋಸಕ]]ವಿಲ್ಲದೆ, ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ದುರ್ಬೀನಿನಂಥ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಸೋಸಕಗಳಿಲ್ಲದ ದುರ್ಬೀನುಗಳು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗಿಂತ ೫೦೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕನ್ನು ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶಗೊಳಿಸಬಹುದು. ನಡುದಿನದ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೇ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದರೂ ಶಾಶ್ವತ ಕುರುಡು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref name="Marsh">{{cite journal |last=Marsh |first=J. C. D. |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1982JBAA...92..257M&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf |title=Observing the Sun in Safety |journal=J. Brit. Ast. Assoc. |year=1982 |volume=92 |pages=6}}</ref> ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೋಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ದುರ್ಬೀನನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ತೆರೆ/ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿ, ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು. ಶುಚಿಯಾದ ಅಕ್ಷಿ ಕಾಚಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೂರದರ್ಶಕ/ದುರ್ಬೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೇರೆ ಥರದ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಇದರಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದು. ಕಣ್ಣಿನ [[:en:pupil|ಪಾಪೆ]]ಯು ಕಾಂತಿಯ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವೈದೃಶ್ಯತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದರಿಂದ, [[:en:solar eclipse|ಸೂರ್ಯನ ಖಂಡ ಗ್ರಹಣ]]ವನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು ಅಪಾಯಕರ: ಪಾಪೆಯು ದೃಷ್ಟಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಒಟ್ಟು ಬೆಳಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ - ದೃಷ್ಟಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅತಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲಲ್ಲ. ಖಂಡ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಯನ್ನು ಚಂದ್ರನು ತಡೆಹಿಡಿದರೂ, ದ್ಯುತಿಗೋಳದ ಕಾಣುವ ಭಾಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟೇ ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಹಣದ ಒಟ್ಟು ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಪೆಯು ~೨-ಮಿ.ಮೀ. ಇಂದ ~೬-ಮಿ.ಮೀ.ವರೆಗೆ ಹಿಗ್ಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಬೀಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ೧೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿ ಅಥವ ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ, ವೀಕ್ಷಕನ ದೃಷ್ಟಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಕುರುಡು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref name="Espenak">{{cite web |last=Espenak |first=F. |title=Eye Safety During Solar Eclipses - adapted from NASA RP 1383 Total Solar Eclipse of 1998 February 26, April 1996, p. 17 |url=http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEhelp/safety.html |accessdate=2006-03-22 |publisher=NASA |archiveurl=https://archive.today/20120716084105/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEhelp/safety.html |archivedate=2012-07-16 |url-status=dead }}</ref> ಇದು ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ: ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯು ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸೂರ್ಯೋದಯ]] ಮತ್ತು [[ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ|ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುವುದರ ಕಾರಣ, [[:en:Rayleigh scattering|ರ್ಯಾ‌ಲಿ]] ಮತ್ತು [[:en:mie theory|ಮೀ]] ಚದುರಿಕೆಗಳು ಬೆಳಕನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯವು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದಾದಷ್ಟು ಮಂದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಂಜು, ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶಗಳೂ ಬೆಳಕನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕನ್ನು ಸೋಸುವ ಗಾಜುಗಳು/ವಸ್ತುಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವ ಬಳಕೆಗಾಗಿಯೇ ರೂಪಿತವಾಗಿರಬೇಕು: ಕೆಲವು ಸೋಸಕಗಳು ಅತಿನೇರಳೆ/ನಸುಗೆಂಪು ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀರಿಕೊಂಡ ಸೌರಕಾಂತಿಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗಿ [[:en:eyepiece|ಅಕ್ಷಿಕಾಚಕ]] ಸೋಸಕಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದುರ್ಬೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಸಕವು [[:en:objective lens|ವಸ್ತು ಕಾಚಕ]] ಅಥವಾ [[:en:aperture|ದ್ಯುತಿ ರಂಧ್ರ]]ದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕು. ಬೆಸುಗೆ ಗಾಜಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಫಿಲ್ಮ್ ನಸುಗೆಂಪು ಬೆಳಕಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು. [[ಚಿತ್ರ:Sun920607.jpg|right|thumb|ಸೂರ್ಯ]] [[ಚಿತ್ರ:Sun_surface.jpg|right|thumb|ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ]] ==ಸೂರ್ಯನಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ== *ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ರಹಸ್ಯ ಭೇದಿಸಲು ನಾಸಾ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿಯಲು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದೀಗ ನಾಸಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೂರ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮಿಷನ್‌ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ರವಾನಿಸುತ್ತಿದೆ. 60 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸೌರ ಮಾರುತದ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಯುಗೀನ್‌ ಪಾರ್ಕರ್‌ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ‘ಪಾರ್ಕರ್‌ ಸೌರ ಶೋಧನಾನೌಕೆ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಾಸಾ ತಿಳಿಸಿದೆ. *2018ರ ಜುಲೈ 31ರಂದು ನಾಸಾದ ಕೆನೆಡಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನೌಕೆ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ 40 ಲಕ್ಷ ಮೈಲು ದೂರದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಿದೆ. ಈ ನೌಕೆಯು 2500 ಡಿಗ್ರಿ ಪ್ಯಾರಾನಿಟ್‌ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರೊ.ಪಾರ್ಕರ್‌ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/01/495919.html 2018ಕ್ಕೆ ಉಡಾವಣೆ;ಸೂರ್ಯನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನಾಸಾದ ಪಾರ್ಕರ್‌ ನೌಕೆ;1 Jun, 2017]</ref> ಗಿಡ, ಮರ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳೆನ್ನದೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ==ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣದ ಮಹತ್ವತೆ== ===ಗಿಡಮರಗಳಿಗೆ=== [[File:ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ.jpg|thumb|ಹಲಸು-ಮಾವು-ಬೇವು ನಳನಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು]] ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು [[ಸಸ್ಯ|ಗಿಡ]]-[[ಮರ]]ವಾಗಿ ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು [[ಮಣ್ಣು]], ನೀರಿನಷ್ಟೇ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣವೂಅವಶ್ಯ. ಎಲ್ಲಾ [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. [[ನೀರು]], [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿ ಅವುಗಳು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವ [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ]] ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಿರಣದ ಮಹತ್ವತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು [[ಪಾಚಿ]], [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿ]]ಗಳಿಗೂ ಸಹ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಹೊರಸೂಸುವ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಾಗಿದೆ. ===ಮಾನವನಿಗೆ=== ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿವೆ.<ref>https://kannada.boldsky.com/health/wellness/2014/6-reasons-why-sunlight-is-good-health-008746.html</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ]] ( ಜೀವಸತ್ವ ಡಿ) ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ [[ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆಯೆಂದು ವೈದ್ಯರೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕರಗಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರೋಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಗುಂಪು ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವು ಡಿ ವಿಟಮಿನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಜಾನೆಯ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಎಳೆ ಬಿಸಿಲು ನಮ್ಮ [[ಚರ್ಮ]]ಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ, [[ರಕ್ತ]]ವೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರಾಗವಾಗಿ [[ರಕ್ತ]] ಸಂಚಾರವಾಗಿ [[ಚರ್ಮ]]ವೂ [[ಆರೋಗ್ಯ]]ಯುತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.aveeno.com/journal/4-benefits-sun-your-skin-and-well-being</ref> ಅಲರ್ಜಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಯ ರಕ್ತಕಣಗಳು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿ ಸೋಂಕು ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.(ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳಾದಾಗ ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಕಮ್ಮಿಯಾಗಿ ಸೋಂಕು ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.) ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ [[ಚರ್ಮ]]ವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೋಶಗಳಿಗೆ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಂ]] ಮತ್ತು [[ರಂಜಕ]]ವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಯ [[ಆರೋಗ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟಿಯೋ ಪೊರೋಸಿಸ್ ನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]], [[ಮಧುಮೇಹ]], [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಡಿ ವಿಟಮಿನ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]], [[ಶ್ವಾಸಕೋಶ]]ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://www.healthline.com/nutrition/vitamin-d-from-sun</ref> ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಕೊರತೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ [[ಬಿಸಿಲು]] ಮಿದುಳಿನ ಸಿರೊಟೊನಿನ್ ಎಂಬ ರಸದೂತವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.healthline.com/health/depression/benefits-sunlight</ref>[[ನಿದ್ರೆ]]ಗೆ,[[ಹೃದಯ]]ಕ್ಕೆ, [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]], ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಗಳಿಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕಿರಣಗಳು ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ( [[ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯನ್]]) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ನೇರಳಾತೀತ [[ಬೆಳಕು]]/ [[ವಿಕಿರಣ]]ವು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಮಧುಮೇಹ]] ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ನಿದ್ರೆಗೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://kannada.news18.com/news/lifestyle/health-benefits-of-sunlight-amk-ssd-669785.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ [[ಕಾಮಾಲೆ]] ರೋಗಕ್ಕೆ, ಸೂರ್ಯನ ಎಳೆಯ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಶಿಶುಗಳ ದೇಹವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದರೆ ಅದುವೇ [[ಔಷಧ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ ಸಹ ಸೂರ್ಯಸ್ನಾನದಿಂದ [[ಮನಸ್ಸು]]- [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ ]][[ಆರೋಗ್ಯ]]ಯುತವಾಗುತ್ತದೆ.ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ [[ಚರ್ಮ]]ವು ಕಪ್ಪಾಗುವುದು(ಟ್ಯಾನಿಂಗ್) ಸರಿ.ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಸಲ್ಲ. ದೇಹದ ಹಲವಾರು ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳು ಸಹ [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಸರಿಯಿರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ===ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ=== [[File:ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು.jpg|thumb|ಒಣಗಿದ/ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳು]] ಕೆಲವೊಂದು [[ಹಣ್ಣು]]-ಕಾಯಿಪಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿಟ್ಟರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಯ ಹಾಳಾಗದೆಯೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧ ವಿಧದ [[ಹಪ್ಪಳ]], ಸಂಡಿಗೆ, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ರಸದಿಂದ ಮಾಡುವ ಮಾಂಬಳ, ಬಾಳುಕ್ಕು ಮೆಣಸುಗಳನ್ನು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಒಣಗಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಹಲಸು]] ( ಹಲಸಿನಕಾಯಿ- ಹಣ್ಣು- ಬೀಜ( ಬೇಯಿಸಿ) [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]]ಕಾಯಿ- [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು]], ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನಾರಿನಂಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸಿ ಮಲಬಧ್ಢತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ. ===ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು=== [[File:ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳು.jpg|thumb|ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ]] ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳಾದ [[ಅಡಿಕೆ]], [[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮರ|ತೆಂಗು]], [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಕಾಳುಮೆಣಸು]], [[ಕಾಫಿ]]ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳಾದ [[ಭತ್ತ]], [[ರಾಗಿ]], [[ಗೋಧಿ]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ನೆಲಗಡಲೆ]]ಯೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲಲ್ಲೊಣಗಿಸಿ ರಕ್ಶಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಪಟ್ಟಣ- ಹಳ್ಳಿಗಳೆನ್ನದೆ ಈಗೀಗ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆ, ಆಫೀಸುಗಳ ತಾರಸಿಯ ಮೇಲೆ [[ಸೌರ ಫಲಕ]]ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಶಾಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಸೌರ ಒಲೆ( ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್)ಯನ್ನು [[ಆಹಾರ]]ವನ್ನು ಬೇಯಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸೌರ ಹಸಿರು ಮನೆ, [[ನೀರು]] ಬಿಸಿಯಾಗಿಸಲು ಸೋಲಾರ್ ವಾಟರ್ ಹೀಟರ್, ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್, [[ಸೌರ ಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸುವ [[ವಾಹನ]]ಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಬಳಸಿದರೆ ಮುಗಿಯದಂತಹ ಈ ರೀತಿಯ [[ಇಂಧನ]]-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ನಮಗೆ,ಪರಿಸರ- [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಗೆ ಹಿತಕರವೂ ಆಗಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [https://www.prajavani.net/320400.html|ಪೂರ್ಣಬಳಕೆ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==ನೋಡಿ== *[[ಗ್ರಹ]] *[[ಸೌರಮಂಡಲ]] *[[ನಕ್ಷತ್ರ]] *[[ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ]] ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ== *ನಾಸಾದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಶೋದನೆ::[https://www.prajavani.net/technology/science/nasa-mission-touch-sun-559459.html ಸೂರ್ಯನ ಅಧ್ಯನಕ್ಕೆ ನೌಕೆ] *[https://www.space.com/58-the-sun-formation-facts-and-characteristics.html sun] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲ}} {{ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ}} {{clear}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೌರ ಶಕ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸೌರಮಂಡಲ]] [[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು]] 0h5pjnni9bpt59r1y3goono4x1v81rr 0 2919 1372388 1337778 2026-04-29T10:31:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372388 wikitext text/x-wiki {{Infobox Company | name = ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್''' | logo = [[ಚಿತ್ರ:Infosys logo.svg|200px]] | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ <br>{{BSE|500209}}<br>{{NSE|INFY}} |image = | genre = | foundation = ೨ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೮೧, [[ಪುಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ | founder = | location_city = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | location_country = {{flagicon|IND}} [[ಭಾರತ]] | location = [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ]], [[ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆ]] | area_served = ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ | key_people = [[ಎನ್ ಆರ್ ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ]] (ಗೌರವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ)<br /> ಕೆ ವಿ ಕಾಮತ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ)<br /> [[ಕ್ರಿಸ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್]] (ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷ)<br /> ಎಸ್. ಡಿ. ಶಿಬುಲಾಲ್ (ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ವಾಹಕ) | industry = [[ತಂತ್ರಾಂಶ ಸೇವೆಗಳು]] | products = [[ಫಿನಾಕಲ್]] (ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ [[ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]] ಉತ್ಪನ್ನ) | services = [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಮಾಲೋಚನೆ ಸೇವೆಗಳು | market cap = | revenue = [[ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ|ರೂ.]] 21,693 [[ಕೋಟಿ]] ([[ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್|$]]4.66 ಶತಕೋಟಿ) ([[ವಿತ್ತವರ್ಷ]] 2008-09)<ref name = "Highlights">{{Cite web |url=http://www.infosys.com/investors/reports-filings/quarterly-results/2008-2009/Q4/Q4-2008-AD.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-06-12 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419042925/http://www.infosys.com/investors/reports-filings/quarterly-results/2008-2009/Q4/Q4-2008-AD.pdf |url-status=dead }}</ref> | operating_income = | net_income = {{profit}} [[ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ|ರೂ.]] 5,988 [[ಕೋಟಿ]] ([[ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್|$]]1.28 ಶತಕೋಟಿ) ([[ವಿತ್ತವರ್ಷ]] 2008-09)<ref name = "Highlights" /> | assets = | equity = | owner = | num_employees = ೧೦೪,೮೫೦<ref name = "factsheetq4">{{Cite web |url=http://www.infosys.com/investors/reports-filings/quarterly-results/2008-2009/Q4/IndianGAAP-press-release.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-06-12 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419033730/http://www.infosys.com/investors/reports-filings/quarterly-results/2008-2009/Q4/IndianGAAP-press-release.pdf |url-status=dead }}</ref> | parent = | divisions = | subsid = ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಒ<br />[[ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್]]<br />ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ<br />ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಚೀನ<br />ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ<br />ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಸ್ವೀಡನ್ | homepage = [http://www.infosys.com/ www.infosys.com] | footnotes = | intl = }} '''ಇನ್ಫೋಸಿಸ್''' [[ಭಾರತ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ೧,೪೫,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೨೯ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಭಾರತ, ಯುಸ್‌ಎ, ಚೀನಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯುಕೆ, ಕೆನಡ, ಜಪಾನ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ, ಬಾಹ್ಯಾಧಾರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ೨೦೦೭-೨೦೦೮ ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ರೂ. ೪೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯಿತು. ೨೦೨೦ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಟಾಟಾ ಕಂಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವಿಸಸ್|ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವಿಸಸ್]] ನಂತರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite magazine | title=Forbes 2020 Global 2000 | url=https://www.forbes.com/global2000/ | magazine=Forbes | access-date=28 February 2021}}</ref> ೨೪ ಅಗಸ್ಟ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಶತಕೋಟಿ [[:en:market capitalization|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ]] ಹೊಂದಿದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪೆನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite news|title=Infosys becomes 4th Indian company to touch $100 bn market cap|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/infosys-becomes-4th-indian-company-to-touch-100-bn-market-cap/articleshow/85595820.cms|access-date=2021-08-25}}</ref><ref>{{Cite web|last=Salil|first=K.|date=2021-08-24|title=Infosys becomes fourth Indian company to reach market cap of $100 billion|url=https://thefederal.com/business/infosys-becomes-fourth-indian-company-to-reach-market-cap-of-100-billion/|access-date=2021-08-31|website=The Federal|language=en-US}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== 'ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌', ಸಂಸ್ಥೆ, ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.infosys.com/about/history.html|title=Infosys - Company History & Defining Milestones &#124; About Us|website=www.infosys.com}}</ref> * [[ಎನ್ ಆರ್ ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ]], * [[ನಂದನ್ ನಿಲೇಕಣಿ]], * [[ಎನ್ ಎಸ್ ರಾಘವನ್]], * [[ಎಸ್ ಗೋಪಾಲಕ್ರಿಷ್ಣ]], * [[ಎಸ್ ಡಿ ಶಿಬುಲಾಲ್]], * [[ಕೆ ದಿನೇಶ್]], * [[ಅಶೋಕ ಅರೋರ]], ರವರ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌, ೨೦೧೨ ೩ನೇ ತ್ರಿಮಾಸಿಕದಂತೆ ೬.೮೨೫ $(US)<ref>{{cite web | title=Infosys About us | url=http://www.infosys.com/about/what-we-do/pages/index.aspx | access-date=2012-02-10 | archive-date=2012-04-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120415040415/http://www.infosys.com/about/what-we-do/pages/index.aspx | url-status=dead }}</ref> ಆದಾಯಹೊಂದಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ಫೋರ್ಬಸ್ ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/special-features/innovative-companies.html|title=The World’s Most Innovative Companies|website=Forbes}}</ref> ಮೆಲ್ದರ್ಜೆ ಹೊಸ ಶೋಧನೆ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೊಸ್ಟನ್ ಕಂಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಾರ <ref>{{cite web|url=http://www.bcg.com/documents/file59590.pdf|title=BCG documents|access-date=2012-02-10|archive-date=2010-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011225320/http://www.bcg.com/documents/file59590.pdf|url-status=dead}}</ref> ವರದಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಿವ್ಸವೀಕ ಗ್ರೀನ್ ರಾಂಕಿಂಗ್ <ref>{{cite web|url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2011/10/16/green-rankings-2011-world-s-greenest-companies-photos.infosys.html|title=Newsweek Green Rankings|archiveurl=https://archive.today/20120913183131/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2011/10/16/green-rankings-2011-world-s-greenest-companies-photos.infosys.html|archivedate=2012-09-13|access-date=2012-02-10|url-status=live}}</ref> ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಹಸಿರು ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಗಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ೨೦೦೦ದಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ್, ಭಾರತದ ಬಹಳ ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅನುಮೋದಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನ್‌ಲ್‌ ಎಸಿಯಾ ೨೦೦ ನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304173704575577683613256368|title=Infosys Technologies Toughs Out Global Storm to Win Asia 200 in India|date=ನವೆಂ 2, 2010|via=www.wsj.com}}</ref> ಹೇಳಿದೆ. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಬಿಜ್‌ನೆಸ್ ಟುಡೆ]].<ref>{{cite web | author=R. Sukumar | title = India's Best Employers: The Top 5 | work=A BT-Hewitt study | publisher=Business Today | url = http://www.india-today.com/btoday/20010121/cover2.html | accessdate =10 October 2006 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20060701051112/http://www.india-today.com/btoday/20010121/cover2.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 1 July 2006}}</ref> ಹಾಗೂ ೨೦೦೦, ೨೦೦೧ ಮತ್ತು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆವಿಟ್ಟ್ ಅಸ್ಸೊಸ್ಸಿಯೆಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಪನಿಯೆಂದು ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ೧೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೊಗಿಕ ಅರ್ಜಿಪಡೆದು, ೩%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೆಂದು <ref>{{cite web|url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1067491/000106749107000015/form20f.htm#item6 |title=INFY 2007 20-F, Item 6 |publisher=Sec.gov |accessdate=7 September 2010}}</ref> ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ೨೦೦೩, ೨೦೦೪ ಹಾಗೂ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ MAKE (Most Admired Knowledge Enterprises) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Infosys recognized as a Globally Most Admired Knowledge Enterprise for 2004 | work=A Teleos study | publisher=Infosys Media | url = http://www.infosys.com/newsroom/press-releases/Documents/2004/MAKEGLOBAL-PressRelease-25Nov04.pdf | format = PDF | accessdate =1 December 2004 }}</ref><ref>{{cite web | title = Infosys in the Global Hall of Fame | url = http://www.infosys.com/media/press_releases/global-make-award-hall-of-fame.asp | access-date = 2012-02-10 | archive-date = 2006-10-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061016084855/http://www.infosys.com/media/press_releases/global-make-award-hall-of-fame.asp | url-status = dead }}</ref> ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ವು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ೧೫ನೇ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕಂಪನಿಯೆಂದೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/features/brandline/article2029427.ece |title=Components of trust that brands can focus on |publisher=thehindubusinessline.com |date=2011-05-18}}</ref> ===ಶೇರು ವಿವರ=== ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ, [[ಲೈಫ್ ಇನ್ಸುರನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ೫.೭%, ಅಬು ಧಾಭಿ ಇನ್ವೆಶ್ಟಮೆಂಟ್ ಅಥೊರಿಟಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪೂರ್ ಗೊವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉಳಿದ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>http://www.infosys.com/investors/reports-filings/quarterly-results/Documents/Share-Holding/clause35-december31-2011.pdf</ref> ===ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು=== ೧.[[ಬೆಂಗಳೂರು]] ೨.[[ಪುಣೆ]] ೩.[[ಚೆನ್ನೈ]] ೪.[[ಹೈದರಾಬಾದ]] ೫.[[ಮೈಸೂರು]] ೬.[[ಮಂಗಳೂರು]] ೭.[[ಚಂಡೀಗಡ]] ೮.[[ಭುವನೇಶ್ವರ]] ===ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು=== [[ಚಿತ್ರ:Mysore_India_Infosys.JPG|thumb|300px|ಭಾರತದ ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ, 'ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಯಂದ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.]] campus.<ref>{{cite web |author=Infosys Technologies Limited |url=http://www.infosys.com/beyond-business/pages/index.aspx |title=Sustainability |publisher=Infosys |accessdate=27 July 2010 |archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091201023630/http://www.infosys.com/beyond-business/Pages/index.aspx |url-status=dead }}</ref> ===ಇನ್ಫೊಸಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್=== ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೊಸಿಸ್‌ [[:en:Infosys Foundation|ಇನ್ಫೊಸಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆರೊಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಭಾರತದ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಕೇರಳ]], [[ಒರಿಸ್ಸ]] ಹಾಗೂ [[ಪಂಜಾಬ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.infosys.com/infosys_foundation/default.asp |title=ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ, ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿದೆ |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213162838/http://www.infosys.com/infosys_foundation/default.asp |url-status=dead }}</ref> ==ಸಿ.ಇ.ಒ.ಗಳ ವಿವರ== '''ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕಂಪೆನಿ''' 1981 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷದಿಂದ 2014,ರವರೆಗೆ ಇನ್ಪೋಫೋಸಿಸ್ ಸಿ.ಇ.ಓ.ಗಳು ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಆರ್.ಏನ್.ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ೨೧ ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.ಡಾ. ವಿಶಾಲ್‌ ಸಿಕ್ಕಾರವರು ಮೊದಲ ನಾನ್ ಪ್ರಮೋಟರ್ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.gadgets360.com/others/news/infosys-names-vishal-sikka-as-first-external-ceo-540106?pfrom=home-rightnow|title=Infosys Names Vishal Sikka First External CEO; Chairman Murthy to Step Down|date=ಜೂನ್ 12, 2014|website=Gadgets 360}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://news.biharprabha.com/2014/07/infosys-to-pay-its-ceo-vishal-sikka-rs-30-crores-annually/ INFOSYS to appoint Dr.Vishal sikka as CEO & MD on 2nd, July, 2015</ref><ref>{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2014/07/infosys-to-pay-its-ceo-vishal-sikka-rs-30-crores-annually/INFOSYS|title=to pay its CEO Dr.Vishal sikka Rs.30 crores, annually New.bihar prabha.com, Indo Asian news 3, july 2014}}</ref> ಆಗ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/full-text-vishal-sikkas-resignation-letter/articleshow/60113647.cmshttps://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/full-text-vishal-sikkas-resignation-|title=letter/articleshow/60113647.cms}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 'drumbeat of distractions' and "false, baseless, malicious and increasingly personal attacks" as his reason for leaving Infosys.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/business-40971432|title=Infosys chief executive Vishal Sikka resigns|date=ಆಗ 18, 2017|via=www.bbc.com}}</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಯು.ಬಿ.ಪ್ರವೀಣ್ ರಾವ್ ಹಂಗಾಮಿ ಸಿ.ಇ.ಓ ಹಾಗೂ ಎಂ.ಡಿ.ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/news/business-40971432https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/vishal-sikka-resigns-as-md-ceo-of-infosys/articleshow/60113175.cms|title=vishal-sikka-resigns-as-md-ceo-of infosys ಸಲೀಲ್ ಪಾರೇಖ್ ಹೊಸ ಸಿ.ಇ ಓ ಮತ್ತು ಎಂ. ಡಿ.ಆಗಿ ೨ ಜನವರಿ, ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/infosys-appoints-capgeminis-salil-parekh-as-md-ceo/articleshow/61893756.cms|title=Infosys appoints Capgemini’s Salil Parekh as MD & CEO|date=ಡಿಸೆಂ 3, 2017|via=The Economic Times - The Times of India}}</ref> ಡಾ.ವಿಶಾಲ್ ಸಿಕ್ಕರವರು ಕಂಪನಿಯಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದು, ಕಂಪೆನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯನಿರ್ವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು] <ref name="timesofindia.indiatimes.com"/> ===''ವಿಶಾಲ್ ಸಿಕ್ಕಾ'' ರಾಜೀನಾಮೆ=== ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ್‌ ಸಿಕ್ಕಾರವರು, ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂದನ್ ನಿಲೇಕಣಿ<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/business/news/nandan-nilekani-appointed-non-executive-chairman-of-infosys/articleshow/60212752.cms|title=ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂದನ್ ನಿಲೇಕಣಿ|website=Vijay Karnataka}}</ref> ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿ, ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾನ್ ಎಗ್ಜಿಕ್ಯೂಟೀವ್, ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಾನ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಅವರು ಹೊಸ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ಫಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಆರ್.ಶೇಷಶಾಯಿ, ಕೋ-ಚೇರ್ಮನ್ ರವಿ ವೆಂಕಟೇಶನ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ರವಿ ವೆಂಕಟೇಶನ್, ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾರೆ. '''ವಿಶಾಲ್‌ ಸಿಕ್ಕಾ'''<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/business/news/vishal-sikka-resigns-as-md-and-ceo-of-infosys/articleshow/60113764.cms|title=ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ ಎಂಡಿ ವಿಶಾಲ್‌ ಸಿಕ್ಕಾ ರಾಜೀನಾಮೆ|website=Vijay Karnataka}}</ref> ನಿರ್ಗಮದ ಬಳಿಕ,ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ೨, ಜನವರಿ, ೨೦೧೮ ರಂದು ''' ಸಲೀಲ್ ಪರೇಖ್''' <ref>[http://www.financialexpress.com/industry/new-infosys-ceo-salil-parekh-asks-employees-to-be-ready-for-reskilling/999467/], [http://www.financialexpress.com/industry/new-infosys-ceo-salil-parekh-asks-employees-to-be-ready-for-reskilling/999467/ Financialexpress.com,3rd,January, 2018]</ref> ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಐಟಿ ಉದ್ಯಮದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಲೀಲ್ ಪರೇಖ್, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮೂಲದ ಐಟಿ ದೈತ್ಯ ಕ್ಯಾಪ್ಜೆಮಿನಿಯ ಯುರೋಪ್, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಸಿಇಓ ಆಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/|title=Vijaya Karnataka|website=Vijay Karnataka}}</ref> (ಬೆಂಗಳೂರು ಶಾಖೆ) ಅವರನ್ನು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://epaper.timesgroup.com/Olive/ODN/TimesOfIndia/# I’m making Infy relevant for future clients’ Shilpa Phadnis, Sujit John & Asha Rai TNN, TOI, 18th, April, 2018]</ref> ==ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಫಲಿತಾಂಶ== ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ರಫ್ತು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಇನ್ಫೊಸಿಸ್‌, ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ₹ 5,129 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ನಿವ್ವಳ ಲಾಭಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2018/01/13/546855.html |title=ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಫಲಿತಾಂಶ ಇನ್ಫೊಸಿಸ್‌ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚಳ, prajavani.net, 13 Jan, 2018 |access-date=2018-01-13 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112214627/http://www.prajavani.net/news/article/2018/01/13/546855.html |url-status=dead }}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.infy.com ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517023414/http://infy.com/ |date=2008-05-17 }} ===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] qnc0b3giy4oivrwzbumbpi6bjusruco 0 8353 1372396 1338296 2026-04-29T11:54:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372396 wikitext text/x-wiki '''ಉದಯ ಟಿವಿ''' ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಪಾವತಿ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿ [[ಭಾರತ]], ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ]] ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |name= ಉದಯ ಟಿವಿ |logofile= |logosize= |logoalt= |logocaption= |logo2= [[ಚಿತ್ರ:ಉದಯ ಟಿವಿ.png|thumb|center|ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಾಂಛನ]] |launch= ೧ ಜೂನ್ ೧೯೯೪ |network= |owner= [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] |share= |share as of= |share source= |slogan= |country= [[ಭಾರತ]] |language= [[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area= [[ಭಾರತ]], [[ಯುಎಇ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಯುರೋಪ್]] ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ |headquarters= [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |former names= |replaced by names= |sister names= |web= [http://www.sunnetwork.in/tv-channel-details.aspx?Channelid=27&channelname=UDAYA%20TV&LanguageID=3&Type=3 ಉದಯಟಿವಿ TV] ಸನ್‌ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.ಇನ್ }} ==ಇತಿಹಾಸ== ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ ಜೂನ್ ೧ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಿನಿ. ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೭೦% ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web |url=http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405145740/http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |url-status=dead }}</ref>. ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೨೦೦೧ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |url=http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ವಿಶಾಕ ಎಫ್‌ಎಂ, [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ]] ಎಫ್‌ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಚಾನಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೂ.೧೮ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು <ref>https://web.archive.org/web/20070930204706/http://pay.hindu.com/hindu/photoDetail.do?photoId=3294969</ref>. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |url=http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120841/http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |url-status=dead }}</ref>. ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == {{main|ಉದಯ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ==ಸೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು== ====ಉದಯ ಮೂವೀಸ್==== [[ಉದಯ ಮೂವಿಸ್|ಉದಯ ಮೂವೀಸ್]] ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೫ ಮೇ ೨೦೦೦ ರಂದು '''ಉಷೆ ಟಿವಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್==== [[ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ೨''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಚಿಂಟು ಟಿವಿ==== [[ಚಿಂಟು ಟಿವಿ]] ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ. ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೩ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ==== ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. === ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವಾಹಿನಿ(ಗಳು)=== ====ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್==== [[ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್'|ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್]] ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಯ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ವಾರ್ತೆಗಳು''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು '''ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್''' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹಿನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/after-19-years-sun-tv-shut-down-udaya-news-over-insurmountable-losses-67360|access-date=2020-07-27|website=www.thenewsminute.com|title=After 19 years, Sun TV to shut down Udaya News over insurmountable losses|date=25 August 2017}}</ref>. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *೨೦೦೧ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಕನ್ನಡ]] ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards">[http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm Sun TV Channels get Best Channel Awards from Indian Television Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |date=2007-09-27 }} - A picture report.</ref> *೨೦೦೨ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards" /> ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.sunnetwork.in/udayatv ಉದಯ ಟಿವಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060715140222/http://sunnetwork.in/udayatv/ |date=2006-07-15 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 8lvd29z4x8zb0j219ksvuu6k7yhx9hn 0 20005 1372368 1335628 2026-04-29T03:48:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372368 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ardeshir dalal.jpg|thumb|right|250px|'ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್']] (ಏಪ್ರಿಲ್, ೨೪, ೧೮೮೪-ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೯೪೯.) ==ಜನನ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯ== ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರು, ರಂದು ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಒಂದು ಪಾರ್ಸಿ ವರ್ತಕರ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ’ರುಸ್ತುಂಜಿ ದಲಾರ್’ ರವರು, ’ಮುಂಬಯಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ ಚೇಂಗ್’ ನ ದಳ್ಳಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅರ್ದೆಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಎಲ್ಫಿಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್,’ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ’ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾರಿತೋಷಕಗಳನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡದೆ ಪಡೆದರು. ==ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ, ಲಂಡನ್ ಗೆ ಹೋದರು== ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ರವರಿಗೆ, ’[[ಜೆ. ಎನ್. ಟಾಟ ಮೆರಿಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಶಿಪ್]],’ ದೊರೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ, ಹೋದರು. ’[[ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಷಯ]],’ ದಲ್ಲಿ ’[[ಟ್ರೈಪೋಸ್ ಪದವಿ]],’ ೧೯೦೮. ರಲ್ಲಿ, ಐ.ಸಿ.ಎಸ್. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತರು. ==ಮುಂಬಯಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಗಳಿಸಿದರು== ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್, 'ಮುಂಬಯಿ ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್' ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ’[[ಕಲೆಕ್ಟರ್]],’ ಆಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು. ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ’[[ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಮೀಶನರ್]],’ ಆಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಅಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಥಮ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು. ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆಯನಂತರ, ಜನವರಿ, ೧೯೪೬, ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ 'ಟಾಟ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ'ಮಾಡಿದರು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೯. ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ==’ಟಾಟ ಸನ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ== ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ 'ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್,' ’ಟಾಟ ಸನ್ಸ್’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ’[[ಟಿಸ್ಕೊ ಕಂಪೆನಿಯ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್]]’, ಆಗಿ, ಬೊಂಬಾಯಿನ ’ಟಾಟ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್’ ಮತ್ತು ಜಮ್ ಶೆಡ್ ಪುರ್ ನ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ, ಸಂಪರ್ಕಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು, ಸ್ಟೀಲ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು, ಬೋನಸ್, ಕಂಪೆನಿಯ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೂ ಪಾಲನ್ನು ಕೊಡುವ ವಿಧೇಯಕ, ಇಂತಹ ವಿಚಾರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಲೆಗೂ ಬಂದಿರದ, ಮನೋಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಅಂತಹ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುವ, ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯಮ ವಲಯಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾದರು. ೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತಲೆದೋರಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಭಾರತವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ರವರು, ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿ, ’[[ಟಾಟ ಸನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ]],’ ಯನ್ನು ಪ್ರಗತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ದರು. ==೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ’ಸರ್ ಪದವಿ,’== ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ’[[ಜನರಲ್ ಬಾಡಿ ಮೀಟಿಂಗ್]],’ ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಆರ್.ಡಿ ಟಾಟರವರು ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುನ್ನಡಸಿ, ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಯಶಸ್ವಿ-ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಅವರ ಯಜಮಾನಿಕೆ, ಮುಂದಾಲೋಚನೆ, ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ಮುಂದಾಳತ್ವ, ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು,ವಿಶ್ವಸನೀಯತೆ ಶಿಸ್ತು, ಹಾಗೂ ಸಂಯಮಗಳನ್ನು, ಟಾಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರೆಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದರು. =='[[ವೈಸ್ರಾಯ್, ಲಾರ್ಡ್ ವವೆಲ್]]', ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು== ಜೂನ್, ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ, ’[[ವೈಸ್ರಾಯ್ ಲಾರ್ಡ್ ವವೆಲ್]],’ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರನ್ನು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಕೌಸಿಲ್ ಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ’ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಡೆವೆಲಪ್ ಮೆಂಟ್ ಶಾಖೆ,’ ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರತಂದ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರೊಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದಲಾಲ್ ರವರು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ’[[ಮುಂಬಯಿ ಪ್ಲಾನ್]]’, ಎಂಬ ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ೮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿ, ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಪ್ರಭುತ್ವ, ಜಾಣತನಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಪ್ರಭುತ್ವ, ಹಾಗೂ ದಕ್ಷತೆ, ಟಿಸ್ಕೋ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಬದಲಾವಣೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ದಕ್ಷ ಮೇಧಾವಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ಭಾರತರತ್ನ, ಸರ್, ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರನ್ನೂ ದಂಗುಗೊಳಿಸಿತು. ದಲಾಲ್ ರವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ, ದೊರಕಿಸಿದ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು, ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು, ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. =='[[ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ]],' ದಲ್ಲಿ, ಸಂಪಾದಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ == ಆಗಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾರ-ಪತ್ರಿಕೆ, ’ [[ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ]],' ದಲ್ಲಿ, ಸಂಪಾದಕ, ಮೈಖೇಲ್ ಬ್ರೌನ್ ಬರೆದ ಪಂಕ್ತಿಗಳು, " ಅವರು ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅತ್ಯಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಮಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಕಣ್ಣಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ, ಮೆಲುದನಿಯ, ಕನಸುಗಾರ, ಅವರು ", ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಾವ-ಭಾವಗಳು, ತಾವುಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ. ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದ '[[ಚೆರೋಟ್ ]],' ನ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಬೂದಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಶ್ ಟ್ರೇನಲ್ಲೇ ಬೀಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅವರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅವು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ, ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಭಾರಿ-ಉದ್ಯೋಗಪತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಸಮಯ-ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಹಾಗೂ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ==ಮರಣ== '[[ಸರ್ ಅರ್ದೇಶಿರ್ ದಲಾಲ್ ರವರು]]', ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ, ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>[http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_018_11_0399_0399_0.pdf No : 11, Obituary, Sir Ardeshir Dalal]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] 2wurpkqqyr8pb67dabh4qhf77r9ko3q 0 23146 1372334 1369334 2026-04-28T17:42:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372334 wikitext text/x-wiki {{About|the cat}} {{Taxobox | status = EN | status_system = iucn3.1 | status_ref =<ref name=iucn/> | trend = left | image = Uncia uncia.jpg | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | subfamilia = [[Pantherinae]] | genus = '''''Uncia''''' | genus_authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1854 | species = '''''uncia''''' | binomial = ''Uncia uncia'' | range_map=snow leopard range.png | range_map_caption=Range map | binomial_authority = ([[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775) | synonyms = * ''Panthera uncia'' * ''Felis irbis'' [[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1830 (= ''Felis uncia'' Schreber, 1775), by subsequent designation ([[Theodore Sherman Palmer|Palmer]], 1904).<ref name=msw3/> | subspecies = <br /> * ''U. u. baikalensis-romanii'' (Medvedev, 2000) * ''U. u. irbis'' (Ehrenberg, 1830) * ''U. u. schneideri'' (Zukowsky, 1950) * ''U. u. uncioides'' (Horsfield, 1855) }} [[File:Snow leopard in Ladakh.webm|thumb|right|ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ವಿಡಿಯೋ]] '''ಹಿಮ ಚಿರತೆ''' ('''''ಉನ್ಷಿಯ ಉನ್ಷಿಯ'' ''' )ಯು ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ದೊಡ್ಡ [[ಬೆಕ್ಕು]], ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಮಧ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗು [[ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು {{Convert|3000|and|5500|m|ft}}ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿ೦ತ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,500 ಹಾಗು 7,000 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯಗಳಾಲ್ಲಿ 600 ಹಾಗು 700 ರಷ್ಟು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅ೦ದಾಜಿಸಿದ್ದರು ಸಹ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ೦ಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.snowleopardtrustuk.org/snow-leopards.htm |title=Snow Leopard Trust information page. |access-date=2010-04-19 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728032812/http://www.snowleopardtrustuk.org/snow-leopards.htm |url-status=dead }}</ref> == ವಿವರಣೆ == ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು [[ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕಿ]]ಗಿ೦ತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರು ಸಹ, ಅವುಗಳು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ತೂಕದಲ್ಲಿಯು ಸಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ{{Convert|27|and|54|kg|sigfig=2}}. ಅದರ ದೇಹದ ಉದ್ದವು ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದೆ{{Convert|75|to|130|cm|in|sigfig=1}}, ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಬಾಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಉದ್ದದಷ್ಟೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="Trust">{{cite web | work = Snow Leopard Trust | year = 2008 | url = http://www.snowleopard.org/external_files/media/Snow-Leopard-Fact-Sheet.pdf | title = Snow Leopard Fact Sheet | accessdate = 2008-10-23 | archive-date = 2011-08-18 | archive-url = https://www.webcitation.org/6128bROBq?url=http://www.snowleopard.org/external_files/media/Snow-Leopard-Fact-Sheet.pdf | url-status = deviated | archivedate = 2008-09-20 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080920203513/http://www.snowleopard.org/external_files/media/Snow-Leopard-Fact-Sheet.pdf }}</ref> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಉದ್ದವಾದ ದಪ್ಪ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ, ಅದರ ಬಣ್ಣವು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿ೦ದ ಕಪ್ಪು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಗಾಢ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿ೦ದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ದೊಡ್ಡ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Trust"/> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ತಣ್ಣನೆಯ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಲು ಹಲವಾರು ಹೊ೦ದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊ೦ಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ದೇಹವು ಮೊ೦ಡಾಗಿ, ದಪ್ಪ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಕಿವಿಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮತ್ತು ದು೦ಡಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪಾದಗಳು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಹದ ತೂಕವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿದಾದ ಹಾಗೂ ಅಲುಗಾಡುವ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಹೊ೦ದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಳೆತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ’ ಬಾಲವು ಉದ್ದವಾಗಿ ಹಾಗು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುವಂತಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಹದ ಭಾರವನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಗಳು ಸಹ ದಪ್ಪ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಅವು ಮಲಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿ ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ .<ref name="Trust"/><ref name="NatGeog">{{cite web | work = National Geographic | year = 2008 | url = http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/snow-leopard.html | title = Snow Leopard profile | accessdate = 2008-10-23}}</ref> ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ''ಶಾನ್'' (ಲಡಾಕಿ), ''ಇರ್ವ್ಸ್'' ({{lang-mn|ирвэс}}), '' ಬಾರ್ಸ್'' ಅಥವಾ ''ಬಾರಿಸ್'' ({{lang-kk|барыс}} {{IPA2|ˈbɑrəs}}) ಹಾಗು ''ಬರ್ಫಾನಿ ಚೀತಾ'' -"ಸ್ನೋ ಚೀತಾಹ್"(ಉರ್ದು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ಯವಾಗಿರುವುದು, ಹೆಚ್ಚು ಮುಖಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒ೦ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ಮುಸ್ಸ೦ಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿ೦ದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಹಾಗು [[ಕರಕೋರಮ್]] ಒಳಗೊಂಡು ಸುಮಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 12 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿದೆ; ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕನ್ಲನ್‌ಗೆ ಹೊ೦ದಿಕೊ೦ಡ ಭಾಗಗಳು; ಹಿ೦ದು ಕುಶ್, ಪಾಮಿರ್ಸ್ ಹಾಗು ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್; ಆಲ್ಟೆ, ಇವುಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಚೀನಾದ ಜೊತೆಗಿನ ಮ೦ಗೋಲಿಯಾದ ಗಡಿ ಭಾಗ, ಕಜಕಿಸ್ಥಾನ್ ಹಾಗು ರಷ್ಯಾ; ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರದ ಬೈಕಲ್‌ನ ಸಯಾನ್ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ .<ref name="Trust"/><ref name="NatGeog"/> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಘರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ [[ಹೈಯಾಯ್ಡ್ ಮೂಳೆ]]ಯ ಎಲುಬಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿ೦ದೆ ಎಲುಬಿನ ಮಾರ್ಪಾಟಿನಿ೦ದಾಗಿ ಇದು [[ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ]] ಘರ್ಜನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಅವುಗಳ [[ಬಾಹ್ಯ]]ರಚನೆಯಿ೦ದಾಗಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಲಾರಿ೦ಗ್ಸ್‌]]ಗಳು ಹಿಮ ಚಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ಘರ್ಜಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬ೦ದಿದೆ.<ref name="Walker">{{cite book | last = Nowak | first = Ronald M. | title = Walker's Mammals of the World | publisher = [[Johns Hopkins University Press]] | year = 1999 | isbn = 0-8018-5789-9}}</ref><ref>{{cite web | last = Weissengruber | first = GE | coauthors = G Forstenpointner, G Peters, A Kübber-Heiss, and WT Fitch | title = Hyoid apparatus and pharynx in the lion (''Panthera leo''), jaguar (''Panthera onca''), tiger (''Panthera tigris''), cheetah (''Acinonyx jubatus'') and domestic cat (''Felis silvestris f. catus'') | work = Journal of Anatomy | publisher = Anatomical Society of Great Britain and Ireland | pages = 195–209 | volume = 201 | issue = 201 | year = 2002 | month = September | url = http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1570911 | doi = 10.1046/j.1469-7580.2002.00088.x | accessdate = 2007-05-20 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://archive.today/20130801120121/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1570911 | url-status = dead }}</ref> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಉಚ್ಛರಣೆಗಳು ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು, [[ಊದುವಿಕೆ]], ಮ್ಯಾಂವ್ ಅನ್ನುವುದು, ಗೊಣಗುವುದು ಹಾಗು ಗೋಳಿಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿವೆ. == ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನ == ಈ ಹಿ೦ದೆ, [[ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ]] ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ''[[ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ]]'' [[ವರ್ಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ದೊಡ್ಡ [[ಉಪವರ್ಗ]] [[ಫೆಲಿಡ್ಸ್‌‌]]‍ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅದರದೇ ಆದ ''ಉನ್ಷಿಯಾ'' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು [[ಚಿರತೆ]]ಗೆ (''ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಪಾರ್ಡಸ್‌'' ) ಹತ್ತಿರದ ಸ೦ಬಂಧಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೇಗಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಣುಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು [[ಹುಲಿ (ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಟೈಗ್ರಿಸ್‌) ಜೊತೆಗಿನ ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಸ೦ಬಂಧದಿ೦ದಾಗಿ ಈ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಸಹ ಅದರ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಳವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇನ್ನು ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ಈಗಲು ಸಹ ಅದನ್ನು ಉನ್ಷಿಯಾ ಪ೦ಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇ೦ದು ಸಹ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ.|ಹುಲಿ [[(''[[ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಟೈಗ್ರಿಸ್‌]]'' ) ಜೊತೆಗಿನ ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಸ೦ಬಂಧದಿ೦ದಾಗಿ ಈ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ''ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ'' ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಸಹ ಅದರ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಳವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇನ್ನು ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ಈಗಲು ಸಹ ಅದನ್ನು ''ಉನ್ಷಿಯಾ'' ಪ೦ಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇ೦ದು ಸಹ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ.<ref name="Johnson2006">{{cite journal |last= Johnson|first= W.E. |coauthors= Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W.J., Antunes, A., Teeling, E. & O'Brien, S.J.|date= 6 January 2006|title= The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment|journal= [[Science (journal)|Science]] |volume= 311|issue= 5757|pages= pp73–77|id= |url= http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/311/5757/73 |doi= 10.1126/science.1122277|accessdate=2008-10-24 |doi_brokendate= 2010-03-19}}</ref>]]]] ಕೆಲವು [[ಉಪವರ್ಗಗಳು]] ವಿವಿಧ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇವುಗಳನ್ನು ಟಾಕ್ಸೊಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಲ್ಲ ''ಯು.ಯು ಬೈಕಲೆನ್ಸಿಸ್-ರೊಮನಿ'' ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮ೦ಜಸವಾದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="msw3">{{MSW3 Wozencraft | pages = 548|id=14000269}}</ref> ಹೇಗಾದರೂ, ಪ್ರಪ೦ಚದ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ, ವಾಯುವ್ಯಭಾಗದ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದಿ೦ದ ಮಾ೦ಗೋಲಿಯ ಹಾಗು ರಷ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ''ಯು.ಯು ಉನ್ಷಿಯಾ'' ವನ್ನು, ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚೈನ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ''ಯು.ಯು ಉನ್ಷಿಯೋಡ್ಸ್'' .<ref>ವಿಲ್ಸನ್ DE, ಮಿಟ್ಟೆರ್ಮಿಯರ್ RA (eds) (2009) Handbook of the Mammals of the World. ಸಂಪುಟ. 1. Carnivores. Lynx Edicions, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ</ref> == ಪದಮೂಲ == [[ಲ್ಯಾಟಿನೈಸ್ಡ್]] ಪ೦ಗಡದ ಹೆಸರು ''ಉನ್ಷಿಯ'' ಹಾಗು ಸಾ೦ದರ್ಭಿಕ [[ಇ೦ಗ್ಲೀಷ್]] ಹೆಸರು "ಔನ್ಸ್" ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಹ [[ಹಳೆಯ ಫ್ರೆ೦ಚ್]] ''ಔನ್ಸ್‌''ನಿ೦ದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಿ೦ಗ್ಸ್‌]]'' '' ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "''ಒನ್ಸ್'' " ಎ೦ಬ ಪದ [[ಬ್ಯಾಕ್-ಫಾರ್ಮೇಶನ್‌‌]]ನಿ೦ದ ಬ೦ದಿದೆ ಇದರ ಮೂಲ ಪದ "''ಲಾನ್ಸ್'' "- "''ಲಾನ್ಸ್'' "ನ "L" ಅನ್ನು "''ಲೆ'' " ಎಂದು ಸ೦ಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ("ದಿ"), "''ಒನ್ಸ್'' " ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇ೦ಗ್ಲೀಷ್ ನ ಅನುವಾದ ರೂಪ "ಔನ್ಸ್" ನ ತರಹ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಲಿ೦ಗ್ಸ್-ಗಾತ್ರದ ಬೆಕ್ಕು ಹಾಗು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಿಮ-ಚಿರತೆಗು ಸಹ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|page=214|url=https://archive.org/stream/publications23modeuoft#page/214/mode/1up|author=Allen, Edward A |title=English Doublets |volume=23 (new series 16|year=1908|journal=Publications of the Modern Language Association of America}}</ref><ref name="OED">''[[Oxford English Dictionary]]'' , Oxford University Press. 1933: Ounce</ref> == ಹಂಚಿಕೆ-ವಿತರಣೆ == ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗು [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಏಷ್ಯ]] ದ ಒರಟು ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಸ೦ಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ{{Convert|1230000|km2|sigfig=2}}, ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ:[[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಭೂತಾನ್]], [[ಚೈನ]], [[ಇ೦ಡಿಯ]], [[ಕಜಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಕಿರ್ಜಿಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]],[[ಮ೦ಗೋಲಿಯ]],[[ನೇಪಾಳ]],[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ರಷ್ಯ]], [[ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ]], ಹಾಗು [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ]]. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ [[ಹಿ೦ದುಕುಶ್]] ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಸಿರ್ ಡಾರ್ಯ]] ದಿ೦ದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ[[ಪಮಿರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್]], [[ಕರಕೋರಮ್]], [[ಕಶ್ಮೀರ್]], [[ಕುನ್ಲುನ್]], ಹಾಗು [[ಹಿಮಾಲಯದಿ೦ದ]]ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ[[ಸೈಬೀರಿಯ]], ಇಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದ [[ಅಲ್ತೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು]], [[ಸಾಜನ್]], [[ತನ್ನು-ಒಲ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] ಹಾಗು [[ಲೇಕ್ ಬೈಕಾಲ್]]ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲು ಸಹ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ಮ೦ಗೋಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು ಮ೦ಗೋಲಿಯನ್ ಹಾಗು ಗೋಬಿ ಆಲ್ತೈ ಹಾಗು [[ಕಾನ್ಗೈ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಟಿಬೆಟ್]]ನಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತರದ [[ಅಲ್ತಿನ್-ಟಾಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>Mammals of the Soviet Union. ಸಂಪುಟ III: Carnivores (Feloidea).</ref> == ಪರಿಸರ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ == ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ [[ಮರದ ಸಾಲುಗಳ]] ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣುಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ{{Convert|2700|to|6000|m|ft|abbr=on}}. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಇದು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ{{Convert|2000|m|ft|abbr=on}}. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಒ೦ಟಿ]] ಜೀವನವನ್ನು ಇದು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವೆರೆಗೆ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತದೆ. ಒ೦ಟಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತನ್ನ ಜಾಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದಾಗ ತನ್ನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ, ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ, ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಚಿಕ್ಕದರಿಂದ ಅ೦ದರೆ ಸುಮಾರು {{Convert|12|km2|mi2|0|sigfig=2|sp=us|abbr=on}} ರಿಂದ {{Convert|40|km2|mi2|0|sigfig=2|abbr=on}} ಹಾಗು ಐದರಿಂದ ಹತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಷ್ಟು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ {{Convert|100|km2|mi2|0|sigfig=1|abbr=on}}; ಆದರೆ ಇತರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ {{Convert|1000|km2|mi2|0|sigfig=1|abbr=on}} ವಿರಳವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ, ಇ೦ತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಐದು ಬೆಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Walker"/> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು [[ಮು೦ಬೆಳಕಿನ]] ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳು ಮು೦ಜಾವು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸ೦ಜೆಯಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Trust"/> === ಆಹಾರ ಕ್ರಮ === ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು [[ಮಾ೦ಸಹಾರಿಗಳು]] ಹಾಗು ಚುರುಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು [[ಬೇಟೆ]]ಯಾಡುತ್ತವೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಬೇರೆ ಬೆಕ್ಕುಗಳ೦ತೆ, ಅವುಗಳು ಸಾ೦ದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ [[ಕೊಳೆತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ]]ಗಳು ಸೇರಿದ೦ತೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಹ ಅವುಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮಗಿ೦ತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೊಲ್ಲುವ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಮೊಲ ಹಾಗು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="NatGeog"/> ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಹಾಗು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಮಯವನ್ನು ಅವಲ೦ಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಅದು ಆಹಾರವು ದೊರಕುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಹಿಮಾಲಯದ]]ಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭರಾಲ್]] (ಹಿಮಾಲಯದ ನೀಲಿ ಕುರಿ) ಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಕರಕೋರಮ್]], [[ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್]], ಹಾಗು [[ಅಲ್ತೈ]] ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿವೆ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರಗಳೆ೦ದರೆ [[ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಐಬೆಕ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಅರ್ಗಲಿ]], ಒಂದು ಕಾಡು ಕುರಿ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Trust"/><ref name="SLCHandbook3">{{cite web |url= http://www.snowleopardconservancy.org/pdf/SL_Survey_Cons_Handbook_Part_3.pdf |title= Snow Leopard Survey and Conservation Handbook Part III |accessdate= 2009-03-14 |author= Jackson, Rodney |coauthors= Hunter, Don O. |year= 1996 |format= pdf |work= Snow Leopard Survey and Conservation Handbook |publisher= International Snow Leopard Trust & U.S. Geological Survey |location= Seattle, Washington, & Fort Collins Science Center, Colorado, US |pages= 66 |archive-date= 2008-07-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080703214055/http://www.snowleopardconservancy.org/pdf/SL_Survey_Cons_Handbook_Part_3.pdf |url-status= dead }}</ref> ಬೇರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರಗಳೆ೦ದರೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಾಡು ಮೇಕೆಗಳು ಹಾಗು ಕುರಿಗಳು(ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ [[ಮರ್ಖೊರ್]]ಗಳು ಹಾಗು [[ಯುರಿಯಲ್]]ಗಳು), ಬೇರೆ ಮೇಕೆ-ರೀತಿಯ [[ರುಮಿನೆ೦ಟ್]]ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ [[ಹಿಮಾಲಯನ್ ತಾರ್]] ಹಾಗು [[ಗೊರಲ್‌]]ಗಳು ಅಲ್ಲದೆ [[ಜಿ೦ಕೆ]], [[ಬೋರ್]]ಗಳು ಹಾಗು [[ಲಾ೦ಗರ್ ಮ೦ಗ]]ಗಳು. ಇತರ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆ೦ದರೆ [[ಮರ್ಮೋತ್‌]]ಗಳು, [[ವೂಲಿ ಹೇರ್‌]]ಗಳು, [[ಪಿಕ]]ಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ವಿವಿಧ [[ರೋ೦ಡೆ೦ಟ್‌]]ಗಳು ಹಾಗು ಪಕ್ಷಿಗಳಾದ [[ಸ್ನೊ ಕಾಕ್]] ಹಾಗು [[ಚುಕರ್]].<ref name="Trust"/><ref name="NatGeog"/><ref name="SLCHandbook3"/><ref name="Conservation in Nepal">{{cite web |url= http://www.snowleopardnetwork.org/bibliography/dscs92.pdf |title= ''Conservation of the Snow Leopard in Nepal |accessdate= 2009-03-14 |author= unknown |year= 2004 |format= pdf |work= |publisher= The Snow Leopard Network |location= Seattle, US |pages= 2 |archive-date= 2011-07-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110728032938/http://www.snowleopardnetwork.org/bibliography/dscs92.pdf |url-status= deviated |archivedate= 2011-07-28 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110728032938/http://www.snowleopardnetwork.org/bibliography/dscs92.pdf }}</ref> ಸಾಕು [[ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು]] ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ, ಏಕೆ೦ದರೆ ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಮಾನವನ ಜೊತೆಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ದನಗಾಹಿಗಳು, ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="NatGeog"/> ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಮೇಲಿನಿ೦ದ [[ಹೊ೦ಚುಹಾಕಿ]] ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ದೂರ ಹಾರಿ ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತವೆ{{Convert|14|m|ft|sp=us}}.<ref name="sandiego">{{cite web | work = San Diego Zoo | year = 2007 | url = http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-snow_leopard.html | title = Animal Bytes: snow leopard | accessdate = 2007-05-05 | archive-date = 2007-05-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070503060451/http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-snow_leopard.html | url-status = dead }}</ref> === ಜೀವನ ಚಕ್ರ === ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತವೆ]] ಹಾಗು [[ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯ]] ಸುಮಾರು 90–100 ದಿನಗಳು. [[ಮರಿಗಳ]] ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು ಒ೦ದರಿಂದ ಐದರವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ [[ಮರಿ]]ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸ್ವತ೦ತ್ರರಾಗುವವರೆಗೆ ಅ೦ದರೆ ಸುಮಾರು 18–22 ತಿ೦ಗಳುಗಳು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15–18 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗು ಸಂರಕ್ಷಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:Léopard des neiges 14081.jpg|thumb|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಡಿ’ಆಮ್ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ತನ್ನ ದಟ್ಟವಾದ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಾಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು]] [[ಚಿತ್ರ:Schneeleopard P1040242.jpg|thumb|ಹಿಮ ಚಿರತೆ]] ''ಕಾಡಿ'' ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಜನಸ೦ಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ, ಸುಮಾರು 4,080 ರಿಂದ 6,590 ರಷ್ಟು ಎಂದು ಮೆಕ್ ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಎಟ್ ಆಲ್. 2003ರಲ್ಲಿ ಅ೦ದಾಜಿಸಿದರು(ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ). ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಮೊತ್ತಗಳು ಅ೦ದಾಜಿನವು ಹಾಗು ಪ್ರಾಚೀನವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="iucn">{{IUCN2008|assessors=Jackson, R., Mallon, D., McCarthy, T., Chundaway, R.A. & Habib, B.|year=2008|id=22732|title=Panthera uncia|downloaded=9 October 2008}}</ref> 1972ರಲ್ಲಿ, [[ಇ೦ಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್]] (IUCN) ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಪ೦ಚದ "ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ [[ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ತ್ರೆಟನ್ಡ್ ಸ್ಪೀಶೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು, 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾಪನದ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು. ಸರಿಸುಮಾರು 600-700 ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಇರುವ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="sltrust">{{cite web | work = Snow Leopard Trust | year = 2008 | url = http://www.snowleopard.org/catfactsclassroom/catfacts/population/document_view | title = Population and Protections | accessdate = 2008-07-03 | archive-date = 2008-05-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080514171729/http://www.snowleopard.org/catfactsclassroom/catfacts/population/document_view | url-status = deviated | archivedate = 2008-05-14 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080514171729/http://www.snowleopard.org/catfactsclassroom/catfacts/population/document_view }}</ref> {| class="wikitable" |- valign="bottom" ! ದೇಶಗಳು ! ವಾಸವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br />(ಕಿಮೀ<sup>2</sup>.) ! ಅಂದಾಜು <br />ಜನಸಂಖ್ಯೆ(2009) |- | ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ | 50,000 | 100-200? |- | ಭೂತಾನ್‌ | 15,000 | 100-200? |- | ಚೀನಾ | 1,100,000 | 2,000-2,500 |- | ಭಾರತ | 75,000 | 200-600 |- | ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ | 50,000 | 180-200 |- | ಕಿರ್ಗಿಝ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ | 105,000 | 150-500 |- | ಮಂಗೋಲಿಯಾ | 101,000 | 500-1000 |- | ನೇಪಾಳ | 30,000 | 300-500 |- | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | 80,000 | 200-420 |- | ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ | 100,000 | 180-220 |- | ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ | 10,000 | 20-50 |} [[ಚಿತ್ರ:Lightmatter snowleopard.jpg|thumb|ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊ ಮೃಗಾಲಯದ ಹಿಮ ಚಿರತೆ.]] '''ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು''' * ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ [[ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಾಯುವ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಚಿತ್ರಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]]. * ಭಾರತದ ಲಡಾಖ್‌‌ನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಹೇಮಿಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]]. * ಪಾಕೀಸ್ಥಾನದ [[ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್‌]]ನ [[ಖುಂಜೆರಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]]. * [[ಉತ್ತರಕಾಂಡ]] ರಾಜ್ಯದ [[ನಂದಾ ದೇವಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಭಾರತ, UNESCO ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್.<ref>UNESCO ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೆಂಟರ್ [http://whc.unesco.org/en/list/335 Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks. ][http://whc.unesco.org/en/list/335 ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ]. 27 ನವೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * [[ಕೊಮೊಲಂಗ್ಮಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪ್ರಿಸರ್ವ್]], [[ಟಿಬೆಟ್]], ಚೈನಾ.<ref name="qomolangma">ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್ ಕನ್ಸರ್ವೆನ್ಸಿ. 2006. [http://www.snowleopardconservancy.org/conservation5.htm ''Training park managers in the conservation of snow leopards'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420013400/http://www.snowleopardconservancy.org/conservation5.htm |date=2010-04-20 }}. 27 ನವೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * [[ಸಾಗರ್‌ಮಾತಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ನೇಪಾಳ, UNESCO ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್.<ref>UNESCO ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೆಂಟರ್. [http://whc.unesco.org/en/list/120 Sagarmatha National Park: Brief Description]. 27 ನವೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * [[ಟ್ಯೂಮರ್ ಫೆಂಗ್ ನೇಚರ್ ರಿಸರ್ವ್]], ಪಶ್ಚಿಮ [[ತಿಯಾನ್ಷನ್ ಪರ್ವತಗಳು]], [[ಗ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್]], ಚೈನಾ.<ref>ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್. 2005. [http://www.snowleopardnetwork.org/docs_news/SLNnews2136.htm ''Camera Trapping of Snow Leopards in the Muzat Valley'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103070513/http://www.snowleopardnetwork.org/docs_news/SLNnews2136.htm |date=2009-01-03 }}. 27 ನವೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * [[ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಉತ್ತರಾಂಚಲ, ಭಾರತ, UNESCO ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್. * [[ಶೇ-ಫೊಕ್ಸುಂಡೋ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಡೋಲ್ಪಾ]], ನೇಪಾಳ. * [[ಧೋರ್ಪಟನ್ ಹಂಟಿಂಗ್ ರಿಸರ್ವ್]],[[ಬಾಗ್ಲುಂಗ್]], ನೇಪಾಳ. * [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಏರಿಯಾ]], ಪಶ್ಚಿಮ ನೇಪಾಳ. * [[ಜಿಗ್ಮೆ ಡೋರ್ಜಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಭೂತಾನ್ * [[ಗೋಬಿ ಗುರುವಸಾಯಿಖಾನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಮಂಗೋಲಿಯಾ * [[ಉಬ್‌ಸುನುರ್ ಹಾಲೊ]], [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]]ದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ರಷಿಯಾ]]ದ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ತುವಾ]] ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಲವಾರು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಏಳರವರೆಗೆ ಸಹ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. == ಸ೦ರಕ್ಷಣಾ ಶ್ರಮಗಳು == ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅಪಾಯದ೦ಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಬೆಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ೦ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ [[ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಟ್ರಸ್ಟ್]], ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಸ೦ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಜಾಲ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳ, ಈ ಸಮೂಹಗಳು ಹಾಗು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು,ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಲಾಭವಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗು ದಾನಿಗಳು ಬೀಜಿ೦ಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 10ನೇ ಅ೦ತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಸ೦ಶೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ,ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹಾಗು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇ೦ದ್ರೀಕರಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಕ್ಕಿನ ಹಾಗು ಹಳ್ಳಿಗರ ಅಗತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ದನಗಾಹಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಜೀವನದ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮೇಲಾಗುವ ಹೊಡೆತದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇ೦ದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.<ref>ಥೆಯಿಲೆ, ಸ್ಟೆಫಾನೀ “Fading footprints; the killing and trade of snow leopards” TRAFFIC International, 2003</ref><ref>ವಿದೇಶೀ ಬಾತ್ಮೀದಾರ, [http://www.abc.net.au/foreign/content/2009/s2562298.htm "Cats in the Clouds"], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, 2009. 2009 ಜೂನ್ 29ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> == ವಂಶಲಾಂಛನ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ == ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಟರ್ಕಿ ಜನಾ೦ಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ ಹೆಸರಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ''ಇರ್ಬಿಸ್'' ಅಥವಾ ''ಬಾರ್ಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ೦ಶಲಾ೦ಛನದಲ್ಲಿ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ( [[ವ೦ಶಲಾ೦ಛನದಲ್ಲಿ]] ಔನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ([[ಅಕ್ ಬಾರ್ಸ್]] ಇದು [[ತತಾರ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಕಜಕ್ಸ್‌]]ನ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ: ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು [[ಅಲ್ಮತಿ]]ನಗರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು [[ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು]], [[ತತಾರ್ಸ್ತಾನ್]]ನ [[ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು [[ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಒಸ್ಸೆಶಿಯ-ಅಲನಿ]]ಯದಲ್ಲು ಸಹ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಸುಮಾರು 7000ಮೀ ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವುಳ್ಳ ಐದು [[ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್]] ಅನ್ನು ಏರಿದ ಸೋವಿಯತ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು [[ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‌]]ನ ಚಿಹ್ನೆ ಸಹ ಆಗಿದೆ. <gallery> File:SnowLeopard10000KZT.jpg|ಹಳೆಯ 10000 ಟೆಂಗೆ (ಕಝಖ್‌ಸ್ತಾನ್) ಬಾಂಕ್ನೊಟೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ. File:Coat of arms of Tatarstan.svg|Aq ಬಾರ್ಸ್, ತತಾರ್ಸ್ತಾನ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನ.ಇದು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಟರ್ಕಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೋಲ್ಗರ್‌ನ ಲಾಂಛನಗಳು ಇದನ್ನು "ಬಿಳಿ ಚಿರತೆ" ಅಥವಾ ಹಿಮ ಚಿರತೆ" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. File:Coat of arms of Almaty.svg|ಕಝಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌, ಆಲ್ಮಟಿಯ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ. File:Seal of Astana.svg|ಕಝಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ, ಅಸ್ತಾನಾದ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ (ಹಳೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನ). File:Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg|ಕಿರ್ಗಿಝ್‌ಸ್ತಾನ್‌‌ನ ರಾಜಧಾನಿ, ಬಿಶ್ಕೆಕ್‌ನ ಲಾಂಛನ ಹಿಮ ಚಿರತೆ. ಫೈಲ್:Coat_of_Arms_of_Shushensky_rayon_(Krasnoayarsk_krai).png‎ ಕ್ರಸ್ನೊಯಾರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರಾಯ್, ಶುಶೆನ್‌ಸ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಚನದಲ್ಲಿ ಹಿಮಚಿರತೆ. File:Wapen Ossetien.svg|ಉತ್ತರ ಒಸ್ಸೆಟಿಯಾ-ಅಲನಿಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನದ ಮೇಲೆ ಹಿಮ ಚಿರತೆ. File:Kyrgyzstan Girl Scouts Association.png|ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಗುರುತು. File:Snow_Leopard_seal.png|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ರಾಜನ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನ </gallery> == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Uncia uncia}} {{wikispecies|Uncia uncia}} <!---- BEFORE adding links here make sure you've understood Wikipedia's policy on external links, [[Wikipedia:External links]] -----> * [http://ngm.nationalgeographic.com/2008/06/snow-leopards/winter-photography Snow leopard photo gallery at National Geographic] *ARKive - [http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Uncia_uncia/ images and movies of the Snow leopard ''(Uncia uncia)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061216155453/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Uncia_uncia/ |date=2006-12-16 }} *[http://www.pbs.org/wnet/nature/snowleopard/index.html PBS Nature: ''Silent Roar: Searching for the Snow Leopard''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424165429/http://www.pbs.org/wnet/nature/snowleopard/index.html |date=2006-04-24 }} *[http://www.snowleopardnetwork.org Snow Leopard Network] *[http://www.snowleopard.org/ Snow Leopard Trust] *[http://www.snowleopardconservancy.org/ Snow Leopard Conservancy] ([http://www.snowleopardconservancy.org/pics/rangemap.jpg detailed range map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304102555/http://www.snowleopardconservancy.org/pics/rangemap.jpg |date=2010-03-04 }}) *[http://www.wildnet.org/snowleopard.htm/ Wildlife Conservation Network (WCN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516020705/http://www.wildnet.org/snowleopard.htm |date=2008-05-16 }} *[http://www.bbc.co.uk/nature/species/Snow_Leopard Video footage from the BBC including a Snow Leopard hunt] *[http://panda.org/species/snowleopard WWF snow leopard species profile] {{Carnivora|Fe.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾಂಥರಿನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಮಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್|ಚಿರತೆ, ಹಿಮ]] [[ವರ್ಗ:ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಫೌನಾ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳು|ಚಿರತೆ, ಹಿಮ]] [[ವರ್ಗ:ಚೈನಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು|ಚಿರತೆ, ಹಿಮ]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು|ಚಿರತೆ, ಹಿಮ]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ಫೌನಾ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಮ|ಚಿರತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನೊಟೈಪಿಕ್ ಮ್ಯಾಮಲ್ ಜೆನೆರಾ]] paykmjjygncgxe2c79615q4mk54v2a2 0 23585 1372345 1333754 2026-04-28T20:53:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372345 wikitext text/x-wiki {{For|COPD occurring in horses|recurrent airway obstruction}} {{Infobox disease | Name = Chronic obstructive pulmonary disease | Image = | Caption = | DiseasesDB = 2672 | ICD10 = {{ICD10|J|40||j|40}} - {{ICD10|J|44||j|40}}, {{ICD10|J|47||j|40}} | ICD9 = {{ICD9|490}} - {{ICD9|492}}, {{ICD9|494}} - {{ICD9|496}} | ICDO = | OMIM = 606963 | MedlinePlus = 000091 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 373 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|99}} | MeshName = COPD | MeshNumber = C08.381.495.389 | }} '''ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗ''' ('''COPD''' ), ಎಂಬುದು [[ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು]] ಹಾಗೂ [[ವಾತಶೋಥ]], ಇವೆರಡೂ ಸಹ ಜೊತೆ-ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶೀಯ ರೋಗಗಳಾಗಿವೆ. [[ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ನಾಳಗಳು]] ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗುವುದು, ಈ ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/Copd/Copd_WhatIs.html U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ - COPD ಎಂದರೇನು]</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹವೆಯು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಹೊರಬರಲು ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗಿ [[ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕಾಸ (ಆಸ್ತಮಾ) ರೋಗಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹವೆಯ ಹರಿವಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, [[ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನ]]ದಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅನಿಲ ಅಥವಾ ಕಣಗಳಿಂದ COPD ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ [[ಊತಕಾರಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="pmid17507545">{{cite journal |author=Rabe KF, Hurd S, Anzueto A, ''et al.'' |title=Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease: GOLD Executive Summary |journal=Am. J. Respir. Crit. Care Med. |volume=176 |issue=6 |pages=532–55 |year=2007 |pmid=17507545 |doi=10.1164/rccm.200703-456SO}}</ref><ref name="Hogg">{{cite journal |author=Hogg JC, Chu F, Utokaparch S, ''et al.''|journal=N. Engl. J. Med. |volume=350 |issue=26 |pages=2645–53 |year=2004 |pmid=15215480 | doi = 10.1056/NEJMoa032158 | title = The Nature of Small-Airway Obstruction in Chronic Obstructive Pulmonary Disease}}</ref> ದೊಡ್ಡದಾದ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿನ ಊತಕಾರಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ [[ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜನರು ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ|ಕಫ]]ದ ಕೆಮ್ಮನ್ನು ಕೆಮ್ಮುವುದನ್ನು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಕಿರುಗುಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಊತಕಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ [[ವಾತಶೋಥ]]ಅಥವಾ ವಾಯು ಕೋಶಗಳ ಅಸಹಜ ಉಬ್ಬುವಿಕೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸೋಂಕುಗಳು]] ಅಥವಾ [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]]ದ ಕಾರಣ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಠಾತ್ತನೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು COPDಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. COPDಯ [[ರೋಗನಿರ್ಣಯ]]ಕ್ಕೆ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ವಹಣಾ ರೂಪುರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಧೂಮಪಾನದ ಪರಿತ್ಯಾಗ]], [[ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]]ಗಳು, [[ಪುನಃ ಶ್ಚೇತನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]] ಹಾಗೂ [[ಉಚ್ಛ್ವಾಸಕ]]ಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಸೇರಿ) ಔಷಧೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ [[ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆಮ್ಲಜನಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="pmid17507545"/> ಇಸವಿ 1990ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ, COPD ಸಾವಿಗೆ ಆರನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಜನರ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರಣ, ಇದು 2030 ಇಸವಿಯೊಳಗೆ, ಸಾವಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Mathers CD, Loncar D |title=Projections of global mortality and burden of disease from 2002 to 2030 |journal=PLoS Med. |volume=3 |issue=11 |pages=e442 |year=2006 |month=November |pmid=17132052 |pmc=1664601 |doi=10.1371/journal.pmed.0030442 |url=http://dx.plos.org/10.1371/journal.pmed.0030442}}</ref> U.S.ನಲ್ಲಿ, ಸಾವಿಗೆ COPD ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2007ರಲ್ಲಿ U.S.ನಲ್ಲಿ COPDಯಿಂದಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆಯು, $42.6 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಶುಶ್ರೂಷೆ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ನಶಿಸಿದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.nhlbi.nih.gov/health/public/lung/copd/ COPD (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಡಚಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗ)]</ref><ref name="NHLBI chart book">{{cite web |url= http://www.nhlbi.nih.gov/resources/docs/07a-chtbk.pdf |format=PDF|title= 2007 NHLBI Morbidity and Mortality Chart Book|accessdate=2008-06-06 |work= }}</ref> COPDಯನ್ನು '''ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ರೋಗ''' (COLD), '''ದೀರ್ಘಕಾಲದ(ಹಳೆಯ) ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವಾಯು ನಾಳ ರೋಗ''' (COAD), '''ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶ್ವಾಸದ ಹರಿವಿನ ಕೊರತೆ''' (CAL) ಹಾಗೂ '''ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಉಸಿರಾಟದ ರೋಗ ''' (CORD) ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. == ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು == ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ([[ಕಟ್ಟುಸಿರು|ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ]]) COPDಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. COPD-ಪೀಡಿತ ರೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು 'ನಾನು ಉಸಿರಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟ ಪಡಬೇಕು', 'ನನಗೆ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ', 'ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಸಿರನ್ನು ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಮಾಡಲಾಗದು' ಎನ್ನುವರು.<ref name="pmid16636091">{{cite journal |author=Mahler DA|title=Mechanisms and measurement of dyspnea in chronic obstructive pulmonary disease |journal=Proceedings of the American Thoracic Society|volume=3 |issue=3 |pages=234–8 |year=2006 |pmid=16636091 |doi=10.1513/pats.200509-103SF}}</ref> ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯದೊತ್ತಡವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ COPD-ಪೀಡಿತರು ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಮನಿಸುವರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡು, ಮನೆಯ ಕೆಲಸದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮದ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಿದಾಗ್ಯೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. COPDಯ ಮುಂದುವರೆದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಭವಿಸಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಮ್ಮು, [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ|ಕಫ]] ಅಥವಾ ಲೋಳೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, [[ಗೂರಲು|ಉಬ್ಬಸ]], ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯುವಂತಹ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಆಯಾಸ, COPDಯ ಇತರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/Copd/Copd_SignsAndSymptoms.html U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ - ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು]</ref><ref name="autogenerated1">{{MedlinePlus|000091|Chronic obstructive pulmonary disease}}</ref> ತೀವ್ರ COPD-ಪೀಡಿತ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಉಸಿರಾಟದ ವೈಫಲ್ಯ]] ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಾದಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿ, [[ಸಯಾನೊಸಿಸ್‌]](ಹಸಿರುಗಟ್ಟುವುದು) ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಛಾಯೆ ಆವರಿಸಬಹುದು. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಇಂಗಾಲದ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಅಂಶವಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವು, ನಿದ್ದೆ ಮಂಪರು ಅಥವಾ ತುಡಿತ ([[ಆಸ್ಟೆರಿಕ್ಸಿಸ್‌]])(ದುಗುಡ, ಆತಂಕ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. [[ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೇಲ್‌]] ಎಂಬುದು ತೀವ್ರ COPDಯ ಉಲ್ಬಣ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಪೀಡಿತ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವನ್ನು ತಳ್ಳಲು ಹೃದಯವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕಾದೀತು. ಹೃದಯದ ಮೇಲಿನ ಈ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೇಲ್‌ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.medicinenet.com/chronic_obstructive_pulmonary_disease_copd/page4.htm |title=MedicineNet.com - COPD ಸಂಕೇತಗಳು & ಲಕ್ಷಣಗಳು |access-date=2010-06-09 |archive-date=2010-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100604000250/http://www.medicinenet.com/chronic_obstructive_pulmonary_disease_copd/page4.htm |url-status=dead }}</ref> ಕಣಕಾಲುಗಳು(ಪಾದದ ಹಿಂಭಾಗ) ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಪರಿಧಿಯ ದ್ರವಶೋಥ]] ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ,(ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ) ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೆಲ್‌ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.(ಅಂಗಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನಂಶದಿಂದಾಗಿ ಊತ) ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆಲಸಗಾರರು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ COPD [[ಲಕ್ಷಣ]]ಗಳಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು ಇತರೆ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. COPD-ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಈ ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ: * [[ಟ್ಯಾಕಿಪ್ನಿಯಾ]] - ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿ * ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಸದ ಅಥವಾ ಬಿರುಕಿನ ಶಬ್ದಗಳು (ಸ್ಟೆತೊಸ್ಕೊಪ್ )[[ಎದೆ ದರ್ಶಕ]]ದ ಮೂಲಕ ಕೇಳಿಬರುವುದು. * ಉಸಿರು ಎಳೆಯುವ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉಸಿರು ಹೊರಬಿಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ * ಎದೆಯ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಹಿಂಭಾಗದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ) ([[ಹೈಪರ್‌-ಏರೇಷನ್‌]]) * ಉಸಿರಾಟ ಸುಗಮವಾಗುವಂತೆ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆ * ತುಟಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉಸಿರಾಡುವುದು * ಎದೆಯ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ, ಮುಂದೆ-ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ (ಅರ್ಥಾತ್‌ [[ಪೀಪಾಯಿ ಆಕಾರದ ಎದೆ]]) == ಕಾರಣ == === ಧೂಮಪಾನ === ದೀರ್ಘಕಾಲದ ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನವೇ COPDಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ, ಧೂಮಪಾನವು COPD ರೋಗಕ್ಕೆ 80ರಿಂದ 90%ರಷ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="medcauses">[http://www.medicinenet.com/chronic_obstructive_pulmonary_disease_copd/page3.htm MedicineNet.com - COPD ಕಾರಣಗಳು]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite journal |author=Young RP, Hopkins RJ, Christmas T, Black PN, Metcalf P, Gamble GD |title=COPD prevalence is increased in lung cancer, independent of age, sex and smoking history |journal=Eur. Respir. J. |volume=34 |issue=2 |pages=380–6 |year=2009 |month=August |pmid=19196816 |doi=10.1183/09031936.00144208 }}</ref> ಸಿಗರೇಟ್‌ ಹೊಗೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು [[ಪ್ಯಾಕ್‌-ಇಯರ್ಸ್]] <ref>{{cite web |url=http://www.cancer.gov/Templates/db_alpha.aspx?CdrID=306510 |title=Definition of pack year - NCI Dictionary of Cancer Terms |format= |work= |accessdate= |archive-date=2009-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090510054326/http://www.cancer.gov/Templates/db_alpha.aspx?CdrID=306510 |url-status=dead }}</ref>‌ ಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಾತ್‌, ಪ್ರತಿದಿನ ಸೇದಲಾದ ಸಿಗರೇಟ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಿಂದ ಗುಣಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾದ ಗುಣಲಬ್ಧವೇ ಪ್ಯಾಕ್‌-ಇಯರ್ಸ್‌. ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೊಗೆಗೆ ಈಡಾಗುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ COPD ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಧೂಮಪಾನ-ಸಂಬಂಧಿತ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ರೋಗಗಳಿಗೆ (ಹೃದಯ-ರಕ್ತನಾಳದ, ಮಧುಮೇಹ, ಅರ್ಬುದ ರೋಗಗಳು) ಬಲಿಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಹ COPD-ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite doi|10.1016/S0140-6736(06)68516-4}}</ref> === ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುವಿಕೆ === [[ಇದ್ದಿಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]], [[ಚಿನ್ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]], ಹತ್ತಿ ಜವಳಿ ಉದ್ದಿಮೆ, [[ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್‌]], [[ಐಸೊಸಯಾನೇಟ್‌]]ಗಳಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಹಾಗೂ [[ಲೋಹದ ಬೆಸುಗೆ]] ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಧೂಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡದವರಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="PMID16690673">{{cite journal | pmid = 16690673 | pmc = 1459603 | title = ABC of chronic obstructive pulmonary disease. Definition, epidemiology, and risk factors | year = 2006 | journal = BMJ | volume = 332 | issue = 7550 | pages = 1142–4 | doi = 10.1136/bmj.332.7550.1142 | month = May | author = Devereux, Graham }}</ref> ಈ ಧೂಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು COPDಗೀಡಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು. [[ಸಿಲಿಕಾ]] ಧೂಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯಿಂದ [[ಸಿಲಿಕೊಸಿಸ್]]‌ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಬಂಧಿತಗೊಳಿಸುವ ರೋಗವಾಗಿದ್ದು, COPDಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಸಿಲಿಕಾ ಧೂಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವುದರಿಂದ, COPDಯಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author=Hnizdo E, Vallyathan V |title=Chronic obstructive pulmonary disease due to occupational exposure to silica dust: a review of epidemiological and pathological evidence |journal=Occup Environ Med |volume=60 |issue=4 |pages=237–43 |year=2003 |month=April |pmid=12660371 |pmc=1740506 |doi=10.1136/oem.60.4.237}}</ref> ಸಿಗರೇಟ್‌ ಸೇದುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮಲಿನಕಾರಕಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Harrisons">{{cite book |author=Loscalzo, Joseph; Fauci, Anthony S.; Braunwald, Eugene; Dennis L. Kasper; Hauser, Stephen L; Longo, Dan L. |title=Harrison's Principles of Internal Medicine |edition=17th |publisher=McGraw-Hill Professional |year=2008 |isbn=0-07-146633-9}}</ref> === ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ === ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ COPD ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.<ref>{{cite journal |author=Halbert RJ, Natoli JL, Gano A, Badamgarav E, Buist AS, Mannino DM |title=Global burden of COPD: systematic review and meta-analysis |journal=Eur. Respir. J. |volume=28 |issue=3 |pages=523–32 |year=2006 |month=September |pmid=16611654 |doi=10.1183/09031936.06.00124605 }}</ref> ನಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿನ [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]]ವು COPDಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ವಿಕಸನವನ್ನು ನಿಧಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಲವು [[ಅಭಿವೃದ್ಧ ಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಮರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಗಣಿಯಂತಹ [[ಜೀವರಾಶಿ‌ ಇಂಧನ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಏಳುವ ಒಳಾಂಗಣ ಅಗ್ನಿ ಹೊಗೆ(ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬೆರಣಿ,ಹಸಿ ಸೌದೆ,ಕಸ) ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು COPDಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Kennedy SM, Chambers R, Du W, Dimich-Ward H |title=Environmental and occupational exposures: do they affect chronic obstructive pulmonary disease differently in women and men?|journal=Proceedings of the American Thoracic Society|volume=4 |issue=8 |pages=692–4 |year=2007 |month=December |pmid=18073405 |url=http://pats.atsjournals.org/cgi/content/full/4/8/692 |doi=10.1513/pats.200707-094SD}}</ref> === ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ === ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು COPD ಪೀಡಿತರಾಗಲು ಅತಿಯಾದ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಅನುವಂಶೀಯ]] ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಂಧುಬಳಗ ಅಲ್ಲದ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ COPD ಪೀಡಿತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲಿ COPD ಕಂಡುಬಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Silverman EK, Chapman HA, Drazen JM, ''et al.'' |title=Genetic epidemiology of severe, early-onset chronic obstructive pulmonary disease. Risk to relatives for airflow obstruction and chronic bronchitis |journal=Am. J. Respir. Crit. Care Med. |volume=157 |issue=6 Pt 1 |pages=1770–8 |year=1998 |month=June |pmid=9620904 |url=http://ajrccm.atsjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9620904 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮನುಷ್ಯರ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ತಂಬಾಕು ಹೊಗೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವಂತಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುವ, ತಳೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. COPD ರೋಗದ 2%ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ [[ಆಲ್ಫಾ 1-ಆಂಟಿಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್‌ ನ್ಯೂನತೆ]], ಒಂದು ತಳೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿ [[ಆಲ್ಫಾ 1-ಆಂಟಿಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್‌]] ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಧೂಮಪಾನ ಹೊಗೆಗೆ ಉರಿಯೂತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ [[ಇಲಾಸ್ಟೇಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್‌]]ನಂತಹ [[ಪ್ರೊಟಿಯೇಸ್‌‌]] [[ಕಿಣ್ವ]]ಗಳಿಂದ, ಆಲ್ಫಾ 1-ಆಂಟಿಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{MedlinePlus|000091}}</ref> === ಇತರೆ ಅಪಾಯದ ಕಾರಣಗಳು === ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಕೆರಳಿಸುವ ಕಣಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳು ಕಿರಿದಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ - ಶ್ವಾಸನಳಿಕೆಯ ಅತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ - ಅಸ್ತಮಾದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. COPD-ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಂಟು. COPDಯಲ್ಲಿ, ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಕವಲುನಳಿಕೆಯ ಅತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ರೋಗದ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Harrisons"/> ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಯ ಅತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು COPDಯ ಕಾರಣವೋ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮವೋ ತಿಳಿಯದು. ಇತರೆ ಅಪಾಯದ ಕಾರಣಗಳ ಪೈಕಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶವು ಪದೇ ಪದೇ [[ಸೋಂಕಿತ]]ವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಮಾಂಸದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು COPDಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರಬಹುದು. === ಸ್ವರಕ್ಷಿತ ರೋಗವಾಗಿ COPD === {{Main|Autoimmunity}} COPDಗೆ ಸ್ವರಕ್ಷಿತ ಅಂಗವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref name="PMID14514931">{{cite journal |author=Agustí A, MacNee W, Donaldson K, Cosio M. |title=Hypothesis: does COPD have an autoimmune component? |journal=Thorax |volume=58 |issue=10 |pages=832–4 |year=2003 |pmid=14514931 |doi=10.1136/thorax.58.10.832 |pmc=1746486}}</ref> ಸಿಗರೇಟ್‌ ಸೇದುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ COPD-ಪೀಡಿತರ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Rutgers00">{{cite journal | pmid = 10607796 | pmc = 1745599 | title = Ongoing airway inflammation in patients with COPD who do not currently smoke | author = Rutgers, Steven R.; Postma, Dirkje S.; Ten Hacken, Nick H..T.; Kauffman, Henk F.;van der Mark,Thomas W; Koeter, Gerard H.; Timens, Wim | year = 2000 | journal = Thorax | volume = 55 | issue = 1 | pages = 12–18 | doi = 10.1136/thorax.55.1.12 }}</ref> ಈ ಉರಿಯೂತದ ಕಾರಣ, COPD ರೋಗವು, ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು.<ref name="Rutgers00"/> ಇಂತಹ ಸತತ ಊತವನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಕಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಟಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆಂದು ಭಾಸವಾಗಿದೆ.<ref name="Rutgers00" /><ref>{{cite journal |author=Feghali-Bostwick CA, Gadgil AS, Otterbein LE, ''et al.'' |title=Autoantibodies in patients with chronic obstructive pulmonary disease |journal=Am. J. Respir. Crit. Care Med. |volume=177 |issue=2 |pages=156–63 |year=2008 |month=January |pmid=17975205 |doi=10.1164/rccm.200701-014OC |pmc=2204079 }}</ref><ref>{{cite journal |author=Lee SH, Goswami S, Grudo A, ''et al.'' |title=Antielastin autoimmunity in tobacco smoking-induced emphysema |journal=Nat. Med. |volume=13 |issue=5 |pages=567–9 |year=2007 |month=May |pmid=17450149 |doi=10.1038/nm1583 }}</ref> == ರೋಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ == [[ಚಿತ್ರ:copd versus healthy lung.jpg|right|thumb|ಅರೋಗ್ಯವಂತ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು COPD ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಂಗಾಂಶದ ಹಿಗ್ಗಿಸಿದ ದೃಶ್ಯ.]] ತಂಬಾಕು ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಡಲಾದ ಇತರೆ ಕಣಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯೊಡ್ಡಿ COPDಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯೊಡ್ಡುವ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * ತಂಬಾಕು ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಮುಕ್ತ ಅಣುಭಾಗ]]ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[ಉತ್ಕರ್ಷಣಶೀಲ ಒತ್ತಡ]]. * ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆರಳಿಸುವ ಕಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಶರೀರವು [[ಉರಿಯೂತ]] ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ [[ಸೈಟೊಕೀನ್]]‌ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. * ತಂಬಾಕು ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಅಣುಭಾಗಗಳು, [[ಆಲ್ಫಾ 1-ಆಂಟಿಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್‌]]ನಂತಹ ಪ್ರೊಟಿಯೇಸ್‌-ವಿರೋಧಿ ಕಿಣ್ವಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಪ್ರೊಟಿಯೇಸ್‌]] ಕಿಣ್ವಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. === ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ === ==== The COPD ಗೋಚರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು, ವಾತಶೋಥ ==== ಹಿಂದೆ, ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟು-ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿವರಗಳಿಗೆ <ref name="bu">{{cite journal |author=Burrows B, Fletcher CM, Heard BE, ''et al'' |title=The emphysematous and bronchial types of chronic airways obstruction. A clinicopathological study of patients in London and Chicago |journal=Lancet |volume=87 |pages=830–5 |year=1966}}</ref> ನೋಡಿ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಕ್ರಿಯೆಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಗಳ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅಥವಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಬಯೊಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಯ ಅಥವಾ ವಾತಶೋಥೀಯ ಪ್ರಕಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಯನ್ನೂ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, ಎಂದು ಹಲವು ಲೇಖಕರು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite journal |author=Kitaguchi Y, Fujimoto K, Kubo K, Honda T |title=Characteristics of COPD phenotypes classified according to the findings of HRCT |journal=Respir Med |volume=100 |issue=10 |pages=1742–52 |year=2006 |month=October |pmid=16549342 |doi=10.1016/j.rmed.2006.02.003 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0954-6111(06)00064-3}}</ref><ref>{{cite journal |author=Paoletti M, Camiciottoli G, Meoni E, ''et al.'' |title=Explorative data analysis techniques and unsupervised clustering methods to support clinical assessment of Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) phenotypes |journal=J Biomed Inform |volume=42 |issue=6 |pages=1013–21 |year=2009 |month=December |pmid=19501190 |doi=10.1016/j.jbi.2009.05.008 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1532-0464(09)00080-X}}</ref><ref>{{cite journal |author=Petty TL |title=COPD: clinical phenotypes |journal=Pulm Pharmacol Ther |volume=15 |issue=4 |pages=341–51 |year=2002 |pmid=12220938 |doi=10.1006/pupt.2002.0380 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1094-5539(02)90380-9}}</ref> ನೂರಾರು ರೋಗಿಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಗಿಗೆ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಕವಲು ನಾಳಿಕೆಯ ಕಿರಿದಾಗುವಿಕೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಧಾನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸುವ ಮಾದರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಉಚಿತ ಆನ್ಲೈನ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. (http://www.clipcopd.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815055317/http://clipcopd.com/ |date=2019-08-15 }}) ==== ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ==== {{Main|chronic bronchitis}} ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಉರಿಯೂತವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೆಮ್ಮಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ಎಂದರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಫ ಸಹಿತ ಕೆಮ್ಮು ಉಂಟಾಗಿ; ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ರೋಗವು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.<ref name="ohcm">{{cite book |author=Longmore, J. M.; Murray Longmore; Wilkinson, Ian; Supraj R. Rajagopalan |title=Oxford handbook of clinical medicine |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] |year=2004 |pages=188–9 |isbn=0-19-852558-3 }}</ref> ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ನಾಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬೋಗುಣಿಯಾಕಾರದ ಜೀವಕೋಶಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಲೋಳೆ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಖ್ಯೆ ([[ಹೈಪರ್‌ಪ್ಲಾಸಿಯಾ]]) ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗಾತ್ರ ([[ಹೈಪರ್ಟ್ರೋಫಿ]]) ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೋಳೆಯು ಉತ್ಪಾದಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿ ಕಫ ಸಹಿತ ಕೆಮ್ಮಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶೀಯವಾಗಿ]], [[ಉರಿಯೂತದ]] ಜೀವಕೋಶಗಳು ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಒಳಗೋಡೆಗಳನ್ನು [[ಮುತ್ತುತ್ತವೆ]]. ಉರಿಯೂತದ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಗುರುತುಗಳಾಗಿ, ಒಳಗೋಡೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ, ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಕಿರಿದಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ಮುಂದುವರೆದಾಗ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಒಳಗೋಡೆಗಳ ಅಂಗಾಂಶ ಪದರದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ([[ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್‌ ಮೆಟಾಪ್ಲಾಸಿಯಾ]]) ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಒಳಗೋಡೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಲೆ ಹೊಂದಿ ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತವೆ ([[ಫೈಬ್ರೊಸಿಸ್]]‌). ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="kc">{{cite book |author=Kumar P, Clark M |title=Clinical Medicine |publisher=Elsevier Saunders |year=2005 |isbn=0702027634 |pages=900–1 |edition=6th }}</ref> ವಾತಶೋಥಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ಪೀಡಿತರಾಗಿರುವ 'ಮುಂದುವರೆದ COPD' ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದವರು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರ ತ್ವಚೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಛಾಯೆ ಆವರಿಸಿರುತ್ತಿತ್ತು (ಸಯಾನೊಸಿಸ್‌).<ref>{{cite book |author=Chung C, Delaney J, Hodgins R |chapter=Respirology |editor=Somogyi, Ron; Colman, Rebecca |title=The Toronto notes 2008: a comprehensive medical reference and review for the Medical Council of Canada Qualifying Exam - Part 1 and the United States Medical Licensing Exam - Step 2 |publisher=Toronto Notes for Medical Students |location=Toronto |year=2008 |page=R9 |isbn=0-9685928-8-0 }}</ref> ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ [[ಹೈಪೊಕ್ಸಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ದ್ರವ ಶೇಖರಣೆ]]ಯೂ ಸಹ, ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ==== ವಾತಶೋಥ ==== [[File:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|thumb|ಧೂಮಪಾನದ ಸೆಂಟ್ರಿಲೊಬ್ಯೂಲರ್‌-ರೀತಿಯ ಎಂಫಿಸೆಮಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸ್ಥೂಲ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ.ಭಾರೀ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಇಂಗಾಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಿಶ್ಚಿತ, ಕುಯ್ದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲ್ಪದರದ ಹತ್ತಿರದ ದೃಶ್ಯ. ]] {{Main|emphysema}} ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಚೀಲಗಳ ([[ಅಲ್ವಿಯೊಲೈ]]) ಉರಿಯೂತವು ವಾತಶೋಥಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[ವಾತಶೋಥ]]ವೆಂದರೆ, [[ತುದಿಯ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕವಲು]]ಗಳ [[ಅಂಚಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಯು ನಾಳಿಕೆಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ನಾಶವೂ ಸಹ ಆಗುತ್ತದೆ.<ref name="ohcm"/> ವಾಯು ಕೋಶಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ನಷ್ಟದಿಂದ, ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್]]‌ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯ [[ಮೇಲ್ಪದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ]]ಗಳ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪನಾ ಗುಣವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳು ಕುಸಿದುಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಉಸಿರು ಹರಿಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತಶೋಥದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಶ್ವಾಸ ಹೊರಬಿಡುವವಾಗ, ಅವರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ನಸುಗೆಂಪು ಛಾಯೆಯು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ 'ಪಿಂಕ್‌ ಪಫರ್ಸ್'‌ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. === ರೋಗಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ === ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ, ಶ್ವಾಸವು ಗಾಳಿ ಚೀಲಗಳಿಗೆ ([[ವಾಯು ಕೋಶಗಳು]]) ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. COPDಯಲ್ಲಿ, ಉಸಿರು ಹೊರಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಶ್ವಾಸದ ಸಮಯ ಎದೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವು ವಾಯು ನಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದರಿಂದ ಶ್ವಾಸದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಶ್ವಾಸದ ಸಮಯ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. COPDಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿನ ವರೆಗೆ ಶ್ವಾಸದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯುಂಟು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಿಶ್ವಾಸದ ಹರಿವಿಕೆಯೇ ನ್ಯೂನತೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="calverley">{{cite journal |author=Calverley PM, Koulouris NG |title=Flow limitation and dynamic hyperinflation: key concepts in modern respiratory physiology|journal=Eur Respir J |volume=25 |pages=186–199|year=2005|pmid=15640341 |doi=10.1183/09031936.04.00113204 |issue=1}}</ref> ಶ್ವಾಸ ಹರಿವಿನ ದರ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ, COPD-ರೋಗಿ ಪುನಃ ಶ್ವಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಶ್ವಾಸ ಮುಗಿಸಲಾರರು. ವೇಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಅಪೂರ್ಣ ನಿಶ್ವಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಮುಂದಿನ ಶ್ವಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಶ್ವಾಸದ ವಾಯುವಿನ ಅಲ್ಪಾಂಶವು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳೊಳಗೇ ಉಳಿದುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧ ಅತ್ಯುಬ್ಬರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="calverley"/> ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧ ಅತ್ಯುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ COPDಯ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ ([[ಕಟ್ಟುಸಿರು|ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ]]) ಪರಸ್ಪರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="o'donnell">{{cite journal |author=O'Donnell DE|title=Hyperinflation, Dyspnea, and Exercise Intolerance in Chronic Obstructive Pulmonary Disease|journal=The Proceedings of the American Thoracic Society|volume=3 |pages=180–4 |year=2006 |pmid=16565429 |doi=10.1513/pats.200508-093DO |issue=2}}</ref> ಅತ್ಯುಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಉಸಿರಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರ, ಏಕೆಂದರೆ ಅತ್ಯುಬ್ಬರದ ಕಾರಣ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮೊದಲೇ ಹಿಗ್ಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು [[ಎದೆಯ ಗೋಡೆ]]ಯನ್ನು ಕದಲಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರಮ ಬೇಕಾದೀತು. ವಾತಶೋಥದೊಂದಿಗೆ, COPDಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು [[ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್]]‌ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕಿರುವ [[ಮೇಲ್ಪದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ]]ದ ನಷ್ಟ. ಶರೀರ ಮತ್ತು ಹವೆಯ ನಡುವೆ ಈ ಅನಿಲಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು, ವಾತಶೋಥ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಶ್ವಾಸ ಹರಿವಿನ ನ್ಯೂನತೆ ಅಥವಾ ಅತ್ಯುಬ್ಬರವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ತ್ವರಿತ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗಬಹುದು. ಮುಂದುವರೆದ COPD ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಣಾಮ [[ಕಟ್ಟುಸಿರು|ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ಶರೀರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಶಕ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಲೆನೋವು, ಅರೆನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ವೈಫಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ಮುಂದುವರೆದ COPD ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಲ್ಲದೆ, ತೂಕದ ಇಳಿತ ([[ಕ್ಯಾಚೆಕ್ಸಿಯಾ]]) [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅತ್ಯುದ್ವೇಗ]] ಮತ್ತು ಬಲಬದಿಯ ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ ([[ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೇಲ್]]‌) ಉಂಟಾಗಬಹುದು. OPD-ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ [[ಅಸ್ಥಿರಂಧ್ರತೆ]], [[ಹೃದ್ರೋಗ]], [[ಸ್ನಾಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆ]] ಹಾಗೂ [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="pmid17507545" /> === COPDಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣ === {{Main|Acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease}} COPDಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು (ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ, ಕಫದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ) ಹಠಾತ್ತನೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ COPDಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್‌ ಅಥವಾ ಪರಿಸರೀಯ ಮಲಿನಕಾರಕಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕಾದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸೋಂಕುಗಳು 75%ರಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ನಿದರ್ಶನಗಳ 25%ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ಇನ್ನು 25%ರಲ್ಲಿ ವೈರಸ್‌ಗಳು, ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿ ಇನ್ನು 25%ರಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಧಮನಿಬಂಧ]]ವೂ ಸಹ COPD ಉಲ್ಬಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಉಲ್ಬಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳ ಉರಿಯೂತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅತ್ಯುಬ್ಬರ, ಕಡಿಮೆಯಾದ ಶ್ವಾಸ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅನಿಲ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಹದಗೆಡುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿ, ಅಂಗಾಂಶದ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆ, ಆನಂತರ ಜೀವಕೋಶದ ಊತಕದ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="pmid17507545" /> == ರೋಗನಿರ್ಣಯ/ನಿದಾನ == [[ಕಟ್ಟುಸಿರು|ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾ]], ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೆಮ್ಮ ಅಥವಾ ಕಫ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅಗಾಗ್ಗೆ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ COPD ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸತಕ್ಕದ್ದು.<ref name="pmid17507545"/><ref name="pmid7956395">{{cite journal |author=Badgett RG, Tanaka DJ, Hunt DK, ''et al.'' |title=The clinical evaluation for diagnosing obstructive airways disease in high-risk patients |journal=Chest |volume=106 |issue=5 |pages=1427–31 |year=1994 |pmid=7956395| doi = 10.1378/chest.106.1427 |doi_brokendate=2010-04-06}}</ref> ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಸಂಕೇತವು COPD ರೋಗನಿರ್ಣಯದ <ref name="pmid7815660">{{cite journal |author=Holleman DR, Simel DL |title=Does the clinical examination predict airflow limitation? |journal=JAMA |volume=273 |issue=4 |pages=313–9 |year=1995 |pmid=7815660| doi = 10.1001/jama.273.4.313 |doi_brokendate=2010-04-29}}</ref> ಖಚಿತತೆ ಅಥವಾ ಹೊರತುಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೂ, 40ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ COPD ಅಪರೂಪ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. === ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ === ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾದ [[ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ]]ಯ <ref name="pmid17507545"/> ಮೂಲಕ COPD ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಬಲವಂತವಾದ ನಿಶ್ವಾಸವನ್ನು (FEV<sub>1</sub>) ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರೀ ಉಸಿರಿನ ನಿಶ್ವಾಸದ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾದ ಉಸಿರನ್ನು ಇದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ ಬಲವಂತದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಕ್ಷಮತೆ (FVC)ಯನ್ನು ಸಹ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿಡಲಾದ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಸಿರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ 70%ರಷ್ಟು FVC ಮೊದಲ ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ (ಅರ್ಥಾತ್‌ the FEV<sub>1</sub>/FVC ನಿಷ್ಪತ್ತಿ 70%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ). [[ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧ]] ನೀಡಿದ ನಂತರವೂ, COPDಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ (ಅರ್ಥಾತ್‌ FEV<sub>1</sub>/FVC ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು 70%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ). ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ ಮೂಲಕ COPD ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು.<ref name="pmid17507545"/> ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ತೂಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, FEV<sub>1</sub>ನನ್ನು (ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾದದ್ದು) ಕಂಡುಕೊಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾವಾರಿನಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ: {| class="wikitable sortable " style="text-align:center;width:100%" |- ! COPDಯ ತೀವ್ರತೆ ! ಮುಂದೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ FEV<sub>1</sub> % |- | ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರೂಪ | ≥80 |- | ಮಧ್ಯಮ | 50–79 |- | ತೀವ್ರ | 30–49 |- | ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ-ತೀವ್ರ | <30 ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ವೈಫಲ್ಯದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು |} COPD ತೀವ್ರತೆಯು ಡಿಸ್ಪ್ನಿಯಾದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೈರೊಮೀಟ್ರಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ COPD ತೀವ್ರತಾ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರೋಗದ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Celli BR, Cote CG, Marin JM, ''et al.'' |title=The body-mass index, airflow obstruction, dyspnea, and exercise capacity index in chronic obstructive pulmonary disease |journal=N. Engl. J. Med. |volume=350 |issue=10 |pages=1005–12 |year=2004 |month=March |pmid=14999112 |doi=10.1056/NEJMoa021322 }}</ref> === ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು === ಎದೆಯ ಕ್ಷ-ಕಿರಣವು ಅತಿಯಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿದ ಶ್ವಾಸಕೋಶ (ಅತ್ಯುಬ್ಬರ)ವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಇತರೆ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮಾಪನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅತ್ಯುಬ್ಬರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅದು 'ವಾತಶೋಥ ಸಹಿತ COPD' ಹಾಗೂ 'ವಾತಶೋಥ ರಹಿತ COPD' ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಎದೆಯ 'ಉನ್ನತ ಸ್ಫುಟತೆಯ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ತಲಲೇಖನ (ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ)]] ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌' ಶ್ವಾಸಕೋಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾತಶೋಥದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. [[ಅಪಧಮನಿ]]ಯೊಂದರಿಂದ ರಕ್ತದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಅನಿಲಗಳ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು (ಶ್ವಾಸದ ಆಮ್ಲವ್ಯಾಧಿ) ತೋರಿಸಬಹುದು. [[ಸಿರೆ|ಅಭಿಧಮನಿ]]ಯೊಂದರಿಂದ ರಕ್ತದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತ ಎಣಿಕೆ (ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪಾಲಿಸೈಥೀಮಿಯಾ) ತೋರಿಸಬಹುದು. ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹೈಪೊಕ್ಸೀಮಿಯಾಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. == ನಿರ್ವಹಣೆ == COPDಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ COPD ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಹುದು. COPD ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ]]ಗಳು ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಇನಿಷ್ಯೇಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ಕ್ರಾನಿಕ್‌ ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್‌ ಲಂಗ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ (GOLD) <ref>[http://www.goldcopd.org/ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಇನಿಷ್ಯೇಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ಕ್ರಾನಿಕ್‌ ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್‌ ಲಂಗ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌].</ref> ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಇದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಂಟಿ-ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ರೋಗವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು, ಅಪಾಯದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಸ್ಥಿರ COPD ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗದ [[ಸಹವ್ಯಾಪನೆ]]ಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು COPD ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="pmid17507545" /> ಧೂಮಪಾನದ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರಕವಾದ ಅಮ್ಲಜನಕದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ COPD ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.<ref name="Drummond08">{{cite journal |author=Drummond MB, Dasenbrook EC, Pitz MW, Murphy DJ, Fan E |title=Inhaled corticosteroids in patients with stable chronic obstructive pulmonary disease: a systematic review and meta-analysis |journal=JAMA |volume=300 |issue=20 |pages=2407–16 |year=2008 |month=November |pmid=19033591 |doi=10.1001/jama.2008.717 }}</ref> === ಅಪಾಯವೊಡ್ಡುವ ಕಾರಣಗಳ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ === ==== ಧೂಮಪಾನದ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆ ==== {{Main|Smoking cessation}} COPDಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. COPD ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೂಡಲೆ ಧೂಪಪಾನದ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯು ರೋಗದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಅನಂತರದ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ವೈಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref name="kc"/> ಪ್ರಮಾಣಬದ್ದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೇ COPD ರೋಗದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Drummond08"/> ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯು, ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಿಗರೇಟ್‌ ಸಹವಾಸವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಒಂದು ಯತ್ನವೂ ಆಗುವುದು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯ ಮುಂಚೆ ಹಲವಾರು ಯತ್ನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="WHO">{{cite web|url=http://www.who.int/tobacco/resources/publications/tobacco_dependence/en/|title=World Health Organization Tobacco Free Initiative - Policy recommendations for smoking cessation and treatment of tobacco dependence|dateformat=dmy|accessdate=28 July 2008|archive-date=15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915105015/http://www.who.int/tobacco/resources/publications/tobacco_dependence/en/|url-status=dead}}</ref> ಕೇವಲ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಕೆಲವು ಸಿಗರೇಟ್‌-ವ್ಯಸನಿಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಬಲ್ಲರು. ಆದರೂ, ಧೂಮಪಾನವು ಬಹಳ ವ್ಯಸನಕಾರಕವಾಗಿದ್ದು,<ref>{{cite web |url=http://www.nhs.uk/chq/Pages/2278.aspx?CategoryID=53&SubCategoryID=536 |title=Why is smoking addictive? |work=NHS Choices |access-date=2010-06-09 |archive-date=2013-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013041250/http://www.nhs.uk/chq/Pages/2278.aspx?CategoryID=53&SubCategoryID=536 |url-status=dead }}</ref> ಅದನ್ನು ತೊರೆಯಲು ಹಲವು ಸಿಗರೇಟ್‌-ವ್ಯಸನಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಾಯ, ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು [[ನಿಕೊಟೀನ್‌ ಬದಲಾವಣೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]], [[ಬುಪ್ರೊಪಿಯಾನ್]]‌ ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾರೆನಿಕ್ಲಿನ್]]‌ ನಂತಹ ಔಷಧಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಫಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.<ref name="WHO"/> ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನಿಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ [[ನೀತಿಗಳು]], ಧೂಮಪಾನ ತೊರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಧೂಮಪಾನ ಆರಂಭಿಸದಿರಲು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಧೂಮಪಾನದ ಶೇಕಡಾವಾರನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref name="WHO"/> COPD ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಈ ಸೂತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. {{Citation needed|date=November 2009}} ==== ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ==== ಇದ್ದಿಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಅಪಾಯವಿರಬಹುದಾದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ COPD ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು, [[ಧೂಮಪಾನದ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆ]], COPDಯ ಆರಂಭಿಕ ಸೂಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ [[ತಪಾಸಣೆ]] ನಡೆಸುವುದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧೂಳು ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆ, [[ಉಸಿರಾಟದ ಸಾಧನ]]ಗಳ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ.<ref>[http://www.cdc.gov/niosh/mining/pubs/pubreference/outputid20.htm ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಡಸ್ಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಇನ್‌ ಮೈನಿಂಗ್‌]. U.S. ಅರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸೇವಾ ಇಲಾಖೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿವಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ, DHHS (NIOSH) ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ನಂ. 2003-147, ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಲರ್‌ 9465, 2003 ಜೂನ್‌; :1-131. 26 ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛಾಸ ಮತ್ತು ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸುವಂತಹ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್ಮಿಕರೊಬ್ಬರು COPD ಪೀಡಿತರಾದಲ್ಲಿ, (ಉದಾಹರಣೆಗೆ) ಕಾರ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ, ಧೂಳಿನ ಪರಿಸರದಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ==== ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ==== [[ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಹವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು COPD ಪೀಡಿತರ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಾತಾವರಣ ಕಳಪೆಯಿರುವ ದಿನಗಳಂದು COPD-ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು(ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ) ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೆ ಆಗ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="pmid17507545"/> === ಸ್ಥಿರ COPDಯ ನಿರ್ವಹಣೆ === ==== ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು ==== [[ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು]] ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ [[ಮೆದುವಾಗಿರುವ ಸ್ನಾಯು]]ಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ಔಷಧಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛಾಸದ ಹರಿವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ, ಉಬ್ಬಸ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, COPD-ಪೀಡಿತ ಜನರು ಉತ್ತಮ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.<ref name="pmid11834677">{{cite journal |author=Liesker JJ, Wijkstra PJ, Ten Hacken NH, Koëter GH, Postma DS, Kerstjens HA |title=A systematic review of the effects of bronchodilators on exercise capacity in patients with COPD |journal=Chest |volume=121 |issue=2 |pages=597–608 |year=2002 |month=February |pmid=11834677 |doi=10.1378/chest.121.2.597 |url=http://www.chestjournal.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=11834677 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವು ರೋಗದ ಪ್ರಗತಿಯ ವೇಗನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾರವು.<ref name="pmid17507545" /> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳನ್ನು [[ಉಚ್ಛ್ವಾಸಕ]] ಅಥವಾ [[ನೆಬುಲೈಸರ್]]‌ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ರೀತಿಗಳಿವೆ: β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಟಿ-ಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ಗಳು. COPDಯಲ್ಲಿ β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗುವ ಸಾವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ತೋರಿಲ್ಲ.<ref>{{cite journal |author=Salpeter SR, Buckley NS, Salpeter EE |title=Meta-analysis: anticholinergics, but not beta-agonists, reduce severe exacerbations and respiratory mortality in COPD |journal=J Gen Intern Med |volume=21 |issue=10 |pages=1011–9 |year=2006 |month=October |pmid=16970553 |pmc=1831628 |doi=10.1111/j.1525-1497.2006.00507.x }}</ref> ಪ್ರತಿ ಔಷಧದ ಪ್ರಭಾವವು ಸುಮಾರು 12 ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ===== β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳು ===== β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳು, ಶ್ವಾಸ ನಾಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೆದು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮೇಲೆ β<sub>2</sub> [[ಗ್ರಾಹಕ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಅಲ್ಬುಟೆರಾಲ್‌]] (ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಸರು: ವೆಂಟೊಲಿನ್‌) ಹಾಗೂ [[ಟರ್ಬುಟಲಿನ್‌]], ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳಾಗಿದ್ದು, COPD ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತ ಉಪಶಮನ ನೀಡುತ್ತವೆ. [[ಸಾಲ್ಮೆಟರಾಲ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಫಾರ್ಮೊಟೆರಾಲ್‌]]ನಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳು ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಔಷಧಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ಹರಿವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಹ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="pmid17314337">{{cite journal |author=Calverley PM, Anderson JA, Celli B, ''et al.'' |title=Salmeterol and fluticasone propionate and survival in chronic obstructive pulmonary disease |journal=N. Engl. J. Med. |volume=356 |issue=8 |pages=775–89 |year=2007 |pmid=17314337 |doi=10.1056/NEJMoa063070}}</ref> ===== ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ಗಳು ===== ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್ ಔಷಧಗಳು [[ಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್]]‌ ನರಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರ ಮೂಲಕ, ಶ್ವಾಸ ನಾಳದ ಮೆದು ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. [[ಐಪ್ರಾಟ್ರೊಪಿಯಮ್]]‌ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಭಾವದ ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್ ಔಷಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಭಾವದ β<sub>2</sub> ಸಂಘರ್ಷಕಗಳಂತೆ, ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಭಾವದ ಆಂಟಿಕಾಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ಗಳು COPD ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತ ಉಪಶಮನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡರ ಸಂಯೋಜಕವನ್ನು ಶ್ವಾಸ ನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಟಯೊಟ್ರೊಪಿಯಮ್‌]] COPD ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಭಾವದ ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ ಔಷಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ M<sub>3</sub> ಮಸ್ಕಾರಿನಿಕ್‌ ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇತರೆ ಆಂಟಿಕೊಲಿನರ್ಜಿಕ್‌ ಔಷಧಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಉಪ-ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ಹರಿವು, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಕ್ಷಮತೆ, ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸುದೀರ್ಘಬಾಳಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="pmid18836213">{{cite journal |author=Tashkin DP, Celli B, Senn S, ''et al.'' |title=A 4-year trial of tiotropium in chronic obstructive pulmonary disease |journal=N. Engl. J. Med. |volume=359 |issue=15 |pages=1543–54 |year=2008 |month=October |pmid=18836213 |doi=10.1056/NEJMoa0805800 }}</ref><ref name="pmid15218994">{{cite journal |author=O'Donnell DE, Flüge T, Gerken F, ''et al.'' |title=Effects of tiotropium on lung hyperinflation, dyspnoea and exercise tolerance in COPD |journal=Eur Respir J |volume=23 |issue=6 |pages=832–40 |year=2004 |month=June |pmid=15218994 |url=http://erj.ersjournals.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15218994 |doi=10.1183/09031936.04.00116004}}</ref> ''ಜನವರಿ 2010ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, COPD ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಐಪ್ರಟ್ರೊಪಿಯಮ್‌, ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ COPD [[ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.'' <ref>{{cite journal |author=Ogale SS, Lee TA, Au DH, Boudreau DM, Sullivan SD |title=Cardiovascular events associated with ipratropium bromide in COPD |journal=Chest |volume=137 |issue=1 |pages=13–9 |year=2010 |month=January |pmid=19363211 |doi=10.1378/chest.08-2367 |url=http://chestjournal.chestpubs.org/content/137/1/13.abstract}}</ref> ''ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಟಯೊಟ್ರೊಪಿಯಮ್‌, ರೋಗ-ಕಾರಕದ ಲಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳಗಳ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ದುರ್ಬಲತೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.'' <ref>{{cite journal |author=Celli B, Decramer M, Leimer I, Vogel U, Kesten S, Tashkin DP |title=Cardiovascular safety of tiotropium in patients with COPD |journal=Chest |volume=137 |issue=1 |pages=20–30 |year=2010 |month=January |pmid=19592475 |doi=10.1378/chest.09-0011 |url=http://chestjournal.chestpubs.org/content/137/1/20.abstract}}</ref> ==== ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳು ==== ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳು ಶ್ವಾಸ ನಳಿಕೆಗಳ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ, ಉರಿಯೂತದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸ ನಳಿಕೆಗಳ ಕಿರಿದಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Pinto-Plata VM, Müllerova H, Toso JF, ''et al.'' |title=C-reactive protein in patients with COPD, control smokers and non-smokers |journal=Thorax |volume=61 |issue=1 |pages=23–8 |year=2006 |month=January |pmid=16143583 |doi=10.1136/thx.2005.042200 |pmc=2080714 }}</ref> ಶ್ವಾಸ ನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಶ್ವಾಸ ನಳಿಕೆಗಳ ಮೆದು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ COPD ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಉಪಶಮನವನ್ನೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಪ್ರೆಡ್ನಿಸೊನ್‌]], [[ಫ್ಲುಟಿಕಾಸೊನ್‌]], [[ಬುಡೆಸೊನೈಡ್‌]], [[ಮೊಮೆಟಸೊನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಬೆಕ್ಲೊಮೆಥಾಸೊನ್‌]] ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. COPDಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಅಥವಾ ಉಸಿರೆಳೆತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆಯಲಾದ ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳು (ICS) ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ COPD ಹೊಂದಿದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಪಶಮನ ನೀಡಿದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವು ಮಧ್ಯಮಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ COPD ಹೊಂದಿದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Gartlehner G, Hansen RA, Carson SS, Lohr KN |title=Efficacy and safety of inhaled corticosteroids in patients with COPD: a systematic review and meta-analysis of health outcomes |journal=Ann Fam Med |volume=4 |issue=3 |pages=253–62 |year=2006 |pmid=16735528 |pmc=1479432 |doi=10.1370/afm.517 }}</ref> ಕೊರ್ಟಿಕೊಸ್ಟೆರಾಯಿಡ್‌ಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೀವ ಕೋಶಗಳ ನಶಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯುಮೊನಿಯಾ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref name="Drummond08"/> ==== ಇತರೆ ಔಷಧೋಪಚಾರ ==== [[ಧಿಯೊಫಿಲೀನ್‌]] ಶ್ವಾಸನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಒಂದು ಔಷಧವಾದರೆ [[ಫಾಸ್ಫೊಡೈಎಸ್ಟರೇಸ್‌]] ಪ್ರತಿರೋಧಕ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, COPD-ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಇದು ವಾಕರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೃದಯದ ಉದ್ದೀಪನದಂತಹ ಉಪ-ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾದೀತು.<ref name="pmid17507545"/> ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದಲ್ಲಿ, COPD ಉಲ್ಬಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref name="pmid16916334">{{cite journal |author=Zhou Y, Wang X, Zeng X, ''et al.'' |title=Positive benefits of theophylline in a randomized, double-blind, parallel-group, placebo-controlled study of low-dose, slow-release theophylline in the treatment of COPD for 1 year |journal=Respirology |volume=11 |issue=5 |pages=603–10 |year=2006 |pmid=16916334 |doi=10.1111/j.1440-1843.2006.00897.x}}</ref> ಪರೀಕ್ಷಕ ಫಾಸ್ಫೊಡೈಎಸ್ಟರೇಸ್‌-4 ಪ್ರತಿಸಂಘರ್ಷಕಗಳಾದ [[ರೊಫ್ಲುಮಿಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸಿಲೊಮಿಲ್ಯಾಸ್ಟ್‌]] ಕುರಿತು ಫೇಸ್‌-2 ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಇನ್ಫ್ಲಿಕ್ಸಿಮ್ಯಾಬ್‌ನಂತಹ ದುರ್ಮಾಂಸ ನೆಕ್ರೊಸಿಸ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪ್ರತಿಸಂಘರ್ಷಕಗಳು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ಫ್ಲಿಕ್ಸಿಮ್ಯಾಬ್‌‌ನ್ನು COPD ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉಪ-ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಹಿತ ಅನುಕೂಲಗಳ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.<ref>{{cite journal |author=Rennard SI, Fogarty C, Kelsen S, ''et al.'' |title=The safety and efficacy of infliximab in moderate to severe chronic obstructive pulmonary disease |journal=Am. J. Respir. Crit. Care Med. |volume=175 |issue=9 |pages=926–34 |year=2007 |month=May |pmid=17290043 |doi=10.1164/rccm.200607-995OC}}</ref> ==== ಪೂರಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ==== [[ಚಿತ್ರ:Home oxygen concentrator.jpg|thumb|ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಬಹುದು: ಭಾರೀ ಧಾರಕಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ರವರೂಪೀ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರ ಧಾರಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಕೋಣೆಯ ಹವೆಯಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಾರೀಕಾರಕದ (ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ.ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ಜನರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.]] ತಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹೊಂದಿರುವ COPD-ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು [[ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಿಲಿಂಡರ್‌]] ಅಥವಾ [[ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಾಂದ್ರಕ]]ದಿಂದ, [[ನಾಸಿಕ ತೂರುನಳಿಗೆ]] ಅಥವಾ [[ಆಮ್ಲಜನಕ ಶ್ವಾಸಕ ಕವಚ]] ದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರಕ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕವುಳ್ಳ COPD-ಪೀಡಿತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಮನೆಕೆಲಸ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ 16 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನೀಡಲಾಗುವ [[ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆಮ್ಲಜನಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯಿಂದ, COPD ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಯ [[ಹೈಪೊಕ್ಸಿಮಿಯಾ]] ಅಥವಾ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅತ್ಯುದ್ವೇಗ]], [[ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೇಲ್‌]], ಅಥವಾ ಆನಂತರದ [[ಎರಿಥ್ರೊಸೈಟೊಸಿಸ್‌]]ನಂತಹ ಹೈಪೊಕ್ಸಿಮಿಯಾ ಉಲ್ಬಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author= |title=Long term domiciliary oxygen therapy in chronic hypoxic cor pulmonale complicating chronic bronchitis and emphysema. Report of the Medical Research Council Working Party |journal=Lancet |volume=1 |issue=8222 |pages=681–6 |year=1981 |month=March |pmid=6110912 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140-6736(81)91970-X}}</ref> ಪೂರಕವಾದ ಅಮ್ಲಜನಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳು, ತೀವ್ರ-COPD-ಪೀಡಿತರಾದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಶೇಖರಣೆ ಹಾಗೂ [[ಉಸಿರಾಟದ ಆಮ್ಲವ್ಯಾಧಿ]]ಯುಂಟಾಗಬಹದು. ಇಂತಹವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಹರಿವು ಕ್ಷೇಮಕರ. ==== ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಪುನ:ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ==== [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಪುನ:ಶ್ಚೇತರಿಕೆ]]ಯು, ರೋಗಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ವ್ಯಾಯಾಮ, ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳ ಸುಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/Copd/Copd_Treatments.html U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ - ಚಿಕಿತ್ಸೆ]</ref> ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಪುನ:ಶ್ಚೇತರಿಕೆಯಿಂದ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಶಮನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗ ಮತ್ತು ಭಾವುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹ ನೆರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="pmid12137716">{{cite journal |author=Lacasse Y, Brosseau L, Milne S, ''et al.'' |title=Pulmonary rehabilitation for chronic obstructive pulmonary disease |journal=Cochrane database of systematic reviews (Online)|issue=3 |pages=CD003793 |year=2002 |pmid=12137716 |doi=10.1002/14651858.CD003793}}</ref> ==== ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ==== ಶರೀರದ ತೂಕ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು, ವೈಕಲ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು COPD ವ್ಯಾಧಿಯ ಗತಿಯ ಮುಂದಾಗುವುದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಶರೀರದ ಕಡಿಮೆ ತೂಕವುಳ್ಳ COPD-ಪೀಡಿತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಲರಿಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref name="pmid17507545"/> ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಪುನ:ಶ್ಚೇತರಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಸಿದಲ್ಲಿ, COPD ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ==== ಚಳಿಗಾಲ ಹವಾಮಾನದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ==== {{Unreferenced section|date=November 2009}} ಶೀತಗಾಳಿಯ ಉಸಿರಾಟವು, ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛಾಸದ ತೊಂದರೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಚಳಿಗಾಲದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. COPD ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವರಿಗೆ ಶೀತಗಾಳಿಯ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ [[ಬ್ರಾಂಕೊಸ್ಪಾಸ್ಮ್‌ (ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳ ಉರುಬು)]] ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೀತಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ [[ಉಲ್ಬಣ]]ಗಳಂತಹ ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, COPD-ಪೀಡಿತರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳರೋಗಿಗಳಾಗುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ನೆಗಡಿ]] ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಇತರೆ ಸೋಂಕುಗಳು COPD-ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಬಹಳ ತೀವ್ರ ಉಲ್ಬಣವಾಗಬಹುದು. ಹಲವು ಶ್ವಾಸನಾಳದ ರೋಗಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿವೆ. ನೆಗಡಿ ಮತ್ತು [[ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗ]]ದ ಸೋಂಕುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ವರ್ಷದ ಇತರೆ ಸಮಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. COPD-ಪೀಡಿತರು ಶರತ್‌ ಹಾಗೂ ಚಳಿಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಚಳಿಗಾಲದ ತಾಪಮಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಶೀತಕಾಲಿಕ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಮುಖವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ (ಶೀತಗಾಳಿಗೆ) ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯಾದರೂ ಸಹ, ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಶರೀರವು ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾಖವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. COPD-ಪೀಡಿತರು ವಾರ್ಷಿವಾಗಿ [[ತೀವ್ರ ನೆಗಡಿ ವ್ಯಾಧಿ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯುಮೊನಿಯಾ]] [[ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]] ಹಾಕಿಸಿ, ನೆಗಡಿಯಾಗದಂತೆ ಕಶ್ಮಲಕಾರಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು. ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೈತೊಳೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ದ್ರವಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ನೆಗಡಿಯಾಗಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಸೋಂಕಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶೀತಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡುವ ಸಮಯ, ಉಸಿರಾಡಿದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾದ [[ಮುಖ ಕವಚ]] ಧರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮುಖಕವಚವು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಹುದು. ==== ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ==== {{Unreferenced section|date=November 2009}} ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ COPD-ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಪರಿಹಾರವೆನಿಸಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ, ಸಹಜವಾದ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಜಜ್ಜುಬಿಡಬಲ್ಲ, 'ಬುಲ್ಲಾ' ಎಂಬ ಗಾಳಿ-ತುಂಬಿದ ದೊಡ್ಡ ಕೋಶವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಬಿಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬುಲೆಕ್ಟಾಮಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಪ್ರಮಾಣ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯದಾಗಿದೆ. ವಾತಶೋಥದಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದು, ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಹಿಗ್ಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಿರಿಯರು/ಯುವಕರು ತೀವ್ರ COPD-ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಸಿ]] ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. == ಕಾಯಿಲೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ == ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, COPD ರೋಗವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಉಲ್ಬಣಿಸಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಅದು ಮಿತಿ ಮೀರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟು. ಅಸಮಮರ್ಪಕ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:<ref name="pmid17507545"/> * ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛಾಸದ ಹರಿವಿಗೆ ತೀವ್ರ ಅಡಚಣೆ (ಕಡಿಮೆ FEV<sub>1</sub>) * ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕ್ಷಮತೆ * ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ * ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತೂಕ ಇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಳ * ಉಸಿರಾಟದ ವೈಫಲ್ಯ ಅಥವಾ ಕೊರ್‌ ಪಲ್ಮೊನೇಲ್‌ನಂತಹ ಉಲ್ಬಣಗಳು * ಮುಂದುವರೆದ ಧೂಮಪಾನ * ಪದೇ-ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಲ್ಬಣಗಳು == ಸೋಂಕು/ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Chronic obstructive pulmonary disease world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|ಇಸವಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ಜನರಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶೀಯ ರೋಗಕ್ಕಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾದ ಜೀವಾವಧಿ.<ref>[137]</ref>[138][139][140][141][142][143][144][145][146][147][148][149][150]]] ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, COPD [[ಪ್ರಸರಣ]] ವು 20ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಅಥವಾ 5% ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಅರ್ಥಾತ್‌ ಸುಮಾರು 13.5 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು,<ref>[http://www.wrongdiagnosis.com/c/copd/prevalence.htm wrongdiagnosis.com > Prevalence and Incidence of COPD] 14 ಮಾರ್ಚ್‌ 2010ರಂದು ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು</ref> ಅಥವಾ, ರೋಗನಿರ್ಣಯವಾಗಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 25 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.nhlbi.nih.gov/resources/docs/2009_ChartBook.pdf MORBIDITY &amp; MORTALITY: 2009 CHART BOOK ON CARDIOVASCULAR, LUNG, AND BLOOD ರೋಗS] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ</ref> == ಇತಿಹಾಸ == COPD ರೋಗವು ಬಹುಶಃ ಯಾವಾಗಲೂ ಇತ್ತು. ಆದರೂ, ಹಿಂದೆ ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1679ರಲ್ಲಿ ಬೊನೆಟ್‌ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅಧಿಕ ಗಾತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು 'ಉಬ್ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿ' ತಲುಪಿದ್ದ 19 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು [[ಗಿಯೊವಾನಿ ಮೊರ್ಗಾಗ್ನಿ]] ಯನ್ನು 1769ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು.<ref name="pmid18046898">{{cite journal |author=Petty TL |title=The history of COPD |journal=Int J Chron Obstruct Pulmon Dis |volume=1 |issue=1 |pages=3–14 |year=2006 |pmid=18046898 |pmc=2706597}}</ref> ವಾತಶೋಥದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿದ್ದ ಶ್ವಾಸನಳಿಕೆಗಳ ವಿವರ ಮತ್ತು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರುಯಿಷ್‌ 1721ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. {{cite web|url=http://www.mhprofessional.com/downloads/products/0071457399/0071457399_chap40.pdf|format=PDF|title=History of pathologic descriptions of COPD|access-date=2010-06-09|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303202744/http://www.mhprofessional.com/downloads/products/0071457399/0071457399_chap40.pdf|url-status=dead}} ಇಸವಿ 1789ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೇಯ್ಲಿ]] ವಾತಶೋಥ-ಪೀಡಿತ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="pmid18046898"/> ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಲೋಳೆಯ ವಿಪರೀತ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, 1814ರಲ್ಲಿ ಬಾಢಮ್‌ 'ಕಟಾರ್'‌ (ಮೂಗಿನ ಲೋಳೆಯ ಉರಿಯೂತದ ಕೆಮ್ಮು) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಕಲಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ರೋಗ, ಎಂದು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. [[ಸ್ಟೆತಸ್ಕೋಪ್‌ (ಎದೆದರ್ಶಕ)]] ಆವಿಷ್ಕಾರಕ [[ರೆನೆ ಲೆನೆಕ್‌]] ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರು, 1837ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಶವದ ಎದೆಯನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಕುಸಿದಿರಲಿಲ್ಲ. 'ಎ ಟ್ರೀಟೈಸ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಡಿಸೀಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಚೆಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮೀಡಿಯೇಟ್‌ ಆಸ್ಕಲ್ಟೇಷನ್‌' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 'ವಾತಶೋಥ' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಎಂದಿನಂತೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಕುಸಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ತುಂಬಾ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿದ್ದು ಶ್ವಾಸನಾಳಿಕೆಗಳು ಲೋಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref name="pmid18046898"/> ಇಸವಿ 1842ರಲ್ಲಿ, [[ಜಾನ್‌ ಹಚಿನ್ಸನ್‌]] ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ನಿಃಶ್ವಾಸ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲೆಂದು [[ಸ್ಪೈರೊಮೀಟರ್‌]]ನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಸ್ಪೈರೊಮೀಟರ್‌ ಕೇವಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಲ್ಲದಾಗಿತ್ತು, ಶ್ವಾಸ ಹರಿವನ್ನಲ್ಲ.<ref name="pmid15849329">{{cite journal |author=Fishman AP |title=One hundred years of chronic obstructive pulmonary disease |journal=Am. J. Respir. Crit. Care Med. |volume=171 |issue=9 |pages=941–8 |year=2005 |month=May |pmid=15849329 |doi=10.1164/rccm.200412-1685OE}}</ref> ಇಸವಿ 1947ರಲ್ಲಿ ಟಿಫೆನೂ ಹಾಗೂ ಇಸವಿ 1950 ಮತ್ತು 1951ರಲ್ಲಿ ಗೇನ್ಸ್ಲರ್‌ ಶ್ವಾಸದ ಹರಿವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇಸವಿ 1959ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ CIBA ವೈದ್ಯರ ಅತಿಥಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, 'ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಎದೆಗೆಮ್ಮು' ಮತ್ತು 'ವಾತಶೋಥ' ಪದಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. COPD ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷೇಪಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬ್ರಿಸ್ಕೊ 1965ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ, ಈ ಸಂಕ್ಷೇಪಣವು ಇತರೆ ಪದಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ, ಇಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[COPD ಜಾಗ್ರತಿ ಮಾಸ]] * [[ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಂತಹ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ರೋಗ]] * [[ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ರೋಗ]] * [[ಅಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯ ದಣಿವು]] == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.boldstudy.org COPD-BOLD ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆ] * [http://www.learnaboutcopd.org ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ - COPD] U.S. NHLBI ರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಲಪುಟ. * [http://www.goldcopd.com ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಇನಿಷ್ಯೇಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ಕ್ರಾನಿಕ್‌ ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್‌ ಲಂಗ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ (GOLD)] * {{cite web |url=http://www.accesseconomics.com.au/publicationsreports/showreport.php?id=178 |title=Economic Impact of COPD and Cost Effective Solutions |work=Access Economics |publisher=The Australian Lung Foundation |month=October |year=2008 |access-date=2010-06-09 |archive-date=2009-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024120400/http://www.accesseconomics.com.au/publicationsreports/showreport.php?id=178 |url-status=dead }} * [http://www.copd.about.com ಎಬೌಟ್‌ COPD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314103019/http://www.copd.about.com/ |date=2016-03-14 }} ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗಾಗಿ COPD ಕುರಿತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾಹಿತಿ. {{Respiratory pathology}} {{DEFAULTSORT:Chronic Obstructive Pulmonary Disease}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲದಿಂದ ಬರುವ ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೆಳ-ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಧೂಮಪಾನ]] [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] 5pzf4mqa5udc1exq51sjy9cqj69kqir 0 23590 1372333 1369328 2026-04-28T17:41:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372333 wikitext text/x-wiki {{Dablink|For the source code transformer, see [[HipHop for PHP]]}} {{Infobox Music genre <!-- See Wikipedia:WikiProject Music genres --> | name = Hip hop music | bgcolor = darkblue | color = white | stylistic_origins = [[Funk]], [[disco]], [[soul music|soul]], [[jazz]], [[dub music|dub]], [[reggae]], [[dancehall]], [[Deejaying|toasting]], [[performance poetry]], [[spoken word]], [[signifying]], [[the dozens]], [[scat singing]], [[talking blues]] | cultural_origins = 1970s, [[the Bronx, New York|the Bronx]], [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] | instruments = [[Turntablism|Turntable]], [[synthesizer]], [[rapping]], [[drum machine]], [[sampler (musical instrument)|sampler]], [[guitar]], [[piano]], [[beatboxing]], [[vocals]] | derivatives = [[Electro music|Electro]] - [[Breakbeat]] - [[Oldschool jungle|Jungle]]/[[Drum'n'bass]] - [[Trip hop]] | subgenres = [[Australian Hip Hop]] - [[Alternative hip hop]] - [[Turntablism]] - [[Acid rap]] - [[Christian hip hop]] - [[Comedy hip hop]] - [[Conscious hip hop]] - [[Freestyle rap]] - [[Gangsta rap]] - [[Hardcore hip hop]] - [[Horrorcore]] - [[Instrumental hip hop]] - [[Mafioso rap]] - [[Nerdcore hip hop]] - [[Political hip hop]] - [[Baltimore club]] - [[Brick city club]] - [[Chicano rap]] - [[Mobb music]] - [[Native American hip hop]] - [[Jerkin']] | fusiongenres = [[Country-rap]] - [[Hip hop soul]] - [[Hip house]] - [[Crunk]]/[[Hyphy]] - [[Jazz rap]] - [[Merenrap]] - [[Neo soul]] - [[Nu metal]] - [[Hip pop|Pop Rap]] - [[Ragga]] - [[Rap opera]] - [[Rap rock]] - [[Rapcore]] - [[Rap metal]] - [[Cumbia rap]] - [[Merenrap]] - [[Hip life]] - [[Low Bap]] - [[Glitch hop]] - [[Wonky (music)|Wonky]] - [[Industrial hip hop]] - [[New jack swing]] - [[Electro hop]]- [[Ballin Rap]] | regional_scenes = [[East Coast hip hop]] - [[West Coast hip hop]] - [[Southern hip hop]] - [[Midwest hip hop]] | popularity = Worldwide since the late 1980s }} '''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್''', [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಒಂದು [[ಸಂಗೀತದ ಬಗೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು [[ರಾಪಿಂಗ್]], [[ಡಿಜೆಯಿಂಗ್]], [[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]], [[ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಚಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಬೀಟ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್]] ನಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯುತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ''ರಾಪ್'' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ '' ಗೆ [[ಸಮಾನಾರ್ಥಕ]]ವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್'' ಒಂದು ಇಡೀ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ.<ref>ಹಿಪ್ ಹಾಪ್.(2003. ದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ. [http://www.credoreference.com/entry/harvdictmusic/hip_hop CredoReference.com] ನಿಂದ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾದುದು.</ref> [[ಎಂಸಿಯಿಂಗ್ ]](ಎಂಸಿ ಮಾಡುವುದು) ಅಥವಾ ಎಂಸೀಯಿಂಗ್ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಪಿಂಗ್ (ರಾಪ್ ಮಾಡುವುದು) ಎಂದರೆ ಕಲಾವಿದನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಾದ್ಯದ ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ [[ಬಡಿತ]]ಕ್ಕೆ ಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದಂತೆ ಮಾತಾಡುವ ಒಂದು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಶೈಲಿ. ಬಹುತೇಕ ಯಾವಾಗಲೂ 4/4 [[ಸಮಯ ಸಹಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಗಳ [[ಲೂಪಿಂಗ್]] ನಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ [[ಡಿಜೆ]]ಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ಮಾಪಕನಿಂದ ಬೇರೆ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಗಳಿಂದ [[ಸ್ಯಾಂಪಲ್]] ಮಾಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.whosampled.com/ |title=A database of sampled music |publisher=WhoSampled |date= |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಬಡಿತಗಳು ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು, ಡೋಲು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೇರ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾಪ್ ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು, ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಗೀತೆಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು [[ಒಂದು ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ]] ಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಡಿತಕ್ಕೆ ಹಾಡಿ ತೋರಿಸಬಹುದು. ==ಶಬ್ದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ== ''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್'' ಶಬ್ದದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಗ್ರಾಂಡ್ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್ ಅಂಡ್ ದ ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಫೈವ್ ]]ನ [[ರಾಪರ್]] ಕೀತ್ ಕೌಬಾಯ್ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="furious5">{{cite web|url=http://www.furious5.net/cowboy.htm |title=Keith Cowboy - The Real Mc Coy |publisher=Web.archive.org |date=2006-03-17 |accessdate=2010-01-12 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060317071002/http://www.furious5.net/cowboy.htm | archivedate = 2006-03-17}}</ref> ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರವು ಇನ್ನೂ ''[[ಡಿಸ್ಕೋ]] ರಾಪ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ [[ಲವ್ ಬಗ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ಕಿ]], ಕೀತ್ ಕೌಬಾಯ್ ಮತ್ತು [[ಡಿಜೆ ಹಾಲಿವುಡ್]] ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಆಗ ತಾನೇ ಯು.ಎಸ್.ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಛೇಡಿಸಲು, ಪಥಸಂಚಲನ ಮಾಡುವ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ರಾಗಬದ್ಧ ಸ್ವರಗತಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ "ಹಿಪ್/ಹಾಪ್/ಹಿಪ್/ಹಾಪ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ [[ಸ್ಕ್ಯಾಟ್ ಗಾಯನ]] ಮಾಡುವಾಗ ಕೌಬಾಯ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="furious5" /> {ನಂತರ ಕೌಬಾಯ್, "ಹಿಪ್ ಹಾಪ್" ಸ್ವರಗತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವೇದಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಮತ್ತೆ ಇದೇ ಬೇಗನೇ ಇತರ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, "{0}ರಾಪರ್ಸ್' ಡಿಲೈಟ್"ನಲ್ಲಿ [[ದ ಶುಗರ್ಹಿಲ್ ಗ್ಯಾಂಗ್]] ಬಳಸಿದ ಹಾಗೆ.<ref name="furious5" /> [[ಜುಲು ರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ ಸದಸ್ಯ [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ]] ನಿಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಈ ಸಂಗೀತ ಸೇರಿದ [[ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಇದೊಂದು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಶಬ್ದ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಕೂಡ.<ref>[https://archive.is/20121202120558/www.zulunation.com/hip_hop_history_2.htm Zulunation.com] (cached)</ref> ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದದ ಮೊದಲನೇ ಬಳಕೆ ಆಗಿದ್ದು [[ದ ವಿಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ,<ref>ಹಗರ್, ಸ್ಟೀವನ್. "ಆಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ'ಸ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್," ''ವಿಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್''</ref> ನಂತರ 1984ರ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಸ್ಟೀವನ್ ಹೇಗರ್ ನಿಂದ.<ref>ಹಗೆರ್, ಸ್ಟೀವನ್. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್: ದ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್, ರಾಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಅಂಡ್ ಗ್ರಾಫ್ಫಿಟಿ. ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 1984 (ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಗಳು ಮುಗಿದಿವೆ).</ref> ==1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ== ===ಮೂಲಗಳು=== {{see also|History of hip hop music}} [[File:Kool Herc.jpg|thumb|ಡಿಜೆ ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್ - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಜನಕನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು]] [[File:Grandmaster IngenuityFest.jpg|thumb|ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್]] ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಬೇರುಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ [[ಗ್ರಿಯೊಟ್ಸ್ ]], ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ವಾಗ್ಗೇಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಂಚಾರಿ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಅವರ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯು ರಾಪರ್ ಗಳ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. [[ಸಿಗ್ನಿಫೈಯಿಂಗ್]], [[ದ ಡಜನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾಜ್ ಕಾವ್ಯ]]ಗಳ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಪರಂಪರೆಗಳೆಲ್ಲ ಗ್ರಿಯೊಟ್ಸ್ ನಿಂದಲೇ ಇಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, [[ರೂಡಿ ರೆ ಮೋರೆ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೋಫ್ಲೈ]] ನಂತಹ ಸಂಗೀತಮಯ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಗಳು ರಾಪ್ ನ ಪೂರ್ವಜರೆಂದು ಕೆಲವರಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದೊಳಗೇ, [[ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಪೊಯೆಟ್ಸ್]], [[ಗಿಲ್ ಸ್ಕಾಟ್-ಹೆರಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಜಲಾಲ್ ಮನ್ಸೂರ್ ನೂರಿದ್ದೀನ್]] ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ನಡೆದ ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಗ್ರಿಯೊಟ್ ತೆರನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 1960 ಮತ್ತು 1970 ರ ದಶಕಗಳ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಯುಗದ ನಂತರದ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವು. [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳು]] ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡ 1970ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್, ಜಮಾಯ್ಕನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಉನ್ನತಿ ಪಡೆಯಿತು.<ref>[[ಡೈಸನ್, ಮೈಕೆಲ್ ಎರಿಕ್]], 2007, ''ನೋ ವಾಟ್ ಐ ಮೀನ್ ? : ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆನ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್'', ಬೇಸಿಕ್ ಸಿವಿಟಾಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಪುಟ 6.</ref><ref name="Castillo-Garstow">{{cite web|url= http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FXV/is_2_15/ai_n13557237|title= Latinos in hip hop to reggaeton|accessdate= 2008-07-28|author= Castillo-Garstow, Melissa|date= 2008-03-01|work= |publisher= Latin Beat Magazine|archive-date= 2008-12-07|archive-url= https://web.archive.org/web/20081207054126/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FXV/is_2_15/ai_n13557237|url-status= dead}}</ref> ವಿಭಾಗಗಳ ಔತಣಕೂಟಗಳು ಸಂಗೀತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಫಂಕ್]] ಮತ್ತು [[ಸೌಲ್ ಸಂಗೀತ]]ವನ್ನು, ನುಡಿಸುವ ಡಿಜೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು/ ಡಿಜೆಗಳು, ಇದರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ [[ತಾಡನವಾದ್ಯ]]ವಿರಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ತಂತ್ರವು ಆಗ ಜಮೈಕದ [[ಡಬ್ ಸಂಗೀತ]]ದಲ್ಲಿ <ref name="dub music">{{cite web|author=Stas Bekman: stas (at) stason.org|url=http://stason.org/TULARC/music-genres/reggae-dub/3-What-is-Dub-music-anyway-Reggae.html |title= What is "Dub" music anyway? (Reggae) |publisher=Stason.org |date= |accessdate=2010-01-12}}</ref><ref name="more dub music">{{cite web|last=Philen |first=Robert |url=http://robertphilen.blogspot.com/2007/11/mythic-music-stockhausen-davis-and.html |title=Robert Philen's Blog: Mythic Music: Stockhausen, Davis and Macero, Dub, Hip Hop, and Lévi-Strauss |publisher=Robertphilen.blogspot.com |date=2007-11-05 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಮೈಕದ ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಈ ತಂತ್ರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕನೆಂದರೆ 1967 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ಜಮೈಕದಿಂದ ಹಾರಿಬಂದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ 'ಗಾಡ್ ಫಾದರ್' ಆದ ಜಮೈಕ-ಹುಟ್ಟಿನ [[ಡಿಜೆ ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್]]. ಜಮೈಕದಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕದ]] ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು [[ತಾಳ ಮತ್ತು ನೀಲಿಗಳ]] ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಡಬ್ ಸಂಗೀತ]]ವು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ರೆಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಡಬ್ ಅನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಡ ಜಮೈಕನ್ನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಕೇಳುಗರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಬ್ ಅಥವಾ [[ರೆಗ್ಗೆ]]ಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಹರ್ಕ್ ನು ಬೇಗನೇ ಫಂಕ್, ಸೌಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕೊ ರೆಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. ವಾದ್ಯವಿರಾಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟುಕಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಹರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಜೆಗಳು ಒಂದು ಧ್ವನಿಮಿಶ್ರಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ರೆಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವನ್ನು ಉದ್ದ ಎಳೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಬಡಿತಗಳ ಮಿಶ್ರಣ /ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ([[ಗ್ರಾಂಡ್ ವಿಜರ್ಡ್ ಥಿಯೋಡರ್]] ನಿಂದ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಿರುವ) ಕೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಡಿತಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ(ಜಗ್ಲಿಂಗ್)ಗಳಂತಹ ಟರ್ನ್ ಟೇಬಲ್ ನ ತಂತ್ರಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದು, ರಾಪ್ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಮೂಲತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. (ಟರ್ನ್ ಟೇಬಲ್ ಎಂದರೆ ವಿವಿಧ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂಗೀತದ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲು ಡಿಜೆಗಳು ಬಳಸುವ ತಿರುಗುವ ಮೇಜು ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಯಂತಿರುವ ಒಂದು ಯಂತ್ರ.) ಇದೇ ತಂತ್ರಗಳು ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಯೋಗದಾನ ಮಾಡಿದವು. ಈ ತೆರನಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸಂಗೀತವನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೂಲ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕೂಡ, ಲೂಪ್ ಮಾಡುವುದು, ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಜಮೈಕದ ಡಬ್ ಸಂಗೀತದ ವಿಕಸನವನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ <ref name="dub music" /><ref name="more dub music" /> ಮತ್ತು ಇದೇ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಲಕ್ಷಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[File:1520 Sedwick Ave., Bronx, New York1.JPG|thumb|left|upright|1520 ಸೆಡ್ಗ್ ವಿಕ್ ಅವೆನ್ಯು, ದ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್ ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಸ್ಥಳ]] ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂಥ ನೃತ್ಯದ ಅಂಶಗಳು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪುಯೆರ್ಟೋ ರಿಕಾನ್ಸ್ ನ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೆಳೆದವು.<ref name="Castillo-Garstow" /> ಜಮೈಕದ [[ಟೋಸ್ಟಿಂಗ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಜಮೈಕದ ವಲಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ ರಾಪ್ ಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಪಿಂಗ್ ನ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೊಂದು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು.<ref name="dub music" /><ref>{{cite web |url=http://www.ncimusic.com/tutorial/history/hiphop/oldschool.html |title=History of Hip Hop - Old School |publisher=nciMUSIC |date= |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2011-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714161251/http://www.ncimusic.com/tutorial/history/hiphop/oldschool.html |url-status=dead }}</ref> ಡಿಜೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಂಸಿ]]ಗಳು, ಆಗಾಗ ವಾಚಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಮೂಲ ಹಿಮ್ಮೇಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಜಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ "one, two, three, y'all, to the beat" - ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಹಾಡಿ, ಬಡಿತಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ) ಅನಂತರ, ಎಂಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರ ಮನ ರಂಜಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯ ಹೊಂದಿದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ-ತಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಯುವಕರಿಗೆ<ref name="Metaphorical Conceptions">ಕ್ರಾಸ್ಲೀ, ಸ್ಕಾಟ್. "ಮೆಟಾಫೋರಿಕಲ್ ಕನ್ಸೆಪ್ಷನ್ಸ್ ಇನ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್”, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಿವ್ಯೂ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2005. '''ಪುಟ 501-502'''</ref> ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಂಥ ಒಂದು ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Hip Hop in History">ಅಲ್ರಿಡ್ಜ್ ಡಿ, ಸ್ಟೀವರ್ಡ್ ಜೆ. “ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್: ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಪಾಸ್ಟ್, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್, ಅಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್”, ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ 2005. '''ಪುಟ 190'''</ref> ಈ ಮೊದಲಿನ ರಾಪ್ ಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಡಜನ್ಸ್ (ವಾಗ್ಯುದ್ಧಗಳು) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಕುಲಾಯ್ಡ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹಿಪ್ ಹಾಪರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಎಂಸಿ ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಏರಿತು.[[File:DSCN0009.JPG|thumb|ಗ್ರಾಂಡ್ ವಿಜರ್ಡ್ ಥಿಯೋಡರ್ (ಬಲಗಡೆ)]] ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇವುಗಳು, ಈಗ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿರುವ [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ]]ದ [[ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಜುಲು ನೇಷನ್]] ನಂತಹ [[ತಂಡಗಳ]] ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವಯ. [[ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಫೈವ್]] ನ ಖ್ಯಾತಿಯ ರಾಪರ್/ ರಚನಕಾರ [[ಮೆಲ್ಲೆ ಮೆಲ್]] ಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ "ಎಂಸಿ" ಯಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ರಾಪ್ ರಚನಕಾರನೆಂಬ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.allhiphop.com/features/?ID=1686 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071102182358/http://www.allhiphop.com/features/?ID=1686 |archivedate=2007-11-02 |title=Article about Mele Mel (Melle Mel) |publisher=AllHipHop.com}} {{dead link|date=January 2010}}</ref> 1970ರ ದಶಕದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಬಿ-ಹುಡುಗರು]] ಮತ್ತು ಬಿ-ಹುಡುಗಿಯರು ಕೇಳುಗರ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಆವೇಶಪೂರಿತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ವಿಭಾಗೀಯ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೇಕ್ ಡಾನ್ಸಿಂಗ್]] ಬೆಳೆಯಿತು. ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿ ನೋಡುಗರಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ''[[ಸ್ಟೈಲ್ ವಾರ್ಸ್]]'', ''[[ವೈಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈಲ್ ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಬೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ]]'' ನಂತಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾನನೀಯ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ [[ಡಿಜೆ ಹಾಲಿವುಡ್]], [[ಕುರ್ಟಿಸ್ ಬ್ಲೊ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೂನೀ ಗೀ]] ಯಂತಹ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದ ಎಂಸಿಗಳು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೆ [[ಎಲ್ಎಲ್ ಕೂಲ್ ಜೆ]] ನಂತಹ ವೇದಿಕೆ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ನಡವಳಿಕೆ ತೋರುವ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ಉತ್ಥಾನದವರೆಗೆ ಏರಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Toop">* [[ಡೇವಿಡ್ ಟೂಪ್]] (1984/1991/2000). ''ರಾಪ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ II: ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಪ್ ಟು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್'', ಪುಟ 94, ಪುಟ, 96. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸೆರ್ಪೆಂಟ್ಸ್' ಟೈಲ್. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 1586486837</ref> ===ಡಿಸ್ಕೋದ ಪ್ರಭಾವ=== [[ಡಿಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧದ ಅಲೆ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿತು. [[ಕುರ್ಟಿಸ್ ಬ್ಲೋ]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳು ಡಿಸ್ಕೊ ಸಂಗೀತದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರೋಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಜನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. "ಗಾಳಿಯ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದ" ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, "ಪ್ರಭಾವ ಕುಂದಿದ್ದ ಯುರೋಪೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಡಿಸ್ಕೊ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಒಂದು ನೇರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ"ಯಾಗಿ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿಬಂದಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಬಹುಮುಂಚಿನ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಫಂಕ್ ಲೂಪ್ ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಎನ್ ಸಿಐಮ್ಯೂಸಿಕ್ - ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ [http://www.ncimusic.com/tutorial/history/hiphop/hiphop.html nciMUSIC.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210182820/http://www.ncimusic.com/tutorial/history/hiphop/hiphop.html |date=2010-02-10 }}</ref><ref>ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಪುಟ 8 [http://www.daveyd.com/raphist8.html Daveyd.com]</ref> ಆದರೆ, 1979ರಷ್ಟಕ್ಕೆ [[ಡಿಸ್ಕೊ]] ವಾದ್ಯಗಳ ಲೂಪ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಕ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಆಧಾರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಬಗೆಯು "ಡಿಸ್ಕೊ ರಾಪ್" ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ವಿಡಂಬನೆಯೆಂದರೆ, ಡಿಸ್ಕೊನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ತದನಂತರವಾದ ಇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತವೂ ಒಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಡಿಜೆ ಪೀಟ್ ಜೋನ್ಸ್, ಎಡ್ಡೀ ಚೀಬ, [[ಡಿಜೆ ಹಾಲಿವುಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲವ್ ಬಗ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ಕಿ]] ಇವರುಗಳು ಡಿಸ್ಕೋ-ಪ್ರಭಾವಿತ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಡಿಜೆಗಳು. ಅವರ ಶೈಲಿಯು ವೇಗಗತಿಯ ಪದ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ತಾನ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಆಫ್ರಿಕ ಬಂಬಾಟಾ, ಪೌಲ್ ವಿನ್ಲೆ, [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್]], ಮತ್ತು [[ಬಾಬ್ಬಿ ರಾಬಿನ್ಸನ್]] ಎಲ್ಲ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು. [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿ [[ಗೋ-ಗೋ]] ಡಿಸ್ಕೋ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ 1980ರ ದಶಕದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು. [[ಎಲೆಕ್ಟ್ಟಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ]] ಪ್ರಕಾರವು ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು, ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಚಿಕಾಗೋ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹೌಸ್ ಸಂಗೀತ]]ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು [[ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಟೆಕ್ನೋ ಸಂಗೀತ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿತು. ===ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ=== [[File:Rappersdelight.jpeg|thumb|"ರಾಪರ್ಸ್' ಡಿಲೈಟ್"ನ ತಲೆಚೀಟಿ]] 1979ರ [[ದ ಶುಗರ್ ಹಿಲ್ ಗ್ಯಾಂಗ್]] ನ "[[ರಾಪರ್ಸ್ ಡಿಲೈಟ್ ]]"ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="Hip hop">{{cite web|url=http://www.syracuseuniversitypress.syr.edu/encyclopedia/entries/hip-hop.html |title=hip hop |work=The Encyclopedia of New York State |publisher=Syracuse University Press |date= |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಆದರೆ, ಕೆಲವರು [[ದ ಫ್ಯಾಟ್ಬ್ಯಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]] ನ"[[ಕಿಂಗ್ ಟಿಮ್ III(ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಜಾಕ್)]]", ರಾಪರ್ಸ್ ಡಿಲೈಟ್ ಗಿಂತ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಈ ಆರೋಪದ ಸುತ್ತ ವಿವಾದ ಆವರಿಸಿದೆ.<ref>ಕ್ರಿಸ್ ಹರ್ಡ್, ಗುರುವಾರ, 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004, 08:52 ಜಿಎಂಟಿ 09:52 ಯುಕೆ. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3727320.stm "][http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3727320.stm ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ಫಾರ್ ಫಸ್ಟ್ ರಾಪ್ ಹಿಟ್"], ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್''.</ref> ಮೊದಲನೇ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಚಲಾಯಿಸುವವತು ಇನ್ನೂ ಇತರರಿದ್ದಾರೆ. 1980ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಪ್ರಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸೇರದಿದ್ದರೂ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕಿತ್ತು; ಅದು [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್]], [[ವಾಷಿಂಗ್ ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.,{{/0}0} ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್]], [[ಡಲ್ಲಾಸ್]], [[ಕನ್ಸಾಸ್ ನಗರ]], [[ಸಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೋ]], [[ಮಿಯಾಮಿ]], [[ಸಿಯಾಟಲ್]], [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್]], [[ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್]], [[ಹೌಸ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಟೊರೊಂಟೋ]]ನಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]] ಒಂದರದೇ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಿತ್ತು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತವು 1970ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜೋಕೋ ಹೆಂಡೆರ್ಸನ್ ನ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ರಿದಮ್ ಟಾಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1971ರಲ್ಲಿ ''[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ]]'' ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯವನ್ನು "ಗ್ರಾಫಿಟ್ಟಿ ಕಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್" ಎಂದೇ ಕರೆದಿತ್ತು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಮೂಲದ ಡಿಜೆ [[ಲೇಡಿ ಬಿ]] "ಟು ದ ಬೀಟ್ ಯು ಆಲ್" ಅನ್ನು 1979ರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದೆಯಾದಳು.<ref>{{cite web|author=Anonym |url=http://hiphoponwax.blogspot.com/2006/10/lady-b-to-beat-yall.html |title=Hip Hop On Wax: Lady B - To The Beat Y'All |publisher=Hiphoponwax.blogspot.com |date=2004-02-26 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಅನಂತರ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದ ಕಲಾವಿದ, [[ಸ್ಕೂಲ್ಲಿ ಡಿ]], [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್]] ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದುದನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ. ==1980ರ ದಶಕ== [[File:Kurtisblowalbum.jpg|thumb|ಕುರ್ಟಿಸ್ ಬ್ಲೋನ ಸಂಗ್ರಹ ಕುರ್ಟಿಸ್ ಬ್ಲೋನ ಕವರ್.....]] ಈ ಸಂಗೀತಪ್ರಕಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಂತೆ, 1980ರ ದಶಕವು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಗಾಢವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತಾಕರಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅಂಥ ಶೈಲಿಗಳ ಕೆಲವು ಪೂರ್ವಕಾಲೀನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಟ್ರಾಕುಗಳುಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: *[[ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್ ]]- "[[ದ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್ ಆನ್ ದ ವೀಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಠೀಲ್]]" (1981). ಹಲವು ಪರಿಚಿತ ಮಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯುಳ್ಳ ಕತ್ತರಿಸು-ಅಂಟಿಸು ರೀತಿಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಟ್ರಾಕ್. *[[ಬ್ರೂಸ್ ಹ್ಯಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ರಸ್ಸೆಲ್ ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್]] - "ಪಾರ್ಟಿ ಮೆಷಿನ್"(1982). [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ]]ನ 'ನೀಲಿನಕ್ಷೆ' ಎಂದು ಈಗ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವಂತಹುದು. ಈ ಟ್ರಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಶೌಟ್-ಔಟ್' ಸೇರಿದೆ; ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಂಥ ಮೊದಲ ಹಾಡು. *[[ರಮ್ಮೆಲ್ಜೀ]] ಮತ್ತು [[ಕೆ-ರಾಬ್]] - "ಬೀಟ್ ಬಾಪ್" (1983). ಅದರ [[ಪ್ರತಿಫಲನ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳ ರಚನೆಯ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಲವಲವಿಕೆಯ ಧ್ವನಿ ಪರಿಣಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಡಬ್]] ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಹಾಡು ಒಂದು 'ಸ್ಲೋ ಜಾಮ್' ಆಗಿತ್ತು. *[[ಟಿ ಲಾ ರಾಕ್]] - "ಇಟ್ಸ್ ಯುವರ್ಸ್" (1984). ತನ್ನ ವೇಗಮಯ ಸಂಪಾದನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಪ್ರಾಸ ರಚನೆಗಯಲ್ಲಿ ಅವನ 'ವೈಜ್ಞಾನಿಕ' ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಒಬೆರ್ಹೈಮ್ ಡಿಎಂಎಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ರೋಲಾಂಡ್ 808]]ನಂತಹ ಮಾದರಿಗಳ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ [[ಡ್ರಮ್ ಯಂತ್ರಗಳ]] ಭಾರೀ ಬಳಕೆಯು 1980ರ ದಶಕದ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಿನದವರೆಗೂ 808 ಕಿಕ್ ಡ್ರಮ್ಮು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕಳೆದಂತೆ [[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]] ತಂತ್ರಜ್ಙಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿಡಯಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಮಾರ್ಲೆ ಮಾರ್ಲ್]] ನಂತಹ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಇತರ ಬಡಿತಗಳ ಪುಟ್ಟ ಆಯ್ದ ತುಣುಕುಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಡಿತಗಳನ್ನು [[ಸಮನ್ವಯತೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲು ಡ್ರಮ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನಂತರ [[ಈ-ಮು ಎಸ್ ಪಿ-1200]] ನಂತಹ [[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ ಗಳು]] ಹೆಚ್ಚು ನೆನಪಿನಶಕ್ತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುಸಡಿಲತೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತಗಳ ಪದರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಅದೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ತುಣುಕಾಗಿ ಮರುಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ. [[File:Afrika_Bambaataa_and_DJ_Yutaka_(2004).jpg|thumb|left|ಆಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ(ಎಡಗಡೆ)]] 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಅಕಾಯಿ ಎಸ್900]]ನಂತಹ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಒಂದು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಂತೆ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಟೇಪ್ ಲೂಪ್ ಗಳ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಾಯಿತು. [[ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮಿ]]ಯ ಮೊದಲನೇ ಎರಡು ಗೀತಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಟೇಪ್ ಲೂಪ್ ಗಳ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿರಾಮವನ್ನು ಒಂದು ವಿರಾಮಬಡಿತವನ್ನಾಗಿ ಲೂಪ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈಗ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು - ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಡಿಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈಯಾರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದೀಗ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇತ್ತು.1989ರಲ್ಲಿ [[ಡಿಜೆ ಮಾರ್ಕ್ ಜೇಮ್ಸ್]] ನು "45 ಕಿಂಗ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿನೈಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಒಂದು ವಿರಾಮಬಡಿತ ಟ್ರಾಕಾದ "ದ 900 ನಂಬರ್" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.<ref name="Toop" /> ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ವಿಷಯಗಳೂ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ಮುಂಚಿನ ಶೈಲಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಬಹುಪದರಹೊಂದಿದ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಪಡೆದವು. [[ಮೆಲ್ಲೆ ಮೆಲ್]], [[ರಕೀಮ್]], [[ಚಕ್ ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೆಆರ್ಎಸ್-ಒನ್]] ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೌಢವಾದ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೂಪಕೊಟ್ಟರು. [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಶ್ ಅಂಡ್ ದ ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಫೈವ್]] ನ "[[ದ ಮೆಸೇಜ್"]](1982) ಅನ್ನು "ಗಂಭೀರ" ರಾಪ್ ನ ಜನನವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1980ರ ದಶಕದ ಮುನ್ನಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಚಳುವಳಿಯ ಒಳಗೇ ಬಹಳವಾಗಿ [[ಸೈಬೊಟ್ರೋನ್]], [[ಹಶಿಮ್]], [[ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಪಾಟ್ರೋಲ್]] ಮತ್ತು[[ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್]] ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಸಂಗೀತವು, ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. "[[ಪ್ಲಾನೆಟ್ ರಾಕ್]]" ಎಂಬ ಒಂದು ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ]] ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದನು. ಕೆಲವು ರಾಪರ್ ಗಳು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪಾಪ್ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾದರು. ಒಂದು [[ಸ್ಪ್ರೈಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಕುರ್ಟಿಸ್ ಬ್ಲೋ]]ನ ಪಾತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೊದಲ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತಗಾರನಾದುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. ಹೊಸ-ಅಲೆಯ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆದ [[ದ ವೈಟ್ರೆಸ್ಸಸ್]] ನ 1981ರ ಹಾಡು "[[ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ವ್ರಾಪಿಂಗ್ ]]" ಹಾಡುವ ವೇಳೆ ಸ್ವಲ್ಪ ರಾಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ===ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ=== 1980ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಹೊರಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಜ್ಙಾತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅದು ಮನುಷ್ಯವಾಸವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಂಡಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಹರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಜನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ದೃಶ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಈ ದಶಕದ ಮುನ್ನಾಭಾಗದಲ್ಲಿ,[[ಬ್ರೇಕ್ ಡಾನ್ಸಿಂಗ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಜಪಾನ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಆಯಾಮವಾಯಿತು. ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ನಾಯ್ಸ್]] ತಂಡವು ದಶಕದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಪ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿತು. ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಕ ಸಿಡ್ನಿಯು ಟಿಎಫ್1ನಲ್ಲಿ 1984ರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಗೊಂಡ, ಈ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ, ಅವನ ''ಹೆಚ್.ಐ.ಪಿ. ಹೆಚ್.ಒ.ಪಿ.'' <ref>ಎಂಸಿಎಂ ರೆಟ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟೀವ್ ಆನ್ ಸಿಡ್ನಿ :<br>''« on peut dire aujourd'hui que Sidney est le papa du '' hip-hop'' français. '' ''Concepteur de l'émission H.I.P. H.O.P. en 1984 (1ère émission rap au monde diffusée à l'époque le dimanche à 14h00 avant Starsky & Hutch), ce Dj/rappeur/breakeur extravagant fait découvrir cette nouvelle tendance américaine aux Français, à peine remis de la vague disco, et crée des vocations (Joey Starr, Passi, Stomy Bugsy...) '' ''»'' <br>[http://www.mcm.net/musique/cdenecoute/23728/ H.I.P H.O.P - L'émission Mythique de Sidney]</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಕಪ್ಪು ಟಿವಿ ನಿರೂಪಕನಾದ. '''ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ರಾಪಾಟಿಡ್ಯೂಡ್ 1 ಮತ್ತು 2ರೊಂದಿಗೆ''' 1984ರ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ''ಪನಾಮೆ ಸಿಟಿ ರಾಪಿಂಗ್'' ನಿಂದ [[ಡೀ ನ್ಯಾಸ್ಟಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ತಾರೆಯರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ [[ರೇಡಿಯೋ ನೋವಾ]] ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. [[ಪುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕೋ]]ನಲ್ಲಿ [[ವಿಕೋ ಸಿ]] ಯು ಮೊದಲ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ರಾಪರ್ ಆದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಗೊಂಡ ಕೃತಿಯು [[ರೆಗ್ಗಾಯೆಟಾನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟುದರ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಡೈಯಾರ್ಡ್ಸ್ ಜೇವಿಯರ್ ನ "ನಾ ಒನ್ಸೆಂಗ್ ಡಿಲೈಟ್" ಮತ್ತು ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಡಾಫಲಾಂಗ್ ನ "ನೂನಲ್" ಸೇರಿವೆ. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಯಾವಾಗಲೂ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಬಹು ಹತ್ತಿರವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅನ್ನು ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ [[ಪುಯೆರ್ಟೋ ರಿಕೋ]]ನ ಆರಂಭಿಕ ಅನ್ವೇಷಕರಲ್ಲಿ [[ಡಿಜೆ ಡಿಸ್ಕೋ ವಿಜ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಕ್ ಸ್ಟೆಡಿ ಕ್ರೂ]]ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ದ ಮೀನ್ ಮೆಷಿನ್]] 1981ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೊದಲ ಹಾಡನ್ನು ಡಿಸ್ಕೋ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಎಂಬ ತಲೆಚೀಟಿಯಡಿ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಮಾಡಿದ, ಅದೇ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ನ [[ಕಿಡ್ ಫ್ರಾಸ್ಟ್]] ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು 1982ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ. (ಹವಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ)[[ಸೆನೆನ್ ರೆಯೆಸ್]] ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಉಲ್ಪಿಯಾನೋ ಸೆರ್ಜಿಯೋ ([[ಮೆಲ್ಲೋ ಮ್ಯಾನ್ ಏಸ್]]) ಕ್ಯೂಬದಿಂದ ಸೌತ್ ಗೇಟ್ ಗೆ 1971ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, 1988ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ನ ಪಟ್ಟಣಪ್ರದೇಶವಾದ ಸೌತ್ ಗೇಟ್ ನಲ್ಲಿ [[ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಹಿಲ್]] ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ಕ್ವೀನ್ಸ್ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್)ನ ಒಬ್ಬ ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೇರಿಕನ್, ಡಿವಿಎಕ್ಸ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮುಗ್ಗೆರೂಡ್([[ಡಿಜೆ ಮುಗ್ಸ್]]) ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ನ ಒಬ್ಬ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಕ್ಯೂಬನ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಲೂಯಿಸ್ ಫ್ರೀಸ್ ([[ಬಿ-ರಿಯಲ್]]) ಅವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಏಸ್ ನು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಗುಂಪು ದಕ್ಷಿಣ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದಂತಹ [[ಸೈಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಹಿಲ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಎಕ್ವಿಡ್ ]], [[ಗೊಟಾಸ್ ಡೆ ರಾಪ್]], [[ಟ್ರೆಸ್ ಕೊರೊನಾಸ್]],[[ವಿಯೋಲಡೋರ್ಸ್ ಡೆಲ್ ವರ್ಸೋ]], [[7 ನೋಟಾಸ್ 7 ಕೋಲೋರ್ಸ್]], [[ಎಸ್ಎಫ್ ಡಿಕೆ]], [[ಕ್ರೂಕೆಡ್ ಸ್ಟಿಲೋ]], [[ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಡೆ ಸಂತ]],ರಂಥ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೊಲಂಬಿಯ, ಎಕ್ಯುಆಡೋರ್, ಪೆರು, ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಗಳೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಂತೆ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡವು. ಜಪಾನೀ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಹಿರೋಷಿ ಫ್ಯೂಜಿವಾರ ಜಪಾನಿಗೆ ವಾಪಸಾಗಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ರೆಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.thememagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid=115 |title=International Man of Mystery |publisher=Theme Magazine |date=2010-01-08 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2014-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317122537/http://www.thememagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid=115 |url-status=dead }}</ref> ಜಪಾನೀ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹು ನೇರವಾಗಿ ಹಳೇ ಶಾಲೆಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ - ಆ ಯುಗದ ಆಕರ್ಷಕ ಬಡಿತಗಳು, ನೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೋಜು ಮತ್ತು ಉಡಾಫೆಯ ಸ್ವಭಾವಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸರಿದೂಗುವ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ನಡುವಿನ ರೇಖೆಯು ಆಗಾಗ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಪಡುವಂತೆ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಜಾಗತೀಕರಿಸಿದೆ. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ಅದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಈ ಕಲೆಯು ಅದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುತ್ತಾ, ಅದರ ಸಂತಸವನ್ನಾಚರಿಸುತ್ತಾ ಕೂಡ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗೇ ಅದರ ಬೇರುಗಳುಳ್ಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನ ಪ್ರೇರಣೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೂಡ, ಜಗದಾದ್ಯಂತದ ಎಲ್ಲ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅವರು ಈ ಜಾಗತಿಕ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಆ [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಋಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref>[https://moodle.brandeis.edu/file.php/3404/pdfs/kelley-foreword-vinyl-aint-final.pdf Moodle.Brandeis.edu]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಅನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಘುವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಬೇರೆಡೆ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತರ ಸಶಕ್ತೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕನಸಿನ ಒಂದು ತುಣಕಾಗಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ಭೂಗೋಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಡಸಾಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು, ಅವುಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಸುತ್ತ ಪುನರನ್ವೇಷಣೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Nawotka |first=Edward |url=http://www.usatoday.com/life/books/reviews/2004-12-09-where-youre-at_x.htm |title=The globalization of hip-hop starts and ends with 'Where You're At' |newspaper = USA Today |date=2004-12-10 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ===ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಹೊಸ ಶಾಲೆ=== {{Main|Old school hip hop|New school hip hop}} ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಹೊಸ ಶಾಲೆಯು ೧೯೮೩-೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ರನ್-ಡಿ.ಎಂ.ಸಿ.]] ಮತ್ತು [[ಎಲ್ ಎಲ್ ಕೂಲ್]] ನ ಮುಂಚಿನ ರೆಕಾರ್ಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಗೊಂಡ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಎರಡನೆಯ ಅಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಂತೆಯೇ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಿಂದಲೇ]] ಬಂದಿತು. ಈ ಹೊಸ ಶಾಲೆಯು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ [[ಡ್ರಂ ಮೆಷಿನ್]] ನ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿನ ಮಿನಿಮಲಿಸಮ್ ನಿಂದ, ಆಗಾಗ ರಾಕ್ ನ ಅಂಶಗಳ ಒಗ್ಗರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸುಲಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ರಾಪಿಂಗ್ ನ ಬಗೆಗಿನ ಹೊಗಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರೇಗಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯನಿವೇದನೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು - ಎರಡೂ ಸಹ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವಂಥ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ. ಹಾಡಿನಂತೆಯೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಲಾವಿದರು ಒರಟು, ತಣ್ಣನೆಯ, ಬೀದಿಯ [[ಬಿ-ಬಾ]]ಯ್ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅಂಶಗಳು 1984ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಫಂಕ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕೋ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪುಗಳಾದ ನಾವೆಲ್ಟಿ ಹಿಟ್ಸ್, ಲೈವ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಸಿಂತಸೈಜರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟಿ ರೈಮ್ಸ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವೆಂದೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು [[ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಯ]]ನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಹೊಸ ಶಾಲೆಯ ಕಲಾವಿದರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಳಿಸಬಲ್ಲಂಥ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಯ ತಮ್ಮ ಸಮಕಲಾವಿದರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಟಿದಂತಹ ಎಲ್ ಪಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 1986ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಒಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂ.೧ ಸ್ಥಾನ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ರಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಆದ [[ದ ಬೀಟ್ಸಿ ಬಾಯ್ಸ್]]ನ 1986ರ ಆಲ್ಬಂ ''[[ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಟು ಇಲ್]]'' ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಂತೆ,<ref>{{cite web |last=Thomas |first=Stephen |url=http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&sql=A34rp283c054a |title=Licensed to Ill |publisher=allmusic |date= |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100310095952/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |url-status=dead }}</ref> ರಾಪ್ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ===ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್=== [[File:Bilbao BUM Chuck dedo Flavor.jpg|thumb|left|upright|2006ರಲ್ಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮಿ.]] {{Main|Golden age hip hop}} ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ "ಸುವರ್ಣ ಕಾಲ" (ಅಥವಾ "ಸುವರ್ಣ ಯುಗ") ಎಂಬುದು ಅದರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಗುಣಮಟ್ಟ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ 1990ರ ದಶಕದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವ - ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು.<ref>ಜಾನ್ ಕರಮಾನಿಕ, [https://www.nytimes.com/2005/06/26/arts/music/26jon.html "ಹಿಪ್ ಹಾಪ್'ಸ್ ರೈಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಆರ್ಖೈವ್ಸ್"], ''ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಜೂನ್ 26, 2005. <br>ಚಿಯೋ ಹೆಚ್.ಕೋಕರ್, [http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars"Slick Rick: Behind Bars"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202153447/http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars |date=2010-02-02 }}, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'', ಮಾರ್ಚ್ 9, 1995. <br>ಲೋನ್ನಯೆ ಓ'ನೀಲ್ ಪಾರ್ಕರ್, [http://www.highbeam.com/doc/1P2-735764.html "ಯು-ಎಂಡಿ. ಸೀನಿಯರ್ ಆರೋನ್ ಮಾಕ್ ಗ್ರೂಡರ್'ಸ್ ಎಡ್ಜಿ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಕಾಮಿಕ್ ಗೆಟ್ಸ್ ರೇವ್ಸ್, ಬಟ್ ನೋ ಟೇಕರ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511204952/http://www.highbeam.com/doc/1P2-735764.html |date=2011-05-11 }}, ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 20 1997.</ref><ref>ಜೇಕ್ ಕೋಯ್ಲೆ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, [http://www.usatoday.com/life/music/news/2005-06-19-spin-top-cd_x.htm "ಸ್ಪಿನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಪಿಕ್ಸ್ ರೇಡಿಯೋಹೆಡ್ ಸಿಡಿ ಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್"], ಜೂನ್ 19, 2005ರ ''ಯುಎಸ್ಎ ಟುಡೇ'' ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ. <br>ಚಿಯೋ ಹೆಚ್. ಕೋಕರ್, [http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars"Slick Rick: Behind Bars"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202153447/http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars |date=2010-02-02 }}, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'', ಮಾರ್ಚ್ 9, 1995. <br>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಡ್ರೆವರ್, [http://www.theage.com.au/articles/2003/10/22/1066631489557.html?from=storyrhs"ಜಂಗಲ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ಅನ್ ನೇಮ್ಡ್"], ''ದ ಏಜ್'' [ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2003.</ref> [[ಆಫ್ರೋಸೆಂಟ್ರಿಸಿಟಿ(ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾಪ್ರಯತ್ನ)]] ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಧಂಗೆಕೋರತನಗಳ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಯೋಗಿಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]] ಅನ್ಯಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದಂತಹದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>ರೋನಿ ಸರೀಖ್, [http://citypages.com/databank/18/854/article3420.asp "ಕ್ರೇಜಿ ವಿಸ್ಡಮ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್"], ''ಸಿಟಿ ಪೇಜಸ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 1997. <br>ಸ್ಕಾಟ್ ಥಿಲ್, [http://www.alternet.org/mediaculture/21943?page=1 "ವೈಟ್ನೆಸ್ ವಿಸಿಬಲ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426171551/http://www.alternet.org/media/21943?page=1 |date=2012-04-26 }} ಆಲ್ಟರ್ ನೆಟ್, ಮೇ 6, 2005. <br>ವಿಲ್ ಹಾಡ್ಗ್ ಕಿನ್ಸನ್, [http://arts.guardian.co.uk/homeentertainment/story/0,12830,1044954,00.html "ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆನ್ ದ ವೀಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೀಲ್"], ''ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2003.</ref> ಬಹಳ ಬಾರಿ ಬಲವಾದ [[ಜಾಜ್ ಪ್ರಭಾವ]]ವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಕಲಾವಿದರೆಂದರೆ [[ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮಿ]], [[ಬೂಗಿ ಡೌನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]], [[ಎರಿಕ್ ಬ. ಅಂಡ್ ರಕಿಮ್]], [[ಡೆ ಲಾ ಸೌಲ್]], [[ಎ ಟ್ರೈಬ್ ಕಾಲ್ಟ್ ಖ್ವೆಸ್ಟ್]], [[ಬಿಗ್ ಡಾಡಿ ಕಾನೆ]] ಮತ್ತು [[ಜಂಗಲ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]].<ref>ಮೇಲಿನ ಪೆರ್ ಕೋಕರ್, ಹಾಡ್ಗ್ ಕಿನ್ಸನ್, ಡ್ರೆವೆರ್, ಥಿಲ್, ಓ'ನೀಲ್ ಪಾರ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸರೀಖ್. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ: <br>ಚಿಯೋ ಹೆಚ್.ಕೋಕರ್, [http://www.rollingstone.com/reviews/album/114772/review/5944793 "KRS-One: Krs-One"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114082045/http://www.rollingstone.com/reviews/album/114772/review/5944793 |date=2009-01-14 }}, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'', ನವೆಂಬರ್ 16, 1995. <br>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಪೆಟ್ಟೀ, [http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2005/08/11/bmchuck11.xml&sSheet=/arts/2005/08/11/ixartleft.html "'ವೇರ್ ರಾಪ್ ವೆಂಟ್ ರಾಂಗ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205120759/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2005%2F08%2F11%2Fbmchuck11.xml&sSheet=%2Farts%2F2005%2F08%2F11%2Fixartleft.html |date=2008-12-05 }}, ''ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 11, 2005. <br>ಮೋಸಿ ರೀವ್ಸ್, [http://www.villagevoice.com/music/0205,reeves,31875,22.html"Easy-Chair Rap"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061104183504/http://www.villagevoice.com/music/0205%2Creeves%2C31875%2C22.html |date=2006-11-04 }}, ''ವಿಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್'', ಜನವರಿ 29 2002. <br>ಗ್ರೆಗ್ ಕಾಟ್, [http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/81448011.html?dids=81448011 "ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಬಿಲೋ ದ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್"]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2001. <br>ಚಿಯೋ ಹೊಡರಿ ಕೋಕರ್, [http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16659783.html?dids=16659783 "'ಇಟ್'ಸ್ ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಫೀಲಿಂಗ್'"]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1996. <br> ಸ್ಕಾಟ್ ಮೆರ್ವಿಸ್, [http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp "ಫ್ರಂ ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್ ಟು 50 ಸೆಂಟ್, ದ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ರಾಪ್ -- ಸೋ ಫಾರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628182228/http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp |date=2011-06-28 }}, ''ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗಜೆಟ್'', ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2004.</ref> ಸುವರ್ಣ ಕಾಲವು ಅದರ ಹೊಸತುಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - [[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]] ನ ಪ್ರಕಾರ "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಸಿಂಗಲ್ ಈ ಸಂಗೀತಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪುನರನ್ವೇಷಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದ"<ref name="rollingstone.com">ಚಿಯೋ ಹೆಚ್. ಕೋಕರ್, [http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars"Slick Rick: Behind Bars"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202153447/http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars |date=2010-02-02 }}, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'', ಮಾರ್ಚ್ 9, 1995.</ref> ಒಂದು ಸಮಯ. “ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್"<ref name="usatoday.com">ಜೇಕ್ ಕೋಯ್ಲೆ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, [http://www.usatoday.com/life/music/news/2005-06-19-spin-top-cd_x.htm "ಸ್ಪಿನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಪಿಕ್ಸ್ ರೇಡಿಯೋಹೆಡ್ ಸಿಡಿ ಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್"], ಜೂನ್ 19, 2005ರ ''ಯುಎಸ್ಎ ಟುಡೇ'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ.</ref> ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, [[ಸ್ಪಿನ್]]ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಸಿಯ ಮೈಕೆಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹೊರಬಂದ ಮುಖ್ಯವಾದ, ಅಲ್ಲೋಲಕಲ್ಲೋಲ ಮಾಡುವಂಥ ಆಲ್ಬಂ ಗಳು ಇದ್ದವು."<ref name="usatoday.com" /> [[ಎಂಟಿವಿ]]ಯ [[ಸ್ವೇ ಕಲ್ಲೋವೇ]] ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಆ ಯುಗವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಆಗ ಯಾವುದೂ ಸರಿದೂಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೋಧನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಇನ್ನೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಹೊಂದಿದಂಥದ್ದು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು”.<ref>ಸ್ಕಾಟ್ ಮೆರ್ವಿಸ್, [http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp "ಫ್ರಂ ಕೂಲ್ ಹರ್ಕ್ ಟು 50 ಸೆಂಟ್, ದ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ರಾಪ್ -- ಸೋ ಫಾರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628182228/http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp |date=2011-06-28 }}, ''ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗಜೆಟ್'', ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2004.</ref> ಲೇಖಕ ವಿಲಿಯಮ್ ಜೆಲನಿ ಕಾಬ್ಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಯುಗವನ್ನು ಸುವರ್ಣ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಗೊಳಿಸಿದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಈ ಸುವರ್ಣ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ.... ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶೈಲಿಯುತ ನವೀನಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮೈಕ್ ಪ್ರಚಂಡರ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಗುಂಪು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕಲಾ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು."<ref>ಕಾಬ್, ಜೆಲಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್, 2007, ''ಟು ದ ಬ್ರೇಕ್ ಆಫ್ ಡಾನ್'', ಎನ್ ವೈಯು ಪ್ರೆಸ್, ಪುಟ. 47.</ref> ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ '80ರ ಮತ್ತು '90ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ - ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' "ರಾಪ್'ಸ್ 1986-1999 ಗೋಲ್ಡನ್ ಏಜ್"<ref name="rollingstone.com" /> ನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು [[ಎಂಎಸ್ಎನ್ ಬಿಸಿ]] ಹೇಳುತ್ತದೆ, "ದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಏಜ್ ಆಫ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್: ದ '80ಸ್ ಅಂಡ್ '90ಸ್" (ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತದ "ಸುವರ್ಣ ಯುಗ": 1980ರ ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕಗಳು")<ref>{{cite web |author=5:27 p.m. ET |url=http://www.msnbc.msn.com/id/5430999/ |title=The '80s were golden age of hip-hop - RAP/HIP-HOP MUSIC- msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2004-08-02 |accessdate=2010-04-23 |archive-date=2009-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090216192538/http://www.msnbc.msn.com/id/5430999/ |url-status=dead }}</ref> ===ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್=== {{Main|Gangsta rap|West Coast hip hop}} ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್, ನಗರದ ಒಳಗಿನ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಪ್ಪು ಯುವಜನರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಒಂದು [[ಉಪ ಪ್ರಕಾರ]].<ref name="autogenerated1">{{cite web |url=http://rap.about.com/od/genresstyles/p/GangstaRap.htm |title=Gangsta Rap - What Is Gangsta Rap |publisher=Rap.about.com |date=2009-10-31 |accessdate=2010-04-23 |archive-date=2011-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514232338/http://rap.about.com/od/genresstyles/p/GangstaRap.htm |url-status=dead }}</ref> ''ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ'' ಎನ್ನುವುತು ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ಪದದ [[ರಕಾರ-ರಹಿತ]] ಉಚ್ಚಾರಣೆ. 1980ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೂಲಿ ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಐಸ್ ಟಿ]]ರಂತಹ ರಾಪರ್ ಗಳು ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಅದು 1980ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.]]ನಂತಹ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1986ರಲ್ಲಿ ಐಸ್-ಟಿ ಆಗಾಗ ಮೊದಲನೇ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ "[[6 ಇನ್ ದ ಮಾರ್ನಿಂಗ್]]", ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. 1980ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐಸ್-ಟಿ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ. ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅವಗಾಹನೆಯ ನಂತರ, ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಉಪಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್ ಭೂಗತ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ನೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಹಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಅಗ್ರಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸಹಯೋಗವುಳ್ಳವ ಜನರೆಂದರೆ ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ. ಅವುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಆಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ ರಾಪ್ ಆಕ್ಟ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ, ಢಾಳಾಗಿ ಕದನಾತ್ಮಕ, ಮತ್ತು ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಿರುನುಡಿಗಳ ಮಳೆಗರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು, ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿ, "ನಿಗ್ಗರ್" ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಒರಟು, ರಾಕ್ ಗಿಟಾರ್-ಚಾಲಿತ ಬಡಿತಗಳ ಮೇಲಿರಿಸಿ, ಸಂಗೀತದ ಗಟ್ಟಿ-ಅರುಗಿನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಎಂದರೆ 1988ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ನ ''[[ಸ್ರ್ಟೇಟ್ ಔಟ್ಟ ಕಂಪ್ಟನ್]]''. ''ಸ್ರ್ಟೇಟ್ ಔಟ್ಟ ಕಂಪ್ಟನ್'' [[ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಸ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್]] ಅನ್ನು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಗೆ ಹಕ್ಕುಬದ್ಧ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರ [[ಫಕ್ ದ ಪೋಲೀಸ್]] ಹಾಡು, [[ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನ]] ಅಂಗದ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ [[ಎಫ್ ಬಿಐ]]ನ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಿಲ್ಟ್ ಅಹ್ಲೆರಿಚ್ ನ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದಾಗ, ''ಸ್ರ್ಟೇಟ್ ಔಟ್ಟ ಕಂಪ್ಟನ್'' ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಹಾಗಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first=Ryan |last=Ritchie |title=Eazy to be hard |url=http://www.presstelegram.com/entertainment/ci_5315527 |work=Press Telegram |publisher=Los Angeles Newspaper group |date=2007-02-28 |accessdate=2008-01-26 |archive-date=2007-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070304170024/http://www.presstelegram.com/entertainment/ci_5315527 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |title=Rap, Rock, and Censorship: Popular Culture and the Technologies of Justice. |last=Deflem |first=Mathieu |url=http://www.cas.sc.edu/socy/faculty/deflem/zzcens97.htm |year=1993 }}</ref> ಐಸ್ ಟಿ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಆಗಾಗ ಮೂಲತಃ ಪಶ್ಮಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಆಕಾರಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಬೂಗಿ ಡೌನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಂಥ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಆಕ್ಟ್ ಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ. ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿರುವ ವಿಷಯವವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವಾವವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. [[ಎಡಗಡೆ]]ಯ ಮತ್ತು [[ಬಲಗಡೆ]]ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರಿಂದ, ಮತ್ತು [[ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕ]]ರಿಂದ ಟೀಕೆಕಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪರ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ತಿ ತಾವು ಒಳ-ನಗರ ಜೀವನದ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ನಟನೊಬ್ಬ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಾಗೆ ತಾವು ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ, ಆ ಪಾತ್ರವು ತಾವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪುವಂಥದ್ದೇ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=CnhUYWbW3jQ |title=Cam'ron on The O'Reilly Factor |publisher=Youtube.com |date= |accessdate=2010-04-23}}</ref> ==1990ರ ದಶಕ== [[File:Dr.DreTheChronic.jpg|thumb|ಡಾ. ಡ್ರೆ ನ ದ ಕ್ರಾನಿಕ್ ಅನ್ನು 1990ರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಹೆಸರು=ರಾಪ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್l>ಡಾ.ಡ್ರೆ ದ ಕ್ರಾನಿಕ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಇನ್ಫೋ. ರಾಪ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್. ಪುಜಶ್ಚೇತನ ಮಾರ್ಚ್ 5, 2008.</ಉಲ್ಲೇಖ><ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಹೆಸರು=BBC25ವರ್ಷಗಳು>ಟೈಂಲೈನ್: 25 ವರ್ಷಗಳ ರಾಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2004). ಪುನಶ್ಚೇತನ ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 2008.</ಉಲ್ಲೇಖಿತ>]] ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ [[ಎಂಸಿ ಹ್ಯಾಮರ್]] [[ಪ್ಲೀಸ್ ಹ್ಯಾಮರ್, ಡೋನ್ಟ್ ಹರ್ಟ್ 'ಎಮ್]] ಎಂಬ ಬಹು-ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಆಲ್ಬಂನೊಂದಿಗೆ ಭಾರೀ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಈ ರೆಕಾರ್ಡು ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್, [[ಕಾಂಟ್ ಟಚ್ ದಿಸ್]] [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100]]ನ ಮೇಲಿನ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಎಂಸಿ ಹ್ಯಾಮರ್ 90ರ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ರಾಪರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಮನೆಮನೆಯ ಮಾತಾದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ. ಈ ಆಲ್ಬಂ [[ರಾಪ್ ಸಂಗೀತ]]ವನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸ ಹಂತದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಹತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ [[ಆರ್ ಐಎಎ]] ನಿಂದ [[ವಜ್ರ]]ವಾಗಿ [[ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ]] ಮೊದಲ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಇದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url = http://community.allhiphop.com/go/thread/view/12461/5467055/TOP_10_selling_rap_albums_of_all_time|title = article|publisher = community.allhiphop.com|access-date = 2010-06-09|archive-date = 2009-09-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20090904003800/http://community.allhiphop.com/go/thread/view/12461/5467055/TOP_10_selling_rap_albums_of_all_time|url-status = dead}}</ref> ಇದು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಸದಾ ಕಾಲದ ಬೆಸ್ಟ್-ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.allmusic.com/album/r27923|publisher = allmusic|title = Please Hammer, Don't Hurt 'Em: Overview}}</ref> ಈ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ, ಈ ಆಲ್ಬಂ 18 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=105&STORY=/www/story/08-06-2001/0001548803|title = article|publisher = prnewswire.com}}</ref><ref>{{cite news|url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101940328-164065,00.html|title = article|publisher = time.com|access-date = 2010-06-09|archive-date = 2012-11-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20121103135323/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101940328-164065,00.html|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.newyorker.com/archive/1996/08/26/1996_08_26_062_TNY_CARDS_000376033|title = article|publisher = newyorker.com}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/MC-Hammer-Biography/4E0F2063AA089C6748256E0700170A6C|title = article|publisher = sing365.com|access-date = 2010-06-09|archive-date = 2016-01-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20160104183600/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/MC-Hammer-Biography/4E0F2063AA089C6748256E0700170A6C|url-status = dead}}</ref> 1992ರಲ್ಲಿ, [[ಡಾ. ಡ್ರೆ]] ''[[ದ ಕ್ರಾನಿಕ್]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಗಿಂತ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲುದಾಗಿ ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೇ, ಈ ಆಲ್ಬಂ, [[ಜಿ ಫಂಕ್]] ಎಂಬ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯು [[ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ಗ್]] ನ 1993ರ ಆಲ್ಬಂ ''[[ಡಾಗ್ಗಿಸ್ಟೈಲ್]]'' ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ವು-ತಂಗ್ ಕ್ಲಾನ್]] ಇದೇ ಸಮಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೇರಿತು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಸ್ಟೇಟನ್ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಬಂದವನಾದ ವು-ತಂಗ್ ಕ್ಲಾನ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಂಥ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತಂದನು. ತಥಾಕಥಿತ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಪುನರುತ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ದ ನಟೋರಿಯಸ್ ಬಿ.ಐ.ಜಿ.]], [[ಜೇ-ಜೆಡ್]], ಮತ್ತು [[ನಾಸ್]] ಸೇರಿದ್ದರು. ([[ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ-ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ವೈಷಮ್ಯ]]ದ ಮೇಲಿನ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ.) ಬೀಸ್ಟೀ ಬಾಯ್ಸ್, ಬಣ್ಣದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಗೌರವ ಗಳಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಈ ದಶಕದ ಪರ್ಯಂತವೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್]] ನ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದ ರೆಕಾರ್ಡು ತಲೆಚೀಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದವು. [[ಬೋನ್ ಥಗ್ಸ್-ನ್-ಹಾರ್ಮೊನಿ]], [[ಟೆಕ್ ಎನ್9ನೆ]], ಮತ್ತು [[ಟ್ವಿಸ್ಟ]]ರಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ವೇಗದ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ]] ರಾಪ್ ಕೂಡ ಪರಿಗಣನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಹಲವು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ===ವಿಶ್ವ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್=== ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೇಖನಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಪುಸ್ತಕದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಂದಾದಂತಹುದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್, ಟುಪಕ್ ಶಕೂರ್, ನಾಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವರಂಥ ಕಲಾವಿದರು ಆಟದ ಮುಖವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ಭೂಗತ ದೃಶ್ಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಅಂಶಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು. [[ನಿಯೋ ಸೌಲ್]], ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಸೌಲ್ ಸಂಗೀತ]]ವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ. [[ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಟಿ ವೈ ದುಯೆಂಡಸ್ ಮತ್ತು [[ಲೀಸಾ ಎಂ]]ರ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಮೆರೆಂಗ್ಯು]]ನ ಮೇಳನವಾದ [[ಮೆರೆನ್ ರಾಪ್]]ನ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಆಯಿತು. [[File:De La Soul Demon Days Live crop.jpg|thumb|left|2005ರಲ್ಲಿ ಡೆ ಲಾ ಸೌಲ್, ಡೆಮನ್ ಡೇಸ್ ಲೈವ್ ನಲ್ಲಿ.]] ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರವು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರೀ ಜಮಾಯ್ಕನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಂದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಜಮಾಯ್ಕನ್ನರ ಏರಿದ ವಲಸೆಗಳು ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೇರಿಕ-ಜನಿತ ಜಮಾಯ್ಕನ್ ಯುವಜನರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ. [[ಡೆ ಲಾ ಸೌಲ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್]]ರಂತಹ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರು ಜಮಾಯ್ಕನ್ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.[http://wayneandwax.com/?p=137 ] ಯೂರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಭೂಗತದಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಕೇಳುಗರೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕಾರ್ಯಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಯಿತು, ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ]] ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ಡೈ ಫೆಂಟಾಸ್ಟುಷೆನ್ ವಿಯೆರ್]]ಯನ್ನೂ, ಹಾಗೇ ಹಲವು [[ಟರ್ಕಿಶ್]] [[ಕಾರ್ಟೆಲ್]], [[ಕೂಲ್ ಸವಸ್]], ಮತ್ತು [[ಆಜಾದ್]]ರಂತಹ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರದರ್ಶಕರನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಹೀಗೆಯೇ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]], [[ಐಎಎಂ]] ಮತ್ತು [[ಸುಪ್ರೀಮ್ ಎನ್ ಟಿಎಂ]]ರಂತಹ, ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ-ಜನಿತ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಪರ್ ಎಂದರೆ ಬಹುಶಃ ಸೆನೆಗಲೀಸ್-ಜನಿತ [[ಎಂಸಿ ಸೋಲಾರ್]]. [[ನೆದರ್ಲಾಂಡ್ಸ್]]ನ 1990ರ ದಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಪರ್ ಗಳೆಂದರೆ ದ [[ಓಸ್ ಡ್ರಾಪ್ ಪೋಸ್ಸೆ]], ಆಮ್ಸ್ಟೆರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ನ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮತ್ತು [[ಕೇಪ್ ವರ್ಡೆ]] ಮತ್ತು [[ಸುರಿನಾಮೆ]]ಗಳಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಟಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೆನ್]]. ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಎಂಸಿ [[ಬ್ರೈನ್ ಪವರ್]], ಒಬ್ಬ ಭೂಗತ ಕದನ ರಾಪರ್ ನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಬೆನೆಲಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ, ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ರಾಪ್ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿದ. [[ಇಟಲಿ]]ಯು [[ಜೊವನೊಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಆರ್ಟಿಕೋಲೋ 31]] ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನದೇ ರಾಪರ್ ಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಖ್ಯಾತನಾಮರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡರೆ, ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ [[ಪಿಎಂ ಕೂಲ್ ಲೀ]]ಯ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲಿಶ್ ದೃಶ್ಯವೂ ಚುರುಕಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. [[ರೋಮಾನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಯು.ಜಿ. ಮಾಫಿಯ]] [[ಬುಚರೆಸ್ಟ್]] [[ಪ್ಯಾಂಟೆಲಿಮಾನ್]] ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಬಂತು, ಮತ್ತು ಅವರ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್ ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ರೊಮಾನಿಯಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್-ಯುಗ ವಸತಿಸಮುಚ್ಛಯಗಳ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಘೆಟ್ಟೋಸ್ ನ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಸಮಾನಾಂತರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. [[ಇಸ್ರೇಲ್]]ನ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ [[ಪಾಲೆಸ್ಟೇನಿಯನ್]] ([[ಟಮೇರ್ ನಫೇರ್]]) ಮತ್ತು [[ಇಸ್ರೇಲೀ]] ([[ಸನ್ಲಿಮಿನಲ್]]) ಸೇರಿದಂತೆ ಎಷ್ಟೋ ತಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಮೂಕ್ ಈ.]] ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹನೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ತಾರೆಗಳು ಫಿಲಿಪ್ಪಿನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಮಗಲೋನ]], ರಾಪ್ ಏಷ್ಯಾ, ಎಂಸಿ ಲಾರಾ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಡೈನ್ ರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಏರಿದರು. ಆ ಮುನ್ನ ಭೂಗತ ರಾಪರ್ ಗಳು ಸೀಮಿತ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಹದಿಹರೆಯದವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು]], 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೆ-ರಾಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಗೆ ತಂದರು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನೋಸ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈ ಶೈಲಿಯು ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯೂಬಾನಂತಹ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತ್ತು. [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]'90ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕಾಲೋ]]ನ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಆ ದಶಕದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಹಿಲ್]]ನಂಥ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಚೀಟೆ]]ನಂತಹ ಮೇಕ್ಸಿಕನ್ ರಾಪ್ ರಾಕ್ ಗುಂಪುಗಳು ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೇರಿದವು. [[ಹವಾನಾ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಅಲಾಮಾರ್]]ನಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ಯೂಬನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಛೇರಿಯು 1995ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ಯೂಬನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಅನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಗೈದಿತು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸರಕಾರಿ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ದೃಶ್ಯವು ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ತುಸು ಹಿಂದೆಯೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡದೆಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]], ಫವೆಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನ ಕಪ್ಪು ಜನರು ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಂತಹ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಜಾಗವೆಂದರೆ [[ಸಾವೋ ಪೌಲೋ]]. ಆದರೆ ಅದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬ್ರೆಜಿಲ್ಲಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿತು, ಮತ್ತು ಇಂದು [[ರಿಯೋ ಡೆ ಜನೇಯಿರೊ]], [[ಸಾಲ್ವಡೋರ್]], [[ಕುರಿಟಿಬ]], [[ಪೋರ್ಟೋ ಅಲೆಗ್ರೆ]], [[ಬೇಲೋ ಹಾರಿಜಾಂಟೆ]], [[ರೆಸಿಫೆ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೆಸಿಲಿಯ]] ಗಳಂತಹ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಗರವೂ ಒಂದು [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ದೃಶ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. [[ರೆಷಿಯೋನಾಯಿಸ್ ಎಂಸಿ'ಸ್]], [[ಎಂವಿ ಬಿಲ್]], [[ಮಾರ್ಸೆಲೋ ಡಿ2]], ರಾಪ್ಪಿನ್ ಹೂಡ್, ಥಾಯಿಡೆ ಮತ್ತು ಡಿಜೆ ಹಂ, ಜಿಓಜಿ, ಆರ್ ಜೆಡ್ ಓ ಇವರುಗಳು [[ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]]ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಯುತ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ===ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್=== {{Main|West Coast hip hop}} [[ಎನ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.]] ಒಡೆದ ಮೇಲೆ, [[ಡಾ.ಡ್ರೆ]] (ಒಬ್ಬ ಪೂರ್ವ ಸದಸ್ಯ) ''[[ದ ಕ್ರಾನಿಕ್]]'' ಅನ್ನು 1992ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ. ಇದು ಆರ್ ಅಂಡ್ ಬಿ / ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಚಾರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಂ.೧ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ,<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/r70573 |title=((( The Chronic > Charts & Awards > Billboard Albums ))) |publisher=allmusic |date=1992-12-15 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಪಾಪ್ ಚಾರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ನಂಬರಿಗೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ "[[ನಥಿಂಗ್ ಬಟ್ ಎ "ಜಿ" ಥಾಂಗ್]]" ನಂ.೨ ಪಾಪ್ ಸಿಂಗಲ್ ಆಯಿತು. [[ಪಿ ಫಂಕ್]] ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿ, ಜಾಳುಜಾಳಾದ ಫಂಕ್ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಶ್ಲೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ''ದ ಕ್ರಾನಿಕ್'' ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |first=Havelock |last=Nelson |url=http://www.rollingstone.com/reviews/album/111976/review/18944957/thechronic |title=The Chronic : Dr. Dre : Review |work=Rolling Stone |date=1993-03-18 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2009-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503104650/http://www.rollingstone.com/reviews/album/111976/review/18944957/thechronic |url-status=dead }}</ref> ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಇದು [[ಜಿ-ಫಂಕ್]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಲಾವಿದರ ಒಂದು ಪಡೆಯನ್ನು [[ಡೆತ್ ರೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]]ನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಅನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಆಳಿತು. ಈ ಕಲಾವಿದರ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ [[ಟುಪಕ್ ಶಕೂರ್]] ಮತ್ತು ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಹಿಟ್ ಗಳಾದ "ವಾಟ್'ಸ್ ಮೈ ನೇಮ್" ಮತ್ತು "ಜಿನ್ ಅಂಡ್ ಜ್ಯೂಸ್" ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ''[[ಡಾಗ್ಗಿಸ್ಟೈಲ್]]'' ಅನ್ನು ಹೊರತಂದ [[ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ಗ್]] ಸೇರಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/bbcom/bio/index.jsp?pid=33952 |title=Snoop Dogg Music News & Info &#124; |publisher=Billboard.com |date= |accessdate=2010-01-12 |archiveurl=https://archive.is/20120629082644/http://www.billboard.com/artist/snoop-dogg/33952%23/artist/snoop-dogg/33952 |archivedate=2012-06-29 |url-status=live }}</ref> ಈ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಇದ್ದವರು ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತನಶೀಲ ಕಲಾವಿದರಾದಂತಹ[[ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಫೆಲ್ಲೊಶಿಪ್]], [[ದ ಫಾರ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಗತ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ಸೋಲ್ ಸೈಡ್ಸ್]] ಕಲೆಕ್ಟೀವ್ ([[ಡಿಜೆ ಶ್ಯಾಡೋ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲ್ಯಾಕಲಿಷಿಯಸ್]] ಇತರರ ನಡುವೆ) [[ಜುರಾಸಿಕ್ 5]], [[ಪೀಪಲ್ ಅಂಡರ್ ದ ಸ್ಟೈರ್ಸ್]], [[ದ ಆಲ್ಕಹಾಲಿಕ್ಸ್]], ಮತ್ತು ಈ ಮುನ್ನ [[ಸೌಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಿಸ್ಚೀಫ್]]ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನ ಬೇರುಗಳಾದ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸುಯೋಜಿತ ಪ್ರಾಸಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದುದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು. ಇತರ ರಾಪರ್ ಗಳಲ್ಲಿ [[ಓಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ[[ಎಂಸಿ ಹ್ಯಾಮರ್]], [[ಸಿಎಲ್ ಸ್ಮೂತ್]] ಮತ್ತು [[ಟೂ ಶಾರ್ಟ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ===ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್=== {{Main|East Coast hip hop}} [[File:Biggie and Tupac still.jpg|thumb|ದ ನಟೋರಿಯಸ್ ಬಿ.ಐ.ಜಿ.(ಎಡಗಡೆ) ಮತ್ತು ಟೂಪಕ್ ಶಕೂರ್(ಬಲಗಡೆ), 1990ರ ದಶಕದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಎರಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕೃತಿಗಳು.]] 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ [[ನೇಟೀವ್ ಟಂಗ್ಸ್]] posseನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಸಡಿಲವಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಪೌಲ್]]ನೊಂದಿಗೆ [[ಡೆ ಲಾ ಸೌಲ್]]ನಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಎ ಟ್ರೈಬ್ ಕಾಲ್ಡ್ ಖ್ವೆಸ್ಟ್]], [[ದ ಜಂಗಲ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]], ಹಾಗೇ ಅವರ ಸಡಿಲ ಸಹಚಾರಿಗಳು [[ತರ್ಡ್ ಬಾಸ್ಸ್]], [[ಮೈನ್ ಸೋರ್ಸ್]], ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಶೀಪ್]] ಮತ್ತು [[ಕೆಎಂಡಿ]]. ಮೂಲತಃ ಬದುಕಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುನೀಡುವ ಒಂದು "ಡೈಸಿ ಏಜ್" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, darker ಸಾಮಗ್ರಿಯು (ಡೆ ಲಾ ಸೌಲ್ ನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವ "ಮಿಲ್ಲೀ ಪುಲ್ಡ್ ಎ ಪಿಸ್ತೋಲ್ ಆನ್ ಸಂತ") ಶೀಘ್ರವೇ ಒಳನುಸುಳಿತು. [[ಮಸ್ಟ ಏಸ್]](ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಲಾಟಹೌಸ್ ಗೆ) ಅಂಡ್ [[ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ್ಯೂಬಿಯನ್]], [[ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮಿ]], [[ಆರ್ಗನೈಜ್ಡ್ ಕನ್ ಫ್ಯೂಷನ್]]ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರು, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ, ಹೆಚ್ಚು ಸುವ್ಯಕ್ತವಾದ ಧಂಗೆಕೋರ ಪೋಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. "ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಕ್ಲೌನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್", [[ಬಿಜ್ ಮಾರ್ಕೀ]], ಅವನ [[ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಓ'ಸಲಿವನ್]] ಹಾಡು "ಅಲೋನ್ ಎಗೈನ್, ನ್ಯಾಚುರಲಿ"ಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ತನಗೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಲ್ಲ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ವು-ತಂಗ್ ಕ್ಲಾನ್]], [[ನಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ದ ನಟೋರಿಯಸ್ ಬಿ.ಐ.ಜಿ.]]ರಂಥ ಕಲಾವಿದರು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದಲೇ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಂಥ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ನೋಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯಭಾಗವು ಬಹು ಲಾಭಕರವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿವಂಗತ [[ಬಿಗ್ ಎಲ್]] ಮತ್ತು [[ಬಿಗ್ ಪನ್]]ರಂತೆ [[ಡಿ.ಐ.ಟಿ.ಸಿ.]]ಯ ಸದಸ್ಯರಂತಹ ರಾಪರ್ ಗಳ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. [[ಆರ್ ಜೆಡ್ ಎ]]ನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ವು-ತಂಗ್ ಕ್ಲಾನ್]]ಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದವು, ಅವರ ಒಂದು ತೆರನಾಗಿ ಕಳಚಿದಂತಹ ವಾದ್ಯದ ಲೂಪ್ ಗಳ ಜೋಡಣೆಗಳಿಂದ, ತುಂಬಾ ಅದುಮಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಮಾಡಿದ ಡ್ರಂಗಳು ಮತ್ತು [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ]] ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಂದ [[ಮಾಬ್ಬ್ ಡೀಪ್]]ನಂಥ ಕಲಾವಿದರು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಐಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ರಂತಹ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗಿಂದ ಉದಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವು-ತಂಗ್ ನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಆಲ್ಬಂಗಳಾದ [[ರಯೇಕ್ವೋನ್ ದ ಶೆಫ್]]ನ ''[[ಓನ್ಲಿ ಬಿಲ್ಟ್ ೪ ಕ್ಯೂಬನ್ ಲಿಂಕ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು [[ಜಿಜೆಡ್ ಎ]]ನ ''[[ಲಿಖ್ವಿಡ್ ಸ್ವೋರ್ಡ್ಸ್]]'' ಈಗ ವು-ತಂಗ್ "ತಿರುಳಿನ" ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೊಂದಿದ ಕ್ಲ್ಯಾಸಿಕ್ ಗಳಂತೆ ನೋಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ಡಿಜೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್]]ನಂತಹ ನಿರ್ಮಾಪಕರು, (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್]]ಗಾಗಿ, ಆದರೆ 0}ಜೇರು ದ ಡಮಾಜಾ), [[ಪೀಟ್ ರಾಕ್]]ರಂಥ ಬೇರೆ ಸಹಕಲಾವಿದರಿಗಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ([[ಸಿಎಲ್ ಸ್ಮೂತ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರರಿಗೆ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾ ಇದ್ದ), [[ಬಕ್ ವೈಲ್ಡ್]], [[ಲಾರ್ಜ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್]], [[ಡೈಮಂಡ್ ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ದ 45 ಕಿಂಗ್]]ಸ್ಳಳ ಯಾವುದು ಎಂದು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಹಲವಾರು ಎಂಸಿಗಳಿಗೆ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರು. [[ನಾಸ್]]ನ ''[[ಇಲ್ ಮ್ಯಾಟಿಕ್]]'', [[ಜೇ-ಜೆಡ್]]ನ ''[[ರೀಸನಬಲ್ ಡೌಟ್]]'' ಮತ್ತು [[ಓಸಿ]]ಯ ''[[ವರ್ಡ್...]]'' ''[[ಲೈಫ್]]'' ನಂತಹ ಆಲ್ಬಂಗಳು ಈ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಕೊಳದ ಬಡಿತಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ದಶಕದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಬ್ಯಾಡ್ ಬಾಯ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]]ನ ವ್ಯವಹಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು [[ಜೆ-ಜೆಡ್]] ಮತ್ತು ಅವನ [[ರಾಕ್-ಎ-ಫೆಲ್ಲಾ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆ, [[ಡೆತ್ ರೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಪರ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಸೆಣಸಾಟವು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು,<ref>{{cite web|url=http://www.trutv.com/library/crime/notorious_murders/celebrity/shakur_BIG/2a.html |title=The Murders of gangsta rappers Tupac Shakur and Notorious B.I.G. - Crime Library on truTV.com |publisher=Trutv.com |date=1994-11-30 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಭಾಗಶಃ ಸಂಗೀತ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅನುದಾನದಿಂದ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ "ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರ"ದ ಕೋನವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ 2000ದ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವು ಅನೇಕ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಇಂಡೀ ತಲೆಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಕಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] (ಇದರೊಂದಿಗೇ [[ಮಾಸ್ ಡೆಫ್]] ಬೃಹತ್ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು) ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಡೆಫ್ ಜಕ್ಸ್]] ಸೇರಿದ್ದವು; ಈ ಎರಡು ಲೇಬಲ್ ಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಸ್ಪರ ಹೆಣೆದಂತಹವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೆಯದು ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ [[ಕಂಪೆನಿ ಫ್ಲೋ]]ನ [[ಈಎಲ್-ಪಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇವು [[ಮೈಕ್ ಲಾಡ್ಡ್]], [[ಐಸೋಪ್ ರಾಕ್]], [[ಮಿ. ಲಿಫ್]], [[ಆರ್ ಜೆಡಿ2]], [[ಕೇಜ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನ್ನಿಬಾಲ್ ಆಕ್ಸ್]]ರಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಡರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಒಂದು ಹೊರಮಾರ್ಗವನ್ನೊದಗಿಸಿತು. ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ [[ಆರ್ಸೋನಿಸ್ಟ್ಸ್]]ನಂತಹ ಇತರ ಆಕ್ಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು [[ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಕವಿ]] ಯಿಂದ ಎಂಸಿ ಆದ [[ಸಾಲ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು. ===ಶೈಲಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ=== {{See|List of hip hop genres}} 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಶೈಲಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಂಡವು. 1992ರಲ್ಲಿ [[ಅರೆಸ್ಟೆಡ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್]] ನ ''[[ತ್ರೀ ಇಯರ್ಸ್, ಫೈವ್ ಮಂತ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟು ಡೇಸ್ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್....]]'', ಮತ್ತು 1995ರಲ್ಲಿ [[ಗೂಡಿ ಮಾಬ್]] ನ ''[[ಸೌಲ್ ಫುಡ್]]'' ಮತ್ತು 1996ರಕ್ಕು [[ಔಟ್ ಕಾಸ್ಟ್]] ನ ''[[ಅಟ್ಲಿಯನ್ಸ್]]'' ನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ 1990ರ ದಶಕದ<ref name="Jackson Free Press">{{cite news|url=http://www.jacksonfreepress.com/index.php/site/comments/southern_hip_hop_090308/|title=Southern Hip-Hop|last=Burks|first=Maggie|date=2008-09-03|work=Jackson Free Press|accessdate=2008-09-11}}</ref> ಮುನ್ನಾಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ರಾಪ್]] ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿತು. ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು [[ಜಾರ್ಜಿಯದ ಅಟ್ಲಾಂಟ]]ದಿಂದ ಬಂದದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಅನಂತರ, [[ಮಾಸ್ಟರ್ ಪಿ]] (''[[ಘೆಟ್ಟೋ ಡಿ]]'' ) [[ನ್ಯು ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್]]ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಲಾವಿದರ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ದ [[ನೋ ಲಿಮಿಟ್]] ಪೊಸ್ಸೆ) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಮಾಸ್ಟರ್ ಪಿ ಯು [[ಜಿ ಫಂಕ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಯಾಮಿ ಬಾಸ್]] ನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು; ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್]], [[ಚಿಕಾಗೋ]], [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]], [[ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧ್ವನಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. '80ರ ಮತ್ತು '90ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಡ್ಕೋರ್ ಪಂಕ್]], [[ರಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್]] ನ ಬೆರಕೆಗಳಾದ [[ರಾಪ್ ಕೋರ್]], [[ರಾಪ್ ರಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಪ್ ಮೆಟಲ್]]ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕೇಳುಗರ ನಡುವೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. [[ರೇಜ್ ಎಗೆನೆಸ್ಟ್ ದ ಮೆಷಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಲಿಂಪ್ ಬಿಜ್ಕಿಟ್]], ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಬೀಸ್ಟೀ ಬಾಯ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಥರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಸ್]] ನಂತಹ ಬಿಳಿಯ ರಾಪರ್ ಗಳು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಜನಪ್ರಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾಯುಕ್ತ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ''[[ದ ಸ್ಲಿಮ್ ಶೇಡಿ ಎಲ್ ಪಿ]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/album/the-slim-shady-lp-r397821 |title=The Slim Shady LP > Charts & Awards > Billboard Albums |publisher=allmusic |date=1999-02-23 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ [[ಎಮಿನೆಮ್'ಸ್]] ನ ಯಶಸ್ಸು ಹಲವರನ್ನು ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿತು. ==2000ದ ದಶಕ== [[File:Kanyewestdec2008.jpg|thumb|upright|2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾನ್ಯೆ ವೆಸ್ಟ್]] 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎಮಿನೆಮ್]] ನ ''[[ದ ಮಾರ್ಷಲ್ ಮಾತರ್ಸ್ ಎಲ್ ಪಿ]]'' ಯು ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳ<ref>{{cite web|url=http://www.lyrics.com/lyrics/eminem/relapse-clean |title=Eminem Lyrics |publisher=Lyrics.com |date=1972-10-17 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಅತಿವೇಗದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಗೀತಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು, [[ನೆಲ್ಲಿ]]ಯ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಎಲ್ ಪಿ, ''[[ಕಂಟ್ರಿ ಗ್ರಾಮರ್ ]]'' ಒಂಭತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಸುಮಾರಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ [[ದ ರೂಟ್ಸ್]], [[ಡೈಲೇಟೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್]], [[ಗ್ನಾರ್ಲ್ ಬಾರ್ಕಲಿ]], [[ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ ಡೆಫ್]] ನಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಯುಎಸ್ ಕಂಡಿತು. ಇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕೇಳರಿಯದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ 2000ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಂಕ್ ಸಂಗೀತ]]ಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪಾಪ್ ನೊಳಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. 2000ದ ದಶಕದ ಜನಪ್ರಿಯ (ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ಭೂಗತ) ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವವರು: '''[[ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ)]]''' : [[ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್]], [[ಬಿ-ರಿಯಲ್]], [[ಬ್ಲೂ]], [[ದ ಕೌಪ್]], [[ಕ್ರೋಕೆಡ್ ಐ]], [[ಡೆಲ್ ದ ಫಂಕೀ ಹೋಮೊಸೇಪಿಯನ್]], [[ಡಿಜೆ ಕ್ವಿಕ್]], [[ಗೊರಿಲ್ಲ ಬ್ಬ್ಲ್ಯಾಕ್]], [[ಮ್ಯಾಕ್ ಡ್ರೆ]], [[ಎವರ್ ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಸೂಜ್ ನೈಟ್]], [[ದ ಗೇಮ್]], [[ಹೈರೋಗ್ಲೈಫಿಕ್ಸ್]], [[ಐಸ್ ಕ್ಯೂಬ್]], [[ಜುರಾಸಿಕ್ 5]], [[ಕುರುಪ್ಟ್]], [[ಕೊಟ್ಟೋನ್ಮೌತ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]], [[ಮಾಡ್ಲಿಬ್]], [[ಎಂಯುಆರ್ಎಸ್]], [[ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ ಕನೆಕ್ಷನ್]], [[ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್]], [[ಜಿಯಾನ್ ಐ]], [[ಡೈಲೇಟೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್]], [[ಫ್ಯಾಷಾನ್]], [[ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ಗ್]], [[ನೇಟ್ ಡಾಗ್ಗ್]], [[ಪೀಪಲ್ ಅಂಡರ್ ದ ಸ್ಟೇರ್ಸ್]], [[ಕಾಮನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ]](ಆರ್ಎ ಸಿಯಾನ್, ಸಬ್ಜಿ), [[ಅಗ್ಲಿ ಡಕ್ಲಿಂಗ್]], [[ದ ಗ್ರೌಚ್]], [[ಜೇಕ್ ಒನ್]], [[ಲಿಲೋ]], [[ಕೇ]], [[ಕುಶ್]], [[ಬ್ಲೂ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್]](ಜಿಯೋಲಾಜಿಕ್, ಸಬ್ಜಿ), [[ಡಾ.ಡ್ರೆ]], [[ಸೈಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಹಿಲ್]]. '''[[ಡರ್ಟಿ ಸೌತ್]]''' : [[ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್]], [[ಲಿಲ್ ವೇಯ್ನ್]], [[ಟಿ.ಐ.]], [[ಲಿಲ್ ಜಾನ್]], [[ಬಿ.ಒ.]][[ಬಿ.]], [[ಚಮಿಲಿಯನೇರ್]], [[ತ್ರೀ 6 ಮಾಫಿಯ]] ([[ಡಿಜೆ ಪೌಲ್]], [[ಲಾರ್ಡ್ ಇನ್ಫೇಮಸ್]], [[ಜ್ಯೂಸಿ ಜೆ]]), [[ಹರ್ರಿಕೇನ್ ಕ್ರಿಸ್]], [[ಯುಜಿಕೆ]] ([[ಪಿಂಪ್ ಸಿ]], [[ಬನ್ ಬಿ]]), [[ಪೌಲ್ ವಾಲ್]], [[ಟ್ರಿಕ್ ಡ್ಯಾಡಿ]], [[ಸೌಲ್ಜಾ ಸ್ಲಿಮ್]], [[ಬಿ.ಜಿ.(ರಾಪರ್)]], [[ಲಿಲ್ ಬೂಸೀ]], [[ಬಿಗ್ ಟೈಮರ್ಸ್]] ([[ಮಾನ್ನೀ ಫ್ರೆಶ್]], [[ಬರ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್]]),[[ಜುವಿನೈಲ್]], [[ವೆಬ್ಬೀ]], [[ಡೇವಿಡ್ ಬ್ಯಾನರ್]], [[ಲುಡಾಕ್ರಿಸ್]], [[ಯಿಂಗ್ ಯಾಂಗ್ ಟ್ವಿನ್ಸ್]], [[ಪಾಸ್ಟರ್ ಟ್ರಾಯ್]], [[ಜರ್ಮೈನ್ ಡುಪ್ರಿ]], [[ಸ್ಕಾರ್ಫೇಸ್]], [[8ಬಾಲ್ ಅಂಡ್ ಎಂಜೆಜಿ]], [[ಸೌತ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್]], [[ಬಿಗ್ ಮೋ]], [[ಜೆಡ್-ರೋ]], [[ಲಿಲ್ ಸ್ಕ್ರಾಪಿ]], [[ಉಂಕ್]], [[ಗೊರಿಲ್ಲ ಜೋ]], [[ಯಂಗ್ ಜೀಸಿ]], [[ಔಟ್ಕ್ಯಾಸ್ಟ್]] '''[[ಮಿಡ್ ವೆಸ್ಟ್]]''' : [[ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್]], [[ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರ್]], [[ಕಾಮನ್]], [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಿಲ್ಕ್]], [[ಎಶಾಮ್]], [[ಎಕಾನ್]], [[ಸ್ಲಮ್ ವಿಲೇಜ್]], [[ಎಮಿನೆಮ್]], [[ಪ್ರೂಫ್]], [[ಕಾನ್ ಆರ್ಟಿಸ್]], [[ರಾಯ್ಸ್ ಡ 5'9"]], [[ಟ್ವಿಸ್ಟ]], [[ಲ್ಯೂಪ್ ಫಿಯಾಸ್ಕೋ]], [[ಬೋನ್ ಥಗ್ಸ್-ನ್-ಹಾರ್ಮೊನಿ]], [[ಟೆಕ್ ಎನ್9ನೆ]], [[ಬ್ರದರ್ ಅಲಿ]], [[ಚಿಂಗಿ]], [[ನೆಲ್ಲಿ]], [[ಡಾಬ್ರಿಯೆ]], [[ಜಿಬ್ಸ್]], [[ಹುಯೆ]], [[ಜೆ ಡಿಲ್ಲ]], [[ಟ್ರಿಕ್-ಟ್ರಿಕ್]], [[ಗಿಲ್ಟಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್]], [[ಕಿಡ್ ಕೂಡಿ]], [[ಯಂಗ್ ಬರ್ಗ್]], [[ಸ್ಲಗ್]], [[ಪಿ.ಒ.ಎಸ್.]], [[ಚಿಪ್ ದ ರಿಪ್ಪರ್]], [[ಐಡಿಯ ಅಂಡ್ ಎಬಿಲಿಟೀಸ್]], [[ಕಾನ್ಯೆ ವೆಸ್ಟ್]], [[ದ ಪ್ರೊಫೆಸಿ]] '''[[ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್(ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ)]]''' : [[ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್]], [[ಬಿಗ್ ಎಲ್]], [[ದ ನಟೋರಿಯಸ್ ಬಿ.ಐ.ಜಿ.]], [[ಪಿ. ಡಿಡ್ಡಿ]], [[ಬಿಟಿ ಡಿಎ ಫ್ಲೇಮ್ಸ್]], [[ತಲಿಬ್ ಕ್ವೇಲಿ]], [[ಎಂಎಫ್ ಡೂಮ್]], [[ಎಂಎಫ್ ಗ್ರಿಮ್]], [[ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್]], [[ಡಿಎಂಎಕ್ಸ್]], [[ಮೆಮ್ಫಿಸ್ ಬ್ಲೀಕ್]], [[ಕಾಸ್ಸಿಡಿ]], [[ಸ್ವಿಸ್ ಬೀಟ್ಸ್]], [[ಜಿಮ್ ಜೋನ್ಸ್]], [[ಕಾಮ'ರಾನ್]], [[ಜಡಕಿಸ್]], [[ವು-ತಂಗ್ ಕ್ಲ್ಯಾನ್]] ([[ಆರ್ ಜೆಡ್ಎ]], [[ಜಿಜೆಡ್ಎ]], [[ಮೆತಡ್ ಮ್ಯಾನ್]], [[ರಯೇಕ್ವನ್]], [[ಘೋಸ್ಟ್ ಫೇಸ್ ಕಿಲ್ಲಾಹ್]], [[ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟಾಹ್ ಡೆಕ್]], [[ಯು-ಗಾಡ್]], [[ಮಸ್ತಾ ಕಿಲ್ಲ]], [[ಕಪ್ಪಡೊನ್ನ]], [[Ol' ಡರ್ಟಿ ಬಾಸ್ಟರ್ಡ್]]), [[ರೆಡ್ಮನ್]], [[ನಾಸ್]], [[ಲಾಯ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್]], [[ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಪಿ]], [[ಬಿಗ್ ಪನ್]], [[ಫ್ಯಾಟ್ ಜೋಯಿ]], [[ಬುಸ್ಟ ರೈಮ್ಸ್]], [[ಮಾಬ್ಬ್ ಡೀಪ್]], [[ಮಾಸ್ ಡೆಫ್]], [[ದ ರೂಟ್ಸ್]], [[ಜಾ ರೂಲ್]], [[ಜೇ-ಜೆಡ್]], [[ಐಸೋಪ್ ರಾಕ್]], [[ಶಾ ಸ್ಟಿಮುಲಿ]], [[ಎಲ್-ಪಿ]], [[ಕೆಆರ್ಎಸ್-ಒನ್]], [[ಡೆ ಲಾಸೌಲ್]], [[ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್]], [[ಕ್ಯಾನ್ನಿಬಾಲ್ ಆಕ್ಸ್]], [[ವಿಜ್ ಖಲೀಫ]], [[ಬೂಟ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಕ್ಲಿಕ್]], [[50 ಸೆಂಟ್]], [[ಸ್ಕೈಜೂ]], [[ವೇಲ್]], [[ಇಲ್ ಬಿಲ್]], [[ಕೂಲ್ ಕೀತ್]], [[ಮಸ್ಟ ಏಸ್]], [[ಕೇಜ್ (ರಾಪರ್)]], [[ಟೇಮ್ ಒನ್]], [[ಪೀಟ್ ರಾಕ್]], [[ಸಿ-ರೇಯ್ಜ್ ವಾಲ್ಜ್]], [[ಜೆ. ಕೋಲೆ]], [[ನಿಕ್ಕಿ ಮಿನಾಜ್]] ===ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ=== ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಡೆಫ್ ಮಾನಿಕ್ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಅವನ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ. [[ತಾನ್ಜಾನಿಯ]] ತರಹದ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು 2000ದ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದವು. ಅದೇ ಹಲವು ಇತರ ದೇಶಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಟ್ರೆಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಕೆಲವು ಗೃಹಪೋಷಿತ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ]]ನ್, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಕಲಾವಿದರು ಅವರ ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಖ್ಯಾತರಾದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ರಷ್ಯಾ, ಜಪಾನ್, ಫಿಲಿಪ್ಪಿನ್ಸ್, ಕೆನಡ, ಚೈನ, ಕೊರಿಯ, ಇಂಡಿಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಹರಿವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟ ರಾಪ್]] ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಯುವಜನರ ನಡುವೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url= https://www.nytimes.com/2005/08/09/arts/music/09rap.html|title= Germany's Rap Music Veers Toward the Violent|last=Tzortzis|first=Andreas |date= August 9, 2005|work=The New York Times|accessdate=12 January 2010}}</ref> ಕೆಲವು ಜರ್ಮನ್ ರಾಪರ್ ಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ನಾಜಿಯಿಸಂ ನೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಗುತ್ತಾರೆ, [[ಬುಶಿಡೋ]] (ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅನೀಸ್ ಮೊಹಮದ್ ಯೂಸೆಫ್ ಫೆರ್ಚಿಚಿ) ಹೀಗೆ ರಾಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ - "ಸಲ್ಯುಟಿಯೆರ್ಟ್, ಸ್ಟೇಹ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಮ್, ಇಚ್ ಬಿನ್ ಡೆರ್ ಲೀಡರ್ ವೈ ಎ" (ಸಲಾಮು ಹೊಡೆಯಿರಿ, ಸಾವಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿ, ನಾನೇ ನಾಯಕ 'ಎ'ನಂತೆ) ಮತ್ತು [[ಫ್ಲೆರ್]]ನ ಹಿಟ್ ಆದ ''ನ್ಯೂ ಡಾಯಿಶ್ ವೆಲ್ಲೆ'' (ಹೊಸ ಜರ್ಮನ್ ಅಲೆ) ರೆಕಾರ್ಡ್ ನ ಹೆಸರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತರ್ಡ್ ರೇಚ್ ಶೈಲಿ ಗಾಥಿಕ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಂದು [[ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್]]ನ ಉಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://news.independent.co.uk/europe/article306413.ece |title=Rap music and the far right: Germany goes gangsta, 17 August 2005 |newspaper=The Independent |location=London, United Kingdom |date=2005-08-17 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2008-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113092627/http://news.independent.co.uk/europe/article306413.ece |url-status=dead }}</ref> ಈ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕೂಡ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{cite magazine|url=http://www.spiegel.de/kultur/musik/0,1518,356560,00.html |title=Der Spiegel: Scandal Rap, 23 May 2005 |language=German | work=Der Spiegel | publisher=Spiegel.de |date=2005-05-23 |accessdate=2010-01-12}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.laut.de/vorlaut/news/2005/05/13/12218/index.htm |title=Fler: Stolz, Deutsch und rechtsradikal, 13 May 2005 |language=German |publisher=Laut.de |date=2005-05-13 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಿ ಜೇಮ್ಸ್]]' ಐಡಿಯಲ್ ಜೆ ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ಒಂದು ತೀವ್ರಗಾಮಿ, ಪ್ರಭುತ್ವ-ವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿದ ''[[ಹಾರ್ಡ್ ಕೋರ್]]'' ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. "ಬಬೆಲ್ (33 ಗೆಸ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ 33 ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್)" ಆಲ್ಬಮ್ಮು ವಿಶ್ವ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಸಾಮಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ರಾಪರ್ ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>02/19/2009. [http://www.babelrap.com/news.php?rid=5593657275528671234998006 "ಬಬೆಲ್:ದ ಆಲ್ಬಮ್"{{/0}1}BabelRap.com.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512215500/http://babelrap.com/news.php?rid=5593657275528671234998006 |date=2009-05-12 }}</ref> ===ಕ್ರಂಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಪ್ ಸಂಗೀತ=== {{Main|Crunk|Snap music}} ಕ್ರಂಕ್, [[ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]]ನಿಂದ 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯು [[ಮೆಮ್ಫಿಸ್]], [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ]] ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ಗಳ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಅಗ್ರಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಲೂಪ್ಡ್, ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪಡ್-ಡೌನ್ [[ಡ್ರಂ ಮೆಷಿನ್]] ತಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ರೋಲಾಂಡ್ ಟಿಆರ್-808]] ಮತ್ತು [[909]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಡ್ರಂ ಮೆಷಿನ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಳವಾದ, ಅನುರಣಿಸುವ ಸಿಂಥಸೈಜರ್ ಮೆಲೋಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಬ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಬ್ ಗಳನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಗೀತದ ಟೆಂಪೋ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಗಿಂತ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸುಮಾರಾಗಿ [[ರೆಗ್ಗಾಯೆಟನ್]] ನ ವೇಗದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಂಕ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬಡಿತಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕ್ರಂಕ್ ರಾಪರ್ ಗಳು, ಆಗಾಗ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕೂಗಿ ಚೀರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಆ ಮೂಲಕ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ, ಬಹುತೇಕ ತೂಕದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನ ಇತರ ಉಪಪ್ರಕಾರಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರೆ, ಕ್ರಂಕ್ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಾರ್ಟಿ ಸಂಗೀತ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸತ್ವಯುತ ವಿಚಾರಸರಣಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಕರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.southernspaces.org/contents/2008/miller/8b.htm |first=Matt |last=Miller |title=Dirty Decade: Rap Music from the South: 1997-2007 |publisher=Southernspaces.org |date=2008-06-10 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2009-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090902073328/http://www.southernspaces.org/contents/2008/miller/8b.htm |url-status=dead }}</ref> ಸ್ನಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ ದಲ್ಲಿ 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಹೊಮ್ಮಿದ ಕ್ರಂಕ್ ನ ಒಂದು ಉಪಪ್ರಕಾರ. ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಶೀಘ್ರವೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 2005 ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೆ]] ನಂತಹ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಲಾವಿದರು ಈ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[808]] [[ಬ್ಯಾಸ್ ಡ್ರಂ]], [[ಹೈ-ಹ್ಯಾಟ್]], [[ಬ್ಯಾಸ್]], [[ಸ್ನಾಪ್ಪಿಂಗ್]], ಒಂದು ಮುಖ್ಯ [[ಗ್ರೂವ್]] ಮತ್ತು ಒಂದು ಗಾಯನ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ ಸ್ನಾಪ್ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ "[[ಡೆಮ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಬಾಯ್ಸ್]]"ನ "[[ಲೀನ್ ವಿಟ್ ಇಟ್, ರಾಕ್ ವಿಟ್ ಇಟ್]]", [[ಡಿ4ಎಲ್]]ನ "[[ಲ್ಯಾಫಿ ಟ್ಯಾಫಿ]]", [[ಯಂಗ್ ಜಾಕ್]]ನ "[[ಇಟ್'ಸ್ ಗೋಯಿಂ' ಡೌನ್]]" ಮತ್ತು "[[ಸೌಲ್ಜಾ ಬಾಯ್ ಟೆಲ್ 'ಎಮ್]] ನ [[ಕ್ರ್ಯಾಂಕ್ ದಟ್ (ಸೌಲ್ಜಾ ಬಾಯ್)]]" ಸೇರಿವೆ. ===ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು ವೊಂಕಿ ಸಂಗೀತ=== {{Main|Glitch hop|Wonky (music)}} ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್, 2000ದ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಿಂದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲಿಚ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಮೇಳನ ಪ್ರಕಾರ. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಇದು ಲಯವಿಲ್ಲದ, ಗೊಂದಲಮಯ [[ತಪ್ಪಿದತಾಳ]]ಗಳು, ಗ್ಲಿಚ್ ಮಾದರಿಯ [[ಬ್ಯಾಸ್ ಸಾಲುಗಳು]]s ಮತ್ತು ಗ್ಲಿಚ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಇತರ ವಿಶೇಷ ದನಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಸ್ಕಿಪ್ಸ್ ನಂತಹವು. ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಿಫ್ಯೂಸ್ 73]], [[ಡಾಬ್ರ್ಯೇ]], [[ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಲೋಟಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[ವೋಂಕಿ]]ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಲಾವಿದರೆಂದರೆ, [[ಜೋಕರ್]], [[ಹಡ್ಸನ್ ಮೊಹಾವ್ಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಲೋಟಸ್]]. [[ವೋಂಕಿ]], 2008ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸುತ್ತಲೂ (ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಹೈಪರ್ಡಬ್]] ಸಂಗೀತ ಲೇಬಲ್ ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವೆ) ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಡಬ್ ಸ್ಟೆಪ್]]ನ ಪ್ರಭಾವದಡಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಒಂದು ಉಪಪ್ರಕಾರ. ವೋಂಕಿ ಸಂಗೀತವು ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ನಂತೆಯೇ ಗ್ಲಿಚಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ "ಮಿಡ್-ರೇಂಜ್ ಅನ್ ಸ್ಟೇಬಲ್ ಸಿಂಥ್ಸ್"ನಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ಇಂಪುಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಡ್ಸನ್ ಮೊಹಾವ್ಕೆ ಮತ್ತು ರಸ್ಟೀ ರಂಥ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಆಕಾರನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೌ]]ನಲ್ಲಿ "ಆಖ್ವಾಕ್ರಂಕ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೋಂಕಿ ಸಂಗೀತದ ಉಪಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರಸ್ಟೀ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಖ್ವಾಕ್ರಂಕ್, ವೋಂಕಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಂಕ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಮೇಳನವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಗುಣವೆಂದರೆ ಅದರ "ಆಖ್ವಾಟಿಕ್" ಸಿಂಥ್ ಗಳು. ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು ವೋಂಕಿಯು ಪರ್ಯಾಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರ ನಡುವೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, (ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಡಬ್ ಸ್ಟೆಪ್); ಗ್ಲಿಚ್ ಹಾಪ್ ಅಥವಾ ವೋಂಕಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ===ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ=== 2005ದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಮಾರಾಟವು ಬಹಳವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ''[[ಟೈಮ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ "ಸಾಯುತ್ತಿದೆಯೇ" ಎಂದು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2000ದ ಇಸವಿಯಿಂದ ರಾಪ್ ಮಾರಾಟವು ಶೇ.44 ಬಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಂಗೀತದ ಸೇಲ್ಸ್ ನ ಶೇ.10ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು ಎಂದು ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಇತರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಶೇ.10 ಇನ್ನೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಂಕಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ರಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಡೆದಿದ್ದ ಶೇಕಡ 13ರ ಪಾಲಿನಿಂದ ಅದು ಮಹತ್ವದ ಕುಸಿತವೇ.<ref>{{cite web|url=http://www.futuremusic.com/news/april2007/musictrends-hiphop.html |title=After 21% Decline In Sales, Rap Industry Takes A Hard Look At Itself - Futuremusic presents |publisher=Futuremusic.com |date=2006-04-09 |accessdate=2010-01-12}}</ref><ref>{{cite magazine |author=Ta-Nehisi Coates Friday, Aug. 17, 2007 |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1653639,00.html |title=Hip-Hop's Down Beat |magazine=TIME magazine |date=2007-08-17 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414043615/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1653639,00.html |url-status=dead }}</ref> 10 [[ಎನ್ ಪಿಆರ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಮರ್ಶಕಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬ್ಲೇರ್ ಹೀಗೆ ನಮೂದಿಸಿದರು - "ಆ ಹಿಂಸೆ, ಅವಮಾನಕರ ಬಿಂಬಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಂದ ಯುವ ಜನರು ಬೇಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಙರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಟುಪಕ್ ಶಕೂರ್]] ಮತ್ತು [[ದ ನಟೋರಿಯಸ್ ಬಿ.ಐ.ಜಿ.]] ರಂತಗ "ನಿಜವಾದ" ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರ ಕೊರತೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[File:Eminem Live.jpg|thumb|left|upright|2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಮಿನೆಮ್]] ಮತ್ತಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆ ಸಂಗೀತವು ಮುಂಚಿನಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಯೇ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರಷ್ಟೆ ಎಂದು."<ref>{{cite web|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7834732 |title=Is Hip-Hop Dying Or Has It Moved Underground? |publisher=National Public Radio - All Things Considered | first=Elizabeth |last=Blair |date=March 11, 2007 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಹಲವು ಯುವಜನರು ಈಗ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಿಂಗಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿ2ಪಿ ಜಾಲಗಳ ಮುಖಾಂತರ, ಎಂದು ವಾದ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವರು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಕೊರತೆಯ ಮೇಲೆ ದೋಷವನ್ನು ಹೊರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸೌಲ್ಜಾ ಬಾಯ್ ಟೆಲ್ 'ಎಮ್]]ನ 2007 ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ''[[ಸೌಲ್ಜಾಬಾಯ್ ಟೆಲ್ಲೆಮ್.ಕಾಮ್]]'' ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.djbooth.net/index/albums/review/soulja-boy-tell-em-souljaboytellemcom-1002072/ |title=Soulja Boy Tell ‘Em - Souljaboytellem.com - Hip Hop Album Review |publisher=Djbooth.net |date= |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209084323/http://www.djbooth.net/index/albums/review/soulja-boy-tell-em-souljaboytellemcom-1002072/ |url-status=dead }}</ref> ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾದ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್ ನ ಕೊರತೆಯೂ ಆಧುನಿಕ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2008ರ ಟಿ.ಐ.ನ ''[[ಪೇಪರ್ ಟ್ರಯಲ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದೇ 1998ರ [[ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ರ್]]ನ ''[[ಮೊಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರುತ್]]'' 35 ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಗಳಿವೆ. ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾದುದು ಭಾಗಶಃ ಅದು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದು ಕಾರಣ. [[ಬೈರಾನ್ ಹರ್ಟ್]]ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್: ಬಿಯಾಂಡ್ ಬೀಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೈಮ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ "ಚತುರ ಪ್ರಾಸಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಬಡಿತಗಳಿಂ"ದ "ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಂಥ"ದ್ದಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ರೆಕಾರ್ಡುಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವಾದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ,<ref>{{cite news |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article4160553.ece |title=Music sales fall to their lowest level in over twenty years |work=The Times |location=London, United Kingdom |date=June 18, 2008 |first=Dan |last=Sabbagh |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825025812/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article4160553.ece |url-status=dead }}</ref> ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾವಿದರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ಥನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತಪ್ರಕಾರವಾಗೇ ಉಳಿದಿದೆ. 2009ರ ಮೊದಲ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲೇ [[ಎಮಿನೆಮ್]],<ref>{{cite web |last=Kaufman |first=Gil |url=http://www.mtv.com/news/articles/1612196/20090527/eminem.jhtml |title=Eminem's Relapse Notches Biggest Billboard Debut Of 2009 - News Story |publisher=MTV News |date=2009-05-27 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2009-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090528153416/http://www.mtv.com//news//articles//1612196//20090527//eminem.jhtml |url-status=dead }}</ref> [[ರಿಕ್ ರಾಸ್]],<ref>{{cite web|author=Up for DiscussionPost Comment |url=http://www.billboard.com/bbcom/news/rick-ross-debuts-at-no-1-on-billboard-200-1003967404.story |title=Rick Ross Debuts At No. 1 On Billboard 200 For Third Time &#124; Billboard.com |publisher=Billboard.com<! |date=2009-09-14 |accessdate=2010-01-12}}</ref> [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಐಯ್ಡ್ ಪೀಸ್]],<ref>{{cite web|author=by Keith Caulfield |url=http://www.billboard.com/bbcom/news/black-eyed-peas-e-n-d-up-at-no-1-on-billboard-1003985032.story |title=Black Eyed Peas 'E.N.D.' Up At No. 1 On Billboard 200 &#124; Billboard.com |publisher=Billboard.com |date=June 17, 2009 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಮತ್ತು [[ಫ್ಯಾಬೊಲಸ್]]<ref>{{cite web|author=Monica Herrera and Keith Caulfield |url=http://www.billboard.com/news/fabolous-tops-billboard-200-jackson-s-ones-1004000186.story |title=Fabolous Tops Billboard 200; Jackson's 'Ones' Now 2009's Second-Best Seller &#124; Billboard.com |publisher=Billboard.com |date=August 5, 2009 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ರಂತಹ ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ 200]] ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂ.೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಎಮಿನೆಮ್ ನ ಆಲ್ಬಂ ''[[ರೀಲಾಪ್ಸ್]]'' 2009ರ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.<ref>{{cite web|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/story/dizzee-and-eminem-land-fastest-selling-no-1s-of-2009_1104371 |title=Dizzee Rascal - Dizzee And Eminem Land Fastest-Selling No 1S Of 2009 - Contactmusic News |publisher=Contactmusic.com |date=24 May 2009 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನ ಮಾರಾಟಗಳು [[ಫ್ಲೋ ರಿಡ]]ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಏರಿತು. ಅವನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಆಲ್ಬಂಗಳು 500,000 ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾರಾಟವಾದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, "ಲೋ" ಅನ್ನು ಇಡೀ 2000ದ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಿಂಗಲ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸೌಲ್ಜಾ ಬಾಯ್ ನ ಎರಡನೇ ಆಲ್ಬಂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, "[[ಕಿಸ್ ಮಿ ತ್ರೂ ದ ಫೋನ್]]" [[ಆರ್ ಐಎಎ]] ನಿಂದ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪಡೆಯಿತು. ===ನವೀನಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ=== [[File:M.i.a.1.jpg|thumb|upright|2009ರಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಎಂ.ಐ.ಎ. ಅನ್ನು ಟೈಮ್ 100 ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ "ವರ್ಲ್ಟ್ 'ಸ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಷಲ್ ಪೀಪಲ್"]] [[ಪರ್ಯಾಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ಕೊನೆಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೊಳಗ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು 2000ದ ದಶಕದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭಾಗಶಃ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟ ರಾಪ್ ನ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಹಾಗೇ, [[ಔಟ್ ಕಾಸ್ಟ್]], [[ಕಾನ್ಯೇ ವೆಸ್ಟ್]], ಮತ್ತು[[ಗ್ನಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾರ್ಕಲಿ]] ರಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಮೇರೆಮೀರಿದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ.<ref>{{cite news | last=Michel |first= Sia|title=Critics' Choice: New CD's | url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9503E7DF1031F93BA2575AC0A9609C8B63| work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] | publisher=[[The New York Times Company]] | date=2006-09-18 | accessdate=2008-05-10}}</ref> ಔಟ್ಕಾಸ್ಟ್ ನ ''[[ಸ್ಪೀಕರ್ ಬಾಕ್ಸ್ / ದ ಲವ್ ಬಿಲೋ]]'' ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉನ್ನತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಕೇಳುಗರ ಮನಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಪ್, ರಾಕ್, ಆರ್ ಅಂಡ್ ಬಿ, ಪಂಕ್, ಜಾಜ್, ಇಂಡೀ, ಕಂಟ್ರಿ, ಪಾಪ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ - ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ - ಎರಡು ನಂ.1 ಹಿಟ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನ ಮೇಲೂ ಹರಡಿತು, ಮತ್ತು ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು [[ಆರ್ ಐಎಎ]]ನ [[ಪ್ಲಾಟಿನಂ]]ನ ೧೧ ಪಟ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗಿ [[ವಜ್ರ]]ವಾಗಿ [[ಪ್ರಮಾಣಕೃತಗೊಂಡಿತು]], ತನ್ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ರಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಆಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.riaa.com/gp/bestsellers/diamond.asp |title=RIAA.com |access-date=2010-06-09 |archive-date=2007-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070516220738/http://www.riaa.com/gp/bestsellers/diamond.asp |url-status=dead }}</ref> ಕಾನ್ಯೇ ವೆಸ್ಟ್ ನ ''[[ಗ್ರಾಡುಯೇಷನ್ ]]'' ಮತ್ತು [[50 ಸೆಂಟ್]]ನ ''[[ಕುರ್ಟಿಸ್]]'' ನಡುವಿನ [[ಮಾರಾಟದ ಓಟಸ್ಪರ್ಧೆ]]ಯನ್ನು ಉದ್ಯಮ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಗೆ ಒಂದು ತಿರುವು ನೀಡಿದ ಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಜೇತನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ನವೀನ ರಾಪ್ ಸಂಗೀತವೂ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟ ರಾಪ್ ನಷ್ಟೇ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂಥದ್ದಾಗಬಹುದು.<ref>{{cite web |author=Sexton, Paul|url=http://www.billboardmagazine.com/bbcom/esearch/article_display.jsp?vnu_content_id=1003641886|title=Kanye Defeats 50 Cent On U.K. Album Chart|work= Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|date=2007-09-17|accessdate=2007-09-18}}{{Dead link|date=November 2009}}</ref> ಅವನು ಅದನ್ನು ಒಂದು ರಾಪ್ ಗಿಂತ ವಿಷಾದಯುಕ್ತ ಪಾಪ್ ನಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದನಾದರೂ, ಕಾನ್ಯೇ ನ ''[[ಅನುಸರಿಸುವ 808ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಬ್ರೇಕ್|ಅನುಸರಿಸುವ ''[[808ಸ್ ಅಂಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಬ್ರೇಕ್]]'' ]]'' ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಬಂನ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ, ಏಕಾಂಗಿತನ, ಮತ್ತು ಹೃಯಯಬೇನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡುವ ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವು ಮೊದಲು ಸಂಗೀತ ಕೇಳುಗರಿಂದ ಭಾರೀ ದೂಷಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತಾದರೂ, ಮತ್ತು ಆ ಆಲ್ಬಂ ಫ್ಲಾಪ್ ಆಗುವುದೆಂಬ ಭವಿಷ್ಯನುಡಿದಿದ್ದರಾದರೂ, ಅನಂತರದ ಅದರ ವಿಮರ್ಶಾ ಸ್ತುತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಇತರ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ರಾಪರ್ ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು.<ref>{{cite web |last=Reid |first=Shaheem |title=Common Praises Kanye's Singing; Lupe Fiasco Plays CEO: Mixtape Monday |url=http://www.mtv.com/news/articles/1596254/20081003/common.jhtml |work=MTV |publisher=MTV Networks |date=2008-10-03 |accessdate=2008-11-23 |archive-date=2008-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205004607/http://www.mtv.com/news/articles/1596254/20081003/common.jhtml |url-status=dead }}</ref><ref name="Observer">{{cite web |title= Urban Review: Kanye West, ''808s and Heartbreak'' |url=https://www.theguardian.com/music/2008/nov/09/kanye-west-hip-hop-808s-heartbreak|work=[[The Observer]]|publisher=Guardian News and Media Ltd |date=2008-11-09|accessdate=2008-11-24}}</ref> ''[[ದ ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್ 3]]'' ನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] ರಾಪ್ ಮೊಗಲ್ [[ಜೇ-ಜೆಡ್]] ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, "...... ಅದು ನಂ.1 ಆಲ್ಬಂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನಿರುವುದು ಅಲ್ಲೇ. ನಾನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದಿದ್ದ.<ref>{{cite web|author=Kash, Tim; Reid, Shaheem; Rodriguez, Jayson|title=Exclusive: Jay-Z's Next LP Will Be 'The Most Experimental I Ever Made'|url=http://www.mtv.com/news/articles/1620692/20090902/jay_z.jhtml|work=[[MTV]]|publisher=[[MTV Networks]]|date=2009-09-03|accessdate=2009-09-03|archive-date=2009-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904205636/http://www.mtv.com/news/articles/1620692/20090902/jay_z.jhtml|url-status=dead}}</ref> ಕಾನ್ಯೇನಂತೆ ತಾನು ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಿಂದ ಅತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದನೆಂದು, [[ಗ್ರಿಜ್ಲಿ ಬೇರ್]] ನಂತಹ ಇಂಡೀ-ರಾಕರ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ಜೇ-ಜೆಡ್ ವಿವರಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನ ಮುಂದುವರಿದ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂಡೀ ರಾಕ್ ಚಳುವಳಿಯು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದೆಂಬ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟನು.<ref>{{cite web|author=Kash, Tim; Montgomery, James|title=Jay-Z Hopes Bands Like Grizzly Bear Will 'Push Hip-Hop'|url=http://www.mtv.com/news/articles/1620444/20090831/jay_z.jhtml|work=MTV|publisher=MTV Networks|date=2009-09-03|accessdate=2009-09-03|archive-date=2009-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090903024203/http://www.mtv.com/news/articles/1620444/20090831/jay_z.jhtml|url-status=dead}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ [[ಲಿಲ್ ವೇಯ್ನ್]] ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ನ ಮೇಳನವಾಗಿದ್ದ ''[[ರೀಬರ್ತ್]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗೊಡೆ ಮಾಡಿದ. ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಚಳುವಳಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ ರಾಪರ್ ಗಳಾದ [[ಸೋಮಾಲಿ]]-[[ಕೆನೆಡಿಯನ್]] ಕವಿ [[ಕೆ'ನಾನ್]], [[ಜಪಾನೀ]] ರಾಪರ್ [[ಶಿಂಗ್02]], ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕನ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್]] ಕಲಾವಿದ [[ಎಂ.ಐ.ಎ.]] ಪರಿಗಣಿಸುವಷ್ಟು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಟೈಮ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಎಂ.ಐ.ಎ. ಅನ್ನು "ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ" ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಜನರ" [[ಟೈಮ್ 100]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು.<ref name="influential">{{cite magazine |first=Spike |last=Jonze |url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1894410_1893836_1894427,00.html |title=The 2009 - TIME 100 |work=Time |date=April 30, 2009 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2010-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305205144/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1894410_1893836_1894427,00.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/specials/packages/0,28757,1894410,00.html |title=The 2009 TIME 100 |work=Time |date= |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2009-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090508170110/http://www.time.com/time/specials/packages/0,28757,1894410,00.html |url-status=dead }}</ref> ಇಂದು, ಭಾಗಶಃ [[ಅಂತರ್ಜಾಲ]]ದ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ವಿತರಣೆಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಪರ್ಯಾಯ ರಾಪ್ ಕಲಾವಿದರು ದೂರದೂರದ ಕೇಳುಗರ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಕಿಡ್ ಕೂಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಡ್ರೇಕ್]] ನಂತಹ ಎಷ್ಟೋ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರು ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವಂಥ, ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೇರುವಂಥ ಹಿಟ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ "[[ಡೇ 'ನ್' ನೈಟ್]]" ಮತ್ತು "[[ಬೆಸ್ಟ್ ಐ ಎವರ್ ಹ್ಯಾಡ್]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡ್ ನ ತಲೆಚೀಟಿಯಿಲ್ಲದೆ ಉಚಿತ ಆನ್ ಲೈನ್ [[ಮಿಕ್ಸ್ ಟೇಪ್]] ಗಳ ಮೇಲೆ " ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಜೋಡಿಯು, [[ವಾಲೆ]], [[ಚಿಪ್ ದ ರಿಪ್ಪರ್]], [[ದ ಕೂಲ್ ಕಿಡ್ಸ್]], [[ಜೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ]], ಮತ್ತು [[ಬಿ.ಒ.ಬಿ.]]ರಂತಹ ಇತರ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆಪರ್ಯಾಯ ರಾಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಜೊತೆಗೆ 1990ರ ತಮ್ಮ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಪ್ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ{{Citation needed|date=December 2009}} ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಅವರ ಸಂಗೀತವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು, ಜೀವನಾನುಭವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Soul">{{cite journal |last=Hoard |first=Christian |authorlink= |coauthors= |date=17 September 2009|title= Kid Cudi: Hip-Hop's Sensitive Soul|trans_title= |journal=[[Rolling Stone]] |volume= |issue= 1087|page=40 |id= |url= |accessdate=2009-09-09 |quote=}}</ref> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಆಕರಗಳು== * [[ಡೇವಿಡ್ ಟೂಪ್]] (1984/1991). ''ರಾಪ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ II: ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಪ್ ಟು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ : ಸರ್ಪೆಂಟ್ಸ್' ಟೈಲ್. ISBN 1586486837 * ಮಾಕ್ ಲಿಯೋಡ್, ಕೆಂಬ್ರ್ಯೂ [[ಚೆಕ್ ಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಕ್ಲೀ]] ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ 2002. ''ಸ್ಟೇ ಫ್ರೀ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್''. * ಕೊರ್ವೀನೋ, ಡೇನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ನೋಚೆ ಶಾನ್ (2000). ''ಎ ಬ್ರೀಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೈಮ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಸ್:ಗ್ರೋಯಿಂಗ್ ಅಪ್ ವಿತ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ''. ಟಿನಿಕಮ್, ಪಿಎ:ಎಕ್ಸ್ಲಿಬ್ರಿಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್/ದ ಲೈಟನಿಂಗ್ ಸೋರ್ಸ್, ಇಂಕ್, ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 1-4010-2851-9 * ಚ್ಯಾಂಗ್, ಜೆಫ್. "[[ಕಾಂಟ್ ಸ್ಟಾಪ್ ವೋಂಟ್ ಸ್ಟಾಪ್]]". * ರೋಸ್, ಟ್ರಿಸಿಯ (1994). "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ನಾಯ್ಸ್". ಮಿಡಲ್ ಟೌನ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್: [[ವೆಸ್ಲೆಯನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್]]. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 0-19-211579-0 * ಪಾಟರ್, ರಸ್ಸೆಲ್ (1995) ''ಸ್ಪೆಕ್ಟಾಕುಲರ್ ವರ್ನಾಕುಲರ್ಸ್: ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಅಂಡ್ ದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡರ್ನಿಸಮ್''. ಅಲ್ಬಾನಿ: [[ಸೂನಿ ಪ್ರೆಸ್]]. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 1586486837 * ಲೈಟ್, ಅಲಾನ್ (ಎಡ್). (1999). ''ದ ವೈಬ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ತ್ರೀ ರಿವರ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 0-19-211579-0 * ಜಾರ್ಜ್, ನೆಲ್ಸನ್ (2000, ಪರಿಷ್ಕೃತ 2005). ''ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಅಮೇರಿಕ''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 0-19-211579-0 * ಫ್ರಿಕೆ, ಜಿಮ್ ಮತ್ತು ಅಹಿಯರ್ನ್, ಚಾರ್ಲಿ(ಎಡ್ಸ್.) (2002). ''ಎಸ್ ಎಸ್ ಯು'ಆಲ್: ದ [[ಎಕ್ಸ್ ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್]] ಓರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್'ಸ್ ಫಸ್ಟ್ ಡೆಕೇಡ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಡ ಕಾಪೋ ಪ್ರೆಸ್. ಐಎಸ್ ಬಿಎನ್ 0-19-211579-0 * ಕಿಟ್ವಾನಾ, ಬಕರ್ (2004). ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜನರೇಷನ್: ಹೌ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ಸ್' ಕಲ್ಚರ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಇಸ್ ಎವಾಲ್ವಿಂಗ್ ಇಂಟು ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಪವರ್. 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಓಹಿಯೋ ಲಿಂಕ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ನಿಂದ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Hip hop portal}} * [https://books.google.com/books?id=DCNC_qGcgkgC&printsec=frontcover&dq= ಕಾಂಟ್ ಸ್ಟಾಪ್, ವೋಂಟ್ ಸ್ಟಾಪ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜನರೇಷನ್ ]— ಜೆಫ್ ಚಾಂಗ್ ಕೃತ * [http://textfiles.tonytee.nl/magazines/DUB/ ದ ಮಾನಿಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಂ ಮೀಡಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120518205521/http://textfiles.tonytee.nl/magazines/DUB/ |date=2012-05-18 }} - ಡಬ್ ನದು * [http://articles.latimes.com/1989-04-02/entertainment/ca-1582_1_black-rap ರಾಪ್: ಸ್ಟ್ರೈಕಿಂಗ್ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫ್ರಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೈಡ್ ಶೇಕ್ ದ ಪಾಪ್ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ]— [[ರಾಬರ್ಟ್ ಹಿಲಬರ್ನ್]] ಕೃತ. * [http://www.hiphoppow.com/concept-hip-hop-songs.html ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100312035734/http://www.hiphoppow.com/concept-hip-hop-songs.html |date=2010-03-12 }} - ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಪೌ ಕೃತ * [http://www.jamaicans.com/music/articles_reggae/when-did-reggae-become-ra.shtml ವೆನ್ ಡಿಡ್ ರೆಗ್ಗೈ ಬಿಕಮ್ ರಾಪ್ ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320034026/http://www.jamaicans.com/music/articles_reggae/when-did-reggae-become-ra.shtml |date=2015-03-20 }} ಡಿ. ಜಾರ್ಜ್ ಕೃತ * [http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/genre/content.genre/hip_hop_730 ನಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಓವರ್ ವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081014160831/http://worldmusic.nationalgeographic.com/worldmusic/view/page.basic/genre/content.genre/hip_hop_730 |date=2008-10-14 }} * [http://city-journal.org/html/17_3_black_america.html "ಇನ್ ದ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಮ್, ಇನ್ ಚೈನ್ಸ್": ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅಮೇರಿಕ ಮೇಲಿನ ೨೦೦೭ ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ ನ ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612192707/http://city-journal.org/html/17_3_black_america.html |date=2010-06-12 }} * {{cite journal|title=Phat Lines: Spelling Conventions in Rap Music|author=Olivo, W.|journal=Written Language & Literacy|volume=4|issue=1|month=March | year=2001|pages=67–85|url=http://www.ingentaconnect.com/content/jbp/wll/2001/00000004/00000001/art00004|doi=10.1075/wll.4.1.05oli}} * [http://hiphoparchive.org/ HiphopArchive.prg]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{hiphop}} {{DEFAULTSORT:Hip Hop Music}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶೈಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಪ್‌-ಹಾಪ್‌]] 4sqbyrrpmrya20kj8g99wgc2zh81w2j 0 23746 1372338 1369722 2026-04-28T18:56:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372338 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|name=Hema Malini|predecessor2=[[M. Rajasekara Murthy]]<ref>{{cite news |last1=Rajendran |first1=S. |title=Hema Malini wins Rajya Sabha by-election |url=https://www.thehindu.com/news/Hema-Malini-wins-Rajya-Sabha-by-election/article14934155.ece |access-date=20 September 2020 |work=The Hindu |date=3 March 2011 |language=en-IN}}</ref>|birth_place=[[Ammankudi (Orathanadu)|Ammankudi]], [[Madras State|Madras Province]], [[Dominion of India]]<br/>{{small|(present-day [[Tamil Nadu]], India)}}|birth_date={{Birth date and age|1948|10|16|df=yes}}<ref name=birth>{{cite web|url=http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd1.htm |title=rediff.com: A dream called Hema Malini |work=Rediff.com |date=16 October 1958 |access-date=14 June 2011}}</ref>|successor3=[[Javed Akhtar]]|predecessor3=[[Mrinal Sen]]|term_end3=15 November 2009|term_start3=16 November 2003|term_end2=2 April 2012|image=Hema malini bhungama1.jpg|term_start2=4 March 2011|successor=|predecessor=[[Jayant Chaudhary]]|term_start=16 May 2014|constituency=[[Mathura (Lok Sabha constituency)|Mathura]]|caption=|spouse={{marriage|[[Dharmendra]]|1980}}}}'''ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ''' (ಜನನ ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ನರ್ತಕಿ, ಬರಹಗಾರ, ನಿರ್ದೇಶಕಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref>{{Cite news|url=http://www.cinemanewstoday.com/hemaji-hemamalini-ever-dream-girl-turned-65/|title=Hemaji @ Hemamalini, ever dream girl turned 65|date=17 October 2013|work=cinemanewstoday.com|access-date=3 March 2021|archive-url=https://archive.today/20131017095958/http://www.cinemanewstoday.com/hemaji-hemamalini-ever-dream-girl-turned-65/|archive-date=17 October 2013}}</ref> ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೇಮಾಮಾಲಿನಿಯವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಇದು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ಸತ್ಯಂ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದ]] ''ಮೂಲಕ ನಟನಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು''.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/hema-malini-lesser-known-facts/hema-malini-lesser-known-facts/photostory/44801148.cms|title=Hema Malini: Lesser known facts|work=The Times of India|access-date=22 November 2020}}</ref> ''ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನಿ ಮೊದಲು ಸಪ್ನೋ ಕಾ ಸೌದಾಗರ್'' (೧೯೬೮) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು [[ಬಾಲಿವುಡ್|, ನಂತರ ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ, ಅವರು ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="Rediff 2003">[http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd4.htm ''A dream called Hema Malini.''] Rediff.com. Accessed 24 September 2009.</ref> ಮಾಲಿನಿಯವರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಡ್ರೀಮ್ ಗರ್ಲ್" ಎಂದು ಪ್ರವರ್ತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="Rediff 2003" /> ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಯಕ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="top actresses">{{Cite web|url=http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress|title=''Top Actresses.'' Box Office India. Accessed 8 January 2008.|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017104803/http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress|archive-date=17 October 2013|access-date=23 ಜೂನ್ 2010|archivedate=17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017104803/http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress|url-status=deviated}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090506081216/http://www.hindu.com/fr/2009/05/01/stories/2009050151260600.htm ''Friday Review Chennai / Tribute : Bollywood's macho man bids goodbye.''] ''The Hindu'' 1 May 2009 Accessed 14 June 2011.</ref><ref>[http://www.ibosnetwork.com/asp/topactors.asp?isactress=true ''Top Box Office Draws of Indian Cinema.'']{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} IBOS. Accessed 24 September 2009.</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/did-you-know/Hema-Malini-was-one-of-the-highest-paid-actresses-in-1976-1980/articleshow/48280475.cms|title=Hema Malini was one of the highest-paid actresses in 1976-1980 - Times of India|date=30 July 2015|work=The Times of India|access-date=27 September 2019|language=en}}</ref> ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000245/1973|title=Filmfare Awards|year=1973|website=imdb|access-date=20 July 2017}}</ref> ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಲೈಫ್‌ಟೈಮ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಸಿನಿಮಾ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2019/winners|title=WINNERS OF THE FILMFARE AWARDS 2019|publisher=filmfare.com|access-date=23 March 2019}}</ref> [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ <ref name="padma">[https://web.archive.org/web/20100414041137/http://www.hindu.com/2000/01/27/stories/02270005.htm ''Padma Vibhushan, Padma Bhushan, Padma Shri awardees.''] ''The Hindu'' 27 January 2000 Accessed 14 June 2011.</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸರ್ ಪದಂಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ]] ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮಾಲಿನಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಮಾಲಿನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ [[ಪಂಡಿತ್ ಭಜನ್ ಸೊಪೊರಿ|ಸೊಪೋರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (SaMaPa)]] ವಿಟಸ್ತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಾಗಿ [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯ]] [[ಪಂಡಿತ್ ಭಜನ್ ಸೊಪೊರಿ|ಭಜನ್ ಸೋಪೋರಿಯಿಂದ ಪಡೆದರು.]] ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ]] ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎನ್ಟಿಆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/spb-hema-malini-bag-ntr-awards/article17821614.ece|title=S.P. Balasubrahmanyam, Hema Malini bag NTR awards|last=Correspondent|first=Special|date=5 April 2017|work=The Hindu}}</ref> ೨೦೦೩ ರಿಂದ ೨೦೦೯ರವರೆಗೆ, ಮಾಲಿನಿ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ [[ಸಂಸತ್ತು|ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನಿ [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭೆಗೆ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮಾಲಿನಿ ದತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಾಲಿನಿ [[ಇಸ್ಕಾನ್|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸೊಸೈಟಿಯ]] (ಇಸ್ಕಾನ್) ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/culture-news/janmashtami-2019-bjp-mp-hema-malini-sings-bhajan-offers-prayer-at-iskcon-temple-video-goes-viral-170487.html|title=Janmashtami 2019: BJP MP Hema Malini sings bhajan, offers prayer at ISKCON temple; video goes viral|website=CatchNews.com|language=en|access-date=11 July 2020}}</ref> ಮಾಲಿನಿ ತಮಿಳು [[ಐಯ್ಯಂಗಾರ್|ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಂನ ವಿಎಸ್ಆರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/my-dad-opposed-my-marriage-hema-259863.html|title=My dad opposed my marriage: Hema|publisher=IBNLive.com|access-date=21 February 2016|archive-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808011920/http://www.ibnlive.com/news/india/my-dad-opposed-my-marriage-hema-259863.html|url-status=dead}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?ei=8prkUKTKLIK8rAesv4GQBA&id=8L8aAQAAIAAJ&dq=hema+malini+iyengar&q=iyengar#search_anchor ''Hema Malini.''] Living Media International Limited 2004 p23.</ref> [[ಚೆನ್ನೈ|ಅವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ಆಂಧ್ರ ಮಹಿಳಾ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿತ್ತು.<ref name="telegraph1">[http://www.telegraphindia.com/1110629/jsp/telekids/story_14171108.jsp ''My Fun Days.''] Telegraph India 29 June 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> ಅವರು ೧೧ ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಡಿಟಿಇಎ ಮಂದಿರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref name="rajyasabha">[http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1922 ''Detailed Profile, Smt. Hema Malini, Members of Parliament (Rajya Sabha), Who's Who, Government: National Portal of India.''] India.gov.in Accessed 6 July 2011.</ref> ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ''ತುಮ್ ಹಸೀನ್ ಮೈ ಜವಾನ್'' (೧೯೭೦).<ref>{{Cite web|url=http://highlightsindia.com/hema-malini-biography-career-awards-net-worth/|title=Hema Malini-Biography, Career, Awards and Net Worth|date=20 May 2017}}</ref> ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="newindianexpress">{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Hema-Malini-Drives-into-Mathura-Nagari/2014/04/02/article2144667.ece|title=Hema Malini Drives into Mathura Nagari|date=2 April 2014|access-date=18 June 2016|publisher=[[New Indian Express]]|archive-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808202922/http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Hema-Malini-Drives-into-Mathura-Nagari/2014/04/02/article2144667.ece|url-status=dead}}</ref><ref name="dnaindia">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-from-hema-malini-dharmendra-rekha-vinod-mehra-to-aamir-khan-reena-bollywoods-most-controversial-and-secret-marriages-1944902|title=From Hema Malini-Dharmendra, Rekha-Vinod Mehra to Aamir Khan-Reena: Bollywood's most controversial and secret marriages|date=3 January 2014|work=[[Daily News and Analysis]]|access-date=18 June 2016}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಂತರ [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ನಟರಾದ ಸನ್ನಿ ಡಿಯೋಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಬಿ ಡಿಯೋಲ್. ಮಾಲಿನಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಇಶಾ ಡಿಯೋಲ್ (ಜನನ ೧೯೮೧) <ref>Times of India 30/6/12</ref> ಮತ್ತು ಅಹನಾ ಡಿಯೋಲ್ (ಜನನ ೧೯೮೫).<ref>Joshi T. [http://www.mid-day.com/entertainment/2009/may/260509-Guzaarish-Ahana-Deol-VJ-Aditya-Aishwarya-Hrithik-Roshan.htm ''Ahana Deol and boyfriend VJ Aditya working together in Guzaarish.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202192833/http://www.mid-day.com/entertainment/2009/may/260509-Guzaarish-Ahana-Deol-VJ-Aditya-Aishwarya-Hrithik-Roshan.htm |date=2012-02-02 }} Mid-day.com 26 May 2009 Accessed 6 July 2011.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130905205345/http://www.hindu.com/mp/2009/10/10/stories/2009101050230200.htm ''Metro Plus Mangalore, Cinema : Sister act!''] ''The Hindu'' 10 October 2009 Accessed 6 July 2011.</ref><ref>[http://www.telegraphindia.com/1110303/jsp/entertainment/story_13658720.jsp ''Next in line.''] The Telegraph, Kolkota. 3 March 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> ''ಫೂಲ್ ಔರ್ ಕಾಂತೆ'', ''[[ರೋಜಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಅಣ್ಣಯ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಣ್ಣಯ್ಯ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮಧು ರಘುನಾಥ್ ಮಾಲಿನಿಯವರ ಸೋದರಸೊಸೆ. ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಂದು, ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಅಹನಾ ಡಿಯೋಲ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ ಡೇರಿಯನ್ ವೋಹ್ರಾನಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಾಗ ಅಜ್ಜಿಯಾದರು. ೨೦ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ಆಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಇಶಾ ಡಿಯೋಲ್ ತಖ್ತಾನಿ ರಾಧ್ಯಾ ತಕ್ತಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಜ್ಜಿಯಾದರು.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/celebs-who-made-headlines-in-2016/hema-malinis-daughter-esha-deol-pregnant-with-her-first-child/photostory/58336281.cms|title=First Child|work=Times Of India|access-date=25 October 2017}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === 1960-1970 (ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸ) === ''ಮಾಲಿನಿ ಪಾಂಡವ ವನವಾಸಂ'' (೧೯೬೫) ಮತ್ತು ''ಇದು ಸತ್ಯಂ'' (೧೯೬೨) ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ''ಸಪ್ನೊ ಕಾ ಸೌದಾಗರ್'' <ref name="dgirl"/> ನಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್ ಕಪೂರ್]] ಎದುರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡ್ರೀಮ್ ಗರ್ಲ್ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="dgirl" /> === 1970–1978 (ಸ್ಥಾಪಿತ ನಟಿ) === ''ಜಾನಿ ಮೇರಾ ನಾಮ್'' (೧೯೭೦) ನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಆಂದಾಜ್'' (೧೯೭೧) ಮತ್ತು ''ಲಾಲ್ ಪತ್ಥರ್'' (೧೯೭೧) <ref name="dgirl"/> ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಸೀತಾ ಔರ್ ಗೀತಾ'' <ref name="seeta">[http://movies.rediff.com/slide-show/2009/may/25/slide-show-1-revisiting-seeta-aur-geeta.htm ''Revisiting Seeta Aur Geeta.''] Rediff.com 25 May 2009 Accessed July 2011</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮತ್ತು [[ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.<ref name="firstff">[https://archive.today/20130126082603/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366872.cms ''The Winners – 1972– The 51st Filmfare Awards.''] ''The Times of India.'' 14 June 2011.</ref> ಆಕೆ ನಟಿಸಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಸನ್ಯಾಸಿ'', ''ಧರ್ಮಾತ್ಮ'' ಮತ್ತು ''ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ'', ''ಶೋಲೆ'', ''ತ್ರಿಶೂಲ್ ಸೇರಿವೆ''. ಮಾಲಿನಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೇಂದ್ರ, ''ಶರಾಫತ್'', ''ತುಮ್ ಹಸೀನ್ ಮುಖ್ಯ ಜವಾನ್'', ''ನಯಾ ಜಮಾನಾ,'' ''ರಾಜಾ ಜಾನಿ'', ''ಸೀತಾ ಔರ್ ಗೀತಾ'', ''ಪತ್ಥರ್ ಔರ್ ಪಾಯಲ್'', ''ದೋಸ್ತ್'' (೧೯೭೪), ''ಶೋಲೆ'' (೧೯೭೫), ''ಚರಸ್'', ''ಜುಗ್ನು'', ''ಆಜಾದ್'' (೧೯೭೮) ''ದಿಲ್ಲಗಿ'' (೧೯೭೮) ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ೨೮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಜೊತೆಗಿನ ಆಕೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ''ಅಂದಾಜ್'' ಮತ್ತು ''ಪ್ರೇಮ್ ನಗರ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ನಂತರದ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಮೆಹಬೂಬಾ ಮತ್ತು ಜನತಾ ಹವಾಲ್ದಾರ್'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. === 1980–1997 (ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು) === ''80 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನಿ ಕ್ರಾಂತಿ'', ''ನಸೀಬ್'', ''ಸತ್ತೆ ಪೆ ಸತ್ತಾ'' ಮತ್ತು ''ರಜಪೂತ್'' ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಅವರು ತಾಯಿಯಾದ ನಂತರ ನಾಯಕಿ ಕೇಂದ್ರಿತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು, ''ಆಂಧಿ ತೂಫಾನ್'', ''ದುರ್ಗಾ'', ''[[ರಾಮ್ ಕಲಿ|ರಾಂಕಲಿ]],'' ''ಸೀತಾಪುರ ಕಿ ಗೀತಾ,'' ''ಏಕ್ ಚಾದರ್ ಮೈಲಿ ಸಿ'', ''ರಿಹಾಯಿ'' ಮತ್ತು ''ಜಮಾಯಿ ರಾಜಾ'' ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="dgirl">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರೊಂದಿಗೆ ''ಅಲಿಬಾಬಾ ಔರ್ ೪೦ ಚೋರ್'', ''ಭಗಾವತ್'' ''ಸಾಮ್ರಾಟ್'', ''ರಜಿಯಾ ಸುಲ್ತಾನ್'', ಮತ್ತು ''ರಾಜ್ ತಿಲಕ್'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ದರ್ದ್'', ''ಬಂದೀಶ್'', ''ಕುದ್ರತ್'', ''ಹಮ್ ದೋನೊ'', ''ರಜಪೂತ್'', ''ಬಾಬು'', ''ದುರ್ಗಾ'', ''ಸೀತಾಪುರ್ ಕಿ ಗೀತಾ'' ಮತ್ತು ''ಪಾಪ ಕಾ ಆಂತ್'' ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ದಿಲ್ ಆಶ್ನಾ ಹೈ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾ ಭಾರತಿ ಮತ್ತು [[ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ)|ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಮೋಹಿನಿ'' (೧೯೯೫) ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಆವರ ಸೋದರ ಸೊಸೆ ಮಧು ಮತ್ತು ನಟ ಸುದೇಶ್ ಬೆರ್ರಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೆಲಸಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="dgirl"/> ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ವಿನೋದ್ ಖನ್ನಾ]] ನಿರ್ಮಾಣದ ''ಹಿಮಾಲಯ ಪುತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. === 2000 - ಪ್ರಸ್ತುತ === ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಿಡುವಿನ ನಂತರ, ಮಾಲಿನಿ ಬಾಗ್^ಬನ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. (೨೦೦೩),<ref name="dgirl"/> ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ದೊರೆತಿತ್ತು.. ''[[ವೀರ್-ಜ಼ಾರಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅವರು ೨೦೦೪ ರ ವೀರ್-ಜಾರಾ]]'' ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರ ''ಲಾಗಾ ಚುನಾರಿ ಮೇ ದಾಗ್'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸದಿಯಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಟಿ [[ರೇಖಾ]] ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದರು. 2011 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ''ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.'' ಟೆಲ್ ಮಿ ಓ ಖುದಾ ಎಂಬ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪತಿ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗಳು ಇಶಾ ಡಿಯೋಲ್ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2010/hema-malini-director-260710.html|title=Dream Girl &#124; Esha Deol|last=Kalyani Prasad Keshri|date=26 July 2010|publisher=Entertainment.oneindia.in|access-date=4 December 2011|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110221045425/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2010/hema-malini-director-260710.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110221045425/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2010/hema-malini-director-260710.html}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Hema-Malini-s-Diwali-wish-for-Tell-Me-O-Khuda/Article1-761404.aspx|title=Hema Malini's Diwali wish for Tell Me O Khuda|date=25 October 2011|work=Hindustan Times|access-date=4 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111128035604/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Hema-Malini-s-Diwali-wish-for-Tell-Me-O-Khuda/Article1-761404.aspx|archive-date=28 November 2011|archivedate=28 ನವೆಂಬರ್ 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128035604/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Hema-Malini-s-Diwali-wish-for-Tell-Me-O-Khuda/Article1-761404.aspx|url-status=deviated}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ವಿಜಯ ರಾಜೇ ಸಿಂಧಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಏಕ್ ಥಿ ರಾಣಿ ಐಸಿ ಭಿ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ವಿನೋದ್ ಖನ್ನಾ ಅವರ ಪತಿಯಾಗಿ, ನಟಿಸಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದು ಖನ್ನಾ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗುಲ್ ಬಹಾರ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ೨೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರ ಶಿಮ್ಲಾ ಮಿರ್ಚಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾವ್ ಮತ್ತು ರಕುಲ್ ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/shimla-mirchi-trailer-rajkummar-rao-romances-hema-malini-rakul-preet-in-ramesh-sippys-comeback-directorial/532066|title=Shimla Mirchi trailer: Rajkummar Rao romances Hema Malini, Rakul Preet in Ramesh Sippy's comeback directorial|date=26 December 2019|website=www.timesnownews.com|language=en|access-date=29 December 2019}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ರಂದು ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] (ಬಿಜೆಪಿ) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ, ವಿನೋದ್ ಖನ್ನಾ, ಮಾಜಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ,ಅವರಿಗಾಗಿ [[ಪಂಜಾಬ್|ಪಂಜಾಬ್‌ನ]] ಗುರುದಾಸಪುರದಲ್ಲಿ [[ಲೋಕಸಭೆ|ನಡೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದರು.<ref name="BJP">[https://web.archive.org/web/20040403235216/http://www.hindu.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm ''Hema Malini joins BJP.''] ''The Hindu'' 20 February 2004 Accessed 14 June 2011.</ref> ೨೦೦೩ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮೇಲ್ಮನೆಗೆ ಸಂಸದರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು – [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ]] ಅವರನ್ನು [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಭಾರತದ]] [[ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ|ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್|ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು.]] <ref name="secretary">[https://web.archive.org/web/20110226095251/http://www.hindu.com/2011/02/19/stories/2011021966281000.htm ''Karnataka News : BJP picks Hema Malini for RS.''] ''The Hindu'' 19 February 2011 Accessed 14 June 2011.</ref> [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭೆಗೆ]] ೨೦೧೪ ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ ಮಥುರಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಜಯಂತ್ ಚೌಧರಿ ( ಆರ್‌ಎಲ್‌ಡಿ ) ಅವರನ್ನು೩,೩೦,೭೪೩ ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/news/general-elections-2014/hema-malini-makes-dream-debut-in-mathura_932712.html|title=Hema Malini makes dream debut in Mathura|last=PTI|date=16 May 2014|work=Zee News|access-date=3 March 2021|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2417.htm?ac=17|title=Constituency wise - ECI results|website=eciresults.nic.in|access-date=3 March 2021|archive-date=29 ಮೇ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529230845/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2417.htm?ac=17|url-status=deviated|archivedate=29 ಮೇ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140529230845/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2417.htm?ac=17}}</ref> ನಂತರ ಮಾಲಿನಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="BJP" /><ref name="secretary" /> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ == ಮಾಲಿನಿ ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ, ಪೆಟಾ ಇಂಡಿಯಾದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದರು [[ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ಬಿಎಂಸಿ)|ಮುಂಬೈ]] [[ಬೃಹನ್ಮುಂಬಯಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ಬಿಎಂಸಿ)|ನ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಗಳ ಓಡಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಮುಂಬಯಿಯ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು..<ref>{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/entertainment/and-more/hema-malini-campaigns-for-being-vegetarian_144166.html|title=Hema Malini campaigns for being vegetarian|date=8 October 2013|work=Zee News|access-date=3 March 2021|language=en}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ [[ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ|ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ]] ಸಚಿವ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ [[ಗೂಳಿಕಾಳಗ|ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಬುಲ್ ಫೈಟಿಂಗ್]] ( ''[[ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು]]'' ) ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Ban-Tamil-Nadus-jallikattu-Hema-Malini/articleshow/9102732.cms ''Ban Tamil Nadu's jallikattu: Hema Malini.''] Times of India 4 July 2011.</ref> "PETA ಯಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಗೂಳಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಗಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಒರಟಾಗಿ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,, ಗುದ್ದಿ, ಹೊಡೆದು, ಚೂಪಾದ ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟ್ರಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಮಾಲಿನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು.. ಪೆಟಾ ಮಾಲಿನಿ ಅವರನ್ನು " ಪೆಟಾ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ೨೦೧೧ ಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.deccanherald.com/content/212905/hema-malini-named-peta-person.html ''Hema Malini named PETA Person of the Year.''] Deccan Herald 19 December 2011.</ref> [[ಸಸ್ಯಾಹಾರ|ಒಬ್ಬ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿ]], "ನನ್ನ ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Hema-Malini-stars-in-PETA-ad/articleshow/23782157.cms ''Hema Malini stars in PETA ad.''] Times of India 9 October 2013.</ref> == ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Hema_Bharatnatyam.jpg|right|thumb|330x330px| ಮಾಲಿನಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] ಮಾಲಿನಿಯವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಇಶಾ ಡಿಯೋಲ್ ಮತ್ತು ಅಹನಾ ಡಿಯೋಲ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು. ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ''ಪರಂಪರಾ'' ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಲಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20121110153122/http://www.hindu.com/thehindu/lf/2002/06/16/stories/2002061601530200.htm Star daughter awaits a big hit], ''The Hindu'' 16 June 2002 Accessed 14 June 2011.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121110153006/http://www.hindu.com/fr/2011/03/25/stories/2011032550140300.htm Friday review Hyderabad / Dance : Goddess of valour.] ''The Hindu'' 25 March 2011 Accessed 14 June 2011.</ref> ಮಾಲಿನಿಯವರು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಖಜುರಾಹೊ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20121110153443/http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020367570700.htm Hema Malini mesmerises at Khajuraho Dance Festival.] ''The Hindu'' 3 February 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> [[ಕೂಚಿಪೂಡಿ|ಮಾಲಿನಿ ಕೂಚಿಪುಡಿಯನ್ನು]] ವೆಂಪಟಿ ಚಿನ್ನ ಸತ್ಯಂ ಮತ್ತು [[ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ]] ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗುರು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [[ತುಳಸಿದಾಸ್|ತುಲಸಿದಾಸನ]] ''ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದಲ್ಲಿ'' [[ನರಸಿಂಹ]] ಮತ್ತು [[ರಾಮ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನೃತ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20090326064940/http://www.hindu.com/fr/2006/04/07/stories/2006040701730300.htm Friday review Hyderabad / Dance : Hema's celestial dance recital.] ''The Hindu'' 7 April 2006 Accessed 14 June 2011.</ref> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಸರಾ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸತಿ, [[ಪಾರ್ವತಿ]] ಮತ್ತು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]] ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>Kumar K. [https://web.archive.org/web/20071024122932/http://www.hindu.com/2007/10/22/stories/2007102261390500.htm Hema Malini presents 'Durga' to a standing ovation.] ''The Hindu'' 22 October 2007. Accessed 6 July 2011.</ref> ಮಾಲಿನಿ ನಾಟ್ಯ ವಿಹಾರ ಕಲಾಕೇಂದ್ರ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯ ಮಾಲೀಕರು.<ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/hema-malini-enthrals-audience/article628920.ece Hema Malini enthrals audience.] ''The Hindu'' 13 September 2010. Accessed 25 June 2016.</ref> === ದೂರದರ್ಶನ === ಮಾಲಿನಿ ಪುನೀತ್ ಇಸ್ಸಾರ್ ''ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೈ ಮಾತಾ ಕಿ'' (೨೦೦೦) ನಂತಹ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ದುರ್ಗೆ|ಅವರು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.tribuneindia.com/2003/20030330/spectrum/tv.htm ''Godly choices.''] The Sunday Tribune 30 March 2003. Accessed 10 January 2012.</ref> ಇತರೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಒನ್ ನಲ್ಲಿ ''ಅವರು ಕಾಮಿನಿ ದಾಮಿನಿ'' ಎಂಬ ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಮಾಲಿನಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನೂಪುರ್'' ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭರತನಾಟ್ಯ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="dgirl"/> ಮಾಲಿನಿಯವರು ಯುಗ್ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಹೋರಾಟ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ === ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಕೆಲಸ === ಮಾಲಿನಿ ''ನ್ಯೂ ವುಮನ್ ಮತ್ತು'' ಮೇರಿ ಸಹೇಲಿ '', ಹಿಂದಿ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://www.writing-world.com/international/india.shtml ''India as a writer's market.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110617025255/http://www.writing-world.com/international/india.shtml |date=2011-06-17 }} Writing-world.com Accessed 1 July 2011.</ref><ref>[http://www.rediff.com/money/2004/feb/20quiz.htm Which business family owns Outlook?] Rediff.com 1 July 2011.</ref>'' ''೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref name="rajyasabha"/><ref>[http://www.rrtd.nic.in/med-up1oct2k.html ''Are You surprised?''] Rrtd.nic.in 15 October 2000. Accessed 6 July 2011.</ref>'' ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನಿಯು ಮಿನರಲ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಯೂರಿಫೈಯರ್ ಸಿಸ್ಟಂನ ತಯಾರಕರಾದ ಕೆಂಟ್ ಆರ್ ಒ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಪ್ರಚಾರದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20090223181332/http://www.hindu.com/2009/02/20/stories/2009022060712000.htm Business : Kent RO aims to consolidate market position.] ''The Hindu'' 20 February 2009. Accessed 6 July 2011.</ref> [[ಚೆನ್ನೈ|ಮಾಲಿನಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ]] ಜವಳಿ ಶೋರೂಂನ ಪೋಥಿಸ್‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20110104070651/http://hindu.com/2010/12/31/stories/2010123153810500.htm Tamil Nadu / Chennai News : Prizes distributed to winners of 'Pothys Pattu Parisu'.] ''The Hindu'' 31 December 2010. Accessed 6 July 2011.</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಜೂನ್ ೨೦೨೧ರ ವರೆಗೆ ಮಾಲಿನಿಯವರನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಮೂರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ''[[ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ: ದಿವಾ ಅನಾವರಣ|Hema Malini: Diva Unveiled]]'' (೨೦೦೫)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-life/dream-girl-unveiled/article28681629.ece|title='Dream girl' unveiled|last=Tankha|first=Madhur|date=10 March 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=20 June 2021}}</ref> and ''[[ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ: ಕನಸಿನ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮೀರಿ|Hema Malini: Beyond the Dream Girl]]'' (೨೦೧೭) by [[ರಾಮ್ ಕಮಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ|Ram Kamal Mukherjee]],<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/book-review-dream-girl-dreams/article22305746.ece1|title=Book Review: Dream Girl dreams|last=Rao|first=Sandhya|date=9 March 2018|work=[[Business Line]]|access-date=20 June 2021}}</ref> and ''[[ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ: ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ|Hema Malini: The Authorized Biography]]'' (೨೦೦೭) by [[ಭಾವನಾ ಸೋಮಾಯ|Bhawana Somaaya]].<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/the-making-of-a-dream/article2242255.ece|title=The making of a dream|last=Kumar|first=Anuj|date=17 March 2007|work=The Hindu|access-date=20 June 2021}}</ref><ref>[https://www.jadolya.com/entertainment/news/rekhas-swag-on-hema-malinis-birthday-both-actresses-danced-33827/ हेमा मालिनी के जन्मदिन पर रेखा का स्वैग, दोनों एक्ट्रेस ने किया डांस]</ref> == ಚಿತ್ರಕಥೆ ==   == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{Cite book|title=[[Hema Malini: Diva Unveiled]]|last=Mukherjee|first=Ram Kamal|publisher=[[Nari Hira|Magna Publishing Co. Ltd.]]|year=2005|isbn=978-81-7809-286-7|author-link=Ram Kamal Mukherjee}} * {{Cite book|title=[[Hema Malini: The Authorized Biography]]|last=Somaaya|first=Bhawana|publisher=The Lotus Collection|year=2007|isbn=978-81-74366-50-4|author-link=Bhawana Somaaya}} * {{Cite book|title=[[Hema Malini: Beyond the Dream Girl]]|last=Mukherjee|first=Ram Kamal|publisher=[[HarperCollins India]]|year=2017|isbn=978-93-5277-323-7|author-link=Ram Kamal Mukherjee}} * ಹೇಮಾ ಮಾಲಿನಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jhoIGQAACAAJ|title=Hema Malini: The Authorized Biography|last=Somaaya|first=Bhawana|publisher=Lotus Collection|year=2007|isbn=978-81-7436-467-8|author-link=Bhawana Somaaya}} * {{Cite news|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm|title=Hema Malini: Bollywood's Dreamgirl|last=Raheja|first=Dinesh|work=Rediff|access-date=15 June 2011}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ]] 63vbvyjwgwd7b6zam8540vha86plqd8 0 23946 1372358 1334937 2026-04-29T01:19:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372358 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Malnutrition | Image = Orange ribbon.svg | Caption = The orange ribbon—an [[awareness ribbon]] for malnutrition. | Width = 120 | DiseasesDB = | ICD10 = | ICD9 = 263.9 | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = | eMedicineSubj = ped | eMedicineTopic = 1360 | MeshID = D044342 }} '''ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ''' ಎಂಬುದು ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ, ವಿಪರೀತದ ಅಥವಾ ಅಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳ]] ಸೇವನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{DorlandsDict|five/000062745|malnutrition}}</ref><ref>{{cite book | last = Sullivan | first = arthur | coauthors = Steven M. Sheffrin | title = Economics: Principles in action | publisher = Prentice Hall | year = 2003 | location = Upper Saddle River, New Jersey 07458 | pages = 481 | url = https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | doi = | id = | isbn = 0-13-063085-3 | access-date = 2021-02-24 | archive-date = 2018-12-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181226045718/https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061 | url-status = dead }}</ref> ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅನೇಕ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೀತಿಯ [[ಪೋಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಾಧಿಗಳು]] ಉಂಟಾಗಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಾಯ/ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ]]ಯು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯೆಡೆಗೆ ಬೊಟ್ಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="economist">[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10566634 ಮಾಲ್‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌] ದ ಸ್ಟಾರ್ವೆಲಿಂಗ್ಸ್‌</ref> [[ಪೋಷಣೆ]]ಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಬಹು ಪ್ರಭಾವಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೆಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಭಾವನೆ ಇದೆ.<ref name="economist" /><ref name="hiddenhunger">[https://www.nytimes.com/2009/05/24/opinion/24kristof.html ದ ಹಿಡನ್‌ ಹಂಗರ್‌]</ref> [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆ]]ಯಂತಹಾ [[ಸಾರಭರಿತಗೊಳಿಸಿದ]] ಸ್ಯಾಷೆ/ಕಿರುಸಂಚಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪುಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ [[ಪೂರಕಾಂಶ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಾದ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದೂ ಸೇರಿದೆ.<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8114750.stm ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಡವರ ಪೋಷಣೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ]</ref><ref name="time">http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1914655,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826150457/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1914655,00.html |date=2013-08-26 }} ಒಂದು ಮಾತ್ರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಲ್ಲದೇ? ಯಾರೂ ಚರ್ಚಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವು ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಳಸುವ [[ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ]] ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ [[ಕಾನೂನು]] ಪ್ರಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹಣವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದರಿಂದ ದಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲಿಗೆ ಹಸಿದವರಿಗೆ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕೃಷಿಕ]]ರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ ಆಹಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ [[ನಗದು]] ಇಲ್ಲವೇ ನಗದು ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="csmonitor">[http://www.csmonitor.com/2008/0604/p01s02-woaf.html UN ಸಹಾಯದ ಚರ್ಚೆ: ಆಹಾರ ಬೇಡ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ?]</ref><ref name="wfp">{{Cite web |url=http://www.wfp.org/english/?ModuleID=137&Key=2899 |title=ದುರ್ಭರ ಹಸಿವು ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಗದು/ಹಣವು ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ |access-date=2022-10-14 |archive-date=2009-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090212124012/http://www.wfp.org/english/?ModuleID=137&Key=2899 |url-status=dead }}</ref> [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ನೀರಾವರಿ]]ಗಳಂತಹಾ ಆಧುನಿಕ [[ಕೃಷಿ]]ಯು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಣ ಹೂಡುವುದು ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಬಹುಪಾಲು [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹಸಿವಿ]]ನ ಸಮಸ್ಯೆಯು ನೀಗಿದೆ.<ref name="obama">[https://www.nytimes.com/2009/07/09/world/europe/09food.html ಒಬಾಮಾರು ತಮ್ಮ $15 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬಡ ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌‌]]ನ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಹಾಯಧನಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪಸರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕೆಲ ಪರಿಸರಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪುಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref name="newyorktimes">[https://www.nytimes.com/2007/12/02/world/africa/02malawi.html?pagewanted=1&amp;_r=1 ಎಂಡಿಂಗ್‌ ಫೆಮೈನ್‌, ಸಿಂಪ್ಲಿ ಬೈ ಇಗ್ನೋರಿಂಗ್‌ ದ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್‌‌]</ref><ref name="atlantic">https://www.theatlantic.com/issues/97jan/borlaug/borlaug.htm ಮರೆಯಲಾದ ಮಾನವಕುಲದ ಮಹಾದಾನಿ</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{Seealso|child mortality|iodine deficiency}} ===ಮರಣಪ್ರಮಾಣ/ಸಾವಿನ ದರ=== ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್‌‌ರ ಪ್ರಕಾರ (2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ 2008ರವರೆಗೆ ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ವರದಿಗಾರರು), ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮರಣಪ್ರಮಾಣ/ಸಾವಿನ ದರವು 2006ರಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮರಣಪ್ರಮಾಣ/ಸಾವಿನ ದರದ 58%ರಷ್ಟಿದೆ : "ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರಣಗಳೂ ಸೇರಿ ಸರಿಸುಮಾರು 62 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="library.thinkquest.org">{{Cite web |url=http://library.thinkquest.org/C002291/high/present/stats.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-12 |archive-date=2011-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111118092329/http://library.thinkquest.org/C002291/high/present/stats.htm |url-status=dead }}</ref> 36 ದಶಲಕ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ್ದರು".<ref>[[ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್]], ''L'Empire de la honte'', ಫಾಯರ್ಡ್‌, 2007 ISBN 978-2-253-12115-2 p.130.</ref> [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಕ್ಕಳ ಮರಣಪ್ರಮಾಣ]]ದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="economist" /> ಕೊರತೆತೂಕದ ಜನನಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತರ-ಗರ್ಭಕೋಶೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಮಿತಿಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2.2 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನೂ 1.4 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವಿಗೆ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯೇ ಇರದ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಕೊರತೆಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ A ಜೀವಸತ್ವ ಅಥವಾ ಸತುವುಗಳ ಕೊರತೆಯಂತಹವು 1 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. [[ದ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್‌‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಮಕ್ಕಳು ಕನಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹವರುಗಳಿಗೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡಾ ಕೃಶರಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಈ ಮುನ್ನಾ ದಡಾರ/ದಢಾರ, ಶ್ವಾಸಕೋಸದ ಉರಿಯೂತ/ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಹಾಗೂ ಅತಿಸಾರ/ಭೇದಿಗಳಂತಹಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ/ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವಂತಹಾ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ.<ref name="economist" /> ===ಅನಾರೋಗ್ಯ=== ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ಸೋಂಕಿನ ಹಾಗೂ ಸೋಂಕು ಜಾಡ್ಯಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಕ್ಷಯರೋಗ]]ವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಾಗ ಇದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |journal=PLoS Med |year=2007 |volume=4 |issue=5 |pages=e115 |title=Malnutrition and infection: complex mechanisms and global impacts |author=Schaible UE, Kaufmann SH |doi=10.1371/journal.pmed.0040115 |pmid=17472433 |url=http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.1371/journal.pmed.0040115 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ತಳಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಸೂಚನೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೀಡಿತರು ಆಹಾರ ಪಡೆಯಲು, ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಗಳ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. {| class="wikitable sortable " border="1" |- ! ಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳು ! ಕೊರತೆ ! ಅಧಿಕ್ಯತೆ |- | [[ಆಹಾರ ಚೈತನ್ಯ]] | [[ನಿರಾಹಾರ/ಉಪವಾಸ]], [[ದೇಹಕ್ಷಯ]] | [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು]], [[ಮಧುಮೇಹ/ಸಿಹಿಮೂತ್ರರೋಗ]], [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] |- | [[ಸರಳ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ಗಳು]] | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಮಧುಮೇಹ/ಸಿಹಿಮೂತ್ರರೋಗ]], [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು]] |- | [[ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ಗಳು]] | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು]] |- | [[ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬು]] | ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮಟ್ಟಗಳು<ref>{{Cite web |url=http://deepfitness.com/705/The-Big-T-How-Your-Lifestyle-Influences-Your-Testosterone-Levels.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-12 |archive-date=2014-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317111926/http://deepfitness.com/705/The-Big-T-How-Your-Lifestyle-Influences-Your-Testosterone-Levels.aspx |url-status=dead }}</ref> | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] |- | [[ಅಪರಿಮಿತ ಕೊಬ್ಬು]] | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] |- | [[ಅಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬು]] | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು]] |- | [[ಕೊಬ್ಬು]] | ಮೇದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಅರೆಜೀರ್ಣತೆ, [[ಮೊಲ ಉಪವಾಸ/ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ವಿಷಪ್ರಾಶನ]] (ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌‌ ಸೇವನೆ ಅತಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ) | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] (ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ) |- | ಒಮೇಗಾ/ಅಂತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ 3 ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳು | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] | ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ |- | ಒಮೇಗಾ/ಅಂತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ 6 ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳು | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]], [[ಅರ್ಬುದ]] |- | [[ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌‌/ಮೇದಸ್ಸು]] | ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ | [[ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳೀಯ ಕಾಯಿಲೆ]] |- | [[ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌‌]] | [[ಕ್ವಾಷಿಯೋರ್ಕರ್‌‌‌/ಕಾರ್ಬೋರೇಟ್‌ಗಳ ಅಧಿಕ್ಯತೆ ]] | [[ಮೊಲ ಉಪವಾಸ/ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ವಿಷಪ್ರಾಶನ]] |- | [[ಸೋಡಿಯಂ]] | [[ಸೋಡಿಯಂರಾಹಿತ್ಯತೆ]] | [[ಸೋಡಿಯಂಅಧಿಕ್ಯತೆ]], [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] |- | [[ಕಬ್ಬಿಣ]] | [[ರಕ್ತಹೀನತೆ]] | [[ಯಕೃತ್ತಿನ ತೀವ್ರರೋಗ]], [[ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆ]] |- | [[ಅಯೋಡಿನ್‌‌]] | [[ಗಳಗಂಡ| ಗಳಗಂಡ (ಗಾಯ್ಟರ್‌‌) ]], [[ತೀವ್ರತರ ಥೈರಾಯ್ಡ್‌]] | [[ಅಯೋಡಿನ್‌‌ ವಿಷತ್ವ]] (ಗಾಯ್ಟರ್‌‌/ಗಳಗಂಡ, ತೀವ್ರತರ ಥೈರಾಯ್ಡ್‌) |- | [[A ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ಕ್ಸೆರೋಫ್ತಾಲ್ಮಿಯಾ]] ಹಾಗೂ ಸಂಜೆಗುರುಡು/ರಾತ್ರಿಗುರುಡು, ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟಿರೋನ್‌‌ನ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟ | [[ಹೈಪರ್‌‌/ತೀವ್ರವಿಟಮಿನೋಸಿಸ್‌‌ A]] (ಯಕೃತ್ತಿನ ತೀವ್ರರೋಗ, ಕೂದಲಿಗೆ ಹಾನಿ/ನಷ್ಟ) |- | [[B1 ಜೀವಸತ್ವ|B<sub>1</sub> ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ಬೆರಿ-ಬೆರಿ]] | |- | [[B2 ಜೀವಸತ್ವ|B<sub>2</sub> ಜೀವಸತ್ವ]] | ಚರ್ಮದ ಬಿರುಕುಬಿಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಾಗುವಿಕೆ | |- | B<sub>3</sub> ಜೀವಸತ್ವ (ನಿಕೊಟಿನಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ/ನಯಸಿನ್) | [[ಪಿಲೇಗ್ರ]] | [[ಅಜೀರ್ಣ]], [[ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಂಕೋಚನೆ]], ಜನನದೋಷಗಳು |- | [[B12 ಜೀವಸತ್ವ|B<sub>12</sub> ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ಪ್ರಬಲ/ಮಾರಕ ರಕ್ತಹೀನತೆ]] | |- | [[C ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ]] | [[ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ]]ವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ [[ಅತಿಸಾರ/ಭೇದಿ]] |- | [[D ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ರಿಕೆಟ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಧಿ]] | [[ಹೈಪರ್‌‌/ತೀವ್ರವಿಟಮಿನೋಸಿಸ್‌‌ D]] (ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ, ವಾಂತಿ, ಮಲಬದ್ಧತೆ) |- | [[E ಜೀವಸತ್ವ]] | ನರದೌರ್ಬಲ್ಯದ ವ್ಯಾಧಿಗಳು | [[ಹೈಪರ್‌‌/ತೀವ್ರವಿಟಮಿನೋಸಿಸ್‌‌ E]] (ರಕ್ತಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆ: ಅಧಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ) |- | [[K ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ರಕ್ತಸ್ರಾವ]] | |- | [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] | [[ಅಸ್ಥಿರಂಧ್ರತೆ]], [[ಟೆಟನಿ ಸ್ನಾಯು ಸೆಡೆತ]], [[ಕೈ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಸ್ನಾಯು ಸೆಡೆತ]], [[ಕಂಠಕುಹರದ ಸೆಳೆತ]], [[ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಸೆಡೆತ]] | [[ಆಯಾಸ/ದಣಿವು]], [[ಖಿನ್ನತೆ]], [[ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತಿ]], [[ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ]], [[ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ]], [[ವಾಂತಿ]], [[ಮಲಬದ್ಧತೆ]], [[ಮೆದೋಜೀರಕದ ಉರಿಯೂತ]], [[ಅಧಿಕ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ]] |- | [[ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ]] | [[ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] | ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ, ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ, ವಾಂತಿ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಹಾಗೂ [[ಕಡಿಮೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] |- | [[ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌‌]] | [[ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌‌ರಾಹಿತ್ಯತೆ]], [[ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಸೆಡೆತ]] | [[ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌‌ಅಧಿಕ್ಯತೆ]], [[ಹೃದಯಾತಿಸ್ಪಂದನ]] |} ===ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು=== [[ದ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್‌‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ, [[ಅಯೋಡಿನ್‌‌ ಕೊರತೆ]]ಯ ರೂಪದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು "ಮಾನಸಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಡೆಯಬಹುದಾದ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಬಹುಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ."<ref name="salt">[https://www.nytimes.com/2006/12/16/health/16iodine.html?fta=y ವಿಶ್ವದ IQ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ರಹಸ್ಯವು ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿದೆ]</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಿತವಾದ [[ಅಯೋಡಿನ್‌‌ ಕೊರತೆ]] ಕೂಡಾ 10ರಿಂದ 15 I.Q. ಪಾಯಿಂಟ್‌/ಅಂಶಗಳಷ್ಟು [[ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ]]ಯ ಕೊರತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನಾತೀತ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="salt" /> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳಾದ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡುವ ಗಾಯ್ಟರ್‌‌/ಗಳಗಂಡ, ಕ್ರೆಟಿನ್‌ ರೋಗ ಹಾಗೂ ಕುಬ್ಜತೆ — ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವದ ಶೇಕಡಾ 16 ಜನರು ಕನಿಷ್ಟ ಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಊದಿಕೊಂಡ ಥೈರಾಯ್ಡ್‌ ಗ್ರಂಥಿಯಿರುವ ಗಾಯ್ಟರ್‌‌/ಗಳಗಂಡದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="salt" /> ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗಾಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾತ್ಮಕ ಆಹಾರಸೇವಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸುಧಾರಿತ ಪೋಷಣಾ ವಿಷಯ ಹಾಗೂ ಪೋಷಣೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳವರೆಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಪಹಾರಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೋಷಣೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite journal | title=The impact of health and nutrition on education | author=Jere R. Behrman | journal=World Bank Research Observer | volume=11 | issue=1 | pages=23–37 | year=1996}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ 10%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸ್ನಾತಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಐದು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಾವು ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ACHA-p195">{{cite journal |title=American College Health Association National College Health Assessment Spring 2006 Reference Group data report (abridged) |journal=J Am Coll Health |volume=55 |issue=4 |pages=195–206 |year=2007 |pmid=17319325 }}</ref> ಉತ್ತಮ ಪೋಷಣೆಯು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ; ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಮರಣೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal |author=Benton D, Sargent J |title=Breakfast, blood glucose and memory |journal=Biol Psychol |volume=33 |issue=2-3 |pages=207–10 |year=1992 |month=July |pmid=1525295 }}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಫೀನ್‌ಮುಕ್ತ ಸೇವನೆಯೋಗ್ಯ ಸೋಡಾ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಣ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೊಸರನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರು ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal |author=Kanarek RB, Swinney D |title=Effects of food snacks on cognitive performance in male college students |journal=Appetite |volume=14 |issue=1 |pages=15–27 |year=1990 |month=February |pmid=2310175 }}</ref> ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಗಳು 1951ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲಿಕೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |author=Whitley JR, O'Dell BL, Hogan AG |title=Effect of diet on maze learning in second generation rats; folic acid deficiency |journal=J. Nutr. |volume=45 |issue=1 |pages=153–60 |year=1951 |month=September |pmid=14880969 }}</ref> :"ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಧನೆಯು ಕಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಮರಣೆ ಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರದಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ".<ref>{{cite journal |author=Umezawa M, Kogishi K, Tojo H, ''et al.'' |title=High-linoleate and high-alpha-linolenate diets affect learning ability and natural behavior in SAMR1 mice |journal=J. Nutr. |volume=129 |issue=2 |pages=431–7 |year=1999 |month=February |pmid=10024623 }}</ref> "ಪೋಷಣೆಶಾಸ್ತ್ರ-ಕಲಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ನಂಟು" ಎಂಬುದು ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕಲಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. :"ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಸಹಿತ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಧನೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಭಾಗಶಃ ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಬೇಗನೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಕಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಸಿಗುವುದು ಒಂದು ವಿಧವಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>{{cite journal |author=Glewwe P, Jacoby H, King E |title=Early childhood nutrition and academic achievement: A longitudinal analysis |journal=Journal of Public Economics |volume=81 |issue=3 |pages=345–68 |year=2001}}</ref> :ಶೇಕಡಾ 91%ರಷ್ಟು ಸ್ನಾತಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ 7%ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರವೇ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="ACHA-p195" /> :ಪೋಷಣೆಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌‌ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ಸ್‌ ರಿಯಾಕ್ಟ್‌ ಕ್ವಿಕ್‌ಲಿ ಟು ದ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದೇರ್‌ ಕ್ಲಯಂಟ್ಸ್‌ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್‌ : A ಲಾಂಗಿಟ್ಯೂಡಿನಲ್‌ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌‌. ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌‌ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌‌, 81(3), 345-368.</ref><ref>{{cite journal |author=Guernsey L |title=Many colleges clear their tables of steak, substitute fruit and pasta |journal=Chronicle of Higher Education |volume=39 |issue=26 |pages=A30 |year=1993}}</ref> :ಪೋಷಣೆಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚು "ಬದ್ಧತೆಯಿರುವ" ಕಲಿಕಾ ಮಾದರಿಗಳು ಕಲಿಕಾ ಆವರ್ತನದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಆವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |author=Duster T, Waters A |title=Engaged learning across the curriculum: The vertical integration of food for thought |journal=Liberal Education |volume=92 |issue=2 |pages=42 |year=2006}}</ref> ಓರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪೋಷಣೀಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಆತನ/ಆಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ಶ್ರೇಣಿಯಂಶ/ಗ್ರೇಡ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಆವರೇಜ್‌ (G.P.A.)ಗೂ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಂತಹಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆರೋಗ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆಯೆಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು [[ಅಸಂಗತವಲ್ಲದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ]]ವೆಂಬುದನ್ನು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾರಭೂತ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪೋಷಣೆಯ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ [[ಖಿನ್ನತೆ]], [[ದ್ವಂದ್ವ ಮನಸ್ಕತೆ]], [[ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]] ಹಾಗೂ [[ಅಂರ್ತರ್ನಿಬಂಧ]]ದಂತಹಾ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮನೋರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author= Lakhan SE, Vieira KF |title= Nutritional therapies for mental disorders |journal= Nutr J |volume=7 |page=2 |year=2008 |pmid=18208598 |doi=10.1186/1475-2891-7-2 |url=http://www.nutritionj.com/content/7/1/2}}</ref> ಮನೋಸ್ಥಿತಿಯ ಉತ್ತೇಜನ/ಉನ್ನತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಪೂರಕಾಂಶಗಳೆಂದರೆ [[ಐಕೋಸೇಪೆಂಟ್‌ನೋಯಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] ಹಾಗೂ [[ಡೊಕೊಸಾಹೆಕ್ಸೇನೋಯಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ]] ([[ಅಗಸೆಬೀಜದ ತೈಲ]]ದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಆದರೆ [[ಮೀನಿನ ತೈಲ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಇವೆರಡೂ [[ಒಮೇಗಾ/ಅಂತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ-3 ಕೊಬ್ಬುಯುಕ್ತ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಾಗಿವೆ), [[B12 ಜೀವಸತ್ವ]], [[ಫಾಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] ಹಾಗೂ [[ಐನಾಸಿಟಾಲ್‌]]ಗಳಾಗಿವೆ. === ಅರ್ಬುದ === ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಬುದವು ಈಗ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಆನ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌/ಅರ್ಬುದದ ಮೇಲಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ "ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಟ್ಟ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪೇರಿದ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಬುದಕಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಾದ ಯಕೃತ್ತು, ಜಠರ ಹಾಗೂ ಅನ್ನನಾಳಗಳ ಅರ್ಬುದಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ." ಶ್ವಾಸಕೋಶೀಯ ಅರ್ಬುದದ ಪ್ರಮಾಣವು ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಬಡರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನತೆಯು "ಸಮೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ 'ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜೀವನಶೈಲಿ'ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಅರ್ಬುದಗಳಾದ — ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು, ಕಸರತ್ತಿನ ಕೊರತೆ, ಆಹಾರಸೇವನೆ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸುಗಳಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡಕರುಳು, ಗುದನಾಳ, ಎದೆ/ಎದೆಗೂಡು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್‌‌ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಅರ್ಬುದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite news|first=Michael |last=Coren| url=http://www.cnn.com/2005/HEALTH/03/09/cancer.study/index.html | title=Study: Cancer no longer rare in poorer countries | publisher= CNN | date=2005-03-10 | accessdate=2007-01-01}}</ref> === ಚಯಾಪಚಯಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು === ಅನೇಕ ಮಟ್ಟಗಳ ಕುರುಹುಗಳು [[ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆ]]ಯು ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸಿದರೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ (i.e. [[ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆ]])ಗಳು ಅನೇಕ ರೋಗಗಳ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಕ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯು ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳು ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಉರಿಯೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವು ಅಪಧಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ [[ರಕ್ತಗರಣೆ]]ಗಟ್ಟುವಿಕೆ (i.e. ಹೃದಯ ರೋಗ) ಹಾಗೂ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕೋಶಗಳ ವಿಭಜನೆ (i.e. ಅರ್ಬುದ)ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ([[ಚಯಾಪಚಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ]], [[ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ]]ದ ಏರಿಕೆ, [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]]ದ ಏರಿಕೆ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ [[ಟ್ರೈಗ್ಲಿಸರೈಡ್‌ಗಳು]] ಹಾಗೂ HDL [[ಕೊಬ್ಬು]]ಗಳ ಇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್‌ನ PGE1/PGE2ಗಳ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಬೊಜ್ಜಿನ]] ಸ್ಥಿತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಮಧುಮೇಹದ 2ನೆಯ ವಿಧ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬೊಜ್ಜಿರುವ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಮಧುಮೇಹದ 2ನೆಯ ವಿಧದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕತೂಕ ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗೆ ಖಚಿತ (ಸಂಭವನೀಯ ಬಹುವಿಧಗಳು) ಕಾರಣವು ಇನ್ನೂ ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಸರತ್ತು, ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಹಾಗೂ [[ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆ]]ಯ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) ಇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಧಿಕ ತೂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನೇ ತಿರುವುಮುರುವು ಮಾಡಬಲ್ಲವೆಂಬುದು (ಅದರಿಂದಾಗಿ 2ನೆಯ ವಿಧದ ಮಧುಮೇಹ ಇದ್ದವರಿಗೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಇಳಿಸುವುದೆಂದು) ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. [[ಲೆಪ್ಟಿನ್‌]] ಹಾರ್ಮೋನಿಗೆ ನಿರೋಧಕತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಹಾಗೂ ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆವರ್ತನೆಯು ಆರಂಭವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆವರ್ತನೆಯು ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯಗಳ ವಿಪರೀತ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ಉದ್ದೀಪನ ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳೆರಡೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್‌]]ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆಯು ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಆಹಾರಸೇವನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಮೆದುಳಿಗೆ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವಿಕೆಯ ಇಳಿತವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಿತ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ಗಳು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌‌, ಕೊಬ್ಬು, ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ ಸೇವನೆ, ಸಂತೃಪ್ತ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಮಿತ ನೆಣಾಮ್ಲಗಳ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳು/ಖನಿಜಗಳ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಗಳಂತಹಾ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ಅಂಶಗಳು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ-ಕೃತ ಮಾಲಿನ್ಯವು [[ಸಮತೋಲನ]]ವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪರಿಸರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಫೋಟಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ]] ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯು (ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಹಾಗೆ) ಮಾನವ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಬಲ್ಲದು. === ಹೈಪೋನಾಟ್ರೆಮಿಯಾ/ಸೋಡಿಯಂ ರಾಹಿತ್ಯತೆ === ಸೋಡಿಯಮ್‌‌ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌‌ ಲವಣಗಳ ಮರುಪೂರಣವಿಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯು, [[ಹೈಪೋನಾಟ್ರೆಮಿಯಾ/ಸೋಡಿಯಂ ರಾಹಿತ್ಯತೆ]]ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ನೀರನ್ನು ವಿಷಪೂರಿತಗೊಳಿಸು]]ವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌]]ರು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೀಗೆ ಮರಣಿಸಿ ಇಂತಹುದೇ ಪ್ರಚಾರ ಕಂಡ ಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/6263029.stm | publisher=BBC News | title=Why is too much water dangerous? | accessdate=2008-11-09 | date=2007-01-15}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ದೀರ್ಘ-ಅಂತರದ ಸಹಿಷ್ಣುತಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ([[ಸುದೀರ್ಘ ಓಟ/ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌]] ಅಥವಾ [[ಟ್ರೈಯಥ್ಲಾನ್‌]] ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿಯಂತಹಾ) ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ, ತಲೆನೋವು, ಆಲಸ್ಯ/ಮಂಪರುಸ್ಥಿತಿ, ನಿಶ್ಶಕ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇದರ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ವಿಸ್ಮೃತಿ, ಸೆಳೆವು ಹಾಗೂ ಸಾವುಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಲವಣತ್ವವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪರಾಸರಣ/ಆಸ್ಮಾಸಿಸ್‌‌ದಿಂದಾಗಿ ಮೆದುಳು ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾನಿಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ/ಸೈಕಲ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತರಬೇತಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತುದಾರರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಕರ್‌/ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟದಂತಹಾ ತಂಡಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ತೀರಾ ಕಷ್ಟವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಂತಹಾ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ ಮುಂತಾದುವು ಉಪಯುಕ್ತ ದ್ರವ ಮರುಪೂರಣ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ==ಕಾರಣಗಳು == ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ಅತಿಸಾರ/ಭೇದಿ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[HIV/AIDS ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವ್ಯಾಧಿ]]ಗಳಂತಹಾ<ref>ಬಾರೊ, ಮಮಡೌ ಹಾಗೂ ತಾರಾ F. ಡ್ಯುಬೆಲ್‌ "ಪರ್ಸಿಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಹಂಗರ್‌ : ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೀವ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ವಲ್ನರೆಬಿಲಿಟಿ, ಫೆಮೈನ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ಸಬ್‌-ಸಹಾರನ್‌ ಆಫ್ರಿಕಾ" ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಮರ್ಶೆ. (2006) 35:521-38.</ref> [[ಬೇರೂರಿದ ಕಾಯಿಲೆ]] <ref>http://www.emedicine.com/ped/TOPIC1360.HTM</ref> ಗಳ ಇತರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗಿರಬಹುದು ===ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳು=== ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ರಹಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಅಂಶವಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ, FAO (ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆ) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000">ಗಾರ್ಡ್‌ನರ್‌, ಗೇರಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಹಲ್‌ವೇಲ್‌‌. 2000. ಎಸ್ಕೇಪಿಂಗ್‌ ಹಂಗರ್‌‌‌, ಎಸ್ಕೇಪಿಂಗ್‌ ಎಕ್ಸೆಸ್‌‌. ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾಚ್‌ 13(4):24.</ref> ಆರ್ಥಿಕತಜ್ಞ ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೆನ್‌‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರವು ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ/ಬರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ/ಅಥವಾ ಬಡತನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಹಾಗೂ [[ದುರ್ಭಿಕ್ಷ/ಬರ]]ಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಸೆನ್‌‌, A.K. ''ಪಾವರ್ಟಿ ಅಂಡ್‌ ಫೆಮೈನ್ಸ್‌ : ಆನ್‌ ಎಸ್ಸೇ ಆನ್‌ ಎನ್‌ಟೈಟಲ್‌ಮೆಂಟ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಪ್ರೈವೇಷನ್''. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ : ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. (1981)</ref> ಸರಕುಗಳ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆಹಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಕರ್ಷವು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, 2007-2008ರ ಸಾಲಿನ [[ಆಹಾರ ದರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ಉಂಟಾಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,549187,00.html ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರಕು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪಾತ್ರ</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಬದಲಿಗೆ [[ಜೈವಿಕಇಂಧನ]]ಗಳ ಬಳಕೆಯು ಪೋಷಣೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರದ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7472532.stm ಜೈವಿಕ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆ ಬಡತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ</ref> [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ ಆಹಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ವರದಿಗಾರ, [[ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್‌]]ರು‌ ಬೆಳೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಜೊಂಡು ಹಾಗೂ ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳಂತಹಾ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನೇ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7065061.stm ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ‘ಮಾನವಕುಲದ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧ/ದೌರ್ಜನ್ಯ'</ref> ====ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು==== ಶಿಶುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸದಿರುವಿಕೆಯು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧಾರಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶೀಷೆ/ಬಾಟಲ್‌ ಹಾಲಿನ ಸೇವನೆಯೇ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.<ref>BBC ನ್ಯೂಸ್‌. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ</ref> [[WHO ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೇ ಅಥವಾ ನೋವು ಹಾಗೂ ಅಸೌಖ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>http://www.reuters.com/article/healthNews/idUSTRE56U25T20090731 ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯು 1.3 ದಶಲಕ್ಷ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಲ್ಲದು</ref> ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಮೂಲದಿಂದ ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ಕೂಡಾ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಲು ಪೋಷಣೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸೂಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಮೂಲವು ಲಭ್ಯವಿರುವುದೂ ಕಾರಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಹಸಿವಿನ ಮಾಪನದಿಂದಲೇ ಅಳೆಯುವರಾದರೂ, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯು ಕೂಡಾ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳು ಕುಳಿತೇ ಇರುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜಿನ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಯೇಲ್‌‌‌ ಮನೋತಜ್ಞರಾದ ಕೆಲ್ಲಿ ಬ್ರೌನೆಲ್‌‌ರು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕೊಬ್ಬು ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆ ಪೂರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ ಇಂತಹವನ್ನು "ವಿಷಪೂರಿತ ಆಹಾರ ಪರಿಸರ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆದಾಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ====ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ==== [[ಸರದಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆ]]ಯಂತಹಾ ಕೃಷಿ ನೈಪುಣ್ಯತೆಗಳ ಅನಜ್ಞತೆ ಅಥವಾ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ದ ಅಲಭ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ [[ಕೃಷಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ [[ಸಾರಜನಕ]] [[ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು]], [[ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ನೀರಾವರಿ]]ಯಂತಹಾ [[ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ]] ಅಲಭ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊರತೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕ [[ಬಡತನ]]ದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ, [[ರೈತ]]ರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಯೂರೋಪ್‌‌]]ಗಳೂ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ [[ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ]] [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌]]‌ ಹಾಗೂ ಕೆಲ ಶ್ರೀಮಂತ ದಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ನೆರವಿ]]ನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ [[ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ನೀತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ]]ದಂತಹಾ ಕೃಷಿ ಆದಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="newyorktimes" /><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4678592.stm ಝಾಂಬಿಯಾ: ಫಲದಾಯಕ ಆದರೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತ]</ref> ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಶಕ್ತರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಪ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ವೇತನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ, ತೆರಲಸಾಧ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ದರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="newyorktimes" /> [[File:Malnurished Afghan Child.jpg|thumb|200px|left|upright=2.1|ಸರಿಸುಮಾರು 14 ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕದ 18-ತಿಂಗಳು ವಯಸ್ಸಿನ ಆಫ್ಘನ್‌ ಬಾಲಕಿಗೆ US ಸೇನೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡವು ಪಾಕ್‌ತ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.]] [[ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ನಾರ್ಮನ್‌ ಬೋರ್ಲಾಗ್‌‌]]ರು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಅಡೆತಡೆಗಳಾಗಿ [[ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ]]ಗಳ ಅಲಭ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೆಂದು [[ಪರಿಸರ]]ದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಡೆ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="atlantic" /> ===ಭವಿಷ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳು=== ವ್ಯಾಪಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಡ್ಡಿಗಳಿವೆ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಜನರಲ್ಲಿ 95%ರಷ್ಟು ಜನರು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸ್ಥಾಯಿ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ IPCC ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯು "ಬಹಳವೇ ನಿರೀಕ್ಷಣೀಯ"ವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="ipcc">{{cite web|title= Climate Change 2007: Synthesis Report |date=12-17 Nov 2007 |publisher= Intergovernmental Panel on Climate Change. |url= http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr.pdf |accessdate=2010-01-27}}</ref> ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೂಡಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಲೂ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲವು.<ref name="ipcc" /> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಷಣೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1998-2001ರ ಸಾಲಿನ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಬರಗಾಲವು ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80% ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಜವೆಗೋಧಿ ಬೆಳೆಗಳ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ 50% ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬಟಿಸ್ಟಾ, ಡೇವಿಡ್‌. "ಕ್ಲೈಮೇಟ್‌‌ ಚೇಂಜ್‌‌ ಇನ್‌ ಡೆವೆಲಪಿಂಗ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌‌." ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಸಿಯಾಟಲ್‌. 27 Oct 2008.</ref> ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಸಹಾರಾ ಉಪವಲಯಗಳಂತಹಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಂತಹಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತೂ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಸರಳ ಏರಿಕೆ ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ತಳಿಗಳ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಇಳಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ipcc" /> [[ಜೇನ್ನೊಣ/ದುಂಬಿ]]ಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು [[ಹಿಂಡು/ಸಮೂಹ ಕುಸಿತ ವ್ಯಾಧಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://aginfo.psu.edu/news/2007/1/HoneyBees.htm ] ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಾವಿನ ಸರಣಿಯು ಜೇನುಸಾಕಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು, ಫಸಲು ಬೆಳೆಯುವವರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ</ref> [[ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಕೃಷಿಸಂಬಂಧಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಈ ದುಂಬಿ/ಜೇನ್ನೊಣಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ]], ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಆಹಾರದ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6438373.stm ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೇನ್ನೊಣಗಳು US ಬೆಳೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿವೆ</ref> [[Ug99 ತಳಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[ಗೋಧಿ]]ಯ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರದ [[ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ]]ವೊಂದು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ವಿಶ್ವದ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಗಳ 80%ರಷ್ಟನ್ನು ಇದು ನಾಶಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/science/2007/apr/22/food.foodanddrink ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಜನರು ಬೆಳೆಗಳ ಕಾಯಿಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ]</ref><ref>http://articles.latimes.com/2009/jun/14/science/sci-wheat-rust14 ವಿಶ್ವದ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಗೆ ಒಂದು ಟೈಮ್‌‌ ಬಾಂಬ್‌</ref> ==ನಿರ್ವಹಣೆ== {{Main|Ready-to-Use Therapeutic food|famine relief}} [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಬಹುತೇಕ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳ]]ನ್ನು (ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಾಂಶಗಳು) ಸೇರಿಸಿ [[ಸಾರಭರಿತಗೊಳಿಸುವುದರ]] ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವು ಇತರ [[ಪ್ರಯತ್ನ]]ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="IQ">https://www.nytimes.com/2008/12/04/opinion/04kristof.html ವಿಶ್ವದ IQ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ</ref> [[ಕೋಪೆನ್‌ಹೇಗನ್‌ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ]]ವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯ ಪೂರಕಾಂಶಗಳಿಗೆ ಮೊದಲನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಿತ್ತು.<ref name="hiddenhunger"/><ref name="Let them eat micronutrients">[http://www.newsweek.com/id/160075 ಲೆಟ್‌ ದೆಮ್‌ ಈಟ್‌ ಮೈಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್ಸ್‌]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅನುದಾನಗಳಲ್ಲಿ $300mನಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಪೋಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿನಿಯೋಗವಾದರೂ, ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ 20 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ $2ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="economist" /> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ [[HIV/AIDS]]ನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ $67ರಂತೆ $2.2 ಶತಕೋಟಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="economist" /> ===ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳು=== ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನು [[ಸಾರಭರಿತಗೊಳಿಸುವುದ]]ರ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು.<ref name="hiddenhunger" /> [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆ]]ಯ ಪುಡಿಕೆಗಳು (ನೋಡಿ [[ಪ್ಲಂಪಿ ಕಡಲೆಕಾಯಿಬೀಜ]]ಗಳು) ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ]]ನಂತಹಾ ಸಾರಭರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯದ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪೊಟ್ಟಣಗಳಿಂದಲೇ ಸೇವಿಸಬಹುದು, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ಅಥವಾ ದುರ್ಲಭ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟಿರಬಹುದಲ್ಲದೇ, ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ತೀವ್ರ ರೋಗಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹಾ ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="BBC" /> ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ [[1974]]ರ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿರುಲಿನಾವನ್ನು 'ಭವಿಷ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದನ್ನು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[A ಜೀವಸತ್ವ]]ದ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ [[ಸತುವು]] ಮಾತ್ರೆಗಳಂತಹಾ ಪೂರಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ [[ಅತಿಸಾರ/ಭೇದಿ]]ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="time" /> ನೆರವು ನೀಡುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿದವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಗದು ಅಥವಾ ನಗದು ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಗ್ಗದ, ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಹಾರವು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ತೆರಲಾಗದ ಬೆಲೆಗಳಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಲಿದೆ.<ref name="csmonitor" /> ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಆಹಾರದ ವಿತರಕ [[UN]]'ನ [[ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆ]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಹಾರದ ಬದಲಿಗೆ ನಗದು ಹಾಗೂ ನಗದುಸಲ್ಲಿಕೆ ಹುಂಡಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದನ್ನು WFP'ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೊಸೆಟ್ಟೆ ಷೀರನ್‌ರು ಇದನ್ನು ಆಹಾರ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ "ಕ್ರಾಂತಿ"ಯೆಂದು ಕರೆದರು.<ref name="csmonitor" /><ref name="wfp" /> ನೆರವಿನ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಕಾನ್ಸರ್ನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್‌]] ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಫಾರಿಕಾಮ್‌ ಎಂಬ [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ]] ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ನಗದನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ.<ref name="csmonitor" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವ [[ಅನಾವೃಷ್ಟಿ]] ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದೇ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="csmonitor" /> [[ಫ್ರೆಡ್‌‌ ಕೂನಿ]]ಯವರು "[[ಪರಿಹಾರ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಜೀವಗಳನ್ನುಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕರು ಸಾವು ಕಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ S. ನಾಟ್ಸಿಯೋಸ್‌ (U.S. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕ)</ref> ಹಸಿದವರು ವಾಸಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬದಲಿಗೆ ತವರು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿರುವ US ಕಾನೂನು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣ ಸಾಗಣಿಕೆಗೆ ವ್ಯಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Let them eat micronutrients" /> ಫ್ರೆಡ್‌‌ ಕೂನಿ ಮತ್ತೂ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ "ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರತಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ/ಬರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆಹಾರವು ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯಂತೂ ಖಂಡಿತಾ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿವೆ" ಹಾಗೂ "ಸ್ಥಳೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಬಡವರಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಲು ತೀರ ದುಬಾರಿಯೆನಿಸಿದರೂ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದಾನಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಏರಿದ ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿದೇಶದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಗ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>ಮಾಜಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸ್ಟೀಬ್‌ ಸೋಲಾರ್ಜ್‌ಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರ (ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌, ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್‌‌ ಪಕ್ಷ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌) - ಜುಲೈ 1994</ref> [[ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ]]ವು ಈಗ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌‌'ನ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಿರೂಪಿತ ಸೂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿತ್ತು, ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಎಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೆರವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾವಿಸುತ್ತಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ ನೆರವಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವ್‌ ಸೇಫ್ಟಿ ನೆಟ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ನ ಮೂಲಕ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾವು ತೀವ್ರ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನಗದುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಆಯ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆಯಂತಹಾ ವಿದೇಶಿ ನೆರವಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಗ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.csmonitor.com/2008/0506/p01s06-woaf.html?page=2 ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಆಹಾರ ನೆರವು ಯೋಜನೆಯ ಮಾದರಿಯೊಂದು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ]</ref> ಕೇವಲ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ ಕೂಡಾ ರೈತರಿಗೆ, ನಗರದ ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾನಗರ ವಾಸಿಗಳು ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗೃಹತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ತಾಜಾ ತರಕಾರಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ನಗರದ ನಾಗರಿಕರು ಸ್ಥಿರ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="ReferenceA">ಗಾರ್ಡ್‌ನರ್‌, ಗೇರಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಹಲ್‌ವೇಲ್‌‌. 2000. ಎಸ್ಕೇಪಿಂಗ್‌ ಹಂಗರ್‌‌‌, ಎಸ್ಕೇಪಿಂಗ್‌ ಎಕ್ಸೆಸ್‌. ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾಚ್‌ 13(4):5.</ref> ===ದೀರ್ಘ ಕಾಲೀನ ಕ್ರಮಗಳು=== {{main|food security}} [[ಸಾರಜನಕ]] [[ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳಂ]]ತಹಾ [[ಪಶ್ಚಿಮ]]ದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಸಂಬಂಧಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಏಷ್ಯಾ]]ಗೆ ಕರೆತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ [[ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ]] ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ [[ಬೀಜ]] ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೀಜ ಕಂಪೆನಿಗಳಂತಹಾ [[ಆಧಾರಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದು ಅವು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>https://www.nytimes.com/2007/10/10/world/africa/10rice.html?_r=1&amp;hp&amp;oref=slogin ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳಿಂದಾಗುವ ಸಮೃದ್ಧಿಯು ಸಾಲುತ್ತಿಲ್ಲ</ref> ಅನುದಾನಿತ [[ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಬೀಜ]]ಗಳ ಮೇಲಿನ [[ಕೃಷಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳ ಫಸಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="newyorktimes" /><ref>[http://www.csmonitor.com/2008/0618/p07s01-woaf.html ಕೀನ್ಯಾದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮುಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು]</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮಲಾವಿ]]ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ 13 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಐದು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಈ ರೀತಿಯ ತುರ್ತು ಆಹಾರ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಾಗ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]‌‌ನ ವಾಗ್ದಂಡನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ರೈತರು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಫಸಲನ್ನು [[2005]]ರಲ್ಲಿನ 1.2 ದಶಲಕ್ಷದಿಂದ [[2007]]ರಲ್ಲಿನ 3.4 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಾಗ ಮಲಾವಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="newyorktimes" /> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು.<ref name="newyorktimes" /> ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ’ದ ರೈತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ/ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಬೀಜಗಳ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ [[ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಯಾಷ್ಸ್‌]]‌‌ ಕೂಡಾ ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="obama" /><ref name="newyorktimes" /> ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಯು ನಿಜಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆ ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿನ ಎದೆಹಾಲು ಕುಡಿಸುವಿಕೆಯು 1.3 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಲ್ಲದು.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/3022558.stm ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.</ref> ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾರಭರಿತಗೊಳಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರುವ [[ಈಜಿಪ್ಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಬೆಲದಿ/ಡಿ ರೊಟ್ಟಿ/ಬ್ರೆಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಮೀನಿನ ವ್ಯಂಜನ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪನ್ನು ಅಯೋಡೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳಂತಹಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಿವೆ.<ref name="BBC" /> ಜನಸಮೂಹದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ/ಸಮೂಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ “ನೈತಿಕ ನಿಗ್ರಹಗಳ” ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು [[ಥಾಮಸ್‌ ಮಾಲ್ತಸ್‌‌]] ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.”<ref>ಮಾಲ್ತಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಥಾಮಸ್‌. 1976 (1798). ಆನ್‌ ಎಸ್ಸೇ ಆನ್‌ ದ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್‌‌ ಆಫ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್. ಫಿಲಿಪ್‌ ಆಪಲ್‌ಮ್ಯಾನ್‌‌, ed. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ನಾರ್ಟನ್.</ref> ರಾಬರ್ಟ್‌ ಛಾಪ್‌ಮನ್‌‌ ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ/ಸಮೂಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಚಾಪ್‌ಮನ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್. 1999. “ನೋ ರೂಮ್‌ ಅಟ್‌ ದ ಇನ್‌‌, ಆರ್‌ ವೈ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್‌‌‌ ಆರ್‌ ನಾಟ್‌ ಆಲ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌.” ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎನ್‌ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್‌, 21(1): 81-97.</ref> ವಲಸೆ-ವಿರೋಧಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ನಿಲುವು ತಳೆಯುವ [[ಗ್ಯಾರೆಟ್‌ ಹಾರ್ಡಿನ್‌]]ರು “…ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ/ಸಮೂಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಪರಿಹಾರಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ವಲಸೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಜನಸಂಖ್ಯೆ/ಸಮೂಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ನಿವಾರಣಾ ಕವಾಟದ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>ಹಾರ್ಡಿನ್‌, ಗರ್ರೆಟ್‌‌. 1992. “ದ ಎಥಿಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್.” ಇನ್‌ ಕ್ರೌಡಿಂಗ್‌ ಔಟ್‌ ದ ಫ್ಯೂಚರ್‌‌: ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಗ್ರೋತ್‌‌, US ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್‌, ಅಂಡ್‌‌ ಪ್ರೆಷರ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ W. ಫಾಕ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಇರಾ H. ಮೆಲ್ಹಮ್‌‌, eds. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌‌, DC: ಫೆಡರೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್‌ ರಿಫಾರ್ಮ್‌.</ref> ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೆನ್‌‌ರ ಮಟ್ಟಿಗೆ, “ದುರ್ಭಿಕ್ಷ/ಬರವು ಹೇಗೆ ಬಂದರೂ, ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆಹಾರದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪಡಿತರ ಮಿತಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಧಾರಣ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಧನಗಳಲ್ಲಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.”<ref>ಸೆನ್‌, ಅಮರ್ತ್ಯ. 1982. ಪಾವರ್ಟಿ ಅಂಡ್‌ ಫೆಮೈನ್ಸ್‌‌: ಆನ್‌ ಎಸ್ಸೇ ಆನ್‌ ಎನ್‌ಟೈಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಪ್ರೈವೇಷನ್‌, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌: ಕ್ಲಾರೆಂಡನ್‌ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.</ref> ಅವಕಾಶ/ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸೂಚಿತವಾದ ಒಂದು ನೀತಿಚೌಕಟ್ಟನ್ನು [[ಆಹಾರ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಜನರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಭರವಾದ ಆಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಹಾರ, ಕೃಷಿ, ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಫುಡ್‌ ಫರ್ಸ್ಟ್‌ ಎಂಬುದು ಆಹಾರ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನವ್ಯಪುರೋಗಾಮಿಗಳು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದರ ಪರ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌‌ ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನೇ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗಳ ಆವರ್ತದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಆಹಾರಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಫ್ತು-ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾದ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳು ಅಂದು ಪಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣವು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಗಪೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಾಲೆಗಳ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಣೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜನ್ನು ಬಹುತೇಕ 30-50%ರವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಉಪಕ್ರಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಹಸಿವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮುಹಮ್ಮದ್‌‌ ಯೂನಸ್‌ರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಗ್ರಾಮೀಣ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಎಂಬ ಯೋಜನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ತೀರ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವಂತೆ ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಈ ಸಾಲಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬಡತನದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಪೋಷಣಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯೋರ್ವಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ದಾರಿಯೊಂದು ಕಂಡಿತೆಂದರೆ, ಆಕೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮನೆವಾರ್ತೆ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರೆ, ಬಡತನವನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಲ್ಲದೇ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಿರು-ಸಾಲ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿರುವುದು ಏಕೆಂದರೆ ಹಸಿವು ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿಷಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ಮಹಿಳೆಯರೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಿರುಸಾಲ ಯೋಜನೆಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಎರಡೂ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ದುಡಿಯಬಲ್ಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅವರು ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಪುರುಷರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಂಬ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಿರು-ಸಾಲ ಯೋಜನೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ==ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರ== [[File:Nutritional deficiencies world map - DALY - WHO2002.svg|thumb|2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಣಾ ಕೊರತೆಗಳು ಅಂಗವಿಕಲತೆ-ಹೊಂದಿಕೆಯ ವರ್ಷದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌‌-ಶಕ್ತಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಅಯೋಡಿನ್‌‌ ಕೊರತೆ, A ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆ, ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಪೋಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೊರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>[115]</ref>[116][117][118][119][120][121][122][123][124][125][126][127][128]]] {{See also|Global Hunger Index}} 2007ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 923 ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಜನರಿದ್ದರು, ವಿಶ್ವವು ಈಗಾಗಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ - 6 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ - ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದರ ಎರಡರಷ್ಟು - 12 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ವಾಸ್ತವದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ 1990ಕ್ಕಿಂತ,<ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಲಾಖೆ. [http://www.fao.org/docrep/011/i0291e/i0291e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌, 2008 : ಹೈ ಫುಡ್‌ ಪ್ರೈಸಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ -ಥ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಪರ್ಚುನಿಟೀಸ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2008, p. 2. “FAO'ನ ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2007ರಲ್ಲಿನ ಹಸಿವಿನಿಂದ [ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಗೊಳಗಾದವರು] ಪೀಡಿತರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 923 ದಶಲಕ್ಷವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, 1990–92ರ ಮೂಲ ಅವಧಿಗಿಂತ 80 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.”.</ref> 80 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>[[ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್‌]]. [http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/7session/A-HRC-7-5.doc “ಪ್ರೊಮೋಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಆಲ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌, ಸಿವಿಲ್‌, ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌, ಇಕನಾಮಿಕ್‌‌, ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌‌, ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್‌ ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ : ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರ್ರ್ಯಾಪರ್ಟಿಯರ್‌‌ ಆನ್‌ ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್‌‌, ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ]], ಜನವರಿ 10, 2008.“ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ|[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ (FAO), ಪ್ರಕಾರ‌ ವಿಶ್ವವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರತಿ ಮಗು, ಮಹಿಳೆ ಹಾಗೂ ಪುರುಷನಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದು 12 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಅಥವಾ ಈಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಬಲ್ಲದು.”</ref> {| class="wikitable sortable " !ವರ್ಷ !1990 !1995 !2005 !2007 |- !ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ (ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ)<ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಲಾಖೆ. [http://www.fao.org/docrep/011/i0291e/i0291e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌, 2008 : ಹೈ ಫುಡ್‌ ಪ್ರೈಸಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ -ಥ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಪರ್ಚುನಿಟೀಸ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2008, p. 48.</ref> | 842 | 832 | 848 | 923 |} {| class="wikitable sortable " !ವರ್ಷ !1970 !1980 !1990 !2005 !2007 |- !ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಜನರ ಪಾಲು <ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಭಾಗ. [http://www.fao.org/docrep/009/a0750e/a0750e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌, 2006 : ಎರಾಡಿಕೇಟಿಂಗ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಹಂಗರ್‌ – ಟೇಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಟೆನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌‌ ಆಫ್ಟರ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸಮ್ಮಿಟ್‌”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2006, p. 8. “ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾಗಿ ಹಸಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಪ ಇಳಿಕೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು – 1990–92ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ 20 ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ 2001–03ರಲ್ಲಿನ 17 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಶತ 3 ಅಂಶಗಳಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. (…) 1969–71ರಿಂದ 1979–81ರ ನಡುವೆ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿಶತ 9ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡರೆ (37 ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ 28 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ) 1979–81ರಿಂದ 1990–92ರ ನಡುವೆ ಮತ್ತೂ 8 ಪ್ರತಿಶತ ಅಂಶಗಳ (20 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ) ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು.”.</ref><ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಲಾಖೆ. [http://www.fao.org/docrep/011/i0291e/i0291e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌, 2008 : ಹೈ ಫುಡ್‌ ಪ್ರೈಸಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ -ಥ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಪರ್ಚುನಿಟೀಸ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2008, p. 6. “ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನುಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಲಾಗಿದೆ – 1990–92ರಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಶೇಕಡಾ 20ರಿಂದ 1995–97ರಲ್ಲಿನ 18 ಶೇಕಡಾಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ಹಾಗೂ 2003–05ರಲ್ಲಿ 16 ಶೇಕಡಾಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗಳು ಈ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಿರುವುಮುರುವು ಮಾಡಿದ್ದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಯ ಜನರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ 17 ಶೇಕಡಾಗೆ ತಲುಪಿಸಿವೆ.”.</ref> | 37 % | 28 % | 20 % | 16 % | 17 % |} *ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ - ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 4000 ಜನರು - ಪ್ರತಿ ದಿನ 100 000 - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 36 ದಶಲಕ್ಷ - ಜನ ಸಾವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳ 58 %ರಷ್ಟಿದೆ (2001-2004ರ ಅವಧಿಯ ಅಂದಾಜುಗಳು).<ref>[[ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್]]. [http://hei.unige.ch/~clapham/hrdoc/docs/foodrep2001.pdf “ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್‌ : ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಬೈ ದ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರ್ರ್ಯಾಪರ್ಟಿಯೋರ್‌ ಆನ್‌ ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್‌, Mr. ಜೀನ್‌ ಜೀಯೆಗ್ಲರ್, ಸಬ್‌ಮಿಟ್ಟೆಡ್‌ ಇನ್‌ ಅಕಾರ್ಡೆನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಆನ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌ 2000/10”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]], ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2001, p. 5. “ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, 62 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮರಣಿಸಿದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ 36 ದಶಲಕ್ಷ (58 ಶೇಕಡಾ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಗಳು, ಸೋಂಕುಗಳು, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಅಥವಾ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ಹಸಿವುಗಳಿಂದ ದೇಹವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಾಗ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೆ.”.</ref><ref>[[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ]]. [http://ap.ohchr.org/documents/E/CHR/resolutions/E-CN_4-RES-2002-25.doc “ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್‌‌ : ಕಮಿಷನ್‌ ಆನ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌ 2002/25”]. [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೈಕಮೀಷನರ್‌ ಕಛೇರಿ]], [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]], ಏಪ್ರಿಲ್‌ 22, 2002, p. 2. “ಇಡೀ ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹಸಿವು ಹಾಗೂ ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 36 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ”.</ref><ref>[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ. [http://www.fao.org/righttofood/kc/downloads/vl/docs/Rtf%20hearing%2031%2003%202004.doc “ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌ಪರ್ಟ್‌ ಆನ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್‌‌ ಅಡ್‌ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌, ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರ್ರ್ಯಾಪರ್ಟಿಯರ್‌ ಆನ್‌ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್‌‌ : ಕಮಿಷನ್‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಸ್‌ ಜನರಲ್‌ ಡಿಬೇಟ್‌ ಆನ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌, ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]], ಮಾರ್ಚ್‌ 29, 2004, p. 6. “ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 36 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”.</ref> *ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿ 5 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಗುವು ಸಾವು ಕಾಣುತ್ತದೆ - ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 700 ಮಕ್ಕಳು - ಪ್ರತಿ ದಿನ 16 000 - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು - ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳ 60%ರಷ್ಟಿದೆ (2002-2008ರ ಅವಧಿಯ ಅಂದಾಜುಗಳು).<ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಸಿಬ್ಬಂದಿ. [http://www.fao.org/docrep/005/y7352e/y7352e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌, 2002: ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ : ವೆನ್‌ ಪೀಪಲ್‌ ಲಿವ್‌ ವಿತ್‌ ಹಂಗರ್‌ ಅಂಡ್ ಫಿಯರ್ ಸ್ಟಾರ್ವೇಷನ್‌”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2002, p. 6. “ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಮರಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”</ref><ref>[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ Dept. [http://www.fao.org/docrep/007/y5650e/y5650e00.htm “][http://www.fao.org/docrep/007/y5650e/y5650e00.htm ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ 2004: ಮಾನಿಟರಿಂಗ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್‌‌ ಟುವರ್ಡ್ಸ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸಮ್ಮಿಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿಲೇನಿಯಮ್‌ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಗೋಲ್ಸ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2004, p. 8. “ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯು 5 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ”.</ref><ref>[[ಜ್ಯಾಕ್ವೆಸ್‌ ಡಿಯೋಫ್‌‌]]. [http://www.fao.org/docrep/007/y5650e/y5650e00.htm “ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ 2004: ಮಾನಿಟರಿಂಗ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್‌‌ ಟುವರ್ಡ್ಸ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫುಡ್‌ ಸಮ್ಮಿಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿಲೇನಿಯಮ್‌ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಗೋಲ್ಸ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2004, p. 4. “ಹಸಿವು ಹಾಗೂ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಐದು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಗು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದೆ”.</ref><ref>[[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ Dept. [http://www.fao.org/docrep/008/a0200e/a0200e00.htm “][http://www.fao.org/docrep/008/a0200e/a0200e00.htm ದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫುಡ್‌ ಇನ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ 2005: ಎರಾಡಿಕೇಟಿಂಗ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಹಂಗರ್‌ -ಕೀ ಟು ಅಚೀವಿಂಗ್‌ ದ ಮಿಲೇನಿಯಮ್‌ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಗೋಲ್ಸ್‌”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ [[ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ]], 2005, p. 18. ಹಸಿವು ಹಾಗೂ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಸಾವುಗಳ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದು – ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಇಡೀ ಜಪಾನ್‌ನ ಶಾಲಾಪೂರ್ವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಈ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ನಿರಾಹಾರದಿಂದ ಮರಣಿಸಿರುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಕ್ಕಳು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ತಗಲುವ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಅತಿಸಾರ/ಭೇದಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಸದ ಉರಿಯೂತ/ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ, ಮಲೇರಿಯಾ ಹಾಗೂ ದಡಾರ/ದಢಾರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮರಣಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಅವರ ದೇಹ ಹಾಗೂ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಗಳಿಂದ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಾಧಾರಣದಿಂದ ತೀವ್ರ ತೂಕಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸಾವಿನ ಅಪಾಯಗಳು ಐದರಿಂದ ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.”.</ref><ref>[[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ]]. [http://ap.ohchr.org/documents/E/HRC/resolutions/A_HRC_RES_7_14.pdf “ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌ 7/14. ][http://ap.ohchr.org/documents/E/HRC/resolutions/A_HRC_RES_7_14.pdf ದ ರೈಟ್‌ ಟು ಫುಡ್”]. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]], ಮಾರ್ಚ್‌ 27, 2008, p. 3. “ಈಗಲೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಐದನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಹಸಿವು-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳಿಂದಾಗಿ ಮರಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ”.</ref> [[File:Percentage population undernourished world map.PNG|right|thumb|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾರು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆ ಪೀಡಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ವಿವರ.]] ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯು (ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ) 2001-2003ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[FAO]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಳಕಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 5 ದಶಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು [http://www.fao.org/faostat/foodsecurity/Files/NumberUndernourishment.xls ]: {| class="wikitable sortable " !ರಾಷ್ಟ್ರ !ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ (ದಶಲಕ್ಷ) |- | ಭಾರತ | 217.05 |- | ಚೀನಾ | 154.0 |- | ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | 43.45 |- | ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ | 37.0 |- | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | 35.2 |- | ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ | 31.5 |- | ಟಾಂಜೇನಿಯಾ | 16.1 |- | ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌‌ | 15.2 |- | ಬ್ರೆಝಿಲ್‌ | 14.4 |- | ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ | 13.8 |- | ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌‌ | 13.8 |- | ಥೈಲೆಂಡ್‌‌ | 13.4 |- | ನೈಜೀರಿಯಾ | 11.5 |- | ಕೀನ್ಯಾ | 9.7 |- | ಸೂಡಾನ್‌ | 8.8 |- | ಮೊಝಾಂಬಿಕ್‌ | 8.3 |- | ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ | 7.9 |- | ಯೆಮನ್‌‌ | 7.1 |- | ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌‌ | 7.1 |- | ಕೊಲಂಬಿಯಾ | 5.9 |- | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ | 5.7 |- | ಮೆಕ್ಸಿಕೋ | 5.1 |- | ಝಾಂಬಿಯಾ | 5.1 |- | ಅಂಗೋಲಾ | 5.0 |- |} ಸೂಚನೆ: ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ "ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಕೊರತೆಯನ್ನು", [[FAO ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, (2001ರಿಂದ 2003ರವರೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ) ಲಘು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಓರ್ವ ಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದಿರಲು ಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರ ಚೈತನ್ಯಕ್ಕಿಂತ (ಪ್ರತಿ ದಿನದ ತಲಾ ಸೇವನೆ ಕಿಲೋಕ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ) ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಕಾಲೋಚಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಚೈತನ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಂತಹಾ ಇತರೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಕೊರತೆಗಳು ಸಂಚಿತ ಅಥವಾ ಸರಾಸರಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳದ್ದಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಒಂದು ದಿನದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ (ಅಥವಾ ಅದರ ಕೊರತೆ) ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು "ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೆ ಹಸಿವಿನಿಂದಿದ್ದವರ" ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ." ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಜನಸಮೂಹವು ಆರೋಗ್ಯ-ಸಂಬಂಧಿ ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆದಾಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೂ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>ಫಾಟ್ಸೋ, ಜೀನ್‌-ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫೆ ಮತ್ತು ಬಾರ್ತೆಲೆಮಿ ಕುವಾಟೆ-ಡೆಫೋ. "ಮೆಷರಿಂಗ್‌ ಸೋಷಿಯೋ-ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್‌ ಇನ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ರೀಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಡೆವಲಪಿಂಗ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌‌ : ಷುಡ್‌ ವಿ ಬೀ ಫೋಕಸಿಂಗ್‌ ಆನ್‌ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್ಸ್‌‌, ಕಮ್ಯುನಿಟೀಸ್‌ ಆರ್‌ ಬೋತ್‌?" ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಇಂಡಿಕೇಟರ್ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್. (2005) 72:189-237.</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಳಗೆಯೇ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ತರಹದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಡೆಗಣಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>ನ್ಯೂಬ್‌, M. and G.J.M. ವಾನ್‌ ಡೆಮ್‌ ಬೂಮ್‌. "ಜೆಂಡರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಡಲ್ಟ್‌ ಅಂಡರ್‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ ಇನ್‌ ಡೆವಲಪಿಂಗ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌‌." ಆನ್ನಲ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಬಯಾಲಜಿ (2003) 30:5:520-537.</ref> ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 27 ಪ್ರತಿಶತ ಮಕ್ಕಳು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಂಭವಿಸುವ 10 ದಶಲಕ್ಷ ಮರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ===ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ=== [[ಇರಾಕ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ದರಗಳು US-ನೇತೃತ್ವದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ 19%ನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 28%ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.alertnet.org/thenews/fromthefield/carintern/9e9e54eac735cfcd9b98b3a8e031cfa4.htm US ದಾಳಿಯ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈಗ ಇರಾಕಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂವರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007042142/http://www.alertnet.org/thenews/fromthefield/carintern/9e9e54eac735cfcd9b98b3a8e031cfa4.htm |date=2008-10-07 }} ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌. 16 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007</ref> ===ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ=== [[ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು ಸೂಚಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವದ ವಲಯಗಳಲ್ಲೇ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಕ್ಕಳ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="ghi2008">{{cite web|url=http://www.ifpri.org/publication/challenge-hunger-2008-global-hunger-index Global Hunger Index Key Findings & Facts|year=2008}}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣವಾದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 5.6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣಗಳು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref name="southasiahunger" /> 2006ರ ವರದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯ ಬಗೆಗಿರುವ ಅಜ್ಞಾನಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೂಕಕೊರತೆ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು "ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಸೂಕ್ತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.<ref name="southasiahunger">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6046718.stm|title='Hunger critical' in South Asia|publisher=BBC| date=2006-10-13 | accessdate=2010-05-12}}</ref> [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ತೂಕಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,<ref>[https://web.archive.org/web/20070212105620/http://www.cbsnews.com/stories/2007/02/10/ap/health/mainD8N6H7RG0.shtml ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ], CBS ನ್ಯೂಸ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2007</ref> ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ [[ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಹಾರಾ ಉಪವಲಯ]]ಗಳಿಗಿಂತ ಬಹುಪಾಲು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.<ref name="underweight">{{cite web|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,contentMDK:20916955~pagePK:146736~piPK:146830~theSitePK:223547,00.html|title=India: Undernourished Children: A Call for Reform and Action|publisher=World Bank|access-date=2010-07-12|archive-date=2018-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613011526/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,contentMDK:20916955~pagePK:146736~piPK:146830~theSitePK:223547,00.html|url-status=dead}}</ref> ಪೋಷಣೆಕೊರತೆಯ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು [[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದು ಭಾರತದ 'ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ'ಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಪೌಷ್ಟಿಕಕೊರತೆ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಪೋಷಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸೋಲನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ : "ಸೂಕ್ತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗದ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನಾಗರಿಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವಗಳೆಲ್ಲವೂ ದುರ್ಬಲ ಪೋಷಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ."<ref name="curse">{{cite journal |url= http://www.ids.ac.uk/go/idspublication/lifting-the-curse-overcoming-persistent-undernutrition-in-india |title= Lifting the Curse: Overcoming Persistent Undernutrition in India |work= IDS Bulletin |volume= 40 |issue= 4 |date= 2009-07-02 |access-date= 2010-07-12 |archive-date= 2018-06-13 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180613184421/http://www.ids.ac.uk/go/idspublication/lifting-the-curse-overcoming-persistent-undernutrition-in-india |url-status= dead }}</ref> ಸಂಶೋಧನೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಇತಿಹಾಸವೆಂದೆನಿಸಲು ಪೋಷಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪೋಷಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಗತಿಯ ದರದಲ್ಲಿ MDG1ನ ಮಾನವ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಾಗುವ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪೋಷಣೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ 2042ರಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯ.<ref name="curse" /> ===ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌=== ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಗು ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="childhood_hunger_in_america">{{cite web|url=http://strength.org/childhood_hunger|title=Childhood Hunger in America|publisher=Share Our Strength|year=2009|access-date=2010-07-12|archive-date=2012-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120821002720/http://www.strength.org/childhood_hunger/|url-status=dead}}</ref> [[U.S. ಜನಗಣತಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಹಾಗೂ [[ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ]]ಗಳ 2005-2007ರ ಅವಧಿಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು, ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಅಂದಾಜು 3.5 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=3.5M Kids Under 5 On Verge Of Going Hungry <br />Study: 11 Percent Of U.S. Households Lack Food For Healthy Lifestyle | url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/07/health/main4998190.shtml | format="SHTML | work=Health | publisher=CBS NEWS | date=2009-05-07 | accessdate=2009-05-08 | archive-date=2013-05-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130513155419/http://www.cbsnews.com/stories/2009/05/07/health/main4998190.shtml | url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹುಕಾಲದಿಂದಿರುವ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಆಹಾರದ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು [[ಆಹಾರ ಲಕೋಟೆಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಶಾಲಾ ಭೋಜನ]]ದಂತಹಾ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳ ನ್ಯೂನಉಪಯೋಗದಿಂದಾಗಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕಾದಂತಹಾ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕರು ಆಹಾರ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪವಾದವನ್ನು ಹೊರಿಸುತ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. USAನಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಲಕೋಟೆ/ಫುಡ್‌ ಸ್ಟಾಂಪ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 60%ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="plan_to_end_childhood_hunger_in_america">{{cite web | url=http://strength.org/childhood_hunger/our_plan | title=Plan to End Childhood Hunger in America | publisher=Share Our Strength | year=2009 | access-date=2010-07-12 | archive-date=2011-07-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110729002514/http://strength.org/childhood_hunger/our_plan/ | url-status=dead }}</ref> U.S. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು 2003ರಲ್ಲಿ, ನೀಡಿದ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಪ್ರತಿ 200 U.S. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1 ಕುಟುಂಬ ಮಾತ್ರವೇ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೊಂದು ಮಗುವು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇವೇ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು (3.8 ಪ್ರತಿಶತ) ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ದಿನ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೌಢ ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.[http://www.ers.usda.gov/AmberWaves/April05/DataFeature/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112160249/http://www.ers.usda.gov/AmberWaves/April05/DataFeature/ |date=2014-11-12 }} == ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆ vs. ಹಸಿವು == ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆಗಳು ಪೋಷಣೆಕೊರತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯು ಕೂಡಾ ಒಂದು ವಿಧದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯು ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆಯು ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಅಲ್ಲದಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌<ref>ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೌಢರಲ್ಲೂ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಈಗ ಅಧಿಕತೂಕದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ - ಹಸಿವಿನಂತೆಯೇ, ಕಾಯಿಲೆ ಹಾಗೂ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.</ref> ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಾರಣ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಧವಾದ ಆಹಾರದ ಆಯ್ಕೆ. ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ ತಲಾ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ/ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್‌‌ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ರಾಶಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಶಕ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಲಭ್ಯತೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ/ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್‌‌, ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಅಭ್ಯಾ/ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಗರೀಕೃತ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ತೂಕ ಹೆಚ್ಚುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ReferenceA" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯು ಹಸಿವು ಹಾಗೂ ಬಡತನಗಳು ಬೇರೂರಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸೇವನೆಯು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಸಿವುಗಳೆರಡೂ ವಿಶ್ವದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀವಿದ್ದೀರೆಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯು ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ ಹಾಗೂ ಮಧುಮೇಹ/ಸಿಹಿಮೂತ್ರರೋಗದಂತಹಾ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಯ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು, ಆರೋಗ್ಯಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜನ್ನು ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ತೂಕಇಳಿಯುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆಯ ಒಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ ಒಬಾಮಾರು ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಹೃದಯರೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಔಷಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಅನವಶ್ಯಕಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಆಶಿಸಿರುವ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಯೋಜನೆ. ಉದ್ಯಮವು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ತಾರ್ಕಿಕ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮವೆಂದರೆ ನಿಯತ ಹಲ್ಲಿನ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಸದೃಶವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref name="Gardner, Gary 2000" /> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ನ್ಯೂನಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಆಹಾರ ಮಾಂದ್ಯ]] * [[ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ]] * [[ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳು]] * [[ದುರ್ಭಿಕ್ಷ]] * [[ಆಹಾರ]] * [[ಏರಿದ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] * [[ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು ಸೂಚಿ]] * [[ಹಸಿವು]] * [[ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳು]] * [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯ]] * [[ಪೋಷಣೆ]] * [[ಪೋಷಣಾ ದಿನ]](ಯೂರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ) * [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು]] * [[ಪ್ಲಂಪಿ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೀಜ]] * [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರದ ಹಸಿವು]] * [[ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ]] * [[ನಿರಾಹಾರ/ಉಪವಾಸ]] * [[ತೂಕಕೊರತೆ]] ===ಸಂಸ್ಥೆಗಳು=== * [[GAIN ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಅಲಯನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಪ್ರೂವ್‌ಡ್‌‌ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌‌]] * [[ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆ]] * [[ಷೇರ್‌ ಅವರ್‌ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್‌‌]] * [[ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌‌]] * [http://www.iimsam.org ಇಂಟರ್‌ಗೌರ್ನಮೆಂಟಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಫಾರ್‌‌ ದ ಯೂಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋ-ಆಲ್ಗೇ ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ ಎಗೇನ್ಸ್‌ಟ್‌‌ ಮಾಲ್‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌‌ (IIMSAM)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190204082806/http://www.iimsam.org/ |date=2019-02-04 }} * [[Hungrykids.org]] == ಆಕರಗಳು== {{reflist|2}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wiktionary|malnutrition|undernutrition}} {{linkfarm|date=March 2009}} *[http://www.cultureunplugged.com/play/1081 ಹಸಿವು ಹಾಗೂ ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ] *[http://strength.org ಷೇರ್‌‌ ಅವರ್‌ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180411064031/http://www.strength.org/ |date=2018-04-11 }}: ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಂತಹಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಸ್ಥೆ. *[http://www.grida.no/publications/rr/food-crisis/ebook.aspx ಪರಿಸರೀಯ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161218094041/http://www.grida.no/publications/rr/food-crisis/ebook.aspx |date=2016-12-18 }} ವಿಶ್ವದ ಜನರಿಗೆ ಆಹಾರಕೊರತೆಯುಂಟಾಗದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ UN ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ (2009) *[http://km.fao.org/fsn/ ದ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ ಫೋರಮ್‌ (FSN ಫೋರಮ್‌)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100116182839/http://km.fao.org/fsn/ |date=2010-01-16 }} *[http://www.aahuk.org ಆಕ್ಷನ್‌ ಎಗೇನ್ಸ್‌ಟ್‌‌ ಹಂಗರ್‌‌ - ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವಿಕೆ - ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು] * ಡಾನ್‌ ಜಾಕೋಪಾವಿಚ್‌‌, [http://www.solidarity-us.org/node/1393 A ಫ್ಯೂ ಬೇಸಿಕ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌‌ : ಆನ್‌ ಹಂಗರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090917040841/http://www.solidarity-us.org/node/1393 |date=2009-09-17 }}, ಎಗೇನ್ಸ್‌ಟ್‌ ದ ಕರೆಂಟ್‌‌, ಮಾರ್ಚ್‌/ಏಪ್ರಿಲ್‌, No.133, 2008. * [http://www.cedat.be CE-DAT ಸಂಕೀರ್ಣ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದತ್ತಸಂಚಯ - ಸಂಘರ್ಷ-ಪೀಡಿತ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಮರಣಪ್ರಮಾಣ/ಸಾವಿನ ದರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಮೂಲ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815130034/http://www.cedat.be/ |date=2020-08-15 }} *[http://www.cbsnews.com/stories/2007/10/19/60minutes/main3386661.shtml A ಲೈಫ್‌ ಸೇವರ್‌ ಕಾಲ್‌ಡ್‌‌ "ಪ್ಲಂಪಿನಟ್‌‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001034014/http://www.cbsnews.com/stories/2007/10/19/60minutes/main3386661.shtml |date=2010-10-01 }}, CBS 60 ನಿಮಿಷಗಳ ವಿಡಿಯೋ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 21, 2007 *[http://www.doctorswithoutborders.org/news/malnutrition/ MSF ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರವು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆರಹಿತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ], ಸಂಘವು ಹೊಸ, ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಪೋಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ ಬಳಕೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ * [http://www.algosophette.com ಮೈಕ್ರೋ-ಆಲ್ಗೇ ಆಲ್ಗೋಸೊಫೆಟ್ಟೆ] *[http://www.iimsam.org ಇಂಟರ್‌ಗೌರ್ನಮೆಂಟಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಫಾರ್‌‌ ದ ಯೂಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋ-ಆಲ್ಗೇ ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ ಎಗೇನ್ಸ್‌ಟ್‌‌ ಮಾಲ್‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌‌ (IIMSAM)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190204082806/http://www.iimsam.org/ |date=2019-02-04 }} *[http://www.unsystem.org/scn/Publications/html/RWNS.html ವಿಶ್ವದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050526084903/http://www.unsystem.org/scn/Publications/html/RWNS.html |date=2005-05-26 }} UN ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು ಪೋಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಸವಾಲುಗಳು, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ವಿಫುಲ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *[http://medind.nic.in/icb/t05/i7/icbt05i7p573.pdf ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ & ಪೋಷಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091117104622/http://medind.nic.in/icb/t05/i7/icbt05i7p573.pdf |date=2009-11-17 }} *[http://www.wfp.org/country_brief/hunger_map/map/hungermap_popup/map_popup.html ವಿಶ್ವದ ಹಸಿವು ಭೂಪಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513192254/http://www.wfp.org/country_brief/hunger_map/map/hungermap_popup/map_popup.html |date=2008-05-13 }} ([[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆ]]ಯಿಂದ) *[http://www.fao.org/ag/agn/nutrition/profiles_by_country_en.stm FAO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115203244/http://www.fao.org/ag/agn/nutrition/profiles_by_country_en.stm |date=2010-11-15 }} *ಹಂಗ್ರಿಕಿಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಬಗೆಗಿನ [http://www.hungrykids.org ಹಂಗ್ರಿಕಿಡ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718043745/http://hungrykids.org/ |date=2011-07-18 }} ಮಾಹಿತಿ *[http://www.reliefweb.int/library/documents/2005/wb-eth-28feb.pdf ಫೈಟಿಂಗ್‌‌ ಹಂಗರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಪಾವರ್ಟಿ ಇನ್‌ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918115355/http://www.reliefweb.int/library/documents/2005/wb-eth-28feb.pdf |date=2009-09-18 }} ([[ಪೀಟರ್‌ ಮಿಡಲ್‌ಬ್ರೂಕ್‌‌]]) *[http://www.medsandfoodforkids.org ಮೆಡ್ಸ್‌ & ಫುಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಿಡ್ಸ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091212130729/http://www.medsandfoodforkids.org/ |date=2009-12-12 }} - ಹೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಒಂದು ಮಗು. *[http://www.nutrition-malnutrition.org ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ] *[http://www.algosophette.com ಮತ್ತೆ ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ ಯಾಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಬಾರದು?] *[http://www.gainhealth.org/malnutrition GAIN - ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಅಲಯನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಪ್ರೂವ್‌ಡ್‌‌ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌] *[http://www.lamberspublications.com/schoolfeeding.html ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಊಟದ ಯೋಜನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515234248/http://www.lamberspublications.com/schoolfeeding.html |date=2009-05-15 }} ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಊಟದ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ *[http://www.motherchildnutrition.org ತಾಯಿ, ಶಿಶು ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ & ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100716094728/http://motherchildnutrition.org/ |date=2010-07-16 }} ಸೂಕ್ತ ತಾಯಂದಿರ, ಶಿಶುಗಳ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ತೂಕಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅಸ್ತಿಭಾರವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ. *[http://www.hnn.us/articles/61472.html ಫುಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಪೀಸ್‌ : ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್ಸ್‌ ಅನ್‌ಸಂಗ್‌ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್‌ ಕ್ಯಾನ್‌ ಬಿ ಒಬಾಮಾಸ್‌ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಪವರ್‌ಫುಲ್‌ ಟೂಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಪೀಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620003104/http://hnn.us/articles/61472.html |date=2009-06-20 }} ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಸ್ಟರಿ ನ್ಯೂಸ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಲೇಖನ * [https://www.youtube.com/watch?v=nnwxvDnjyDc&amp;feature=channel_page "ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ಪ್ಲಾನ್‌"]. [[ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆ]], 2009 (ವಿಡಿಯೋ). {{Nutritional pathology}} {{Diseases of Poverty}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಪೋಷಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬಡತನ]] 2qafitc0vkcmalmu4ura0kj2dqny09o 0 26003 1372363 1335341 2026-04-29T02:53:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372363 wikitext text/x-wiki {{IndicText}} {{Infobox Ethnic group |image = [[File:R Venkataraman.jpg|70px]][[File:Subramanya Bharathi.jpg|60px]][[File:Ramana 3 sw.jpg|64px]]<br/>[[File:Indra Nooyi.jpg|63px]][[Image:SirCP.JPG|65px]]<br/>[[File:CVRaman.jpg|64px]][[File:Vishwanathan Anand.jpg|61px]]<br />[[R. Venkataraman]]{{·}}[[Subramanya Bharathi]]{{·}}[[Ramana Maharishi]]<br/>[[Indra Nooyi]]{{·}}[[Sir C. P. Ramaswami Iyer]]<br/>[[C. V. Raman|Sir Chandrasekhara V. Raman]]{{·}}[[Vishwanathan Anand]] |group = Iyer<br />''ஐயர்'' |poptime = <p style="text-align:justify;">[[1901]]:415,931<ref name="ghuryep393" /><br />[[2004]]:~ 2,400,000 (Estimated)<ref name="pop" /><ref>Accurate statistics on the population of Iyers are unavailable. This is due to the fact that the practice of conducting caste-based population census have been stopped since independence. The statistics given here are mainly based on estimates from unofficial sources</ref> |popplace = Indian states of [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[Kerala]] and [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]|langs = [[Brahmin Tamil]], [[Sankethi]] |rels = [[Hinduism]] |related = [[Panch-Dravida|Pancha-Dravida Brahmins]], [[Tamil people]], [[Iyengar]], [[Madhwas|Madhwa]], [[Tamil Brahmin]]}} '''ಅಯ್ಯರ್‌‌''' ({{IPA-ta|aiʝar|}} ({{lang-ta|ஐயர்}}, {{lang-kn|ಅಯ್ಯರ್}}, {{lang-ml|അയ്യർ}} ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ) ('''Ayyar''', '''Aiyar''', '''Ayer''' ಅಥವಾ '''Aiyer''' ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬುದು ತಮಿಳು ಮೂಲದ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಜಾತಿಯ ಉಪನಾಮವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಅಯ್ಯರ್‌‌ಗಳು [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ''[[ಅದ್ವೈತ]]'' ತತ್ತ್ವದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು.<ref name="Uttarakhand_info">{{cite web|url=http://www.4dham.com/go2/Iyer.html|title=Iyer|accessdate=2008-08-07|publisher=Uttarakhand Information Centre}}</ref><ref name="imperial_gazetteer_p267">{{cite book | title=The Imperial Gazetteer of India, Volume XVI| last=| first=| year=1908| publisher=Clarendon Press| location=London}}, ಪುಟ ೨೬೭</ref><ref name="universalhistory_1781_109">ಅನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಪುಟ ೧೦೯</ref><ref name="universalhistory_1781_110">ಅನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಪುಟ ೧೧೦</ref><ref name="castesandtribes_p269">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೬೯</ref><ref name="folksongsofsouthernindiap3">ಫೊಲ್ಕ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩</ref> ಬಹಳಷ್ಟು ಅಯ್ಯರ್ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, 'ಅಯ್ಯರ್'‌ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ತಮಿಳು ಸ್ಮಾರ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ೧೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು, ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಮುದಾಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ಸಮುದಾಯವು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಆರಾಧಕರು.<ref name="castesandtribes_p334">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೩೪</ref><ref name="castesandtribes_p348">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೮</ref><ref name="castesandtribes_p349">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೯</ref> ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್‌ ವಂಶಸ್ಥರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಈ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ವಿವಿಧ ಉಪ-ಪಂಗಡಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆಯೇ, ಈ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಕೂಡ ಅವರ ಗೋತ್ರ ಅಥವಾ ಪಿತೃವಂಶಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವರು ಅನುಸರಿಸುವ ವೇದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯವು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಈ ಸಮುದಾಯವು ಇತರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name="castesandtribes_p268">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೬೮</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡುನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಗಳು<ref name="Tambram">{{cite news | last=Vishwanath | first=Rohit | title= BRIEF CASE: Tambram's Grouse | date=June 23, 2007 | url =http://timesofindia.indiatimes.com/Tambrams_Grouse/articleshow/2142389.cms | work =The Times of India | accessdate = 2008-08-19}}</ref> ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಆಂದೋಲನಗಳು ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಮುದಾಯದವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಇತರೆ ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಭಾಷಿಕ ವಿದೇಶಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಯ್ಯರ್‌ ಎಂಬ ಉಪನಾಮದ ಬಳಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆಯೇ, ಇವರು '''ಶಾಸ್ತ್ರಿ''' <ref name="britannica">{{cite book | title=Encyclopedia Britannica, śāstrī | url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/524792/sastri#tab=active~checked%2Citems~checked&title=%C5%9B%C4%81str%C4%AB%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia}}</ref> ಅಥವಾ '''ಭಟ್ಟರ್‌''' <ref name="castesandtribes_p354">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೫೪</ref><ref name="permaul_p300">ಕೊಚ್ಚಿ, ಇಟ್ಸ್‌ ಪಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್‌, ಪುಟ ೩೦೦</ref> ಅಥವಾ '''ಶರ್ಮಾ''' ಎಂಬ ಉಪನಾಮ ಬಳಸುವುದುಂಟು. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಅಯ್ಯರ್‌ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ''ಅಯ್ಯ'' ಎಂಬ ಉಪನಾಮದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ತಮಿಳರಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದಸ್ಥರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅಯ್ಯ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ''ಅಯ್ಯ'' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಅಣ್ಣನನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಪೂರ್ವ-ದ್ರಾವಿಡ ಉಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. [[ತಮಿಳು]], ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="tamilsinsrilankap374">{{cite book | title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE| last=Indrapala| first=K.| page=374| year=2007| publisher=Vijitha Yapa| isbn=978-955-1266-72-1}}</ref> ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಯ್ಯ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು, ''ಆರ್ಯ'' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಪ್ರಾಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ ಎನ್ನುವ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, '[[wiktionary:noble|ಕುಲೀನ]]'.<ref name="hinduism_encyclopedia_898">{{cite book|title=Encyclopaedia of Hinduism, Volume 7|page=898|author=Nagendra Kumar Singh|publisher=Anmol Publications PVT LTD|year=1999|isbn=8174881689, ISBN 978-81-7488-168-7}}</ref><ref name="paligrammarp49">{{cite book|title=A Simplified grammar of the Pali language|author=Edward Miller|page=49|publisher=BiblioBazaar|year=2009|isbn=1103267388, ISBN 978-1-103-26738-5}}</ref> 'ಅಯ್ಯರ್‌' ಎಂಬುದು ತಮಿಳು ಯಾದವ ಉಪ-ಜಾತಿಯ ಹೆಸರೂ ಹೌದು.<ref name="castesandtribes_p63">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೬೩</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಪಾದ್ರಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಯ್ಯರ್‌ ಎಂಬ ಗೌರವಸೂಚಕ ಉಪನಾಮ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="castesandtribes_p19">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೧೯</ref> ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇವರನ್ನು ''ಅಂಥನರ್'' <ref name="anthanar_meaning1">{{cite book | title=Educational System of the Ancient Tamils| last=Pillai| first=Jaya Kothai| year=1972| page=54| publisher=South India Saiva Siddhanta Works Pub. Society| location=Tinnevelly}}</ref><ref name="anthanar_meaning2">{{cite book | title=Tales and poems of South India| last=Robinson| first=Edward Jewitt| year=1885| page=67| publisher=T. Woolmer}}</ref>‌ ಅಥವಾ ''ಪಾರ್ಪ್ಪಾನ್'' ‌<ref name="parppan_meaning1">{{cite book | title=Naccinarkkiniyar's Conception of Phonology| url=https://books.google.com/?id=moUOAAAAYAAJ| last=Caṇmukam| first=Ce. Vai.| year=1967| page=212| publisher=Annamalai University}}</ref><ref name="parppan_meaning2">{{cite book | title=The Journal [afterw.] The Madras journal of literature and science, ed. by J.C. Morris| year=1880| page=90| publisher=Madras Literary Society}}</ref><ref name="parppan_meaning3">{{cite book | title=The Eight Anthologies: A Study in Early Tamil Literature| last=Marr| first=John Ralston| year=1985| page=114| publisher=Institute of Asian Studies}}</ref> ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ''ಪಾರ್ಪ್ಪಾನ್'' ‌ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="parppan_modernusage">{{cite book | title=The Asiatic Review| last=East India Asssociation| year=1914| page=457| publisher=Westminster Chamber}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದ ವರೆಗೂ, ಕೇರಳದ ಅಯ್ಯರ್‌‌ಗಳನ್ನು ''ಪಟ್ಟರ್‌‌'' ‌‌ಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="bhattar1">{{cite book | title=A Collection of Treaties, Engagements, and Other Papers of Importance Relating to British Affairs in Malabar| last=Logan| first=William| year=1989| page=154| publisher=Asian Educational Services| isbn=8120604490, ISBN 978-81-206-0449-0}}</ref> ''ಪಾರ್ಪ್ಪಾನ್‌'' ಉಕ್ತಿಯಂತೆಯೇ, ''ಪಟ್ಟರ್‌‌'' ‌ ಸಹ ಇಂದು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="communism_in_kerala">{{cite book | title=Communism in Kerala: A Study in Political Adaptation| last=Nossiter| first=Thomas Johnson| year=1982| page=27| publisher=C. Hurst & Co. Publishers| isbn=0905838408, ISBN 978-0-905838-40-3}}</ref> ಹಿಂದೆ, ಮಧುರೈ ನಗರದ ನಾಯಕ್‌ ದೊರೆಗಳು ಸಹ ಅಯ್ಯರ್‌ ಉಪನಾಮ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪಿಳ್ಳೈ ಅಥವಾ ಮುಡಳಿ ಎಂಬ ಉಪನಾಮ ಹೊಂದಿದ್ದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribesofsouthernindia6p368">{{cite book | title=Castes and Tribes of Southern India Volume VI| last=Thurston| first=Edgar| authorlink= Edgar Thurston|coauthors=K. Rangachari| year=1909| page=368|publisher=Government Press| location=Madras}}</ref> == ಮೂಲ == {{double image|right|TamilSmarthaBrahminman.JPG|150|TamilSmarthaBrahminwoman.JPG|140|Smartha Brahmin man and woman from Tamil Nadu, c.a. 1837}} {{See also|Indo-Aryan migration|Genetics and archaeogenetics of South Asia}} === ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಳೀಯ ಮಾಹಿತಿ === ಕೆಲವು ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ [[ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೂ]] ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೂಲವಿರುವ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="journal_of_asiatic_society">{{cite book | title=Journal of the Asiatic Society| year=1832| publisher=Indian Asiatic Society | isbn=9630538229 | author=Alexander Csoma de Kőrös.}}</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಹಾಗೂ ದ್ರಾವಿಡ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ.<ref name="ptsrinivasaiyengar_p57">ಪಿ. ಟಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌, ಪುಟ ೫೭</ref><ref name="ptsrinivasaiyengar_p58">ಪಿ. ಟಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಪುಟ ೫೮</ref> ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಮಧುರೈ ನಿವಾಸಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ತಳೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮಧ್ಯ ಏಶಿಯಾ|ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಯುರೇಶಿಯಸ್ಟೆಪಿಸ್‌ (ಹುಲ್ಲುಗಾಡು ಪ್ರದೇಶ) ಜನತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.<ref name="HLAAffinities">{{cite web|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8754259http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8754259|title=HLA affinities of Iyers, a Brahmin population of Tamil Nadu, South India.|accessdate=2008-08-19|publisher=Wayne State University Press|year=1996|author=K. Balakrishnan, R. M. Pitchappan, K. Suzuki, U. Sankar Kumar, K. Tokunaga}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯನ್‌ ಜನತೆ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಆಲೀಲ್(ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಜೋಡಿ) ಸಂಯೋಗಗಳ (ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಟೈಪ್) ಹಂಚಿಕೆ ಕೂಡ ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಪೂರ್ವಜರು ಅಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HLAAffinities" /> ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮೂಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ವಂಶವಾಹಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ನಡುವಿನ ತಳೀಯ ಅಂತರ(೦.೦೧೩)ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ (೦.೦೩೦) ಅಥವಾ ವೈಶ್ಯರ (೦.೦೨೦) ನಡುವಿನ ಅಂತರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಬಯಲಾಯಿತು.<ref name="indian_caste_pop">{{cite journal | author=Michael Bamshad, Toomas Kivisild, W. Scott Watkins, Mary E. Dixon, Chris E. Ricker, Baskara B.Rao, J. Mastan Naidu, B. V. Ravi Prasad, P. Govinda Reddy, Arani Rasanayagam, Surinder S. Papiha, Richard Villems, Alan J. Redd, Michael F. Hammer, Son V. Nguyen, Marion L. Carroll, Mark A. Batzer, Lynn B. Jorde| title=Genetic Evidence on the Origins of Indian Caste Populations| journal=Genome Research| year=2001| volume=11| issue=6| url=http://genome.cshlp.org/cgi/content/full/11/6/994 | pmid=11381027 | doi=10.1101/gr.173301 | pages=994–1004 | pmc=311057 | doi_brokendate=2010-01-11}}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳು, ವೀರಕೋಡಿ ವೆಲ್ಲಲರ್‌ಗಳಂತಹ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಮುಂದುವರೆದ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.<ref name="geneticstructure">{{cite web|title=A Genetic Structure of the Early Immigrants (Mukkalathor) of Tamil Nadu as Inferred From Autosomal Loci|coauthors=S. Kanthimathi, M. Vijaya, C. R. Srikumari, P. Govinda Reddy, P. P. Majumder and A. Ramesh|url=http://www.krepublishers.com/02-Journals/IJHG/IJHG-07-0-000-000-2007-Web/IJHG-07-2-123-214-2007-Abst-PDF/IJHG-07-2-167-07-298-Kanthimathi-S/IJHG-07-2-167-07-298-Kanthimathi-S-Tt.pdf}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ವಂಶಗಳ ಅತಿ-ಇತ್ತೀಚಿನ ವಲಸೆಗಾರರು, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಮುಂಚೆ ವಲಸೆ ಹೋದವರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂಗಾಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮಹಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬಗ್ಡಿ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು.<ref name="genetic_bengalibrahmins">{{cite journal | author=S. KANTHIMATHI, M. VIJAYA, A. RAMESH| title=Genetic study of Dravidian castes of Tamil Nadu| journal=Indian Academy of Sciences Journal of Genetics| volume=87| issue=2| pages=175–179|url=http://www.ias.ac.in/jgenet/Vol87No2/175.pdf|format=PDF}}</ref> ಎಡ್ಗರ್‌ ಥರ್ಸ್ಟನ್‌ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯ-ಶಿರಸೂಚ್ಯಂಕ(ಮೆಸೊಸೆಫಾಲಿಕ್)ವೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮದ್ರಾಸ್‌ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಶಿರಸೂಚ್ಯಂಕ(ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ) ೭೪.೨ <ref name="castesandtribes_lxiii">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌, ಪುಟ lxiii</ref> ಹಾಗೂ ಸರಾಸರಿ ನಾಸಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ೯೫.೧ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="castesandtribes_li">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್, ಪುಟ li</ref> ಕೇರಳದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಶಿರ ಸೂಚ್ಯಂಕ ೭೪.೫ <ref name="castesandtribes_lxiii" /> ಹಾಗೂ ನಾಸಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ೯೨.೯ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="castesandtribes_li" /> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ == [[File:Tanjore Maratha map.jpg|thumb|ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು ಬಹುಶಃ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ತಮಿಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ್ದರೂ, ಬಹತೇಕ ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೋಳನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನದಿಮುಖಜ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಮೂಲಕ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ). ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜನತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.]] ಇಂದು, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಾಸಿಸುವರು. ಆದರೆ ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು. ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜು ೩%ರಷ್ಟಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="pop">{{cite journal | author=Sreenivasarao Vepachedu| title=Brahmins| journal=Mana Sanskriti (Our Culture)| year=2003| issue=69| url=http://www.vedah.net/manasanskriti/Brahmins.html#Brahmin_Population}}</ref> ಆದರೂ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುರಿತು ನಿಖರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅಲಭ್ಯ.<ref name="pop" /> ಅವರು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಪಟ್ಟಣಂ, ತಂಜಾವೂರು, ತಿರುವಾರೂರು <ref name="imperial_gazetteer_p260">{{cite book | title=The Imperial Gazetteer of India, Volume XVI| last=| first=| year=1908| page=260| publisher=Clarendon Press| location=London}}</ref><ref name="imperial_gazetteer_p20">{{cite book | title=The Imperial Gazetteer of India, Volume XVI| last=| first=| year=1908| page=20| publisher=Clarendon Press| location=London}}</ref> ಹಾಗೂ ತಿರುಚನಾಪಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀತಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಲಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್ ಕುಟುಂಬಗಳದ್ದು ೧೦%ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="ghuryep393">ಜಿ. ಎಸ್‌. ಘೂರಿಯೆ, ಪುಟ ೩೯೩</ref><ref name="migrationp5">ಮೈಗ್ರೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೫</ref> ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈಯ]] ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು<ref name="imperial_gazetteer_p272">{{cite book | title=The Imperial Gazetteer of India, Volume XVI| last=| first=| year=1908| page=272| publisher=Clarendon Press| location=London}}</ref><ref name="migrationp15">ಮೈಗ್ರೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೫</ref> ಹಾಗೂ ಕಾಂಚಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ <ref name="madura_gazetteer">{{cite book | title=Madura District Gazetteer Vol 1| last=Francis| first=W.| year=1906| page=84| publisher=Government of Madras| location=Madras}}</ref> ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="folksongsofsouthernindiap6">ಫೊಲ್ಕ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೬</ref> ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು <ref name="Tirunelveli_iyers_pop">{{cite book | title=Manual of the Tinnevelly District in the Presidency of Madras| last=Stuart| first=A. J.| year=1879| page=15|publisher=Government of Madras|id=}}</ref> ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಮೂಲದ ಹಲವು ಕೇರಳ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಕೊಯಮತ್ತೂರುನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref name="colorful_festival_hindu">{{cite news | last=Prabhakaran | first=G. | title=A colourful festival from a hoary past | date=November 12, 2005 | url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2005/11/12/stories/2005111200510400.htm | work=The Hindu Metro Plus:Coimbatore | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2007-08-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070805062343/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2005/11/12/stories/2005111200510400.htm | url-status=dead }}</ref> == ಉಪಪಂಗಡಗಳು == ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಪಂಗಡಗಳಿವೆ - ವಡಮಾ, ಬೃಹಚರಣಮ್‌ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ಚರಣಮ್‌, ವಾತಿಮ, ಶೊಲಿಯರ್‌ ಅಥವಾ ಚೊಳಿಯರ್‌, ಅಷ್ಟಸಹಸ್ರಮ್‌, ಮುಕ್ಕಾನಿ, ಗುರುಕ್ಕಲ್‌, ಕಾನಿಯಾಲರ್‌ ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮಸಾಕಿ.<ref name="castesandtribes_p334" /><ref name="castesandtribes_p333">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೩೩</ref><ref name="kamat_potpourri">{{cite web|url=http://www.kamat.com/kalranga/people/brahmins/list.htm|title=List of Brahmin communities|accessdate=2008-08-27|publisher=Kamat's Potpourri|author=Vikas Kamat}}</ref><ref name="Leach">{{cite book | title=Aspects of caste in south India, Ceylon, and north-west Pakistan. Cambridge [Eng.]| last=Leach| first=E. R.| authorlink= |coauthors=| year=1960| page=368|publisher=Published for the Dept. of Archaeology and Anthropology at the University Press| location=Madras}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಪಂಗಡವನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಮೂಲಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಮರುವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[File:Brahacharnam holy man 1909.jpg|thumb|left|ಶಿವ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳು ಸ್ಮಾರ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂತ.ಇವರ ಶರೀರವು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳ ಹಾರ-ಕವಚಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.]] === ವಡಮಾ === {{Main|Vadama}} [[File:Gopichandanam1.jpg|thumb|ವಡಮಾ ಸಮುದಾಯದ ಜಾತಿ-ಸಂಕೇತ.]] '''ವಡಮಾ''' ಗಳು ({{lang-ta|வடமா}}) ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ಮಾರ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p334" /><ref name="vadama_meaning_stein">{{cite book | title=Peasant State and Society in Medieval South India| last=Stein| first=Burton| year=1980| page=210| publisher=Oxford University Press | isbn=0195610652}}</ref> 'ವಡಮಾ' ಎಂಬ ಪದವು ''ವಡಕ್ಕು'' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ (ಅರ್ಥ: ಉತ್ತರ).<ref name="vadama_meaning">{{cite book | title=Early South Indian Paleography| last=Mahalingam| first=T. V. | year=1967| page=296| publisher=University of Madras}}</ref> ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ವಡಮಾಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚಿನವರು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="vadama_meaning_stein" /> ಆದರೆ, ಇದೇ ಸಮಯ, ವಲಸೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಸಂಸ್ಕೃತೀಕರಣದ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಗುರುತಿಸಲು ''ವಡಮಾ'' ಎಂಬ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬಿರುದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="madras_bulletin">{{cite book | title=Bulletin of the Institute of Traditional Cultures| year=1957| page=141| publisher=Institute of Traditional Cultures}}</ref> ವಡಮಾ ಉಪಪಂಗಡವನ್ನು ವಡದೇಶ ವಡಮಾ, ಚೋಳದೇಶ ವಡಮಾ, ಸಭಾಯ್ಯರ್‌, ಇಂಜಿ ಮತ್ತು ತುಮ್ಮಗುಂಟ ದ್ರಾವಿಡ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p334" /> === ವಾತಿಮ === {{Main|Vathima}} '''ವಾತಿಮ''' ({{lang-ta|வாத்திமா}}) ಉಪಪಂಗಡದವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹದಿನೆಂಟು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಪದಿನೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮತು ವಾತಿಮ ಅಥವಾ ಹದಿನೆಂಟು ಗ್ರಾಮಗಳ ವಾತಿಮಾ, ಉದಯಲೂರು, ನನ್ನಿಲಂ ಮತ್ತು ರತ್ನಮಂಗಳಂ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p337">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೩೭</ref> === ಬೃಹಚರಣಂ === {{Main|Brahacharanam}} '''ಬೃಹಚರಣಂ''' ಎಂಬುದು ''ಬೃಹತ್ಚರಣಂ'' ({{lang-sa|ब्रहतचरनम्}}) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಮಹಾನ್ ಪಂಗಡ'.<ref name="castesandtribes_p335">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೩೫</ref> ಬೃಹಚರಣಮ್‌ಗಳು ವಡಮಾಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಟ್ಟಾ ಶೈವ ಪದ್ಧತಿ ಪಾಲಿಸುವವರು. ಬೃಹಚರಣಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂದ್ರಮೈಕ, ಮಿಲಂಗನೂರು, ಮನಗುಡಿ, ಫಲಮನೇರಿ, ಮೂಸನಾಡು, ಕೊಳತೂರು, ಮಾರುದನಚೇರಿ, ಸತ್ಯಮಂಗಳಂ ಮತ್ತು ಪುತ್ತೂರು ದ್ರಾವಿಡ ಪಂಗಡಗಳೆಂದು ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p335" /> === ಅಷ್ಟಸಹಸ್ರಮ್‌ === {{Main|Ashtasahasram}} ಬೃಹಚರಣಮ್‌ಗಳಂತೆ '''ಅಷ್ಟಸಹಸ್ರಮ್''' ‌ ({{lang-sa|अष्टसहश्रम}}) ಗುಂಪಿನವರೂ ಸಹ ವಡಮಾಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಟ್ಟಾ ಶೈವ ಪದ್ಧತಿ ಪಾಲಿಸುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p338">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೩೮</ref> ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಥಿಯೂರು, ಅರಿವರ್ಪಡೆ, ನಂದಿವಾಡಿ ಮತ್ತು ಷಟ್ಕುಲಂ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಉಪವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p338" /> === ದೀಕ್ಷಿತರ್‌ === {{Main|Dikshitar}} ಚಿದಂಬರಂ ಸ್ಥಳದ '''ದೀಕ್ಷಿತರ್''' ‌ ({{lang-ta|தீக்ஷிதர்}}) ಪಂಗಡವನ್ನು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳೈ ಮುವೈರವರ್‌ ಎಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿದಂಬರಂ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವು ಇವರ ಮೂಲಸ್ಥಳ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ]] ವಲಸೆ ಬಂದ ಮೂರು ಸಾವಿರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಂಶಸ್ಥರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p338" /> [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ನಾಯರ್‌ ಮತ್ತು ನಂಬೂದಿರಿ ಪಂಗಡದವರಂತೆ, ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಪಂಗಡದವರೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಡುಮಿ ಧರಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p338" /> === ಚೊಳಿಯರ್‌ ಅಥವಾ ಶೊಲಿಯರ್‌ === '''ಶೊಲಿಯರ್''' ‌ಗಳು {{lang-ta|சோழியர்்}} ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರು, ಅಡುಗೆಯವರು ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹ ಸಿಂಗರಿಸುವವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p341">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೧</ref> ರಾಜ [[ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ|ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ]] ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಚಾಣಕ್ಯ]] ತಮ್ಮ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ಚೊಳಿಯರ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p342">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೨</ref> ಅವರು ತಿರುಕಟ್ಟಿಯೂರು, ಮಡಲೂರು, ವಿಶಾಲೂರು, ಪುತಲೂರು, ಸೆಂಗನುರು, ಅವಡಿಯರ್‌ ಕೊಯಿಲ್‌ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಎಭಜನೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p340">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೦</ref> ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕ ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್‌ ಚೊಳಿಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು <ref name="anthropologyp588">{{cite book|title=Anthropology of weaker sections|page=588|author=Surajit Sinha|coauthors=Ranjit Kumar Bhattacharya, Nava Kishor Das|publisher=Concept Publishing Company|year=1993|isbn=8170224918, ISBN 978-81-7022-491-4}}</ref> === ಗುರುಕ್ಕಲ್‌ === {{Main|Gurukkal Brahmins}} ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಅಥವಾ '''ಗುರುಕ್ಕಲ್''' ‌ ({{lang-ta|குருக்கள்்்}}) ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕ ವೃತ್ತಿಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.<ref name="Gurukkal">{{cite web|url=http://www.chennaionline.com/columns/DownMemoryLane/diary169.asp|title=The Brahmins of South India - Ayyars|accessdate=2008-08-19|publisher=chennaionline.com|author=Chander Kanta Gariyali, I. A. S |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080617104403/http://chennaionline.com/columns/DownMemoryLane/diary169.asp |archivedate = June 17, 2008}} </ref><ref name="castesandtribes_p347">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೭</ref> ಅವರು ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದವರಾಗಿದ್ದು, ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲ.<ref name="castesandtribes_p347" /> ಗುರುಕ್ಕಲ್‌ಗಳು ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆಗಮ ಮತಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವರು. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇತರೆ ಅಯ್ಯರ್ ಪಂಗಡಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹಗಳು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಸಹ ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದೆ.<ref name="hindusects">{{cite web|url=http://www.hinduism.co.za/hindu3.htm|title=sects|accessdate=2010-02-14|publisher=hinduism.co.za}}</ref> ಗುರುಕ್ಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಿರುವಳಂಗಡ್‌, ಕಾಂಜೀವರಮ್‌ ಮತ್ತು ತಿರುಕ್ಕಳುಕುನ್ರಮ್‌ ಎಂದು ಉಪವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p347" /> === ಮುಕ್ಕಾನಿ === ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ '''ಮುಕ್ಕಾನಿ''' ({{lang-ta|முக்கானீ}}) ಉಪಪಂಗಡದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಿರುಚೆಂಡೂರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರುವರು.<ref name="castesandtribes_p342" /> ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಕ್ಕಾನಿಗಳು ಶಿವ ಭಗವಂತನ ದೈತ್ಯ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ''ಭೂತಗಣ'' ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ ದೇಗುಲಗಳ ಕಾವಲಿರಲು ಮುಕ್ಕಾನಿಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದ್ದ.<ref name="Mukkanis">{{cite web|url=http://www.keralaiyers.com/subsects|title=Subsects|accessdate=2008-08-27|publisher=keralaiyers.com|author=}} </ref> ಮುಕ್ಕಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅನುಸರಿಸುವರು. === ಕಾನಿಯಾಲರ್‌ === '''ಕಾನಿಯಾಲರ್''' ‌ ({{lang-ta|காநியாளர்}}) ಅಯ್ಯರ್‌ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಜ್ಞಾತ ಉಪಪಂಗಡವಾಗಿದೆ. ಕಾನಿಯಾಲರ್‌ಗಳು ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸೇವಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p342" /> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳಂತೆ ''ನಾಮ'' ಧರಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p342" /> === ಪ್ರಥಮಸಾಖಿ === '''ಪ್ರಥಮಸಾಖಿ''' ಗಳೂ ಸಹ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಅಪರಿಚಿತ ಪಂಗಡ. ಅವರು ಶ್ವೇತ ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p344">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೪</ref> ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವರು ಪ್ರಥಮಸಾಖಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಕಾಲ ಪರಯರ್‌‌ <ref name="castesandtribes_p345">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೪೫</ref> ಗಳಾಗಿ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಶಾಪನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆ<ref name="castesandtribes_p344" /> ಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಪಂಗಡವು ಮಧ್ಯಾನ ಪರೈಯನ್ನರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇತರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಗಡಗಳು ಈ ಪಂಗಡದವರನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name="castesandtribes_p344" /> ''ಕೇಶಿಗಳು'' ಅಥವಾ ''ಹಿರಣ್ಯಕೇಶಿಗಳು'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಅಯ್ಯರ್‌ ಪಂಗಡವನ್ನು ಎಡ್ಗರ್‌ ಥರ್ಸ್ಟನ್‌ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="castesandtribes_p335" /> ಆದರೂ, ಈ ಉಪಪಂಗಡವು ಮಾಯವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ ವಡಮಾ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿರಬಹುದು. ಇತರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ವೇದಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರು ಅನುಸರಿಸುವ ವೇದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p267">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೬೭</ref> ಯುಜರ್ವೇದಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p268" /><ref name="subsects_keralaiyers">{{cite web|url=http://www.keralaiyers.com/subsects|title=Subsects|accessdate=2008-08-19|publisher=keralaiyers.com}}</ref> == ''ಗೋತ್ರ'' ಗಳು ಮತ್ತು ''ಶಾಖೆ'' ಗಳು == {{See also|Brahmin gotra system}} ಇತರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಪೈತೃಕ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಎಂಟು ''[[ಋಷಿ|ಋಷಿಗಳ]]'' ಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.<ref name="gotra_def">{{cite web|url=http://vedabase.net/g/gotra|title=Definition of the word ''gotra''|accessdate=2008-08-19|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216105800/http://vedabase.net/g/gotra|url-status=dead}}</ref><ref name="gotra_description">{{cite web|url=http://www.gurjari.net/ico/Mystica/html/gotra.htm|title=Gotra|accessdate=2008-08-19|publisher=gurjari.net}}</ref> ಇದರಂತೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ''ಋಷಿ'' ಯ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿರುವುದರ ಮೇರೆಗೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ''ಗೋತ್ರ'' ಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿರುವ ಅವಿವಾಹಿತೆ ಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾಳೆ, ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಪತಿಯ ''ಗೋತ್ರ'' ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ''ಶಾಖೆಗಳು'' ಅಥವಾ ಕೊಂಬೆಗಳಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ತಾವು ಸೇರಿರುವ ''ಶಾಖೆ'' ಯಂತೆ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಕೇವಲ ''ಶಾಖೆ'' ಗಳು ಮಾತ್ರ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾಯವಾಗಿವೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ಸಂಬಂಧಿತ ''ಶಾಖೆ'' ಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:<ref name="shaka_tamilnadu">{{cite web|url=http://www.dharmicscriptures.org/Vedic_SB_Intro.doc|title=Shakha|accessdate=2008-09-10|publisher=www.dharmicscriptures.org}}</ref> <center> {| class="wikitable sortable " |- valign="bottom" ! ವೇದಗಳು ! ''ಶಾಖೆಗಳು'' |- style="text-align:center" | | ಋಗ್ವೇದ | style="text-align:center"| ಶಕಾಲ ಮತ್ತು ಪೈಂಗಿ |- style="text-align:center" | | ಯಜುರ್ವೇದ | style="text-align:center"| ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ತೈತ್ತಿರೀಯ |- | style="text-align:center"| ಸಾಮವೇದ | ಕೌತುಮ, ಜೈಮಿನೀಯ/ತಲವಕರ, ಶತ್ಯಾಯನೀಯ ಮತ್ತು ಗೌತಮ |- style="text-align:center" | | ಅಥರ್ವವೇದ | style="text-align:center"| ಶೌನಕಿಯ ಮತ್ತು ಪೈಪಲದ |} </center> == ವಲಸೆ == === ಕರ್ನಾಟಕ === [[File:RGIyerbrothersgroup.jpg|thumb|right|ಮೈಸೂರು ಎಸ್‌. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌ರ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ವಂಶಸ್ಥರು.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ‌ ಗಣಪತಿ ಅಗ್ರಹಾರಮ್‌ನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ಅಡ್ವೊಕೇಟ್]]‌ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.]] ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದುಂಟು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಮದ್ರಾಸ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮೈಸೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಅಷ್ಟಗ್ರಾಮ ಅಯ್ಯರ್‌ ಪಂಗಡದವರು.<ref name="ashtagramaiyer_history">{{cite web|url=http://www.ashtagrama.com/wst_page2.html|title=Brief history of ''Ashtagrama''|accessdate=2008-08-27|publisher=Ashtagrama Iyer community website|author=|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216084737/http://www.ashtagrama.com/wst_page2.html|url-status=dead}}</ref>. ಸಂಕೇತಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಜಾತಿ. ಸಂಕೇತಿಗಳು, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಕೇತಿ ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು. === ಕೇರಳ === {{Main|Kerala Iyers}} *ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ವೇನಾಡ್‌ ರಾಜ್ಯ (ಇಂದಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ) ಹಾಗೂ ಕೇರಳದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಪಾಂಡ್ಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು (ಅಂದು ಪಾಂಡಿ ನಾಡು ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು). ನಂತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಬೆಳೆದ ವೇನಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಿದ್ದರು. ಪದ್ಮನಾಭಪುರಂ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಇಂದು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. * ಅಂದಿನ ರಾಜನ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಮತ್ತು ರಾಮನಾಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳು ಸಹ ಅಂದಿನ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದವು.<ref>ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಿರುವಾಂಕೂರು, ಲೇಖಕರು ಪಿ. ಸ್ಯಾಂಗುನ್ನಿ ಮೆನನ್‌. ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಪ್ರಕಾಶನ. ಮರುಮುದ್ರಣ ೧೯೮೩. ಕೇರಳ ಬುಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ, ಕೊಚಿ. ISBN ೮೧-೮೫೪೯೯-೧೪-೪ </ref> * ಕೆಲವು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಗೆ ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. * ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದಲೂ ಸಹ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಳಕ್ಕಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="permaul_p300" /><ref name="permaul_p308">ಕೊಚಿ, ಇಟ್ಸ್‌ ಪಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್‌, ಪುಟ ೩೦೮</ref> ಈ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಇಂದು ಕೇರಳ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಮತ್ತು ರಾಮನಾಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ವಲಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆಯನ್ನು ಹಲವು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Kerala">{{cite web|url=http://www.kuzhalmannamagraharam.info/articles/kerala-iyer-history.html|title=History of Kerala iyers and Agraharams|accessdate=2008-08-27|publisher=Kuzhalmanna Agraharam website|author=}}</ref><ref name="keralaiyers_migrationtheories">{{cite web|url=http://www.keralaiyers.com/migrationtheories|title=Migration Theories|accessdate=2008-08-19|publisher=keralaiyers.com|archive-date=2008-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20080923024312/http://www.keralaiyers.com/migrationtheories|url-status=dead}}</ref> === ಶ್ರೀಲಂಕಾ === {{See also|Aryacakravarti dynasty}} ಮಹಾವಂಶವೆಂಬ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ೫೦೦ರಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಆಗ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಭೂಭಾಗದಿಂದ ವಲಸೆಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="civattampip3">{{cite book | title=Sri Lankan Tamil society and politics| last=Civattampi| first=K.| year=1995| page=3| publisher=New Century Book House| location=Madras| isbn=81-234-0395-X }}</ref><ref name="ritualizingontheboundariesp3">ರಿಚುಯಲೈಸಿಂಗ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಬೌಂಡರೀಸ್‌, ಪುಟ ೩</ref> ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="ritualizingontheboundariesp3" /><ref name="criticalhistoryofjaffna">{{cite book | title=A critical history of Jaffna| last=Gnanaprakasar| first=S.|year=1928|page=96| publisher=Gnanaprakasa Yantra Salai|isbn=8120616863, ISBN 978-81-206-1686-8}}</ref><ref name="pathmanathan">ಪದ್ಮನಾಥನ್‌, ಪುಟ ೧-೧೩</ref> === ಇತ್ತೀಚಿನ ವಲಸೆಗಳು === ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವಲ್ಲದೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. [[ಮುಂಬಯಿ]],<ref name="ritualizingontheboundariesp86">ರಿಚುಯಲೈಸಿಂಗ್ ಆನ್‌ ದಿ ಬೌಂಡರೀಸ್‌, ಪುಟ ೮೬</ref><ref name="ritualizingontheboundariesp12">ರಿಚುಯಲೈಸಿಂಗ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಬೌಂಡರೀಸ್‌, ಪುಟ ೧೨</ref> [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]], [[ಒಡಿಶಾ]] ಮತ್ತು [[ದೆಹಲಿ]] ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="migrationp15" /><ref name="migrationp16">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೬</ref><ref name="migrationp17">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೭</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ವಲಸೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಅರಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪದಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವು.<ref name="Tambram" /> ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಉತ್ತಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌]], [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳತ್ತ <ref name="ritualizingontheboundariesp12" /> ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋದರು.<ref name="migrationp18">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೮</ref><ref name="migrationp19">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೯</ref><ref name="migrationp20">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೨೦</ref><ref name="migrationp21">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೨೧</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು == === ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಗಳು === ಹಿಂದೂ ಋಷಿ ಆಪಸ್ತಂಭ ರಚಿಸಿದ ಆಪಸ್ತಂಭ ಸೂತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ <ref name="castesandtribes_p268" /> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''ಷೋಡಸ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು'' ಅಥವಾ ಹದಿನಾರು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.<ref name="castesandtribes_p270">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೦</ref> ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು ಇಂದು ಆಚರಿಸದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೆಲವು ಪದ್ಧತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref name="16Samskaras">{{cite web|date=August 8, 2003|url=http://www.commsp.ee.ic.ac.uk/~pancham/Articles/The%20Sixteen%20Samskaras.pdf|format=PDF|title=The Sixteen Samskaras Part-I|accessdate=2008-08-27|publisher=|author=|archive-date=2008-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080911173644/http://www.commsp.ee.ic.ac.uk/~pancham/Articles/The%20Sixteen%20Samskaras.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="samskaras_names">{{cite web|url=http://www.kamakoti.org/hindudharma/part16/chap8.htm|title=Names of Samskaras|accessdate=2008-08-27|publisher=kamakoti.org|author=}}</ref> [[File:Brahmins ablution.gif|thumb|ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು, 1913]] [[File:Shaivaite priest.jpg|thumb|ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅಯ್ಯರ್‌ ಅರ್ಚಕ.]] ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಯ ಉಪಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಹೊಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದಾಗಲೇ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ''ಜಾತಕರ್ಮ'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jatakarma1">{{cite web|url=http://www.subhakariam.com/samskara/jatakarma.htm|title=Jatha karma|accessdate=2008-09-02|publisher=|author=Rajagopala Ghanapatigal |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080220165310/http://www.subhakariam.com/samskara/jatakarma.htm |archivedate = February 20, 2008}}</ref><ref name="castesandtribes_p272">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೨</ref> ಆದರೂ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇಂದು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಜನ್ಮಕುಂಡಲಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಮಗುವಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="castesandtribes_p272" /><ref name="Ayush Homam">{{cite news | last=Austin | first=Lisette | title=Welcoming baby; Birth rituals provide children with a sense of community, culture | date=May 21, 2005 | url=http://www.parentmap.com/content/view/498/276/ | work=Parentmap | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2008-07-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080708180805/http://www.parentmap.com/content/view/498/276/ | url-status=dead }}</ref> ಮಗುವಿನ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಈ ವಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ''ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಮ'' ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗರಿಯನ್‌ ಪಂಚಾಂಗ]]ದ ಬದಲಿಗೆ, ''ನಕ್ಷತ್ರಗಳ'' ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಮಗುವಿನ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Ayush Homam" /> ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಜನ್ಮದಿನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಆ ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಲು ಅದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆ ದಿನದಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಕಿವಿಯೋಲೆ ತೊಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ದೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು.<ref name="universalhistory_1781_107">ಆನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಪುಟ ೧೦೭</ref><ref name="castesandtribes_p273">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೩</ref> ಇದು ''ಉಪನಯನ'' ಆಚರಣೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರುಜನ್ಮ ತಾಳುವನು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p273" /><ref name="castesandtribes_p277">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೭</ref> ಬಾಲಕನ ಎಡಭುಜದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವನ ಬಲಭಾಗದಸೊಂಟದವರೆಗೆ, ಅವನ ಮುಂಡವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಮೂರು ತಂತುಗಳ ಹತ್ತಿಯ ದಾರವನ್ನು (ಜನಿವಾರ) ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="universalhistory_1781_107" /><ref name="castesandtribes_p277" /><ref name="castesandtribes_p274">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೪</ref><ref name="castesandtribes_p278">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೮</ref> ಉಪನಯನ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ''ದ್ವಿಜ'' ಅಥವ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬಾಲಕನು ಏಳರಿಂದ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿರುವಾಗ ಉಪನಯನ ದೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="upanayanam">{{cite web|url=http://www.gurjari.net/ico/Mystica/html/upanayanam.htm|title=Upanayanam|accessdate=2008-09-02|publisher=gurjari.net|author=}}</ref><ref name="iyer_ritesandrituals">{{cite web|url=http://www.boloji.com/hinduism/047.htm|title=Customs and Classes of Hinduism|date=March 2, 2003|accessdate=2008-09-02|publisher=Boloji Media Inc.|author=Neria Harish Hebbar|archive-date=2007-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070203104805/http://www.boloji.com/hinduism/047.htm|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಉಪನಯನವನ್ನು ಬಾಲಕನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆರಂಭ ಹಂತದ ಕುರುಹಾದ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು <ref name="castesandtribes_p276">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೭೬</ref> ಆಗಿನ ಕಾಲದದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರೆ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಈ ಉಪನಯನ ದೀಕ್ಷೆಯು ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮತಾಚರಣೆಯಾಯಿತು. [[wikt:neophyte|ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಬಾಲಕ]]ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿ <ref name="castesandtribes_p313">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೧೩</ref> ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಲ'''' :ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವು,<ref name="castesandtribes_p313" /><ref name="castesandtribes_p312">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೧೨</ref> ಸೂಚಿಸಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.<ref name="castesandtribes_p313" /><ref name="castesandtribes_p312"/> ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಕಲಿಮ ಮತ್ತು ಪಾರಸಿಗಳಿಗೆ ಅಹುನ್ವರ್‌ ಎಷ್ಟು ಪವಿತ್ರವೋ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರ.<ref name="castesandtribes_p313" /> ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದವರೂ ತಮ್ಮ ಜನಿವಾರ ಬದಲಾಯಿಸುವರು. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ''ಆವನಿ ಅವಿಟ್ಟಮ್‌'' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="south_indian_festivals">{{cite book | title=South Indian Hindu festivals and traditions| last=Jagannathan| first=Maithily| year=2005| page=93| publisher=Abhinav Publications| isbn=8170174155, 9788170174158}}</ref><ref name="fasts_and_festivals">{{cite book | title=Fasts and Festivals of India| last=Verma| first=Manish| year=2002| page=41| publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.| isbn=81-7182-076-X, ISBN 978-81-7182-076-4}}</ref> [[File:Agraharam house door.JPG|thumb|left|ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲೆಂದು ಕೈಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆ.]] ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಇತರೆ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳೆಂದರೆ ನಿಧನರಾದವರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು.<ref name="castesandtribes_p299">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೯೯</ref><ref name="castesandtribes_p300">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೦</ref><ref name="castesandtribes_p301">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೧</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮೃತರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೈದಿಕಧರ್ಮದ ರೀತ್ಯಾ ನಡೆಸುವರು. ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಧನರಾಗಿ ಒಂದು ದಿನದೊಳಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು.<ref name="castesandtribes_p298">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೯೮</ref><ref name="deathrites_majorreligions">{{cite web|url=http://www.beliefnet.com/story/78/story_7894_2.html|title=Transition Rituals|accessdate=2008-09-02|publisher=Beliefnet Inc.|author=}}</ref> ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹದಿಮೂರು ದಿನಗಳ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗಾಗಿ ''ತರ್ಪಣ'' <ref name="Tharpanam">{{cite web|url=http://www.vadhyar.com/Tarpanam.php|title=Tharpanam|accessdate=2008-09-02|publisher=vadhyar.com|author=}}</ref> ಸಲ್ಲಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p298" /><ref name="castesandtribes_p303">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೩</ref><ref name="castesandtribes_p304">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೪</ref> ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ''ಶ್ರಾದ್ಧ'' ಕಾರ್ಯ ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="castesandtribes_p304" /><ref name="castesandtribes_p305">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೫</ref> ಮೃತರ ಪುರುಷ ವಂಶಸ್ಥರು ಮಾತ್ರ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಾಹಿತ ಪುರುಷರು ಈ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಜೊತೆಗಿರಬೇಕು. ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ 'ಸಮ್ಮತಿ' ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p298" /><ref name="journey_of_a_lifebody">{{cite web|url=http://www.hindugateway.com/library/rituals/|title=The Journey of a Lifebody|accessdate=2008-08-27|publisher=Hindu Gateway|author=David M. Knipe|archive-date=2008-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080930232759/http://www.hindugateway.com/library/rituals/|url-status=dead}}</ref> === ಉತ್ಸವಗಳು === {{See also|Hindu festivals}} ದೀಪಾವಳಿ, [[ದಸರ|ನವರಾತ್ರಿ (ದಸರಾ)]], ಪೊಂಗಲ್ (ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ), ವಿನಾಯಕ ಚತುರ್ಥಿ, ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಠಮಿ, ತಮಿಳರ ಹೊಸವರ್ಷ, ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ತೀಕ ದೀಪ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ-ಉತ್ಸವಗಳನ್ನೂ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಆಚರಿಸುವರು. ಆದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ, ''ಆವನಿ ಅವಿಟ್ಟಮ್‌'' ಹಬ್ಬ.<ref name="Avani_Avittam">{{cite web|url=http://www.panchangam.com/avani.htm|title=Avani Avittam|accessdate=2008-08-27|publisher=K.G.Corporate Consultants|author=|archive-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914061750/http://www.panchangam.com/avani.htm|url-status=dead}}</ref> === ವಿವಾಹಗಳು === {{See also|Iyer Wedding}} ಅಯ್ಯರ್‌ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ''ಸುಮಂಗಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ'' (ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನವು ಸುಖಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರಲೆಂದು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು), ''ನಾಂದಿ'' (ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ನಮನ), ''ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ'' (ವಿವಾಹದ ಒಡಂಬಡಿಕೆ)<ref name="castesandtribes_p278" /> ಹಾಗೂ ''ಮಾಂಗಲ್ಯಧಾರಣ'' (ಮಂಗಲಸೂತ್ರ ಕಟ್ಟುವುದು).<ref name="castesandtribes_p285">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೮೫</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ''ವ್ರತ'' (ನಿರಶನ), ''ಕಾಶಿ ಯಾತ್ರೆ'' (ಕಾಶಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ), '' ಊಂಜಲ್(ಸ್ಥಳೀಯ ಉಯ್ಯಾಲೆ)'', ''ಕನ್ಯಾದಾನ'' (ವಧುವನ್ನು ವರನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು), ''ಮಾಂಗಲ್ಯಧಾರಣ'', ''ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ'' <ref name="castesandtribes_p286">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೮೬</ref> ಹಾಗೂ ''ಸಪ್ತಪದಿ'' (ಅಥವಾ ''ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು'' - ಇದು ವಿವಾಹಕಾರ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಂತ - ಇಲ್ಲಿ ವರನ ಹಸ್ತಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ವಧು ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಮಿಲನ ಅಂತಿಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).<ref name="castesandtribes_p286" /> ಇದಾದ ನಂತರ ''ನಲಾಂಗು'' ಎಂಬ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿರುವುದು.<ref name="Iyer_marriage">{{cite web|url=http://www.sawnet.org/weddings/tamil_vedic.html|title=A South Indian Wedding – The Rituals and the Rationale|accessdate=2008-08-27|publisher=Sawnet|author=Padma Vaidyanath}}</ref><ref name="castesandtribes_p290">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೨೯೦</ref> == ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{See also|Culture of Tamil Nadu}} === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮಗಳು === ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ, ತಮ್ಮ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಹೆಚ್ಚು ಮತಾತೀತ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗಿಂತಲೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಧೋರಣೆ ತಾಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p308">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೮</ref> ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲದೆ, ಆಪಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಬೌಧಯಾನದ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಪಾಲಿಸುವರು. ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ‌ ಸಮುದಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಸಮುದಾಯವಲ್ಲ.<ref name="apastamba_sutra">{{cite book | title=Yajur-Veda: Apastamba-Grhya-Sutra| last=Pandey| first=U. C. | year=1971}}</ref> [[File:Mvsivan.jpg|thumb|left|ಗಾಯಕ ಎಂ. ವಿ. ಶಿವನ್‌ರ ಭಾವಚಿತ್ರ.ಇವರ ಎದೆ, ತೋಳು ಮತ್ತು ಹಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೂರು ಅಡ್ಡಲಾದ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ (ವಿಭೂತಿ). ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈವ ಸಮುದಾಯದವರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.]] ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು. ಮೂಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Madi">{{cite web|url=http://www.icsi.berkeley.edu/~snarayan/anthro-pap/subsection3_4_1.html|title=The Practice of ''madi''|accessdate=2008-08-27|publisher=ICSI Berkeley|author=|archive-date=2008-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20081017152927/http://www.icsi.berkeley.edu/~snarayan/anthro-pap/subsection3_4_1.html|url-status=dead}}</ref> ಹಸು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇವಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿತ್ತು.<ref name="universalhistory_1781_104">ಅನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಪುಟ ೧೦೪</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮದ್ಯ ಹಾಗೂ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.<ref name="universalhistory_1781_104" /><ref name="Manusmriti">{{cite book | title=The Laws of Manu| last=Doniger| first=Wendy| coauthors=Brian K. Smith| year=1991| publisher=Penguin Books | isbn=0140445404}}</ref> ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ತಾವು ವಾಸಿಸುವ ಗೃಹದ ಕೂಲಂಕಷ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವರು. ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಹದಿನಾರು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಶುದ್ದೀಕರಣ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="castesandtribes_p308" /><ref name="Madi" /> ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವರು.<ref name="castesandtribes_p323">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೨೩</ref> ''ಮಡಿ'' ಯ ನಿಯಮಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಸ್ನಾನವು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಸ್ನಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Madi" /><ref name="castesandtribes_p309">ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೈಬ್ಸ್‌ ಅಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೩೦೯</ref> ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಾವು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ''''ಮಡಿ''' ' ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸುವರು. ಮಡಿಯಲ್ಲಿರಲು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಲಾದ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು. ''ಮಡಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವವರು ಈ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಿಲ್ಲ.<ref name="castesandtribes_p309" /> ತಣ್ಣೀರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಂತಹ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ''ಮಡಿ'' ಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು.<ref name="madiinkarnataka">{{cite book | title=Living Traditions in Contemporary Contexts: The Madhva Matha of Udipi| last=Rao| first=Vasudeva| page=66| publisher=Orient Longman}}</ref> ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಸಹ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಇಂತಹ ''ಮಡಿ'' ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು.<ref name="Madi" /> [[File:Madras Kappi.jpg|thumb|left|ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಫಿ ಪ್ರಿಯರು.<ref name="oasis_vegetarian">[269]</ref><ref name="art_of_slurping">[270]</ref> ]]. ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರೆಗೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯರು ಮರುವಿವಾಹವಾಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="homelifeinindiap65">ಹೋಮ್‌ ಲೈಫ್‌ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೬೫</ref> ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಆಕೆಯ ಪತಿ ನಿಧನವಾದ ನಂತರ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref name="homelifeinindiap66">ಹೋಮ್‌ ಲೈಫ್‌ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಪುಟ ೬೬</ref> ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಣೆಯಿಂದ ''ಕುಂಕುಮ'' ವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ವಿಭೂತಿ ಬಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಜಾರಿಯಿಂದಾಗಿ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="brahminwomenp171">ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ನ್ ವುಮೆನ್, ಪುಟ ೧೭೧</ref> === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪು === [[File:MylaiTamizhSangam.jpg|thumb|right|ಸುಮಾರು 1930ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೈಲೈ ತಮಿಳ್‌ ಸಂಘಮ್‌ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಂಗವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿರುವ ತಮಿಳು (ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.]] ಅಯ್ಯರ್‌ ಪುರುಷರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೊಂಟದಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೂ ಆವರಿಸುವ ''ವೇಸ್ಟಿ'' ಗಳು ಅಥವಾ ''ಧೋತಿ'' ಉಡುವರು. ಧೋತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಹತ್ತಿ]] ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ರೇಷ್ಮೆ|ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ]] ತಯಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ''ವೇಸ್ಟಿ'' ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಡಲಾಗುತ್ತವೆ. ಮಾದರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಲಾದ ಅವನ್ನು ''ಪಂಚಗಜ'' ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಮೂಲ ''ಪಂಚ'' (ಐದು) ಮತ್ತು ''ಗಜ'' (ಗಜ)) ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ''ಪಂಚಗಜ'' ಗಳು ಐದು ಗಜ ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ದಿನವೂ ಉಡಲಾದ ''ವೇಸ್ಟಿ'' ಗಳು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಎಂಟು ಮೊಳ ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ''ಅಂಗವಸ್ತ್ರ'' ಎಂಬ ಒಂಟಿ-ಬಟ್ಟೆ ಹೊದ್ದುಕೊಳ್ಳುವರು.(ದೇಹ ಮುಚ್ಚುವ ಬಟ್ಟೆ) ಆರಂಭ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನೇಮನಿಷ್ಠೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಅಯ್ಯರ್‌ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಸೊಂಟ ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಜಿಂಕೆಯ ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಹೆಣಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="castesandtribes_p278" /> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮಹಿಳೆಯು ''ಮಡಿಸಾರ'' ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಗಜದ ಸೀರೆ ಉಡುವಳು.<ref name="'madisar">{{cite news | last= | first= | title= A saree caught in a time wrap | date=January 23, 2005 | url =http://www.tribuneindia.com/2005/20050123/society.htm#2 | work =The Tribune | accessdate = 2008-09-03}}</ref> === ಕಲೆಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ === ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಭರತನಾಟ್ಯ|ಭರತನಾಟ್ಯಂ]] ಎಂಬ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯರೂಪದ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಕಾರ್ಯವಾದ ಭರತನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತರು. ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನೃತ್ಯವನ್ನು ದೇವದಾಸಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಹೀನಸ್ಥಿತಿಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವನತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ನೃತ್ಯಕಲೆಗೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡಿದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ ನೃತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ-ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತೀಯ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.<ref name="roles_and_rituals">''ರೋಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಚುಯಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಹಿಂದೂ ವಿಮೆನ್‌'' ಲೇಖಕಿ: ಜುಲಿಯಾ ಲೆಸ್ಲೀ, ಪುಟ. ೧೫೪</ref><ref name="natyam_academy">{{cite news | last=Vishwanathan | first=Lakshmi | title=How Natyam danced its way into the Academy | date=December 1, 2006 | url=http://www.hindu.com/ms/2006/12/01/stories/2006120100180600.htm | work=The Hindu | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2008-12-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081216122454/http://www.hindu.com/ms/2006/12/01/stories/2006120100180600.htm | url-status=dead }}</ref> [[File:DKPattammal-DKJayaraman-young.jpg|thumb|left|1940ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಡಿಕೆ ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್‌ (ಬಲಕ್ಕೆ), ಇವರ ಸಹೋದರ ಡಿಕೆ ಜಯರಾಮನ್‌ ಜೊತೆ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]] ಆದರೂ, ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.<ref>''ಫ್ರಮ್‌ ದಿ ತಂಜೋರ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಟು ದಿ ಮಡ್ರಾಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ: ಎ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಇನ್‌ ಸೌತ್‌ ಇಂಡಿಯಾ'' ಲೇಖಕಿ: ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್‌ ISBN ೦-೧೯-೫೬೭೮೩೫-೪ </ref><ref name="carnaticmusic_popularity">{{cite web|url=http://www.karnatik.com/article001.shtml|title=Popularity of Carnatic music|accessdate=2008-08-27|publisher=karnatik.com|author=Raghavan Jayakumar}}</ref> ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ತ್ರಯರು ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾದರು. ಇಂದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದನಿತ್ಯಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವನ್‌, ಉಷಾ ಉಥುಪ್‌, ಶಂಕರ್‌ ಮಹಾದೇವನ್‌, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌, ಹಂಸಿಕಾ ಅಯ್ಯರ್‌ ಹಾಗೂ ನರೇಶ್‌ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಿದ್ದಾರೆ. ನಾಟಕ, ಕಿರುಕಥೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ [[ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್|ಆರ್‌. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್‌]], ಆರ್‌. ಕೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್‌, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ, ಕಲ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಉಲ್ಲೂರ್‌ ಪರಮೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತ್ತು ಚೊ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಐಯರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕೊಡುಗೆ. ಅವರು ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Hart" /><ref>[http://www.tamilnation.org/books/History/nambi.htm ''ತಮಿಳ್ ರಿನೆಸಾನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್‌ ನ್ಯಾಷನಲಿಸಮ್‌'' ] ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಂಬಿ ಅರೂರನ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ: "ಆದರೂ, ತಮಿಳ್‌ ನವಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಪಂಡಿತರ ಕಾರ್ಯ ಎಂದು ಏಕಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯು. ವಿ. ಸ್ವಾಮಿನಾಥ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತ್ತು ಸಿ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿಯವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿ, ತಮಿಳು ಇತಿಹಾಸದ ಮರುನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರಾದ ಎಸ್‌. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌, ಕೆ. ಎ. ನೀಲಕಂಠ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ವಿ. ಆರ್‌. ರಾಮಚಂದ್ರ ದೀಕ್ಷಿತರ್, ಪಿ. ಟಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ಹಾಗೂ ಸಿ. ಎಸ್‌. ಶ್ರೀನಿವಾಸಚಾರಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಬದ್ಧ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಂಡಿತರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರ್ಯರ-ಪರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ-ಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು.'</ref> === ಆಹಾರ === {{See also|Tamil cuisine}} ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳದ್ದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರವಾಗಿದ್ದು,<ref name="castesandtribes_p268" /><ref name="hindu_attitude_vegetarianism">{{cite web|url=http://www.ivu.org/congress/wvc57/souvenir/raghunathan.html|title=The Hindu Attitude Towards Vegetarianism|accessdate=2008-08-27|publisher=International Vegetarian Union|author=N. Raghunathan}}</ref> ಅಕ್ಕಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಮೂಲಭೂತ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಅಯ್ಯರ್‌ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರು, ಹುಳಿ ಇತ್ಯಾದಿಯಂತಹ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಅಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಉಪಖಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ತುಪ್ಪ ಈ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಬಡಿಸಲಾದ ಅನ್ನ ಹಾಗೂ ಮಸೂರ ಬೇಳೆಯ ತೊವ್ವೆಯ ಮೇಲೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದ ನಂತರವೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭೋಜನಕೂಟ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವು ಬಹಳ ರುಚಿಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮೊಸರುಪ್ರಿಯರೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿಯಂತಹ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರೆ ಖಾದ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ಐಯರ್ ಆಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. [[File:Tamil Sappadu.jpg|thumb|left|ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಅನ್ನ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮಿಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರಪದ್ಧತಿಯುಂಟು.]] ''ಅನ್ನಶುದ್ಧಿ'' ಎಂಬ ಅನ್ನವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಮತಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಆಚರಣೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="castesandtribes_p323" /> == ''ಅಗ್ರಹಾರ'' == [[File:Agraharam.jpg|thumb|right|ಅಗ್ರಹಾರಮ್‌]] ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು, ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಸತಿಗಳಾದ ''ಅಗ್ರಹಾರ'' ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ''ಅಗರಂ'' ಎಂದರೆ ''ತುದಿ'' ಅಥವಾ ''ಕೊನೆ'', ''ಹರಮ್'' ‌ ಎಂದರೆ ''ಶಿವ'' ಎಂದರ್ಥ. [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಅಗ್ರಹಾರ'' ದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಂತಹ ಹಲವು ಅಗ್ರಹಾರಗಳ ಬಳಿ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಝರಿ ಅಥವಾ ನದಿಯುಂಟು.<ref name="quaint_charm">{{cite news | last=Sashibhushan | first=M. G. | title=Quaint charm | date=February 23, 2004 | url=http://www.hindu.com/mp/2004/02/23/stories/2004022301910300.htm | work=Business Line | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2004-07-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20040705215837/http://www.hindu.com/mp/2004/02/23/stories/2004022301910300.htm | url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ''ಅಗ್ರಹಾರ'' ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಸ್ತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು.<ref name="migrationp12">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೨</ref><ref name="migrationp13">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೩</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಗರಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೮೦೦ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆಡಳಿತಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕ ನೌಕರಿ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ''ಅಗ್ರಹಾರ'' ಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ತೊರೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="migrationp12" /><ref name="migrationp13" /><ref name="migrationp6">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೬</ref><ref name="migrationp7">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೭</ref><ref name="migrationp14">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧೪</ref> ಆದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಕೆಲವು ಅಗ್ರಹಾರಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಯ್ಯರ್‌ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಅಯ್ಯರ್‌ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ, ಮೊದಲು ಅವರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವರು.<ref name="life_in_an_agrharam">{{cite web|url=http://www.saibaba.ws/teachings/goalguide/goalguide03.htm|title=The Goal and the Guide, Petal 3:Fire Walking|accessdate=2008-08-27|publisher=Sri Satya Sai Baba Website|author=Bombai Srinivasan}}</ref><ref name="agraharam_description">{{cite news | last=Sridhar | first=Lalitha | title=Simply South | date=August 6, 2001 | url=http://www.blonnet.com/2001/08/06/stories/100672a4.htm | work=Business Line | accessdate=2008-08-27 | archive-date=2008-02-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080223230150/http://www.blonnet.com/2001/08/06/stories/100672a4.htm | url-status=dead }}</ref> == ಭಾಷೆ == {{See also|Manipravalam}} {{wikibooks|Brahmin Tamil}} [[ಭಾರತ]] ಹಾಗೂ ಇತರೆಡೆ ವಾಸಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಮಾತೃಭಾಷೆ [[ತಮಿಳು]]. ಆದರೂ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು.<ref name="ethnologue">{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=TCV|title=TAMIL: a language of India|accessdate=2008-09-03|year=2000|work=Ethnologue: Languages of the World, 14th Edition}}</ref><ref name="international_conference_on_dialects">{{cite web|url=http://www.ifpindia.org/ecrire/upload/dialects_conference_note.pdf|format=PDF|title=Streams of Language: Tamil Dialects in History and Literature|accessdate=2008-09-03|publisher=french Institute of Pondicherry|archive-date=2008-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080911173641/http://www.ifpindia.org/ecrire/upload/dialects_conference_note.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Tamil_dialects3">{{cite book | title=Negotiating multiculturalism: Disciplining Difference in Singapore | last=Purushotam| first=Nirmala Srirekham| page=37|authorlink= |coauthors=| year=2000| publisher=Walter de Gruyter| location=}}</ref> ತಮಿಳಿನ ಈ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಿಕ್‌ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಮಿಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಅತಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ತಮಿಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Brahmin_Tamil_Sanskritized">{{cite news | last= Hebbar | first= Neria Harish | title= Tulu Language: Its Script and Dialects | date= February 2, 2003 | url= http://www.boloji.com/places/0020.htm | work= Boloji Media Inc. | accessdate= 2008-09-10 | archive-date= 2010-05-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100504135656/http://www.boloji.com/places/0020.htm | url-status= dead }}</ref> ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಮಿಳು ವಿವಿಧ ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="standardization">{{cite web|title=Standardization or Restandardization: the case for `Standard' Spoken Tamil|author=Harold F. Schiffman|url=http://ccat.sas.upenn.edu/~haroldfs/public/stantam/STANTAM.HTM}}</ref> ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಮಿಳು ಬಾಷೆ ಮಾತನಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="standardization"/> ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪ-ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು.<ref name="lingua_keralaiyers">{{cite web|url=http://www.keralaiyers.com/lingua|title=Lingua|accessdate=2008-09-10|publisher=keralaiyers.com|archive-date=2008-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20081010142416/http://www.keralaiyers.com/lingua|url-status=dead}}</ref> ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳಯಾಲಂ ಮೂಲದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪದಗಳಿವೆ.<ref name="lingua_keralaiyers" /> ಸಂಕೇತಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು. ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ ತಮಿಳು ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು.<ref name="ethnologue" /> ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಭಾಷೆಯು ಒಂದು ಆಡುಭಾಷೆಯೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. {{See|Brahmin Tamil}} ''Italic text''== ಇಂದಿನ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು == ಮುಂಚೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೌಕರಿಗಳ ಪೈಕಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕೇತರ ಕಸುಬುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ನಿಷೇಧವಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ತಮಿಳು ರಾಜರು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತಗಾರ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದುಂಟು. [[File:Tamil brahmin couple circa 1945.jpg|thumb|left|ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜೋಡಿಯೊಂದರ ಸುಮಾರು 1945ರ ಕಾಲದ ಭಾವಚಿತ್ರ.]] ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಇಂದು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="migrationp1">ಮೈಗ್ರೆಷನ್ ಅಂಡ್‌ ಅರ್ಬನೈಸೇಷನ್‌ ಅಮಾಂಗ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮನ್ಸ್‌, ಪುಟ ೧</ref> ಭಾರತದ ಮೂವರು ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಸರ್‌ C. V. ರಾಮನ್‌, [[ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್‌ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್|ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್‌]] ಈ ಮೂವರು ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರು.<ref name="rediffnews">{{cite news|url=http://news.rediff.com/slide-show/2009/oct/12/slide-show-1-brahmins-dominate-all-modern-professions.htm|date=October 12, 2009|title='Brahmins dominate all modern professions'|work=Rediff News}}</ref> ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಹುದ್ದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಶೇಖಡವಾರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref name="castesandtribes_p308" /> == ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳು == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಅರ್ಚಕರ ದರ್ಜೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದೆರು. <ref name="Vivekananda">{{cite book | title=The Complete Works of Swami Vivekananda| last=Vivekananda| first=Swami| year=1955| page=296| publisher=Advaita Ashrama | isbn=8185301468}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ, ಆಡಳಿತದ, ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಿಗಿ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಜಾತಿಗಳ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವಾತಾವರಣದ ಫಲಶ್ರುತಿಯೇ "ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ" ಚಳವಳಿ ಹಾಗೂ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿ (ನ್ಯಾಯ ಪಕ್ಷ) ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref name="Non-Brahmin Movement">{{cite web|url=http://www.tamilnation.org/caste/nambi.htm|title=Caste & the Tamil Nation:The Origin of the Non-Brahmin Movement, 1905-1920|accessdate=2008-09-03|publisher=Koodal Publishers|year=1980|author=K. Nambi Arooran|work=Tamil renaissance and Dravidian nationalism 1905-1944}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> ೧೯೪೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೆರಿಯರ್‌, ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಕಳಗಮ್‌ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಲ್ಲರೂ ಆರ್ಯನ್ನರು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಡ್ವೆಲ್‌ರ ಬರಹಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮಿಳರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು [[ದ್ರಾವಿಡ]] ಮೂಲದವರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.<ref name="periyar_antibrahminism">{{cite news | last= Selvaraj| first= Sreeram | title= 'Periyar was against Brahminism, not Brahmins' | date=April 30, 2007 | url =| work =Rediff News | accessdate = 2008-08-19}} </ref> ಇದಾದ ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಾಜಿ ಸರ್ಕಾರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕುಂಠಿತದಿಂದಾಗಿ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಚುಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದ್ರಾವಿಡ ಮುನ್ನೇತ್ರ ಕಳಗಮ್‌ (ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥ - ದ್ರಾವಿಡರ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಘಟನೆ) ಹಾಗೂ ಇದರ ಉಪಗುಂಪುಗಳು ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]‌ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ಇಂದು, ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="iyothee_thass">{{cite book | title=Towards a Non-Brahmin Millennium: From Iyothee Thass to Periyar | last=Geetha| first=V.| year=2001| publisher=Bhatkal & Sen| isbn=8185604371,ISBN 978-81-85604-37-4 | isbn-status=May be invalid - please double check}}</ref><ref name="rise_of_caste">{{cite news | last= Lal| first= Amrith | title= Rise of caste in Dravida land | date=May 7, 2001 | url =| work = Indian Express | accessdate = 2008-08-19}}</ref><ref name="brahmnins-dalitsoftoday">{{cite news | last= Gautier| first= Francois | title= Are Brahmins the Dalits of today? | date=May 23, 2006 | url =http://in.rediff.com/news/2006/may/23franc.htm | work =Rediff News | accessdate = 2008-08-19}}</ref><ref name="brahminsandeelamists">{{cite web|url=http://www.ambedkar.org/News/hl/Brahmins%20and%20Eelamists.htm|title=Brahmins and Eelamists|accessdate=2008-08-19|publisher=ambedkar.org|author=V. Thangavelu}}</ref><ref name="Dalit_visions">{{cite book | title=Dalit Visions: The Anti-caste Movement and the Construction of an Indian Identity| last=Omvedt| first=Gail| year=2006| page=95| publisher=Orient Longman| isbn=8125028951, ISBN 978-81-250-2895-6}}</ref> <ref name="dravidian_politics_in_madras">{{cite journal | doi=10.2307/2050816 | author=Lloyd I. Rudolph| title=Urban Life and Populist Radicalism: Dravidian Politics in Madras | url=http://jstor.org/stable/2050816| journal=The Journal of Asian Studies| year=1961| volume=20| issue=3| pages=283–297}}</ref><ref name="modernity_of_tradition">{{cite book | title=The Modernity of Tradition: political development in India| last=I. Rudolph| first=Lloyd| year=1969| page=78| publisher=University of Chicago| isbn=0226731375 | unused_data=second author=Suzanne Hoeber Rudolph}}</ref><ref name="renewal_of_priesthood">{{cite book | title=The Renewal of the Priesthood: Modernity and Traditionalism in a South Indian Temple| last=Fuller| first=C. J.| year=2003| page=117| publisher=Princeton University Press| isbn=0691116571}}</ref> ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲೆಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಪೂಜಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref name="tamil_nadu_caste_barrier">{{cite news | last= | first= | title= Tamil Nadu breaks caste barrier | date=May 16, 2006 | url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4986616.stm | work =BBC News | accessdate = 2008-09-06}}</ref> ಇದರಿಂದ ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ, ''ತಮಿಳು ಹಳ್ಳಿಗವಿತೆ ಓದುವ'' ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಒಡುವರ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ೨೦೦೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿದಂಬರಂ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯದ ''ಗರ್ಭಗುಡಿ'' ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು.<ref name="tension_at_chidambaram_temple">{{cite news | last = | first = | title =Tension at Chidambaram temple | date =March 2, 2008 | url =http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20080302/899005.html | work =Web India 123 | accessdate =2008-09-06 | archive-date =2008-12-11 | archive-url =https://web.archive.org/web/20081211112859/http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20080302/899005.html | url-status =dead }}</ref> == ಟೀಕೆ == {{See also|Criticism of Tamil Brahmins}} === ಇತರೆ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು === ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರು ಹಾಗೂ ಇತರರಿಂದ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರ ವಿರುದ್ಧ ಇದೇ ತರಹದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದುಂಟು. {{Quotation|It was found that prior to Independence, the Pallars were never allowed to enter the residential areas of the caste Hindus particularly of the Brahmins. Whenever a Brahmin came out of his house, no Scheduled Caste person was expected to come in his vicinity as it would pollute his sanctity and if it happened by mistake, he would go back home cursing the latter. He would come out once again only after taking a bath and making sure that no such thing would be repeated. However, as a mark of protest a few Pallars of this village deliberately used to appear before the Brahmin again and again. By doing so the Pallars forced the Brahmin to get back home once again to take a bath drawing water from deep well.<ref name="untouchability_indianvillages">{{cite web|url=http://www.tamilnation.org/caste/ramaiah.htm#Untouchability_in_villages|title=Untouchability in villages|accessdate=2008-08-19|publisher=tamilnation.org|author=A. Ramiah|work=Untouchability and Inter Caste Relations in Rural India: The Case of Southern Tamil villages}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref>}} ಮದ್ರಾಸ್‌ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸರ್‌ ಟಿ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಒಮ್ಮೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಜಾತೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮದ್ರಾಸ್‌ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸರ್‌ ಟಿ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಒಮ್ಮೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಜಾತೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದರು. {{quotation|Hindu temples were neither founded nor are kept up for the benefit of [[Muslim|Mahomedans]], [[Dalit|outcastes]] and others who are outside the scope of it<ref name="temple_entry">{{cite web|url=http://www.evrperiyar-bdu.org/downloads/templeentry.pdf|format=PDF|title=THE RIGHT OF TEMPLE ENTRY|accessdate=2008-07-19|author=P. Chidambaram Pillai|archive-date=2008-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080615010203/http://www.evrperiyar-bdu.org/downloads/templeentry.pdf|url-status=dead}}</ref>}} ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವಗಳ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿದವು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="Non-Brahmin Movement" /> ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ರತೆಯ ಅಲೆಯೆದ್ದಿತು. ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ತಮಗೆ ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.<ref name="Non-Brahmin Movement" /> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ, [[೧೯೧೬|1916]]ರಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇದು ದ್ರಾವಿಡರ ಕಳಗಂ ಎಂದಾಯಿತು. ಹಿಂದೂ-ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಅಪಪ್ರಚಾರದ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಭಾವೀ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಂದ ಕೆಳಗಳಿಸುವುದು ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ, [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಿಂದೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="education-meansofsocialmobility">{{cite news | last= Warrier | first= Shobha | title= 'Education is the means of social mobility' | date=May 30, 2006 | url =http://in.rediff.com/news/2006/may/30spec.htm | work =Rediff News | accessdate = 2008-08-19}}</ref> ವಿವಿಧ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ನಾಶಗೊಂಡು, ಇತರೆ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪರಿಚಯಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳು ಕುಂಠಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಮತದಾರರ ಮತಗಳನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದರು.<ref name="driveoutantitamilforces">{{cite news | last = | first = | title =Drive out anti-Tamil evil forces: DMK | date =February 16, 2008 | url =http://chennaionline.com/colnewsnew/newsitem.asp?NEWSID=%7B78F9F6AF-607D-44B3-8E54-C7D3152CA09F%7D&CATEGORYNAME=Chennai | work =Chennai Online News | accessdate =2008-08-19 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="sundaram_blog">{{cite web|url=http://www.blogs.ivarta.com/india-usa-blog-column42.htm|title= Aryan vs Dravidian — Lord Rama vs E V Ramaswamy ??? |accessdate=2008-08-19|publisher=India Varta|year=2007|author=V. Sundaram, I. A. S., Retd. |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080512091148/http://www.blogs.ivarta.com/india-usa-blog-column42.htm |archivedate = May 12, 2008}}</ref> ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಇದು ಎಂತಹ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂದರೆ, ದ್ರಾವಿಡ ಚಳುವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರೇ ಅನ್ಯಾಯವೆಂದು ಕೂಗಿದರು. ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="Tambram" /> ಪದೇ ಪದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾತೀಯತೆ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗ ಭೇದನೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಪೂರ್ವ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಜನರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರೋಪಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟುಕಥೆ ಎಂದು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದರು. ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾತೀಯತೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ದ್ರಾವಿಡ ಕಳಗಂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮಾಜದ ಗಮನೀಯ ಭಾಗವು ಉದಾರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತೀಯತೆ ವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಮಂದಿರ ಪ್ರವೇಶ ಘೋಷಣೆ ಯು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳ ಜನರಿಗೂ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರಾದ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ದಿವಾನ್‌ ಸರ್‌. ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="cp_templeentry">{{cite book | title=RSS and Hindu Nationalism | url=| last=Jayaprasad| first=K.| year=1991| page=138| publisher=Deep & Deep Publications| id=}}</ref> ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿಯು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ದಲಿತರ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವವಿದೆ ಎಂದು ದಲಿತ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ಪುದಿಯ ತಮಿಳಗಂ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಡಾ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. {{Quotation|So many movements have failed. In Tamil Nadu there was a movement in the name of anti-Brahmanism under the leadership of Periyar. It attracted Dalits, but after 30 years of power, the Dalits understand that they are as badly-off - or worse-off - as they were under the Brahmans. Under Dravidian rule, they have been attacked and killed, their due share in government service is not given, they are not allowed to rise.<ref name="krishnasamy_quote">{{cite web|url=http://www.ambedkar.org/gail/Dravidianmovement.htm|title=The Dravidian movement|accessdate=2008-08-19|publisher=ambedkar.org|author=Gail Omvedt}}</ref>}} === ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಧೋರಣೆಯ ಆರೋಪ === ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ತಮಿಳು ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಿಕೃತ ಹಾಗೂ ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಾರೆಂದು ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ಆರೋಪವಾಗಿದೆ.<ref name="Zvelebilp197">ಝ್ವೆಲೆಬಿಲ್‌, ಪುಟ ೧೯೭</ref><ref>ತಮ್ಮ ಕೃತಿ ''ತಮಿಳ್‌ ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ಮಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಅಸ್ಪೆಕ್ಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪಿ. ವಿ. ಮಾಣಿಕಮ್‌ ನಾಯ್ಕರ್‌ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: 'ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದು ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಆರ್ಯರ ಕುಲ ಎಂದು ಪುಟ-ಪುಟಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಾಯಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ತಮಿಳರದ್ದು ತಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಸಾಧಿಸುವಷ್ಟು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಳುಕಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಟ್ಟದು ಎನಿಸಿದರೂ ಅದು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದೆನಿಸಿದ್ದೆಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಋಣಿಯಾಗಿರಬೇಕು.</ref> ಅದರೂ, ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ನಿರಾಧಾರ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.<ref name="zvelebil_companionp216">ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌,ಪುಟ ೨೧೬</ref> ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ರಾವಿಡ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾಮಿಲ್ ಜ್ವೆಲೆಬಿಲ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಕೃತಿ ''ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌'' ನಲ್ಲಿ, 'ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಯುಗದ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವನತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹರಕೆಯ ಕುರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="zvelebil_companionp212">ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌,ಪುಟ ೨೧೨</ref><ref name="zvelebil_companionp213">ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌,ಪುಟ ೨೧೩</ref> ಅಗತಿಯಾರ್‌ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾತನ ವೈದಿಕ ಋಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಜತೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ) ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೊದಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="zvelebil_companion_agathiar">ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ತಮಿಳ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌, ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್‌ III, ದಿ ಕೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಕಟ್ಟೀಯಮ್‌; ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಂಡ್‌ ತಮಿಳ್;ಕಂಕಮ್‌, ಪುಟ ೨೩೫ - ೨೬೦</ref> ತೋಳ್‌ಕಪ್ಪಿಯಂ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ ತೋಳ್‌ಕಪ್ಪಿಯರ್‌, ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದು, ಅಗತಿಯರ್‌ನ ಶಿಷ್ಯ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="the_tamil_plutarch_p107">ದಿ ತಮಿಳ್‌ ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌, ಪುಟ ೧೦೭</ref> ಇದಲ್ಲದೇ ಯು. ವಿ. ಸ್ವಾಮಿನಾಥ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ ದ್ರಾವಿಡ ಚಳವಳಿಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="dravidianmovement_brahmincontrib1">{{cite book | title=Castes of Mind: Colonialism and the Making of Modern India| url=https://books.google.com/?id=6OacVAwJsSAC&pg=PA143&lpg=PA143| last=B. Dirks| first=Nicholas| year=1996| page=143| publisher=Orient Longman| isbn=8178240726}}</ref><ref name="dravidianmovement_brahmincontrib2">{{cite book | title=Conversion to Modernities: The Globalization of Christianity | url=https://books.google.com/?id=P6BhSU8DbMcC&pg=PA131&lpg=PA131| last=van der Veer| first=Peter| year=1996| page=131| publisher=Routledge| isbn=0415912741}}</ref> ತಮಿಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲೆಂದು ಚಳವಳಿ ನಡೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮರ್‌ ಕಲೈಗ್‌ನರ್‌ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="parithimar_kalaignar">{{cite news | last= Saravanan | first= T. | title= Tamil scholar's house to be made a memorial | date= September 12, 2006 | url= http://www.hindu.com/2006/09/12/stories/2006091207860200.htm | work= The Hindu: Tamil Nadu | accessdate= 2008-08-10 | archive-date= 2008-12-16 | archive-url= https://web.archive.org/web/20081216121119/http://www.hindu.com/2006/09/12/stories/2006091207860200.htm | url-status= dead }}</ref> 'ತಮಿಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ' ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ನೀಡಿದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಎಲ್‌. ಹಾರ್ಟ್‌, 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮಿಳಿಗಿಂತಲೂ ಸಂಸ್ಕೃತದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು' ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿಗಳ ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು.<ref name="Hart">{{cite web|url=http://www.tamilnation.org/forum/aryan/index.htm|title=Caste and the Tamil Nation|accessdate=2008-09-03|publisher=tamilnation.org}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಣ == [[File:Thyagabhoomi.gif|thumb|right|ಶಂಭು ಶಾಸ್ತ್ರಿ(ಪಾಪನಾಸಮ್ ಸಿವನ್) ಎಂಬ ಅರ್ಚಕರೊಬ್ಬರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಆಂದೋಲನಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1939ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ತ್ಯಾಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.]] ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮಿಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ ೩%ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವರ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಜನರನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಗಮ್‌ ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="krishnaswamip47">ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌, ಪುಟ ೪೭</ref> ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ದಮನಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂತರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="krishnaswamip47">ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌, ಪುಟ ೫೧</ref> ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳು ಮುದ್ರಣಾ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ ಪ್ರಸಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ, ಯೋಗದ ಬಗೆಗಿನ ''ತಿರುಮಂದಿರಂ'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ಟೀಕಾಪ್ರವಾಹ ಹರಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜ್ಞಾತ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Zvelebilp226">ಝ್ವೆಲೆಬಿಲ್‌, ಪುಟ ೨೨೬</ref> ಆದರೂ, ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="missionaries">{{cite book | title=Encyclpopaedia of Indian Literature | year=1992| page=3899| publisher=Sahitya akademi| isbn=8126012218, ISBN 978-81-260-1221-3 | isbn-status=May be invalid - please double check}}</ref> ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಯೊತಿ ಥಾಸ್‌, ಮರಿಮಲೈ ಅಡಿಗಲ್‌, ಪೆರಿಯರ್‌, ಭಾರತಿದಾಸನ್‌, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಿ. ಎನ್‌. ಅಣ್ಣಾ ದೊರೈ ಹಾಗೂ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದ್ರಾವಿಡರ ಕಳಗಂ ಮುಖಂಡರ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ವಾಗ್ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು.<ref name="vellalars_tamil_militarism">{{cite web|url=http://www.tamilnation.org/forum/sivaram/920901lg.htm|title= Part 8: The Twin Narratives of Tamil Nationalism|accessdate=2008-09-03|year=1992|author=Sachi Sri Kantha|work=Selected Writings by Dharmeratnam Sivaram (Taraki)}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref><ref name="periyarp10">ರಿವೊಲ್ಟ್‌, ಪುಟ ೧೦</ref><ref name="periyarp11">ರಿವೊಲ್ಟ್‌, ಪುಟ ೧೧</ref><ref name="periyarp12">ರಿವೊಲ್ಟ್‌, ಪುಟ ೧೨</ref><ref name="periyarp13">ರಿವೊಲ್ಟ್‌, ಪುಟ ೧೩</ref><ref name="aryamayai">{{cite book | title=Polyethnicity in India and Canada: Possibilities for Exploration| last=Palanithurai| first=Ganapathy| year=1997| page=107| publisher=M. D. Publications Pvt. Ltd.| isbn=8175330392, ISBN 978-81-7533-039-9}}</ref><ref name="a_survey_of_hinduism">{{cite book | title=A survey of Hinduism| last=K. Klostermaier| year=1994| page=300| publisher=SUNY Press| isbn=0791421090, ISBN 978-0-7914-2109-3}}</ref> ೧೯೪೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಣ್ಣಾದೊರೈ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಮುನ್ನೇತ್ರ ಕಳಗಂ ಪಕ್ಷವು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref name="DMK_massmedia">{{cite book | title=Competitive Elections in Developing Countries| url=https://books.google.com/?id=x6RgvJ1ni3wC&pg=PA62&lpg=PA62| last=Özbudun| first=Ergun| coauthors=Myron Weiner| year=1987| page=62| publisher=Duke University Press| isbn=0822307669}}</ref> ೧೮೯೫೨ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಪರಾಶಕ್ತಿ'' ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ವಿರೋಧಿ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Parasakthi">{{cite web|url=http://www.hindu.com/2006/06/12/stories/2006061206151100.htm|title=Films and the politics of convenience|accessdate=2008-07-20|publisher=idlebrain.com|author=A. Srivathsan|archive-date=2006-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20060613192240/http://www.hindu.com/2006/06/12/stories/2006061206151100.htm|url-status=dead}}</ref> {{See|Portrayal of Tamil Brahmins in popular media}} == ಪ್ರಮುಖ ಅಯ್ಯರ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯರ್‌, ತೋಲ್ಕಪ್ಪಿಯಾರ್‌, ಪರಿಮೆಲಳಗರ್‌ ಹಾಗೂ ನಕ್ಕಿನರ್ಕಿನಿಯರ್‌ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಡಿತರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು..<ref name="zvelebil_companion_agathiar" /><ref name="the_tamil_plutarch_p107" /> ೧೮೦೦ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಈ ಸಮುದಾಯದ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="history_of_south_india">{{cite book | title=A History of South India from Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagar: from prehistoric times to the fall of Vijayanagar| last=Sastri| first=K. A. Nilakanta| year=1966| page=289| publisher=Oxford University Press | isbn=0195606868}}</ref> ತ್ಯಾಗರಾಜ, ಶ್ಯಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತತ್ರಯರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗಣ್ಯಪುರುಷರ ಪ್ರಥಮ ದೃಢೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಬದುಕಿದ್ದವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳೆಲ್ಲವು ಅರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.<ref name="the_tamil_plutarch_p57">ದಿ ತಮಿಳ್‌ ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌, ಪುಟ ೫೭</ref><ref name="the_tamil_plutarch_p65">ದಿ ತಮಿಳ್‌ ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌, ಪುಟ ೬೫</ref><ref name="tyagaraja_cult_historicity">{{cite book | title=The Tyāgarāja cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation| last=Ghose| first=Rajeshwari| year=1996| page=10| publisher=Motilal Banarsidass Publ| isbn=81-208-1391-X, ISBN 978-81-208-1391-5}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳದ್ದೇ ಸಿಂಹಪಾಲು.<ref name="elite_formation">* {{Cite document| title=Elite Formation in Nineteenth Century South India, Proceedings of the First International Conference on Tamil Culture and History|publisher=Kuala Lumpur: University of Malaysia Press|year=1968|author=Robert Eric Frykenberg| postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->}}</ref><ref name="slaterp168">ಸ್ಲೇಟರ್‌, ಪುಟ ೧೬೮</ref> ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ''ದಿವಾನ'' ರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿದ್ದರು (ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳು).<ref name="fragments_of_a_life">{{cite book | title=Fragments of a Life: A Family Archive| last=Sivaraman| first=Mythily| year=2006| page=4| publisher=Zubaan| isbn=8189013114, ISBN 978-81-89013-11-0}}</ref> ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಷಯ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸರ್‌ ಟಿ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌, ಸರ್‌. ಪಿ. ಎಸ್‌. ಶಿವಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌, ಶೃಂಗಸುಬ್ಬಯ್ಯರ್‌, ಸರ್‌ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್‌, ಸರ್‌ ಎಸ್‌. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾನೂನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="elite_formation" /> ಇದೇ ಸಮಯ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ|ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಅಯ್ಯರ್‌ಗಳು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರಾದರು. {{See|List of Iyers}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal|Society}} * ದ್ರಾವಿಡ್‌ (ಉಪನಾಮ) * ಮುಂದುವರೆದ ಜಾತಿಗಳು * ಮುಳುಕನಾಡು * ಸ್ಮಾರ್ತ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * <cite id="G. S. Ghurye">{{cite book | title=Caste and Race in India| last= Ghurye| first= G. S. | authorlink= |coauthors=| year=1991| publisher= Popular Prakashan| location=Bombay | isbn=0836418379}}</cite> * <cite id="ptsrinivasaiyengar">{{cite book | title=History of the Tamils from the Earliest Times to 600 A. D.| last= Iyengar| first= P. T. Srinivasa | authorlink= P. T. Srinivasa Iyengar|coauthors=| year=1929| publisher= | location=}}</cite> * <cite id="universalhistory_1781">{{cite book | title=The Modern part of an universal history from the Earliest Account of Time, Vol VI| last=T. Osborne, C. Hitch, A. Millar, John Rivington, S. Crowder, B. Law & Co, T. Longman, C. Ware| first=| authorlink= |coauthors=| year=1781| publisher= Oxford University| location=London}}</cite> * <cite id="Folk Songs of Southern India">{{cite book | title=The Folk songs of Southern India| last= E. Gover| first= Charles| authorlink= |coauthors=| year=1871| publisher= Higginbotham & Co.| location=Madras}}</cite> * <cite id="Castes and Tribes of Southern India">{{cite book | title=[[Castes and Tribes of Southern India]] Volume I - A and B| last=Thurston| first=Edgar| authorlink= Edgar Thurston|coauthors=[[K. Rangachari]]| year=೧೯೦೯| publisher=Government Press| location=Madras}}</cite> * <cite id="Ritualizing on the Boundaries">{{cite book | title=Ritualizing on the Boundaries: Continuity and Innovation in the Tamil Diaspora| last=W. Clothey| first=Fred| authorlink=|coauthors=| year=2006| publisher=University of South Carolina| location=|isbn=1570036470, ISBN 978-1-57003-647-7}}</cite> *<cite id="P. V. Manickam Naicker">{{cite book | title=The Tamil Alphabet and its Mystic Aspect| last=Naicker| first=P. V. Manickam| year=1917| isbn=8120600207 | publisher=Asian Educational Services,India}}</cite> *<cite id="Slater">{{cite book | title=The Dravidian Elements in Indian Culture| last=Slater| first=Gilbert| year=1924| publisher=E. Benn Limited|authorlink=Gilbert Slater}}</cite> * <cite id="Cochin, Its past and present">{{cite book | title=Cochin, Its Past and its Present| last=Day| first=Francis| authorlink=Francis Day|coauthors=| year=1861| publisher=Gantt Brothers| location=Madras}}</cite> *<cite id="Pathmanathan">{{cite book | title=The Kingdom of Jaffna| last=Pathmanathan| publisher=Arul M. Rajendran| year=1978}}</cite> *<cite id="Migration and Urbanization among Tamil Brahmans">{{cite book | title=From Landlords to Software Engineers: Migration and Urbanization among Tamil Brahmans | url=http://journals.cambridge.org/production/action/cjoGetFulltext?fulltextid=1631996| last=Fuller| first=C. J.| coauthors=Haripriya Narasimhan| year=2008| publisher=London School of Economics and Political Science}}</cite> *<cite id="Home Life in India">{{cite book | title=Home Life in India| last=Finnemore| first=John| year=1919| publisher=A & C Black Ltd.}}</cite> * <cite id="Zvelebil">{{cite book | title=The Smile of Murugan on Tamil Literature of South India| url=| last=Zvelebil | first=Kamil| authorlink=Kamil Zvelebil| year=1973| publisher=BRILL| isbn=9004035915}}</cite> * <cite id="Companion Studies to the History of Tamil Literature">{{cite book | title=Companion Studies to the History of Tamil Literature | url=| last=V. Zvelebil| first=Kamil|year=1992| publisher=BRILL| isbn=9004093656 | author=link=Kamil Zvelebil}}</cite> * <cite id="Krishnaswami Aiyangar">{{cite book | title=Some Contributions of South India to Indian Culture| last=Aiyangar| first=S. Krishnaswami| year=1919| publisher=University of Calcutta|authorlink=S. Krishnaswami Aiyangar | isbn=8120609999}}</cite> * <cite id="Brahmin Women">{{cite book | title=Brahmin Women| last=Ghosh| first=G. K.| coauthors=Shukla Ghosh| year=2003| publisher=Firma KLM| isbn=8171021077 | isbn-status=May be invalid - please double check}}</cite> * <cite id="The Tamil Plutarch">{{cite book | title=The Tamil Plutarch, containing a summary account of the lives of poets and poetesses of Southern India and Ceylon | last=Chitty| first=Simon Casie| pages=| year=1859| publisher=Ripley & Strong| location=Jaffna}}</cite> * <cite id="Revolt">{{cite journal| author=E. V. Ramasami| title=Is this Nationalism?| authorlink=Periyar E. V. Ramasami| journal=The Revolt| date=March 27, 1929| page=| url=http://www.evrperiyar-bdu.org/downloads/evrspeach.pdf| format=PDF| access-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2010| archive-date=ಜುಲೈ 26, 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110726042858/http://www.evrperiyar-bdu.org/downloads/evrspeach.pdf| url-status=dead}}</cite> == ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * {{cite book | title=Brahmin & Non-Brahmin : genealogies of the Tamil political present| last=Pandian| first=M. S. S. Pandian| year=2007| id=ISBN - 8178241625}} * {{cite book | title=Play, Symbolism, and Ritual: A Study of Tamil Brahmin Women's Rites of Passage (American University Studies Series XI, Anthropology and Sociology) (Hardcover)| last=K. Duvvury| first=Vasumathi| year=1991| publisher=Peter Lang Pub Inc| isbn=978-0820411088}} * {{cite book | title=Origin and Early History of Śaivism in South India| last=Sadananda| year=1939| publisher=University of Madras}} * {{cite book | title=Aryans, Jews, Brahmins: Theorizing Authority Through Myths of Identity| last=Figueira| first=Dorothy Matilda|year=2002| publisher=SUNY Press| isbn=0791455319, ISBN 978-0-7914-5531-9}} * {{cite book | title=Brahmins Through the Ages: Their Social, Religious, Cultural, Political, and Economic Life| last=Sharma| first=Rajendra Nath|year=1977| publisher=Ajanta Publications}} * {{cite book | title=Agastya in the Tamil land| last=Pillai| first=K. N. Sivaraja|year=| publisher=University of Madras}} * {{cite book | title=Brahmin Priest of Tamil Nadu| last=Subramaniam| first=Kuppu|year=1974| publisher=Wiley | isbn=0470835354}} * <cite id="Periyar Speeches and Writings">{{cite book|url=https://books.google.com/?id=hgb-MKcsSR0C|title=E. V. Ramasami's Writings and Speeches|accessdate=2008-08-13|publisher=American Research Press|author=W. B. Vasantha Kandasamy, F. Smarandache, K. Kandasamy, Florentin Smarandache|work=Fuzzy and Neutrosophic Analysis of Periyar's Views on Untouchability|isbn=9781931233002|date=2005-12-01}}</cite> * {{Cite book|url=|title=A Century of Change: Caste and Irrigated Lands in Tamilnadu, 1860s-1970s|year=1996|publisher=Manohar|author=Haruka Yanagisawa|work=|isbn=8173041598, ISBN 978-81-7304-159-4|isbn-status=May be invalid - please double check}} * {{Cite book|url=|title=Caste, Nationalism and Ethnicity: An Interpretation of Tamil Cultural History and Social Order|year=1987|publisher=Popular Prakashan|author=Jacob Pandian|work=|isbn=0861321367, ISBN 978-0-86132-136-0}} *{{cite book | last = Pathmanathan | first = Sivasubramaniam | title = The Kingdom of Jaffna:Origins and early affiliations | publisher = Ceylon Institute of Tamil Studies | year= 1974 | location = Colombo | isbn = | pages = 171–173 }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks}} *{{official|http://www.thambraas.com|Tamil Nadu Brahmanar Sangam (THAMBRAAS) or the Tamil Nadu Brahmin Association}} *[http://www.tamilbrahmins.com ''ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ'' ವೇದಿಕೆ] *[http://www.keralaiyers.com ಕೇರಳ ಅಯ್ಯರ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ] *[http://www.kuzhalmannamagraharam.info/ ಕುಳಾಲ್‌ಮನ್ನಗ್ರಹಾರಮ್‌ ಎಂಬ ಕೇರಳ ಅಯ್ಯರ್‌ ಅಗ್ರಹಾರದ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ] *[http://www.anikode.com ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ ಸನಿಹ ಅನಿಕೋಡ್‌ ಅಗ್ರಹಾರಮ್‌ನ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with inconsistent citation formats]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಉಪನಾಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಾತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪಂಗಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾತಿಗಳು]] dgxqt811cftqebm5zucve1qe18pfp83 0 26071 1372361 1335197 2026-04-29T02:20:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372361 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | name = ಅಮೃತಾ ಶೇರ್ಗಿಲ್ | image = Amrita_Sher-Gil,_painter,_(1913-1941).jpg | caption = | birth_date = {{birth date |1913|1|30}} | birth_place = [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]], [[ಹಂಗೇರಿ]] | death_date = {{death date and age|1941|12|5|1913|1|30|mf=y}} | death_place = [[ಲಾಹೋರ್]], [[ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಇಂಡಿಯಾ]] | occupation = ಮುದ್ರಕಿ, ಚಿತ್ರಕಾರಿಣಿ | spouse = none | }} '''ಅಮೃತಾ ಶೇರ್ಗಿಲ್''' (ಜನವರಿ ೩೦, ೧೯೧೩<ref name=GreatMinds>[http://www.tribuneindia.com/2000/20000312/spectrum/main2.htm#3 ಗ್ರೇಟ್ ಮೈಂಡ್ಸ್, ದ ಟ್ರಿಬ್ಯುನ್, ಮಾರ್ಛ್ ೧೨, ೨೦೦೦]</ref>, – ಡಿಸೆಂಬರ್ ೫, ೧೯೪೧) ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಕಾರರು ಹಾಗು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಿತ್ರಕಾರಿಣಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೃತಾ ಶೇರ್ಗಿಲ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ದುಬಾರಿ ಚಿತ್ರಕಾರಿಣಿ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತದೆ<ref>[http://us.rediff.com/money/2007/dec/29art.htm Most expensive Indian artists]</ref>. ==ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಸಾಂಗ== ಅಮೃತಾ ಶೇರ್ಗಿಲ್ ಅವರು [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]], [[ಹಂಗೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{Cite web |url=http://www.chaurichaura.com/Sardar.htm |title=The house Amrita Shergil was born in |access-date=2010-11-02 |archive-date=2010-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003223627/http://www.chaurichaura.com/Sardar.htm |url-status=dead }}</ref>. ಅವರ ತಂದೆ ಉಂರಾವೊ ಸಿಂಹ ಶೇರ್ಗಿಲ್ ಒಬ್ಬ ಸಂಪನ್ನ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಹಾಗು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಪಂಡಿತ ಹಾಗೂ ಅವರ ತಾಯಿ ಮೇರಿ ಅಂಟೋಯ್ನೆಟ್ಟೆ ಗೊಟ್ಟೆಸ್ಮಾನ್ನ್ ಒಬ್ಬ [[ಹಂಗೇರಿ]]ಯ ಯೆಹೂದಿ ಅಪೆರಾ ಗಾಯಕಿ. ಅಮೃತಾ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಇಂದಿರಾ ಸುಂದರಾಮ್. ೧೯೨೧ದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ [[ಹಂಗೇರಿ]]ಯಿಂದ [[ಶಿಮ್ಲಾ]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಪಿಯಾನೊ]] ಹಾಗೂ [[ವಾಯೊಲಿನ್]] ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೯ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ಇಂದಿರಾಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಹಾಗು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಮೃತಾ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ೮ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು<ref name=AmritaSikhHeritage> [http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/amritashergil/amritashergill.html Amrita Shergill at sikh-heritage]</ref>. ಅಮೃತಾ ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ [[ಇಟಲಿ]]ಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂತ ಅನುನ್ಙಿಟಾ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ [[ಯುರೋಪ್]]ಗೆ ಬಂದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಬ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಕೊಡಲೇ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಅಂದು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯ ಪ್ರೇಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೊ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕ ಹಾಗು ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಕಾರ್ಲ್ ಕಂಡಾಲವಾಲರವರು ಅಮೃತಾರಿಗೆ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಒಲವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು<ref name=AmritaTate>{{Cite web |url=http://www.tate.org.uk/modern/exhibitions/shergil/default.shtm |title=Amrita Sher-Gil Exhibition at tate.org |access-date=2010-11-02 |archive-date=2010-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101221043232/http://tate.org.uk/modern/exhibitions/shergil/default.shtm |url-status=dead }}</ref>. ಅಮೃತಾರ ಮೇಲೆ [[ಮೊಘಲಾಯಿ ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪಹಾರಿ ಕಲೆ|ಪಹಾರಿ ಕಲಾ]] ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಜೊತೆಗೆ [[ಅಜಂತಾ ಗುಹೆ]]ಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು<ref name=AmritaTate/>. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಸೋದರ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಡಾ|| ವಿಕ್ಟರ್ ಇಗನ್ ರನ್ನು ಮದುವೆ ಆದರು. ನಂತರ ತಂದೆಯ ಊರಾದ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಘೊರಕ್ ಪುರ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಸರಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು. ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು [[ಲಾಹೊರ್]] ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಲಾಹೊರ್ ನ ೨೩, ಗಂಗಾರಾಮ್ ಮಾಂಶನ್ಸ್, ದ ಮಾಲ್, ಲಾಹೊರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು<ref name=AmritaIndianetzone>[http://www.indianetzone.com/9/amrita_shergil.htm Amrita Shergil at indianetzone.com]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಸರ ಹಾಗೂ ಹೆಂಗಸರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಗಿದ್ದರು<ref name=tele/>. ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೆಲವೇದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯರಾದರು<ref name=tele>[http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/02/24/baamrita124.xml Laid bare - the free spirit of Indian art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070304215021/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2007%2F02%2F24%2Fbaamrita124.xml |date=2007-03-04 }} [[The Daily Telegraph]], February 24, 2007.</ref> ಹಾಗೂ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೪೧ರ ಮದ್ಯರಾತ್ರಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೪೧ರಂದು ಲಾಹೊರ್ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು<ref name=HamariAmrita>[http://brandbombay.spaces.live.com/blog/cns!C2456EC670FCDC00!422.entry Hamari Amrita, March 2007]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Khushwant Singh]]'s Article on Amrita Shergill</ref>. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode="packed" widths="250px" heights="250px"> File:Amrita Sher-Gil Self-portrait.jpg|Self-portrait, 1930 File:Amrita Sher-Gil Self-portrait, untitled.jpg|Self-portrait (untitled), 1931 File:Amrita Sger-Gil Klarra Szepessy.jpg|Klarra Szepessy, 1932 File:Amrita Sher-Gil Hungarian-gypsy-girl.jpg|Hungarian Gypsy Girl, 1932 File:Amrita Sher-Gil Group of Three Girls.jpg|Group of Three Girls, 1935 File:Amrita Sger-Gil Bride's Toilet.jpg|Bride's Toilet, 1937 File:Village-scene-1938.jpg|Village Scene, 1938 </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category|Amrita Sher-Gil}} * [http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/amritashergil/amritashergill.html ''Amrita Sher-Gil'' biography, articles and work]. * [http://www.amrita-it.com/india/shergil/index.htm Amrita-it.com – A Resource site on ''Amrita Sher-Gil''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213113029/http://www.amrita-it.com/india/shergil/index.htm |date=2015-02-13 }} * [http://www.fridakahlofans.com/amritafans.com/ ''Amrita Sher-Gil'' Bio, Photos and Paintings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142741/http://fridakahlofans.com/amritafans.com/ |date=2016-03-22 }} * [http://www.kamat.com/database/biographies/amrita_shergil.htm Biography of Artist Amrita Sher-Gil and Photos] ===Paintings=== * [http://www.livemint.com/Leisure/ZFztgbfWuk5StdcAQkVrhM/Amrita-in-her-own-words.html Amrita Sher-Gil on Art and appreciation] * [http://www.fridakahlofans.com/amritafans.com/ ''Amrita Sher-Gil'' Gallery of Paintings, Bio, Books, Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322142741/http://fridakahlofans.com/amritafans.com/ |date=2016-03-22 }} * [http://ngmaindia.gov.in/sh-amrita.asp Showcase:Amrita Sher-Gil] at [[National Gallery of Modern Art]] * [http://www.telegraph.co.uk/core/Slideshow/slideshowContentFrameFragXL.jhtml?xml=/arts/slideshows/amrita/pixamrita.xml&site= A slideshow of Amrita Sher-Gil's painting at Tate Modern] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130421065500/http://www.telegraph.co.uk/core/Slideshow/slideshowContentFrameFragXL.jhtml?xml=/arts/slideshows/amrita/pixamrita.xml&site= |date=2013-04-21 }} *[http://www.theartstrust.com/big_investment_image.aspx List of most expensive Indian paintings ever sold] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007132037/http://www.theartstrust.com/big_investment_image.aspx |date=2007-10-07 }} * [http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-modern/exhibition/amrita-sher-gil Amrita Sher-Gil exhibition] at [[Tate Modern]], [[ಲಂಡನ್]] <!--28 February – 22 April 2007--> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಾರರು]] aaz9hstq76x7sqat3jv5ryh7qcxhsg2 0 38596 1372354 1334500 2026-04-28T23:59:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372354 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್ | image = Atul chitnis foss.jpg | birth_date = {{Birth date |1962|02|20}} | birth_place = [[ಬರ್ಲಿನ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2013|06|3|1962|02|20}} | nationality = ಭಾರತೀಯ | residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಭಾರತ]] | known_for = [[ಫ಼ಾಸ್.ಇನ್]], [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ]] | occupation = ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ಲೇಖಕ | spouse = ಶುಭ |children = ಗೀತಾಂಜಲಿ | website = {{URL|AtulChitnis.net}} }} '''ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್''' ಜನನ: ೧೯೬೨ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೨೦, ಜರ್ಮನಿ ನಿಧನ: ೨೦೧೩ ಜೂನ್ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು ಓದು: ಬೆಳಗಾವಿಯ ಬಿ. ಎಂ. ಗೋಗ್ಟೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಕೆಲಸ: ಮುಂಬಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ನೆಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ರಚಿಸಿ, ಸಿ ಐ. ಎ‌ಕ್ಸ ಎಂಬ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. [http://atulchitnis.net/view/atul/pcq/agc12.html ಬಿ.ಬಿ. ಎಸ್ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಸಿದ್ದು.] ೧೯೯೩-೯೭ ವರೆಗೆ ಪಿ ಸಿ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂ ವರ್ಸೇಷನ್ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಶಿಷ್ ಗುಲಾಟಿ, ಕಿಶೋರ್ ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಸುಚಿತ್ ನಂದಾರೊಡಗೂಡಿ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ೨೦೦೧ ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಲಿನಕ್ಸ್ ಬಳಗ ಮತ್ತು ಫ಼ಾಸ್ಸ್.ಇನ್ ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://atulchitnis.net ಚಿಟ್ನಿಸ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050728153839/http://atulchitnis.net/ |date=2005-07-28 }} {{commons category|Atul Chitnis}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೧೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರು]] bfseuu0x1egwku240jsxx5ioa48u9hz 0 59148 1372326 1368802 2026-04-28T15:52:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372326 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = ಹಪ್ಪಳ | image = [[File:Papadsbangalore.jpg|250px]] | caption = ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ | alternate_name = ಪಾಪಡ್, ಪಂಪಡ್, ಹಪ್ಪಳ, ಪೊಪ್ಪಡಮ್, ಅಪ್ಪಳಮ್ | country = [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್]] | region = | creator = | course = | served = | main_ingredient = [[ಬೇಳೆ]]ಗಳು, [[ಉದ್ದು]], [[ಕಡಲೆ]], [[ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು]] | variations = ಅಕ್ಕಿ, ಸಬ್ಬಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಹಪ್ಪಳ | calories = | other = }} ಹಪ್ಪಳವು ಮೂಲತಃ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ತಿಂಡಿ. '''ಹಪ್ಪಳ''' ([[ತಮಿಳು]]: ''பப்படம்'' [[ಹಿಂದಿ]]: ''पापड़'', [[ಪಂಜಾಬಿ]]: ''ਪਾਪਡ'', [[ನೇಪಾಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮರಾಠಿ]] : ''पापड'', [[ಗುಜರಾತಿ]]: ''પાપડ'', [[ಅಸ್ಸಾಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಬಂಗಾಳಿ]]: ''পাপড'', [[ಮಲೆಯಾಳಂ]]: ''പപ്പടം'' pappadam, [[ತೆಲುಗು]]: ''అప్పడాలు'' appadalu, [[ಉರ್ದು]]: ''پاپڑ‎'') ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಇಷ್ಟಪಡುವ ಒಂದು ತಿನಿಸು. ಇದನ್ನು ಬಾಳೆಕಾಯಿ, ಹಲಸಿನಕಾಯಿ ಉದ್ದು, ಅಕ್ಕಿಯೇ ಮುಂತಾಗಿ ನಾನಾರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ttps://www.shabdkosh.com/hi/dictionary/kannada-english/ಹಪ್ಪಳ/ಹಪ್ಪಳ-meaning-in-english</ref> ==ಅಕ್ಕಿ ಹಪ್ಪಳ== ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ ನೀರು ಉಪ್ಪು ಜೀರಿಗೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿ ಉಂಡೆ ಮಾಡಿ ಉರುಟಾಗಿ ತಟ್ಟಿ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು ==ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಹಪ್ಪಳ== ಈ ಹಪ್ಪಳವನ್ನು ಬೆಳೆದ ಹಲಸಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/photogallery/lifestyle/how-to-make-jackfruit-papad-sng-1157555-page-4.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-22 |archive-date=2024-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722100847/https://kannada.news18.com/photogallery/lifestyle/how-to-make-jackfruit-papad-sng-1157555-page-4.html |url-status=dead }}</ref> ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಮೊದಲು ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಬಿಡಿಸಿ. ಇದನ್ನು ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕೈಗೆ ಮೇಣ ತಾಗದಂತೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಕೈಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಬಲವಾದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಒಳಗಿರುವ ತೊಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅದರೊಳಗಿನ ಬೀಜ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ತೊಳೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಂದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ತಣಿಸ ಬೇಕು. ಬೇಯಿಸಿದ ಸೊಳೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪುಹಾಕಿ ರುಬ್ಬಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗೋಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಆಮೇಲೆ ಮಣೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಚಾಪೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಬೇಕು. ಇದು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟು ಬೇಕಾದಾಗ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದು ತಿನ್ನಬಹುದು. == ದೀವಿ ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ== ದೀವಿ ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ಮಾಡುಲು ಬೆಳೆದ ದೀಗುಜ್ಜೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ದೀವಿ ಹಲಸನ್ನು ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹಲಸಿನ ಪ್ರಭೇದ<ref>https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/health-benefits-of-eating-breadfruit/articleshow/108295816.cms?story=5</ref>.ಇದನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿಯು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿಯು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಬೆಳೆದ ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಆಯ್ದು ಕೊಂಡು ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದು ತುಂಡು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೀರು ಹಾಕದೆ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ೨೦ ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಕಡೆಯುವ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ರುಬ್ಬಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗೋಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಆಮೇಲೆ ಮಣೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಚಾಪೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಬೇಕು. ಇದು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟು ಬೇಕಾದಾಗ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದು ತಿನ್ನಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Stack of papadums.jpg|A stack of roasted papadums, ready to be served. File:Rice papad.jpg|ಅಕ್ಕಿ ಹಪ್ಪಳ Image:GntPapad.jpg|Deep fried papad at an expo in [[Guntur]]. Image:Paparis em Lisboa.JPG|''Paparis'' served in [[Lisbon]], [[Portugal]]. image:Pappad_-_പപ്പടം.JPG|Black gram Papadum from [[kerala]] File:Papad - 1.JPG File:Raw_Jack_Fruit_Papad.jpg|ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ. </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಿನಿಸು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] 2987xp9jh985x9m2eu0878e0rbhsl91 0 64396 1372376 1336800 2026-04-29T07:10:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372376 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} ==[[ಆಮದು]] ಮತ್ತು ರಫ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರ== [[ಚಿತ್ರ:Montreal World Trade Centre Fountain.jpg|thumbnail|right|ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ]] ವ್ಯಾಪಾರ (ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ) [[ಗ್ರಾಹಕ]]ರಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ [[ಕಾನೂನಿ]]ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಭಾಗ. ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಚಿನವು ಖಾಸಗಿ [[ಮಾಲೀಕ]]ರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ [[ಲಾಭ]]ವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ದ ಮಾಲಿಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ.[[ವಾಣಿಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ.<ref>"What is international trade". Investopedia.</ref> ===೧. ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ=== ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಮನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ದೇಶೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತೆ, ಒಂದು ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ [[ಸರಕು]]ಗಳ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವುದು. ಇದನ್ನು ಉಪ ಭಾಗಿಸಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅವೆ, [[ಸಗಟು]] ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ಗಳು. ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಕರು, ವಿತರಕರು ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ [[ವಸ್ತು]]ಗಳ ಖರೀದಿ ವಿತರಣೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು, [[ಗ್ರಾಹಕ]]ರು ಇರಬಹುದು. ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಗಟು ಆಯೋಗದ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ===೨. ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ=== ಎರಡು [[ದೇಶ]]ಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ <ref>"Trade - Define Trade at Dictionary.com". Dictionary.com</ref>. [[ಬಾಹ್ಯ]] ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದರೆ ಎರಡು [[ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ [[ಸರಕು]] ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ]] ಯ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಹುತೇಕ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇದರ [[ಆರ್ಥಿಕ]], [[ಸಾಮಾಜಿಕ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಕೀಯ]] ಮಹತ್ವವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದಿಂದ, ಮುಂದುವರೆದ [[ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ]]ದಿಂದ, [[ಜಾಗತೀಕರಣ]]ದಿಂದ, [[ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "[[ಜಾಗತೀಕರಣ]]" ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಾಣಿಜ್ಯ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭುತ್ವ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿವೆ. ೧. ಆಮದು ಮತ್ತು ೨. ರಫ್ತು ==೧.ಆಮದು== ಒಂದು [[ದೇಶ]] ಮತ್ತೊಂದು [[ದೇಶ]]ದಿಂದ [[ಸರಕು]] ಅಥವ [[ಸೇವೆ]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಅದನ್ನು [[ಆಮದು]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>Joshi, Rakesh Mohan, (2009) International Business, Oxford University Press, New Delhi and New York ISBN 0-19-568909-7</ref> ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಆಮದು ಕೋಟಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಮ್‌ಗಳ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಮಿತಿಯಾಗಿರಿಸಿದೆ. ===ವಹಿವಾಟಿನ ಸಮತೋಲನ=== [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ [[ವಹಿವಾಟಿ]]ನ ಸಮತೋಲನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. [[ದೇಶ]]ದ ಉಳಿವಿಗೂ ಅಳಿವಿಗೂ ಇದೇ ಮೂಲ. ಆಮದಿಗಿಂತ [[ರಫ್ತು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಕೂಲಕರ [[ವಹಿವಾಟು]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಮದಿಗಿಂತ ರಫ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅನಾನುಕೂಲ ವಹಿವಾಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ===ಆಮದುವಿನ ವಿಧಗಳು=== ಆಮದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ೧.ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸರಕುಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಹಕ]] [[ಸರಕು]]ಗಳು ಆಮದುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಭಾರತ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುವೆಂದರೆ [[ಯಂತ್ರ]]ಗಳು, [[ಚಿನ್ನ]], ಪೆನ್ನುಗಳು, ಟೆಲಿ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಇನ್ನಿತರೆ. ೨. ಮಧ್ಯಂತರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಮಧ್ಯಂತರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಮದಿನ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲಗಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ===ಆಮದುವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== [[File:Etisalat Tower 2, Dubai World Trade Centre, and Dubai World Trade Centre Residence on 14 September 2007.jpg|thumb|Etisalat Tower 2, Dubai World Trade Centre, and Dubai World Trade Centre Residence on 14 September 2007]] ಈ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶ್ವ ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ(ವರ್ಲ್ಡ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್)ನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.<ref name=WTO2>[http://www.wto.org/english/news_e/pres13_e/pr688_e.htm WTO: 2013 PRESS RELEASES 10 April 2013. WORLD TRADE 2012, PROSPECTS FOR 2013]</ref> {| class="sortable wikitable sortable " |- bgcolor="#ececec" valign=top ! ಶ್ರೇಣಿ !! ದೇಶ !! ಆಮದು !! ಸಂಖ್ಯಾ ಮಾಹಿತಿ |- |-class="sortbottom" | - || {{noflag}}ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ || $ ೧೮೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೧ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧ || flag|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ || $ ೨,೩೮೦,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | - || flag|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ || $ ೨,೧೧೨,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨ || flag|ಚೀನ || $ ೧,೯೫೦,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ |-class="sortbottom" | ೩ || flag|ಜರ್ಮನಿ || $ ೧,೨೩೩,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು |-class="sortbottom" | ೪ || flag|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ || $ ೭೮೨,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫ || flag|ಜಪಾನ್ || $ ೭೬೬,೬೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬ || flag|ಫ್ರಾನ್ಸ್ || $ ೬೫೯,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ || $ ೫೨೦,೬೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭ || flag|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ || $ ೫೧೪,೨೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮ || flag|ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ || $ ೪೭೭,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯ || flag|ಕೆನೆಡ || $ ೪೭೧,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦ || flag|ಭಾರತ || $ ೪೬೭,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧ || flag|ಇಟಾಲಿ || $ ೪೩೫,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨ || flag|ಸ್ಪೇನ್ || $ ೪೩೧,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩ || flag|ಸಿಂಗಾಪುರ್ || $ ೩೭೩,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪ || flag|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ || $ ೩೭೯,೭೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫ || flag|ರಷ್ಯಾ || $ ೩೪೧,೭೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೬ || flag|ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ || $ ೩೧೦,೨೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೭ || flag|ಬ್ರೆಜಿಲ್ || $ ೨೯೩,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೮ || flag|ಥೈವಾನ್ || $ ೨೯೫,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೯ || flag|ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ || $ ೨೪೯,೬೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೦ || flag|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ || $ ೨೪೫,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೧ || flag|ಟರ್ಕಿ || $ ೨೪೨,೯೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೨ || flag|ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ || $ ೨೧೯,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೩ || flag|ಪೊಲಾಂಡ್ || $ ೨೦೭,೪೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೪ || flag|ಸ್ವಿಜ್ಜರ್ಲಾಂಡ್ || $ ೨೦೦,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೫ || flag|ಮಲೇಶಿಯ || $ ೨೭೮,೬೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೭ || flag|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ || $ ೧೬೭,೯೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೮ || flag|ಸ್ವೇಡನ್ || $ ೧೫೮,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೨೯ || flag|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ || $ ೧೪೭,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೦ || flag|ಕ್ಜೆಚ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ || $ ೧೪೩,೪೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೧ || flag|ವೈಯೆಟ್ನಾಮ್ || $ ೧೧೪,೩೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೨ || flag|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ || $ ೧೦೫,೦೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೩ || flag|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ || $ ೯೬,೯೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೪ || flag|ಉಕ್ರೈನೆ || $ ೯೦,೩೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೫ || flag|ಹಲ್ಗೇರಿ || $ ೮೭,೩೭೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೬|| flag|ನಾರ್ವೆ || $ ೮೬,೭೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೭ || flag|ಸ್ಲೋವಾಕಿಯ || $ ೭೫,೯೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೮|| flag|ಚಿಲ್ || $ ೮೪,೮೬೦೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೩೯ || flag|ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ || $ ೭೩,೧೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೦ || flag|ಇಸ್ರೇಲ್ || $ ೭೧,೪೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೧ || flag|ಪೋರ್ಚುಗಲ್ || $ ೬೯,೪೮೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೨ || flag|ರೊಮೇನಿಯ || $ ೬೭,೫೪೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೩ || flag|ಇರಾನ್ || $ ೬೬,೫೭೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೪ || flag|ಅರ್ಜೆಂಟೇನಿಯ್ || $ ೬೫,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೫ || flag|ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ || $ ೬೪,೩೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೬ || flag|ಫಿಲಿಪಿಯೆನ್ಸ್ || $ ೬೧,೪೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೭ || flag|ಇಜಿಪ್ಟ್ || $ ೫೯,೭೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೮ || flag|ವೆನೆಜುಯೆಲ || $ ೬೯,೩೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೪೯ || flag|ಇರಾಕ್ || $ ೫೬,೮೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೦ || flag|ನೈಜೀರಿಯ || $ ೫೪,೬೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೧ || flag|ಕೊಲಂಬಿಯ || $ ೫೩,೭೭೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೨ || flag|ಗ್ರೀಸ್ || $ ೫೩,೫೩೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೩ || flag|ಅಲ್ಜೀರಿಯ || $ ೪೩,೨೭೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೪ || flag|ಕಜಾಕಿಸ್ತಾನ್ || $ ೪೭,೮೯೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಪ್ಯೂರ್ಟೊರುಕೊ || $ ೪೬,೫೭೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೫ || flag|ಬೆಲಾರುಸ್ || $ ೪೫,೦೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೬ || flag|ಮೊರೊಕ್ಕೊ || $ ೪೨,೪೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೭ || flag|ಪೆರು || $ ೪೦,೧೧೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೮ || flag|ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ || $ ೩೯,೮೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೫೯ || flag|ನಿವ್ ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ || $ ೩೭,೧೫೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೦ || flag|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್ || $ ೩೬,೪೪೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೩ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೧ || flag|ಲಿತುಆನಿಯ || $ ೩೨,೦೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೨ || flag|ಬಲ್‌ಗಾರಿಯ || $ ೩೧,೫೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೩ || flag|ಕ್ಯಾರ್ಟರ್ || $ ೩೦,೭೯೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೪ || flag|ಸ್ಲೊವೇನಿಯ || $ ೨೮,೦೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೫ || flag|ಒಮನ್ || $ ೨೬,೪೯೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೬ || flag|ಪನಾಮ || $ ೨೪,೬೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೭ || flag|ಇಕ್ಯುಅಡರ್ || $ ೫೪,೫೮೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೮ || flag|ತುನಿಶಿಯ || $ ೨೩,೩೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೬೯ || flag|ಲಿಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ || $ ೨೩,೨೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೦ || flag|ಅಂಗೋಲ || $ ೨೨,೮೬೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೧ || flag|ಕುವೈತ್ || $ ೨೨,೭೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೨ || flag|ಲೆಬಾನೊನ || $ ೨೦,೩೮೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೩ || flag|ಕ್ರೋಟಿಯ || $ ೨೦,೨೪೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೪ || flag|ಜೋರ್ಡನ್ || $ ೧೮,೪೦೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೫ || flag|ಸೆರ್ಬಿಯ || $ ೧೮,೩೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೬ || flag|ಲಿಬ್ಯಾ || $ ೧೮,೧೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೭ || flag|ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ || $ ೧೭,೭೬೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು |-class="sortbottom" | ೭೮ || flag|ಘಾನ || $ ೧೭,೫೬೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೭೯ || flag|ಶ್ರೀಲಂಕ || $ ೧೭,೩೨೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೦ || flag|ಎಸ್ಟೋನಿಯ || $ ೧೭,೦೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೧ || flag|ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ || $ ೧೬,೭೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು |-class="sortbottom" | ೮೨ || flag|ಲಾತ್ವಿಯ || $ ೧೯,೦೮೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೩ || flag|ಗುಟೆಮಿಲ || $ ೧೫,೮೪೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೪ || flag|ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ್ || $ ೧೫,೫೩೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೫ || flag|ಬಹ್ರಾನ್ || $ ೧೫,೧೭೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೬ || flag|ಕೀನ್ಯಾ || $ ೧೫,೧೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೭ || flag|ಕ್ಯೂಬಾ || $ ೧೩,೭೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೮ || flag|ಉರುಗೆ || $ ೧೨,೨೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೮೯ || flag|ಪರಾಗೆ || $ ೧೧,೨೪೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೦ || flag|ಹೊನ್ಡರಸ್ || $ ೧೧,೧೮೦,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೧ || flag|ಸೈರಿಯ || $ ೧೦,೭೮೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೨ || flag|ಟ್ಯಾನ್ಜಾನಿಯ || $ ೧೦,೩೩೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೩ || flag|ತುರ್ಕ್ಮೆನಿಸ್ತಾನ್ || $ ೧೦,೧೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೪ || flag|ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ || $ ೧೦,೦೬೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೫ || flag|ಇಐ ಸ್ಯಾಲ್ಮಾನ್ಡೋರ್ || $ ೯,೯೧೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೬ || flag|ಎಥಿಯೋಪಿಯ || $ ೯,೪೯೮,೦೦೦,೦೦೦|| 2010 est. |-class="sortbottom" | ೯೭ || flag|ಯೆಮೆನ್ || $ ೮,೮೯೩,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಮಕಾವ್ || $ ೮,೮೬೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೯೮ || flag|ಬೋಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನ || $ ೮,೮೪೯,೦೦೦,೦೦೦ || 2012 est. |-class="sortbottom" | ೯೯ || flag|ಕೋಟ್ ಡಿ'ಹೈವಾರ್ || $ ೮,೫೮೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೦ || flag|ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊ || $ ೮,೩೧೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೧ || flag|ಡೆಮೊಕ್ರೆಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಗೊ || $ ೮,೧೮೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೨ || flag|ಕಾಂಬೋಡಿಯ || $ ೭,೮೩೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೩ || flag|ಬೊಲಿವಿಯ || $ ೭,೬೫೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೪ || flag|ಈಕ್ವೊಟೋರಿಯಲ್ ಗ್ವೀನ || $ ೭,೭೫೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೫ || flag|ಬರ್ಮ || $ ೭,೪೭೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೬ || flag|ಜಾಮ್ಬಿಯ || $ ೭,೩೬೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೭ || flag|ಸಿಪ್ರಸ್ || $ ೭,೦೯೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೮ || flag|ಬೋಟ್‌ಸ್ವಾನ || $ ೬,೯೩೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೦೯ || flag|ಮಂಗೋಲಿಯ || $ ೬,೭೩೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೦ || flag|ಜಾರ್ಜಿಯ || $ ೬,೬೨೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೧ || flag|ಕ್ಯಾಮೆರೋನ್ || $ ೬,೫೫೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೨ || flag|ನಿಕಾರಾಗ್ || $ ೬,೪೫೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೩ || flag|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ || $ ೬,೩೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೪ || flag|ಮಕೆಡೋನಿಯ || $ ೬,೨೨೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೫|| flag|ಸುದಾನ್ || $ ೬,೨೧೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೬ || flag|ಮೊಜಾಮ್ಬಿಕ್ || $ ೬,೧೬೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೭ || flag|ನೆಪಾಲ್ || $ ೫,೯೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು |-class="sortbottom" | ೧೧೮ || flag|ಜಮಾಕ || $ ೫,೯೦೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೧೯ || flag|ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಗೊ || $ ೫,೮೩೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೦|| flag|ಸೆನೆಗಲ್ || $ ೫,೭೩೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೧ || flag|ನಮೀಬಿಯ || $ ೫,೫೮೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೨|| flag|ಮಾಲ್ಟ || $ ೫,೩೬೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೩ || flag|ಉಗಾಂಡ || $ ೫,೧೮೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೪ || flag|ಮೋಲ್ಡೋವ || $ ೫,೧೫೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೫ || flag|ಮೌರಿಟಸ್ || $ ೫,೧೦೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೬ || flag|ಕೈರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ || $ ೪,೯೮೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೨ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಯು.ಎಸ್.ವರ್ಜೀನಿಯ ದ್ವೀಪ || $ ೪,೬೦೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೭ || flag|ಐಸ್ಲಾಂಡ್ || $ ೩,೬೭೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೮ || flag|ಮೊಲ್ಡೋವ || $ ೩.೬೬೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೨೯ || flag|ಜಿಮ್ಬಾಮ್‌ಬ್ವೆ || $ ೩,೬೦೭,೦೦೦,೦೦೦|| ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೦ || flag|ಪಪುಅ ನ್ಯೂ ಗ್ಯೂನಿ || $ ೩,೫೪೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೧ || flag|ಮೊಜಾಮ್ಬಿಕು || $ ೩,೫೨೭೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೨ || flag|ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ || $ ೩,೩೦೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೩ || flag|ಫಿಜಿ || $ ೩,೧೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೩೪ || flag|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ || $ ೩,೦೯೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೯ |-class="sortbottom" | ೧೩೫ || flag|ಕೈರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ || $ ೩,೦೭೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೬ || flag|ಅರ್ಮೇನಿಯ || $ ೨,೯೮೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ || $ ೨,೯೬೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೭ || flag|ಜಿಂಬಾಂಬೆ || $ ೨,೮೭೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೮ || flag|ಚಾಡ್ || $ ೨,೬೩೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೩೯ || flag|ಬ್ರೂನಿ || $ ೨,೬೧೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪೦ || flag|ಲೈಚ್ಟೆನ್ಟೇನ್ || $ ೨,೫೯೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | ೧೪೧ || flag|ಹೈತ || $ ೨,೪೪೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪೨ || flag|ಗಬೋನ್ || $ ೨,೪೩೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪೩ || flag|ಬಹಮಾಸ್ || $ ೨,೪೦೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೪೪ || flag|ಮಲಿ || $ ೨,೩೫೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೪೫ || flag|ಮಂಗೋಲಿಯ || $ ೨,೧೩೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೯ |-class="sortbottom" | — || flag|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಲೆಡೋನಿಯ || $ ೧,೯೯೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೪೬ || flag|ಮದಗಾಸ್ಕರ್ || $ ೧,೯೫೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪೭ || flag|ಬೆನಿನ್ || $ ೧,೮೧೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೪೮ || flag|ಆಂಡೊರ || $ ೧,೮೦೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | ೧೪೯ || flag|ಲೆಸೋತೊ || $ ೧,೭೬೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಾಲಿನೇಶಿಯ || $ ೧,೭೦೬೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೫ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೦೫೦ || flag|ಮಲಾವಿ || $ ೧,೬೭೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೧ || flag|ಸ್ವಿಜ್ಜರ್ಲಾಂಡ್ || $ ೧,೬೪೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೨ || flag|ಬಾರ್ಬಡೋಸ್ || $ ೧,೫೮೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೫೩ || flag|ಗುಯ್‌ನೆ || $ ೧,೫೫೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೪ || flag|ಲೌಸ್ || $ ೧,೫೦೪,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೫ || flag|ಬರ್ಕೀನ ರಾಸೊ || $ ೧,೪೮೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು |-class="sortbottom" | ೧೫೬ || flag|ಮುತಿತಾನಿಯ || $ ೧,೪೭೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೫೭ || flag|ಗೈನ || $ ೧,೩೬೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೮ || flag|ಟೊಗೊ || $ ೧,೩೩೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೫೯ || flag|ಸುರಿನೇಮ್ || $ ೧,೨೯೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಬೆರ್ಮುಡ || $ ೧,೪೬೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | — || flag|ಅರುಬ || $ ೧,೦೫೪,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೬೦ || flag|ರ್ವಾಡ || $ ೧,೦೪೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಫಾರೊ ದ್ವೀಪ || $ ೯೮೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | ೧೬೧ || flag|ಮನಾಕೊ || $ ೯೧೬,೧೦೦೦೦೦ || ೨೦೦೫ |-class="sortbottom" | — || flag|ಗೈಮ್ಯಾನ್ ದ್ವೀಪ || $ ೮೭೬,೫೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | — || flag|ಗ್ರೀನ್ಲಾಂಡ್ || $ ೮೬೭,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | ೧೬೨ || flag|ಕೇಪ್ ವರ್ದೆ || $ ೮೫೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೬೩ || flag|ಸೆಯಾಚೆಲ್ಸ್ || $ ೮೩೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೬೪ || flag|ನಿಗೆರ್ || $ ೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೬೫ || flag|ಸೊಮಾಲಿಯ || $ ೭೯೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೬೬ || flag|ಸೈಂಟ್ ಲೂಸಿಯ || $ ೭೯೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೬೭ || flag|ಮಾಲ್ಡೀವ್‌ಸ್ || $ ೭೮೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೬೮ || flag|ಬೆಲಿಜೆ || $ ೭೪೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೬೯ || flag|ಎರಿಟ್ರ || $ ೭೩೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೭೦ || flag|ಡಿಜಿಬೌಟಿ || $ ೬೪೪,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೯ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೭೧ || flag|ಮೊನ್ಟಾನೆಗ್ರೊ || $ ೬೦೧,೭೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೩ |-class="sortbottom" | ೧೭೨|| flag|ಸೈಮಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಾಡಿನ್ನಸ್ || $ ೫೭೮,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೭೩ || flag|ಸಿಯೆರ್ರಾ ಲಿಯೊನ್ನೆ || $ ೫೬೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೭೪ || flag|ಬೂತಾನ್ || $ ೫೩೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೮ |-class="sortbottom" | ೭೭೫ || flag|ಅಂಟಿಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಬರ್ಬುಡ || $ ೫೨೨,೮೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೭ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೭೬ || flag|ಸೈಂಟ್ ಕಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೆವೀಸ್ || $ ೩೮೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೭೭ || flag|ಗ್‌ನಾಡ || $ ೩೪೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | — || flag|ಮಯೊತ್ತೆ || $ ೩೪೧,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೫ |-class="sortbottom" | ೧೭೮ || flag|ಬುರುಂಡಿ || $ ೩೩೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೭೯ || flag|ಸಮೋವ || $ ೩೨೪,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | — || flag|ಅಮೇರಿಕ ಸಮೋವ || $ ೩೦೮,೮೦೦,೦೦೦ || FY೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೮೦ || flag|ಗಾಂಬಿಯ || $ ೩೦೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೮೧ || flag|ಡೊಮಿನಿಕ || $ ೨೯೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೮೨ || flag|ಸೊಲೋಮನ್ ದ್ವೀಪ || $ ೨೫೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೮೩ || flag|ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ || $ ೨೩೭,೩೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೭ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಉತ್ತರ ಮರಿನ ದ್ವೀಪ || $ ೨೧೪,೪೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೧ |-class="sortbottom" | ೧೮೪ || flag|ಟಿಮೋರ್-ಲೆಸ್ಟೆ || $ ೨೦೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೮೫ || flag|ಗುನೆ-ಬಿಸೌ || $ ೨೦೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | — || flag|ತುರ್ಕ್ಸ್ ಕೈಕೋಸ್ ದ್ವೀಪ || $ ೧೭೫,೬೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೦ |-class="sortbottom" | ೧೮೬ || flag|ವನಾತು || $ ೧೫೬,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | — || flag|ಅಂಗ್ಯೂಲ || $ ೧೪೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೮೭ || flag|ಕೊಮೊರೋಸ್ || $ ೧೪೩,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೮೮|| flag|ಟೋಂಗ || $ ೧೩೯,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೬ |-class="sortbottom" | ೧೮೯ || flag|ಫೆಡೆರೇಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಕ್ರೋನೇಶಿಯ || $ ೧೩೨,೭೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ |-class="sortbottom" | ೧೯೦ || flag|ಪಲಾವ್ || $ ೧೦೭,೩೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೯೧ || flag|ಸಾಒ ಟೋಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ || $ ೯೯,,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೧೦ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಫೈಕ್ಲಾಂಡ್ ದ್ವೀಪ || $ ೯೦,,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಕೂಕ್ ದ್ವೀಪ || $ ೮೧,೦೪೦,೦೦೦ || ೨೦೦೫ |-class="sortbottom" | ೧೯೨ || flag|ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪ || $ ೭೯,೪೦೦,೦೦೦|| ೨೦೦೮ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ಸೈಂಟ್ ಪೈರಿ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಯೂಲನ್ || $ ೬೮,೨೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೫ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೯೩ || flag|ಕಿರಿಬಾಟಿ || $ ೬೨,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ವಾಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಫುಟುನಾ || $ ೬೧,೧೭೦,೦೦೦|| ೨೦೦೪ |-class="sortbottom" | — || flag|ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನಾ || $ ೪೫,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | ೧೯೪ || flag|ನೌರು || $ ೨೦,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೪ ಒಂದು. |-class="sortbottom" | — || flag|ನಾರ್ಫೋಕ್ ದ್ವೀಪ || $ ೧೭,೯೦೦,೦೦೦ || FY೯೧/೯೨ |-class="sortbottom" | — || flag|ಮೋಂಟ್ಸೆರೆಟ್ || $ ೧೭,೦೦೦,೦೦೦ || ೨೦೦೧ |-class="sortbottom" | ೧೯೫ || flag|ಟುವಾಲು || $ ೧೨,೯೧೦,೦೦೦ || ೨೦೦೫ |-class="sortbottom" | — || flag|ನಿಯು || $ ೯,೦೩೮,೦೦೦ || ೨೦೦೪ |-class="sortbottom" | — || flag|ಟೊಕೇಲೊ || $ ೯೬೯,೩೦೦ || ೨೦೦೨ |} ==೨.ರಫ್ತು== [[ಚಿತ್ರ:Export treemap 2010 Belize.png|thumbnail|right|೨೦೧೦ ರ ರಫ್ತಿನ ನಕ್ಷೆ]] ರಫ್ತು ಎಂದರೆ ಒಂದು [[ದೇಶ]]ದ [[ಸರಕು]] ಮತ್ತು [[ಸೇವೆ]]ಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಟ ಮಾಡುವುದು.<ref>Joshi, Rakesh Mohan, (2005) International Marketing, Oxford University Press, New Delhi and New York ISBN 0-19-567123-6</ref> ಸರಕುಗಳ [[ವಾಣಿಜ್ಯ]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ರಫ್ತು ನಡೆಯುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ದೇಶದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ದೇಶದ ಅರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಆಮದಿಗಿಂತ ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬೇಕು. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟಮಾಡುವಾಗ ಆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ===ಇತಿಹಾಸ=== ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ನೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಹಳೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ರಫ್ತು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಬೃಹದಾರ್ಥಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಿಧ [[ಕೋನ]]ಗಳಿಂದ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು. ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶೀಯ [[ಕೈಗಾರಿಕೆ]]ಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಕೂಲಿಕಾರರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು) ವಿದೇಶಿ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ===ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ=== ರಫ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಅನೇಕ [[ಸರಕು]]ಗಳ ವಿನಿಮಯ ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ [[ವಿಮಾನ]]ದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸುವ ಮುನ್ನ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಕಳಿಸುವೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂಟರ್‌ನೆ‌ಟ್ ಸೈಟ್ ಅಪ್ಲೋಡ್, ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೈಟ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಫ್ತು [[ಇಮೇಲ್]], [[ಫ್ಯಾಕ್]]ಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ [[ದೂರವಾಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ವಿತರಣೆ ಆಗಬಹುದು. ===ತಡೆಗಳು=== ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಭಂಧಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ [[ವಿದೇಶ]]ಗಳು ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಥವಾ [[ಕೃತಕ]]ವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ [[ರಫ್ತು]] ಉತ್ತೇಜನ ಮಾಡಲು [[ಸರ್ಕಾರ]] ನೀತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುತ್ತವೆ. [[ಸರಕು]] ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಟಮಾಡುವಾಗ ಆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ತಮಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಟ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಟ ಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧ. ===ರಫ್ತುನಿಂದಾಗುವ ಅನುಕೂಲಗಳು=== ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲಗಳುಂಟು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ- <ref name="expertbase.org">http://www.expertbase.org/wp-584-238.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನುಭವ. ೨. ಉದ್ಯೋಗಾವಕಶ. ೩. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ. ೪. ದೇಶದ ವರಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳ. ೫. ಉತ್ತಮ ಅರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ===ರಫ್ತುನಿಂದಾಗುವ ಅನಾನುಕೂಲಗಳು=== ರಫ್ತಿನಿಂದ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಸಹ ಇದೆ.<ref name="expertbase.org"/> ೧. ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಯತ್ನ. ೨. ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲು ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಗದಿರಬಹುದು. ೩. ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಳಪೆ ಆಯ್ಕೆ. ೪. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು. ==ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ== *[[ವ್ಯಾಪಾರ]] *[[ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್]] *[[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ]] *[[ಬೃಹದರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] e02ixk4nv6spv1aoazxjpg1ew27v55w 0 71867 1372327 1368931 2026-04-28T16:20:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372327 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ಹೆರ್ಮನ್ ಹೆಸ್ಸೆ | image = Hermann Hesse 2.jpg | caption = |birth_name=Hermann Karl Hesse | birth_date = {{birth date|1877|7|2|df=y}} | birth_place = [[Calw]], [[Kingdom of Württemberg|Württemberg]], German Empire | death_date = {{death date and age|1962|8|9|1877|7|2|df=y}} | death_place = [[Montagnola]], [[Ticino]], Switzerland | occupation = Novelist, short story author, essayist, poet | nationality = German, Swiss | period = 1904–1953 | genre = Fiction | notableworks = ''[[The Glass Bead Game]]'', ''[[Demian]]'', ''[[Steppenwolf (novel)|Steppenwolf]]'', ''[[Siddhartha (novel)|Siddhartha]]'' | awards = {{Plainlist| * {{nowrap|[[Goethe Prize]] (1946)}} * {{nowrap|[[Nobel Prize in Literature]] (1946)}} }} | influences = [[Plato]], [[Baruch Spinoza|Spinoza]], [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], [[Arthur Schopenhauer|Schopenhauer]], [[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]], [[Julius Evola]], [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]], [[J.P. Jacobsen]], [[Jacob Burckhardt|Burckhardt]], [[Indian philosophy]], [[Chinese philosophy]], [[Carl Jung]]<ref>{{Cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/hesse-autobio.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-08-29 |archive-date=2007-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706121906/http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/hesse-autobio.html |url-status=dead }}</ref> | signature = Hesse Signature.svg }} '''ಹರ್ಮನ್ ಕಾರ್ಲ್ ಹೆಸ್ಸೆ'''( ೨ ಜುಲೈ ೧೮೭೭ – ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೨) [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]] ದೇಶದ [[ಕವಿ]],ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ [[ಚಿತ್ರಕಾರ]].ಇವರಿಗೆ ೧೯೪೬ನೆಯ ಸಾಲಿನ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರೆತಿದೆ.ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ''ಸ್ಟೆಪ್ಪೆನ್‍ವೂಲ್ಪ್'',''ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ'' ಮತ್ತು ''ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ ಬೀಡ್ ಗೇಮ್'' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.ಈ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತಿಕೆ,ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ,[[ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ]]ದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/hesse-bibl.html Complete bibliography] at Nobelprize.org * {{Gutenberg author |id=Hesse,+Hermann | name=Hermann Hesse}} * [http://www.gss.ucsb.edu/projects/hesse/ Hermann Hesse Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140823112416/http://www.gss.ucsb.edu/projects/hesse/ |date=2014-08-23 }} – in German and English, maintained by Professor Gunther Gottschalk * [http://www.hermann-hesse.de/en/ Hermann Hesse Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140816114238/http://www.hermann-hesse.de/en |date=2014-08-16 }} * [http://www.hesse-film.de/ Hesse-Film.de, German Documentary about his life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219123903/http://www.hesse-film.de/ |date=2014-12-19 }} – in German * [http://www.hhesse.de/start.php Community of the Journeyer to the East] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051215175918/http://www.hhesse.de/start.php |date=2005-12-15 }} – in German and English * [http://courseweb.stthomas.edu/paschons/language_http://essays/Hesse.html Concise Biography]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – originally published by the Germanic American Institute, by Paul A. Schons * [http://www.ludorff.com/ap/hesse/hessee.html The painter Hermann Hesse] Galerie Ludorff, Düsseldorf, Germany * {{cite web |author=Lajos Kovács |url=http://www.grin.com/e-book/53936/erziehung-in-hermann-hesses-glasperlenspiel |title=Erziehung in Hermann Hesses "Glasperlenspiel" – Diplomarbeit |publisher=GRIN |access-date=2015-08-29 |archive-date=2009-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091223104834/http://www.grin.com/e-book/53936/erziehung-in-hermann-hesses-glasperlenspiel |url-status=deviated |archivedate=2009-12-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223104834/http://www.grin.com/e-book/53936/erziehung-in-hermann-hesses-glasperlenspiel }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] p74dqwcw7q8awydcoxl9ks2mxnaol0n 0 72125 1372314 1367846 2026-04-28T12:25:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372314 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = Celery | image = Illustration Apium graveolens0.jpg | image_upright = | image_alt = | image_caption = | image2 = | image2_upright = | image2_alt = | image2_caption = | regnum = [[Plantae]] | divisio = | classis = | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Apiales]] | familia = [[Apiaceae]] | genus = ''[[Apium]]'' | species = '''''A. graveolens''''' | binomial = ''Apium graveolens'' | binomial_authority = L. | range_map = <!--optional map - also range map2, 3 or 4 --> | range_map_upright = | range map_alt = | range_map_caption = | synonyms = * ''Apium graveolens'' subsp. ''dulce'' (Mill.) Schübl. & G. Martens |synonyms_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?102051|title= Taxon: ''Apium graveolens'' | work= U.S. National Plant Germplasm System | publisher= Germplasm Resources Information Network (GRIN), Agricultural Research Service (ARS), US Department of Agriculture (USDA)| accessdate= March 31, 2016}}</ref> }} [[ಚಿತ್ರ:Snijselderij_Apium_graveolens.jpg|thumb]] '''ಸೆಲರಿ''' ('''''ಏಪಿಯಮ್ ಗ್ರ್ಯಾವಿಯೋಲೆನ್ಸ್'''''), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[ತರಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ, [[ಏಪಿಯೇಸಿಯಿ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ ಸಸ್ಯ [[ಪ್ರಭೇದ]]ವಾಗಿದೆ. ಅದರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅದರ ಕಾಮುಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಅದರ ಬೀಜದಳಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಲರಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಗುಡ್ಡ ಸೋಂಪು, ಆಜ್ಮೋದವನ್ನೇ ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ ಸೆಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಬಗೆಯ ತರಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. == ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು == ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸೆಲರಿ ಕಾಂಡವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿ ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಭರಿತ ಪಾನೀಯವಾಗಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಜೀರ್ಣದಂಥ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಇದು ರಾಮಬಾಣವಾಗಿದೆ. ಹೊಳೆಯುವ ತ್ವಚೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಈ ಜ್ಯೂಸ್ ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ === ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ === ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ವಿಟಮಿನ್ ಎ, ಸಿ ಮತ್ತು ಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಫೋಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್‌ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತುಂಬಾನೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಜಲಸಂಚಯನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ === ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನಾಂಶದಿಂದ (95%) ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಹೈಡ್ರೆಟ್ ಆಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ, ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ದೈಹಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಜಲಸಂಚಯನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. === ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ === ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಸೆಲರಿ ರಸದಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೋಡಿಯಂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕರುಳಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |last1=Kannada |first1=TV9 |title=Health Tips: ಸೆಲರಿ ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇದೆಯೇ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಇದರ ಆರೋಗ್ಯಯುತ ಗುಣಗಳ ಮಾಹಿತಿ |url=https://tv9kannada.com/photo-gallery/you-must-know-the-five-health-benefits-of-ajmod-or-celery-juice-psg-359306.html |access-date=30 August 2024 |work=TV9 Kannada |date=24 March 2022 |language=kn}}</ref> === ಉರಿಯೂತದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು === ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲೇವನಾಯ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಫಿನಾಲ್‌ಗಳಂತಹ ಉರಿಯೂತದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=ಉತ್ತಮ ತ್ವಚೆ ಹಾಗೂ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಸೆಲರಿ ಕಾಂಡದ ಪಾನೀಯ; ಜ್ಯೂಸ್ ಮಾಡೋ ತರಹೇವಾರಿ ವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ |url=https://kannada.hindustantimes.com/lifestyle/health-news-uses-of-celery-how-to-prepare-celery-juice-glowing-skin-tips-in-kannada-digestion-celery-stalk-benefits-rsa-181713602680007.html |access-date=30 August 2024 |work=Kannada Hindustan Times |language=kn |archive-date=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830175245/https://kannada.hindustantimes.com/lifestyle/health-news-uses-of-celery-how-to-prepare-celery-juice-glowing-skin-tips-in-kannada-digestion-celery-stalk-benefits-rsa-181713602680007.html |url-status=dead }}</ref> === ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ === ಸೆಲರಿ ರಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Celery Juice: ಸೆಲರಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಸಿಗುತ್ತೆ ನೂರಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು |url=https://kannada.news18.com/news/lifestyle/these-are-the-health-benefits-of-drinking-celery-juice-stg-ssd-1817265.html |access-date=30 August 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=18 August 2024 |language=kn |archive-date=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830175225/https://kannada.news18.com/news/lifestyle/these-are-the-health-benefits-of-drinking-celery-juice-stg-ssd-1817265.html |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] eiiwbfl8bevz7ndve1y3mgtnwb20z7s 0 77521 1372370 1335689 2026-04-29T04:01:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372370 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} '''ಅಲನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಸುಗರ್''' (ಜನನ 1947 ರ ಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು) ಉದ್ಯಮ ದಿಗ್ಗಜ, ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು. ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಶ್ರೀಮಂತರ ಪಟ್ಟಿ 2015 ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಗರ್ £ 1.4 ಬಿಲಿ ಅಂದಾಜು ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ "ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಕ್ಲಬ್" ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಯುಕೆ 101 ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತನ್ನ ಉಳಿದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಆಮ್ಸ್ಟ್ರಾಡ್, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಸುಗರ್ 1991 ರಿಂದ 2001 ರವರೆಗೆ ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದರು.ಸುಗರ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಉದ್ಯಮಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಒಳಗೊಂಡ 2005 ರಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ಇದು ಬಿಬಿಸಿ ಟೀವಿ ಸರಣಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Sir Alan Sugar at the BAFTA's-mirrored-closer.jpg|thumb|Sir Alan Sugar at the BAFTA's-mirrored-closer]] ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಸುಗರ್ ಒಂದು ಯೆಹೂದಿ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಫೇ (1907-1994) ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಾಥನ್ ಸುಗರ್ (1907-1987) ಕಿರಿಯ ಆಗಿದೆ. ಅವರ ತಂದೆ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ನ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ದರ್ಜಿ ಆಗಿದ್ದರು.ಸುಗರ್ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫ್ಲಾಟ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಯಥೇಚ್ಛ ಕರ್ಲಿ ಕೂದಲು ಅವರು "ಮಾಪ್ ತಲೆ" ಅವರು ಇನ್ನೂ ಇಂದಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಹೆಸರು ಎಂಬ ಬಿರುದು ಉಂಟು. ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್ ನಂತರ ಬ್ರೂಕ್ ಹೌಸ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಹ್ಯಾಕ್ ನೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಹಾಜರಿದ್ದರು ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಕೆಲಸ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ. ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು £ 50 ತನ್ನ ಉಳಿತಾಯ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಒಂದು ವ್ಯಾನ್ ಔಟ್ ಕಾರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಲಾರ್ಡ್ ಸುಗರ್ ನಾಸ್ತಿಕ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಯಹೂದ್ಯ ಮೂಲದ ಆಫ್ "ಹೆಮ್ಮೆ" ಉಳಿದಿದೆ ಸುಗರ್ಮತ್ತು 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 1968 ರಂದು ಮದುವೆಯಾದರು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆನ್ (ಜನ್ಮನಾಮ ಸೈಮನ್ಸ್).; ಅವರು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮಗಳು. ಸುಗರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಸೆಕ್ಸ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸರ್ ಬ್ರೂಸ್ ಕಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಸರ್ ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್ ಆಡಿದರು ಜಾಕಿ ಮೇಸನ್ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ 11 ಮೇ 2008 ರಂದು ತಮ್ಮ 40 ನೇ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಒಂದು ಸೆಟ್. ಮದುವೆಯ ಮೂಲಕ ಸೋದರ ಸೊಸೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯ UK ದೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿ ಇಸ್ಟ್ ಮೇಲೆ ರಾಕ್ಸಿ ಮಿಚೆಲ್ ಆಟದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ನಟಿ ರೀಟಾ ಸೈಮನ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ ಬೇರುಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮಾಡಬಹುದು. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು "ಲಾಭ-ಹಂಚಿಕೆಯ" ಇಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಮಾಲೀಕರು ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಆಂಗ್ಲೋಸ್ಪಿಯರ್, ನಂತರದ ಉಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು "ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಂಚಿಕೆ" ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಹಿಂದೆಯೇ 1795 ಆಂಗ್ಲೋಸ್ಪಿಯರ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 1834 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಳಪೆ ನಿಯಮಗಳು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ 'ಅರ್ಹ' ಮತ್ತು 'ಸಲ್ಲದ' ಬಡವರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಶುರುಮಾಡಿದ ಕಲ್ಯಾಣ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಪುಷ್ಠಿ ಎಂದು ಚಾರಿಟಿ ತತ್ವಗಳ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ನೇಹ ಸಂಘಗಳು ಒಂದು ಚಳುವಳಿ ಕೆಲಸ ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸ್ವಸಹಾಯ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಪರಸ್ಪರತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳೆಯಿತು. [ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ] ಸ್ನೇಹ ಸಂಘಗಳು ಒಂದು ಸದಸ್ಯರು, ಒಂದು ವೋಟು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮೂಲಕ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ತತ್ವಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮೊದಲು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿ 20 ವರ್ಷಗಳ ಅಥವಾ ಆದ್ದರಿಂದ) ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ, ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವ ಎಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತದಾನದ ಮುನ್ನಡೆ. ಸ್ನೇಹಿ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಬಲ ಸ್ವರೂಪ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಘಗಳು ಮೊದಲು ಉಗಮಕ್ಕೆ ಆಂಗ್ಲೋಸ್ಪಿಯರ್ ಜನರು ಕೆಲಸ ನಡುವೆ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೆಲಸ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷರು 80% ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕೆಲಸ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷರು 90%, 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ವರದಿ ಎಂದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಂಘಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಕುಶಲ ನಡುವೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ವಿಚಾರಗಳು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಸಹಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮಗಳು. (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ, ಮತ್ತು ವಿಷಯ) ಸಾಮಾನ್ಯ ಥ್ರೆಡ್ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಸಂಘದ ಪ್ರತಿಯೋರ್ವ ಸದಸ್ಯನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮತ್ತು ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಜನರು ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಂದು ತತ್ವ ಬದಲಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಹೂಡಿಕೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕನಂತೆ) ಸಹಕಾರಿ ಕೊಡುಗೆ. ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಹುತೇಕ ನಿಗಮದ ಷೇರುದಾರರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ತೀರ್ಮಾನ-ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರದ ಒಂದು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವದಲ್ಲಿ. ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳಿವೆ. ಅರಾಜಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದಿ ಸಮಾಜವಾದ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು ಇದೇ ನಡೆದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಯಾರು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮಾಪಕಗಳು ಎದುರಿಸುವ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದನು. ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶೋಷಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವರ್ಗದ ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ಎರಡೂ, ರಾಜ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವರ್ಗ ಸಮಾಜದ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೂಕ್ತ 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಲೆನಿನ್ವಾದದ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮೂಲಕ. ಅವರು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಭರ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೂ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೊದಲ ಪಿಲ್ಲರ್ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ) ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಜೊತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಇನ್ನೂ ಜಾಗತಿಕ ನವಉದಾರವಾದ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಸವಾಲು ಸ್ಥಾಪಿಸದ ಆದರೂ 1960 ನಂತರ ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರಭಾವ, ಸಮಾಜವಾದಿ ತಂತ್ರಗಳು. ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪುರ್ [ಬದಲಾಯಿಸಿ | ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ಎಪ್.ಸಿ. ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು, ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವೆಲ್]] ಒಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಸುಗರ್ ಟೆರ್ರಿ ವೆನಬಲ್ಸ್ ಜತೆಗೂಡಿದಳು ಮತ್ತು ಶುಗರ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ಲಬ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಶಮನ ಸಹಾಯ ಆದಾಗ್ಯೂ 1991 ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ [[ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಕ್ಲಬ್ ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ ಖರೀದಿಸಿತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಒಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಸ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಆರು ಮುಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ಟ್ರೋಫಿ, 1999 ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದಿತು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಸಕ್ಕರೆ 1993 FA ಕಪ್ ಅಂತಿಮ ಮರುಪ್ರವೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಮನವಿ ವೆನಬಲ್ಸ್ ಕಾರಣವಾಯಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಮೊದಲು ರಾತ್ರಿ ವೆನಬಲ್ಸ್ ಲೂಟಿ. ಕ್ಲಬ್ ಒಂದು ಕಾನೂನು ಸಮರದಿಂದಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಗೆದ್ದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, (ಪಿಎಲ್ಸಿ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ [1994] 655 ರಿ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ನೋಡಿ) ನಡೆಯಿತು. ವೆನಬಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಕ್ ನಿರ್ಧಾರ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅನೇಕ ಕೋಪ, ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ನಂತರ, "ನಾನು ಬಾಂಬಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಆದಾಗ್ಯೂ ನಾನು ಭಾವಿಸಿದರು. 1992 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ಕೈ ಬಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಐದು ದೊಡ್ಡ (ಆರ್ಸೆನಲ್, ಎವರ್ಟನ್, ಲಿವರ್ಪೂಲ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಹಾಗೂ ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್) ಕೇವಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಫೈವ್ಸ್ ಆಟಗಳು ತೋರಿಸಲು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಇತರ ನಾಲ್ಕು, ಐಟಿವಿ ಬಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಮತ. ಮತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುಗರ್ ಕಂಪೆನಿ ಆಮ್ಸ್ಟ್ರಾಡ್ ಸ್ಕೈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ [http://ಉಪಗ್ರಹ ಉಪಗ್ರಹ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಆಗಿತ್ತು. ಇಲೀ ಡ್ಯೂಮಿಟ್ರೆಸ್ಕು, ಹಲವು ಜರ್ಗನ್ ವರ್ಷದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊದಲ ಋತುವಿನ ಹೊಂದಿದ್ದ: 1994 ರಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ 1994 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಣಕಾಸು. ಸ್ಪರ್ಸ್ ಕಪ್ ಅರ್ಹತೆ ಕಾರಣ, 'ಅವರು ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದನ್ನು ಷರತ್ತು ಮನವಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ಪರ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಶರ್ಟ್ ಹಿಡಿದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1995 ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯೆರ್ನ್ ಮ್ಯೂನಿಕ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳಿದರು ಟಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕಾರು ತೊಳೆಯುವುದು. ಅವರು ವಿದೇಶಿಯರು "ಕಾರ್ಲೋಸ್ " ಹೆಚ್ಚು ವೇತನ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಬರುವ ಎಂದು. ಸಕ್ಕರೆ "ಗೌರವ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಕರೆದು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಹೇಳಿದರು: "ಅವರು ಎಂದಾದರೂ [[ಹಣ]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಸಕ್ಕರೆ [[ಹೃದಯ]] ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವರು, ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಏನು ? ಮರು ಸಹಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1997 ರಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್. 1998 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಟೋಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಟೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಶೆರಿಂಗ್ ಸಕ್ಕರೆ 1993/1994 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯ ಆರೋಪ ಹೇಳಿದರು 1997 ರಲ್ಲಿ ಆತ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಬಿಟ್ಟು ಕಾರಣ ಶುಗರ್ ದಾಳಿ ಇದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನದ ಬಿಡುಗಡೆ. ಅವರು ಶೆರಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತನ್ನ ಕಾಗುಣಿತ ನಂತರ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಮರಳಿದರು 36. ಆಗ ಶೆರಿಂಗ್ ಇನ್ನೂ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ನಂಬಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಸಲು ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಕಾರಣ ಅವರು, ಸಕ್ಕರೆ ತನಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮಾಡಿದ್ದರು ಅವರು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 37. ನಲ್ಲಿ, 2003 ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ತನಕ ಮೊದಲ ತಂಡದ ಶೆರಿಂಗ್ ಸಕ್ಕರೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಕ್ಕರೆ ಆಟಗಾರರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು ಶೆರಿಂಗ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮಿಡ್ ಪೌಲ್ ಇನ್ಸ್ ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಕ್ಲಬ್ ದಾಖಲೆಯ £ ಫಾರ್, 31 ವಯಸ್ಸಿನ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಶೆರಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಸ್ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಶುಗರ್ ಲೆಸ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಸಹಿ ಅನುಮೋದನೆ 30 ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ, £ 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಳೆಯಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ, ಸಕ್ಕರೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಶೆರಿಂಗ್ ಆಶಿಸಿದರು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನ 6 ದಶಲಕ್ಷ. ಸಕ್ಕರೆ ಸ್ಪರ್ಸ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಳು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ನೇಮಕ. ಮೊದಲ ಡೌಗ್ ಲಿವರ್ಮೋರ್ ಮತ್ತು ರೇ ಕ್ಲೆಮೆನ್ಸ್, ಮಾಜಿ ಸ್ಪರ್ಸ್ ಮಿಡ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ ಮತ್ತು ಬರುವ ಯುವ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗೆರ್ರಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಉಭಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ತಂಡ ನಂತರ ಪೀಟರ್ ಶ್ರೀವ್ಸ್, ಆಗಿತ್ತು. 1997 ರಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ವಿಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಒಟ್ಟು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಸ್ಪರ್ಸ್ 1998 ರಲ್ಲಿ 14 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೇವಲ 3 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಟ್ಟು 9 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ. ಶುಗರ್ ಮುಂದಿನ ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರಹಾಮ್, ಮಾಜಿ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಕಹಿ ವಿರೋಧಿ ಆರ್ಸೆನಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕ. ತನ್ನ 8 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಮೊದಲ ಟ್ರೋಫಿ ಗಳಿಸಿದರೂ, ಸ್ಪರ್ಸ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ ಅವರ ಆರ್ಸೆನಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ, ಗ್ರಹಾಂ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಿದಾಗ ಎಂದಿಗೂ. ಅವರು ಅವರು ಸ್ಪರ್ಸ್ ಆಡುವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಋಣಾತ್ಮಕ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶೈಲಿಯ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ; ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು "ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ" ಅಲ್ಲ ಎಂದು. 2001 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ, ಸಕ್ಕರೆ £ 22 ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ 27% ಮಾರಾಟ, ವಿರಾಮ ಗುಂಪು ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟದ. ಜೂನ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ £ 25 ದಶಲಕ್ಷ ತನ್ನ ಉಳಿದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ 16 ವರ್ಷದ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಅವರು "ನನ್ನ ಜೀವನದ ವ್ಯರ್ಥ" ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಸಮಯ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆ ನಂತರ ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರಿನ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕ್ನೆಯ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಟೊಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್ಪರ್ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯವನ್ನು £ 3 ದಶಲಕ್ಷ ದಾನ ಲಂಡನ್. https://uk.finance.yahoo.com/news/how-alan-sugar-made-his-money.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} 505n1bkephc7qjska6n8um3oijb1xnw 8 78100 1372348 1183521 2026-04-28T21:52:19Z Neriah 69454 Standardisation of thumbnail sizes 1372348 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $ */ // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute when editing/previewing wikitext pages // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ['edit', 'submit'].indexOf( mw.config.get('wgAction') ) !== -1 && mw.config.get('wgPageContentModel') === 'wikitext' ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, title: mw.message( 'cite-dialog-'+sform ).parse(), id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:680, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; try { $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); } catch (e) { // TypeError: range is null } //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', label: mw.msg( 'cite-section-label' ), groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', label: mw.msg( 'cite-template-list' ), list: temlist } } }, 'namedrefs': { label: mw.msg( 'cite-named-refs-label' ), tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', label: mw.msg( 'cite-named-refs-button' ) } } }, 'errorcheck': { label: mw.msg( 'cite-errorcheck-label' ), tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', label: mw.msg( 'cite-errorcheck-button' ) } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { title: mw.message( 'cite-errorcheck-label' ).parse(), id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { title: mw.message( 'cite-named-refs-title' ).parse(), resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; try { $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); } catch (e) { // error occurred setting up wikieditor. } $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } try { $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); } catch (e) { // error occurred setting up wikieditor. } }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'kn': // Kannada mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarMessages-kn.js&action=raw&ctype=text/javascript'); break; default: // English mw.loader.load('/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js&action=raw&ctype=text/javascript'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i, j, g, group; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+=' |'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Safe version of decodeURIComponent() that doesn't throw exceptions. // If the native decodeURIComponent() threw an exception, the original string will be returned. CiteTB.safeDecodeURIComponent = function(s) { try { s = decodeURIComponent(s); } catch (e) {} return s; }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//reftoolbar.toolforge.org/lookup.php?'; // Citoid expects minimally encoded input, so do some speculative decoding here to avoid // 404 fetches. https://phabricator.wikimedia.org/T146539 id = CiteTB.safeDecodeURIComponent(id); url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } // Format partial dates of the format YYYY-MM, YYYY-MM-XX, or YYYY-MM-DD correctly if ( data.date ) { try { var DT = new Date(data.date); if ( /^\d{4}-\d{2}(-XX)?$/i.test(data.date) ) { data.date = data.date.replace('-XX',''); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, false, true)); } else if ( /^\d{4}-\d{2}-\d{2}?/i.test(data.date) ) { $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, true, true)); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } } catch (e) {} } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'en-US' && data.language !== 'en-GB') { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit b83sxzdf5fcscd06z861dhgilrofrgi 0 78680 1372385 1337607 2026-04-29T09:54:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372385 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ಇಂಡಿಯನ್ ವಿಲೇಜ್, ಇಂಡಿಯಾನಾ |settlement_type = [[ನಗರ]] |mapsize = 250x200px |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_map = File:St. Joseph County Indiana Incorporated and Unincorporated areas Indian Village Highlighted 1836306.svg |map_caption =ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳ. |subdivision_type = <b>ದೇಶ</b> |subdivision_name = ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ |area_footnotes = <ref>{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_18.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=March 16, 2022}}</ref> |unit_pref = ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ |subdivision_type1 = <b>ರಾಜ್ಯ</b> |subdivision_name1 = [[ಇಂಡಿಯಾನಾ]] |subdivision_type2 = <b>ಕೌಂಟಿ</b> |subdivision_name2 = [[:en:St. Joseph County, Indiana|ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್]] |subdivision_type3 = <b>ಟೌನ್‌ಶಿಪ್</b> |subdivision_name3 = [[:en:Clay Township, St. Joseph County, Indiana|ಕ್ಲೇ]] |population_as_of = [[:en:2020 United States Census|೨೦೨೦]] |population_total = ೧೧೮ |population_density_sq_mi = ೧೨೮೨.೬೧ |population_density_km2 = ೪೯೬.೦೧ |timezone = [[:en:North American Eastern Time Zone|ಇ‌ಎಸ್‌ಟಿ]] |utc_offset = -೫ |timezone_DST = [[:en:North American Eastern Time Zone|ಇ‌ಎಸ್‌ಟಿ]] |utc_offset_DST = -೫ |area_land_km2 = ೦.೨೪ |area_water_km2 = ೦.೦೦ |area_total_km2 = ೦.೨೪ |area_total_sq_mi = ೦.೦೯ |area_land_sq_mi = ೦.೦೯ |area_water_sq_mi = ೦.೦೦ |elevation_footnotes = |elevation_ft = ೭೨೮ |coordinates = {{coord|41|42|51|N|86|13|56|W|region:US_type:city|display=inline,title}} |blank_name = [[:en:Federal Information Processing Standard|ಎಫ್‌ಐಪಿಎಸ್ ಕೋಡ್]] |blank_info = ೧೮-೩೬೩೦೬<ref>{{cite web|url=https://www.census.gov |publisher=[[United States Census Bureau]] |access-date=January 31, 2008 |title=U.S. Census website }}</ref> |blank1_name = [[:en:Geographic Names Information System|ಜಿಎನ್‌ಐಎಸ್]] feature ID |blank1_info = ೨೩೯೭೦೦೬<ref>{{GNIS|2397006}}</ref> }} '''ಇಂಡಿಯನ್ ವಿಲೇಜ್''' [[ಅಮೆರಿಕಾ|ಅಮೆರಿಕಾದ]] [[ಇಂಡಿಯಾನಾ]] ರಾಜ್ಯದ [[:en:St. Joseph County|ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕೌಂಟಿಯ]] [[:en:Clay Township|ಕ್ಲೇ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ ರ [[ಜನಗಣತಿ|ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ]], ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೩೩ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು [[:en:South Bend|ಸೌತ್ ಬೆಂಡ್]]-[[:en:Mishawaka|ಮಿಶಾವಾಕಾ]], ಐಎನ್-[[:en:MI|ಎಂಐ]], [[:en:Metropolitan Statistical Area|ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಪ್ರದೇಶದ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ==ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ== ೨೦೧೦ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಡಿಯನ್ ವಿಲೇಜ್ ಒಟ್ಟು ೦.೦೯ ಚದರ ಮೈಲಿ (೦.೨೩ ಕಿ.ಮೀ.) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/G001/1600000US1836306 |title=G001 - Geographic Identifiers - 2010 Census Summary File 1 |access-date=July 17, 2015 |publisher=[[United States Census Bureau]] |archive-url=https://archive.today/20200213062939/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/G001/1600000US1836306 |archive-date=February 13, 2020 |url-status=dead }}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಇಂಡಿಯನ್ ವಿಲೇಜ್ [[:en:South Bend Community School Corporation|ಸೌತ್ ಬೆಂಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]] (ಎಸ್‌ಬಿಸಿಎಸ್‌ಸಿ) ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>"[https://www2.census.gov/geo/maps/dc10map/sch_dist/st18_in/c18141_st_joseph/DC10SD_C18141_001.pdf SCHOOL DISTRICT REFERENCE MAP (2010 CENSUS): St. Joseph County, IN]." [[U.S. Census Bureau]]. Retrieved on December 13, 2016.</ref> ಶಾಲಾ ವಲಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಡಾರ್ಡೆನ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್<ref>{{cite web|url=https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_07fe0edace504606b5acab38aefac8f3.pdf|title=Elementary school map 2021|publisher=[[South Bend Community School Corporation]]|accessdate=February 25, 2022|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226073809/https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_07fe0edace504606b5acab38aefac8f3.pdf|url-status=dead}} - Generated from [http://apps.schoolsitelocator.com/?districtcode=17007 this school boundary locator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240725043459/http://apps.schoolsitelocator.com/?districtcode=17007 |date=2024-07-25 }}.</ref>, ಎಡಿಸನ್ ಮಿಡಲ್ ಸ್ಕೂಲ್<ref>{{cite web|url=https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_6b795303beb9429bace2161afc546dff.pdf|title=Middle school map 2021|publisher=[[South Bend Community School Corporation]]|accessdate=February 25, 2022|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226073905/https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_6b795303beb9429bace2161afc546dff.pdf|url-status=dead}} - Generated from [http://apps.schoolsitelocator.com/?districtcode=17007 this school boundary locator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240725043459/http://apps.schoolsitelocator.com/?districtcode=17007 |date=2024-07-25 }}.</ref> ಮತ್ತು [[:en:Clay High School|ಕ್ಲೇ ಹೈಸ್ಕೂಲ್]].<ref>{{cite web|url=https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_5df55e5efd08411788c1843199a7f895.pdf|title=Clay High school map 2021|publisher=[[South Bend Community School Corporation]]|accessdate=February 25, 2022|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226074053/https://portal.schoolsitelocator.com/server/rest/directories/arcgisoutput/Utilities/PrintingTools_GPServer/_ags_5df55e5efd08411788c1843199a7f895.pdf|url-status=dead}} - Generated from [http://apps.schoolsitelocator.com/?districtcode=17007 this school boundary locator]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ವಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿತ್ತು: ಡಾರ್ಡೆನ್ ಪ್ರೈಮರಿ, ಟಾರ್ಕಿಂಗ್ಟನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಕ್ಲೇ ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೇ ಹೈ.<ref>"[http://sbcsc.ss10.sharpschool.com/UserFiles/Servers/Server_68892/File/About%20Us/Enrollment/Street%20Lookup/P_Streets.pdf P Streets]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}." [[South Bend Community School Corporation]]. Retrieved on December 13, 2016.</ref> ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== {{US Census population |1950= 57 |1960= 82 |1970= 86 |1980= 151 |1990= 142 |2000= 144 |2010= 133 |2020= 118 |footnote=U.S. Decennial Census<ref name="DecennialCensus">{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census.html|title=Census of Population and Housing|publisher=Census.gov|access-date=June 4, 2015}}</ref> }} ===೨೦೧೦ ರ ಜನಗಣತಿ=== ೨೦೧೦ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{cite web|title=U.S. Census website|url=https://www.census.gov|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=December 11, 2012}}</ref> ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ೧೩೩ ಜನರು, ೬೦ [[ಮನೆ|ಮನೆಗಳು]] ಮತ್ತು ೩೯ [[ಕುಟುಂಬ|ಕುಟುಂಬಗಳು]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. [[:en: population density|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು]] ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ ೧,೪೭೭.೮ ನಿವಾಸಿಗಳು (೫೭೦.೬ / ಕಿ.ಮೀ.) ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ (೨೭೦.೩ / ಕಿ.ಮೀ.) ಸರಾಸರಿ ೭೦೦.೦ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ೬೩ ವಸತಿ ಘಟಕಗಳು ಇದ್ದವು. ಪಟ್ಟಣದ ಜನಾಂಗೀಯ ರಚನೆಯು ೯೧.೦% [[ಬಿಳಿ|ಬಿಳಿಯರು]], ೪.೫% [[:en:African American|ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]], ೧.೫% [[:en:Asian|ಏಷ್ಯನ್]], ಮತ್ತು ೩.೦% ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ೬೦ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೬.೭% ರಷ್ಟು ೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೫೩.೩% [[:en:married couples|ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು]] ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ೬.೭% ಪತಿ ಇಲ್ಲದ ಮಹಿಳಾ ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ೫.೦% ರಷ್ಟು [[ಹೆಂಡತಿ]] ಇಲ್ಲದ [[ಪುರುಷ]] ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೩೫.೦% ಕುಟುಂಬೇತರರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೩.೩% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ೧೧.೭% ರಷ್ಟು ೬೫ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರವು ೨.೨೨ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರವು ೨.೫೪ ಆಗಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಣದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ೫೧.೩ ವರ್ಷಗಳು. ೧೪.೩% ನಿವಾಸಿಗಳು ೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ೬.೮% ರಷ್ಟು ೧೮ ರಿಂದ ೨೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ೧೮.೯% ೨೫ ರಿಂದ ೪೪ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ೪೧.೩% ೪೫ ರಿಂದ ೬೪ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಮತ್ತು ೧೮.೮% ರಷ್ಟು ೬೫ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಪಟ್ಟಣದ [[ಲಿಂಗ]] ರಚನೆಯು ೫೩.೪% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೬.೬% ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ===೨೦೦೦ ರ ಜನಗಣತಿ=== ೨೦೦೦ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ೧೪೪ ಜನರು, ೫೯ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ೪೦ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ ೧,೪೯೦.೨ ನಿವಾಸಿಗಳು (೫೭೫.೪ / ಕಿ.ಮೀ.) ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ೬೨೦.೯ (೨೩೯.೭ / ಕಿ.ಮೀ.) [[ಸಾಂದ್ರತೆ|ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ]] ೬೦ ವಸತಿ ಘಟಕಗಳು ಇದ್ದವು. ಪಟ್ಟಣದ ಜನಾಂಗೀಯ ರಚನೆಯು ೯೫.೮೩% ಬಿಳಿಯರು, ೨.೦೮% [[:en:African American|ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]], ೦.೬೯% [[:en:Asian|ಏಷ್ಯನ್]], ೦.೬೯% [[:en:other races|ಇತರ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ]] ಮತ್ತು ೦.೬೯% ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ [[:en:Hispanic|ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್]] ಅಥವಾ [[:en:Latino|ಲ್ಯಾಟಿನೋ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೦.೬೯% ಆಗಿದ್ದರು. ೫೯ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೨೩.೭% ರಷ್ಟು ೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೬೧.೦% [[:en:married couples|ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು]] ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧.೭% ಪತಿ ಇಲ್ಲದ ಮಹಿಳಾ ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೩೨.೨% ಕುಟುಂಬೇತರರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೩.೭% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ೫.೧% ರಷ್ಟು ೬೫ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರವು ೨.೪೪ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರವು ೨.೭೮ ಆಗಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹರಡಿದೆ. ೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು ೧೮.೧%, ೧೮ ರಿಂದ ೨೦ ರವರೆಗೆ ೯.೦%, ೨೫ ರಿಂದ ೪೪ ರವರೆಗೆ ೨೨.೯%, ೪೫ ರಿಂದ ೬೪ ರವರೆಗೆ ೩೨.೬%, ಮತ್ತು ೬೫ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ೧೭.೪%. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ೪೫ ವರ್ಷಗಳು. ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ೧೦೫.೭ ಪುರುಷರು ಇದ್ದರು. ೧೮ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ೧೦೦.೦ ಪುರುಷರು ಇದ್ದರು. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮನೆಯ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು $೪೩,೭೫೦ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು $೫೯,೩೭೫ ಆಗಿತ್ತು. ಪುರುಷರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ ೩೪,೩೭೫ [[ಡಾಲರ್]] ಇದ್ದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ ೨೫,೦೦೦ ಡಾಲರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಣದ [[:en:per capita income|ತಲಾ ಆದಾಯವು]] $೧೮,೭೯೧ ಆಗಿತ್ತು. ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಮತ್ತು ೬೪ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ೫.೬% ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೪.೩% [[:en:poverty line|ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ]] ಕೆಳಗಿಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] olqz8clpw7jh2kss8j0cze4a9mhxjdz 0 79155 1372373 1336188 2026-04-29T05:17:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372373 wikitext text/x-wiki ==೨೦೧೬ರ ಚುನಾವಣೆ ಘೋಷಣೆ== *ಅಸ್ಸಾಂ [[ವಿಧಾನ ಸಭೆ|ವಿಧಾನಸಭೆಯ]] ಅವಧಿ ಜೂನ್ 5, 2016 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುವ 126 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ಮತ್ತು 11, 2016 ರಂದು ನಡೆದಿದೆ. *ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ಅಸ್ಸಾಂ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸರ್ವಾನಂದ ಸೋನಾವಾಲ್ ರನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://assamtractor.com/legislative-assembly-election-assam-2016/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-04-03 |archive-date=2016-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160327081546/http://assamtractor.com/legislative-assembly-election-assam-2016/ |url-status=dead }}</ref> ==ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆ== *ಸೈಯದ್ ನಸೀಂ ಅಹ್ಮದ್ ಝೈದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪೂರ್ಣ ಪೀಠವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೧೫ ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂ ಭೇಟಿಮಾಡಿ ಮತದಾರರ-ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರಯಲ್‌ನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (2400 ಸುಮಾರು ಮತಗಟ್ಟೆ) ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಕಾಮರೂಪ ಮೆಟ್ರೋ -ಜಿಲ್ಲಾ ದಿಸ್ಪುರ್, ಜಲುಕ್ಬರಿ, ಗೌಹಾತಿ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಗುವಾಹತಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಈ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 250 ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>http://www.thehindu.com/elections/assam2016/know-your-election-assam-2016/article8337230.ece</ref> *ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲಾತಿ ಆಫ್ ಭಾರತೀಯ (ಓಖಅ) ನಾಗರೀಕರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಸಕಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 1 ಜನವರಿ 2016 ಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 66.90 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತಮ್ಮನ್ನು ಮೊದಲ 1951 ಅಥವಾ ಎನ್ಆರ್ ಸಿ ಮಾರ್ಚ್ 1971 ಜೊತೆ,ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕೆಲಸ / ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇದೆ. ಮತದಾರರ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 25, ಮಾರ್ಚ್ 1971 ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ,ಅಥವಾ ಅವರ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲು 1985 ರಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂ ದಾಟಿ ಬಂದವರು 38,000 ದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು, ವಿದೇಶಿಯರು, ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿರುವರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂನ ಮತದಾರರ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ಹೆಸರುಗಳು " ಪೌರತ್ವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ "ಡಿ" ಹೊಂದಿದೆ (ಸಂದಿಗ್ಧ- "ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು.) -. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಸ್ಸಾಂ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಚ್ 1,2016 ಎನ್ಆರ್ ಸಿ ಹಾಗೂ ಕರಡು ಮುಂಬಡ್ತಿ ಕೊಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅಂತಿಮ ಗಡುವು ನೀಡಿದೆ. ಅಖಿಲ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ವಿರುದ್ಧ ಎನ್ಆರ್ ಸಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ. *ಮೇ 2015 ರಲ್ಲಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾರತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಪ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.<ref>http://indianexpress.com/article/explained/simply-put-in-assam-an-ongoing-effort-to-detect-illegal-bangladeshi-migrants/</ref> ==ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ== *ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತದಾರರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 1.92 ಕೋಟಿ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು 11 ಜನವರಿ 2016 ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮತ್ತು ಲಖಿಮಪುರ್ ಸಂಸದ ಸರ್ವಾನಂದ ಸೋನೋವಾಲಾರನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಕಮಿಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸೋನೋವಾಲಾ ಅಕ್ರಮ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಲಸಿಗರಿಂದ 'ಪರಿಸ್ಥಿತಿ "ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದರು. *ಸೋನೋವಾಲಾರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು (IMDT Act) ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್' ನಾಯಕ ಹಿಮಂತ ಬಿಶ್ವಾಸ್ ಶರ್ಮಾ, ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದರು. ಬಿಜೆಪಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 'ಮಿಶನ್ 84' ರ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಲೋಕಸಭಾ 2014 ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 69 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿತ್ತು. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 7 ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ತೋರಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಬೋಡೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಿತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>http://www.livemint.com/Opinion/UMNBp7JCKNWH5cMlkHB0bL/Assam-can-BJP-defy-history.html</ref><ref>http://www.dnaindia.com/analysis/comment-assam-elections-2016-can-sonowal-and-sarma-be-the-game-changer-for-bjp-2159345</ref><ref>http://www.ndtv.com/india-news/assams-bodoland-elections-gains-for-perfume-baron-while-congress-draws-a-blank-754237</ref> ==ಮತ/ಧರ್ಮವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ;ಧರ್ಮ ದತ್ತಾಂಶ *2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 61.5% ರಷ್ಟು ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿದ್ದು, 34,22% ಮುಸ್ಲಿಮರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ (3.7%) ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಸ್ಸಾಂನ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 13%. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೋಡೋಗಳು 40% ನಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ಮಾತನಾಡುವ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ಎಂಟು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 40 ಲಕ್ಷ. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು (1.2 ಕೋಟಿ) ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 33% ಇದೆ. *ಅಸ್ಸಾಂನ 32 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, 9 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಭಾರತದ 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಹುಳ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಧುಬ್ರಿ, ಗೋವಲಪರ, (Barpeta)ಬರಪೇಟ, ಮೊರಿಗೊಅನ್(Morigaon), ನಗೊವಾನ್(Nagaon), ಕರೀಂಗಂಜ್, ಹೈಲಖಂಡಿ (Hailakandi), ದರ್ರಾಂಗ್(Darrang) ಮತ್ತು ಬೊಂಗೈಗಾಂವ್. ಬೋಡೋಗಳು -ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಚಾರಿ ಸಮೂಹದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಅದು 12% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಅಸ್ಸಾಂನ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಷಿಕರ ಪಾಲು 48,80%.<ref>"Muslim majority districts in Assam up".</ref><ref>"Assam Muslim growth is higher in districts away from border".</ref><ref>"Census 2011 data rekindles ‘demographic invasion’ fear in Assam".</ref><ref>http://www.hindustantimes.com/india/assam-s-perfume-tycoon-badruddin-ajmal-smells-opportunity-to-be-kingmaker/story-mU6YQnS2XgfmARyh8CTmgL.html</ref> ==ಅಸ್ಸಾಂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ 2016 ರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ== *(Const.65) (Const.61) {| class="wikitable sortable " |- ! ಕ್ರ.ಸಂ. !!ವಿವರ !!ಮತದಾನ ದಿನಾಂಕ (ಹಂತ 1) !!(ಹಂತ 2) |- |1. || ಅಧಿಸೂಚನೆ|| ಮಾರ್ಚ್-11 ||ಮಾರ್ಚ್ -14 ಸಂಚಿಕೆ |- | 2.||ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮಾಡುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ|| ಮಾರ್ಚ್ 18|| ಮಾರ್ಚ್ 21 |- | 3. ||ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ||ಮಾರ್ಚ್ 19 || ಮಾರ್ಚ್ 22 |- |4.||ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ|| ಮಾರ್ಚ್ 21|| ಮಾರ್ಚ್ 26 |- |5. ||ಮತದಾನ ದಿನಾಂಕ ||4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016,|| 11 ಏಪ್ರಿಲ್2016 |- |6.|| ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆ||ಮೇ 19|| ಮೇ 19 |- |7.|| ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಗಿಯುವ ದಿನಾಂಕ ||ಮೇ 21 ||ಮೇ 21 |- |} <ref>{{Cite web |url=http://infoelections.com/infoelection/index.php/assam-news/6169-assam-assembly-election-schedule.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-04-03 |archive-date=2016-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105042253/http://infoelections.com/infoelection/index.php/assam-news/6169-assam-assembly-election-schedule.html |url-status=dead }}</ref> ==ಪ್ರಚಾರ== *ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2016 5 ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲ ಶಿವಸಾಗರ ಹಿಂದಿನ ಅಹೋಮಾ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ [[ಶಂಕರದೇವ]] ಸಂಘದ 85 ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮೇಲಿನ ಅಸ್ಸಾಮ್ನಲ್ಲಿರುವ ದಿಬ್ರುಘಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೋರನ್ ನಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಮೋದಿ ದಿಬ್ರೂಗರ್'ನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಸ್ಸಾಂ ಅನಿಲ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಮೋದಿ ನಂತರ 2016 ರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಗೌಹಾತಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 5 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. *2 ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಗಣ ಪರಿಷತ್ ಜೊತೆ (ಎಜಿಪಿ) ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂ ಗಣ ಪರಿಷತ್ ಗೆ 24 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. *ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ತರುಣ್ ಗೊಗೋಯ್ ರೂ.3,000 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಬರಾಕ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 4 ಮತ್ತು 5 ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಂದು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಚಾರ್ ಮತ್ತು ನಾಗೊನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. 6 ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಓಡೋ ಹಾರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಯನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>http://indiatoday.intoday.in/story/assam-assembly-polls-2016-bjp-set-to-seal-its-first-deal/1/559968.html</ref><ref>http://www.firstpost.com/india/assam-election-2016-aiudf-rjd-jdu-form-grand-alliance-against-bjp-invite-congress-to-join-2681616.html</ref> ==ಸಿ ವೋಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ== *16 may 2016 {| class="wikitable sortable " |- !2011/ಅಸ್ಸಾಮ್||Party/Alliance||India Today-Axis||ABP Ananda||Times Now-CVoter||Chanakya |- |78/39.39% || ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ || 26-33 || 33 || 41 || 20-34 |- |5/11.47% || ಬಿಜೆಪಿ || 79-93 || 81 || 57 || 81-99 |- |18/10.57% || AIUDF || 06-10 || 10 || 18 || 06-12 |- |13/30.44% || ಇತರೆ || 01-04 || 02 || 10 || 00-02 |- |12/6.13% ||BPF || || || || |- | || ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನ || 126 || 126 || 126 || 126 |- |} <ref>[http://www.hindustantimes.com/assembly-elections/may16-exitpollsfinal/story-9a7UWtsTesjGjznsjFgzrN.html Exit polls]</ref> ==ಮತದಾನ ವಿವರ== *ಮತ ಚಲಾವಣೆ ವಿವರ : - ಹಂತ - I & II {| class="wikitable sortable " |- !ಹಂತ !! ಗಂ.ಮತದಾರರು!! ಹೆಂ.ಮತದಾರರು!!ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರುರು!!ಗಂ.ಮತದಾನ!! ಹೆಂ.ಮತದಾನ!!ಒಟ್ಟುಮತದಾನ !! ಗಂ. ಶೇ.!!ಹೆಂ.ಶೇ.!!ಒಟ್ಟು. |- |Phase-I|| 4919432||4599635||9519067||4026298||3798462|| 7824760||81.84||82.58|| 82.2 |- |Phase-II||5391191||5037432||10428623|| 4700661||4375066||9075727||87.19||86.85||87.03 |- |ಒಟ್ಟು(ಹಂತ-I&II)|| 10310623||9637067||19947690||8726959|| 8173528||16900487||84.64||84.81||84.72 |- |} <ref>{{Cite web |url=http://www.elections.in/assam/#summary |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-05-08 |archive-date=2016-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506164839/http://www.elections.in/assam/#summary |url-status=dead }}</ref> ==ಬಿಜೆಪಿ**ಕಾಂಗ್ರೆಸ್'ಮತ್ತು ಇತರರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ== ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 126 ಸದಸ್ಯರು ನೇರವಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವರು. ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ, 16 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇತರ 102 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲ. *[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] + =26+1; [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]+=85 *ಅಸ್ಸಾಂ ಫಲಿತಾಂಶ, ಪಡೆದ ಮತದ ಶೇ.ವಾರು: ಬಿಜೆಪಿ+ + 33.3%;ಬಿಜೆಪಿ+ಎಜಿಪಿ 42%; AIUDF + 11.9%; ಇತರೆ 12.8% *2016: ಫಲಿತಾಂಶ:ಎನ್'ಡಿಎ:ಬಿಜೆಪಿ+ 85 ಸ್ಥಾನಗಳು (67.5%) ;ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 27 ಸ್ಥಾನಗಳು (21.5%); AIUDF 12 ಸ್ಥಾನಗಳು (9.6%); ಇತರೆ 2 ಸ್ಥಾನಗಳು (1.6%). {| class="wikitable sortable " border="1" |- valign="top" ! ಕ್ರ.ಸಂ. ||ಬಾವುಟ ||ಪಕ್ಷ|| ಸ್ಥಾನ || ಸ್ಪರ್ಧೆ || ಗೆಲವು |-bgcolor="#e4e8ff" | 1 ||||[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] (INC) ||align="right"| ||align="right"|122 ||align="right"| 26 |-bgcolor="Yellow | 2||||[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ) ||align="right"| ||align="right"|87 ||align="right"| 60 |-bgcolor="Yellow | 3|| [[File:BPF-Flag.svg|30px]] ||ಬೋಡೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಫ್ರಂಟ್ ||align="right"| ||align="right"|13 ||align="right"| 12 |-bgcolor="Yellow | 4|| [[File:Flag of Asom Gana Parishad.svg|30px]] ||ಅಸೋಮ್ ಗಣ ಪರಿಷತ್ ||align="right"| ||align="right"|24 ||align="right"|14 |- | 5|| ||ರಾಭಾ ಜಾತೀಯ ಐಕ್ಯ ಮಂಚ ||align="right"| ||align="right"|1 ||align="right"| |- | 6|| ||ತಿವಾಜಾತೀಯ ಐಕ್ಯ ಮಂಚ ||align="right"| ||align="right"|1 ||align="right"| |-bgcolor="#e4e8ff" | 7|| ||ಯುನೈಟೆಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ||align="right"| ||align="right"|4 ||align="right"| |- | 8||||ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ||align="right"| ||align="right"|76 ||align="right"|13 |- | 9|| [[File:All_India_Trinamool_Congress_flag.svg|30px]] ||[[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ||align="right"| ||align="right"| ||align="right"| |- | 10|| || ಪಕ್ಷೇತರರು ||align="right"| ||align="right"| ||align="right"| 1 |- | 11||[[File:Cpim_party_symbol.svg|30px]] || ಭಾರತದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ)) ||align="right"| ||align="right"| ||align="right"| |- | 12|| [[File:CPI-banner.svg|30px]] || ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ ||align="right"| ||align="right"| ||align="right"| |- | 13|| [[File:RJD_Flag.svg|30px]] ||ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನತಾ ದಳ||align="right"| ||align="right"|12 ||align="right"| |- | 14|| [[File:Janata Dal (United) Flag.jpg|30px]] ||ಜನತಾದಳ(ಸಂಯುಕ್ತ)||align="right"| ||align="right"|12 ||align="right"| |- ! || ||'''Total''' || 126||align="right"| || 126 |} *{ಮತಗಳು% ಮತ ಎಣಿಕೆ} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ {31.0% 5238655} ಬಿಜೆಪಿ {29.5%, 4992185} AIUDF {13.0%, 2207945;. ಪಕ್ಷೇತರ {11.0%, 1867532} ಎಜಿಪಿ {8.1%, 1377482} BOPF {3.9%, 666057} ಸಿಪಿಎಂ {0.6%, 93508} ಎನ್ಸಿಪಿ {0.3%, 44848} ಸಿಪಿಐ {0.2%, 37243} BGanP {0.2%, 33220} <ref>{{Cite web |url=http://eciresults.nic.in/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-05-23 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218160549/http://eciresults.nic.in/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/static/election-maps/state/assam/2016/index.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-05-22 |archive-date=2016-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160522160216/http://www.hindustantimes.com/static/election-maps/state/assam/2016/index.html |url-status=dead }}</ref> ==ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ== *24/25-5-2015:ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ '''ಸರ್ವಾನಂದ ಸೋನೋವಾಲ್''' ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂನ 14ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಪಿ. ಬಿ. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರು ಸೋನೋವಾಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ 10 ಸಚಿವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಭೋದಿಸಿದರು. ಸೋನೋವಾಲ್ ಜತೆ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆಯ ಎಂಟು ಸಚಿವರು, ಇಬ್ಬರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಸಚಿವರ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಂತರ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಚುನಾವಣೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮಂತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ ಶರ್ಮಾ, ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಣಜಿತ್ ದತ್ತಾ, ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ಚಂದ್ರಮೋಹನ್ ಪಟ್ವಾರಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷವಾದ ಎಜಿಪಿಯ ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅತುಲ್ ಬೋರಾ, ಕೇಶವ್ ಮಹಾಂತ, ಬಿಪಿಎಫ್‌ನ ಪ್ರಮೀಳಾ ರಾಣಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ರಿಹೊನ್ ದಿಯಾಮೇರಿ ಅವರು ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಸ್ಸಾಂನ ಹಿರಿಯ ಧುರೀಣ ಪರಿಮಾಲ್ ಶುಕ್ಲಾ ವೈದ್ಯ ಅವರೂ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾನ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಪಲ್ಲವ್ ಲೋಚನ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಎಜಿಪಿಯ ನಬ ಕುಮಾರ್ ಡೋಲೆ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.prajavani.net/article/%E0%B2%85%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A8%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF-%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%9C%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B2%BF-%E0%B2%B6%E0%B2%95%E0%B3%86-%E0%B2%86%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%AD ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಶಕೆ ಆರಂಭ: Wed, 05/25/2016]</ref> ==ನೋಡಿ== *[[ಅಸ್ಸಾಂ]] *[[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ೨೦೧೬]] *[[ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೧]] *[[ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆ]] ==ಆಧಾರ== *http://infoelections.com/infoelection/index.php/assam-news/6169-assam-assembly-election-schedule.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105042253/http://infoelections.com/infoelection/index.php/assam-news/6169-assam-assembly-election-schedule.html |date=2016-01-05 }} *http://www.elections.in/assam/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160330211828/http://www.elections.in/assam/ |date=2016-03-30 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂ|.]] ihr666qb6dwno434mewdkv8h87zjtla 0 80956 1372386 1337687 2026-04-29T10:10:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372386 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} '''ಇಂಪೀರಿಯಲ್, ದಹಲಿ''', 1931 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]]ದ ಒಂದು ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿದ್ದು ದಹಲಿಯ ಜನಪಥ್ ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ ಹಿಂದೆ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ದೆಹೆಲಿಯ ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಇದು ದಹಲಿಯಾ ಮೊದಲ ಐಷಾರಾಮಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://travel.nytimes.com/travel/guides/asia/india/new-delhi/48951/the-imperial/hotel-detail.html|title= The Imperial, New Delhi |publisher= New York Times|accessdate=July 26, 2016}}</ref> ಇಂದು ಇದು [[ದೆಹಲಿ]] ನಗರದಲ್ಲೇ ವಸಾಹತು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಹೋಟೆಲ್ 1936 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಡಿ.ಜೆ. ಬ್ಲೊಮ್ಫೀಲ್ಡ್ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಸುಳಿವನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಇವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ರಾಜಧಾನಿ ದಹಲಿಯಲ್ಲಿ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಲುಟಿಯನ್ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಂತಹ ಎಡ್ವಿನ್ ಲುಟಿಯೆನ್ಸ್ ಅವರ ಸಹವರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ದಿ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಅನ್ನು 1911 ರ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ದೆಹೆಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾದ ಬಿ ಎಸ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್, ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.cleartrip.com/hotels/info/the-imperial-new-delhi-707567|title= The Imperial, New Delhi History|publisher= cleartrip.com|accessdate=July 26, 2016}}</ref> ಹೋಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 1996 ಮತ್ತು 2001 ನಡುವೆ, ಅದರ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಶ್ರೀ ಹರ್ವಿಂದರ್ ಸೆಕ್ಹೊನ್ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಆವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನ ರಾಣಿ, ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟರು ಮತ್ತು ನಟಿಯರು, ಸಾಹಸಿಗರು, ಮತ್ತು ಸಿರಿವಂತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು. "ಸ್ಪೈಸ್ ಮಾರ್ಗ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಾರ್, "ಪಟಿಯಾಲ ಪೆಗ್ ಬಾರ್", "1911 ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್", "ದನಿಎಲ್ಲ್ಸ ಟಾವೆರ್ನ್" ಮತ್ತು "ಸ್ಯಾನ್ ಗಿಮಿಗ್ನನೋ" ಎಂಬ ಆರು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳನ್ನ ತೆರೆದರು. ಶ್ರೀ ಟ್ರೆವರ್ ಫಿಶ್ ಲಾಕ್, ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್, ಲಂಡನ್, 27 ನವೆಂಬರ್ 2000: "ಫಿಶ್ಲಾಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇಂಡಿಯಾ" ಮತ್ತು "ದಹಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಓಪನ್ ಡೋರ್ ಆರ್ಟ್, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 1997, ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್" ಅನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.<ref name="a">{{cite web|url=http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1777|title=Famous Hotels: Imperial New Delhi - the making of By Andreas Augustin|publisher=4hoteliers.com|accessdate=July 26, 2016|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 1, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120301065654/http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1777|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=GVmAfRMHw1wC&pg=PA28&dq=The+Imperial+hotel,+New+Delhi#v=onepage&q=The%20Imperial%20hotel%2C%20New%20Delhi&f=false|title= Asia's Legendary Hotels: The Romance of Travel |publisher= Tuttle Publishing|accessdate=July 26, 2016}}</ref> ==ಪರಂಪರೆ== ಹೋಟೆಲ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್, ದಹಲಿ,ಅದರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಇದು ಪಟಿಯಾಲ ಪೆಗ್ 'ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾರ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜನನ ಚರ್ಚಿಸಲು ಭೇಟಿ ಆಗಿದ್ದ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಲಿಗಢದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.<ref name="a"/> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 65jdknshj8algtzdgyac3jmf9yl56gs 0 81417 1372337 1369633 2026-04-28T18:38:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372337 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ |image = Cavendish Henry signature.jpg |image_size = 200px |caption = Henry Cavendish |birth_date = {{birth date|df=yes|1731|10|10}} |birth_place = [[Nice]], [[Kingdom of Sardinia]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1810|02|24|1731|10|10}} |death_place = [[ಲಂಡನ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] |residence = |citizenship = |nationality = ಬ್ರಿಟಿಷ್ |field = [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] |work_institutions = [[Royal Institution]] |alma_mater = [[Peterhouse, Cambridge]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Discovery of [[hydrogen]]<br />Measuring the Earth's density ([[Cavendish experiment]]) |influences = |influenced = |prizes = |footnotes = |signature = }} '''ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್''' (10 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1731 – 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 1810). ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಸಾಯನ ಹಾಗೂ [[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ]]. ==ಬಾಲ್ಯ== ಜನನ 1731ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು. ಈತನಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ತಾಯಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಡಂಬರದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನದ ಆಸೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗದೆ ಸತ್ಯಶೋಧನೆಗಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಹಂಬಲದಿಂದ ತನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕಾಲವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಸರಳಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಆದರ್ಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ವರಿಸಿದ್ದ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಬ್ಬ ಮಡದಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈತ ಅವಿವಾಹಿತನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದ. ಏಕಾಂತ ಜೀವನ ಇವನಿಗೆ ಬಲುಪ್ರಿಯ. [[ವಿಜ್ಞಾನ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಕತೆಗಳೆಷ್ಟೋ ಅಷ್ಟು.. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ನೆಂಟರೊಡನೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಈತ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಲು ನಾಚಿಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವ. ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈತನ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ನಿಧನಾನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಆತನ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ==ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದದ್ದು [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರತೀಕ ಪದವಿ ಆಗಲೇಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದನಾದರೂ ಪರೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಳುಕಿ ಹಿಂಜರಿದ ಇವನು ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ<ref>{{cite book| last=Wilson| first=George| title=The life of the Hon. Henry Cavendish| publisher=Cavendish Society| year=1851| pages=17| chapter=1}}</ref>. ಈತನ ಔಪಚಾರಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹೀಗೆ ವೈಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು(1753). ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಅರೇ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವನೆಂದು ಆಗ ಯಾರೂ ಊಹಿಸಿರಲಾರರು. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಮುಂದೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ವಿದೇಶೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ. ==ಸಾಧನೆ== [[Image:Cavendish hydrogen.jpg|right|thumb|Cavendish's apparatus for making and collecting hydrogen]] ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾರದಂಥವು. ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅಪಾರ. ಕಾರ್ಯಸೀಮೆ ಬಲು ವಿಸ್ತಾರ. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲಿ ಮತ್ತು ಷೀಲೆಯರೊಂದಿಗೆ ಈತ ಇಂದಿನ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಜನಕರಲ್ಲೊಬ್ಬ. ಇವನಿಗೆ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿರುಚಿಯಿದ್ದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಗಾಳಿ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಬಂಧಿತ ವಾಯುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದು [[ಇಂಗಾಲ]] ದಹಿಸಿದಾಗ ಈ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಇಂಧನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದದ್ದು, ನಮ್ಮ ಗಾಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ದಹ್ಯ ವಾಯುವೊಂದನ್ನು (ಊ2) ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅದರ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದದ್ದು, ವಾಯುಮಂಡಲದ ರಚನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ ಅನಿಲವೊಂದರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ನೀರು ಸರಳಧಾತುವಲ್ಲ ಬದಲು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ದಹ್ಯವಾಯುಗಳನ್ನು (ಊ2) ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉರಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದು, [[ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ದ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದು (1704)-ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತವು. ಭೂಮಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಈತನ ಮಹಾಸಾಧನೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದವ ಇವನೇ.[[ನ್ಯೂಟನ್|ನ್ಯೂಟನ್ನನ]] ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ [[ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ]] ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಒ1 ಮತ್ತು ಒ1 ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳಿರುವ ಎರಡು ಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಆಕರ್ಷಣಬಲ ಇಲ್ಲಿ ಉ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದ ನಿಯತಾಂಕ; ಡಿ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಗುರುತ್ವ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ. ಜ್ಞಾತ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳಿರುವ (ಗೊತ್ತಿವೆ) ಎರಡು ಕಾಯಗಳನ್ನು ಆಯಬಹುದು. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಡಿ ನ್ನು ಅಳೆಯಬಹುದು. ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಆ ಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ ಎಂದರೆ ಉ ಯ ಬೆಲೆ, ಅದು ನಿಯತಾಂಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಗ ಸ್ಥಗಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವುದು ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆ. ಈತ ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ (1798). ಹಗುರಾದ ಒಂದು ಸರಳಿನ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಂತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಆ ಸರಳನ್ನು ತೂಗಗೊಟ್ಟ.. ಸರಳಿನ ಒಂದೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ಸೀಸದ ಹಗುರಾದ ಒಂದೊಂದು ಚಂಡನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸರಳು ಮತ್ತು ಸೀಸದ ಚಂಡುಗಳ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಂತಿಯ ಸುತ್ತ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಆವರ್ತಿಸಬಲ್ಲುದು. ಯಾವುದೇ ಚಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸಿದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಬಲವೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಚನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೂ ಕೋಮಲವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜ್ಞಾತ ಅಲ್ಪಬಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ಬಲವೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ತಿರುಚನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಂಥ ಒಂದು ಯಾದಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಬಳಿಕ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಜ್ಞಾತ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳಿರುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಚಂಡುಗಳನ್ನು ಸರಳಿನ ಕೊನೆಯ ಹಗುರ ಚಂಡುಗಳ ಬಳಿಗೆ (ಒಂದೊಂದನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆಗೆ) ತಂದು ಹಿಡಿದ. ದೊಡ್ಡ ಚಂಡುಗಳ ಮತ್ತು ಹಗುರ ಚಂಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಗುರುತ್ವಬಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಂತಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಚು ತಲೆದೋರಿತು. ಇದರ ಅಳತೆಯಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಜೊತೆ ಚಂಡುಗಳ (ಹಗುರ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ) ನಡುವಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಈಗ ಚಂಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಅವುಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉಯ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಸರಳ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ (ಇದು ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ) ಲಭ್ಯವಾದ ಉಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 6.6 ಘಿ 1021 ಟನ್ನುಗಳೆಂದೂ ಸಾಂದ್ರತೆ ಸುಮಾರಾಗಿ ನೀರಿನ 5.5. ರಷ್ಟೆಂದೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಸ್ಥಿರವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‍ವೆಲ್ 1879ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ. ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳ ಸಂಚಯನ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಹಲವಾರು ಲೆಡೆನ್ ಜಾಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಅನಂತರ ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನೇ ಗ್ಯಾಲ್ವನೋಮೀಟರ್ ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಆ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯಿಂದ ತನಗೆ ಉಂಟಾದ ಆಘಾತ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಚಯನಶಕ್ತಿಗಳ ತುಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಓಮನ ನಿಯಮವನ್ನು ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಇದು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭೂವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಸತತವೂ ದಾಳಿ ಇಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದವ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್. ಹವಾ ಮುನ್ಸೂಚಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹ ಈತ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ. ==ನಿಧನ== ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಗತಿಸಿದ್ದು 1810ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 24 ರಂದು. ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲ್ಸನ್ (1818-59) ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಅನೇಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರಗಳು ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ನೆನಪನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://books.google.com/books?id=_q03AAAAMAAJ&pg=PA1&dq=cavendish+henry#PPR3,M1 The Life of the Honourable Henry Cavendish] by George Wilson, London, 1851. * [https://books.google.com/books?id=-uEKAAAAIAAJ&pg=PA1&dq=cavendish+henry Experiments on Air] by Henry Cavendish, Edinburgh: William F. Clay (1893) – Alembic Club reprint number 3. * [https://books.google.com/books?id=dg0RAAAAIAAJ&pg=PA45 "The Mean Density of the Earth"] by J. H. Poynting, London: Charles Griffin and Company (1894). * [https://books.google.com/books?id=O58mAAAAMAAJ&pg=PA9&dq=cavendish+henry&as_brr=1#PPP7,M1 The Laws of Gravitation: Memoirs by Newton, Bouguer and Cavendish], edited and translated by A. Stanley MacKenzie, New York: American Book Company (1900). * {{cite web|last=Bowley|first=Roger|title=The Cavendish Experiment|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/cavendish.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ]] 1ue024sa83tvcpkl7k34qk7jb75ql94 0 84473 1372316 1367974 2026-04-28T12:54:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372316 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Hemidesmus scandens.jpg|350px|thumb|ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಸಪರಿಲ್ಲಾ(ಸೊಗದೆ ಬೇರು)]] ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಸಪರಿಲ್ಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[:en:Hemidesmus indicus|'''ಸೊಗದೆ ಬೇರು'''(ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್)]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುವ [[ಸಸ್ಯ|ಸಸ್ಯದ]] ಒಂದು ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>https://kannada.news18.com/news/lifestyle/the-presence-of-antioxidants-in-the-root-and-extract-of-sarsaparilla-has-been-very-useful-for-cancer-treatment-swn-dvp-808266.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನ [[ಗಂಗಾ]] ಬಯಲಿನಿಂದ [[ಪೂರ್ವ|ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ]] ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ, [[ಪಶ್ಚಿಮ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇರು ಸರ್ಸಪರಿಲ್ಲಾಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ (ಸ್ಮಿಲಾಕ್ಸ್, ಸ್ಮಿಲಾಕೇಸಿಯ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಜಾತಿಯ ಒಣಗಿದ ಬೇರು; [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸ್ಮಿಲಾಕ್ಸ್ ಆಸ್ಪೆರಾ <small>ಎಲ್.</small> ಮತ್ತು ಸ್ಮಿಲಾಕ್ಸ್ ಓವಾಲಿಫೋಲಿಯಾ <small>ರಾಕ್ಸ್‌ಬಿ.</small>). ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಸರ್ಸಾಪರಿಲ್ಲಾ ಸ್ಮಿಲಾಕ್ಸ್ ಅರಿಸ್ಟೊಲೊಚಿಫೋಲಿಯಾ ಮಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಜಮೈಕನ್ ಸರ್ಸಪರಿಲ್ಲಾ ಸ್ಮಿಲಾಕ್ಸ್ ಆರ್ನಾಟಾ ಹುಕ್.ಎಫ್..ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕು. ==ಹೆಸರುಗಳು== ಇದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಲುಬಳ್ಳಿ ಬೇರು, ನಾಮ ಬೇರು, ಸುಗಂಧಿ ಬೇರು, ಸೊಗದೆ ಬೇರು, ಅನಂತ ಮೂಲ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/health-benefits-of-indian-sarsaparilla/articleshow/91441498.cms?story=5</ref> ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನರುನೀಂದಿ ಅಥವಾ ನನ್ನಾರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.prajavani.net/district/chikkaballapur/summer-sogade-root-is-a-summer-heat-reliever-2795398</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.toxicologycentre.com/English/plants/Malayalam/naruneendi.html |title=Ayurvedic Medicinal Plants Naruneendi Nannari |access-date=2014-04-23 |archive-date=2014-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808064102/http://www.toxicologycentre.com/English/plants/Malayalam/naruneendi.html |url-status=dead }}</ref> ಇದರ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]] [[ದಾಳಿಂಬೆ]] [[ಗಿಡ|ಗಿಡದ]] ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಎಲೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಳಿ ನಾಮವಿರುವುದು. ಆದುದರಿದಂದಲೆ ಈ ಬಳ್ಳಿಗೆ ''ನಾಮದ ಬಳ್ಳಿ''ಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಳ್ಳಿಯ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಸುಗಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ''ಸುಗಂಧಿ ಬೇರು'' ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವರು. ಮರಗಿಡಗಳ ಬೇರನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡಿದಾಗ ಪರಿಮಳವುಳ್ಳ [[ಹಾಲು]] ಸೋರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ''ಹಾಲುಬಳ್ಳಿ ಬೇರು'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು. ==ವಿವರಣೆ== ಇದು ತೆಳ್ಳಗಿನ, ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ಅಥವಾ ಅರೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಮೇಲೇರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=Bonne |first1=Kerry |last2=Mills |first2=Simon |title=Herbal approaches to pathological states In Principles and Practice of Phytotherapy |publisher=Elsevier |location=Churchill Livingstone}}</ref> ಬೇರುಗಳು ಮರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಂಡವು ತೆಳ್ಳಗೆ, ದುಂಡಗೆ ಇದ್ದು ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ-ತೊಟ್ಟುಗಳು, ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ, ಅಂಡಾಕಾರದ-ಆಯತಾಕಾರದಿಂದ ರೇಖೀಯ-ಲ್ಯಾನ್ಸಿಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಪ-ಸೆಸೈಲ್ ಆಕ್ಸಿಲ್ಲರಿ ಸೈಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಳಕೆಗಳು== ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್ ಅನ್ನು ''ನನ್ನಾರಿ ಶರಬತ್‌''ನಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://greencairoindia.com/product/nannari-root-sarbath/</ref><ref>{{cite book|title=Indian medicinal plants: a compendium of 500 species. |volume=3|year=1996|publisher=Orient Longman|location=Madras|isbn=9788125003021|url=https://books.google.com/books?id=mBB_aRjQIo0C&pg=PA141|edition=1 |accessdate=26 May 2013}}</ref> ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ) ಈ ಬೇರಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಕ್ಕಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.akkadiroots.com/product-page/anantamoola-sogade-beru-nannari-juice-organic</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.indiamart.com/proddetail/mahali-urugai-22194485388.html?srsltid=AfmBOooi21ZdUnZMDP8y8Zt_QkNXEHTtx0gkewoFx2ermgIKgnfP5zl3 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-09-29 |archive-date=2024-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130061914/https://www.indiamart.com/proddetail/mahali-urugai-22194485388.html?srsltid=AfmBOooi21ZdUnZMDP8y8Zt_QkNXEHTtx0gkewoFx2ermgIKgnfP5zl3 |url-status=dead }}</ref> ==ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳು== ಹೆಚ್. ಇಂಡಿಕಸ್‌ನ ಬೇರುಗಳು ಹೆಕ್ಸಾಟ್ರಿಯಾಕಾಂಟೇನ್, ಲುಪಿಯೋಲ್, ಅದರ ಆಕ್ಟಾಕೊಸಾನೊಯೇಟ್, α-ಅಮಿರಿನ್, β-ಅಮಿರಿನ್, ಅದರ ಅಸಿಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಟೊಸ್ಟೆರಾಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಹೊಸ ಕೂಮರಿನೊ-ಲಿಗ್ನಾಯ್ಡ್-ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನೈನ್, ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನ್ I ಮತ್ತು ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನ್ II೫೦, ಎರಡು ಒಲಿಯನೆನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆರು ಪೆಂಟಾಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಟ್ರೈಟರ್‌ಪೆನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಉರ್ಸೆನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಂಡವು ಕ್ಯಾಲೊಜೆನಿನ್ ಅಸೆಟೈಲ್ಕಾಲೊಜೆನಿನ್-೩-೦-β-ಡಿ-ಡಿಜಿಟಾಕ್ಸೊಪಿರಾನ್ನೊಸಿಲ್-೦-β-ಡಿ-ಡಿಜಿಟಾಕ್ಸೊಪಿರೊನ್ಸಿಲ್-೦-β-ಡಿ-ಡಿಜಿಟಾಕ್ಸೊಪಿರಾನೊಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ೩-ಕೀಟೊ-ಲುಪ್-೧೨-ಎನ್-೨೧ ೨೮-ಓಲೈಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಲುಪನೋನ್, ಲುಪಿಯೋಲ್-೩-β-ಅಸಿಟೇಟ್, ಹೆಕ್ಸಾಡೆಕಾನೊಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ೪-ಮೆಥಾಕ್ಸಿ-೩-ಮೆಥಾಕ್ಸಿಬೆನ್ಜಾಲಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ೩-ಮೆಥಾಕ್ಸಿ-೪-೫ಮೆಥಾಕ್ಸಿಬೆನ್ಝಾಲ್ಡಿಕೋಡ್‌ಸೈಡ್-ಇಂಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಹೆಮಿಡಿನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಟ್ಯಾನಿನ್‌ಗಳು, ಫ್ಲೇವನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು, ಹೈಪರೋಸೈಡ್, ರುಟಿನ್ ಮತ್ತು ಕೂಮರಿನೊಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಲ್ಯುಕೋಡರ್ಮಾ ಲಿಗ್ನಾಯ್ಡ್‌ಗಳಾದ ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನೈನ್, ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನ್ I ಮತ್ತು ಹೆಮಿಡೆಸ್ಮಿನ್ II ಗಳು ​​ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಪರೂಪದ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.frlht.org/rasayana/node/79|title=Sariva (Hemidesmus indicus)|last=|first=|date=|website=National R&D Facility for Rasayana|publisher=Government of India|access-date=14 March 2016}}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.konarkindex.com/index.php?option=com_mtree&task=viewlink&link_id=22&Itemid=143|title=Anantmool|last=|first=|date=|website=|publisher=Konark Herbal and Healthcare|access-date=14 March 2016|archive-date=14 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314162727/http://www.konarkindex.com/index.php?option=com_mtree&task=viewlink&link_id=22&Itemid=143|url-status=dead}}</ref> ==ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು== ===ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವ್ಯಾಧಿಗಳು=== ಸೊಗದೆ ಬೇರು, ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿದ ಹಿರೇಮದ್ದಿನ ಗಡ್ಡೆ, [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ[[ ಕಾಳು ಇವುಗಳನ್ನು ೧೦-೧೦ ಗ್ರಾಂ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ, ನಯವಾಗಿ ಚೂರ್ಣಿಸಿ, ೧೦ ಗ್ರಾಂ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಎರಡು ಲೋಟ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ೧/೨ ಲೋಟದಷ್ಟು ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ, ನಯವಾಗಿ ಚೂರ್ಣಿಸುವುದು. ೧೦ ಗ್ರಾಂ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಎರಡು ಲೋಟ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ೧/೨ ಲೋಟದಷ್ಟು ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ, ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸುವುದು. ಈ ಶೋಧಿಸಿದ ಕಷಾಯಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿಯುವುದು. ೧/೪(ಕಾಲು) ಟೀ ಚಮಚ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಎರಡು ವೇಳೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಚಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಈ ಕಷಾಯವು ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸೊಗದೆ ಬೇರು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಾಶ ಪಡಿಸಿ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾದ ದದ್ದು, ಅಲರ್ಜಿ, ಪಿತ್ತದ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ರಕ್ತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/health-benefits-of-indian-sarsaparilla/articleshow/91441498.cms?story=5</ref><ref>https://kannada.news18.com/news/lifestyle/the-presence-of-antioxidants-in-the-root-and-extract-of-sarsaparilla-has-been-very-useful-for-cancer-treatment-swn-dvp-808266.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.akkadiroots.com/product-page/anantamoola-sogade-beru-nannari-juice-organic</ref> ===ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ=== ಸೊಗದೆ ಬೇರನ್ನು ಜಜ್ಜಿಕೊಂಡು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಕಿ ಕುದಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ [[ಬೆಲ್ಲ]] ಹಾಗೂ [[ಲಿಂಬ್ಬೆ ಹಣ್ಣು|ಲಿಂಬುರಸ]] ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಪಿತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ===ಕೇಶ ವೃದ್ಧಿ, ಕೂದಲು ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು=== ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಚೂರ್ಣ ಮಾಡಿ, ಭರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ ೫ ಗ್ರಾಂ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕದಡಿ, ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಎರಡು ವೇಳೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕೇಶವೃದ್ಧಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ===​ತಾಯಂದಿರ ಎದೆ ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ=== ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಆದಷ್ಟು ಹಸಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ]] ಎದೆಹಾಲಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸೊಗದೆ ಬೇರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೊಗದೆ ಬೇರನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಾಲು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಎದೆಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಅದು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಹಾಲು ಕೂಡ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ===ಉರಿಮೂತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ=== ಉರಿಮೂತ್ರ ಉಂಟಾದರೆ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ೩ ರಿಂದ ೬ ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಎಳನೀರು ಅಥವಾ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ದೇಹವು ತಂಪಾಗಿ ಉರಿಮೂತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾದರೂ ಈ ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಕಷಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಅನುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೋರಹೋಗುವಂತೆ ಇದು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಯಕ್ತಿಯೂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ===​ಬಾಯಿಹುಣ್ಣು=== ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಪಿತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹುಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಗುಣವಾಗಿಸಲು ಸೊಗದೆ ಬೇರು ಉತ್ತಮ ಮನೆಮದ್ದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಮಂಡಿಯೂತಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಮಂಡಿಯೂತ ಹಾಗೂ ನೋವು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/health-benefits-of-indian-sarsaparilla/articleshow/91441498.cms?story=5</ref> ===ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗ=== ಇದು [[ಕಾಮಾಲೆ|ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗಕ್ಕೂ]] ಔಷಧವಾಗಿದ್ದು, ೫೦ ಗ್ರಾಂ ಸೊಗದೆ ಬೇರು ಮತ್ತು ೫ ಗ್ರಾಂ ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ನಯವಾಗಿ ಕುಟ್ಟಿ ಚೂರ್ಣ ಮಾಡಿ, ದಿವಸಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಅಂದರೆ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ===ಹೊಸದಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೂವು(ನೇತ್ರ ಪುಷ್ಪ)=== ಸೊಗದೆಬೇರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇದು ಗಂಧವನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಂಜನವಿಕ್ಕುವುದು. ಅಥವಾ ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದು. ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಬೂದಿಯನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲೆಸಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ನಾಮದ ಬೇರ(ಸೊಗದೆ ಬೇರು)ನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ|ಜೇನುತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ]] ತೇದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನೇತ್ರ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ===ವೀರ್ಯ ವೃದ್ಧಿ=== ಈ ಸೊಗದೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಂತರ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ವೀರ್ಯವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/health-benefits-of-indian-sarsaparilla/articleshow/91441498.cms?story=5</ref> ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಕೂಡ ಈ ಬೇರು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.prajavani.net/district/chikkaballapur/summer-sogade-root-is-a-summer-heat-reliever-2795398</ref> ===ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಟೀ, ಪಾನೀಯ=== ಸೊಗದೆ ಬೇರಿನ ಚೂರ್ಣ ಒಂದು ಟೀ ಚಮಚ, ಸೌಂಪಿನ ಪುಡಿ ೧/೨ ಟೀ ಚಮಚ ಮತ್ತು ಎರಡು ಚಿಟಿಕೆ [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]] ಪುಡಿಯನ್ನು ಎರಡು ಬಟ್ಟಲು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ, ಕಷಾಯವನ್ನ ಕಾಫಿ-ಟೀಯಂತೆ ಶೋಧಿಸಿ, [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಮತ್ತು ಹಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಇದು ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಹಕ್ಕೆ ತ್ರಾಣ ನೀಡಿ, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] r6m0x9fjjn9at6r79ibjlqbmpqeznhi 0 90945 1372359 1334994 2026-04-29T01:32:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372359 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =ಅಬ್ದುಲ್ ಖವಿ ದೇಸನವಿ <br />Abdul Qavi Desnavi <br />عبدالقوى دسنوى | image = Abdul Qavi Desnavi.jpg | imagesize = 100px | Genres = Writer, [[Critics]], [[Linguist]] | birth_date = 1 ನವೆಂಬರ್ 1930 | death_date = ಜುಲೈ 7, 2011 ರಂದು (ವಯಸ್ಸಾದ 80) | death_place = ಭೋಪಾಲ್, ಭಾರತ | occupation = ಪ್ರೊಫೆಸರ್ }} '''ಅಬ್ದುಲ್ ಖವಿ ದೇಸನವಿ''', ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಉರ್ದು ಬರಹಗಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಗ್ರಂಥಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.<ref>{{cite web|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=727064 |title=Noted Urdu Litterateur Abdul Qavi Desnavi Dead |publisher=OutLookIndia.com |date=7 July 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616082610/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=727064 |archivedate=16 June 2012 }}</ref> ಅವರು ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ [[ಮೌಲಾನಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅಜಾದ್]], ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್, ಅಲಮಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಇವು ೩ ಕೃತಿಗಳು. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == '''ದೇಸನವಿ''' ಅವರು ಬಿಹಾರದ ಅಸ್ತವಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಡೆಸ್ನಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿದ್ವಾಂಸ [[:w:Sulaiman Nadvi|ಸೈಯದ್ ಸುಲೈಮಾನ್ ನದ್ವಿ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಓರ್ವ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್]] ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ದೇಸನವಿ ಅವರು ಸಯ್ಯದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಯೀದ್ ರಾಝಾ ಅವರ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂಬೈನ ಸೈಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉರ್ದು, ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರೊಫೆಸರ್. ದೇಸನವಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು, ಹಿರಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸೈಯದ್ ಮೋಹಿ ರಾಝಾ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಸೈಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ವಾಲಿ ದೇಸನವಿ. ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಭೋಪಾಲಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೭, ೨೦೧೧ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.<ref>http://www.indianetzone.com/74/abdul_qavi_desnavi.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಅರಾಹ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದೇಸಾನವಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮುಂಬೈನ ಸೈಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ,ಅವರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸೈಫಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಸೈಫಿಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಉರ್ದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಅನೇಕ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>http://www.veethi.com/india-people/abdul_qavi_desnavi-profile-3556-25.htm</ref> * ಭೋಪಾಲದ ಸೈಫಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಕಾಲೇಜು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್. (೧೯೮೩-೧೯೮೫) * ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೯೧-೯೨) * ಮಜ್ಲಿಸ್ ಇ ಆಮ್ ಅಂಜುಮಾನ್ ತಾರಾಕ್ಕಿ ಉರ್ದು, ನವದೆಹಲಿಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯ(೧೯೭೯-೧೯೮೪) * ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಜುಮಾನ್ ತಾರಾಕಿ ಉರ್ದು ಬೋರ್ಡ್, ನವದೆಹಲಿಯ ಸದಸ್ಯ (೧೯೭೭-೧೯೭೮) * ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ, ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೭೮-೧೯೭೯) * ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ, ಬರ್ಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೮೦-೧೯೮೨) * ಡೀನ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಬರ್ಕತುಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೮೦-೧೯೮೨) * ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ, ತಾಜ್-ಉಲ್-ಮಸಾಜಿದ್, ಭೋಪಾಲ್ == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == === ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ === ಅವರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು<ref>https://rekhta.org/ebooks?author=abdul-qavi-desnavi</ref> # ಅಲಮಾ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಭೋಪಾಲ್ ಮೇನ್, ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಇಲಾಖೆ. ಉರ್ದು ಸೈಫಿಯ ಕಾಲೇಜ್, ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೬೭) # ಭೋಪಾಲ್ ಔರ್ ಘಲಿಬ್, ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಇಲಾಖೆ. ಉರ್ದು ಸೈಫಿಯ ಕಾಲೇಜ್, ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೬೯) # ನುಸ್ಖಾ-ಇ-ಭೋಪಾಲ್ ಔರ್ ನುಸ್ಖಾ- ಎ-ಭೋಪಾಲ್ ಸನಿ, ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಇಲಾಖೆ. ಉರ್ದು ಸೈಫಿಯ ಕಾಲೇಜ್, ಭೋಪಾಲ್ (೧೯೭೦) # ಮೊಟಾಲಾ-ಇ-ಖೊಟೂತ್- ಇ-ಘಲಿಬ್ (೧೯೭೫) (ಆವೃತ್ತಿ 2 ನೇ ಆವೃತ್ತಿ) (೧೯೭೯) # ಇಕ್ಬಾಲ್ ಯುನೀಸ್ವೆನ್ ಸಾದಿ ಮೇನ್, ಪ್ರಕಾಶಕ, ನಸೀಮ್ ಬುಕ್ ಡಿಪೋ, (೧೯೭೭) # ಇಕ್ಬಾಲ್ ಔರ್ ದಿಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾಶಕ ನಯಿ ಆವಾಝ್ ಜಮಿಯಾ ನಗರ ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ (೧೯೭೮) # ಇಕ್ಬಾಲ್ ಔರ್ ದರೂಲ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಭೋಪಾಲ್, ಪ್ರಕಾಶಕ, ನಸೀಮ್ ಬುಕ್ ಡಿಪೋ, (೧೯೮೩) # ಇಕ್ಬಲಿಯಾತ್ ಕಿ ತಾಲಾಶ್, ಮಕಾಟಾಬಾ ಜಾಮಿಯಾ, (೧೯೮೪) # ಇಕ್ಬಲಿಯಾತ್ ಕಿ ತಲಾಶ್, ಪ್ರಕಾಶಕ, ಗ್ಲೋಬ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, ಉರ್ದು ಲ್ಯಾಂಗ್ ಲಾಹೋರ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (೧೯೮೫) # ಅಬುಲ್ ಕಲಾಮ್ ಆಜಾದ್ ಉರ್ದು, ಪ್ರಕಾಶ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೮೭) # ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಮ್ ಮೊಹುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಆಜಾದ್ ದೆಹ್ಲವಿ (೧೯೮೮) # ತಾಲಾಶ್-ಎ-ಆಜಾದ್, ಪ್ರಕಾಶಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ # ಹಯಾತ್ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಮ್ ಆಜಾದ್ (೨೦೦೦), ಪ್ರಕಾಶಕ, ಆಧುನಿಕ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್ ನವ ದೆಹಲಿ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://professordesnavi.blogspot.com/2011/07/ photos-of-abdul-qavi-desnavi.html] * [http://nabila-alegendabdulqavidesnavi.blogspot.com/2011_07_01_archive.html A LEGEND: ABDUL QAVI DESNAVI] * [http://nationallibrary.gov.in/ResultKeyword.php?start=975&p_f=975&id=abu&id1=personal National Library] * [https://web.archive.org/web/20120301184839/http://www.urducouncil.nic.in/urdu_wrld/u_auth/index_all.htm URDU AUTHORS : DATE LIST] * [http://nationallibrary.gov.in/showdetails.php?id=383616 Bibliographic Detail] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] drtnkhew6ga16s19y0yzua2btjkvzj9 0 90948 1372367 1335564 2026-04-29T03:37:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372367 wikitext text/x-wiki '''ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ'': ಇವರು ಭಾರತದ ಗಾಯಕಿ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ== ಇವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರದವರು. ಝೀ.ಟಿವಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸ.ರಿ.ಗ.ಮ.ಪ. ಎಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ಧಾರೆ.<ref><http://www.indianetzone.com/16/archana_udupa.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಳು== *ಬರೆಯದ ಮೌನದ ಕವಿ *ನನ್ನ ಮನೆ *ಮನಸ್ಸೇ ಮನಸ್ಸೇ *ಕಲ್ಯಾಣವೆನ್ನೀರೆ *ಎಲ್ಲಿರುವೆ ನೀನು *[[ಹಬ್ಬಗಳು|ಹಬ್ಬ]] *ಇಂದು [[ಶುಕ್ರವಾರ]] == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == ಇವರ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ #[[ನವರಸ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಭಾಗಿರತಿ''' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು #ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೧೯೯೯-೨೦೦೦ #ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೦೦-೨೦೦೧ #ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೦೧-೨೦೦೨ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] px5x4cypxi01m53hqakle167pdukr5y 0 93261 1372315 1367856 2026-04-28T12:28:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372315 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸೆಲ್ಕಾನ್ | logo = Celkon.svg | type = [[:en:Private Limited Company|ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ]] | subsid = | foundation = ೨೦೦೯ | founders = | area_served = ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ | location = [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]], [[ಭಾರತ]]. | key_people = ವೈ ಗುರು([[ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]]) | industry = [[:en:Telecommunications|ದೂರಸಂಪರ್ಕ]], [[:en:Consumer Electronics|ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]] | products = [[:en:Mobile Phone|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]], [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್]], [[:en:Tablet computer|ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] | revenue = {{increase}} {{INRConvert|925|c}} | net_income = | operating_income = | market cap = | equity = | assets = | homepage = {{URL|http://www.celkonmobiles.com/}} }} '''ಸೆಲ್ಕಾನ್''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] ಮೂಲದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ [[:en:manufacturing company |ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ]]. ಇದು ಡ್ಯುಯಲ್ ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಲ್ ಸಿಮ್, ವೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಟಿ‌ಇ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್‌ಗಳು]], ''ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಫೋನ್‌ಗಳು'', [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ''ವಿಂಡೋಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು'' ತಯಾರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|title=Celkon Mobiles - About Us|url=http://www.celkonmobiles.com/about-celkon|publisher=Celkon Mobiles|accessdate=30 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150326213646/http://www.celkonmobiles.com/about-celkon|archive-date=26 March 2015|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು: ''ಕ್ಯಾಂಪಸ್'' ಮತ್ತು ''ಹೈ-ಎಂಡ್ ಸರಣಿ ಮಿಲೇನಿಯಾ''. [[File:CELKON Manifacturing plant at Tirupati.jpg|thumb|[[ತಿರುಪತಿ|ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ]] ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ.]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ|ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳನ್ನು]] [[ತೈವಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Celkon eyes over Rs 700 crore sales from smartphones next year|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-02-24/news/37270201_1_smart-phones-celkon-mobiles-high-end-tablet|accessdate=30 June 2013|newspaper=Economic Times|date=24 February 2013|archive-date=18 ಜುಲೈ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718182412/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-02-24/news/37270201_1_smart-phones-celkon-mobiles-high-end-tablet|url-status=dead}}</ref> ಸೆಲ್ಕಾನ್ <ref>{{cite news |last1=Bureau |first1=Our |title=Celkon to manufacture Covid protection gear |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/celkon-to-manufacture-covid-protection-gear/article31566285.ece |work=@businessline |language=en}}</ref>೨೦೦,೦೦೦ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ [[:en:Medchal|ಮೆಡ್ಚಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ತನ್ನ ಜೋಡಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/states/telangana-celkon-mobiles-set-to-invest-200-crore-on-medchal-plant/article7358591.ece|title=Celkon Mobiles set to invest Rs.200 crore on Medchal plant|work=The Hindu|date=26 June 2015}}</ref> ಒಂದು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ]] [[ತಿರುಪತಿ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ತೆಲಂಗಾಣ|ತೆಲಂಗಾಣದ]] [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಧನಸಹಾಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈಗ ಡ್ಯುಯಲ್ ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಲ್ ಸಿಮ್, ವೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಟಿ‌ಇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಿಂಡೋಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/tech/hardware/make-in-telangana-celkon-opens-mobile-handsets-manufacturing-unit/articleshow/47830152.cms|title=Celkon opens mobile handsets manufacturing unit|publisher=Economic Times|date=27 June 2015}}</ref> [[ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ದೇಶೀಯ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ಅವರು ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿರುವ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ ಮತ್ತು ಇತರ ೩ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಮೊಬೈಲ್‌ನ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶ್ರೀ ''ವೈ ಗುರು'' ಅವರು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು. "ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ, ಈ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ|ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳು]] ಈ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಮೊಬೈಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ೩ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (ಭಾರತ)|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] ''ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು'' ಅವರು ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ [[ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಮೇಡ್ ಇನ್ ಆಂಧ್ರ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿ ತರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಮೊಬೈಲ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವೈ.ಗುರು, ಗ್ರಾಮೀಣ [[ಮಹಿಳೆ|ಮಹಿಳೆಯರ]] ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ೬೦% ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಈ ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವು ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ೪೫೦೦೦ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦-೧೨,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ [[ಚೀನಾ|ಚೀನೀ]] ಕಂಪನಿಗಳು ಚೀನಾದ ಫಾಕ್ಸ್ಕಾನ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ''ಜಿಯೋನಿ'', [[ಶಿಯೋಮಿ]] ಮತ್ತು ''ಲೆನೊವೊ'' ಇತ್ಯಾದಿ. ===ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು=== ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ, ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://celkonmobiles.com/andhrapradesh/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-19 |archive-date=2024-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619122353/https://celkonmobiles.com/andhrapradesh/ |url-status=dead }}</ref> ===ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಫ್ಲಾಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳು (ಐಎಫ್‌ಪಿಗಳು)=== ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ''ಫ್ಲಾಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು'' (ಐಎಫ್‌ಪಿ) ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ==ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಫೋನ್‌ಗಳು== ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದಿಂದ]] [[ಭಾರತ|ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಯುನಿಕ್ಯೂ ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.gadgets360.com/mobiles/celkon-phones |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-19 |archive-date=2024-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619122353/https://www.gadgets360.com/mobiles/celkon-phones |url-status=dead }}</ref> ಈ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಫೋನ್ ೫.೦೦ ಇಂಚಿನ ''ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂವೇದನಾ ಪರದೆಯನ್ನು'' ಹೊಂದಿದ್ದು, ೭೨೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ೧೨೮೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ನ ನಿರ್ಣಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಯುನಿಕ್ಯೂವಾದ ೧.೩ ಗಿಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ವಾಡ್-ಕೋರ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ೩ ಜಿಬಿ ಆರ್‌ಎ‌ಎಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಫೋನ್ ೩೨ ಜಿಬಿ ಆಂತರಿಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ''ಮೈಕ್ರೋ ಎಸ್‌ಡಿ ಕಾರ್ಡ್'' ಮೂಲಕ ೧೨೮ ಜಿಬಿ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ|ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಯುನಿಕ್ಯೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೬ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಫಿಗಳಿಗಾಗಿ ೮ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಮುಂಭಾಗದ ಶೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಯುನಿಕ್ಯೂ [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್]] ೭.೦ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೨೭೦೦ ಎಂಎಎಚ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಯುನಿಕ್ಯೂ ಡ್ಯುಯಲ್ ಸಿಮ್ (ಜಿಎಸ್ಎಂ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಎಂ) ಮೊಬೈಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ನ್ಯಾನೋ-ಸಿಮ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾನೋ ಅಲ್ಲದ-ಸಿಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪರ್ಕದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವೈ-ಫೈ]], [[ಜಿಪಿಎಸ್]], [[ಬ್ಲೂಟೂತ್]], [[ಎಫ್ ಎಮ್ ರೇಡಿಯೋ|ಎಫ್ಎಂ]], ೩ ಜಿ ಮತ್ತು ೪ ಜಿ ಸೇರಿವೆ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಲ್‌ಟಿ‌ಇ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಬ್ಯಾಂಡ್ ೪೦ ಗೆ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ). ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಸೆನ್ಸಾರ್, ಅಕ್ಸೆಲೆರೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಆಂಬಿಯೆಂಟ್ ಲೈಟ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ಸಾರಾಂಶ== ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಫೋನ್ ೪.೦೦ ಇಂಚಿನ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂವೇದನಾ ಪರದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ೪೮೦x೮೦೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ೧.೩ ಗಿಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ವಾಡ್ ಕೋರ್ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ೧ ಜಿಬಿ ಆರ್‌ಎ‌ಎಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೬.೦ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೫೦೦ ಎಂಎಎಚ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗದ ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.gadgets360.com/celkon-smart-4g-4487 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-19 |archive-date=2024-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619122355/https://www.gadgets360.com/celkon-smart-4g-4487 |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ ಜಿ ೩.೨ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೆಲ್ಫಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ೨ ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ|ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ ಜಿ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ೬.೦ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೮ ಜಿಬಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೈಕ್ರೋ ಎಸ್‌ಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ (೩೨ ಜಿಬಿ ವರೆಗೆ) ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ಡ್ಯುಯಲ್ ಸಿಮ್ (ಜಿಎಸ್ಎಂ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಎಂ) ಮೊಬೈಲ್ ಆಗಿದೆ. ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ಜಿ ೧೨೨.೦೦ x ೬೪.೦೦ x ೧೧.೦೦ ಎಂಎಂ (ಎತ್ತರ x ಅಗಲ x ದಪ್ಪ) ಅಳತೆ ಮತ್ತು ೧೧೯.೦೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಚಿನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ನೀಲಿ]] ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>https://www.devicespecifications.com/en/model/68eb47a7</ref> ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವೈ-ಫೈ]] ೮೦೨.೧೧ ಬಿ / ಜಿ / ಎನ್, [[ಬ್ಲ್ಯೂಟೂತ್|ಬ್ಲೂಟೂತ್]] ವಿ ೨.೧೦, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಒಟಿಜಿ, ಎಫ್ಎಂ ರೇಡಿಯೋ, ೩ ಜಿ ಮತ್ತು ೪ ಜಿ ಸೇರಿವೆ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಲ್‌‌ಟಿ‌ಇ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಬಳಸುವ ಬ್ಯಾಂಡ್ ೪೦ ಗೆ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ). ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಸೆಲೆರೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಿಟಿ ಸೆನ್ಸರ್ ಸೇರಿವೆ. ಜೂನ್ ೧೮, ೨೦೧೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಕಾನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ೪ ಜಿ ಬೆಲೆ ೪,೩೪೩ ರೂ.ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] ojtqjt23mciz7gjvbo9y7pe3yxb0lif 0 98507 1372357 1334804 2026-04-29T00:55:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372357 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಅನುಷ್ಕಾ ಶಂಕರ್ | image = File:Anoushka Shankar -3578.jpg | caption = ೨೦೧೬ರ ರುಡೋಲ್ಸ್ಟಾಟ್ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಕಾ ಶಂಕರ್ | birth_name = | birth_date = ಜೂನ್ ೯, ೧೯೮೧ | birth_place = [[ಲಂಡನ್]] | death_date = | death_place = | occupation = ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು | years_active = ೧೯೯೫ - ಪ್ರಸ್ತುತ | website = {{url|anoushkashankar.com}} }} '''ಅನುಷ್ಕಾ ಶಂಕರ್'''ರವರು (ಜನನ: ೦೯ ಜೂನ್, ೧೯೮೧) ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್–ಭಾರತೀಯ [[ಸಿತಾರ್]] ವಾದಕರು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Anoushka Shankar Biography|url=http://www.musicianguide.com/biographies/1608003982/Anoushka-Shankar.html|website=Musician Guide|accessdate=23 March 2018}}</ref> ಅವರು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದ ದಿ. [[ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್]]ರವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Anoushka Shankar Biography|url=http://www.musicianguide.com/biographies/1608003982/Anoushka-Shankar.html|website=Musician Guide|accessdate=23 March 2018}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಕನ್ಯಾ ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ಪಂ. ರವಿ ಶಂಕರ್ ರವರಿಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅನುಷ್ಕಾರವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯದ]] ಎನ್ಸಿನಿಟಾಸ್ ಪಟ್ಟಣದ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಗ್ವಿಟೋಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದಾರೆ. ಅನುಷ್ಕಾರವರು ಮುಂದೆ ಕಾಲೇಜು ಅಧ್ಯಯನದ ಬದಲಾಗಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು<ref>{{cite web|last1=ಚಿಬ್ಬರ್|first1=ಕವಿತಾ|title=Anoushka Shankar|url=http://www.kavitachhibber.com/main/main.jsp?id=anoushka_shankar|website=Kavita Chhibber|accessdate=23 March 2018|archive-date=18 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118051303/http://www.kavitachhibber.com/main/main.jsp?id=anoushka_shankar|url-status=dead}}</ref>. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಅನುಷ್ಕಾ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ರವಿ ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಸಿತಾರಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಅವರು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ತಂಬೂರಿ|ತಂಬೂರಿಯೊಂದಿಗೆ]] ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ಅನುಷ್ಕಾರವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭, ೧೯೯೫ರಂದು ೧೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯ ಸಿರಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಿತಾರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದು ಅವರ ತಂದೆಯ ೭೫ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚೊಚ್ಚಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ತಬಲಾ ಪರಿಣಿತ [[ಝಾಕೀರ್ ಹುಸೇನ್]] ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹೌಸ್ ಆಫ಼್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಫ಼ಲಕ, ೧೯೯೮<ref>{{cite news |last=ಡಿ ಕ್ರೂಝ್ |first=ಎರೋಲ್ |date=27 February 2001 |title=Shankar guru a left-handed genius |url=https://news.google.com/newspapers?id=KQgkAAAAIBAJ&sjid=d3gFAAAAIBAJ&dq=commons+shield+anoushka&pg=4517,4261834 |location=Kuala Lumpur, Malaysia |newspaper=[[New Straits Times]] |accessdate=23 March 2018}}</ref> * ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ, ೨೦೦೩<ref>{{cite web|title=Anoushka Shankar Biography|url=http://www.musicianguide.com/biographies/1608003982/Anoushka-Shankar.html|website=Musician Guide|accessdate=23 March 2018}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೋ ರೈಟ್‌ರೊಂದಿಗೆ‌ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೧೦ರಂದು ಅವರಿಬ್ಬರು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{cite news|last1=ಬಾರ್ನೆಟ್|first1=ಲಾರಾ|title=Interview Anoushka Shankar: 'Suddenly I'm the parent'|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/20/anoushka-shankar-alchemy-festival|accessdate=23 March 2018|agency=the Guardian|publisher=the Guardian|date=20 May 2014}}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಪುತ್ರ ಜುಬಿನ್ ಶಂಕರ್ ರೈಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2011 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು, ನಂತರ ಎರಡನೇ ಮಗ, ಮೋಹನ್ ಶಂಕರ್ ರೈಟ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2015 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.ravishankar.org |title=Ravi Shankars Website |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226102614/http://ravishankar.org/ |archivedate=26 February 2011 |accessdate=2 March 2011 |deadurl= no}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} <ref>https://vijaykarnataka.indiatimes.com/lavalavk/culture/anoushka-shankar/articleshow/55921685.cms</ref> <ref>https://www.wikidata.org/wiki/Q259379</ref> <ref>https://kannada.news18.com/news/entertainment/this-week-movie-release-details-in-karnataka-2-57683.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Interwikineeded}} dr9l5a4c874l6ed3fg11hi9z2tecyw5 0 105774 1372325 1368772 2026-04-28T15:46:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372325 wikitext text/x-wiki '''ಹನುಮ ವಿಹಾರಿ''', ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮ್ಯಾನ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಬೌಲರ್. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ]]‌‌ಯಲ್ಲಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದೆರಾಬಾದ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/players/1684-hanuma-vihari-playerprofile |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-22 |archive-date=2019-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822001656/https://sports.ndtv.com/cricket/players/1684-hanuma-vihari-playerprofile |url-status=dead }}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಹನುಮ ವಿಹಾರಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩, ೧೯೯೩ ರಂದು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ]] ಕೈಕನಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿಯ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು. ೨೦೧೭-೧೮ರ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮ್ಯಾನ್ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಬರೆದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ತ್ರಿಶತಕವನ್ನು ಭಾರಿಸಿದರು.<ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/squad/570911.html</ref><ref>https://www.cricbuzz.com/profiles/8424/hanuma-vihari</ref><ref>https://www.hindustantimes.com/cricket/ranji-trophy-hanuma-vihari-hits-triple-ton-to-lead-andhra-charge-vs-odisha/story-dJuDrmvtXpwxWHks9q7T7M.html</ref><ref>http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12014;team=1592;type=tournament</ref><ref>http://www.espncricinfo.com/series/8050/report/1118643/day/2/</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಏಪ್ರಿಲ್ ೦೫, ೨೦೧೩ರಂದು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ]] ಪೂಣೆ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ೩ನೇ [http://www.iplt20.com ಐಪಿಎಲ್] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದೆರಾಬಾದ ತಂಡದಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/11868/sunrisers-hyderabad-vs-pune-warriors-3rd-match-indian-premier-league-2013</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೦೭, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌‍ನ]] ಒವಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ]] ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಐದನೇ ''ಟೆಸ್ಟ್'' ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹನುಮ ವಿಹಾರಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ''ಟೆಸ್ಟ್'' [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಅರ್ಧ ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದರು.<ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/18887/england-vs-india-5th-test-india-tour-of-england-2018</ref><ref>https://publictv.in/india-292-all-out-trail-england-by-40-runs/amp{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/sports/hanuma-vihari-scores-50-on-test-debut-joins-sourav-ganguly-rahul-dravid-in-this-elite-list-86253.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-22 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821051037/https://kannada.news18.com/news/sports/hanuma-vihari-scores-50-on-test-debut-joins-sourav-ganguly-rahul-dravid-in-this-elite-list-86253.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://kannada.mykhel.com/cricket/who-is-hanuma-vihari-know-about-india-s-latest-test-cricketer-006118.html</ref><ref>https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/india-vs-england-know-all-about-hanuma-vihari-first-andhra-pradesh-cricketer-to-make-test-debut-in-19-years-5029371.html</ref><ref>https://indianexpress.com/article/sports/cricket/india-vs-england-hanuma-vihari-receives-test-cap-from-virat-kohli-5345039/</ref><ref>https://indianexpress.com/article/sports/cricket/hanuma-vihari-hyderabads-another-very-very-special-5324890/</ref> == ಪಂದ್ಯಗಳು == *ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೦೧''' ಪಂದ್ಯಗಳು.<ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/452044.html</ref> *ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೨೨''' ಪಂದ್ಯಗಳು. === ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು === *ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೧''' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್]] 0oha2i1se032bnpwg99ljpqkepiasv6 0 106649 1372321 1368325 2026-04-28T14:25:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372321 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ''' ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ರಕ್ತದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಘಾತ (ಸ್ತನಗಾಯ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ==ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಗೋಚರಿಸುವ ಡಿಸ್ಕಲರಿಂಗ್ (ಎಕ್ಸಿಮೊಸಿಸ್), [[ಸ್ತನ]] ನೋವು ಮತ್ತು ಊತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಫೈಬ್ರೋಸಿಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ತನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ==ಕಾರಣಗಳು== ಸ್ತನಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಗುವ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಗಾಯದಿಂದ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಿಂದ (ವಾಹನ ಡಿಕ್ಕಿಯಾದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಸೀಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಗಾಯದಿಂದ ಹೀಗೆ) ಹೆಮಟೋಮಾವು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಆಗಬಹುದು. ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ತನ ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಸ್ತನ ವರ್ಧನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಲ್ಯಾಂಪೆಕ್ಟೊಮಿ ಅಥವಾ ಸ್ತನಛೇದನ ಕೂಡಾ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸ್ತನ ಬಯಾಪ್ಸಿಯಿಂದ ಇದು ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅಪರೂಪವಾಗಿ, ಸ್ತನದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಛಿದ್ರತೆಯಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಗುಲೋಪತಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಅಥವಾ ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್ ಮುಂತಾದ ರಕ್ತ-ತೆಳುವಾಗುವ ಔಷಧಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬಳಕೆಯ ಬಳಿಕ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ==ರೋಗನಿರ್ಣಯ== ಸ್ತನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಕೋರ್ ಸೂಜಿ ಬಯಾಪ್ಸಿಯ ಬಳಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಹೆಮಟೋಮಾ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸೆರೋಮಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸ್ತನ [[ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್]] ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಮೊಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಮ್ಆರ್ ಚಿತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಗ್ನಲ್ ತೀವ್ರತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೆಮಟೋಮಾ ಬಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಕರಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://breast-cancer.ca/hemabreas/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-10-11 |archive-date=2018-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180327122431/http://breast-cancer.ca/hemabreas/ |url-status=dead }}</ref> ==ಪ್ಯಾಥೊಫ಼ಿಸಿಯಾಲಜಿ== ಸ್ತನದ ಸಣ್ಣ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ರಕ್ತದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಅಥವಾ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಉರಿಯೂತ ಅಥವಾ ಫ಼ೈಬ್ರೋಸಿಸ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ, ಉರಿಯೂತ ಅಥವಾ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಗಾಯದ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಫ಼ೈಬರ್ಟಿಕ್ ಆಗಬಹುದು. ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಾಗ ಅದು ದ್ರವಗೊಂಡು ಸೆರೋಮಾ ಆಗಬಹುದು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನಂತರದ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಗಾಯದ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಸೈಟ್ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಕೂಡ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶ. ಸ್ತನ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಂತರ, ಹೆಮಟೋಮಾ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲರ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಫ಼ಿ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[ಗಾಯ]]ದ ಅಂಗಾಂಶವು ಗೆಡ್ಡೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದಾಗಿ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಶುರುವಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕೊಬ್ಬಿನ ನೆಕ್ರೋಸಿಸ್ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ==ಚಿಕಿತ್ಸೆ== ಯಾವುದೇ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಹೆಮಟೋಮಾದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.breastcancer.org/treatment/side_effects/hematoma</ref> ದೊಡ್ಡ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು, ಅಥವಾ ಸಣ್ಣವಾಗದ ಅಥವಾ ಅಸೌಕರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಹರಿವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಬರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಹೆಮಟೋಮಾವು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. ನೀಡಲ್ ಆಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಒಳಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>https://www.verywellhealth.com/breast-hematomas-430281{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಲೇಖನ]] fi9hgllgvsq3zt6izyk4xh552820pn9 0 108813 1372320 1368274 2026-04-28T14:07:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372320 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಸ್ಟೀಫನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಹೆಲ್ | image = Stefan W Hell.jpg | caption = ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1962|12|23|df=y}} | birth_place =ಅರಾದ್, ರೊಮೇನಿಯಾ | citizenship =ಜರ್ಮನಿ<br>ರೊಮೇನಿಯಾ | death_date = | death_place = | fields = ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ | workplaces = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಲ್ಟಿಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೭–)<br/>ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ (೨೦೧೬–)<br/>ಜರ್ಮನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (೨೦೦೩-೧೭)< br/>ಟರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (೧೯೯೩-೯೬) | alma_mater = [[:en:Heidelberg University|ಹೈಡೆಲ್‌ಲ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | doctoral_advisor = {{Interlanguage link|ಸೀಗ್‌ಫ್ರೈಡ್ ಹಂಕ್ಲಿಂಗರ್|de}} | thesis_title =ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪರೆಂಟ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಟರ್ಚರ್ಸ್ ಇನ್ ಅ ಕಾನ್‌ಫ಼ೋಕಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ | thesis_url = | thesis_year = ೧೯೯೦ | doctoral_students = | notable_students = [[:en:Ilaria Test|ಇಲಾರಿಯಾ ಟೆಸ್ಟಾ]] (ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್) <br>ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಬಲ್ಜಾರೊಟ್ಟಿ (ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್) | occupation = ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ | years_active = | employer = | organization = | known_for = [[:en:STED microscopy|ಎಸ್‌ಟಿ‌ಇ‌ಡಿ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ]]<br>[[:en:RESOLFT|ರೆಸೋಲ್ಫ್ಟ್]]<br>[[:en:GSD microscopy|ಜಿಎಸ್‌ಡಿ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ]]<br>[[:en:4Pi microscope|೪ ಪಿ ಐ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]<br>[[:en:Multifocal multiphoton microscopy|ಮಲ್ಟಿಫೋಕಲ್ ಮಲ್ಟಿಫೋಟಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ]]<br>[[:en:Three-photon microscopy|ಮೂರು ಫೋಟಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ]] | notable_works = | spouse = | children = | awards = {{nowrap|[[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೨೦೧೪)}}<br/>[[:en:Kavli Prize|ಕಾವ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನ್ಯಾನೊಸೈನ್ಸ್]] (೨೦೧೪)<br/>ಒಟ್ಟೊ ಹಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೯)<br/>ಗಾಟ್‌ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೮) | website = }} '''ಸ್ಟೀಫನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಹೆಲ್''' ( ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ೧೯೬೨) ಅವರು [[ರೊಮೇನಿಯಾ|ರೊಮೇನಿಯನ್]] ಮೂಲದ ಜರ್ಮನ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಗೋಟ್ಟಿಂಗನ್‌ನಲ್ಲಿವ [[:en:Max Planck Institute for Multidisciplinary Science|ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಲ್ಟಿ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಸೈನ್ಸಸ್]] ಮತ್ತು ಹಿಡಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[:en:Max Planck Institute for Medical Research|ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌]] ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.mpinat.mpg.de/hell|title=Department Hell|publisher = Max Planck Institute for Multidisciplinary Sciences|access-date=1 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Department of Optical Nanoscopy |url = https://www.mr.mpg.de/departments/optical-nanoscopy| publisher=Max Planck Institute for Medical Research | access-date=1 January 2024}}</ref> ಎರಿಕ್ ಬೆಟ್ಜಿಗ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಮೊರ್ನರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ [[:en:super-resolved fluorescence microscop|"ಸೂಪರ್-ರಿಸೋಲ್‌ವ್ಡ್ ಫ್ಲೂರೋಸೆನ್ಸ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೊಪಿ"ಯನ್ನು]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದರು.<ref name=NP>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2014/summary/|title=Nobelprize.org|access-date=11 June 2017}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮಾನಿಯಾದ]] ಅರಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[:en:Banat Swabians|ಬನತ್ ಸ್ವಾಬಿಯನ್]] ಎಂಬ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇವರು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಟನಾದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.<ref>{{in lang|ro}} Răzvan Băltăreţu, [http://adevarul.ro/tech/stiinta/premiul-nobel-chimie-fost-castigat-roman-1_5435107c0d133766a8c357bf/index.html "Un cercetător născut în judeţul Arad este printre câştigătorii premiului Nobel pentru chimie"], ''Adevărul'', October 8, 2014</ref><ref>Andreea Ofiţeru, [http://www.gandul.info/stiri/nobel-2014-stefan-w-hell-pentru-gandul-am-avut-profesori-extraordinari-in-romania-13373041 "Stefan W. Hell, pentru Gândul: 'Am avut profesori extraordinari în România'"], ''Gândul'', October 9, 2014</ref> ೧೯೬೯ ಮತ್ತು ೧೯೭೭ ರ ನಡುವೆ ಹೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರು.<ref name="poco">{{in lang|ro}} Andreea Pocotila, [http://www.romanialibera.ro/stiinta-tehnologie/stiinta/fizicianul-premiat-cu-nobelul-pentru-chimie-vorbeste-romaneste-si-tine-legatura-cu-mediul-stiintific-din-tara-noastra-352654 "Fizicianul premiat cu Nobelul pentru chimie vorbește românește și ține legătura cu mediul științific din țara noastră"], ''România Liberă'', October 8, 2014</ref> ತರುವಾಯ, ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮುಂಚೆ ಟಿಮಿಶೋರಾದಲ್ಲಿನ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಲೆನೌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{in lang|ro}} Ștefan Both, [http://adevarul.ro/locale/timisoara/exclusiv-stefan-whell-castigatorul-nobelului-chimie-fost-elev-liceul-nikolaus-lenau-timisoara-1_54351d5e0d133766a8c39e0e/index.html "Stefan W.Hell, al doilea elev de la Liceul 'Nikolaus Lenau' din Timişoara care a câştigat un Nobel"], ''Adevărul'', October 8, 2014</ref> ಇವರ ತಂದೆ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬವು ವಲಸೆ ಬಂದ ನಂತರ ಲುಡ್ವಿಗ್ಶಾಫೆನ್‌ನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.romaniaregala.ro/jurnal/imagini-de-la-evenimentul-dedicat-laureatului-premiului-nobel-stefan-hell/|title=Imagini de la evenimentul dedicat laureatului Premiului Nobel, Ștefan Hell - Familia Regală a României / Royal Family of Romania|website=www.romaniaregala.ro|accessdate=11 June 2017}}</ref> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[:en:Heidelberg University|ಹೆಲ್ಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ]] ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml|title=Curriculum Vitae|access-date=11 June 2017|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20071025151247/http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml|archive-date=25 October 2007|archivedate=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071025151247/http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml}}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಘನ-ರಾಜ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಸಿಗ್ಫ್ರೆಡ್ ಹಂಕ್ಲಿಂಗರ್ ಅವರಿದ್ದರು. ಪ್ರಬಂಧದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು [[:en:Confocal microscopy|''"ಕಾನ್ಪೋಕಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ನಲ್ಲಿ]] [[:en:Optical resolution|ಪಾರದರ್ಶಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಚನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ"'']] ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=https://www.uni-goettingen.de/en/57981.html|title=Hell, Stefan, Prof. Dr. Dr. h.c. mult.|work= Göttingen Graduate School for Neurosciences, Biophysics, and Molecular Biosciences|access-date=2015-12-03}}</ref> ಇದಾದ ನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕರಾದರು. ಕಾಪೋಕಲ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಆಳ (ಅಕ್ಷೀಯ) ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ೪ ಪಿಪಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನಿಕಟ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸದೃಶ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.epo.org/learning-events/european-inventor/finalists/2008/hell.html|title=Mission Impossible: Breaking the Visual Barrier|first=European Patent|last=Office|website=www.epo.org|accessdate=11 June 2017}}</ref> ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೯೯೩ ರವರೆಗೆ ಹೆಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ನ [[:en:European Molecular Biology Laboratory|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬಯಾಲಜಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="mpibpc.gwdg.de">{{cite web|url=http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/personals/shell.html|title=NanoBiophotonics – Stefan W. Hell's Personal Profile|website=www.mpibpc.gwdg.de|access-date=11 June 2017|archive-date=2 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302202832/http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/personals/shell.html|url-status=deviated|archivedate=2 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080302202832/http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/personals/shell.html}}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ೪-ಪೈ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ]] ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ ರಿಂದ ೧೯೯೬ ರವರೆಗೂ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ([[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್)]] ಗುಂಪಿನ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು [[:en:STED microscopy|''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಫ಼ಾರ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯೂಲೇಟೆಡ್ ಎಮ್ಮಿಶ್ಂನ್ ಡಿಪ್ಲಿಶ್ಂನ್ (ಎಸ್.ಟಿ.ಈ.ಡಿ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ)'']] ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ ರಿಂದ ೧೯೯೪ ರವರೆಗೆ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್|ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ([[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]) ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹೆಲ್‌ರವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Deutscher Zukunftspreis">{{cite web|url=http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml|title=Deutscher Zukunftspreis<!-- Bot generated title -->|access-date=11 June 2017|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20071025151247/http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml|archive-date=25 October 2007|archivedate=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071025151247/http://www.deutscher-zukunftspreis.de/newsite/2006/lebenslauf_01.shtml}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mpibpc.mpg.de/groups/pr/PR/2006/06_20/|title=MPI für biophysikalische Chemie: Hell für Deutschen Zukunftspreis 2006 nominiert|website=www.mpibpc.mpg.de|access-date=11 June 2017}}</ref> ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ ರಂದು ಬಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಕ್]] ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು 'ನ್ಯಾನೊಬಯೋಫೋಟೋನಿಕ್ಸ್' ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/other_publications/Helleinzeln.pdf|title=Max film<!-- Bot generated title -->|access-date=11 June 2017|archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061003044856/http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/other_publications/Helleinzeln.pdf|url-status=deviated|archivedate=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061003044856/http://www.mpibpc.gwdg.de/groups/hell/other_publications/Helleinzeln.pdf}}</ref> ೨೦೦೩ ರಿಂದ ಹೆಲ್ ಹೆಡೆಲ್ಬರ್ಗ್‌ನ ಜರ್ಮನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಡಿ.ಕೆ.ಎಫ್ಝ.ಡ್.) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ನ್ಯಾನೊಸ್ಕೋಪಿ ವಿಭಾಗ" ಮತ್ತು "ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಭಾಗದ (ಎಪ್ಪಿ.ಪ್ರೋಫ್.) ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Deutscher Zukunftspreis"/> ೨೦೦೪ ರಿಂದ ಅವರು ಗೊಟ್ಟಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.leopoldina.org/fileadmin/redaktion/Mitglieder/CV_Hell_Stefan_D.pdf|title=CV of Stefan Hell|publisher=Academy of Sciences Leopoldina|access-date=October 9, 2014}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.dkfz.de/en/presse/pressemitteilungen/2011/dkfz-11-61-Meyenburg-Award-goes-to-Stefan-Hell.php|title=From microscopy to nanoscopy: 2011 Meyenburg Award goes to Stefan Hell|website=www.dkfz.de|accessdate=11 June 2017}}</ref> [[:en:Google Scholar|ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್]] ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಲ್‌ರವರು ೧೩೨ ರ [[:en: h-index|ಎ‍ಚ್-ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದರು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿ == [[:en:STED microscopy|ಪ್ರಚೋದಿತ ಎಮಿಶನ್ ಡಿಪ್ಲೀಷನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪಿ ವಿಧಾನಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಅವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲಸದ [[ಬೆಳಕು]] (> ೨೦೦ ನ್ಯಾನೊಮೀಟರ್) ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತರಂಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ]] ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಲ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೮೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಲ್ ಅಬೆ ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಾಗಿ ಅವರು ೨೩ ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ೧೦ ನೇ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಡಾಯ್ಚರ್ ಝುಕುನ್ಪೆಟ್ರೆಸ್) ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು. ಬಾನತ್ ಸ್ವಾಬಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎರಡನೇ ನೊಬೆಲಿಸ್ಟ್ (ಹರ್ಟಾ ಮುಲ್ಲರ್ ನಂತರ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು) ಇವರಾಗಿದ್ದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೦ * ಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಲ್ಮ್ಹೋಲ್ಟ್ಜ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೧ * ಬರ್ತೊಲ್ಡ್ ಲೀಬಿಂಗರ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ಸ್ಪ್ರೀಸ್, ೨೦೦೨ * ಕಾರ್ಲ್-ಜೈಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨ * ಕಾರ್ಲ್-ಹೆನ್ಜ್-ಬೆಕರ್ಟ್ಸ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨ * ಸಿ. ಬೆಂಜ್ ಯು. ಜಿ. ಡೈಮ್ಲರ್-ಬರ್ಲಿನ್-ಬ್ರಾಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗಿಶ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೪ * ರಾಬರ್ಟ್ ಬಿ. ವುಡ್‌ವರ್ಡ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಎಂಎ, ಯುಎಸ್‌ಎ, ೨೦೦೬ * ಜರ್ಮನ್ ಫೆಡರಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೬ * ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೭ * ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯ ಡೆರ್ ವಿಸ್ಸೆನ್‌ಚಾಫ್ಟನ್ ಜು ಗೊಟ್ಟಿಂಗನ್, ೨೦೦೭ * ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ * ಲೋವರ್ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ * ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಆಫೀಸ್‌ನ ವರ್ಷದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇನ್ವೆಂಟರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ೨೦೦೮<ref>{{cite web|url=http://www.epo.org/learning-events/european-inventor/finalists/2008/hell.html|title=Mission Impossible: Breaking the Visual Barrier|first=European Patent|last=Office|website=www.epo.org|access-date=11 June 2017}}</ref> * ನೇಚರ್ ಮೆಥಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ * ಒಟ್ಟೊ-ಹಾನ್-ಪ್ರೀಸ್, ೨೦೦೯ * ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್-ಹೆಲ್ಮಟ್-ವಿಟ್ಸ್-ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೦ * ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಅವಾರ್ಡ್, ೨೦೧೧<ref>{{Cite web|title=Course of science|url=https://www.bayer-foundation.com/blog/course-science|access-date=2021-12-15|website=Bayer Foundation|language=en|archive-date=2021-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215104924/https://www.bayer-foundation.com/blog/course-science|url-status=dead}}</ref> * ಕೊರ್ಬರ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧<ref>[http://www.koerber-stiftung.de/wissenschaft/koerber-preis-fuer-die-europaeische-wissenschaft/aktueller-preistraeger.html ''Stefan Hell – Körber-Preisträger 2011''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013021432/http://www.koerber-stiftung.de/wissenschaft/koerber-preis-fuer-die-europaeische-wissenschaft/aktueller-preistraeger.html |date=2014-10-13 }}</ref> * ಗೋಥೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೈಸ್ ಮೈಟ್ನರ್ ಬಹುಮಾನ, ೨೦೧೦/೧೧ * ಮೆಯೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧<ref>{{cite web|url=http://www.dkfz.de/en/presse/pressemitteilungen/2011/dkfz-11-61-Meyenburg-Award-goes-to-Stefan-Hell.php|title=From microscopy to nanoscopy: 2011 Meyenburg Award goes to Stefan Hell|website=www.dkfz.de|access-date=11 June 2017}}</ref> * ಫ್ರಿಟ್ಜ್ ಬೆಹ್ರೆನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ೨೦೧೨ ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಡಾಕ್ಟರ್ ಹಾನೊರಿಸ್ ಕಾಸಾ ಆಫ್ ವಾಸಿಲೆ ಗೋಲ್ಡಿಸ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅರಾದ್, ೨೦೧೨<ref>{{cite web|url=http://www.aradon.ro/stefan-w-hell-doctor-honoris-causa-al-universitatii-de-vest/1465448|title=STEFAN W. HELL, Doctor Honoris Causa al Universitatii de Vest "Vasile Goldis"|date=9 October 2014 |access-date=11 June 2017}}</ref> * ರೊಮೇನಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಗೌರವ ಸದಸ್ಯ, ೨೦೧೨ * ಪಾಲ್ ಕರರ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಜ್ಯೂರಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೨೦೧೩ * ಜರ್ಮನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡಿನಾ, ೨೦೧೩ ಸದಸ್ಯ * ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡಿನಾದ ಕ್ಯಾರಸ್ ಪದಕ [ಡಿ], ೨೦೧೩ * ಕವ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ * ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ * ರೊಮೇನಿಯನ್ ರಾಯಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ: ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರೌನ್, ೨೦೧೫<ref>{{cite web|url=http://www.romaniaregala.ro/jurnal/imagini-de-la-evenimentul-dedicat-laureatului-premiului-nobel-stefan-hell/|title=Imagini de la evenimentul dedicat laureatului Premiului Nobel, Ștefan Hell – Familia Regală a României / Royal Family of Romania|website=www.romaniaregala.ro|access-date=11 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.romaniaregala.ro/jurnal/laureat-al-premiului-nobel-decorat-de-regele-mihai/|title=Laureat al Premiului Nobel decorat de Regele Mihai – Familia Regală a României / Royal Family of Romania|website=www.romaniaregala.ro|access-date=11 June 2017}}</ref> * ರೊಮೇನಿಯಾ: ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ರೊಮೇನಿಯಾ, ೨೦೧೫<ref>{{in lang|ro}} Ștefan Pană, [http://www.mediafax.ro/politic/stefan-hell-laureat-al-nobel-a-fost-decorat-de-iohannis-este-ceva-foarte-special-ma-misca-profund-foto-14700413 "Stefan Hell, laureat al Nobel, a fost decorat de Iohannis"], Mediafax, September 4, 2015</ref> * ಗ್ಲೆನ್ ಟಿ. ಸೀಬೋರ್ಗ್ ಪದಕ, ೨೦೧೫<ref>{{cite web|url=http://www.seaborg.ucla.edu/|title=New Physico-Chemical Tools for New Biology|publisher=UCLA|access-date=9 November 2015|archive-date=21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021181015/http://www.seaborg.ucla.edu/|url-status=dead}}</ref> * ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ನರ್ ಪದಕ, ೨೦೧೬<ref>{{cite web|url=http://www.wilhelmexner.org/liste_001.html|title=Awardees|publisher=Wilmelm Exner Stiftung|access-date=12 April 2017|archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801075919/http://www.wilhelmexner.org/liste_001.html|url-status=deviated|archivedate=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170801075919/http://www.wilhelmexner.org/liste_001.html}}</ref> * ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಸಹವರ್ತಿ, ೨೦೧೬<ref>{{citation|url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html|title=National Academy of Sciences Members and Foreign Associates Elected|department=News from the National Academy of Sciences|publisher=[[National Academy of Sciences]]|date=May 3, 2016|access-date=2016-05-14}}.</ref> * ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ (HonFRMS) ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ೨೦೧೭<ref name="RMS1">{{cite web|title=Current RMS Honorary Fellows|url=http://www.rms.org.uk/membership/honorary-fellows.html|website=www.rms.org.uk|access-date=18 December 2017}}</ref> * ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್‌ನ ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web|url=http://english.dnva.no/c40134/artikkel/vis.html?tid=40149|title=Group 2: Astronomy, Physics and Geophysics|publisher=[[Norwegian Academy of Science and Letters]]|access-date=22 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222162631/http://english.dnva.no/c40134/artikkel/vis.html?tid=40149|archive-date=22 December 2017|url-status=dead}}</ref> * ಪೌರ್ ಲೆ ಮೆರೈಟ್, ೨೦೨೨<ref name="ORDEN POUR LE MÉRITE">{{cite web | title=Hell | website=ORDEN POUR LE MÉRITE | url=https://www.orden-pourlemerite.de/mitglieder/stefan-w-hell | language=de | access-date=11 June 2023}}</ref> * == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] oqpmpk2w8r9zdb9unw1zz33c40zabdr 0 122758 1372371 1335940 2026-04-29T04:37:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372371 wikitext text/x-wiki {{short description|2019 film by Sachin Ravi}} {{Use dmy dates|date=November 2018}} {{Infobox film | name = ಅವನೇ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ | = Avane Srimannarayana poster.jpg | alt = | caption = ಟ್ರೇಲರ್ ರಿಲೀಸ್ ಪೊಸ್ಟರ್ | director = ಸಚಿನ್ ರವಿ | producer = ಹೆಚ್.ಕೆ ಪ್ರಕಾಶ್<br />ಪುಷ್ಕರ್ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ | writer = ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ<br />ಚಂದ್ರಜಿತ್ ಬಳಿಯಪ್ಪ<br />ಅಭಿಜಿತ್ ಮಹೇಶ್<br />ಅನಿರುಧ್<br />ನಾಗಾರ್ಜುನ್ ಶರ್ಮ<br />ಅಭಿಲಾಷ್ | story = | screenplay = ಸಚಿನ್ ರವಿ | starring = {{plainlist|* [[ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ}} | narrator = | music = {{plainlist|* '''Songs:'''<br/>ಚರಣ್ ರಾಜ್<br/>ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ *'''Background Score:'''<br />ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್}} | cinematography = ಕರ್ಮ ಚಾವ್ಲ | editing = ಸಚಿನ್ | studio = ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಎಂಟರ್ಪೈಸಸ್<br />ಪುಷ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್<br />ಪರ್ಮ ಸ್ಟುಡಿಯೋ | distributor = ಪುಷ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | released = ೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೦೧೯ | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ<!--WARNING! Tweaking this parameter will directly affect this articles categorisation. Hence don't add the dubbed languages here.--> | budget = <!--WARNING! Don't add budget of the film without proper citations--> | gross = }} '''ಅವನೇ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ''' ಸಚಿನ್ ರವಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ]] ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಹಾಗು ಸಾಹಸಭರಿತ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]]<ref>https://twitter.com/onlynikil/status/1200097479531696128?s=19</ref>. ಪುಷ್ಕರ್ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ ಹಾಗು ಎಚ್.ಕೆ ಪ್ರಕಾಶ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಾಗು ಸಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ್ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ, [[ತೆಲುಗು]], [[ತಮಿಳು]], [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರತಂಡ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಬಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಪೈರಸಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೨೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಜನವರಿ ೧, ೨೦೨೦ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಜನವರಿ ೩ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೧೭ಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.<ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2019/dec/17/avane-srimannarayana-to-get-multiple-release-dates-2077030.html</ref> <ref>{{Cite web |url=https://publictv.in/avane-srimannarayana-official-teaser-released/amp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 |archive-date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211123932/https://publictv.in/avane-srimannarayana-official-teaser-released/amp |url-status=dead }}</ref><ref>https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/news18+kannada-epaper-nwseika/asntrailer+aidu+bhaashegalalli+saddu+maadalu+bandha+yaaravanu+avane+shrimannaaraayana-newsid-150167912</ref> ==ಸಾರಾಂಶ== ಅಮರಾವತಿ ಎನ್ನುವ ಊರಿನ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ನಾರಾಯಣ(ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ),ಜಯರಾಮ ಹಾಗು ತುಕರಾಮ ಎನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಾರಾಂಶ.<ref>https://www.facebook.com/AvaneSrimannarayana/</ref> ==ಪಾತ್ರಗಳು== * [[ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]- ನಾರಾಯಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಸಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ- ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]]- ಅಚ್ಯುತ್ತಣ್ಣ * ಬಾಲಾಜಿ ಮನೋಹರ್- ಜಯರಾಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ- ತುಕರಾಮ * [[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]- ಅಥಿತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಗೋಪಾಲ್ ಕ್ರಿಷ್ಣ ದೇಶ್ಪಾಂಡೆ * ಮದುಸುದನ್ ರಾವ್ * ಗೌತಮ್ ರಾಜ್ * ಸಲ್ಮಾನ್ ಅಹೆಮದ್ * ಅನಿರುದ್ ಮಹೇಶ್ <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Avane_Srimannarayana</ref> ==ತಯಾರಿಕೆ== ಅವನೇ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ ಸಚಿನ್ ರವಿಯವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ. ರಕ್ಷಿತ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಶಾನ್ವಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಂಠ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮ್ ಚಾವ್ಲ ಅವರ [[ಕ್ಯಾಮರ]] [[ಕೆಲಸ]]ವಿದೆ. ಚರಣ್ ರಾಜ್ [[ಸಂಗೀತ]] ಸಂಯೋಜನೆ ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಹಿನ್ನಲೆ ಸಂಗೀತ ಈ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/avane-srimannarayana-trailer-gets-good-reaction-from-audience-rmd-300261.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 |archive-date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211112501/https://kannada.news18.com/news/entertainment/avane-srimannarayana-trailer-gets-good-reaction-from-audience-rmd-300261.html |url-status=dead }}</ref> ==ಹಾಡುಗಳು== # ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಪ್<ref>https://www.kannadaprabha.com/cinema/news/2019/dec/11/hands-up-first-single-from-rakshit-shetty-starrer-asn-to-be-released-on-december-12-407497.html<ref> # [https://www.kannadasongs.online/2021/02/Kannadasongs.html ನಾರಾಯಣ ನಾರಾಯಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] 95w1k060jklls8pbl6url722z78p65x 0 123764 1372364 1335369 2026-04-29T02:58:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372364 wikitext text/x-wiki '''ಅರಬ್ಬೀ ಗಣರಾಜ್ಯ''' ಎಂದರೆ [[ಈಜಿಪ್ಟ್ ]] ಮತ್ತು [[ಸಿರಿಯ]]ಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಏರ್ಪಟ್ಟು 1958-61ರ ವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶ. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಈಜಿಪ್ಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದದ್ದು 1953ರ ಜನವರಿ 18ನೆಯ ತಾರೀಖು. ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯವನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಭೋಗವಿಲಾಸಗಳಿಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿ, ಭೇ, ಪಾಷಾ ಮುಂತಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಗೀಬ್ ರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಆದರೆ ಈಜಿಪ್ಟನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಸುಯೆಸ್ ಕಾಲುವೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಸೂಡಾನಿನ ಭವಿಷ್ಯ(ಇವೆರಡೂ ಬಗೆಹರಿದಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಸರಿಹೋಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಸ ಆಡಳಿತವರ್ಗ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುದಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ ನಾಸೆರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸೂಡಾನಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. 1954ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಷ್ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ 20 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆ ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬಾಗ್ದಾದ್ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ತುರ್ಕಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೆಂಟೋಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಾಸೆರ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ, ಈ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬೀ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು: ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ನಾಸೆರ್ ಒಬ್ಬನೇ ಅರಬ್ಬರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದು ಆತ ಅವರ ಮುಖಂಡನಾದ, ಬಾಗ್ದಾದ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಡನೆ ಸ್ನೇಹವ್ಯವಹಾರ ಬೆಳೆಸಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. 1955ರಲ್ಲ ಜರುಗಿದ ಬಾಂಡುಂಗ್ ಸಮ್ಮೆಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಅಲಿಪ್ತನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ. ನಾಸೆರ್ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅರಬ್ಬರೇ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯವೊಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾದರೆ ಅದು ಅನೇಕ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅರಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈಜಿಪ್ಟೇ ಮುಂದಾಳಾಗಿತ್ತು. 1955ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಗಾಜಾóದ ಸೈನ್ಯ ಠಾಣೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮುಂದೆ ಗಂಡಾಂತರ ಕಾದಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನರಿತು ಅರಬ್ಬೀ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯೋಧರ ತಂಡಗಳನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿತು. ಪಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಿಂತುವು. ಆಗ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಯಿತು. 1956-599ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‍ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಬಂತು; ಆದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿತು.<ref>https://www.mrdowling.com/608-nasser.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮುರಿದು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಉಪಾಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೆಂಬಂತೆ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯ ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು (1958, ಫೆಬ್ರವರಿ 1). ಅದೇ ತಿಂಗಳ 21ನೆ ತರೀಖು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೋರಲಾಯಿತು: ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮತದಾರರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯೆಮೆನ್ ಕೂಡ ಈ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ನಾಸೆರ್ ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತಿತರ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಏಕತೆಯಿರಬೇಕು. ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಾಂಗವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಉಚ್ಚ ಸೇನಾಪತಿಯಾದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿವುದು, ವಜಾ ಮಾಡುವುದು ಅವನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ==ಒಡಕು== ಐಕ್ಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಹಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಡಕುಗಳು ಬಹುಬೇಗ ಕಂಡುಬಂದುವು. ಸರಕಾರದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೊಂಚಕೊಂಚವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸತೊಡಗಿತು. ಸಿರಿಯದಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ಹೆಚ್ಚಿ ಸೈನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟಾಗಿ (1961) <ref>https://books.google.lv/books?id=vzZ71Eh5QvMC&pg=PA605&dq=1961+syrian+coup&hl=en&sa=X&ei=1DA1Vc_kOIzDPL3RgfAN&ved=0CCoQ6wEwAg#v=onepage&q=1961%20syrian%20coup&f=false</ref>ಆ ದೇಶ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಂತು. ಕೊಂಚಕಾಲದಲ್ಲೇ [[ಯೆಮೆನ್]] ಕೂಡ ಹೊರಬಂತು. ಆದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳು, ಇನ್ನೊಂದುಕಡೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು—ಇವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೂ ಬಗ್ಗದೆ ಅರಬ್ಬರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಉತ್ಕರ್ಷಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಸೆರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನಾನುರಾಗ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ; ಸಿರಿಯ, ಯೆಮೆನ್ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನಸೆರ್ ಅರಬ್ಬೀಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೌರವಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನಿಂತ. 1963ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದುವು.<ref>http://www.sav.sk/journals/uploads/092611431_Sorby.pdf</ref> ಈ ಸಲ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಸಿರಿಯ, [[ಇರಾಕ್‍]]ಗಳ ನಡುವೆ ತತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಒಮ್ಮತವೂ ಕಂಡುಬಂತು. ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಷ್ಟಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ತಲೆದೋರಿ, ಆ ಯೋಜನೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಂತಿತು. ಅರಬ್ಬೀಯರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒತ್ತಾಯಗಳಿಗೆಡೆಕೊಡದೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂಬಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯೇನೂ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. 1967ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಮಿಂಚಿನವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] 78aoic86ipx441kncy6j83sfm9nrexz 0 123825 1372366 1335411 2026-04-29T03:09:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372366 wikitext text/x-wiki '''ಅರವೀಡು ಮನೆತನ''ವು ವಿಜಯನಗರ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳಿದ ಒಂದು ರಾಜವಂಶ. [[ವಿಜಯನಗರ]]ದ ಪತನಾನಂತರ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ರಾಜವಂಶ. ==ತಿರುಮಲ ರಾಯ== ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜ್ಯ 1565ರಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಈಡಾದರೂ ಅರವೀಡು ಮನೆತನದ ಅರಸರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಮರಾಯನ ತಮ್ಮನಾದ ತಿರುಮಲ, ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಪೆನುಕೊಂಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ (1570) ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜನಾದ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತನಾಗಿ ಮಾಡಿ ತಾನೇ ರಾಜನಾದ. ಮುಸಲ್ಮಾನರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಅಸೂಯೆ, ವಿಚ್ಛೇದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತಿರುಮಲ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉತ್ತರದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನರ ವಶವಾದರೂ, ದಕ್ಷಿಣದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ತಿರುಮಲ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಡಳಿತವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ. ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ತನ್ನ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಮಾಂಡಲೀಕರನ್ನಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಿದ. [[ಕನ್ನಡ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನ ಎರಡನೆಯ ಮಗನಾದ ರಾಮರಾಯ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿ ನಿಯಮಿತನಾದ. [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] ಅವನ ರಾಜಧಾನಿ. ತಿರುಮಲನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು. <ref>https://www.britannica.com/topic/Aravidu-dynasty</ref> ==ಎರಡನೆಯ ಶ್ರೀರಂಗರಾಯ== ಆತನ ಮಗನಾದ ಎರಡನೆಯ ಶ್ರೀರಂಗ ತಂದೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಬಿಜಾಪುರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡಗಳ ಸುಲ್ತಾನರಿಂದ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬ ತೊಂದರೆಯುಂಟಾಯಿತು. ತಮ್ಮಂದಿರು ಮಾಂಡಲೀಕರಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ ಇವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದವಾನಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೈಬಿಟ್ಟುಹೋದುವು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಾಮಂತರು, ಪಾಳೆಯಗಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀರಂಗ ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ, ವಿದ್ಯಾವಂತರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟ. ಮೇಲುಕೋಟೆ, [[ಶ್ರೀಪೆರಂಬೂದೂರು]], ಅಹೋಬಲ, ಶ್ರೀರಂಗ, [[ತಿರುಪತಿ]]ಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಿಲಾಸಮು ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ರಾಯಸಂ ವೆಂಕಟಪತಿ ಇವನ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಾಗಿದ್ದ. <ref>https://www.mintageworld.com/history/detail/218-Aravidu/</ref> ==ವೆಂಕಟಪತಿರಾಯ== ಎರಡನೆಯ ಶ್ರೀರಂಗನ ತಮ್ಮ ವೆಂಕಟ 1586ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಅರವೀಡು ಸಂತತಿಯ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಇವನೊಬ್ಬನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪೆನುಕೊಂಡ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡಗಳ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಉದಯಗಿರಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆ ಕೃಷ್ಣಾನದಿಯವರೆಗೂ ಹರಡಿತ್ತು. ವೆಲ್ಲೂರು, ರಾಯಲಸೀಮೆ, ಕೋಲಾರ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಲೆತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಅಡಗಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತಂದ. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ [[ಎಚ್ಚಮನಾಯಕ]]ನೆಂಬ (ನೋಡಿ- ಎಚ್ಚಮನಾಯಕ) ಸಮರ್ಥ ಸಾಮಂತನ ನೆರವು ದೊರಕಿತು. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಸೋದರಳಿಯನಾದ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾದ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾಮಂತನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಒಡೆಯ ಸಮರ್ಥ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ. ಕೊಂಚಕೊಂಚವಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದನಲ್ಲದೆ ವೆಂಕಟಪತಿರಾಯನಿಗೂ, ತಿರುಮಲರಾಯನಿಗೂ ಇದ್ದ ವೈಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದ. 1610ರಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲರಾಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನೇ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೂ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರಿಗೆ ಸಾಮಂತನೆಂದೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ. ವೆಂಕಟಪತಿರಾಯ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಗಮನಕೊಡಬೇಕಾಗಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ, ತಿರುಮಲರಾಯನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷದಿಂದಲೂ ರಾಜ ಒಡೆಯನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ತಿರುಮಲರಾಯ ತಲಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಅಲ್ಲೇ ಕಾಲವಾದ. ತಾತಾಚಾರ್ಯನೆಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸ ಇವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಕಂಚಿ, ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈತ ಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ (1614) ಅರವೀಡು ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಒಡಕು ಉಂಟಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬಿಜಾಪುರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡಗಳ ಸುಲ್ತಾನರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲಾಗಲೇ ದೆಹಲಿಯ ಮೊಗಲ ಸಾಮ್ರಾಟರ ಕಣ್ಣೂ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ 1646ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕೊನೆಯ ಅರಸನಾದ ಶ್ರೀರಂಗರಾಯ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡೆನೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ 1675ರವರೆಗೂ ಆತ ಬದುಕಿದ್ದ. ಆದರೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಹು ಭಾಗವೆಲ್ಲ ಬಿಜಾಪುರ ಗೋಲ್ಕೊಂಡಗಳ ಸುಲ್ತಾನರ ವಶವಾಯಿತು. ಉಳಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಡಲೀಕರಾಗಿದ್ದವರು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೆ, ತಂಜಾವೂರು, ಜಿಂಜಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದುವು. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಕೊಂಚ ಕೊಂಚವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಇಕ್ಕೇರಿ ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿದ್ದುವು.<ref>https://archive.org/details/AraviduDynastyOfVijayanagara</ref> ==ಅರವೀಡು ಮನೆತನದ ರಾಜರುಗಳ ರಾಜ್ಯಭಾರ== ಅರವೀಡು ಮನೆತನದ ರಾಜರು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟುವು. ಇವರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಈ ಸಂತತಿಯ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ದೈವಭಕ್ತಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಅವರು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಮತಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬೇಕಾದದ್ದು. ತಿರುಪತಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲನೆಯ ಗೋಪುರದ ಹತ್ತಿರ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಿರುಮಲನ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ವೇಂಗಲಾಂಬಳ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಕಂಚಿ, ಶ್ರೀರಂಗ, ಶೇಷಾಚಲ (ತಿರುಪತಿ), ಕನಕಸಭ (ಚಿದಂಬರಂ) ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಿರುಮಲ ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ.<ref>https://www.indianetzone.com/19/administartion_aravidu_dynasty.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಣೆ== ಭತ್ತುಮೂರ್ತಿ ಇವರ ಆಸ್ಥಾನದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸ. ತಿರುಮಲ ಅವನಿಗೆ ರಾಮರಾಜ ಭೂಷಣ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದ. ಈ ಕವಿ ವಸ್ತುಚರಿತ್ರಮು, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ನಳೋಪಾಖ್ಯಾನಮು ಮತ್ತು ನರಭೂಪಾಲೀಯಮು ಎಂಬ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ತೃ. ಇವು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಶ್ರೀರಂಗ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೇಲುಕೋಟೆ, ಶ್ರೀಮುಷ್ಣಂ, ಅಹೋಬಲ, ತಿರುಪತಿ, ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನಿತ್ತ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಂದ ಅಹೋಬಲ ಮಠವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಅವನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹರಡಿಸಿತು. [[ಮೇಲುಕೋಟೆ]]ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದೇಶಿಕರ ಯತಿರಾಜಸಪ್ತತಿಯನ್ನು ಪಠನ ಮಾಡಿಸಿದ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಇವನ ಗುರು. ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕುತ್ಬ್ ಷಾರಂಥ ಮುಸ್ಲಿಮರು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಅಂದಿನ ವಾತಾವರಣ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮೊದಲನೆಯ ವೆಂಕಟಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶೈವ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಅಪ್ಪಯ್ಯದೀಕ್ಷಿತನನ್ನು ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದ. ರಾಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತೆ ಅಪ್ಪಯ್ಯದೀಕ್ಷಿತ ಕುವಲಯಾನಂದ ಎಂಬ ಅಲಂಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ ಬರೆದ. ರಾಜ ಕುಂಭಕೋಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಧೀಂದ್ರತೀರ್ಥರನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅರವೀಡು ಸಂತತಿಯ ಚರಿತ್ರೆ ವಿಷಾದಕರವಾದರೂ ಈ ಸಂತತಿಯವರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಉತ್ಕøಷ್ಟವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಮರೆಯುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. <ref>https://www.indianetzone.com/3/the_aravidu_dynasty.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಗರೀಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] gfkkvwm3xjohly32b3y9w2f862s17gx 0 123829 1372374 1336307 2026-04-29T05:42:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372374 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Purplec.png|right|thumb|ನೇರಳೆ ಹೂಕೋಸಿನಲ್ಲಿ ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ.]] '''ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳು''' ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]ಜನ್ಯ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು. ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಗ್ಲೈಕೊಸೈಡುಗಳೆಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಯ ಭಾಗವೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಭಾಗವೇ ಬಣ್ಣವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಕಾರಣ. ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳು ಸಸ್ಯದ ಜೀವರಸದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು, [[ಹೂವು|ಹೂ]]ಗಳ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕೆಂಪು]], ನೀಲಿ ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲ-ಛಾಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref>https://www.britannica.com/science/anthocyanin</ref> ==ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳ ಗುಣಗಳು== ವಿಲ್‍ಸ್ಟೆಟರ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ನಿರಂತರ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳು ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿವೆ: i) ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುವ ಎಲ್ಲ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಛಾಯೆಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ; ii) ಈ ಬಣ್ಣಕಾರಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ [[ಇಂಗಾಲ]]ದ ಚೌಕಟ್ಟು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; iii) ಆ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳು ಆಂಫೊಟೆರಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಾದ್ದರಿಂದ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] ಮತ್ತು<ref>{{Cite web |url=https://www.verywellhealth.com/the-scoop-on-anthocyanins-89522 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2020-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111204732/https://www.verywellhealth.com/the-scoop-on-anthocyanins-89522 |url-status=dead }}</ref> [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] ಸ್ವಭಾವಗಳೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಮ್ಲೀಯ ಲವಣಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿಯೂ [[ಲೋಹ]] ಲವಣಗಳು ನೀಲಿಯಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ವಾತಾವರಣವಿರುವ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ==ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳಲ್ಲಿನ ಘಟಕಾಂಶಗಳು== ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆಯ ಭಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]], ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೋಸ್ ಅಥವಾ ರ್‍ಯಾಮ್ನೋಸ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಭಾಗವೂ ಇರುವುದುಂಟು. ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಗಳೆಂದರೆ, ಮೆಲೋನಿಕ್, ಪ್ಯಾರಾಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಬೆಂಜೋಯಿಕ್, ಪ್ಯಾರಾಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಸಿನಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಕುಮರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು. ಆಮ್ಲೀಯ ಭಾಗ ಫೀನಾಲಿಕ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite encyclopedia|last=Andersen|first=Øyvind M|encyclopedia=[[Encyclopedia of Life Sciences]]|date=17 October 2001|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley & Sons]]|doi=10.1038/npg.els.0001909|chapter=Anthocyanins|isbn=978-0470016176}}</ref> ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ರಾಬಿನ್‍ಸನ್ ಅನೇಕ ಗುಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಹೀಗಿವೆ: i) ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಫೆರಿಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇರುವ ಸೋಡಿಯಂ ಅಸಿಟೇಟಿನ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ, ಅಮೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ವಿಲೀನ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಯನಿಡಿನ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಡೆಲಿನಿಡಿನ್ ಅದಕ್ಕಿಂತ ತಿಳಿಯಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮಾಸಲು ನೀಲಿ ಬರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಬಣ್ಣವೇ ಬಾರದಿರಬಹುದು; ii) ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ದುರ್ಬಲ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಕುಲುಕಿದಾಗ ಡೆಲ್ಫನಿಡಿನ್ ಮಾತ್ರ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳವುದು; iii) ವರ್ಣವಿವರಣಾ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಕ್ರೊಮಟಾಗ್ರಫಿ) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ; iv) ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳ ರೋಹಿತ 5000-5500 ಆ. ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪರಮಾವಧಿ ಹೀರಿಕೆಯ ಎಲ್ಲೆ (ಅಬ್ಸಾರ್ಪ್ಷನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್) ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಗೈಸ್‍ಮನ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 3':4' ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಫಲಿತಾಂಶ ಆಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳೆಲ್ಲವೂ 3:5:7 ಟ್ರೈಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡಿನಿಂದ ಆದುವುಗಳು. === ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳು === ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. {| class="wikitable sortable " |- ! ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನಾಮ !! ರಾಸಾಯನಿಕ ನಾಮ !! ಪ್ರಸರಣ |- | ಪೆಲಾರ್ಗೋನಿಡಿನ್ || 3:4':5:7 ಟೆಟ್ರ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ || ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ |- | ಸಯನಿಡಿನ್ || 3:3':4':5:7 ಪೆಂಟ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ || ಕಡುಗೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾ: ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ |- | ಡೆಲ್ಫಿನಿಡಿನ್ || 5:5:'7 ಹೆಕ್ಸ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ || ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ |- | ಪಿಯೊನಿಡಿನ್ ||3:4':5:7 ಟೆಟ್ರ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ 3'-ಮೀಥಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್||ಸಯನಿಡಿನ್ ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ |- | ಮ್ಯಾಲ್ವಿಡಿನ್ (ಸಿರಿಂಜಿಡಿನ್) ||3:4':5:7 ಟೆಟ್ರ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ 3':5': ಡೈಮೀಥಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ || ಡೆಲ್ಫಿನಿಡಿನ್ ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ |- | ಹಿರ್ಸೂಟಿಡಿನ್ || 3:4':5 ಟ್ರೈ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ 3':5':7 ಟ್ರೈಮೀಥಾಕ್ಸಿ ಫ್ಲ್ಯಾವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ || ಪ್ರಿಮ್ಯೂಲ ಹಿರ್ಸೂಟ ಜಾತಿಯ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ |} ==ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳ ರಚನಾವಿನ್ಯಾಸ ನಿರ್ಣಯ== ಅಂತೋಸಯನಿನ್‍ಗೆ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್ ಅದರ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಆಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಅನಂತರ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ (-OH. ಮೀಥಾಕ್ಸಿಲ್ (-OCH₃ ಗುಂಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವರು). ಅನಂತರ 10% ಪ್ರಬಲತೆಯ [[ಬೇರಿಯಮ್|ಬೇರಿಯಂ]] ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೆಡ್ ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ]] ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದೊಡನೆ ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್ನನ್ನು ಕುದಿಸಲಾಗುವುದು. ಉತ್ಪನ್ನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಮೂಲಾಣುವಿನ ರಚನಾವಿನ್ಯಾಸದ ಚಿತ್ರ ಮೂಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಯನಿಡಿನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಫೊರೊಗ್ಲೂಸಿನಾಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೊ ಕ್ಯಾಟಚೂಯಿಕ್ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ಶೇಷಾಂಶ ಸಕ್ಕರೆಯ ಭಾಗ ಮೂಲಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್ನಿನ ಯಾವ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂತರ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನನ್ನು ಡೈಮೀಥೈಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡಿನ ಮಿಶ್ರಣದ ವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ, ಬಿಡಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳು ಮೀಥಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಫಲಿತವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಭಾಗಗಳು ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಶೇಷವಸ್ತುವನ್ನು ಜಲಜನಕದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೇರಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದ ವರ್ತನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೊರೆತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಣುಗಳು ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಂತೋಸಯನಿನ್ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಭಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ಅಥವಾ 3:5 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆಂತೋಸಯನಿನ್ನಿನ ಸಂಯೋಜನಾಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಆಂತೋಸಯನಿಡಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ರಾಬಿನ್‍ಸನ್ ಹಲವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಸ್ವರೂಪ ಹೀಗಿದೆ: ಈಥೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥೊ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿ ಬೆಂಜ಼ಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋಫಿನೋನ್ ವರ್ತಿಸಲು ಬಿಟ್ಟು, ಅನಂತರ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನಿಲದಿಂದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇಕಾದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಂಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೊಫೀನೋನನ್ನು ಒಟ್ಟೂಗೂಡಿಸಿ, ಬೇಕಾದಂಥ ಆಂತೋಸಯನನಿಡಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * {{cite book|title=Flavonoids: Chemistry, Biochemistry and Applications|author=Andersen, O.M.|date=2006|publisher=CRC Press|isbn=978-0-8493-2021-7|location=Boca Raton FL}} * {{cite book|title=Anthocyanins: Biosynthesis, Functions, and Applications|date=2008|publisher=Springer|isbn=978-0-387-77334-6|editor1-last=Gould|editor1-first=K.|editor2-last=Davies|editor2-first=K.|editor3-last=Winefield|editor3-first=C.}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://madsci.org/FAQs/anthocyanins.html Anthocyanins FAQ ''MadSci Network''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725140421/http://madsci.org/FAQs/anthocyanins.html |date=2020-07-25 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಂತೋಸಯನಿನ್ಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಅಣು_ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 59s0bu21aav454s832iq2h1a2up3v71 0 123854 1372389 1337990 2026-04-29T11:14:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372389 wikitext text/x-wiki '''ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ಮ''' ಇದು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ವಿಯೆನ್ನದ ಮನೋವೈದ್ಯ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಂದು, [[ತಾಯಿ]]ಯನ್ನು [[ಮದುವೆ]]ಯಾಗಿ, ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದ ಈಡಿಪಸ್ ದೊರೆಯ ಕಥೆ ಇಡೀ ಮನುಷ್ಯವರ್ಗದ ಮೂಲಭೂತವಾದ [[ಪಾಪ]]ವನ್ನು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ಫ್ರಾಯ್ಡನ ವಾದ. ಈಡಿಪಸ್ ದೊರೆ ತನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ, ಆಮೇಲೆ ನಿಜಾಂಶ ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಅಪಾರವಾದ ದುಃಖ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ-ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಆತ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ ಎಂಬುದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ [[ಮನುಷ್ಯ]]ನ ಸುಪ್ತಬಯಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ-ಎಂಬುದು ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಅಭಿಮತ. ==ಲಿಬಿಡೋ== ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಮಾನವರಿಗೂ ಸರ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಲಿಬಿಡೊ ಅಥವಾ ಆದಿಕಾಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆ-ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಮವೆಂಬುದು ಬೆಳೆದ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಜೀವನದ ಹುಟ್ಟು, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪೋಷಣೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸುಖ, ಸಂತೋಷ, ಔನ್ನತ್ಯ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅನುವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಾನಸಿಕ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಲಿಬಿಡೊ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಮವೆಂಬುದು ತಾರುಣ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಲೆದೋರುವಂಥದಲ್ಲ; ಅದು ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದಲೇ ಜಾಗೃತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಳೆದು ಕೊನೆಗಾಣುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳು ಲೈಂಗಿಕದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಗ್ಧರಲ್ಲ; ಅವರಲ್ಲೂ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು (ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳೊಡನೆ ಅವರು ಆಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಟ ಇತ್ಯಾದಿ) ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಲಿಬಿಡೊ ಈ ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬದಲಾಗುವ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳ ಪೈಕಿ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಒಂದು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಂದೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಗೊಡಬಹುದಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಅನಾರೋಗ್ಯವಾದ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ, ತೀರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಜ. ಗಂಡುಕರು ತಾಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಹೋಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.<ref><ref>https://www.verywellmind.com/what-is-an-oedipal-complex-2795403 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206084759/https://www.verywellmind.com/what-is-an-oedipal-complex-2795403 |date=2020-02-06 }}</ref></ref> ==ಶರೀರ== ಲಿಬಿಡೊದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೊದಲಾಗುವುದು ಮಗುವಿನ ತುಟಿ ಮತ್ತು ನಾಲಗೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಗು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ತನ್ನಿಂದ ಹೊರತಾದ ವಸ್ತುವೊಂದರೊಡನೆ ಬೆಳೆಸುವ ಸಂಪರ್ಕವೆಂದರೆ ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆಯೊಡನೆ. ಲಿಬಿಡೊ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎರಡನೆಯ ಹಂತವೆಂದರೆ ಗುದಸ್ಥಿತಿ. ಅಂದರೆ ಕಾಮಪ್ರವೃತ್ತಿ ಈ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರಾಂಗದಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ ಜನನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಲಿಬಿಡೊ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವುದೇ ಮೂರನೆಯ ಈಡಿಪಸ್ ಅವಸ್ಥೆ. ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈಡಿಪಸ್ ಅವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡುಮಗು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಆಚೆ ತಳ್ಳಿ, ಆತನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬ ತೀವ್ರವಾದ ಬಯಕೆ ತೋರುವುದೇ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್. ಮಗುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಯಕೆಯ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅಡ್ಡ ನಿಂತಿರುವವ ತಂದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಆತ ವಹಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತವಾದ ದ್ವೇಷಭಾವವಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತಂದೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಬಿಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲ. ಇದೇ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಜನನಾಂಗಗಳೊಡನೆ ಆಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅವರು ಬಾಲ್ಯ ಮುಷ್ಟಿ ಮೈಥುನದಲ್ಲೂ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ==ತಾರುಣ್ಯ ಪೂರ್ವ ಭೀತಿ== ಆದರೆ, ಅದೇ ವೇಳೆ, ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬ ತನ್ನ ಬಯಕೆ ಕೆಟ್ಟದೆಂಬುದೂ ತಂದೆಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಜನನಾಂಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಹೇಗಾದರೂ ತನ್ನ ಪುಂಸತ್ವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅತಿಯಾದ ಭೀತಿಗೂ ಹುಡುಗ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಭೀತಿಯೇ ಅವನನ್ನು ಅನೈತಿಕ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈ ಭೀತಿ ಅವನ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸನ್ನು ಅಚೇತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದ ಮೇಲೆ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯ ಬದಲು ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ತಾನು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಲಿಬಿಡೊ ಈಡಿಪಸ್ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದಿನ ಅವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲಿಬಿಡೊದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಅವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಸುಪ್ತಕಾಮಸ್ಥಿತಿ. ಆರು ವರ್ಷದಿಂದ ತಾರುಣ್ಯದವರೆಗೆ ಇದರ ಅವಧಿ. ಆಮೇಲಿನದು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಲೈಂಗಿಕಜೀವನಸ್ಥಿತಿ.<ref>https://www.britannica.com/science/Oedipus-complex</ref> ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಆಚೆ ತಳ್ಳಿ, ಆಕೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ತಂದೆಯೊಡನೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ. ==ಹಿಮ್ಮರಳಿದ ಲಿಬಿಡೊ== ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಪ್ರಕಾರ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯದಿರುವುದೇ ಆ ಮೇಲಿನ ಮನೋರೋಗಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಈಡಿಪಸ್ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಗು ಅನುಭವಿಸುವ ಅತಿಯಾದ ಆನಂದ ಅಥವಾ ಅತಿಸ್ವಲ್ಪ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಲಿಬಿಡೊ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಅವಸ್ಥೆಗೆ ದಾಟದೆ, ಅದರ ಕೊಂಚಭಾಗ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾಪದಾಯಕವಾದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಆಶಾಭಂಗವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಇವುಗಳ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಲಿಬಿಡೊ ಹಿಮ್ಮರಳಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಈಡಿಪಸ್ ಭಾವ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗದೆ ಲಿಬಿಡೊದ ಒಂದು ಅಂಶ ಅದಕ್ಕೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆಗ ಲಿಬಿಡೊ ಆ ಅವಸ್ಥೆಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಾಗ, ಆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ವರ್ತನೆ, ಅಂದರೆ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವರ್ತನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಹಿಮ್ಮರಳಿದ ಲಿಬಿಡೊ ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದೇ ಮನೋರೋಗದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು.<ref>https://www.simplypsychology.org/oedipal-complex.html</ref> ==ವಿರೋಧ== ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://www.psychologytoday.com/intl/blog/talking-apes/201802/searching-evidence-the-oedipus-complex</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಗರೀಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] od44bq8ybi0b4jz3z67850tw699530l 0 124438 1372384 1337339 2026-04-29T09:00:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372384 wikitext text/x-wiki '''ಆಶ ಅಗರ್ವಾಲ್''' [[ಭಾರತ]]ದ ಮಾಜಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಏಷಿಯನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರಿಗೆ 1985ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.indianetzone.com/10/asha_agarwal.htm{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಜನನ== ಇವರು ೧೯೬೫ನೇ ಜನವರಿ ೨೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>https://more.arrs.run/runner/16157</ref> ==ಸಾಧನೆ== 1985ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಏಷಿಯನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ ಮೀಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟವನ್ನು ೨ ಗಂಟೆ 48 ನಿಮಿಶಗಳು ಮತ್ತು 51 ಸೆಕೆಂಡುಗ್ಲಳ ದಾಖಲೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದಿನದವರೆಗು ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸಹ ಮುರಿದಿಲ್ಲ. 1986ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಟ್ರಿಮಿಡಾಡ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ 26 ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾ ವಳಿಗಳಲ್ಲಿ 8 ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟಗಳನ್ನು 2 ಗಂಟೆ 50 ನಿಮಿಷಗಳ ಪರಿಧಿಯೂಳಗೆ ಮುಗಿಸಿರುವ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ 27 1985 ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದ ಹಾಂಗ್ಕಾಂಗ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಠಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1989 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಫ್ರೀಡಂ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಏಷಿಯನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ== ಇದೊಂದು ದ್ವಿವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಏಷಿಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ ನ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟದ ಭಾಗವಾಗಿ ಏಷಿಯನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಷಿಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ ಅಸೋಸಿಯೆಶನ್ ನ ಆಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ. 1988 ರಲ್ಲಿ ಏಷಿಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ 42 ಕಿ.ಮಿ ಓಟವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಈ ಏಷಿಯನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 1985 ಇನ್ನೂ ಮ್ಯಾರಥಾನ್, ಏಷಿಯನ್ ದ್ವಿವಾರ್ಷಿಕ ಟ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ. ಆಶ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅೊವರು ಮಹಿಳಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.. ನಂತರ 1992 ರಲ್ಲಿ ಸುನಿತ ಗೋದ್ರ ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ಗೋಪಿ ತೊನ್ಕಲ್ ರವರು ಏಷಿಯನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. {| class="wikitable sortable " |- ! ಆಟ !! ಸ್ಥಳ !!ಪ್ರಶಸ್ತಿ !! ಪಂದ್ಯಾವಳಿ !! ದಿನಾಂಕ !! ಕಾಲಾವಧಿ |- | ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ನವದೆಹಲಿ|| ೧ || || ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೩ || ೩:೦೮:೦೩ |- |ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ಸಿಯೋಲ‍ || ೪ || ಸಿಯೊಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ || ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೪ || ೨:೪೬:೪೭ |- | ಮ್ಯಾರಥಾನ್|| ಸಿಂಗಾಪುರ|| ೩ || ||೦೯ ಡಿಸೆಮಬರ್೧೯೮೪|| ೨:೪೫:೪೦ |- | ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ಹಾಂಗ್ಕಾಂಗ್ || ೧ ||ಹಾಂಗ್ಕಾಂಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ || ೨೭ ಜನವರಿ ೧೯೮೫|| ೨:೪೪:೫೧ |- | ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ಜಕಾರ್ತ || ೧ || ಏಷಿಯನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ || ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್೧೯೮೫|| ೨:೪೮:೫೩ |- | ಅರ್ಧ-ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ಪುನೆ|| ೧|| || ೨೦ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೫ || ೧:೨೪:೧೦ |- | ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ||ಸಿಯೋಲ‍ || ೫ || ಏಷಿಯನ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ||೧ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೬ || ೨:೪೮:೪೧ |- |ಮ್ಯಾರಥಾನ್ || ಜರ್ಮನಿ || ೧೩ || ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ || ೨೬ ಆಗಸ್ಟ ೧೯೮೯|| ೨:೫೪:೨೧ |- ||ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ||ನವದೆಹಲಿ || ೧|| ನವದೆಹಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ || ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೧||೨:೪೦:೨೬ |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 257e0mgx3ncl1p5l1pajbfemqusj6om 0 126191 1372318 1368025 2026-04-28T13:22:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372318 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸೋನಾರಿಕಾ ಭಡೋರಿಯಾ | image = SonarikaBhadoria.jpg | image_size = | caption = ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸೋನಾರಿಕಾ ಭಡೋರಿಯಾ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1992|12|03}}<ref>{{cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/happy-birthday-mohit-and-sonarika-141203|title=Happy Birthday Mohit and Sonarika|date=2014-12-03|website= Tellychakkar Dot Com|language=en|access-date=2020-02-02}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/shaheer-sheikh-wishes-co-star-sonarika-bhadoria-gives-her-royal-name-191204|title=Shaheer Sheikh wishes co-star Sonarika Bhadoria; gives her a royal name|date=2019-12-04|website= Tellychakkar Dot Com|language=en|access-date=2020-02-02}}</ref> | birth_place = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = [[ನಟಿ]], ನರ್ತಕಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ, ಮೊಡೆಲ್ | years_active = ೨೦೧೧ - ಇಂದಿನವರೆಗೆ | known_for = ''ದೇವೋನ್ ಕೆ ದೇವ್...ಮಹಾದೇವ್'' | nationality = ಭಾರತೀಯ }} '''ಸೋನಾರಿಕಾ ಭಡೋರಿಯಾ'''(ಜನನ ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೨) ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ದೇವೋನ್ ಕೆ ದೇವ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ / ಆದಿ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/tv/32381773_1_lord-shiva-producer-nikhil-sinha-mythological-show |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625010009/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/tv/32381773_1_lord-shiva-producer-nikhil-sinha-mythological-show |url-status=deviated |archive-date=25 June 2012 |work=[[The Times of India]] |title=I was destined to play Parvati: Sonarika Bhadoria |access-date=2024-02-08 |archivedate=2012-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120625010009/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/tv/32381773_1_lord-shiva-producer-nikhil-sinha-mythological-show }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/first-look-ashish-sharma-and-sonarika-bhadorias-prithivi-vallabh-is-a-show-to-watch-out-for/articleshow/60378869.cms |title=First Look: Ashish Sharma and Sonarika Bhadoria's Prithivi Vallabh is a show to watch out for! |work=The Times of India}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಭಡೋರಿಯಾ ಚಂಬಲ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶದ ರಜಪೂತ ಕುಲದಿಂದ ಬಂದವರು.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-am-the-only-Parvati-for-Mahadev-Sonarika/articleshow/20872169.cms |title=I am the only Parvati for Mahadev: Sonarika |website=The Times of India|date=2 July 2013 }}</ref> ಅವಳು [[ಮುಂಬೈ]] ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಳು.<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/happy-birthday-sonarika-bhadoria-dazzling-snaps-of-the-jadoogadu-beauty/photostory/66918209.cms |title=Happy Birthday Sonarika Bhadoria: Dazzling snaps of the 'Jadoogadu' beauty |date=3 December 2018 |website=The Times of India |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> ಅವರು ಯಶೋಧಮ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ರೂಪಾರೆಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗೃಹಿಣಿ. ==ವೃತ್ತಿ== === ದೂರದರ್ಶನ (೨೦೧೧ – ಇಂದಿನವರೆಗೆ)=== ಭಡೋರಿಯಾ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಲೈಫ್ ಒಕೆ ಅವರ ತುಮ್ ದೇನಾ ಸಾಥ್ ಮೇರಾ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕಿ ಅಭಿಲಾಷಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/television/Sonarika-Bhadoria-ditches-TV-plans-to-move-to-Bollywood/Article1-1104019.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807064746/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/Sonarika-Bhadoria-ditches-TV-plans-to-move-to-Bollywood/Article1-1104019.aspx |url-status=deviated |archive-date=7 August 2013 |title=Sonarika Bhadoria ditches TV, plans to move to Bollywood |work=Hindustan Times |access-date=8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |archivedate=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016215043/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/television/Sonarika-Bhadoria-ditches-TV-plans-to-move-to-Bollywood/Article1-1104019.aspx }}</ref> ಅವರು ದೇವೋನ್ ಕೆ ದೇವ್ ... ಮಹಾದೇವ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="TimesOfIndia">{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/tv/32962752_1_sonarika-bhadoria-devon-ke-dev-mahadev-tum-dena-saath |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704100947/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/tv/32962752_1_sonarika-bhadoria-devon-ke-dev-mahadev-tum-dena-saath |url-status=deviated |archive-date=4 July 2013 |work=[[The Times of India]] |title=Sonarika Bhadoria is just 18 |access-date=2024-02-08 |archivedate=2013-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130704100947/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/tv/32962752_1_sonarika-bhadoria-devon-ke-dev-mahadev-tum-dena-saath }}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ಪೃಥ್ವಿ ವಲ್ಲಭ್ - ಇತಿಹಾಸ ಭೀ, ರಹಸ್ಯ ಭೀ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೃಣಾಲ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಿಂದ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ, ಭಡೋರಿಯಾ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ದಸ್ತಾನ್-ಇ-ಮೊಹಬ್ಬತ್ ಸಲೀಮ್ ಅನಾರ್ಕಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadoria-is-shaheer-sheikhs-anarkali-in-mughal-e-azam/articleshow/64777264.cms |title=Sonarika Bhadoria to play Anarkali in 'Dastaan-E-Mohabbat' |work=The Times of India}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಇಷ್ಕ್ ಮೇ ಮಾರ್ಜವಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾ ಶರ್ಮಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadorias-entry-in-ishq-mein-marjawan-brings-unexpected-twist-and-turns-in-tara-and-deeps-life/articleshow/68357184.cms |title=Sonarika Bhadoria's entry in Ishq Mein Marjawan brings unexpected twist and turns in Tara and Deep's life |website=The Times of India |date=11 March 2019 |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರ (೨೦೧೫ – ಇಂದಿನವರೆಗೆ)=== ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ''ಜಾದೂಗಾಡು'' ತೆಲುಗು ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೨ ರ ಹಿಟ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುಂದರಪಾಂಡಿಯನ್'' ನ ತೆಲುಗು ರಿಮೇಕ್ ''ಸ್ಪೀಡುನ್ನೋಡು'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Sonarika on a roll">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Sonarika-on-a-roll/articleshow/48857475.cms |title=Sonarika on a roll |work=The Times of India|date=15 January 2017 }}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ''ಈಡೋ ರಕಮ್ ಆಡೋ ರಕಮ್'' ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ರಾಜೀವ್ ಎಸ್ ರುಯಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರಜನೀಶ್ ದುಗ್ಗಲ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ [[ಹಿಂದಿ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸಾನ್ಸೇನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{Cite news |url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Mahavdev-actress-Sonarika-Bhadoria-to-make-her-Bollywooddebut/articleshow/54357612.cms |title=Sonarika Bhadoria to make her Bollywood debut |work=The Times of India}}</ref> ==ಮಾಧ್ಯಮ== ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಭಡೋರಿಯಾರವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನದ ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ''ದ ಟಾಪ್ ೨೦ ಅತ್ಯಂತ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-times-20-most-desirable-women-on-tv/articleshow/64234804.cms |title=Meet The Times 20 Most Desirable Women on TV |work=The Times of India |language=en}}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಥೆ== ===ಸಿನಿಮಾಗಳು=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರ್ಷ ! scope="col"|ಚಲನಚಿತ್ರ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! scope="col"|ಬಾಷೆ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೧೫ | ''ಜಾದೂಗಾಡು'' | ಪಾರ್ವತಿ |rowspan="3" |[[ತೆಲುಗು]] | |- |rowspan="3" | ೨೦೧೬ | ''ಸ್ಪೀಡುನ್ನೋಡು'' | ವಾಸಂತಿ | |- | ''ಈಡೋ ರಕಮ್ ಆಡೋ ರಕಮ್'' | ನೀಲವೇಣಿ | |- | ''ಸಾನ್ಸೇನ್'' | ಶಿರಿನ್ | ಹಿಂದಿ | |- | ೨೦೧೭ | ''ಇಂದ್ರಜಿತ್ (೨೦೧೭ ಚಲನಚಿತ್ರ)'' | ಮೀತಾ | ತಮಿಳು | |} ===ದೂರದರ್ಶನ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! ವರ್ಷ ! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ! ಪಾತ್ರ ! ಚಾನಲ್ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೧೧-೧೨ | ''ತುಮ್ ದೇನಾ ಸಾಥ್ ಮೇರಾ (೨೦೧೧ರ ಟಿವಿ ಸರಣಿ) '' | ಅಭಿಲಾಷ ಮನನ್ ಶರ್ಮಾ | rowspan="2" | ಲೈಫ್ ಒಕೆ | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೨-೧೩ | ''ದೇವೋನ್ ಕೆ ದೇವ್...ಮಹಾದೇವ್'' | [[ಪಾರ್ವತಿ]] | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೮ | 'ಪೃಥ್ವಿ ವಲ್ಲಭ - ಇತಿಹಾಸ ಭೀ, ರಹಸ್ಯ ಭಿ'' | ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮೃಣಾಲಾವತಿ | ಸೋನಿ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಭಾರತ) | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೮-೨೦೧೯ | ''ದಸ್ತಾನ್-ಇ-ಮೊಹಬ್ಬತ್ ಸಲೀಂ ಅನಾರ್ಕಲಿ'' | ಅನಾರ್ಕಲಿ | rowspan="2" | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ<ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/sonarika-bhadoria-who-would-say-no-to-being-anarkali/19949156|title=Sonarika Bhadoria: Who would say no to being Anarkali?|date=2018-11-06|website=mid-day|language=en|access-date=2019-07-25|archive-date=2019-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725035943/https://www.mid-day.com/articles/sonarika-bhadoria-who-would-say-no-to-being-anarkali/19949156|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dastaan-e-mohobbat-salim-anarkali-to-go-off-air-sonarika-bhadoria-gets-emotional-on-the-last-day-of-shoot/articleshow/67435615.cms|title=Dastaan-E-Mohabbat: Salim Anarkali to go off air; Sonarika Bhadoria gets emotional on the last day of shoot - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-25}}</ref> |- | ೨೦೧೯ | ''ಇಷ್ಕ್ ಮೇ ಮಾರ್ಜವಾನ್'' | ನೇತ್ರಾ ಶರ್ಮಾ | ಋಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadoria-quits-ishq-mein-marjawaan-says-not-creatively-satisfied/articleshow/69212001.cms|title=Sonarika Bhadoria quits Ishq Mein Marjawaan, says not ‘creatively satisfied’ - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-25}}</ref> |} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb name|nm5537554}} * {{Twitter|BSonarika|Sonarika Bhadoria}} * {{Facebook|ItsmeSonarika|Sonarika Bhadoria}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] k42zwtetutvyqzzqdgamm273znr6dlu 0 128957 1372335 1369462 2026-04-28T18:13:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372335 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Sangameshwara_temple,_hunagund.jpg|thumb|ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹುನಗುಂದ]] '''ಶ್ರೀ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ''' ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ [[ವೀರಶೈವ]] ಸಮಾಜದವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.udayavani.com/district-news/bagalkot-news/veerashaiva-lingayata-society#google_vignette</ref> ಈ ದೇವಾಲಯವೂ ಮೊದಮೊದಲು ಮಹಾಂತೆಶ ಮಠದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹುನಗುಂದದ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಒಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಹುನಗುಂದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ಊರಿನೊಳಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ತೇರು ಇದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ. ಜಾತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವದ ದಿನ ಊರಿನೊಳಗೆ ಇರುವ ತೇರು ಬೆಟ್ಟದ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. == ಜಾತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವ == [[ಚಿತ್ರ:Sangameshwara_temple_ತೇರು.jpg|thumb|ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ತೇರು]] ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶ್ರೀ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವವು [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ]]ದ<ref>{{Cite web |url=https://vistaranews.com/horoscope-religion/religious/shravana-masa-2023-festivals-auspicious-dates-and-time/430261.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-18 |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618093513/https://vistaranews.com/horoscope-religion/religious/shravana-masa-2023-festivals-auspicious-dates-and-time/430261.html |url-status=dead }}</ref> ಕೊನೆಯ ಸೋಮವಾರ ಸಾಯಂಕಾಲ ಐದು ಘಂಟೆಗೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂಜ್ಯ ಡಾ. ಮಹಾತೆಂಶ ಚಿತ್ತರ್ಗಿ ಸಂಸ್ತಾನ ಮಠ ಅವರ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಜಾತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವವು ಜರಗುವುದು. ಜಾತ್ರೆಗಿಂತ ಐದು ದಿನ ಮೊದಲು ಬಸವ ಪಠ ಯೋಜಿಸಲಾಗುವುದು. ಮಧ್ಯಾನ ಮೂರು ಘಂಟೆಗೆ ಶ್ರೀ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೆಶ ಮಠದಿಂದ ದೇವರ ಮೆರೆವಣಿಗೆಯು ಬೃಹತ್ ಮೆರೆವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮೇಶ್ವರನ ಪಾದಘತ್ತೆಗೆ ಬರುವುದು. ಒಟ್ಟು ಐದು ದಿನ ಜಾತ್ರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇರುವವು. ರಥಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಕಲಶಗಳು ಆ ಕಲಶಗಳು ಒಂದೊಂದು ಒಣೆಯಿಂದ ಬರುವುದು. ಒಂದು ಒಣೆಯವರಿಗೆ ಹಜ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಒಣೆಯವರಿಗೆ ಬಸವ ಪಠ ಎರಿಸುವ ಕೆಲಸ. ಹೀಗೆ ಹುನಗುಂದದಲ್ಲಿ ೧೧ ಒಣೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಜಾತ್ರೆ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಾತ್ರೆಮಹೊತ್ಸವ ದಿನದಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಹಾಗು ಐನಾಛಾರ ಜರಗುವುವು. ವಿಶೇಷ ಏನೆಂದರೆ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ, ಮರುಮದುವೆಗೆ ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯ ಸೋಮವಾರದ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ತೆರಿನ ಕಲಶವು ಸುಮಾರು ಎಂಟೂವರೆ ಗಂಟೆಗೆ ಶ್ರೀ ನೀಲಗಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ನೆರೆವೆರಿಸಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಲಿಂಗದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದು. ಅಲ್ಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಣೆಯ ಒಂಬತ್ತು ಕಲಶಗಳು ಸೇರುವವು. ರಾತ್ರಿ ಭಜನಪದಗಳು ಇರುವವು, ಮರುದಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸಾಯಂಕಾಲ ತೇರನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಸರ್ವಧರ್ಮೀಯರು<ref>https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/bhatkal-chennapattna-hanumantha-rathotsava-jatre/videoshow/99140081.cms</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವರು. ರಾತ್ರಿ ಸಂಗೀತರ ಸಮಜರೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ನಾಟಕ ನಡೆಯುವವು. ಮರುದಿನ ಮಂಗಳವಾರ ಹೊಂಡದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜಂಗೀ ಕುಸ್ತೀ<ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/vijayapura/siddeshwar-jatra-mahotsava-vijayapura-starts-from-january-12th-1520193.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-18 |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618093512/https://kannada.news18.com/news/vijayapura/siddeshwar-jatra-mahotsava-vijayapura-starts-from-january-12th-1520193.html |url-status=dead }}</ref> ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಜಾತ್ರ ಮಾಹೊತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. = ಬಸವ ಮಂಟಪ, ಹುನಗುಂದ = [[ಚಿತ್ರ:Basava_Mantapa_Hunagund.jpg|thumb|ಬಸವ ಮಂಟಪ, ಹುನಗುಂದ]] ಹುನಗುಂದದ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೆಶ ಶಾಲೆಯ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಬಸವ ಮಂಟಪ ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಎರಡನೆಯ ವಾರ್ಡಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಬಸವ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೆಶ ಮಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಸವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ [[ಹುಣ್ಣಿಮೆ]]ಯ ರಾತ್ರಿ ಭಜನೆ ಹಾಗು ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಾಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಹುನಗುಂದ ಪಟ್ಟಣ<ref>https://www.justdial.com/Bagalkot/Kalyana-Mandapams-in-Hungund/nct-10284707</ref>ದ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಊರಿನ ಜನರು ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಜಾಗ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಮಲಗಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. = ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಗಳು = ಹುನಗುಂದ ತಾಲೂಕು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲುವು [[ಬಾದಾಮಿ ಗುಹಾಲಯಗಳು|ಬಾದಾಮಿ]] ಗುಹೆಗಳು,<ref>https://bagalkot.nic.in/tourist-place/%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%BF-%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81/</ref><ref>https://vijaykarnataka.com/travel/weekend-getaways/must-visit-tourist-attractions-in-badami/articleshow/110608864.cms</ref> [[ಐಹೊಳೆ]],<ref>https://tv9kannada.com/photo-gallery/karnataka-budget-highlights-major-annoucements-for-karnataka-tourism-and-tourist-places-in-cm-bommai-budget-2022-sct-348275.html</ref> [[ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು]],<ref>https://kn.wikipedia.org/s/c5</ref> ಮಹಕುಟಾ, [[ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ]] ಕ್ಷೇತ್ರ,<ref>https://kn.wikipedia.org/s/6up</ref><ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/vijayapura/kudala-sangama-temple-history-location-darshan-timings-seva-details-lc18-947794.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-18 |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618093513/https://kannada.news18.com/news/vijayapura/kudala-sangama-temple-history-location-darshan-timings-seva-details-lc18-947794.html |url-status=dead }}</ref> ಅಲಮಟ್ಟಿ ಡ್ಯಾಮ್<ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/vijayapura/good-news-for-the-farmers-continuous-water-for-the-canals-of-almatti-1417478.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-06-18 |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618093512/https://kannada.news18.com/news/vijayapura/good-news-for-the-farmers-continuous-water-for-the-canals-of-almatti-1417478.html |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಮುಂತಾದವು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 8zno5xhju6y5134zedqkezka9yw8ysk 0 129934 1372324 1368530 2026-04-28T15:05:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372324 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = ಸ್ವದೇಶಿ ಜಾಗರಣ ಮಂಚ್ | formation = 22 ನವೆಂಬರ್ 1991 | founder = ದತ್ತೋಪಂತ ಠೇಂಗಡಿ | type = ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ | headquarters = ನವದೆಹಲಿ }} ಸ್ವದೇಶಿ ಜಾಗರಣ ಮಂಚ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸಹವರ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಘಪರಿವಾರದ ಘಟಕವೂ ಆಗಿದೆ. ದತ್ತೋಪಂತ ಠೇಂಗಡಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಹವರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://swadeshionline.in/page/our-founder |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719081756/https://swadeshionline.in/page/our-founder |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಸ್ವದೇಶಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು 100 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್, ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್, ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿಯನ್ನು ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ (ಬಿಎಂಎಸ್)<ref>https://www.bms.org.in/</ref>, ಭಾರತೀಯ ಕಿಸಾನ್ ಸಂಘ (ಬಿಕೆಎಸ್)<ref>{{Cite web |url=http://bharatiyakisansangh.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2011-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011174031/http://bharatiyakisansangh.org/ |url-status=dead }}</ref>, ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಪರಿಷತ್ (ಎಬಿವಿಪಿ)<ref>{{Cite web |url=https://www.abvp.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2020-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808081657/https://www.abvp.org/ |url-status=dead }}</ref> ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿಗಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಸ್ವದೇಶಿಯನ್ನು ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಲು, ಸ್ವದೇಶಿ ಜಾಗರಣ ಮಂಚ್ (ಎಸ್‌ಜೆಎಂ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ, ಎಸ್‌ಜೆಎಂ 1991 ರ ನವೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಬಿಎಂಎಸ್, ಎಬಿವಿಪಿ, ಬಿಕೆಎಸ್, ಅಖಿಲ್ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಪಂಚಾಯತ್ (ಎಬಿಜಿಪಿ)<ref>{{Cite web |url=https://www.abgpindia.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719100145/https://www.abgpindia.com/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಭಾರತಿ<ref>{{Cite web |url=https://sahakarbharti.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902234834/https://sahakarbharti.org/ |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಬಿಎಂಎಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಶ್ರೀ ದತ್ತೋಪಂತ್ ಠೇಂಗಡಿಯವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಡಾ.ಎಂ.ಜಿ. ಬೊಕರೆ ​​(ಮಾಜಿ ಉಪಕುಲಪತಿ, ನಾಗ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಚಾಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ==ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳು== * ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆ, ಏಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. * ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು * ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು * ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ * ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ==ಹೋರಾಟಗಳು== ಜನವರಿ 12, 1992 ರಂದು, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಬೃಹತ್ ಅಭಿಯಾನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರು ಒಗ್ಗೂಡಿದರು. ತರುವಾಯ ಸ್ವದೇಶಿ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಆಶ್ರಮ<ref>{{Cite web |url=https://kalyanashram.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2021-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210502110135/https://kalyanashram.org/ |url-status=dead }}</ref>, ವಿದ್ಯಾ ಭಾರತಿ<ref>http://vidyabharti.net/</ref>, ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿ<ref>{{Cite web |url=http://rashtrasevikasamiti.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2020-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818110227/http://rashtrasevikasamiti.org/ |url-status=dead }}</ref>, ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಲ<ref>{{Cite web |url=http://www.bsmbharat.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-07-19 |archive-date=2015-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150407052140/http://bsmbharat.org/ |url-status=dead }}</ref> ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸ್ವದೇಶಿ ಜತೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡವು. ಇಂದು ಎಸ್‌ಜೆಎಂ 15 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಂತದವರೆಗಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉಪ ಘಟಕಗಳ ಜಾಲ ಎಸ್‌ಜೆಎಂನಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಘಟಕಗಳು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ತರಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಜೆಎಂ ಸ್ವದೇಶಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನಂಬುವ ಎಲ್ಲ ಜನರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಯಾರಕರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/topics/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B6%E0%B2%BF-%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%B0%E0%B2%A3-%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%9A%E0%B3%8D%E2%80%8C/2{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು== ಸ್ವದೇಶಿ ಪ್ರಚಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವೃತ್ತಿಪರರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ರಚನೆ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಂಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಎಸ್‌ಜೆಎಂನ ಕೆಲವು ಆಯಾಮಗಳು. ಇವೆಲ್ಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿವೆ. ==ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು== #[https://www.swadeshijagranmanch.com/ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204045510/https://www.swadeshijagranmanch.com/ |date=2022-12-04 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] 4zflns297kx6xq9t79660lizihue6yf 0 141155 1372377 1336854 2026-04-29T07:20:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372377 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Ayushman Bhava (2019 film)}} '''''ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭವ''''' [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ಪಿ. ವಾಸು]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ದ್ವಾರಕೀಶ್|ಬಿಎಸ್ ದ್ವಾರಕೀಶ್]] ಮತ್ತು ಯೋಗೀಶ್ ದ್ವಾರಕೀಶ್ ಬುಂಗಾಳೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] ಜೊತೆಗೆ [[ನಿಧಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ]] ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಗುರುಕಿರಣ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಪಿಕೆಎಚ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನವನ್ನು [[ಗೌತಮ್ ರಾಜು]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/shivarajkumar-starrer-anand-title-is-changed-as-ayushman-bhava/articleshow/70203435.cms|title=ShivalingaShivarajkumar starrer Anand title is changed as Ayushman Bhava|date=13 July 2019|publisher=Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/sep/14/ayushman-bhava-to-come-out-on-kannada-rajyotsava-14278.html|title=Ayushman Bhava to come out on Kannada Rajyotsava|date=14 September 2019|publisher=Cinema Express|access-date=18 October 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/shiva-rajkumar-takita-takita-song-of-aayushman-bhava-movie-is-giving-different-feel-to-film-lovers-ae-261205.html|title=Ayushman Bhava|date=7 October 2019|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=18 October 2019}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2019/sep/14/ayushman-bhava-to-come-out-on-kannada-rajyotsava-2033239.html|title=Ayushman Bhava to come out on Kannada Rajyotsava|website=The New Indian Express}}</ref> ಚಿತ್ರ 1 ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 15 ನವೆಂಬರ್ 2019ಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು <ref name="newsmin:r1">{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/shiva-rajkumar-s-ayushman-bhava-release-date-announced-108996|title=Shiva Rajkumar's 'Ayushman Bhava' release date announced|date=16 September 2019|publisher=The News Minute}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕೆಲವು ಪುರುಷರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಮಾಯಕರನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬೋಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಗೂಂಡಾಗಳು ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೋಪಿ, ಅವರ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು, ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ ಅವನ ಕುಟುಂಬವು ಅವನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಕೇರ್‌ಟೇಕರ್‌ಗಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಟುಂಬದವರು ನಂತರ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೋಪಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಶ್ರೀದೇವಿ ಅವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಬೀಗರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಪರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಮನ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕೇರ್‌ಟೇಕರ್‌ಗಾಗಿ ಗೋಪಿಯ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅವನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಾಗ, ಗೋಪಿ ತಕ್ಷಣ ಅವನನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೋಪಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಅಗ್ನಿ ಅವಘಡದಿಂದ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಔಟ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀದೇವಿಯ ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಕುಟುಂಬವು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಅವಳ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ,ಆಕೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಚೇತನ್ ಜತೆಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ಕೃಷ್ಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ, ಕೃಷ್ಣ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಚುಕ್ಕಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯು ಕೃಷ್ಣನ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ನಂತರ, ಮನೆಯವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ತನ್ನ ಮುಂಬರುವ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ವರ ಎಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ, ಮನೆಯವರು ಚೇತನ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಔಟ್‌ಹೌಸ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾಳೆ. ಗೋಪಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಏಕೆ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಮಿ ರಾಮ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮಗ ಶಿವರಾಮ ಕೃಷ್ಣ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಸೀಟು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹುಚ್ಚನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಕೃಷ್ಣ ಅವಳನ್ನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದನೇ ಹೊರತು, ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಅಲ್ಲ. ಗೋಪಿಯು ರಾಮ್ ಕುಮಾರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕೃಷ್ಣ ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಗೋಪಿಯ ಮನೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಗೆಟಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೋದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಹಾಡಿನ ಟ್ಯೂನ್ ಅನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೋಪಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವಳು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ,. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] * ಗೋಪಿಯಾಗಿ [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] * ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿ [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] * [[ಪ್ರಭು (ನಟ)|ಪ್ರಭು]] ರಾಮ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * [[ಸುಹಾಸಿನಿ ಮಣಿರತ್ನಂ]] * [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]] * ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ * [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]] * [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] ಜ್ಯೋತಿಷಿ ರಘು ಆಗಿ * ಚೇತನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶವಂತ್ ಶೆಟ್ಟಿ * ಚುಕ್ಕಿಯಾಗಿ [[ನಿಧಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ]] * ಆರೋಹಿತಾ ಗೌಡ * ಅನಂತ ವೇಲು * ಗಿರಿ ದ್ವಾರಕೀಶ್ * ಸುಂದರ್ ರಾಮ್ * ವೀಣಾ ಸುಂದರ್ * ಸ್ವಪ್ನಾ ರಾಜ್ * ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸಿದ್ದಯ್ಯ * ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ * ಬಾಬು ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ * ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಮಹೇಶ್ ರಾಜ್ * ನಿತೇಶ್ ನಿಟ್ಟೂರು == ಬಿಡುಗಡೆ == [[ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ|ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ]] ದಿನದಂದು 1 ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="newsmin:r1"/> ನಂತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 15ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.<ref name="newsmin:r2">{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/ayushman-bhava-review-shivarajkumar-p-vasu-entertainer-formulaic-112381|title='Ayushman Bhava' review: Shivarajkumar-P Vasu entertainer is formulaic|date=15 November 2019|publisher=The News Minute}}</ref> == ಚಿತ್ರಸಂಗೀತ == ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ [[ಗುರುಕಿರಣ್|ಗುರು ಕಿರಣ್]] ಅವರ 100ನೇ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. lyrics ಸಂತೋಷ್ ನಾಯ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರದು. {{tracklist | title = ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ | extra_column = ಗಾಯಕ(ರು) | ಒಟ್ಟು_length = | title1 = ಕೃಷ್ಣ ನೀ | lyrics1 = ಸಂತೋಷ್ ನಾಯಕ್ | extra1 = [[ಅನುರಾಧ ಭಟ್]] | length1 = 1:39 | title2 = ಥಕಿಟ ತಕಿಟ | lyrics2 = ಸಂತೋಷ್ ನಾಯಕ್ | extra2 = ವ್ಯಾಸ ರಾಜ್ | length2 = 3:49 | title3 = ಸಾರ ಸಾರ | lyrics3 = [[ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] | extra3 = [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] | length3 = 4:18 | title4 = ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಇದೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ | lyrics4 = [[ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] | extra4 = ರೇವಂತ್ | length4 = 3:44 | title5 = ತೆಂಬರೆ ಬೊಟ್ಟುವನ | extra5 = [[ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್]] | lyrics5 = ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | length5 = 3:44 | title6 = ಪಯಣ ಸಾಗಲಿ | extra6 = ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು, [[ಅಜಯ್ ವಾರಿಯರ್]], ಶ್ರುಂತಿ ತುಮಕೂರು | lyrics6 = ಕವಿರಾಜ್ | length6 = 4:10 | title7 = ದೇಹದ ತಾಳವಾದ್ಯ ಥೀಮ್ | ಹೆಚ್ಚುವರಿ7 = | lyrics 7 = | length7 = 1:36 }} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == 9ನೇ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮೂವೀ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2 ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://siima.in/2019-nominations.php|title=The 9th South Indian International Movie Awards Nominations for 2019|website=[[South Indian International Movie Awards]]|access-date=24 August 2021|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828223640/https://siima.in/2019-nominations.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ibtimes.co.in/siima-2021-check-out-full-winners-list-840868|title=SIIMA 2020: Check Out Full Winners' List|work=ibtimes|access-date=20 September 2021}}</ref> * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್|ರಚಿತಾ ರಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು]] * ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ - [[ನಿಧಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|tt10773124}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] gy3dk4n7re7ejcycbvckpngvik6fvnf 0 141220 1372351 1334085 2026-04-28T22:38:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372351 wikitext text/x-wiki '''''ಅಕ್ಷಿ''''' - ಇದು ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2021 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ವಿ. ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಕಲಾದೇಗುಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/this-weeks-releases-srii-murali-starrer-madhagaja-and-the-national-award-winning-akshi/articleshow/88059058.cms|title=This week's releases: Srii Murali starrer 'Madhagaja' and the National Award Winning 'Akshi'|date=3 December 2021|website=The Times of India|language=en|access-date=7 December 2021}}</ref> ಚಿತ್ರವು ನೇತ್ರದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Hindu">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/67th-national-film-awards-complete-list-updating/article34131921.ece|title=67th National Film Awards: Complete list of winners|date=23 March 2021|work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/wild-karnataka-wins-national-award-in-non-feature-category/article34136671.ece|title=Wild Karnataka wins national award in non-feature category|date=23 March 2021|work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/state/wild-karnataka-akshi-bag-national-awards-965172.html|title='Wild Karnataka', 'Akshi' bag national awards|date=23 March 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/kannada/article/akshi-wild-karnataka-and-other-kannada-films-that-won-at-67th-national-film-awards/736008|title='Akshi, Wild Karnataka and other Kannada films that won at 67th National Film Awards|date=23 March 2021}}</ref> ''ಅಕ್ಷಿಗೆ'' [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಪಾಲು|ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/mar/23/akshi-is-best-kannada-film-rich-pickings-for-south-cinema-at-national-film-awards-2280197.html|title='Akshi' is best Kannada film; rich pickings for South cinema at National Film Awards|date=23 March 2021}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಗೋವಿಂದೇಗೌಡ. <ref>{{Cite web|url=https://publictv.in/sandalwood-akshi-govinde-gowda-national-award-bengaluru/|title='ಅಕ್ಷಿ' ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿ ಜಿಜಿ|date=28 March 2021|access-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410221856/https://publictv.in/sandalwood-akshi-govinde-gowda-national-award-bengaluru/|url-status=dead}}</ref> * ಇಳಾ ವಿಟ್ಲ * ಕಲಾದೇಗುಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ * ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಿಥುನ್ * ಕುಮಾರಿ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರಭು * ನಾಗರಾಜ್ ರಾವ್ * ಕಸ್ತೂರಿ ಮೂಲಿಮನಿ == ನಿರ್ಮಾಣ == ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಲಾದೇಗುಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ''ಅಕ್ಷಿ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ.'' ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕನ್ನಡ ಆಂಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗಾಯಕ, ನಟ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಕಲಾವಿದರೂ ಹೌದು. <ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/akshi-movie-akshi-movie-ready-to-release-which-as-got-67th-national-filmfare-award-htv-lg-547217.html|title=Akshi Movie: ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅಕ್ಷಿ ಚಿತ್ರ ರಿಲೀಸ್ಗೆ ರೆಡಿ; 'ಅಕ್ಷಿ'ಗೆ ಅಣ್ಣಾವ್ರೇ ಕಾರಣ ಎಂದ ಚಿತ್ರತಂಡ|date=28 March 2021}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> COVID-19 ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2020 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಳಂಬ-ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == 67 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - 2019 ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ <ref name="Hindu"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://dff.nic.in ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಪುಟ] * [http://dff.nic.in/NFA_archive.asp ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] s4hauuhzvfqjfntlcebpbsklgjwulcp 0 142537 1372341 1308829 2026-04-28T20:16:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372341 wikitext text/x-wiki ಇದು 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿರುವ/ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ]] ಪಟ್ಟಿ. == ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ == ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ [[ಆವರ್ತಕ|ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಿಂದ]] 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {| class="wikidiv" | style="text-align:center; background:#9fc;" |* |ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable sortable" style=" margin:auto;" |+2022 ರ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ !ಶ್ರೇಣಿ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಒಟ್ಟು !ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- ! style="textalign:center;" |1 |''[[K.G.F: Chapter 2|ಕೆಜಿಎಫ್: ಅಧ್ಯಾಯ 2]]'' |₹೧,೨೦೦[[ಕೋಟಿ]] ([[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|ಯುಎಸ್$]]೧೫೦ ದಶಲಕ್ಷ)–₹೧,೨೫೦ [[ಕೋಟಿ]] [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|(ಯುಎಸ್$]]೧೬೦ ದಶಲಕ್ಷ) | rowspan="2" |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | |- !2 | style="text-align:center; background:#9fc;" |''[[ಕಾಂತಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಂತಾರ]]'' |{{INRConvert|450|c}} |<ref>https://www.news18.com/amp/news/movies/kamal-haasan-reveals-kantara-blew-his-mind-says-those-days-are-returning-rishab-shetty-reacts-6604279.html</ref> <ref>https://m.economictimes.com/news/new-updates/kantara-actor-director-rishab-shetty-responds-to-nawazuddin-siddiquis-jealousy-comment-calls-him-inspiration/amp_articleshow/96196450.cms</ref> <ref>https://www.news18.com/news/movies/hrithik-roshan-says-kantara-climax-gave-him-goosebumps-rishab-shetty-has-best-reply-6595483.html</ref> <ref>https://www.wionews.com/photos/yearender-2022-these-are-the-highest-grossing-movies-of-this-year-kgf-2-rrr-and-more-543714/#kantara-527742</ref> <ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-kantara-review-rishab-shetty-8319459/lite/</ref> |- ! style="text-align:center;" |3 |''[[ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ]]'' |{{INRConvert|158.5|c}}–₹೨೧೦ [[ಕೋಟಿ]] ([[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|ಯುಎಸ್$]]೨೬ ದಶಲಕ್ಷ) |ಕಿಚ್ಚ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಶಾಲಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಇನ್ವೆನಿಯೊ ಮೂಲ |<ref>{{Cite web|url=https://www.koimoi.com/box-office/vikrant-rona-box-office-collection-worldwide-hits-the-double-century-to-emerge-a-big-success-for-kichcha-sudeep/|title=Vikrant Rona Box Office Collection (Worldwide): Hits The Double Century To Emerge A Big Success For Kichcha Sudeep|date=22 August 2022|website=[[Koimoi]]|access-date=22 August 2022}}</ref> |- ! style="text-align:center;" |4 |''[[ಜೇಮ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜೇಮ್ಸ್]]'' |{{INRConvert|151|c}} |ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/kantara-box-office-rishab-shetty-s-film-is-6th-biggest-kannada-movie-see-list-101665820758483-amp.html|title=Kantara box office: Rishab Shetty's film is 6th biggest Kannada movie ever. See who else is on the list|date=15 October 2022}}</ref> |- ! style="text-align:center;" |5 |''[[೭೭೭ ಚಾರ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|777 ಚಾರ್ಲಿ]]'' |{{INRConvert|105|c}} |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] |} == ಜನವರಿ - ಮಾರ್ಚ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಮೊದಲ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#ffa07a;textcolor:#000;" |'''ಜ <br /> ನ <br /> ವ<br /> ರಿ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#ffdacc;" | | align="center" |''[[ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿಕ್ಕು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒಂಬತ್ತನೆ ದಿಕ್ಕು]]'' | align="center" |ದಯಾಳ್ ಪದ್ಮನಾಭನ್ |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ |ಡಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ & ಜಿ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Ombatthane Dikku Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/ombatthane-dikku/movieshow/88140014.cms|access-date=2022-02-04}}</ref> |- | rowspan="11" style="text-align:center; background:#dcc7df; textcolor:#000;" |'''ಫೆ <br />ಬ್ರ <br /> ವ<br />ರಿ ''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''3''' | align="center" |''[[ಒನ್ ಕಟ್ ಟು ಕಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒನ್ ಕಟ್ ಟು ಕಟ್]]'' | align="center" |ವಂಶಿಧರ್ ಭೋಗರಾಜ್ |ದಾನಿಶ್ ಸೇಟ್, ಸಂಯುಕ್ತ ಹೊರ್ನಾಡ್, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ; ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.primevideo.com/detail/One-Cut-Two-Cut/0MYQXIOLQFJE708FURH0R8V5QS|title=Prime Video: One Cut Two Cut|website=www.primevideo.com|language=en-us|access-date=2022-02-04}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''11''' | align="center" |''[[ಒಪ್ಪಂದ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒಪ್ಪಂದ]]'' | align="center" |ಎಸ್.ಎಸ್.ಸಮೀರ್ |[[ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ]], [[ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], ಜೆಡಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ಎಫ್ಎಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/arjun-sarja-radhika-kumaraswamys-oppanda-gets-a-release-date/articleshow/89407645.cms|title=Arjun Sarja, Radhika Kumaraswamy's Oppanda gets a release date - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-02-09}}</ref> |- | align="center" |''[[ಫೋರ್‌ವಾಲ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಫೋರ್‌ವಾಲ್ಸ್]]'' | align="center" |ಎಸ್ ಎಸ್ ಸಜ್ಜನ್ |[[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]] |ಎಸ್ ವಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/fourwalls-a-family-entertainer-that-will-appeal-to-all-cinegoers/articleshow/89480627.cms|title=Fourwalls: A family entertainer that will appeal to all cinegoers|date=11 February 2022|publisher=timesofindia.Indiatimes.com}}</ref> |- | align="center" |''[[ಲವ್ ಮಾಕ್‌ಟೇಲ್ 2 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲವ್ ಮಾಕ್‌ಟೇಲ್ 2]]'' | align="center" |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ರಾಚೆಲ್ ಡೇವಿಡ್ |ಕೃಷ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2021/dec/21/love-mocktail-2-to-hit-theatres-on-feb-11-28551.html#:~:text=Love%20Mocktail%202%20jointly%20produced,four%20tracks%20from%20the%20film.|title=Love Mocktail 2 to hit theatres on Feb 11|date=21 December 2021|publisher=Cinemaexpreass.com}}</ref> |- | align="center" |''ರೌಡಿ ಬೇಬಿ'' | align="center" |ಏಪುರು ಕೃಷ್ಣ |ದಿವ್ಯಾ ಸುರೇಶ್, ರವಿಗೌಡ |ವಾರ್‌ಫೂಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಶಾರ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್, ಸುಮುಖ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jan/24/rowdy-baby-to-hittheatres-on-february-11-2410485.html|title=Rowdy Baby to hit theatres on February 11|date=24 January 2022|publisher=newindianexpress.com}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''17''' | align="center" |''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್]]'' | align="center" |ಅರ್ಜುನ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್ |ಲಿಕಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ; ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ | align="center" | <ref>{{Cite web | url = https://www.cinestaan.com/articles/2022/feb/11/33266/family-pack-trailer-likith-shetty-tries-to-woo-love-interest-with-help-from-ghost | title = Family Pack trailer: Likith Shetty tries to woo love interest with help from ghost | date = 11 February 2022 | publisher = cinestaan.com | access-date = 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220211185610/https://www.cinestaan.com/articles/2022/feb/11/33266/family-pack-trailer-likith-shetty-tries-to-woo-love-interest-with-help-from-ghost | archive-date = 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 | url-status = deviated }}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''18''' | align="center" |''[[ಬೈ ಟು ಲವ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬೈ ಟು ಲವ್]]'' | align="center" |ಹರಿ ಸಂತೋಷ್ |ಧನವೀರ, [[ಶ್ರೀಲೀಲಾ (ನಟಿ)|ಶ್ರೀ ಲೀಲಾ]] |ಕೆವಿಎನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/dec/19/dhanveerrah-and-sreeleela-to-star-in-by2love-2238159.html|title=Dhanveerrah and Sreeleela to star in 'By2Love'|date=19 December 2020|website=The New Indian Express}}</ref> |- | align="center" |''ವರದಾ'' | align="center" |ಉದಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್ |ವಿನೋದ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ (ನಟ), ಅಮಿತಾ ರಂಗನಾಥ್ |ಟೈಗರ್ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/varada-starring-vinod-prabhakar-to-release-on-feb-18th/articleshow/89264530.cms|title=Varada', starring Vinod Prabhakar, to release on Feb 18th|date=1 February 2022|website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''24''' | align="center" |''[[ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್]]'' | align="center" |ಎಂಜಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಎಂಜಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಸುದೇವ್ ನಾಯರ್ |ಪ್ರದೀಪ್ ಶರ್ಮಾ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/sandalwood/srini-aditi-prabhudeva-starrer-old-monk-movie-will-release-on-25th-february-gvd-r6rlh6|title=Srini Old Monk: ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರಂದು ಶ್ರೀನಿ-ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=kn|access-date=2022-02-09}} </ref> |- | align="center" |''[[ಏಕ್ ಲವ್ ಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಏಕ್ ಲವ್ ಯಾ]]'' | align="center" |ಪ್ರೇಮ್ |ರಾಣಾ, [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]], ರೀಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ |ರಕ್ಷಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/ek-love-ya-ducks-exam-season-will-release-on-february-24/articleshow/89320904.cms|title=Ek Love Ya ducks exam season, will release on February 24|date=4 February 2022|website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | align="center" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''25''' | align="center" |ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ | align="center" |ಗೌತಮ್ ಕಾನಡೆ |ಕಶ್ಯಪ್ ಭಾಸ್ಕರ್, ಸಂದೀಪ್ ಟಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಂಬುಗ, ಶ್ರೀನಿಧಿ ತಲಾಕ್, ಎಸ್.ಎನ್.ಸೇತುರಾಮ್, ಸಂತೋಷ್ ಕರ್ಕಿ |ವಿಂಟರ್‌ಸನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kannada-indie-sci-fi-film-stabiliti-was-made-under-rs-5-lakh-makers/articleshow/82481929.cms|title=Kannada indie sci-fi film Stabiliti was made under Rs 5 lakh: Makers - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-23}}</ref> |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;" |''' ಮಾ<br /><br /><br /><br /> ರ್ಚ್<br />''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''2''' | align="center" |''ಡಿಯರ್ ಸತ್ಯ'' | align="center" |ಶಿವ ಗಣೇಶ್ |ಆರ್ಯನ್ ಸಂತೋಷ್, ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ |ಪರ್ಪಲ್ ರಾಕ್ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/feb/09/dear-sathya-release-date-announced-2417022.html|title=Dear Sathya release date announced|date=9 February 2022|publisher=[[The New Indian Express]]}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''4''' | align="center" |''[[ಸೋಲ್ಡ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೋಲ್ಡ್]]'' | align="center" |ಪ್ರೇರಣಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ |ಕಾವ್ಯಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸೇಟ್ |ಹಾರ್ನ್ ಓಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Sold Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/sold/movieshow/89824095.cms|access-date=2022-05-03}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''17''' | align="center" |''[[ಜೇಮ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜೇಮ್ಸ್]]'' | align="center" |ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ |[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್, [[ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/feb/05/puneeth-rajkumars-james-teaser-release-date-out-29540.html|title=Puneeth Rajkumar's James teaser release date out|date=5 February 2022|publisher=Cinemaexpress.com}}</ref> |- |} == ಏಪ್ರಿಲ್ - ಜೂನ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ ! |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''ಏ''' ಪ್ರಿ ಲ್ | rowspan="4" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''1''' | align="center" |''[[ಹೋಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೋಂ ಮಿನಿಸ್ಟರ್]]'' | align="center" |ಸುಜಯ್ ಕೆ ಶ್ರೀಹರಿ |[[ಉಪೇಂದ್ರ]], ವೇದಿಕಾ, ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್, [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್]], [[ಅವಿನಾಶ್ (ನಟ)|ಅವಿನಾಶ್]] |ಶ್ರೀಯಸ್ ಚಿತ್ರ ಪೂರ್ಣ ನಾಯ್ಡು ನಿರ್ಮಾಣ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/22/upendras-home-minister-to-hit-the-screens-from-april-1-2432695.html|title=Upendra's Home Minister to hit the screens from April 1|work=New Indian Express|access-date=March 22, 2022}}</ref> |- | align="center" |[[ತಲೆದಂಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತಲೆದಂಡ]] | align="center" |ಪ್ರವೀಣ್ ಕೃಪಾಕರ್ |[[ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್]], ಮಂಗಳಾ, ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್, [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]], ಚೈತ್ರಾ ಆಚಾರ್, ಭವಾನಿ ಪ್ರಕಾಶ್ |ಕೃಪಾನಿಧಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jun/17/sanchari-vijays-role-in-taledanda-worth-a-national-award-says-director-2317260.html|title=Sanchari Vijay's role in 'Taledanda' worth a national award, says director|last=Sharadhaa|first=A|date=17 June 2021|access-date=28 March 2022|publisher=[[The New Indian Express]]}}</ref> |- | align="center" |''ಲೋಕಲ್ ಟ್ರೈನ್ '' | align="center" |ಟಿ ಎನ್ ರುದ್ರಮಣಿ |ಕೃಷ್ಣ, ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೀಕ್ಷಿತ್, ಎಸ್ಟರ್ ನೊರೊನ್ಹಾ, ಸೌರವ್ ಲೋಕೇಶ್ |ಸಂಜನಾ ಸಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/this-weeks-releases-upendras-home-minister-sanchari-vijay-starrer-taledanda-and-more/articleshow/90586422.cms|title=This week's releases: Upendra's 'Home Minister', Sanchari Vijay starrer 'Taledanda', and more - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-04-01}}</ref> |- | align="center" |''[[ಬಾಡಿ ಗಾಡ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಾಡಿ ಗಾಡ್]]'' | align="center" |ಪ್ರಭು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ |ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref name="newsindianexpress">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jul/24/prabhu-srinivas-nextbody-god-a-black-comedy-2334485.html|title=Prabhu Srinivas' next, 'Body God', a black comedy|publisher=News Indian Express|access-date=24 July 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''8''' | align="center" |''ತ್ರಿಕೋನ'' | align="center" |ಚಂದ್ರಕಾಂತ |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮಿ]], [[ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳೀಕರ್|ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳಿಕರ್]], [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]], [[ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್|ಮನದೀಪ್ ರಾಯ್]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]] |ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಾಕಿ ನಿರ್ಮಾಣ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Trikona Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/trikona/movieshow/82068169.cms|access-date=2022-05-06}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''14''' | align="center" |''[[ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್: ಚಾಪ್ಟರ್ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆಜಿಎಫ್: ಅಧ್ಯಾಯ 2]]'' | align="center" |[[ಪ್ರಶಾಂತ್ ನೀಲ್]] |[[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]], ಸಂಜಯ್ ದತ್, [[ಶ್ರೀನಿಧಿ ಶೆಟ್ಟಿ]], [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], [[ರವೀನಾ ಟಂಡನ್]], [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/yash-s-kgf-2-to-release-on-apr-14-2022-to-clash-with-prabhas-s-salaar-1843981-2021-08-22|title=Yash's KGF 2 to release on Apr 14, 2022, to clash with Prabhas's Salaar|date=22 August 2021|publisher=indiatoday.in}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''29''' | align="center" |''[[ಶೋಕಿವಾಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶೋಕಿವಾಲಾ]]'' | align="center" |ಜಾಕಿ |[[ಅಜಯ್ ರಾವ್‌|ಅಜಯ್ ರಾವ್]], ಸಂಜನಾ ಆನಂದ್ |ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/26/jockys-shokiwala-romantic-dramatorelease-on-april-29-2434263.html|title=Jocky's Shokiwala, romantic drama to release on April 29|website=The New Indian Express|access-date=2022-04-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ]]'' | align="center" |ವಿನಾಯಕ ಕೊಡಸರ |[[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್ ಮಂಚಾಲೆ]], [[ರಂಜನಿ ರಾಘವನ್]], [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] |ಉಪ್ಪಿ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kshamisi-nimma-khatheyalli-hanavilla/movie-review/91199109.cms|title=Kshamisi Nimma Khatheyalli Hanavilla Movie Review|work=The Times Of India|access-date=April 30, 2022}}</ref> |- | rowspan="20" style="text-align:center; background:#ffbf00; textcolor:#ffbf00;" |'''<br /><br /><br /><br /> ಮೇ <br /><br /><br /><br />''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''5''' | align="center" |''[[ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್]]'' | align="center" |ಡಿ ಸತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ್ |[[ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್]], ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು, ನಟರಾಜ್ ಎಸ್ ಭಟ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://english.sakshi.com/news/entertainment/get-ready-satirical-comedy-man-match-releases-may-5th-amazon-prime-video-154359|title=Get Ready For Satirical Comedy As "Man Of The Match" Releases On May 5th On Amazon Prime Video|date=30 April 2022|website=Sakshi Post|access-date=2022-04-30|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503084928/https://english.sakshi.com/news/entertainment/get-ready-satirical-comedy-man-match-releases-may-5th-amazon-prime-video-154359|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''6''' | align="center" |''[[ಅವತಾರ ಪುರುಷ]]'' | align="center" |ಸಿಂಪಲ್ ಸುನಿ |[[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]], [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್|ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್]], [[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]] |[[ಪುಷ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/14/avatara-purusha-gets-new-release-date-2429741.html|title=Avatara Purusha gets new release date|publisher=News Indian Express|access-date=24 July 2021}}</ref> |- | align="center" |''ಟಕ್ಕರ್'' | align="center" |ನಾಗೇಶ್ ಕೋಗಿಲು |ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್, [[ರಂಜನಿ ರಾಘವನ್]], ಸೌರವ್ ಲೋಕೇಶ್ . |ಎಸ್ ಎಲ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/takkar/movieshow/91336345.cms|title=Takkar|work=The Times Of India|access-date=May 6, 2022}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''13''' | align="center" |''[[ಸೆಲ್ಫಿ ಮಮ್ಮಿ ಗೂಗಲ್ ಡ್ಯಾಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೆಲ್ಫಿ ಮಮ್ಮಿ ಗೂಗಲ್ ಡ್ಯಾಡಿ]]'' | align="center" |ಮಧುಚಂದ್ರ ಆರ್ |[[ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್]], [[ಮೇಘನಾ ರಾಜ್‌|ಮೇಘನಾ ರಾಜ್]] |ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/04/selfie-mummy-google-daddy-gets-a-release-date-2449362.html|title=Selfie Mummy Google Daddy gets a release date|work=New Indian Express|access-date=2022-05-04}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೀರ್ತನೆಗಳು]]'' | align="center" |ಕುಮಾರ್ |ತಬಲಾ ನಾಣಿ, ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |ಕೇಸರಿ ಫಿಲಂಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/critical-keerthanegalu-film-based-on-ipl-betting-will-release-in-theatres-on-may-13/articleshow/90773639.cms|title='Critical Keerthanegalu', film based on IPL betting, will release in theatres on May 13 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-03}}</ref> |- | rowspan="7" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''20''' | align="center" |''ಕಟಿಂಗ್ ಶಾಪ್'' | align="center" |ಪವನ್ ಭಟ್ |ಕೆ.ಬಿ.ಪ್ರವೀಣ್, ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ನವೀನ್ ಕೃಷ್ಣ, ಎಸ್.ಕೆ.ಭಗವಾನ್ |ಯಂಗ್ ತಿಂಕರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" | |- | align="center" |''[[ಗರುಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗರುಡ]]'' | align="center" |ಧನ ಕುಮಾರ್. ಕೆ |[[ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ]], ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಹೇಶ್, [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]], [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಆರೆಂಜ್ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/12/garuda-will-be-out-intheatres-on-may-20-2452432.html|title=Garuda will be out in theatres on May 20|work=New Indian Express|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''ಕಂಡಿಡಿ ನೋಡೋಣ'' | align="center" |ಎಸ್ ಕೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅರಸ್ |ಪ್ರಣವ ಸೂರ್ಯ, ಎಸ್‌ಕೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅರಸ್, ವಿಜಯ್ ಚೆಂಡೂರ್, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಮಳಲಿ |ಮ್ಯಾನ್ಲಿಯೋ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref name="May 20 Kannada releases" /> |- | align="center" |''ಪ್ರಾರಂಭ'' | align="center" |ಮನು ಕಲ್ಯಾಡಿ |ಮನೋರಂಜನ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಕೀರ್ತಿ ಕಲಕೇರಿ |ಜೇನುಶ್ರೀ ತನುಷಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/manu-ravichandrans-prarambha-release-pushed-ahead-to-may-20/9f66798393869|title=Manu Ravichandran's Prarambha release pushed ahead to May 20|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''ಸಾರ ವಜ್ರ'' | align="center" |ಆರ್ನ ಸಾದ್ಯ |[[ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್]], ರೆಹಮಾನ್ ಹಾಸನ್, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ಸಂಭ್ರಮ ಕನಸಿನ ಮನೆ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/anu-prabhakar-mukherjees-saara-vajra-to-hit-theatres-on-may-20/255c348e59983|title=Anu Prabhakar Mukherjee's Saara Vajra to hit theatres on May 20|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಸಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸಕುತುಂಬ ಸಮೇತ]]'' | align="center" |ರಾಹುಲ್ ಪಿಕೆ |ಭರತ್ ಜಿಬಿ, ಸಿರಿ ರವಿಕುಮಾರ್ |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] | align="center" |<ref name="May 20 Kannada releases">{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/may-20-kannada-releases-twenty-one-hours-garuda-prarambha-kandhidi-nodana-cutting-shop-and-sakutumba-sametha/9c05098774913|title=May 20 Kannada releases: Twenty One Hours, Garuda, Prarambha, Kandhidi Nodana, Cutting Shop and Sakutumba Sametha|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಟ್ವೆಂಟಿ ಒನ್ ಅವರ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಟ್ವೆಂಟಿ ಒನ್ ಅವರ್ಸ್]]'' | align="center" |ಜೈಶಂಕರ್ ಪಂಡಿತ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ರಾಹುಲ್ ಮಾಧವ್, ದುರ್ಗಾ ಕೃಷ್ಣ, ಸುದೇವ್ ನಾಯರ್ |ಅಹಮ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟಮ್ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್<br /><br /><br /><br /> ಶಕ್ತಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ LLP | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/07/dhananjay-starrer-twenty-one-hours-to-release-on-may-20-2450589.html|title=Dhananjay starrer 'Twenty One Hours' to release on May 20|work=New Indian Express|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | rowspan="8" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''27''' | align="center" |''ಅಂಜನ್'' | align="center" |ಆರ್ ಸಾಗರ್ |ಅಂಜನ್, ಜೋಸಿತಾ ಅನೋಲ |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಾಗರ್ ಮೂವೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/anjan/movieshow/91806441.cms|title=Anjan(2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಧೀರನ್'' | align="center" |ಸ್ವಾಮಿ ವೈಬಿಎನ್ |ಸ್ವಾಮಿ ವೈಬಿಎನ್, ಲಕ್ಷ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಬಿವಿ ಭಾಸ್ಕರ್ |DIOXE ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/chase/movieshow/91662599.cms|title=Dheeran(2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕಾಣೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಣೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ]]'' | align="center" |ಅನಿಲಕುಮಾರ್ ಟಿ.ಎಂ |[[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ.ರವಿಶಂಕರ್]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], ತಬಲಾ ನಾಣಿ, [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಎಜೆ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/25/there-is-no-age-restrictionwhen-it-comes-to-talent-2457497.html|title='There is no age restriction when it comes to talent'|work=New Indian Express|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಕಿರಿಕ್ ಶಂಕರ್'' | align="center" |ಆರ್.ಅನಂತರಾಜು |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅದ್ವಿಕಾ, ಆಶಾಲತಾ |MNK ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | align="center" | <ref>{{Cite news | url = https://jsnewstimes.com/entertainment/kannada/kirik-shankar-release-of-lose-model-yogi-and-advika-in-250-theaters-on-may-27 | title = 'Kirik Shankar' Release Of Lose Model Yogi And Advika In 250 Theaters On May 27 | work = JSNews Times | access-date = 2022-05-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230101100746/https://jsnewstimes.com/entertainment/kannada/kirik-shankar-release-of-lose-model-yogi-and-advika-in-250-theaters-on-may-27 | archive-date = 2023-01-01 | url-status = deviated }}</ref> |- | align="center" |''ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಟೀಚರ್ '' | align="center" |ಸುಮುಖ |ಸುಮುಖ, ಪ್ರೇರಣಾ ಕಂಬಂ, ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ, [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]] |ಪಾಸಿಂಗ್ ಶಾಟ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/physics-teacher/movie-review/91831783.cms|title=Physics Teacher Movie Review : An interesting take on the scientific versus supernatural debate|work=The Times Of India}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕೋಳಿ ತಾಳ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೋಳಿ ತಾಳ್]]'' | align="center" |ಅಭಿಲಾಷ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ರಾಧಾ ರಾಮಚಂದ್ರ, ಪ್ರಭಾಕರ ಕುಂದರ್, ಗಣೇಶ ಮೊಗವೀರ |ಗುಬ್ಬಿ ಸಿನಿಮಾ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/abhilash-shettys-directorial-debut-koli-taal-to-release-in-theatres-on-may-27/1eee5b38e6941|title=Abhilash Shetty's directorial debut, Koli Taal, to release in theatres on May 27|work=OTTplay}}</ref> |- | align="center" |''ವೀಲ್ಚೇರ್ ರೋಮಿಯೋ'' | align="center" |ಜಿ.ನಟರಾಜ್ |ರಾಮ್ ಚೇತನ್, ಮಯೂರಿ ಕ್ಯಾತಾರಿ, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] |ಅಗಸ್ತ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/may/26/dialogue-writer-natarajs-directorial-debut-wheelchair-romeo-to-hit-theatres-this-week-31762.html|title=Dialogue writer Nataraj's directorial debut Wheelchair Romeo to hit theatres this week|work=Cinema Express|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಸೀತಯ್ಯನ'' | align="center" |ಪ್ರಭಾಕರ ಆರಿಪಾಕ |ಅಕ್ಷಿತ್ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಅನಾಹಿತ ಭೂಷಣ್, ವಿಕ್ರಮ್ ಶಂಕರ್ |ಕಲರ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/seethayana/movieshow/91805767.cms|title=Seethayana (2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#50b178; textcolor:#000;" |'''ಜೂನ್''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''3''' | align="center" |''[[ಗಜಾನನ AND ಗ್ಯಾಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ )|ಗಜಾನನ AND ಗ್ಯಾಂಗ್]]'' |ಅಭಿಷೇಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ |ಬೃಂದಾವನ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/gajanana-and-gang-to-release-on-june-3/articleshow/90742294.cms|title=Gajanana and Gang to release on June 3 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''10''' | align="center" |''[[೭೭೭ ಚಾರ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|777 ಚಾರ್ಲಿ]]'' |ಕಿರಣ್ ರಾಜ್ ಕೆ |[[ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ಪರಂವಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] | align="center" | <ref>{{Cite web | url = https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/rakshit-shetty-s-comedy-drama-777-charlie-release-cinema-halls-june-10-1064817 | title = Rakshit Shetty's comedy drama 777 Charlie to release in cinema halls on June 10 | date = 2022-04-10 | website = PINKVILLA | language = en | access-date = 2022-04-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220427022115/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/rakshit-shetty-s-comedy-drama-777-charlie-release-cinema-halls-june-10-1064817 | archive-date = 2022-04-27 | url-status = deviated }}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''17''' | align="center" |''ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೀನಾ'' |ಪ್ರೀತಂ ತೆಗ್ಗಿನಮನೆ |ನಾಗಭೂಷಣ, [[ಪ್ರಿಯಾಂಕ ತಿಮ್ಮೇಶ್|ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಿಮ್ಮೇಶ್]] |ಎನ್ಕೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/nagabhushana-priyanka-thimmesh-starrer-virtual-film-made-in-china-gets-a-release-date/articleshow/89918169.cms|title=Nagabhushana-Priyanka Thimmesh starrer virtual film 'Made in China' gets a release date|website=The Times Of India|access-date=1 March 2022}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''23''' | align="center" |''[[ಹರಿಕಥೆ ಅಲ್ಲ ಗಿರಿಕಥೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹರಿಕಥೆ ಅಲ್ಲಾ ಗಿರಿಕಥೆ]]'' |ಕರಣ್ ಅನಂತ್, ಅನಿರುದ್ಧ್ ಮಹೇಶ್ |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/may/21/release-date-of-harikatha-alla-girikathe-is-out-31631.html|title=Release date of Harikatha Alla Girikathe is out|website=Cinema Express|access-date=2022-05-21}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''24''' | align="center" |''[[ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ]]'' |ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಎಲ್ |ಸುನೀಲ್ ರಾವ್, ಸಂಯುಕ್ತ ಹೆಗ್ಡೆ, ಹಿತ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ |ಪ್ರೈಮ್ ಫೋಕಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/music/thurthu-nirgamana-team-releases-a-tribute-song-for-puneeth/articleshow/91689403.cms|title=Thurthu Nirgamana team releases a tribute song for Puneeth - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-06-12}}</ref> |- | align="center" |''[[ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ]]'' |ಸಹನಾ ಮೂರ್ತಿ ಎಸ್ |ವಿಕ್ರಮ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಆಕಾಂಶಾ ಶರ್ಮಾ, ಅಕ್ಷರ ಗೌಡ |ಗೌರಿ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/trivikrama-to-release-on-june-24/articleshow/91467602.cms|title=Trivikrama to release on June 24 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-06-12}}</ref> |- | align="center" |ಬಡ್ಡಿಸ್ | align="center" |ಗುರುತೇಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ಕಿರಣ್ ರಾಜ್, ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್, ಅರವಿಂದ್ ಬೋಳಾರ್ |ಭಾರತಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/buddies/movie-review/92435901.cms|title=Buddies Movie Review : A college story fails to strike a chord|website=The Times Of India|language=en|access-date=2022-06-24}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''30''' | align="center" |''[[ಡಿಯರ್ ವಿಕ್ರಮ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡಿಯರ್ ವಿಕ್ರಮ್]]'' | align="center" |ಕೆ ಎಸ್ ನಂಧೀಶ |[[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]], [[ಶ್ರದ್ಧಾ ಶ್ರೀನಾಥ್]], ವಸಿಷ್ಟ ಎನ್. ಸಿಂಹ, [[ಸೋನು ಗೌಡ]] |ಬ್ಯಾಕ್‌ಗೇಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/23/dear-vikram-to-get-a-direct-digital-release-on-voot-select-2468570.html|title=Dear Vikram to get a direct digital release on Voot Select|website=The New Indian Express}}</ref> |- |} == ಜುಲೈ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#003;" |'''ಜು ಲೈ ''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''1''' | align="center" |''[[ವಿಂಡೋ ಸೀಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಂಡೋ ಸೀಟ್]] '' | align="center" |ಶೀತಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ಸಂಜನಾ ಆನಂದ್, ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |ಕೇ ಎಸ್ ಕೇ ಶೋ ರೀಲ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/07/sheetal-shettys-window-seatrelease-date-out-2462495.html|title=Sheetal Shetty's Window Seat release date out|date=7 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=9 June 2022}}</ref> |- | align="center" |''[[ಬೈರಾಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬೈರಾಗಿ]]'' | align="center" |ಎಸ್ ಡಿ ವಿಜಯ್ ಮಿಲ್ಟನ್ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬಾರ್|ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬರ]], ಅಂಜಲಿ |ಕೃಷ್ಣ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/06/shivarajkumars-bairageeto-hit-the-theatres-on-july-1-2462146.html|title=Shivarajkumar's Bairagee to hit the theatres on July 1|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-06-06}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''8''' | align="center" |''[[ಶುಗರ್‌ಲೆಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶುಗರ್‌ಲೆಸ್]] '' | align="center" |ಕೆ ಎಂ ಶಶಿಧರ್ |[[ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬಾರ್]], [[ಪ್ರಿಯಾಂಕ ತಿಮ್ಮೇಶ್|ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಿಮ್ಮೇಶ್]], ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು |ಶಶಿಧರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/14/pruthvi-ambaars-sugarless-gets-a-release-date-2465196.html|title=Pruthvi Ambaar's Sugarless gets a release date|date=14 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=14 June 2022}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''15''' | align="center" |''[[ಪೆಟ್ರೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪೆಟ್ರೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್]]'' | align="center" |ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]], [[ಹರಿಪ್ರಿಯಾ]], ಕಾರುಣ್ಯ ರಾಮ್ |ಸತೀಶ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಹೌಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/hariprriya-teams-up-with-sathish-ninasam-in-petromax/articleshow/78741266.cms|title=Hariprriya teams up with Sathish Ninasam in Petromax - Times of India|date=19 October 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=20 September 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''22''' | align="center" |''[[ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಇವನು ಇರೋದೇ ಹೀಗೆ]]'' | align="center" |ಇಸ್ಲಾಹುದ್ದೀನ್ ಎನ್.ಎಸ್ |ರಿಷಿ, ಧನ್ಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಅಪೂರ್ವ ಭಾರದ್ವಾಜ್ |ಸ್ಟಾರ್ಫ್ಯಾಬ್ ಉತ್ಪಾದನೆ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/interviews/2022/jul/20/rishi-i-want-to-do-films-that-give-back-to-the-society-32888.html|title=Rishi: I want to do films that give back to the society|website=The New Indian Express}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''28''' | align="center" |''[[ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ]]'' | align="center" |ಅನುಪ್ ಭಂಡಾರಿ |[[ಸುದೀಪ್]], ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್, ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ನೀತಾ ಅಶೋಕ್ |[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್]]<br /><br /><br /><br /> ಶಾಲಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಇನ್ವೆನಿಯೊ ಮೂಲ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/vikrant-rona-teaser-release-date-kichcha-sudeepa-7849093/|title=Vikrant Rona teaser: Kichcha Sudeepa film promises to be an immersive cinematic experience, gets new release date. Watch|date=2 April 2022|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-04-27}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ff91af; textcolor:#000;" |'''ಆ''' ಗ ಸ್ಟ್ | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''12''' | align="center" |''[[ರವಿ ಬೋಪಣ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರವಿ ಬೋಪಣ್ಣ]]'' |[[ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್]] |[[ರವಿಚಂದ್ರನ್|ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], ಕಾವ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ |ಈಶ್ವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jul/19/ravi-bopanna-gets-ready-to-hit-the-screens-on-aug-12-2477969.html|title=Ravi bopanna gets ready to hit the screens on aug 12}}</ref> |- | align="center" |''[[ಗಾಳಿಪಟ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗಾಳಿಪಟ ೨]]'' |[[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] |[[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], ಪವನ್ ಕುಮಾರ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] |ಸೂರಜ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/09/gaalipata-2release-date-announced-2451299.html|title=Gaalipata 2 release date announced|website=The New Indian Express|access-date=2022-05-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''19''' | align="center" |''[[ಲವ್ 360 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲವ್ 360]]'' | align="center" |ಶಶಾಂಕ್ |ಪ್ರವೀಣ್, ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ಶಶಾಂಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jul/23/director-shashanks-love-360-release-date-out-2479540.html|title=Director Shashank's Love 360 release date out|website=The New Indian Express|access-date=2022-08-24}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''26''' | align="center" |''[[ಶಿವ 143 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶಿವ 143]]'' | align="center" |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ |ಧೀರೇನ್ ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್, ಮಾನ್ವಿತಾ ಕಾಮತ್ |ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" | |- | rowspan="11" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;" |'''ಸೆ''' ಪ್ಟೆಂ ಬ ರ್ | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''2''' | align="center" |''ಫ್ಯಾಂಟಸಿ'' | align="center" |ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಆರ್ |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಶಿವ್ವಣ್ಣ, ಬಾಲ ರಾಜವಾಡಿ, ಹರಿಣಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್, ಹೇಮಂತ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಪವನ್ ಡ್ರೀಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | |- | align="center" |''ಧಮಾಕಾ'' | align="center" |ಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಮೇಶ್ |ಶಿವರಾಜ್ ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ, ನಯನಾ |ಎಸ್ಆರ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''9''' | align="center" |''[[ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್]]'' | align="center" |ಎಸ್.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ, ರೋಶಿನಿ ಪ್ರಕಾಶ್, [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |ಪಾರ್ಸಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ | |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''16''' | align="center" |''ಕಪಾಲ '' |ವಿನಯ್ ಯದುನಂದನ್ |ಅಭಿಮನ್ಯು ಪ್ರಜ್ವಲ್, ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಗೌಡ, ಗಿರಿರಾಜ್ ಬಿಎಂ, ಯಮುನಾ ಶ್ರೀನಿಧಿ |SKAR ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. ಸೌಮ್ಯ ಕೆ ಶೆಟ್ಟಿ | |- | align="center" |''[[ಮಾನ್ಸೂನ್ ರಾಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಾನ್ಸೂನ್ ರಾಗ]]'' |ಎಸ್.ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] |ವಿಖ್ಯಾತ್ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/monsoon-raga-movie-review-a-soulless-celebration-of-love-during-the-rainy-season/article65898566.ece|title='Monsoon Raga' movie review: A soulless celebration of love during the rainy season|work=The Hindu|access-date=16 September 2022}}</ref> |- | align="center" |''ಪಂಪ ಪಾಂಚಳ್ಳಿ ಪರಶಿವಮೂರ್ತಿ'' |ಎಸ್ ಮಹೇಂದರ್ |ಕೀರ್ತಿ ಬಾನು, ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ |ಕೆ ಈ ಈ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''23''' | align="center" |''[[ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು (೨೦೨೨ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು]]'' | align="center" |ಜಡೇಶಾ ಕೆ ಹಂಪಿ |[[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]], ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು |ಲಡ್ಡು ಸಿನಿಮಾ ಹೌಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/guru-shishyaru-review-wholesome-sports-drama-hint-humour-168220|title=Guru Shishyaru review: A wholesome sports drama with a hint of humour|date=23 September 2022|work=The News Minute}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''30''' | align="center" |''[[ಕಾಂತಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಂತಾರ]]'' | align="center" |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಸಪ್ತಮಿ ಗೌಡ, [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]], [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/06/rishab-shettys-kantarato-see-a-dasara-release-2462147.html|title=Rishab Shetty's Kantara to see a Dasara release|date=6 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=9 June 2022}}</ref> |- | align="center" |''[[ತೋತಾಪುರಿ: ಚಾಪ್ಟರ್ 1 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತೋತಾಪುರಿ]]'' | align="center" |ವಿಜಯಪ್ರಸಾದ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ಜಗ್ಗೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್]] |ಮೊನಿಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/sep/07/jaggesh-vijaya-prasads-totapuri-to-arrive-during-dasara-2495511.html|title=Jaggesh-Vijaya Prasad's Totapuri to arrive during Dasara|work=The New Indian Express|access-date=11 September 2022}}</ref> |- |} == ಅಕ್ಟೋಬರ್ - ಡಿಸೆಂಬರ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#a9a9a9; textcolor:#000;" |'''ಅ ಕ್ಟೋ ಬ ರ್ ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''14''' | align="center" |''ಚಾಂಪಿಯನ್'' | align="center" |ಶಾಹುರಾಜ ಸಿಂಧೆ |ಸಚಿನ್ ಧನಪಾಲ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾವತ್ |ಶಿವಾನಂದ್ ಎಸ್ ನೀಲಣ್ಣನವರ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/champion-trailer-debutant-sachin-dhanpals-film-is-an-action-packed-entertainer-set-to-release-in-october/7114ae9a80136|title=Champion trailer: Debutant Sachin Dhanpal's film is an action-packed entertainer set to release in October|date=2022-06-10|website=OTT Play|access-date=2022-09-13}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''21''' | align="center" |''[[ಹೆಡ್ ಬುಷ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೆಡ್ ಬುಷ್]]'' | align="center" |ಶೂನ್ಯ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], ಪಾಯಲ್ ರಜಪೂತ್, [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]], [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]], [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ವಸಿಷ್ಟ ಎನ್. ಸಿಂಹ, ರಘು ಮುಖರ್ಜಿ |ಡಾಲಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್, ಸೋಮಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/dali-dhananjay-don-mp-jayaraj-biopic-head-bush-movie-to-release-date-announce-skb-781104.html|title=Head Bush: 'ಹೆಡ್ ಬುಷ್' ಚಿತ್ರದ ರಿಲೀಸ್ ಡೇಟ್ ಅನೌನ್ಸ್, ಡಾನ್ ಜಯರಾಜ್ ಆಗಿ ಅಬ್ಬರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಡಾಲಿ|date=2022-06-10|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=2022-06-12}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''28''' | align="center" |''[[ಗಂಧದಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೨೨)|ಗಂಧದ ಗುಡಿ]]'' | align="center" |[[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್|ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆ.ಎಸ್]] |[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್]], [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಅಶ್ವಿನಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/late-actor-puneeth-rajkumar-s-gandhada-gudi-to-release-in-theatres-on-october-28-1976869-2022-07-18|title=Late actor Puneeth Rajkumar's Gandhada Gudi to release in theatres on October 28|website=India Today|language=en|access-date=2022-07-23}}</ref> |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''ನ ವೆಂ ಬ ರ್ ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''4''' | align="center" |''[[ಬನಾರಸ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬನಾರಸ್]]'' | align="center" |ಜಯತೀರ್ಥ |ಝೈದ್ ಖಾನ್, ಸೋನಾಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ |ತಿಲಕರಾಜ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.aninews.in/news/business/business/banaras-film-starring-zaid-khan-and-sonal-monteiro-to-hit-theatres-on-november-4-poster-released20220901103711/|title=Banaras film starring Zaid Khan and Sonal Monteiro to hit theatres on November 4|website=Ani News|language=en|access-date=2022-09-01|archive-date=2022-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924074949/https://www.aninews.in/news/business/business/banaras-film-starring-zaid-khan-and-sonal-monteiro-to-hit-theatres-on-november-4-poster-released20220901103711/|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''11''' | align="center" |''ರಾಣಾ'' | align="center" |[[Nanda Kishore|ನಂದ ಕಿಶೋರ್]] |ಶ್ರೇಯಸ್ ಮಂಜು, ರೀಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ |ಗುಜ್ಜಲ್ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/shreyas-k-manjus-raana-to-get-a-november-theatrical-release-just-ahead-of-deepavali/81749a01c0965|title=Shreyas K Manju's Raana to get a November theatrical release just ahead of Deepavali|website=OTT Play|language=en|access-date=2022-09-13}}</ref> |- | align="center" |''[[ದಿಲ್ಪಸಂದ್]]'' | align="center" |ಶಿವ ತೇಜಸ್ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು, ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ |ರಶ್ಮಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/oct/04/actor-krishnas-dil-pasand-to-hit-theatres-onnovember-11-2504582.html|title=Actor Krishna's 'Dil Pasand' to hit theatres on November 11|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-10-04}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''25''' | align="center" |''[[ರೇಮೋ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರೇಮೋ]]'' | align="center" |ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್ |ಇಶಾನ್, [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಜಯದಿತ್ಯ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | |- | align="center" |''[[ಟ್ರಿಪಲ್ ರೈಡಿಂಗ್]]'' | align="center" |ಮಹೇಶ್ ಗೌಡ |[[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ಕೃಪಾಲು ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | |- | rowspan="22" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;" |'''ಡಿ ಸೆಂ ಬ ರ್ ''' | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''2''' | style="text-align:center;" |''2ನ್ಡ್ ಲೈಫ್'' | style="text-align:center;" |ರಾಜು ದೇವಸಂದ್ರ |ಆದರ್ಶ್ ಗುಂಡೂರಾಜ್, ಸಿಂಧು ರಾವ್, ನವೀನ್ ಶಕ್ತಿ, ಶಿವ ಪ್ರದೀಪ್ |ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲಂಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/2nd-life/movieshow/95762298.cms#:~:text=2nd%20Life%20is%20an%20upcoming,Adarsh%20Gunduraj%20as%20lead%20characters.&text=What%20is%20the%20release%20date,is%202022%2D12%2D02.|title=2nd Life (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ'' | style="text-align:center;" |ಶ್ರೀಧರ್ ಷಣ್ಮುಖ |ನವೀನ್ ಶಂಕರ್, [[ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಯಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಬಾಲ ರಾಜವಾಡಿ, ಓಂಕಾರ್ ಆರ್ಯ |ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ |<ref name="Dushtakoota Movie" /> |- | style="text-align:center;" |''ದುಷ್ಟಕೂಟ'' | style="text-align:center;" |ಷಡಕ್ಷರಿ ನೀಲಕಂಠಯ್ಯ |ಷಡಕ್ಷರಿ ನೀಲಕಂಠಯ್ಯ, ಜೆ.ಸೂರಜ್, ಆಕಾಶ್ ಅಕ್ಕಿ |ಹೌದು 26 ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು |<ref name="Dushtakoota Movie">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/dushtakoota/movieshow/95693350.cms|title=Dushtakoota (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಫ್ಲಾಟ್ #9'' | style="text-align:center;" |ಕಿಶೋರ್ ಎಂಸಿ |ಸ್ಕಂದ ಅಶೋಕ್, ಚಂದು ಗೌಡ, ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಶರ್ಮಾ |ಕಿಶೋರ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/flat-9/movieshow/95878701.cms#:~:text=Flat%20%239%20is%20an%20upcoming,Thejaswini%20Sharma%20as%20lead%20characters.&text=What%20is%20the%20release%20date,is%202022%2D12%2D02.|title=Flat #9 (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''[[ತಿಮಯ್ಯ & ತಿಮ್ಮಯ್ಯ]]'' | style="text-align:center;" |ಸಂಜಯ್ ಶರ್ಮಾ |[[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], ಶುಭ ಅಯ್ಯಪ್ಪ, [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]], ವಿನೀತ್ ಬೀಪ್ ಕುಮಾರ್ |ಗರುಡ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/thimayya-thimayya/movieshow/95831558.cms|title=Thimayya & Thimayya (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ವಸಂತಿ ನಲಿದಾಗ'' | style="text-align:center;" |ವೆಂಶಿ ರವೀಂದ್ರ |ರೋಹಿತ್ ಶ್ರೀಧರ್, ಜೀವಿತಾ ವಸಿಷ್ಟ, ಭಾವನಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, [[ಸುಧಾರಾಣಿ]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]] |ಜೇನುಗೂಡು ಫಿಲಂಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/vasanthi-nalidaga/movieshow/94514921.cms|title=Vasanthi Nalidaga (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''9''' | style="text-align:center;" |''[[ಡಾ. ೫೬ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡಾ.56]]'' | style="text-align:center;" |ರಾಜೇಶ ಆನಂದಲೀಲ |[[ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ]], ಪ್ರವೀಣ್ ರೆಡ್ಡಿ, ರಾಜ್ ದೀಪಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]] |ಹರಿ ಹರ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/94944372.cms|title=Dr. 56 Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಪಂಖೂರಿ'' | style="text-align:center;" |ದೋಸ್ತಿ ವಿ.ಆನಂದ್ |ಪಿ.ಶಿವಕುಮಾರ್, ಕುಂಧನಾ ರೆಡ್ಡಿ, ಶಶಿಶೇಖರ್, ಪವನ್ ಪುತ್ರ |ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು | |- | style="text-align:center;" |''ಪ್ರಾಯಶಾಃ'' | style="text-align:center;" |ರಂಜಿತ್ ರಾವ್ |ರಾಹುಲ್ ಅಮೀನ್, ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ವಿನೀತ್ ಕುಮಾರ್, ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಶನಿಲ್ ಗುರು |ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು | |- | style="text-align:center;" |''[[ವಿಜಯಾನಂದ]]'' | style="text-align:center;" |ರಿಷಿಕಾ ಶರ್ಮಾ |ನಿಹಾಲ್ ರಜಪೂತ್, [[ಭರತ್ ಬೋಪಣ್ಣ]], ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] , [[ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್]], ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ವಿ ಆರ್ ಎಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Citation|title=Vijayanand Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/vijayanand/movieshow/95234669.cms|access-date=2022-12-10}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''16''' | style="text-align:center;" |''ನಿಂಗ'' | style="text-align:center;" |ಭೈರವ. ಎಸ್ |ಅರ್ಜಿತ್, ಸುಪ್ರಿತಾ, ಕಾವ್ಯ, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ಅರ್ಜೀತ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/94944372.cms|title=Ninga: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಓ'' | style="text-align:center;" |ಮಹೇಶ ಸಿ.ಅಮ್ಮಳಿದೊಡ್ಡಿ |[[ಮಿಲನ ನಾಗರಾಜ್]], ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಸಿದ್ದು ಮೂಲಿಮನಿ, ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |ಏಕಾಕ್ಷರ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/o/movieshow/95354627.cms|title=O: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಟೆಂಪರ್ '' | style="text-align:center;" |ಮಂಜು ಕವಿ |ಆರ್ಯನ್ ಸೂರ್ಯ, ಕಾಶಿಮಾ ರಫಿ, ತಬಲಾ ನಾಣಿ, [[ಟೆನಿಸ್ ಕೃಷ್ಣ|ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕೃಷ್ಣ]], ಮಿತ್ರ |ಶ್ರೀ ಬಾಲಾಜಿ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/temper/movieshow/96034457.cms|title=Temper: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''23''' | style="text-align:center;" |''ಐಹೊಳೆ'' | style="text-align:center;" |ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಸಿರಿವಾರ |ರೇವಂತ್ ಮಾಳಿಗೆ, ಪ್ರಗತಿ ಸೂರ್ವೆ |ಸಿರಿವರ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | |- | style="text-align:center;" |''ಹೊಸ ದಿನಾಚಾರಿ'' | style="text-align:center;" |ಕೀರ್ತಿ ಶೇಖರ್ |ದೀಪಕ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಶ್ರೀಪ್ರಿಯಾ, ಚೇತನ್ ವಿಕ್ಕಿ, ಬಾಬು ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ, ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |ಡೀಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/hosa-dinachari/movieshow/95860262.cms|title=Hosa Dinachari: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-23}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''[[ವೇದ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವೇದಾ]]'' | style="text-align:center;" |ಹರ್ಷ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜಕುಮಾರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]], ಅದಿತಿ ಸಾಗರ್, ಗಾನವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ವೀಣಾ ಪೊನ್ನಪ್ಪ, [[ಉಮಾಶ್ರೀ]] |ಗೀತಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ & ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/shivarajkumar-veda-film-release-date-announced-rvj-sng-868597.html|title=Shivarajkumar: ಶಿವಣ್ಣ ಅಭಿನಯದ 125ನೇ ಚಿತ್ರ, ವೇದ ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್ ಡೇಟ್ ಅನೌನ್ಸ್|date=2022-10-20|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=2022-11-24}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''30''' | style="text-align:center;" |''ಆಲ್ಫಾ'' | style="text-align:center;" |ಚಿರಂತ ಕುಮಾರ್ |ಚಿರಂತಕುಮಾರ್, ಜಗದೀಶ್. ಡಿ, ಶಮಾ ತಾಜ್ |ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ಮೂವೀಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/alpha/movieshow/96569133.cms|title=Alpha: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-30}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಜೋರ್ಡಾನ್'' | style="text-align:center;" |ವಿನೋದ್ ದಯಾಳನ್ |ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಸಂಪತ್ ಕುಮಾರ್, [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್‌|ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]], ಮಂಜು ಪಾವಗಡ |ನೋ ನಾನ್ಸೆನ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/jordan/movieshow/96367296.cms|title=Jordan: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-26}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ವನ್ಸ್ ಅಪೋನ್ ಏ ಟೈಂ ಇನ್ ಜಮಾಲಿಗುಡ್ಡ'' | style="text-align:center;" |ಕುಶಾಲ್ ಗೌಡ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, [[ಭಾವನಾ(ನಟಿ-ಭಾವನಾ ರಾಮಣ್ಣ)|ಭಾವನಾ]], [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], ತ್ರಿವೇಣಿ ರಾವ್ |ನಿಹಾರಿಕಾ ಮೂವೀಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://www.udayavani.com/english-news/9-kannada-movies-ready-for-release-on-december-30|title=9-kannada-movies-ready-for-release-on-december-30|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-30}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಮೆಡ್ ಇನ್ ಬೆಂಗಳೂರು'' | style="text-align:center;" |ಪ್ರದೀಪ್ ಕೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಮಧುಸೂಧನ್ ಗೋವಿಂದ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್]], ಪುನೀತ್ ಮಂಜುನಾಥ್, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ರಜನಿ ಗುರುವಾರದ ಕಥೆಗಳು |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/made-in-bengaluru/movie-showtimes/bangalore/5/96260521|title=Made in Bengaluru: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|language=en}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ನಾನೂ ಅದು ಮಟ್ಟು ಸರೋಜಾ'' | style="text-align:center;" |ವಿನಯ್ ಪ್ರೀತಮ್ |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅಪೂರ್ವ ಭಾರದ್ವಾಜ್, [[ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ಎಚ್ ಜಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ]], ಪ್ರೇರಣಾ ಕಂಬಂ, ಪ್ರಸನ್ನ ಶೆಟ್ಟಿ |ಯುಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/naanu-adu-mattu-saroja/movieshow/96279066.cms|title=Naanu Adu Mattu Saroja: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|language=en}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಪದವಿಪೂರ್ವ'' | style="text-align:center;" |ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಜಯಣ್ಣ |ಪೃಥ್ವಿ ಶಾಮನೂರು, ಅಂಜಲಿ ಅನೀಶ್, ಯಶ ಶಿವಕುಮಾರ್, ಶ್ರೀ ಮಹದೇವ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ |ರವಿ ಶಾಮನೂರು ಫಿಲಂಸ್<br /><br /><br /><br /> ಯೋಗರಾಜ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/padavi-poorva/movieshow/96248920.cms|title=Padavipoorva: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-26}}</ref> |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:CS1 Kannada-language sources (kn)]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] 2h8a1k9vvwnii4wf0r274jqpkss2cwx 1372342 1372341 2026-04-28T20:16:33Z KiranBOT 93763 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v2.2.9s 1372342 wikitext text/x-wiki ಇದು 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿರುವ/ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ]] ಪಟ್ಟಿ. == ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ == ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ [[ಆವರ್ತಕ|ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಿಂದ]] 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {| class="wikidiv" | style="text-align:center; background:#9fc;" |* |ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable sortable" style=" margin:auto;" |+2022 ರ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ !ಶ್ರೇಣಿ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಒಟ್ಟು !ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- ! style="textalign:center;" |1 |''[[K.G.F: Chapter 2|ಕೆಜಿಎಫ್: ಅಧ್ಯಾಯ 2]]'' |₹೧,೨೦೦[[ಕೋಟಿ]] ([[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|ಯುಎಸ್$]]೧೫೦ ದಶಲಕ್ಷ)–₹೧,೨೫೦ [[ಕೋಟಿ]] [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|(ಯುಎಸ್$]]೧೬೦ ದಶಲಕ್ಷ) | rowspan="2" |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | |- !2 | style="text-align:center; background:#9fc;" |''[[ಕಾಂತಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಂತಾರ]]'' |{{INRConvert|450|c}} |<ref>https://www.news18.com/news/movies/kamal-haasan-reveals-kantara-blew-his-mind-says-those-days-are-returning-rishab-shetty-reacts-6604279.html</ref> <ref>https://m.economictimes.com/news/new-updates/kantara-actor-director-rishab-shetty-responds-to-nawazuddin-siddiquis-jealousy-comment-calls-him-inspiration/articleshow/96196450.cms</ref> <ref>https://www.news18.com/news/movies/hrithik-roshan-says-kantara-climax-gave-him-goosebumps-rishab-shetty-has-best-reply-6595483.html</ref> <ref>https://www.wionews.com/photos/yearender-2022-these-are-the-highest-grossing-movies-of-this-year-kgf-2-rrr-and-more-543714/#kantara-527742</ref> <ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-kantara-review-rishab-shetty-8319459/lite/</ref> |- ! style="text-align:center;" |3 |''[[ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ]]'' |{{INRConvert|158.5|c}}–₹೨೧೦ [[ಕೋಟಿ]] ([[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|ಯುಎಸ್$]]೨೬ ದಶಲಕ್ಷ) |ಕಿಚ್ಚ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಶಾಲಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಇನ್ವೆನಿಯೊ ಮೂಲ |<ref>{{Cite web|url=https://www.koimoi.com/box-office/vikrant-rona-box-office-collection-worldwide-hits-the-double-century-to-emerge-a-big-success-for-kichcha-sudeep/|title=Vikrant Rona Box Office Collection (Worldwide): Hits The Double Century To Emerge A Big Success For Kichcha Sudeep|date=22 August 2022|website=[[Koimoi]]|access-date=22 August 2022}}</ref> |- ! style="text-align:center;" |4 |''[[ಜೇಮ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜೇಮ್ಸ್]]'' |{{INRConvert|151|c}} |ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/kantara-box-office-rishab-shetty-s-film-is-6th-biggest-kannada-movie-see-list-101665820758483.html|title=Kantara box office: Rishab Shetty's film is 6th biggest Kannada movie ever. See who else is on the list|date=15 October 2022}}</ref> |- ! style="text-align:center;" |5 |''[[೭೭೭ ಚಾರ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|777 ಚಾರ್ಲಿ]]'' |{{INRConvert|105|c}} |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] |} == ಜನವರಿ - ಮಾರ್ಚ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಮೊದಲ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#ffa07a;textcolor:#000;" |'''ಜ <br /> ನ <br /> ವ<br /> ರಿ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#ffdacc;" | | align="center" |''[[ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿಕ್ಕು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒಂಬತ್ತನೆ ದಿಕ್ಕು]]'' | align="center" |ದಯಾಳ್ ಪದ್ಮನಾಭನ್ |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ |ಡಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ & ಜಿ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Ombatthane Dikku Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/ombatthane-dikku/movieshow/88140014.cms|access-date=2022-02-04}}</ref> |- | rowspan="11" style="text-align:center; background:#dcc7df; textcolor:#000;" |'''ಫೆ <br />ಬ್ರ <br /> ವ<br />ರಿ ''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''3''' | align="center" |''[[ಒನ್ ಕಟ್ ಟು ಕಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒನ್ ಕಟ್ ಟು ಕಟ್]]'' | align="center" |ವಂಶಿಧರ್ ಭೋಗರಾಜ್ |ದಾನಿಶ್ ಸೇಟ್, ಸಂಯುಕ್ತ ಹೊರ್ನಾಡ್, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ; ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.primevideo.com/detail/One-Cut-Two-Cut/0MYQXIOLQFJE708FURH0R8V5QS|title=Prime Video: One Cut Two Cut|website=www.primevideo.com|language=en-us|access-date=2022-02-04}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''11''' | align="center" |''[[ಒಪ್ಪಂದ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಒಪ್ಪಂದ]]'' | align="center" |ಎಸ್.ಎಸ್.ಸಮೀರ್ |[[ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ]], [[ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], ಜೆಡಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ಎಫ್ಎಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/arjun-sarja-radhika-kumaraswamys-oppanda-gets-a-release-date/articleshow/89407645.cms|title=Arjun Sarja, Radhika Kumaraswamy's Oppanda gets a release date - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-02-09}}</ref> |- | align="center" |''[[ಫೋರ್‌ವಾಲ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಫೋರ್‌ವಾಲ್ಸ್]]'' | align="center" |ಎಸ್ ಎಸ್ ಸಜ್ಜನ್ |[[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]] |ಎಸ್ ವಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/fourwalls-a-family-entertainer-that-will-appeal-to-all-cinegoers/articleshow/89480627.cms|title=Fourwalls: A family entertainer that will appeal to all cinegoers|date=11 February 2022|publisher=timesofindia.Indiatimes.com}}</ref> |- | align="center" |''[[ಲವ್ ಮಾಕ್‌ಟೇಲ್ 2 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲವ್ ಮಾಕ್‌ಟೇಲ್ 2]]'' | align="center" |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ರಾಚೆಲ್ ಡೇವಿಡ್ |ಕೃಷ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2021/dec/21/love-mocktail-2-to-hit-theatres-on-feb-11-28551.html#:~:text=Love%20Mocktail%202%20jointly%20produced,four%20tracks%20from%20the%20film.|title=Love Mocktail 2 to hit theatres on Feb 11|date=21 December 2021|publisher=Cinemaexpreass.com}}</ref> |- | align="center" |''ರೌಡಿ ಬೇಬಿ'' | align="center" |ಏಪುರು ಕೃಷ್ಣ |ದಿವ್ಯಾ ಸುರೇಶ್, ರವಿಗೌಡ |ವಾರ್‌ಫೂಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಶಾರ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್, ಸುಮುಖ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jan/24/rowdy-baby-to-hittheatres-on-february-11-2410485.html|title=Rowdy Baby to hit theatres on February 11|date=24 January 2022|publisher=newindianexpress.com}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''17''' | align="center" |''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್]]'' | align="center" |ಅರ್ಜುನ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್ |ಲಿಕಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ; ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ | align="center" | <ref>{{Cite web | url = https://www.cinestaan.com/articles/2022/feb/11/33266/family-pack-trailer-likith-shetty-tries-to-woo-love-interest-with-help-from-ghost | title = Family Pack trailer: Likith Shetty tries to woo love interest with help from ghost | date = 11 February 2022 | publisher = cinestaan.com | access-date = 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220211185610/https://www.cinestaan.com/articles/2022/feb/11/33266/family-pack-trailer-likith-shetty-tries-to-woo-love-interest-with-help-from-ghost | archive-date = 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 | url-status = deviated }}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''18''' | align="center" |''[[ಬೈ ಟು ಲವ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬೈ ಟು ಲವ್]]'' | align="center" |ಹರಿ ಸಂತೋಷ್ |ಧನವೀರ, [[ಶ್ರೀಲೀಲಾ (ನಟಿ)|ಶ್ರೀ ಲೀಲಾ]] |ಕೆವಿಎನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/dec/19/dhanveerrah-and-sreeleela-to-star-in-by2love-2238159.html|title=Dhanveerrah and Sreeleela to star in 'By2Love'|date=19 December 2020|website=The New Indian Express}}</ref> |- | align="center" |''ವರದಾ'' | align="center" |ಉದಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್ |ವಿನೋದ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ (ನಟ), ಅಮಿತಾ ರಂಗನಾಥ್ |ಟೈಗರ್ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/varada-starring-vinod-prabhakar-to-release-on-feb-18th/articleshow/89264530.cms|title=Varada', starring Vinod Prabhakar, to release on Feb 18th|date=1 February 2022|website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''24''' | align="center" |''[[ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್]]'' | align="center" |ಎಂಜಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಎಂಜಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಸುದೇವ್ ನಾಯರ್ |ಪ್ರದೀಪ್ ಶರ್ಮಾ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/sandalwood/srini-aditi-prabhudeva-starrer-old-monk-movie-will-release-on-25th-february-gvd-r6rlh6|title=Srini Old Monk: ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರಂದು ಶ್ರೀನಿ-ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=kn|access-date=2022-02-09}} </ref> |- | align="center" |''[[ಏಕ್ ಲವ್ ಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಏಕ್ ಲವ್ ಯಾ]]'' | align="center" |ಪ್ರೇಮ್ |ರಾಣಾ, [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]], ರೀಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ |ರಕ್ಷಿತಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/ek-love-ya-ducks-exam-season-will-release-on-february-24/articleshow/89320904.cms|title=Ek Love Ya ducks exam season, will release on February 24|date=4 February 2022|website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | align="center" style="text-align:center; background:#ede3ef;" |'''25''' | align="center" |ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ | align="center" |ಗೌತಮ್ ಕಾನಡೆ |ಕಶ್ಯಪ್ ಭಾಸ್ಕರ್, ಸಂದೀಪ್ ಟಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಂಬುಗ, ಶ್ರೀನಿಧಿ ತಲಾಕ್, ಎಸ್.ಎನ್.ಸೇತುರಾಮ್, ಸಂತೋಷ್ ಕರ್ಕಿ |ವಿಂಟರ್‌ಸನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kannada-indie-sci-fi-film-stabiliti-was-made-under-rs-5-lakh-makers/articleshow/82481929.cms|title=Kannada indie sci-fi film Stabiliti was made under Rs 5 lakh: Makers - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-23}}</ref> |- ! rowspan="4" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;" |''' ಮಾ<br /><br /><br /><br /> ರ್ಚ್<br />''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''2''' | align="center" |''ಡಿಯರ್ ಸತ್ಯ'' | align="center" |ಶಿವ ಗಣೇಶ್ |ಆರ್ಯನ್ ಸಂತೋಷ್, ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ |ಪರ್ಪಲ್ ರಾಕ್ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/feb/09/dear-sathya-release-date-announced-2417022.html|title=Dear Sathya release date announced|date=9 February 2022|publisher=[[The New Indian Express]]}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''4''' | align="center" |''[[ಸೋಲ್ಡ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೋಲ್ಡ್]]'' | align="center" |ಪ್ರೇರಣಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ |ಕಾವ್ಯಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸೇಟ್ |ಹಾರ್ನ್ ಓಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Sold Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/sold/movieshow/89824095.cms|access-date=2022-05-03}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#a8e4bc;" |'''17''' | align="center" |''[[ಜೇಮ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜೇಮ್ಸ್]]'' | align="center" |ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ |[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್, [[ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/feb/05/puneeth-rajkumars-james-teaser-release-date-out-29540.html|title=Puneeth Rajkumar's James teaser release date out|date=5 February 2022|publisher=Cinemaexpress.com}}</ref> |- |} == ಏಪ್ರಿಲ್ - ಜೂನ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ ! |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''ಏ''' ಪ್ರಿ ಲ್ | rowspan="4" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''1''' | align="center" |''[[ಹೋಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೋಂ ಮಿನಿಸ್ಟರ್]]'' | align="center" |ಸುಜಯ್ ಕೆ ಶ್ರೀಹರಿ |[[ಉಪೇಂದ್ರ]], ವೇದಿಕಾ, ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್, [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್]], [[ಅವಿನಾಶ್ (ನಟ)|ಅವಿನಾಶ್]] |ಶ್ರೀಯಸ್ ಚಿತ್ರ ಪೂರ್ಣ ನಾಯ್ಡು ನಿರ್ಮಾಣ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/22/upendras-home-minister-to-hit-the-screens-from-april-1-2432695.html|title=Upendra's Home Minister to hit the screens from April 1|work=New Indian Express|access-date=March 22, 2022}}</ref> |- | align="center" |[[ತಲೆದಂಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತಲೆದಂಡ]] | align="center" |ಪ್ರವೀಣ್ ಕೃಪಾಕರ್ |[[ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್]], ಮಂಗಳಾ, ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್, [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]], ಚೈತ್ರಾ ಆಚಾರ್, ಭವಾನಿ ಪ್ರಕಾಶ್ |ಕೃಪಾನಿಧಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jun/17/sanchari-vijays-role-in-taledanda-worth-a-national-award-says-director-2317260.html|title=Sanchari Vijay's role in 'Taledanda' worth a national award, says director|last=Sharadhaa|first=A|date=17 June 2021|access-date=28 March 2022|publisher=[[The New Indian Express]]}}</ref> |- | align="center" |''ಲೋಕಲ್ ಟ್ರೈನ್ '' | align="center" |ಟಿ ಎನ್ ರುದ್ರಮಣಿ |ಕೃಷ್ಣ, ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೀಕ್ಷಿತ್, ಎಸ್ಟರ್ ನೊರೊನ್ಹಾ, ಸೌರವ್ ಲೋಕೇಶ್ |ಸಂಜನಾ ಸಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/this-weeks-releases-upendras-home-minister-sanchari-vijay-starrer-taledanda-and-more/articleshow/90586422.cms|title=This week's releases: Upendra's 'Home Minister', Sanchari Vijay starrer 'Taledanda', and more - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-04-01}}</ref> |- | align="center" |''[[ಬಾಡಿ ಗಾಡ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಾಡಿ ಗಾಡ್]]'' | align="center" |ಪ್ರಭು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ |ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref name="newsindianexpress">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jul/24/prabhu-srinivas-nextbody-god-a-black-comedy-2334485.html|title=Prabhu Srinivas' next, 'Body God', a black comedy|publisher=News Indian Express|access-date=24 July 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''8''' | align="center" |''ತ್ರಿಕೋನ'' | align="center" |ಚಂದ್ರಕಾಂತ |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮಿ]], [[ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳೀಕರ್|ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳಿಕರ್]], [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]], [[ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್|ಮನದೀಪ್ ರಾಯ್]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]] |ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಾಕಿ ನಿರ್ಮಾಣ | align="center" |<ref>{{Citation|title=Trikona Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/trikona/movieshow/82068169.cms|access-date=2022-05-06}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''14''' | align="center" |''[[ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್: ಚಾಪ್ಟರ್ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆಜಿಎಫ್: ಅಧ್ಯಾಯ 2]]'' | align="center" |[[ಪ್ರಶಾಂತ್ ನೀಲ್]] |[[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]], ಸಂಜಯ್ ದತ್, [[ಶ್ರೀನಿಧಿ ಶೆಟ್ಟಿ]], [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], [[ರವೀನಾ ಟಂಡನ್]], [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/yash-s-kgf-2-to-release-on-apr-14-2022-to-clash-with-prabhas-s-salaar-1843981-2021-08-22|title=Yash's KGF 2 to release on Apr 14, 2022, to clash with Prabhas's Salaar|date=22 August 2021|publisher=indiatoday.in}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''29''' | align="center" |''[[ಶೋಕಿವಾಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶೋಕಿವಾಲಾ]]'' | align="center" |ಜಾಕಿ |[[ಅಜಯ್ ರಾವ್‌|ಅಜಯ್ ರಾವ್]], ಸಂಜನಾ ಆನಂದ್ |ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/26/jockys-shokiwala-romantic-dramatorelease-on-april-29-2434263.html|title=Jocky's Shokiwala, romantic drama to release on April 29|website=The New Indian Express|access-date=2022-04-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ]]'' | align="center" |ವಿನಾಯಕ ಕೊಡಸರ |[[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್ ಮಂಚಾಲೆ]], [[ರಂಜನಿ ರಾಘವನ್]], [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] |ಉಪ್ಪಿ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kshamisi-nimma-khatheyalli-hanavilla/movie-review/91199109.cms|title=Kshamisi Nimma Khatheyalli Hanavilla Movie Review|work=The Times Of India|access-date=April 30, 2022}}</ref> |- | rowspan="20" style="text-align:center; background:#ffbf00; textcolor:#ffbf00;" |'''<br /><br /><br /><br /> ಮೇ <br /><br /><br /><br />''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''5''' | align="center" |''[[ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್]]'' | align="center" |ಡಿ ಸತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ್ |[[ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್]], ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು, ನಟರಾಜ್ ಎಸ್ ಭಟ್ |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://english.sakshi.com/news/entertainment/get-ready-satirical-comedy-man-match-releases-may-5th-amazon-prime-video-154359|title=Get Ready For Satirical Comedy As "Man Of The Match" Releases On May 5th On Amazon Prime Video|date=30 April 2022|website=Sakshi Post|access-date=2022-04-30|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503084928/https://english.sakshi.com/news/entertainment/get-ready-satirical-comedy-man-match-releases-may-5th-amazon-prime-video-154359|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''6''' | align="center" |''[[ಅವತಾರ ಪುರುಷ]]'' | align="center" |ಸಿಂಪಲ್ ಸುನಿ |[[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]], [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್|ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್]], [[ಸುಧಾರಾಣಿ|ಸುಧಾ ರಾಣಿ]] |[[ಪುಷ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/mar/14/avatara-purusha-gets-new-release-date-2429741.html|title=Avatara Purusha gets new release date|publisher=News Indian Express|access-date=24 July 2021}}</ref> |- | align="center" |''ಟಕ್ಕರ್'' | align="center" |ನಾಗೇಶ್ ಕೋಗಿಲು |ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್, [[ರಂಜನಿ ರಾಘವನ್]], ಸೌರವ್ ಲೋಕೇಶ್ . |ಎಸ್ ಎಲ್ ಎನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/takkar/movieshow/91336345.cms|title=Takkar|work=The Times Of India|access-date=May 6, 2022}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''13''' | align="center" |''[[ಸೆಲ್ಫಿ ಮಮ್ಮಿ ಗೂಗಲ್ ಡ್ಯಾಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೆಲ್ಫಿ ಮಮ್ಮಿ ಗೂಗಲ್ ಡ್ಯಾಡಿ]]'' | align="center" |ಮಧುಚಂದ್ರ ಆರ್ |[[ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್]], [[ಮೇಘನಾ ರಾಜ್‌|ಮೇಘನಾ ರಾಜ್]] |ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ ಸಿನಿಮಾಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/04/selfie-mummy-google-daddy-gets-a-release-date-2449362.html|title=Selfie Mummy Google Daddy gets a release date|work=New Indian Express|access-date=2022-05-04}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೀರ್ತನೆಗಳು]]'' | align="center" |ಕುಮಾರ್ |ತಬಲಾ ನಾಣಿ, ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |ಕೇಸರಿ ಫಿಲಂಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/critical-keerthanegalu-film-based-on-ipl-betting-will-release-in-theatres-on-may-13/articleshow/90773639.cms|title='Critical Keerthanegalu', film based on IPL betting, will release in theatres on May 13 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-03}}</ref> |- | rowspan="7" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''20''' | align="center" |''ಕಟಿಂಗ್ ಶಾಪ್'' | align="center" |ಪವನ್ ಭಟ್ |ಕೆ.ಬಿ.ಪ್ರವೀಣ್, ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ನವೀನ್ ಕೃಷ್ಣ, ಎಸ್.ಕೆ.ಭಗವಾನ್ |ಯಂಗ್ ತಿಂಕರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" | |- | align="center" |''[[ಗರುಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗರುಡ]]'' | align="center" |ಧನ ಕುಮಾರ್. ಕೆ |[[ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ]], ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಹೇಶ್, [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]], [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಆರೆಂಜ್ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/12/garuda-will-be-out-intheatres-on-may-20-2452432.html|title=Garuda will be out in theatres on May 20|work=New Indian Express|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''ಕಂಡಿಡಿ ನೋಡೋಣ'' | align="center" |ಎಸ್ ಕೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅರಸ್ |ಪ್ರಣವ ಸೂರ್ಯ, ಎಸ್‌ಕೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅರಸ್, ವಿಜಯ್ ಚೆಂಡೂರ್, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಮಳಲಿ |ಮ್ಯಾನ್ಲಿಯೋ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref name="May 20 Kannada releases" /> |- | align="center" |''ಪ್ರಾರಂಭ'' | align="center" |ಮನು ಕಲ್ಯಾಡಿ |ಮನೋರಂಜನ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಕೀರ್ತಿ ಕಲಕೇರಿ |ಜೇನುಶ್ರೀ ತನುಷಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/manu-ravichandrans-prarambha-release-pushed-ahead-to-may-20/9f66798393869|title=Manu Ravichandran's Prarambha release pushed ahead to May 20|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''ಸಾರ ವಜ್ರ'' | align="center" |ಆರ್ನ ಸಾದ್ಯ |[[ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್]], ರೆಹಮಾನ್ ಹಾಸನ್, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ಸಂಭ್ರಮ ಕನಸಿನ ಮನೆ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/anu-prabhakar-mukherjees-saara-vajra-to-hit-theatres-on-may-20/255c348e59983|title=Anu Prabhakar Mukherjee's Saara Vajra to hit theatres on May 20|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಸಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸಕುತುಂಬ ಸಮೇತ]]'' | align="center" |ರಾಹುಲ್ ಪಿಕೆ |ಭರತ್ ಜಿಬಿ, ಸಿರಿ ರವಿಕುಮಾರ್ |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] | align="center" |<ref name="May 20 Kannada releases">{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/may-20-kannada-releases-twenty-one-hours-garuda-prarambha-kandhidi-nodana-cutting-shop-and-sakutumba-sametha/9c05098774913|title=May 20 Kannada releases: Twenty One Hours, Garuda, Prarambha, Kandhidi Nodana, Cutting Shop and Sakutumba Sametha|work=OTT Play|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | align="center" |''[[ಟ್ವೆಂಟಿ ಒನ್ ಅವರ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಟ್ವೆಂಟಿ ಒನ್ ಅವರ್ಸ್]]'' | align="center" |ಜೈಶಂಕರ್ ಪಂಡಿತ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ರಾಹುಲ್ ಮಾಧವ್, ದುರ್ಗಾ ಕೃಷ್ಣ, ಸುದೇವ್ ನಾಯರ್ |ಅಹಮ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟಮ್ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್<br /><br /><br /><br /> ಶಕ್ತಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ LLP | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/07/dhananjay-starrer-twenty-one-hours-to-release-on-may-20-2450589.html|title=Dhananjay starrer 'Twenty One Hours' to release on May 20|work=New Indian Express|access-date=2022-05-20}}</ref> |- | rowspan="8" style="text-align:center;background:#fbec58;" |'''27''' | align="center" |''ಅಂಜನ್'' | align="center" |ಆರ್ ಸಾಗರ್ |ಅಂಜನ್, ಜೋಸಿತಾ ಅನೋಲ |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಾಗರ್ ಮೂವೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/anjan/movieshow/91806441.cms|title=Anjan(2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಧೀರನ್'' | align="center" |ಸ್ವಾಮಿ ವೈಬಿಎನ್ |ಸ್ವಾಮಿ ವೈಬಿಎನ್, ಲಕ್ಷ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಬಿವಿ ಭಾಸ್ಕರ್ |DIOXE ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/chase/movieshow/91662599.cms|title=Dheeran(2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕಾಣೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಣೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ]]'' | align="center" |ಅನಿಲಕುಮಾರ್ ಟಿ.ಎಂ |[[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ.ರವಿಶಂಕರ್]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], ತಬಲಾ ನಾಣಿ, [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಎಜೆ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/25/there-is-no-age-restrictionwhen-it-comes-to-talent-2457497.html|title='There is no age restriction when it comes to talent'|work=New Indian Express|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಕಿರಿಕ್ ಶಂಕರ್'' | align="center" |ಆರ್.ಅನಂತರಾಜು |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅದ್ವಿಕಾ, ಆಶಾಲತಾ |MNK ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | align="center" | <ref>{{Cite news | url = https://jsnewstimes.com/entertainment/kannada/kirik-shankar-release-of-lose-model-yogi-and-advika-in-250-theaters-on-may-27 | title = 'Kirik Shankar' Release Of Lose Model Yogi And Advika In 250 Theaters On May 27 | work = JSNews Times | access-date = 2022-05-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230101100746/https://jsnewstimes.com/entertainment/kannada/kirik-shankar-release-of-lose-model-yogi-and-advika-in-250-theaters-on-may-27 | archive-date = 2023-01-01 | url-status = deviated }}</ref> |- | align="center" |''ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಟೀಚರ್ '' | align="center" |ಸುಮುಖ |ಸುಮುಖ, ಪ್ರೇರಣಾ ಕಂಬಂ, ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ, [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]] |ಪಾಸಿಂಗ್ ಶಾಟ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/physics-teacher/movie-review/91831783.cms|title=Physics Teacher Movie Review : An interesting take on the scientific versus supernatural debate|work=The Times Of India}}</ref> |- | align="center" |''[[ಕೋಳಿ ತಾಳ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೋಳಿ ತಾಳ್]]'' | align="center" |ಅಭಿಲಾಷ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ರಾಧಾ ರಾಮಚಂದ್ರ, ಪ್ರಭಾಕರ ಕುಂದರ್, ಗಣೇಶ ಮೊಗವೀರ |ಗುಬ್ಬಿ ಸಿನಿಮಾ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.ottplay.com/news/abhilash-shettys-directorial-debut-koli-taal-to-release-in-theatres-on-may-27/1eee5b38e6941|title=Abhilash Shetty's directorial debut, Koli Taal, to release in theatres on May 27|work=OTTplay}}</ref> |- | align="center" |''ವೀಲ್ಚೇರ್ ರೋಮಿಯೋ'' | align="center" |ಜಿ.ನಟರಾಜ್ |ರಾಮ್ ಚೇತನ್, ಮಯೂರಿ ಕ್ಯಾತಾರಿ, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] |ಅಗಸ್ತ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/may/26/dialogue-writer-natarajs-directorial-debut-wheelchair-romeo-to-hit-theatres-this-week-31762.html|title=Dialogue writer Nataraj's directorial debut Wheelchair Romeo to hit theatres this week|work=Cinema Express|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | align="center" |''ಸೀತಯ್ಯನ'' | align="center" |ಪ್ರಭಾಕರ ಆರಿಪಾಕ |ಅಕ್ಷಿತ್ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಅನಾಹಿತ ಭೂಷಣ್, ವಿಕ್ರಮ್ ಶಂಕರ್ |ಕಲರ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/seethayana/movieshow/91805767.cms|title=Seethayana (2022) U/A|work=The Times of India|access-date=2022-05-27}}</ref> |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#50b178; textcolor:#000;" |'''ಜೂನ್''' | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''3''' | align="center" |''[[ಗಜಾನನ AND ಗ್ಯಾಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ )|ಗಜಾನನ AND ಗ್ಯಾಂಗ್]]'' |ಅಭಿಷೇಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ |ಬೃಂದಾವನ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/gajanana-and-gang-to-release-on-june-3/articleshow/90742294.cms|title=Gajanana and Gang to release on June 3 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''10''' | align="center" |''[[೭೭೭ ಚಾರ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|777 ಚಾರ್ಲಿ]]'' |ಕಿರಣ್ ರಾಜ್ ಕೆ |[[ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ |[[ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ಪರಂವಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] | align="center" | <ref>{{Cite web | url = https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/rakshit-shetty-s-comedy-drama-777-charlie-release-cinema-halls-june-10-1064817 | title = Rakshit Shetty's comedy drama 777 Charlie to release in cinema halls on June 10 | date = 2022-04-10 | website = PINKVILLA | language = en | access-date = 2022-04-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220427022115/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/rakshit-shetty-s-comedy-drama-777-charlie-release-cinema-halls-june-10-1064817 | archive-date = 2022-04-27 | url-status = deviated }}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''17''' | align="center" |''ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೀನಾ'' |ಪ್ರೀತಂ ತೆಗ್ಗಿನಮನೆ |ನಾಗಭೂಷಣ, [[ಪ್ರಿಯಾಂಕ ತಿಮ್ಮೇಶ್|ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಿಮ್ಮೇಶ್]] |ಎನ್ಕೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/nagabhushana-priyanka-thimmesh-starrer-virtual-film-made-in-china-gets-a-release-date/articleshow/89918169.cms|title=Nagabhushana-Priyanka Thimmesh starrer virtual film 'Made in China' gets a release date|website=The Times Of India|access-date=1 March 2022}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''23''' | align="center" |''[[ಹರಿಕಥೆ ಅಲ್ಲ ಗಿರಿಕಥೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹರಿಕಥೆ ಅಲ್ಲಾ ಗಿರಿಕಥೆ]]'' |ಕರಣ್ ಅನಂತ್, ಅನಿರುದ್ಧ್ ಮಹೇಶ್ |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/may/21/release-date-of-harikatha-alla-girikathe-is-out-31631.html|title=Release date of Harikatha Alla Girikathe is out|website=Cinema Express|access-date=2022-05-21}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''24''' | align="center" |''[[ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ]]'' |ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಎಲ್ |ಸುನೀಲ್ ರಾವ್, ಸಂಯುಕ್ತ ಹೆಗ್ಡೆ, ಹಿತ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ |ಪ್ರೈಮ್ ಫೋಕಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/music/thurthu-nirgamana-team-releases-a-tribute-song-for-puneeth/articleshow/91689403.cms|title=Thurthu Nirgamana team releases a tribute song for Puneeth - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-06-12}}</ref> |- | align="center" |''[[ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ]]'' |ಸಹನಾ ಮೂರ್ತಿ ಎಸ್ |ವಿಕ್ರಮ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಆಕಾಂಶಾ ಶರ್ಮಾ, ಅಕ್ಷರ ಗೌಡ |ಗೌರಿ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/trivikrama-to-release-on-june-24/articleshow/91467602.cms|title=Trivikrama to release on June 24 - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-06-12}}</ref> |- | align="center" |ಬಡ್ಡಿಸ್ | align="center" |ಗುರುತೇಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ಕಿರಣ್ ರಾಜ್, ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್, ಅರವಿಂದ್ ಬೋಳಾರ್ |ಭಾರತಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/buddies/movie-review/92435901.cms|title=Buddies Movie Review : A college story fails to strike a chord|website=The Times Of India|language=en|access-date=2022-06-24}}</ref> |- | style="text-align:center; background:#50c550; textcolor:#000;" |'''30''' | align="center" |''[[ಡಿಯರ್ ವಿಕ್ರಮ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡಿಯರ್ ವಿಕ್ರಮ್]]'' | align="center" |ಕೆ ಎಸ್ ನಂಧೀಶ |[[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]], [[ಶ್ರದ್ಧಾ ಶ್ರೀನಾಥ್]], ವಸಿಷ್ಟ ಎನ್. ಸಿಂಹ, [[ಸೋನು ಗೌಡ]] |ಬ್ಯಾಕ್‌ಗೇಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/23/dear-vikram-to-get-a-direct-digital-release-on-voot-select-2468570.html|title=Dear Vikram to get a direct digital release on Voot Select|website=The New Indian Express}}</ref> |- |} == ಜುಲೈ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- | rowspan="6" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#003;" |'''ಜು ಲೈ ''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''1''' | align="center" |''[[ವಿಂಡೋ ಸೀಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಂಡೋ ಸೀಟ್]] '' | align="center" |ಶೀತಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ಸಂಜನಾ ಆನಂದ್, ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ |ಕೇ ಎಸ್ ಕೇ ಶೋ ರೀಲ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/07/sheetal-shettys-window-seatrelease-date-out-2462495.html|title=Sheetal Shetty's Window Seat release date out|date=7 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=9 June 2022}}</ref> |- | align="center" |''[[ಬೈರಾಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬೈರಾಗಿ]]'' | align="center" |ಎಸ್ ಡಿ ವಿಜಯ್ ಮಿಲ್ಟನ್ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬಾರ್|ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬರ]], ಅಂಜಲಿ |ಕೃಷ್ಣ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/06/shivarajkumars-bairageeto-hit-the-theatres-on-july-1-2462146.html|title=Shivarajkumar's Bairagee to hit the theatres on July 1|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-06-06}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''8''' | align="center" |''[[ಶುಗರ್‌ಲೆಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶುಗರ್‌ಲೆಸ್]] '' | align="center" |ಕೆ ಎಂ ಶಶಿಧರ್ |[[ಪೃಥ್ವಿ ಅಂಬಾರ್]], [[ಪ್ರಿಯಾಂಕ ತಿಮ್ಮೇಶ್|ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಿಮ್ಮೇಶ್]], ಧರ್ಮಣ್ಣ ಕಡೂರು |ಶಶಿಧರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/14/pruthvi-ambaars-sugarless-gets-a-release-date-2465196.html|title=Pruthvi Ambaar's Sugarless gets a release date|date=14 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=14 June 2022}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''15''' | align="center" |''[[ಪೆಟ್ರೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪೆಟ್ರೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್]]'' | align="center" |ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]], [[ಹರಿಪ್ರಿಯಾ]], ಕಾರುಣ್ಯ ರಾಮ್ |ಸತೀಶ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಹೌಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/hariprriya-teams-up-with-sathish-ninasam-in-petromax/articleshow/78741266.cms|title=Hariprriya teams up with Sathish Ninasam in Petromax - Times of India|date=19 October 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=20 September 2021}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''22''' | align="center" |''[[ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಇವನು ಇರೋದೇ ಹೀಗೆ]]'' | align="center" |ಇಸ್ಲಾಹುದ್ದೀನ್ ಎನ್.ಎಸ್ |ರಿಷಿ, ಧನ್ಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಅಪೂರ್ವ ಭಾರದ್ವಾಜ್ |ಸ್ಟಾರ್ಫ್ಯಾಬ್ ಉತ್ಪಾದನೆ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/interviews/2022/jul/20/rishi-i-want-to-do-films-that-give-back-to-the-society-32888.html|title=Rishi: I want to do films that give back to the society|website=The New Indian Express}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''28''' | align="center" |''[[ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ]]'' | align="center" |ಅನುಪ್ ಭಂಡಾರಿ |[[ಸುದೀಪ್]], ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್, ನಿರೂಪ್ ಭಂಡಾರಿ, ನೀತಾ ಅಶೋಕ್ |[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್]]<br /><br /><br /><br /> ಶಾಲಿನಿ ಆರ್ಟ್ಸ್<br /><br /><br /><br /> ಇನ್ವೆನಿಯೊ ಮೂಲ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/vikrant-rona-teaser-release-date-kichcha-sudeepa-7849093/|title=Vikrant Rona teaser: Kichcha Sudeepa film promises to be an immersive cinematic experience, gets new release date. Watch|date=2 April 2022|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-04-27}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ff91af; textcolor:#000;" |'''ಆ''' ಗ ಸ್ಟ್ | rowspan="2" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''12''' | align="center" |''[[ರವಿ ಬೋಪಣ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರವಿ ಬೋಪಣ್ಣ]]'' |[[ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್]] |[[ರವಿಚಂದ್ರನ್|ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ರಾಧಿಕಾ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]], ಕಾವ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ |ಈಶ್ವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jul/19/ravi-bopanna-gets-ready-to-hit-the-screens-on-aug-12-2477969.html|title=Ravi bopanna gets ready to hit the screens on aug 12}}</ref> |- | align="center" |''[[ಗಾಳಿಪಟ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗಾಳಿಪಟ ೨]]'' |[[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] |[[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], ಪವನ್ ಕುಮಾರ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] |ಸೂರಜ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/may/09/gaalipata-2release-date-announced-2451299.html|title=Gaalipata 2 release date announced|website=The New Indian Express|access-date=2022-05-09}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''19''' | align="center" |''[[ಲವ್ 360 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲವ್ 360]]'' | align="center" |ಶಶಾಂಕ್ |ಪ್ರವೀಣ್, ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ಶಶಾಂಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | rowspan="1" align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jul/23/director-shashanks-love-360-release-date-out-2479540.html|title=Director Shashank's Love 360 release date out|website=The New Indian Express|access-date=2022-08-24}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#f4c2c2;" |'''26''' | align="center" |''[[ಶಿವ 143 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶಿವ 143]]'' | align="center" |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ |ಧೀರೇನ್ ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್, ಮಾನ್ವಿತಾ ಕಾಮತ್ |ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲಂಸ್ | align="center" | |- | rowspan="11" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;" |'''ಸೆ''' ಪ್ಟೆಂ ಬ ರ್ | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''2''' | align="center" |''ಫ್ಯಾಂಟಸಿ'' | align="center" |ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಆರ್ |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಶಿವ್ವಣ್ಣ, ಬಾಲ ರಾಜವಾಡಿ, ಹರಿಣಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್, ಹೇಮಂತ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |ಪವನ್ ಡ್ರೀಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | |- | align="center" |''ಧಮಾಕಾ'' | align="center" |ಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಮೇಶ್ |ಶಿವರಾಜ್ ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ, ನಯನಾ |ಎಸ್ಆರ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''9''' | align="center" |''[[ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್]]'' | align="center" |ಎಸ್.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ, ರೋಶಿನಿ ಪ್ರಕಾಶ್, [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |ಪಾರ್ಸಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ | |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''16''' | align="center" |''ಕಪಾಲ '' |ವಿನಯ್ ಯದುನಂದನ್ |ಅಭಿಮನ್ಯು ಪ್ರಜ್ವಲ್, ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಗೌಡ, ಗಿರಿರಾಜ್ ಬಿಎಂ, ಯಮುನಾ ಶ್ರೀನಿಧಿ |SKAR ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. ಸೌಮ್ಯ ಕೆ ಶೆಟ್ಟಿ | |- | align="center" |''[[ಮಾನ್ಸೂನ್ ರಾಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಾನ್ಸೂನ್ ರಾಗ]]'' |ಎಸ್.ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] |ವಿಖ್ಯಾತ್ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/monsoon-raga-movie-review-a-soulless-celebration-of-love-during-the-rainy-season/article65898566.ece|title='Monsoon Raga' movie review: A soulless celebration of love during the rainy season|work=The Hindu|access-date=16 September 2022}}</ref> |- | align="center" |''ಪಂಪ ಪಾಂಚಳ್ಳಿ ಪರಶಿವಮೂರ್ತಿ'' |ಎಸ್ ಮಹೇಂದರ್ |ಕೀರ್ತಿ ಬಾನು, ಸಂಗೀತಾ ಶೃಂಗೇರಿ |ಕೆ ಈ ಈ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''23''' | align="center" |''[[ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು (೨೦೨೨ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು]]'' | align="center" |ಜಡೇಶಾ ಕೆ ಹಂಪಿ |[[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]], ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು |ಲಡ್ಡು ಸಿನಿಮಾ ಹೌಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/guru-shishyaru-review-wholesome-sports-drama-hint-humour-168220|title=Guru Shishyaru review: A wholesome sports drama with a hint of humour|date=23 September 2022|work=The News Minute}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;" |'''30''' | align="center" |''[[ಕಾಂತಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಾಂತಾರ]]'' | align="center" |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] |[[ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಸಪ್ತಮಿ ಗೌಡ, [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]], [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] |[[ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/jun/06/rishab-shettys-kantarato-see-a-dasara-release-2462147.html|title=Rishab Shetty's Kantara to see a Dasara release|date=6 June 2022|work=The New Indian Express|access-date=9 June 2022}}</ref> |- | align="center" |''[[ತೋತಾಪುರಿ: ಚಾಪ್ಟರ್ 1 (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತೋತಾಪುರಿ]]'' | align="center" |ವಿಜಯಪ್ರಸಾದ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], [[ಜಗ್ಗೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್]] |ಮೊನಿಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/sep/07/jaggesh-vijaya-prasads-totapuri-to-arrive-during-dasara-2495511.html|title=Jaggesh-Vijaya Prasad's Totapuri to arrive during Dasara|work=The New Indian Express|access-date=11 September 2022}}</ref> |- |} == ಅಕ್ಟೋಬರ್ - ಡಿಸೆಂಬರ್ == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |ಪ್ರಾರಂಭ ! style="width:20%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಪಾತ್ರವರ್ಗ !ಸ್ಟುಡಿಯೋ !ಉಲ್ಲೇಖ. |- | rowspan="3" style="text-align:center; background:#a9a9a9; textcolor:#000;" |'''ಅ ಕ್ಟೋ ಬ ರ್ ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''14''' | align="center" |''ಚಾಂಪಿಯನ್'' | align="center" |ಶಾಹುರಾಜ ಸಿಂಧೆ |ಸಚಿನ್ ಧನಪಾಲ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾವತ್ |ಶಿವಾನಂದ್ ಎಸ್ ನೀಲಣ್ಣನವರ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/champion-trailer-debutant-sachin-dhanpals-film-is-an-action-packed-entertainer-set-to-release-in-october/7114ae9a80136|title=Champion trailer: Debutant Sachin Dhanpal's film is an action-packed entertainer set to release in October|date=2022-06-10|website=OTT Play|access-date=2022-09-13}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''21''' | align="center" |''[[ಹೆಡ್ ಬುಷ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೆಡ್ ಬುಷ್]]'' | align="center" |ಶೂನ್ಯ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]], ಪಾಯಲ್ ರಜಪೂತ್, [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]], [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]], [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ವಸಿಷ್ಟ ಎನ್. ಸಿಂಹ, ರಘು ಮುಖರ್ಜಿ |ಡಾಲಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್, ಸೋಮಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/dali-dhananjay-don-mp-jayaraj-biopic-head-bush-movie-to-release-date-announce-skb-781104.html|title=Head Bush: 'ಹೆಡ್ ಬುಷ್' ಚಿತ್ರದ ರಿಲೀಸ್ ಡೇಟ್ ಅನೌನ್ಸ್, ಡಾನ್ ಜಯರಾಜ್ ಆಗಿ ಅಬ್ಬರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಡಾಲಿ|date=2022-06-10|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=2022-06-12}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#D3D3D3;" |'''28''' | align="center" |''[[ಗಂಧದಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೨೨)|ಗಂಧದ ಗುಡಿ]]'' | align="center" |[[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್|ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆ.ಎಸ್]] |[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್]], [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಅಶ್ವಿನಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] |[[ಪಿ ಆರ್ ಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/late-actor-puneeth-rajkumar-s-gandhada-gudi-to-release-in-theatres-on-october-28-1976869-2022-07-18|title=Late actor Puneeth Rajkumar's Gandhada Gudi to release in theatres on October 28|website=India Today|language=en|access-date=2022-07-23}}</ref> |- | rowspan="5" style="text-align:center; background:#93CCEA; textcolor:#000;" |'''ನ ವೆಂ ಬ ರ್ ''' | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''4''' | align="center" |''[[ಬನಾರಸ್ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬನಾರಸ್]]'' | align="center" |ಜಯತೀರ್ಥ |ಝೈದ್ ಖಾನ್, ಸೋನಾಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ |ತಿಲಕರಾಜ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.aninews.in/news/business/business/banaras-film-starring-zaid-khan-and-sonal-monteiro-to-hit-theatres-on-november-4-poster-released20220901103711/|title=Banaras film starring Zaid Khan and Sonal Monteiro to hit theatres on November 4|website=Ani News|language=en|access-date=2022-09-01|archive-date=2022-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924074949/https://www.aninews.in/news/business/business/banaras-film-starring-zaid-khan-and-sonal-monteiro-to-hit-theatres-on-november-4-poster-released20220901103711/|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''11''' | align="center" |''ರಾಣಾ'' | align="center" |[[Nanda Kishore|ನಂದ ಕಿಶೋರ್]] |ಶ್ರೇಯಸ್ ಮಂಜು, ರೀಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ |ಗುಜ್ಜಲ್ ಟಾಕೀಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/shreyas-k-manjus-raana-to-get-a-november-theatrical-release-just-ahead-of-deepavali/81749a01c0965|title=Shreyas K Manju's Raana to get a November theatrical release just ahead of Deepavali|website=OTT Play|language=en|access-date=2022-09-13}}</ref> |- | align="center" |''[[ದಿಲ್ಪಸಂದ್]]'' | align="center" |ಶಿವ ತೇಜಸ್ |ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ, ನಿಶ್ವಿಕಾ ನಾಯ್ಡು, ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ |ರಶ್ಮಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/oct/04/actor-krishnas-dil-pasand-to-hit-theatres-onnovember-11-2504582.html|title=Actor Krishna's 'Dil Pasand' to hit theatres on November 11|website=The New Indian Express|language=en|access-date=2022-10-04}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''25''' | align="center" |''[[ರೇಮೋ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರೇಮೋ]]'' | align="center" |ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್ |ಇಶಾನ್, [[ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್]] |ಜಯದಿತ್ಯ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ | |- | align="center" |''[[ಟ್ರಿಪಲ್ ರೈಡಿಂಗ್]]'' | align="center" |ಮಹೇಶ್ ಗೌಡ |[[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ಮೇಘಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ರಚನಾ ಇಂದರ್ |ಕೃಪಾಲು ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ | |- | rowspan="22" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;" |'''ಡಿ ಸೆಂ ಬ ರ್ ''' | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''2''' | style="text-align:center;" |''2ನ್ಡ್ ಲೈಫ್'' | style="text-align:center;" |ರಾಜು ದೇವಸಂದ್ರ |ಆದರ್ಶ್ ಗುಂಡೂರಾಜ್, ಸಿಂಧು ರಾವ್, ನವೀನ್ ಶಕ್ತಿ, ಶಿವ ಪ್ರದೀಪ್ |ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲಂಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/2nd-life/movieshow/95762298.cms#:~:text=2nd%20Life%20is%20an%20upcoming,Adarsh%20Gunduraj%20as%20lead%20characters.&text=What%20is%20the%20release%20date,is%202022%2D12%2D02.|title=2nd Life (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ'' | style="text-align:center;" |ಶ್ರೀಧರ್ ಷಣ್ಮುಖ |ನವೀನ್ ಶಂಕರ್, [[ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ]], ಯಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಬಾಲ ರಾಜವಾಡಿ, ಓಂಕಾರ್ ಆರ್ಯ |ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ |<ref name="Dushtakoota Movie" /> |- | style="text-align:center;" |''ದುಷ್ಟಕೂಟ'' | style="text-align:center;" |ಷಡಕ್ಷರಿ ನೀಲಕಂಠಯ್ಯ |ಷಡಕ್ಷರಿ ನೀಲಕಂಠಯ್ಯ, ಜೆ.ಸೂರಜ್, ಆಕಾಶ್ ಅಕ್ಕಿ |ಹೌದು 26 ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು |<ref name="Dushtakoota Movie">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/dushtakoota/movieshow/95693350.cms|title=Dushtakoota (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಫ್ಲಾಟ್ #9'' | style="text-align:center;" |ಕಿಶೋರ್ ಎಂಸಿ |ಸ್ಕಂದ ಅಶೋಕ್, ಚಂದು ಗೌಡ, ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಶರ್ಮಾ |ಕಿಶೋರ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/flat-9/movieshow/95878701.cms#:~:text=Flat%20%239%20is%20an%20upcoming,Thejaswini%20Sharma%20as%20lead%20characters.&text=What%20is%20the%20release%20date,is%202022%2D12%2D02.|title=Flat #9 (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''[[ತಿಮಯ್ಯ & ತಿಮ್ಮಯ್ಯ]]'' | style="text-align:center;" |ಸಂಜಯ್ ಶರ್ಮಾ |[[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], ಶುಭ ಅಯ್ಯಪ್ಪ, [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]], ವಿನೀತ್ ಬೀಪ್ ಕುಮಾರ್ |ಗರುಡ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/thimayya-thimayya/movieshow/95831558.cms|title=Thimayya & Thimayya (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ವಸಂತಿ ನಲಿದಾಗ'' | style="text-align:center;" |ವೆಂಶಿ ರವೀಂದ್ರ |ರೋಹಿತ್ ಶ್ರೀಧರ್, ಜೀವಿತಾ ವಸಿಷ್ಟ, ಭಾವನಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, [[ಸುಧಾರಾಣಿ]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]] |ಜೇನುಗೂಡು ಫಿಲಂಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/vasanthi-nalidaga/movieshow/94514921.cms|title=Vasanthi Nalidaga (U/A)|date=2022-12-02|website=Times of India|access-date=2022-12-02}}</ref> |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''9''' | style="text-align:center;" |''[[ಡಾ. ೫೬ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡಾ.56]]'' | style="text-align:center;" |ರಾಜೇಶ ಆನಂದಲೀಲ |[[ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ]], ಪ್ರವೀಣ್ ರೆಡ್ಡಿ, ರಾಜ್ ದೀಪಕ್ ಶೆಟ್ಟಿ, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]] |ಹರಿ ಹರ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/94944372.cms|title=Dr. 56 Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಪಂಖೂರಿ'' | style="text-align:center;" |ದೋಸ್ತಿ ವಿ.ಆನಂದ್ |ಪಿ.ಶಿವಕುಮಾರ್, ಕುಂಧನಾ ರೆಡ್ಡಿ, ಶಶಿಶೇಖರ್, ಪವನ್ ಪುತ್ರ |ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು | |- | style="text-align:center;" |''ಪ್ರಾಯಶಾಃ'' | style="text-align:center;" |ರಂಜಿತ್ ರಾವ್ |ರಾಹುಲ್ ಅಮೀನ್, ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ವಿನೀತ್ ಕುಮಾರ್, ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಶನಿಲ್ ಗುರು |ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು | |- | style="text-align:center;" |''[[ವಿಜಯಾನಂದ]]'' | style="text-align:center;" |ರಿಷಿಕಾ ಶರ್ಮಾ |ನಿಹಾಲ್ ರಜಪೂತ್, [[ಭರತ್ ಬೋಪಣ್ಣ]], ಸಿರಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] , [[ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್]], ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ |ವಿ ಆರ್ ಎಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Citation|title=Vijayanand Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/vijayanand/movieshow/95234669.cms|access-date=2022-12-10}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''16''' | style="text-align:center;" |''ನಿಂಗ'' | style="text-align:center;" |ಭೈರವ. ಎಸ್ |ಅರ್ಜಿತ್, ಸುಪ್ರಿತಾ, ಕಾವ್ಯ, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ಅರ್ಜೀತ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/94944372.cms|title=Ninga: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಓ'' | style="text-align:center;" |ಮಹೇಶ ಸಿ.ಅಮ್ಮಳಿದೊಡ್ಡಿ |[[ಮಿಲನ ನಾಗರಾಜ್]], ಅಮೃತ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಸಿದ್ದು ಮೂಲಿಮನಿ, ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |ಏಕಾಕ್ಷರ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/o/movieshow/95354627.cms|title=O: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಟೆಂಪರ್ '' | style="text-align:center;" |ಮಂಜು ಕವಿ |ಆರ್ಯನ್ ಸೂರ್ಯ, ಕಾಶಿಮಾ ರಫಿ, ತಬಲಾ ನಾಣಿ, [[ಟೆನಿಸ್ ಕೃಷ್ಣ|ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕೃಷ್ಣ]], ಮಿತ್ರ |ಶ್ರೀ ಬಾಲಾಜಿ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/temper/movieshow/96034457.cms|title=Temper: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-18}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''23''' | style="text-align:center;" |''ಐಹೊಳೆ'' | style="text-align:center;" |ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಸಿರಿವಾರ |ರೇವಂತ್ ಮಾಳಿಗೆ, ಪ್ರಗತಿ ಸೂರ್ವೆ |ಸಿರಿವರ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ | |- | style="text-align:center;" |''ಹೊಸ ದಿನಾಚಾರಿ'' | style="text-align:center;" |ಕೀರ್ತಿ ಶೇಖರ್ |ದೀಪಕ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಶ್ರೀಪ್ರಿಯಾ, ಚೇತನ್ ವಿಕ್ಕಿ, ಬಾಬು ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ, ಅರುಣಾ ಬಾಲರಾಜ್ |ಡೀಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/hosa-dinachari/movieshow/95860262.cms|title=Hosa Dinachari: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-23}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''[[ವೇದ (2022 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವೇದಾ]]'' | style="text-align:center;" |ಹರ್ಷ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜಕುಮಾರ್]], [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]], ಅದಿತಿ ಸಾಗರ್, ಗಾನವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ವೀಣಾ ಪೊನ್ನಪ್ಪ, [[ಉಮಾಶ್ರೀ]] |ಗೀತಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ & ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/shivarajkumar-veda-film-release-date-announced-rvj-sng-868597.html|title=Shivarajkumar: ಶಿವಣ್ಣ ಅಭಿನಯದ 125ನೇ ಚಿತ್ರ, ವೇದ ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್ ಡೇಟ್ ಅನೌನ್ಸ್|date=2022-10-20|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=2022-11-24}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''30''' | style="text-align:center;" |''ಆಲ್ಫಾ'' | style="text-align:center;" |ಚಿರಂತ ಕುಮಾರ್ |ಚಿರಂತಕುಮಾರ್, ಜಗದೀಶ್. ಡಿ, ಶಮಾ ತಾಜ್ |ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ಮೂವೀಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/alpha/movieshow/96569133.cms|title=Alpha: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-30}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಜೋರ್ಡಾನ್'' | style="text-align:center;" |ವಿನೋದ್ ದಯಾಳನ್ |ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಸಂಪತ್ ಕುಮಾರ್, [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್‌|ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]], ಮಂಜು ಪಾವಗಡ |ನೋ ನಾನ್ಸೆನ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/jordan/movieshow/96367296.cms|title=Jordan: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-26}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ವನ್ಸ್ ಅಪೋನ್ ಏ ಟೈಂ ಇನ್ ಜಮಾಲಿಗುಡ್ಡ'' | style="text-align:center;" |ಕುಶಾಲ್ ಗೌಡ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, [[ಭಾವನಾ(ನಟಿ-ಭಾವನಾ ರಾಮಣ್ಣ)|ಭಾವನಾ]], [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], ತ್ರಿವೇಣಿ ರಾವ್ |ನಿಹಾರಿಕಾ ಮೂವೀಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://www.udayavani.com/english-news/9-kannada-movies-ready-for-release-on-december-30|title=9-kannada-movies-ready-for-release-on-december-30|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-30}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಮೆಡ್ ಇನ್ ಬೆಂಗಳೂರು'' | style="text-align:center;" |ಪ್ರದೀಪ್ ಕೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ |ಮಧುಸೂಧನ್ ಗೋವಿಂದ್, [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ಸಾಯಿಕುಮಾರ್]], ಪುನೀತ್ ಮಂಜುನಾಥ್, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಳವಾಡಿ]], [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] |ರಜನಿ ಗುರುವಾರದ ಕಥೆಗಳು |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/made-in-bengaluru/movie-showtimes/bangalore/5/96260521|title=Made in Bengaluru: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|language=en}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ನಾನೂ ಅದು ಮಟ್ಟು ಸರೋಜಾ'' | style="text-align:center;" |ವಿನಯ್ ಪ್ರೀತಮ್ |[[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], ಅಪೂರ್ವ ಭಾರದ್ವಾಜ್, [[ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ಎಚ್ ಜಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ]], ಪ್ರೇರಣಾ ಕಂಬಂ, ಪ್ರಸನ್ನ ಶೆಟ್ಟಿ |ಯುಕೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/naanu-adu-mattu-saroja/movieshow/96279066.cms|title=Naanu Adu Mattu Saroja: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|language=en}}</ref> |- | style="text-align:center;" |''ಪದವಿಪೂರ್ವ'' | style="text-align:center;" |ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಜಯಣ್ಣ |ಪೃಥ್ವಿ ಶಾಮನೂರು, ಅಂಜಲಿ ಅನೀಶ್, ಯಶ ಶಿವಕುಮಾರ್, ಶ್ರೀ ಮಹದೇವ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ, ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ |ರವಿ ಶಾಮನೂರು ಫಿಲಂಸ್<br /><br /><br /><br /> ಯೋಗರಾಜ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-details/padavi-poorva/movieshow/96248920.cms|title=Padavipoorva: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-12-26}}</ref> |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:CS1 Kannada-language sources (kn)]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] 0578odnxdue3bim4dl8ooarvzf12zdx 0 144187 1372319 1368191 2026-04-28T13:41:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372319 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|thumb|ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] '''ಸೌಮ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್''' (ಜನನ ೨ ಮೇ ೧೯೫೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಿಶುವೈಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]] ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಐವಿ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="2015-Mint-ICMR">{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Politics/15YIhftLoSDQDJQCpQ7OEP/Soumya-Swaminathan-to-take-charge-of-Indian-Council-of-Medic.html|title=Soumya Swaminathan to take charge of Indian Council of Medical Research|last=Mehta|first=Nikita|date=7 August 2015|work=[[Mint (newspaper)|]]}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರಿಂದ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] ಮುಖ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು (DDP). == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಭಾರತದ <ref>{{Cite web|url=https://www.yaxisfoundation.org/blog/dr-soumya-swaminathan/|title=Dr. Soumya Swaminathan|date=22 April 2020|website=Y-Axis Foundation|access-date=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-date=16 ಜುಲೈ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716185953/https://www.yaxisfoundation.org/blog/dr-soumya-swaminathan/|url-status=dead}}</ref> [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು "ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ" [[ಎಮ್.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್|ಎಂಎಸ್ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್]] ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ ಮೀನಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ.<ref name="2019-SciDev-WHO-CS">{{Cite news|url=https://www.scidev.net/global/health/role-models/q-a-who-s-chief-scientist-rises-above-her-father-s-legacy-1x.html|title=Q&A: WHO's chief scientist rises above her father's legacy|last=Bhattacharya|first=Papiya|date=19 July 2019|work=SciDev.Net|language=en}}</ref> ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿದ್ದಾರೆ, ಮಧುರಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್, [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಆಂಗ್ಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯ]] ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಪಡೆದರು. ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಿಂದ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಡಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಡಿಪ್ಲೊಮೇಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ೧೯೮೭ ರಿಂದ ೧೯೮೯ ರವರೆಗೆ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ USC ಯ ಕೆಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶಶಾಸ್ತ್ರ|ನಿಯೋನಾಟಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಪಲ್ಮನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. == ವೃತ್ತಿ == === ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ೧೯೮೯ ರಿಂದ ೧೯೦೦ ರವರೆಗೆ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಲೀಸೆಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿ (ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್) ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ (ಸೂಪರ್ನ್ಯೂಮರರಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಕೇಡರ್), ಕಾರ್ಡಿಯೋಪಲ್ಮನರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಯುನಿಟ್, ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಟಫ್ಟ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://medicine.tufts.edu/Education/Academic-Departments/Clinical-Departments/Public-Health-and-Community-Medicine/Faculty/Adjunct/Swaminathan-Soumya|title=Soumya Swaminathan, MD, MNAMS|last=ISITE Design|website=tufts.edu|access-date=2022-08-02|archive-date=2017-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315090600/http://medicine.tufts.edu/Education/Academic-Departments/Clinical-Departments/Public-Health-and-Community-Medicine/Faculty/Adjunct/Swaminathan-Soumya|url-status=deviated|archivedate=2017-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170315090600/http://medicine.tufts.edu/Education/Academic-Departments/Clinical-Departments/Public-Health-and-Community-Medicine/Faculty/Adjunct/Swaminathan-Soumya}}</ref> ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಕ್ಷಯರೋಗ a/k/a ಕ್ಷಯರೋಗ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕ್ಷಯರೋಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.<ref name="2017-DHR-Secretary-Profile">{{Cite web |date=6 April 2017 |title=Secretary Profile: Dr. Soumya Swaminathan |url=http://www.dhr.gov.in/about-us/secretary-dhr |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627002104/http://www.dhr.gov.in/about-us/secretary-dhr |archive-date=27 ಜೂನ್ 2017 |access-date=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |website=Department of Health Research, MoHFW, Government of India}}</ref> ೨೦೦೯ ರಿಂದ ೨೦೧೧ ರವರೆಗೆ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು UNICEF/UNDP/World Bank/WHO ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷಯರೋಗದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಐಆರ್‌ಟಿ) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರವರೆಗೆ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICMR) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆ (ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="2017-DHR-Secretary-Profile"/><ref name="2017-ICMR-DG">{{Cite news|url=https://main.icmr.nic.in/former-dg|title=Former Director Generals: Dr. Soumya Swaminathan 17.08.2015 - 30.11.2017|date=2017|work=Indian Council of Medical Research|publisher=Government of India}}</ref> === WHO ನೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="2017-Mint-WHO-DGG">{{Cite news |last=Sharma |first=Neetu Chandra |date=4 October 2017 |title=Dr Soumya Swaminathan appointed WHO's deputy director general for programmes |work=[[Mint (newspaper)|Mint]] |url=https://www.livemint.com/Politics/sqdmfpFY5HS78Nbk6vACWL/Dr-Soumya-Swaminathan-appointed-WHOs-deputy-director-genera.html}}</ref><ref name="2017-Hindu-WHO-DGG-Interview">{{Cite news |last=Kannan |first=Ramya |date=11 October 2017 |title=Focus should be on scaling up the use of innovations, says Soumya Swaminathan |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sci-tech/health/focus-should-be-on-scaling-up-the-use-of-innovations/article19834947.ece}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಕುರಿತು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref name="2019-Mint-WHO-CS">{{Cite news |last=Thacker |first=Teena |date=7 March 2019 |title=WHO rejigs management, deputy D-G Soumya Swaminathan will now be chief scientist |work=[[Mint (newspaper)|Mint]] |url=https://www.livemint.com/politics/policy/who-rejigs-management-deputy-d-g-soumya-swaminathan-will-now-be-chief-scientist-1551935352794.html}}</ref> [[ತೀವ್ರ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್-೨|SARS-CoV-2]] ವೈರಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀನೋಮ್ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮತ್ತು GISAID ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅವರು ದೇಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://swachhindia.ndtv.com/covid-19-pandemic-the-new-variation-of-sars-cov-2-is-rapidly-replacing-other-strains-says-whos-soumya-swaminathan-54559/|title=COVID-19 Pandemic: The New Variation Of SARS-CoV-2 Is Rapidly Replacing Other Strains, Says WHO's Soumya Swaminathan|last=Mathur|first=Barkha|date=December 23, 2020|work=NDTV|access-date=December 24, 2020}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೇ 2021 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು G20 ಆಯೋಜಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಈವೆಂಟ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>[https://global-health-summit.europa.eu/panel-scientific-experts_en Global Health Summit: Panel of Scientific Experts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727204104/https://global-health-summit.europa.eu/panel-scientific-experts_en |date=2022-07-27 }}.</ref> == ಆಯ್ದ ಸಂಶೋಧನೆ == ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]] (ಟಿಬಿ), ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕ, ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಐವಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಬಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಣೆಯ ಪಾತ್ರ.<ref name="2017-DHR-Secretary-Profile"/> ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ tuberculosis ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್, ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ ಮತ್ತು ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬಹು-ಶಿಸ್ತಿನ ಗುಂಪನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ TB ಮತ್ತು TB/HIV ಯ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಟಿಬಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಆಣ್ವಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು, ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಟಿಬಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸಮುದಾಯ-ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ತಂತ್ರಗಳ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.<ref>{{Cite journal|last=Das|first=Pamela|date=2016-03-19|title=Soumya Swaminathan: re-energising tuberculosis research in India|url=http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(16)30008-3/abstract|journal=The Lancet|language=en|volume=387|issue=10024|page=1153|doi=10.1016/S0140-6736(16)30008-3}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ "ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್" ಅನ್ನು ರಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ TB ಝೀರೋ ಸಿಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.advanceaccessanddelivery.org/chennai/|title=Site 1: Chennai, India — Advance Access & Delivery|date=2017-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216160415/http://www.advanceaccessanddelivery.org/chennai/|archive-date=2017-02-16|access-date=2018-02-11|archivedate=2017-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216160415/http://www.advanceaccessanddelivery.org/chennai/|url-status=deviated}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬೋರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ನಡೆಸಿದ [[ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆ|G7]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ವ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಣಿತ ಗುಂಪಾದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (PPP) ಗೆ ಇವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[https://www.gov.uk/government/news/new-global-partnership-launched-to-fight-future-pandemics New global partnership launched to fight future pandemics], press release of April 20, 2021.</ref> == ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == * ಅಲಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪಾಲಿಸಿ ಅಂಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್, ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಮೆಂಬರ್   * ಎಪಿಡೆಮಿಕ್ ಪ್ರಿಪೇರ್ಡ್‌ನೆಸ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (CEPI), ಮಂಡಳಿಯ ಮತದಾನೇತರ ಸದಸ್ಯ * ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (GARDP), ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಮತದಾನೇತರ ಸದಸ್ಯ <ref>[https://gardp.org/team/ Board of Directors] Global Antibiotic Research and Development Partnership (GARDP).</ref> * TB ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ, ತಜ್ಞರ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯ <ref>[https://globalcoalitionagainsttb.org/expert-group-member/ Expert Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525043513/https://globalcoalitionagainsttb.org/expert-group-member/ |date=2022-05-25 }} Global Coalition Against TB.</ref> * ವುಮೆನ್‌ಲಿಫ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ <ref>[https://www.womenlifthealth.org/global-advisory-board Global Advisory Board] WomenLift Health.</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * ೧೯೯೯: XI ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಪಲ್ಮನರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಡಾ. ಕೀಯಾ ಲಾಹಿರಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ * ೨೦೦೮: ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್, ಕ್ಷಣಿಕಾ ಓರೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೦೯: ಟಿಬಿ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, HIV ವಿಭಾಗ * ೨೦೧೧: ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್, ಫೆಲೋ * ೨೦೧೧: ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್, ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೨: ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೨: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಭಾರತ, ಫೆಲೋ * ೨೦೧೩: ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಫೆಲೋ, * ೨೦೧೬: NIPER, ASTRAZENECA ಸಂಶೋಧನಾ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web|url=http://niper.ac.in/silverjubilee|title=Index of /silverjubilee|website=niper.ac.in|access-date=2016-02-19|archive-date=2017-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216214254/http://niper.ac.in/silverjubilee/|url-status=deviated|archivedate=2017-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216214254/http://niper.ac.in/silverjubilee/}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಮೂಳೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಅಜಿತ್ ಯಾದವ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.biospectrumindia.com/news/73/6949/biospectrum-awards-2003-life-time-achievement-award.html|title=BioSpectrum Awards 2003 - Life Time Achievement Award|website=www.biospectrumindia.com}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] [https://web.archive.org/web/20190418043128/https://www.who.int/dg/who-headquarters-leadership-team ಸೌಮ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೫೯ ಜನನ]] jb5y7a11iq1idq07lwuzjjzv90dlgso 0 144560 1372379 1337011 2026-04-29T07:56:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372379 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆರ್ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ | image = Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg | birth_date = {{Birth date|df=yes|೧೮೮೬|೦೮|೧೮}} | birth_place = ಮದ್ರಾಸಿನ ಮೈಲಾಪುರ್, ಭಾರತ | death_date = ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೯, | death_place = [[ಮದ್ರಾಸ್]] | resting_place = | occupation = [[ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ]], [[ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ]], ಮದ್ರಾಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯ, [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]] | education = [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] | alma_mater = [[ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜು, ಮದ್ರಾಸ್]] | movement = ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಬಾಲ ವಿಧವೆಯರ ಪುನರ್ವಸತಿ | awards = [[ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ | website = {{url|sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}} | }}   '''ಆರ್ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ''' (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ '''ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ''' ಅಥವಾ '''ಸುಭಲಕ್ಷ್ಮಿ''' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) (೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೬– ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೯), ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ|ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು]]. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ರಿಷಿಯೂರಿನ ದೂರದ ತಂಜಾವೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,<ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title=About Us}}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮದ್ರಾಸಿನ ಮೈಲಾಪುರ್ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಆರ್.ವಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ (ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್) ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗಳಾಗಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಆರ್.ವಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Who's who">{{Cite book|title=The Who's who in Madras:... A pictorial who's who of distinguished personages, princes, zemindars and noblemen in the Madras Presidency|publisher=Pearl Press|year=1940|pages=247}}</ref> ಅವರು [[ತಂಜಾವೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಮಿಳು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಗೆ ಚಿಂಗಲ್‌ಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|title=Sister R.S.Subbalakshmi,Social Reformer and Educationist|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Lok Vangmaya Griha|year=1989|location=Bombay|pages=11}}</ref> ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅವಳು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಳು, ಆದರೆ ಅವಳ ಪತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{Cite book|title=A Child Widow's Story|last=Felton|first=Monica|publisher=Katha|year=2003|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಯಾದರು <ref>{{Cite web|url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html|title=Madras Musings - We care for Madras that is Chennai}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು [[ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೆಜ್, ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ]] ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="Malathi Ramanathan p 24">{{Cite book|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Lok Vangmaya Griha|year=1989|location=Bombay|pages=24–26}}</ref> == ಕೆಲಸ == [[ಚಿತ್ರ:R.S.Subbalakshmi_early_1900s.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/R.S.Subbalakshmi_early_1900s.jpg|right|thumb| ಯುವತಿ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತು ಶಾರದಾ ಇಲ್ಲಂ ಅಥವಾ ವಿಧವೆಯರ ಮನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಭೆಯ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಶಾರದಾ ಲೇಡೀಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು,<ref name="Malathi Ramanathan p 24"/> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು.<ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> ನಂತರ, ೧೯೨೧ <ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}</ref> ಅಥವಾ ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶಾರದಾ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಶಾರದ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೇಡಿ ವಿಲಿಂಗ್ಡನ್ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Forbes">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC|title=Women in Modern India|last=Forbes|first=Geraldine|publisher=Cambridge University Press|year=2006|isbn=978-0-521-65377-0|edition=Reprinted|volume=4|location=Cambridge|pages=57–60|orig-year=1996}}</ref> ಅವರು ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಮೈಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಕಲಾನಿಲಯಮ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು,<ref>{{Cite book|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Lok Vangmaya Griha|year=1989|location=Bombay|pages=91–93}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ಮೈಲಾಪುರ ಲೇಡೀಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮೈಲಾಪುರ ಲೇಡೀಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ ಶಾಲೆ, ಮೈಲಾಪುರ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Malathi Ramanathan p 24" /><ref>{{Cite book|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Lok Vangmaya Griha|year=1989|location=Bombay|pages=101–105}}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ತಾಂಬರಂ ಬಳಿ ಅವರು ಮಡಂಬಾಕ್ಕಂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Lok Vangmaya Griha|year=1989|location=Bombay|pages=123}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ|ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ]] ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು]].<ref name="Padma Shri">{{Cite web|url=http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|title=Padma Shri awardees list|last=Search|first=Padma Shri Awardee|access-date=23 April 2012|archive-date=31 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|url-status=dead}}</ref><ref name="Photo">{{Cite web|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|title=Padma Shri Award photo|last=Padma Shri Awardees|first=Photos of|publisher=Government of India|access-date=26 April 2012}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅವರು ಲೇಡಿ ವಿಲಿಂಗ್ಡನ್ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಐಸ್ ಹೌಸ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Forbes"/> ತನ್ನ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, [[ತಮಿಳು]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರರ್ಗಳತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು [[ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ|ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು]] ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೧೯೨೭ <ref name="Aparna Basu">{{Cite book|title=Women's struggle : a history of the All India Women's Conference, 1927–2002|last=Ray|first=Aparna Basu, Bharati|publisher=Manohar|year=2003|isbn=978-81-7304-476-2|edition=2nd|location=New Delhi|pages=23, 213}}</ref> ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂನಾದ ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ "ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಆಗ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಮೊದಲ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಐವತ್ತೆಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು.<ref name="Aparna Basu" /><ref name="Theosophist">{{Cite book|title=Theosophist Magazine January 1927&nbsp;– March 1927|last=Besant|first=Annie|publisher=Kessinger Publishing|year=2003|pages=630–633}}</ref> ಅವರು ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ತಡೆ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೋಶಿ ಸಮಿತಿಯ <ref name="Forbes" /><ref name="rappaport">{{Cite book|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|title=Encyclopedia of women social reformers|last=Rappaport|first=Helen|publisher=ABC-CLIO|year=2001|isbn=978-1-57607-101-4|location=Santa Barbara, Calif. [u.a.]|pages=[https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp/page/n698 652]|url-access=limited}}</ref> ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರ ವಿವಾಹದ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಹದಿನಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ಸಂಘದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು [[ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್]] ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೬ ರವರೆಗೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ <ref>{{Cite book|title=Sister Subbalakshmi Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|last=Ramanathan|first=Malathi|publisher=Sarada Ladies Union|year=1986|location=Madras}}</ref> ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. == ನಿಧನ == ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೯ ರಂದು [[ಏಕಾದಶಿ]] ದಿನದಂದು ನಿಧನರಾದರು.<ref name="Rajaji">{{Cite journal|last=Rajagopalachari|first=C|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|issue=Madras Sarada Ladies Union}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Fkay_WoTdHcC|title=Feminism and World Religions|last=Narayanan|first=Vasudha|publisher=SUNY Press|year=1999|isbn=978-0-7914-4024-7|editor-last=Sharma|editor-first=Arvind|chapter=Brimming with Bhakti, Embodiments of Shakti: Devotees, Deities, Performers, Reformers, and Other Women of Power in the Hindu Tradition|editor-last2=Young|editor-first2=Katherine K.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] a4e50drx1faw264geyc2za8vxr2lzdw 0 144707 1372336 1369541 2026-04-28T18:25:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372336 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Bloemencorso Zundert 2002 - Moeders kroost.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Bloemencorso Zundert 2002 - Moeders kroost.jpg/300px-Bloemencorso Zundert 2002 - Moeders kroost.jpg|right|thumb|300x300px| ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಬ್ಲೋಮೆನ್ಕೋರ್ಸೊ ಝುಂಡರ್ಟ್.]] [[ಚಿತ್ರ:TOR_New_Orleans_float.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/TOR_New_Orleans_float.jpg/300px-TOR_New_Orleans_float.jpg|right|thumb|300x300px| ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪಸಾಡೆನಾದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ರೋಸ್ ಪೆರೇಡ್‌‍.]] [[ಚಿತ್ರ:Battle_of_Flowers_2007_Jersey_Optimists_Vikings.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Battle_of_Flowers_2007_Jersey_Optimists_Vikings.jpg/300px-Battle_of_Flowers_2007_Jersey_Optimists_Vikings.jpg|right|thumb|300x300px| ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಜರ್ಸಿ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್.]] [[ಚಿತ್ರ:Desfile_de_Silleteros2007-(30)Medellin.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Desfile_de_Silleteros2007-%2830%29Medellin.JPG/300px-Desfile_de_Silleteros2007-%2830%29Medellin.JPG|right|thumb|400x400px| ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮೆಡೆಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್‌.]] ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಭಾಗವಹಿಸುವವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು '''ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ''' ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮುಂಬರುವ ಋತುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ '''ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ''' ೧೮೦೦ ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿನದು. == ಯುರೋಪ್ == * ಬ್ಲೋಮೆನ್ಕೋರ್ಸೊ,ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿದೆ]]. * ಕೊರ್ಸೊಸ್ ಫ್ಲ್ಯೂರಿಸ್ ಅನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸೌಮರ್, ಫಿರ್ಮಿನಿ, ಲುಚನ್ ಮತ್ತು ಸೆಲೆಸ್ಟಾಟ್. ಸೆಲೆಸ್ಟಾಟ್ ಪಟ್ಟಣವು ಡೇಲಿಯಾ ಕವರ್ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳ ಥೀಮ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.selestat-haut-koenigsbourg.com/en/emerveiller/corso-fleuri-selestat.htm|title=Corso Fleuri UK|website=Selestat Tourisme Haut-Koenigsbourg|language=en-gb|access-date=2019-05-28}}</ref> * ಜರ್ಸಿ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ (ಚಾನೆಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು). ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೊದಲ ವೇದಿಕೆಯು ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಐಐ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾಗೆ ರಾಯಲ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.battleofflowers.com/history/|title=History|website=The Jersey Battle of Flowers|language=en-GB|access-date=2019-05-28|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528224024/http://www.battleofflowers.com/history/|url-status=deviated|archivedate=2019-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528224024/http://www.battleofflowers.com/history/}}</ref> "ಹೂವುಗಳ ಕದನ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಹರಿದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ದಳಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name=":4" /> * ಸ್ಪಲ್ಡಿಂಗ್ ಫ್ಲವರ್ ಪೆರೇಡ್ (ಯುಕೆ).<ref>{{Cite web|url=http://www.spalding-flower-parade.org.uk/|title=Spalding Flower Parade|archive-url=https://web.archive.org/web/20160109174222/http://www.spalding-flower-parade.org.uk/|archive-date=9 January 2016|access-date=24 May 2017}}</ref> ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲವು ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿನದು.<ref name="Flower Parade">{{Cite web|url=https://www.heritagesouthholland.co.uk/flower-parade/|title=Flower Parade|website=South Holland Life Heritage and Crafts including Chain Bridge Forge|language=en-GB|access-date=2019-05-28}}</ref> ಅಂತಿಮ ಸ್ಪಲ್ಡಿಂಗ್ ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ೫೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.<ref name="Flower Parade" /> * ಲಾರೆಡೊ, ಹೂವುಗಳ ಕದನ(ಸ್ಪೇನ್).ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಲಮೇಡಾ ಮಿರಾಮರ್ ಸುತ್ತಲೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಲಾರೆಡೊದ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಯು ೧೯೦೮ ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬೇಸಿಗೆಯ ವಿದಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.batalladeflores.net/historia/|title=Historia {{!}} Batalla de Flores de Laredo|website=www.batalladeflores.net|access-date=2019-05-28}}</ref> * ವೇಲೆನ್ಸಿಯಾ, ವರ್ಗೆನ್ ಡೆ ಲಾಸ್ ಡೆಸಾಂಪರಾಡೋಸ್ (ಸ್ಪೇನ್).<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=g9ol3DMjFRw|title=BATALLA DE FLORS VALENCIA 2014|last=malaltdefalles|date=27 July 2014|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20151214202005/https://www.youtube.com/watch?v=g9ol3DMjFRw|archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015|access-date=24 May 2017|url-status=bot: unknown}}</ref> ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಜೆನ್ ಡಿ ಲಾಸ್ ದೇಶಂಪರಾಡೋಸ್‌ಗೆ ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೯೪೫ ರಿಂದ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಜಾ ಡೆ ಲಾ ವರ್ಜೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.valencia-cityguide.com/fallas/ofrenda-floral-offering-to-the-virgin.html|title=The Ofrenda {{!}} Floral offering to the Virgin {{!}} Fallas in Valencia|website=www.valencia-cityguide.com|access-date=2019-05-28}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬುಟ್ಟಿಗಳ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":5" /> * ಮಡೈರಾ ಹೂವಿನ ಹಬ್ಬ ಫೆಸ್ಟಾ ಡ ಫ್ಲೋರ್ (ಪೋರ್ಚುಗಲ್) [http://www.visitmadeira.pt/en-gb/what-to-do/events/search/flower-festival]. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ೧೯೭೯ ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂಬರುವ ವಸಂತಕಾಲದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://flowerfairs.org/madeira-flower-festival/|title=Madeira Flower Festival - Madeira, Portugal on 4-21 May 2020|date=2019-05-23|website=International Flower Fairs|language=en-GB|access-date=2019-05-28}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಫಂಚಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್೨೩ ರಿಂದ ಮೇ ೨೪ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.visitmadeira.pt/en-gb/what-to-do/events/search/flower-festival|title=Flower Festival|website=www.visitmadeira.pt|access-date=2019-05-28}}</ref> ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ: ಪ್ರಾಕಾ ಡೊ ಮುನಿಸಿಪಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ "ದಿ ವಾಲ್ ಆಫ್ ಹೋಪ್" ಸಮಾರಂಭವು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹೂವಿನ ಮ್ಯೂರಲ್‌ನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಸಾರವು ಒಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಕರೆಯಾಗಿದೆ.<ref name=":2" /> ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಹಾರಲು ಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":2" /> "ಅಲೆಗೋರಿಕಲ್ ಪೆರೇಡ್" ಮೇ ೩ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> "ಹೂವಿನ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು" ಮೇ ೧೪ ರಿಂದ ಮೇ ೧೭ ರವರೆಗೆ ಮಡೈರಾ ದ್ವೀಪದ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name=":2" /> ಈ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗೀತ ಕಾಳಜಿಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುವುದು.<ref name=":2" /> ಮೇ ೨೧ ರಿಂದ ಮೇ ೨೪ ರವರೆಗೆ ಮಡೈರಾ ಫ್ಲವರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನ ಕೊನೆಯದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಂಚಲ್ ಪಿಯರ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅವೆನಿಡಾ ಸಾ ಕಾರ್ನೆರೊದಲ್ಲಿ "ಹೂವಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು" ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> * ವೆಂಟಿಮಿಗ್ಲಿಯಾ ಬಟಾಗ್ಲಿಯಾ ಡಿ ಫಿಯೊರಿ (ಇಟಲಿ) <ref>{{Cite web|url=http://www.battagliadifiori.com/|title=Citta di Ventimiglia|language=Italian|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707213841/http://www.battagliadifiori.com/|archive-date=7 July 2011|access-date=24 May 2017}}</ref> * ಬ್ಯಾಡ್ ಎಮ್ಸ್, ಲೆಗ್ಡೆನ್ ಮತ್ತು ರೈಡ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮೆಂಕೋರ್ಸೋಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಟಿರೋಲ್ ( ಎಬ್ಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕುಫ್‌ಸ್ಟೈನ್ ) ಸೇರಿದಂತೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮೆಂಕೋರ್ಸೋಸ್ ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಡೆಬ್ರೆಸೆನ್ ಫ್ಲವರ್ ಕಾರ್ನೀವಲ್ - ಹಂಗೇರಿಯ ಡೆಬ್ರೆಸೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ == ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ == * ಲಾ ಫೆರಿಯಾ ಡಿ ಲಾಸ್ ಫ್ಲೋರೆಸ್ (ಮೆಡೆಲಿನ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ) ೧೯೪೭ ರಿಂದ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೂವುಗಳ ಹಬ್ಬ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ <ref>{{Cite web|url=http://www.feriadelasfloresmedellin.gov.co/|title=Alcaldía de Medellín|access-date=2022-08-20|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202042751/http://feriadelasfloresmedellin.gov.co/|url-status=dead}}</ref> == ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ == * ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ರೋಸಸ್ ಪೆರೇಡ್ (ಪಾಸಡೆನಾ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ)ನ ಮೊದಲ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲಿ ಹಂಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಸದಸ್ಯರು ರೋಸಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://tournamentofroses.com/events/rose-parade-history/|title=Rose Parade History|website=tournamentofroses.com|access-date=2019-05-28}}</ref> ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವ, ಜೌಸ್ಟಿಂಗ್, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಓಟ ಮತ್ತು ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟದ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name=":3" /> ೧೯೨೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ೩೧ ನೇ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಮೋಟಾರ್ ಚಾಲಿತ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಅದು ಈಗ ತಿಳಿದಿರುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯಾಯಿತು.<ref name=":3" /> ೧೯೫೯ <ref name=":3" /> ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ರೋಸಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ವಿಲಿಯಂ ರಿಗ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರು ಪಸಾಡೆನಾ ನಗರಕ್ಕೆ ರಿಗ್ಲಿ ಭವನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ರೋಸ್ ಪೆರೇಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಜನವರಿ ೧ ರಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಬಿಎಲ್ವಿಡಿ ಕೆಳಗೆ ೫.೫ ಮೈಲುಗಳು ಸಾಗುತ್ತದೆ .<ref name=":3" /> ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ನಮೂದುಗಳಿವೆ: ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಿಗಮ, ಪುರಸಭೆ ಅಥವಾ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಘಟಕಗಳು, ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಮೂದುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೂವಿನ-ಅಲಂಕೃತ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳು.<ref name=":3" /> * ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ಲೋರಲ್ ಪೆರೇಡ್ (ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಒರೆಗಾನ್). * ಫಿಯೆಸ್ಟಾ ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ (ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್) ನಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳ ಕದನ ಮೆರವಣಿಗೆ. * ಡ್ಯಾಫೋಡಿಲ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ಲೋರಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಪೆರೇಡ್ (ಪಿಯರ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್). * ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಮೆಹಮೆಹ ದಿನದಂದು ಮತ್ತು ಅಲೋಹ ಉತ್ಸವಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹೂವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಏಷ್ಯಾ == * ಚಿಯಾಂಗ್ ಮಾಯ್ ಹೂವಿನ ಹಬ್ಬ (ಚಿಯಾಂಗ್ ಮಾಯ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್). ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕಾರ್ನೀವಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಹಬ್ಬದಿಂದಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ "ಉತ್ತರ ಗುಲಾಬಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿವೆ; ಫ್ಲವರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಕ್ವೀನ್, ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು.<ref>{{Cite web|url=http://thingsasian.com/story/chiang-mai-thailand-flower-festival|title=The Chiang Mai Thailand Flower Festival {{!}} ThingsAsian|website=thingsasian.com|access-date=2019-05-28}}</ref> * ಪನಾಗ್ಬೆಂಗಾ ಉತ್ಸವ (ಬಾಗುಯೊ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್). ಪನಾಗ್ಬೆಂಗಾ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ "ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲ" ಎಂದರ್ಥ, ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಬೌಗಿಯೊದ ಉತ್ಸಾಹದ ನಗರವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕೃತ ವೇಷಭೂಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.fabulousphilippines.com/panagbenga-festival.html|title=Panagbenga Flower Festival, Baguio City, Philippines|website=www.fabulousphilippines.com|access-date=2019-05-28}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ == * ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಲ್ ಪೆರೇಡ್, ಟೂವೂಂಬಾ ಕಾರ್ನಿವಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.tcof.com.au/|title=Toowoomba Carnival of Flowers}}</ref> (ಟೂವೂಂಬಾ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್). * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಬ್ಲಾಸಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್). ವಸಂತಕಾಲದ ಆಗಮನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮುದಾಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೭ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಜೂನಿಯರ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.blossom.co.nz/history|title=Historical Photos {{!}} Alexandra Blossom Festival 2018|website=www.blossom.co.nz|access-date=2019-05-28}}</ref> ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಾರದ ಅವಧಿಯ ಉತ್ಸವದಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯವು ಹೊಸ ಈಜು ಸ್ನಾನದ ನಿಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. * ಟೆಸ್ಸೆಲರ್ ಟುಲಿಪ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ( ಸಿಲ್ವಾನ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ). ಟುಲಿಪ್ ಉತ್ಸವವು ಪ್ರತಿ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಸಿಲ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://flowerfairs.org/tesselaar-tulip-festival/|title=Tesselaar Tulip Festival - Silvan, Australia on 14 September - 13 October 2019|date=2019-05-14|website=International Flower Fairs|language=en-GB|access-date=2019-05-28|archive-date=2019-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190529165659/https://flowerfairs.org/tesselaar-tulip-festival/|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ದಾಂಡೆನಾಂಗ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ೫೫ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ೧೨೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಟುಲಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಡಚ್ ವಲಸಿಗರಾದ ಸೀಸ್ ಮತ್ತು ಜೊಹಾನ್ನಾ ಟೆಸ್ಸೆಲಾರ್ ರು ಆಗಮಿಸಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಉತ್ಸವವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 3gjta4iwnnago9lc7f3pktxcsll1ar6 3 145448 1372340 1371516 2026-04-28T20:06:38Z MediaWiki message delivery 17558 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372340 wikitext text/x-wiki {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}.<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೧:೦೯, ೨೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Translate == Translate Infobox ಊರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ Total → ಒಟ್ಟು Population → ಜನಸಂಖ್ಯೆ Time zone → ಸಮಯ ವಲಯ Vehicle registration → ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ ಫಲಕ Thanks [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೭, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)[[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೩೮, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೦೯, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Template == {{Translation|" "}} 👈 {Translation|" "}👈 ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ?? [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೩, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :Added template. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೬:೫೮, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) {{Ping|~aanzx}} But ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅದು ಅಲ್ಲ This👇 template https://en.m.wikipedia.org/wiki/Template:Translation [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೯, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :Added <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೪೧, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದಗಳು 🙏 [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೨, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] (೧೫:೨೨, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == Hello dear mentor! I'm testing the feature now that the new system is deployed. You can invite other trusted users to become mentors, they have to visit [[special:EnrollAsMentor]] to signup. If you have any question about the Growth features, or about how to improve newcomers' first steps, let me know. All the best, --[[ಸದಸ್ಯ:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Trizek (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೨, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೦೫:೪೧, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗಾಗಿ ʼಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಚರ್ಮಪ್ರಸಾಧನ (ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಡರ್ಮಿ) ಸಂಸ್ಥೆ – ವ್ಯಾನ್‌ ಇನ್ಜೇನ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್‌ ಇನ್ಜೇನ್‌ʼ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕಿದೆ. ಸಿಗಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಮುಂದುವರೆದು ಒಂದೆರೆಡು ಪ್ಯಾರಾ ಮಾಡಿ ಅಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ತರುವಾಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹುಡುಕಲಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಅದು ಅತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ನನ್ನದು ಬಾಲಿಷವೆನಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ನಿನ್ನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಲೇಖನವನ್ನು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನದು. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೧, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನೀವು ಈಗ ಹೊಸ ಪುಟದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು https://kn.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=kn&from=en&page=Van+Ingen+%26+Van+Ingen&targettitle=Van+Ingen+%26+Van+Ingen <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೫:೫೩, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] on [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೦೯:೨೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == ನಾನು ಹೊಸದಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಏಕೆ? --[[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೨೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನೀವು ಯಾವುದೇ ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೇಳಬಲ್ಲಿರಾ?, ನೀವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು [https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%87%E0%B2%B7:AbuseLog&wpSearchUser=Meghana+Shivanand ಜಾಗತಿಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಫಿಲ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ] ನಿಮ್ಮ ಪುಟ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪಾದನೆಗಳಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೯:೩೮, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == ಅನುವಾದ == ನಮಸ್ತೆ, [[ಗಂಧದಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೨೨)]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಈ [[ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:About]] ಅನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೯, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನಾಳೆ ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೨೯, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ::ಬಹು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ ಅನುವಾದಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೨:೨೨, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದ [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೦, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೫, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == ವರ್ಗ == [[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್]] ಈ ಪುಟದ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ error ವರ್ಗ (Articles with invalid date parameter in template),(Articles with hCards),(CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en),) ಇಂತಹ ವರ್ಗಗಳನ್ನು hide ಮಾಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುದಿಲ್ಲವೆ?? ಯಾಕೆಂದ್ರೆ ಬೇರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯೂ ಇಂತಹ error ಇದ್ರು ಸಹ ಕೆಳಗಡೆ ಅಂತಹ ವರ್ಗ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೨೧, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ , ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox person ನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲದ ವರ್ಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೭:೩೧, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Errors == [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Film date ]] ನಲ್ಲಿ Errors ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಆಗುತ್ತಾ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಈ ರೀತಿ errors ಇದೆ 👇 {{Film date|2022|11|11}} [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೮, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :[[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|@SyntaxErrors098]] fixed by Jon Harald Søby <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೩೩, ೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ಇಲ್ಲಿ ಸರಿ ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಆದ್ರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ errors ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಈ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Film date]] [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೯, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) == ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ == {| style="background-color: #FFFF00; border: 1px solid #fceb92;border-style:solid; border-width:6px; border-color:#bca9f5; style:{{corners}}" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:The gate to Udupi Town.jpg|The_gate_to_Udupi_Town]|225px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikimedia logo family complete-2013.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಭೌತಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು '''ಜನವರಿ ೨೨,೨೦೨೩ರಂದು ಉಡುಪಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಯಾವುದೇ ವಿಕಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರ ಭೇಟಿಯು ಒಂದು ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮರುಚೈತನ್ಯ ತಂದುಕೊಡಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಳೆ ಹೊಸ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಸಮಾಗಮವು ಜ್ಞಾನದ ಹಂಚಿಕೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗುವ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪಾದಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸೋಣ. ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ. '''ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮ್ಮಿಲನ/ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ.''' |} {{clear}} ---- ಈ ಸಂದೇಶ [[ಸದಸ್ಯ:Vikashegde|ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ]] ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <div style="border-bottom: 2px solid red; border-top: 2px solid yellow; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold; letter-spacing: 1.5px; text-align: center;"> <br /> ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span>೧೪:೩೭, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) <br /> </div> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1143808 --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೧೧, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24455456 --> == ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ದೆ ಆಹ್ವಾನ == <div style="border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 100px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;"> <p style="font-size: 1.4em;">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩|'''ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ''']] ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವಣಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ (WLF) ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಭಿಯಾನದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ದೆ 1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023ರಿಂದ 31 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.</p> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ_ಮತ್ತು_ಜಾನಪದ_೨೦೨೩|<span style="color:white">ಬಾಗವಹಿಸಲು ಈ ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ..</span>]]</span> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;">[[ಚಿತ್ರ:Feminism_and_Folklore_banner.svg|250px|right]]</div></div> <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold; align:center;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1149743 --> == About wpcleaner == @[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] It seems wpcleaner is not fully configured. At present it seems to detect wpcleaner errors (above 500) and we need to add checkwiki errors [see https://phabricator.wikimedia.org/T330269]. After configuring fully please ping me also. As a general rule [not 100% sure but reference tags come before punctuation marks on french wikipedia]. It also needs some person with thorough understanding of exceptions to general rules. Good luck. [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] I have no idea how to use or configure wpcleaner, since any of local users are not interested or asking about it, don't feel any necessity for it , anyway will check if I can understand it and let you know, because last i checked kannada text were rendered as box in wpcleaner. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೪:೪೩, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::@[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] rendered as box: its issue of non existent fonts or issue with wpcleaner. what os: windows or linux [apt install fonts-indic, if on debian]. Will you help with translation of error messages? [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೫, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] thank you for help, I use windows is can you suggest how to fix font <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೫:೨೭, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::::@[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] search query: https://www.google.com/search?q=how+install+kannada+fonts+on+windows&btnI=I%27m+Feeling+Lucky&source=hp&ei=lhwLZKCuHKX14-EPlcqtsAI&iflsig=AK50M_UAAAAAZAsqpgdzIRClnXPKwXnUb3NuL58nIALe&ved=0ahUKEwig0dvnqNH9AhWl-jgGHRVlCyYQ19QECAk or see this https://apps.microsoft.com/store/detail/all-kannada-fonts/9N2MN54MM0L6?hl=en-us&gl=us [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::::[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] ok can you give any links to templates other than enwiki for refference <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೭:೪೧, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Translation help == @[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] Do you know other language in india. If possible go through this [[:bn:উইকিপিডিয়া:WikiProject Check Wikipedia/Translation]] page and add translations for each error on [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:WikiProject Check Wikipedia/Translation]]. Thank you. [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೧೩, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Page == ನೀವು ಅನುವಾದಿಸಿದ page [[ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)]] ಮೊದಲೇ [[ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಎಂಬ ಪುಟ ಇದೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ... [[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Goldenbluesoul|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೬, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] , ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನಾನು ಮಾರ್ಚ್ 6 ರಂದು ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೆ ಆದರೆ ಉಳಿಸಲು ಮರೆತಿದ್ದೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಇಂದು ಉಳಿಸಿದ್ದೇನೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಟವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪುಟವನ್ನು ಈಗ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೩, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ (ಭಾರತ)]] infobox errors please ಸರಿ ಮಾಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Goldenbluesoul|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೪, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೫, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೮, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == about page deleted == my page is meghana Shivanand. it was deleted, so I can't find my page in website. so i request you to please give my page back [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೨, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) :@@[[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] , I have undeleted page now, for future reference please contact deleting admin instead of someone else to restore deleted page. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೫:೦೮, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) ::ok thank you [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೬, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೧೬:೩೮, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೩) == ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಲೇಖನವನ್ನುಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದೆ. ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ನಮೂದಿಸಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಪ್ಪುಗಳು ನುಸುಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ... ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೮, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೦೭, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 --> == Question from [[User:Prabhasindhoor|Prabhasindhoor]] on [[ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ]] (೧೯:೩೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩) == Eachanoor shantha kaadambari required --[[ಸದಸ್ಯ:Prabhasindhoor|Prabhasindhoor]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prabhasindhoor|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) :ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನೀವು ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸಪ್ನಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿಸಿಗಬಹುದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ನೇರ ಮಾರಾಟ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:NANDIBEVOOR PALLAVI|NANDIBEVOOR PALLAVI]] on [[ಸದಸ್ಯ:NANDIBEVOOR PALLAVI/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೧೨:೫೯, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == ಹೆಗೇ ಈ ಳಲೇಖಾಣಾವನ್ನಾ ಊಳಿಶೂವೂದೂ --[[ಸದಸ್ಯ:NANDIBEVOOR PALLAVI|NANDIBEVOOR PALLAVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:NANDIBEVOOR PALLAVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೯, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ದಯವಿಟ್ಟು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]] ಪ್ರಕಾರ ಲೇಖನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮತ್ತು [[Wikipedia:Moving a page]] ಆಂಗ್ಲ ಪುಟದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನವನ್ನು ಸರಿಸ ಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೦೮, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Translation of taxobox == Hi. How do you change the various names in the taxobox to Kannada? For ex: Domain: to ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, Family: to ಕುಟುಂಬ etc. i.e. I wanted to know which template or module contains these names so that they can be changed to Kannada. Can you help me? Thanks. [[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kartikdn|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] , it is in [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Anglicise_rank]] <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೮:೨೨, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::Thank you. [[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kartikdn|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೨೧:೧೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Would like to know what is the impact of article (means how many have gone through the article) - ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] , https://xtools.wmcloud.org/articleinfo/kn.wikipedia.org/%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B2%95%E0%B2%A6%20%E0%B2%B9%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BF%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8 <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೨೨, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :thanks [[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೨೧:೩೬, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Would like to know, how to know the impact of all the articles I handled. "Your Impact" provides 60 days input for few articles handled, but not all. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೩೬, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] , https://pageviews.wmcloud.org/?project=kn.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=all-time&pages=%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B2%95%E0%B2%A6_%E0%B2%B9%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BF_%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8 . <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೪೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::thanks [[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] on [[ಹಾಲುಮತ ಕುರುಬ ಪುರಾಣ]] (೧೩:೪೦, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Kuruba hithihasa --[[ಸದಸ್ಯ:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:S.M. MAHENDRA|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೦, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] , ಆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ , ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:MOS]] ಪ್ರಕಾರ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆ ಪುಟವನ್ನು ನೀವು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೪೯, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಕರ್ನಾಟಕ == ಹೊಸ Infobox ಯಾಕೆ remove ಮಾಡಿದ್ದು? ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು? [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೪, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ಕೆಂಪು,ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಬಾರದಿತ್ತು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೪೭, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::ಯಾಕೆ? [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] , ಇತರ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಸಾಮ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಡ. ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ನಿಮ್ಮ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೫೪, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::Infobox head, sub head ಗಳಗಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಇದೆ, ಆದ್ರೆ ನೀವು ಯಾಕೆ ಬೇಡ ಅಂತ ಇದೀರಿ , :::ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ . ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ sub head ಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಸಿದ್ದು . [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೫, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::::ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಇರಲಿ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನೂ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀವು ಬದಲಾವಣೆ ಬಯಸಿದ್ದಲ್ಲಿ [[WP:VP]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೨:೦೧, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಸಹಾಯ == [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:switcher]] ಕನ್ನಡವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ [[en:MediaWiki:Gadget-switcher.js]] ಮತ್ತು [[en:MediaWiki:Gadgets-definition]] ಈ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಪುಟ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂದನಿಸುತ್ತಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಗೆ ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Gadget-switcher.js]] [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:MediaWiki:Gadgets-definition]] , ಡಿಜಿಟಲ್ map ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಕ್ಷೆ ಎರಡನ್ನೂ Infobox ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ಇದರ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತು, [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:switcher]] ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೫, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :Request on [[WP:VP]] , i will import it <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೪:೦೦, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::👍 [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೪, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಸುದ್ದಿ ಅಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸಿ == ನಮಸ್ತೆ ಅನೂಪ್, ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಭದ್ರತೆ ವೈಫಲ್ಯ ಸುದ್ದಿ... ಸುದ್ದಿ ಅಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ಬಗೆ ಏನು ? [[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gangaasoonu|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೯, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] , ಅದು tear gas bomb ಅಲ್ಲ, ಹೊಳಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾಂಬ್. ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಪುನಃ ಸೇರಿಸಿ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೦೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್. ::ಅಳಿಸುವಾಗ ಕಾರಣ ಹಾಕಿದರೆ ಉತ್ತಮ.. ::ಸರಿ ಮಾಡ್ತೇನೆ. ::[[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gangaasoonu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೦೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::Rollback ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಕಾರಣ ಕೊಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರಣ ಕೊಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೦೬, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ]] on [[ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ]] (೧೯:೪೩, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) == ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡವಾಗುವುದೆ ? --[[ಸದಸ್ಯ:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ.<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೦:೩೫, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]] (೧೩:೧೬, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪) == how to my profile edit? --[[ಸದಸ್ಯ:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MARUTI SALUNKE|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೬, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]], https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:MARUTI_SALUNKE&action=edit&redlink=1 . <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೧೭, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೬, ೨೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Help Wanted with CampWiz == Hi, Can you please help me translate the following templates in Kannada? {{Special:PrefixIndex/User:CampWiz Bot/Templates/}}[[ಸದಸ್ಯ:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nokib Sarkar|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೫೪, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೬, ೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ೦೪:೪೧, ೩ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೫೮, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) </div>. <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == Question from [[User:2310173 sharina|2310173 sharina]] (೦೯:೧೬, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪) == How to upload the writing in wikipedia. --[[ಸದಸ್ಯ:2310173 sharina|2310173 sharina]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:2310173 sharina|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೧೬, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) :please refer [[ಸಹಾಯ:ಸಂಪಾದನೆ]].<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೯:೧೮, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) == Question from [[User:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] (೧೬:೪೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪) == Hello, how can we see the total views of our published articles. --[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Veena Sundar N.|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]], see [[Special:Contributions/Veena Sundar N.]] & https://guc.toolforge.org/?by=date&user=Veena+Sundar+N._ .<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೫೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] page views can seen at https://xtools.wmcloud.org/pages/kn.wikipedia.org/Veena%20Sundar%20N. , please add . while viewing above pagesas your username has . at the end it doesn't work while link here. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೫೫, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Organising Tuluvas Aati Month == [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg| 150px | right]] Hello Organizers, We want to extend our heartfelt gratitude to you for making the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' event a success. Your time, dedication, and expertise brought this cultural celebration to life, creating meaningful experiences for everyone involved. To help us improve future events and celebrate the efforts of everyone. Each organizer/jury who gets support will receive in gift card format. please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form]. Best regards,<br> '''Tuluvas Aati Month Team'''. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೬, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/JuryList&oldid=27685549 --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ೧೧:೫೪, ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == ಕವಿ ಪರಿಚಯ ರಮೇಶ್ ಎಂ.ಎಸ್ ದೊಡ್ಡಿ == ರಮೇಶ್ ಎಂ.ಎಸ್ ದೊಡ್ಡಿ [[ವಿಶೇಷ:Contributions/2409:40F2:2170:7CC1:84CA:BFFF:FE4F:2F95|2409:40F2:2170:7CC1:84CA:BFFF:FE4F:2F95]] ೧೮:೩೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == Question from [[User:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] (೨೧:೦೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) == ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಸೇರಬೇಕು ನನಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಐಡಿ ಬೇಕು --[[ಸದಸ್ಯ:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Swarthak Gayakawad|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) :ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಕನ್ನಡ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೧೫, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] (೨೧:೨೧, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) == ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಸೇರಬೇಕು --[[ಸದಸ್ಯ:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Swarthak Gayakawad|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೧, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) :ನಮಸ್ಕಾರ, ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ :{{quote|ಕನ್ನಡ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೨೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Sharina.b2310173|Sharina.b2310173]] (೧೦:೪೫, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫) == Why is my article unable to edit --[[ಸದಸ್ಯ:Sharina.b2310173|Sharina.b2310173]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sharina.b2310173|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೫, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) :please use [[special:mypage/Sandbox]] . --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೫೬, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Follow-Up: Support for Feminism and Folklore 2025 Contributions == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, I hope this message finds you well. We noticed that your community has signed up for the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore Writing Contest]], but there have been only a few contributions submitted via the [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ Campwiz tool] so far. We completely understand that challenges may arise, and we’d love to support you and your participants in streamlining the submission process. To assist your community, here’s a step-by-step guide to adding articles to the campaign. Feel free to share these instructions with your participants: === How to Submit Articles via Campwiz === '''Tool link:''' https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ # Access the Tool #* Visit Campwiz and log in with your Wikimedia account (same as your Wikipedia credentials). # Select the Campaign #* Scroll through the list of campaigns and click on your campaign. # Add Your Article #* Click on "'''+ SUBMIT NEW ARTICLE'''" button. #* Enter the exact title of your article in the “Tiltle” field. #* Click on "'''CHECK'''" button. #* If you have more articles to submit, click on the '''"SUBMIT ANOTHER"''' button. # Check your submissions. #* To check if your submissions went through please click on the '''"DETAILS"''' button #* Click on the '''SUBMISSIONS''' Button to see the list of your submissions. === Need Help? === * Technical issues? Ensure article titles are spelled correctly and meet the campaign’s theme (feminism, folklore, or gender-related topics). * Eligibility questions? New articles must follow Wikipedia’s notability guidelines. * Still stuck? Send an email to '''support@wikilovesfolklore.org'''! You can also reach out on the campaign’s Talk page. Your commitment to amplifying untold gendered narratives in folklore is invaluable, and we’re excited to see your community’s contributions come to life. Let’s work together to make this campaign a success! Looking forward to your response, Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organizer -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:29, 17 March 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಕೌಟೊ == ನಾನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಪುಟವನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:SachinSwami|SachinSwami]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SachinSwami|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೯, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) :ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದರು ಬದಲು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು , ವಹಿಸಿದರು ಬದಲು ವಹಿಸಿದ್ದರು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ವರೆತುಪಡಿಸಿದರೆ ಲೇಖನ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೧೭:೨೧, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) == Feminism and Folklore 2025 Jury Evaluation Guidelines & Results Submission == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, Thank you once again for your commitment and dedication to the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]] campaign! As we near the conclusion of this year’s contest, please follow the official jury guidelines when evaluating submissions: ===Jury Guidelines:=== * Articles must be created or expanded between 1st February and 31st March 2025. * Minimum article size: 3000 bytes and at least 300 words. * No poor or machine-translated content. * Articles must align with the Feminism and Folklore themes (feminism, gender, culture, folklore). * Articles should not be orphaned – they must be linked to at least one other article. * Submissions must not violate copyright rules and should follow local notability guidelines. * All articles must include proper references according to your local Wikipedia’s citation policies. * Once your local jury process is complete, kindly submit only the top 3 winners on the official results page: ===Submission Link:=== https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Please include the following for each winner: * Username * Link to the local user talkpage * Their ranking (1st, 2nd, or 3rd) For more information, you can also refer to the main contest page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 If you need help or have any questions, feel free to reach out. Warm regards, <br> Stella Sessy Agbley<br> Coordinator, Feminism and Folklore -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:48, 10 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation | Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Question from [[User:Shivu26|Shivu26]] (೨೨:೪೦, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫) == Hello How to publish my translated article --[[ಸದಸ್ಯ:Shivu26|Shivu26]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivu26|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೦, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) :once completed you can move page by using , tools > move option on top right section on the line of title --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೪೫, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Request == Could you please create a page about the 2021 Disney animated film [[:en:Encanto|Encanto]]? I personally love this film. It's a beautiful tribute to Colombian culture. I couldn't have asked for a better film. It's the best film I've seen since [[ದಿ ಲಯನ್ ಕಿಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/2600:1700:C910:2960:59A0:834D:35B:4254|2600:1700:C910:2960:59A0:834D:35B:4254]] ೨೩:೨೪, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) == Deletion == Hi, I don't know Kannada, but [[ರ‍್ಯಾಗಿಂಗ್‌ ವಿರೋಧಿ]] looks AI generated so you might want to delete :) [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :Thanks for reporting it was created as part of education program [[:meta:St_Aloysius_University_-_Wikipedia_Association_2025-26#22nd_August_2025-_Activity]], I will let organiser of that program know to wikify that page. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೦೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] , may i know how did you know that article was AI generated. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೪೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thank you responding, the bottom of the page links [https://gemini.google.com/] which is an AI website. There are less known signs as well, namely use of emojis, no references, having a question-answer format and overusing lists (you can read [[en:Wikipedia:Signs of AI writing]] if you are unsure what I mean). [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೧, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] what I meant was, did you follow any global filters or channel on IRC or any other tools to catch this edit. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೧೯, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) ::::I used [[:meta:SWViewer]], it came up there. [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೨೧, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :::::Good that SWViewer catch these edits, & Thanks for notifying about.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೨೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Alialkaisi|Alialkaisi]] (೨೧:೧೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫) == مرحبا هل الاسئلة باللغة العربية أو باللغة الإنكليزية --[[ಸದಸ್ಯ:Alialkaisi|Alialkaisi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Alialkaisi|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :English, if you know Kannada Language you can ask in kannada. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೧೯, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Citoid == Hi A826, I'm Johannes from [[:m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. I've noticed your project is using the [[:mw:VisualEditor/Citation tool]], but not [[:mw:Citoid]] (the tool used for automatic reference creation). Your project already fullfills all the necessary criteria in [[:mw:Citoid/Enabling Citoid on your wiki]] (enabling the VE citation tool, using templates with template data...) – you just need to create [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Citoid-template-type-map.json]] to map different types of citations to the relevant template from [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Cite-tool-definition.json]]. You can check other wiki's pages [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=8&q=Citoid-template-type-map.json&title=Citoid-template-type-map.json] to see how they are doing the mapping. Best regards [[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೫೬, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]], sure will look in to adding template, Thanks for bringing this to my attention. will contact you if further assistance needed.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೦೯, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] {{done}} [[special:diff/1318564]] works fine now. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೨೪, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೬:೧೮, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫) == Please publish this article. My father was one of the famous and fameliar kannada leader and writer in mysore. There no faul information about him. Thats all sir. 🙏🙏🙏 --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೮, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :please check [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]], article with verifiable source, with good wiki readable format are always welcome on wiki, please try use [[Special:Mypage/Sandbox]] before creating on main namespace. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೨೩, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೨೩:೩೬, ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫) == ಯಾವ ರೀತಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯ ಬೇಕು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೬, ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :ದಯವಿಟ್ಟು ಪುಟಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು 2 ಅಥವಾ 3 ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕುವೆಂಪು]] ) ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[Special:Mypage/Sandbox]] ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಿ ಪುಟವು ಕನಿಷ್ಠ 3-4 ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್‌ವಿಕಿ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೧೮, ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೯:೪೪, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಸರ್ ನನಗೆ ಫೋಟೋ ಸೇರಿಸಲು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲಿಂಕ್ ಸೇರಿಸಲು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೪, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :[[special:upload]] ನೀವು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಸಾವರ್ಜನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೧೧, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ::[[commons:Commons:Contributing_your_own_work]] ಕೂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೫೨, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Translation request == Hello, A826. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Kannada Wikipedia? Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Kurcke|Kurcke]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kurcke|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೫, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :I don't translate content i don't have knowledge of. Sorry. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೭:೪೬, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ::In understand. Thank you for the reply. [[ಸದಸ್ಯ:Kurcke|Kurcke]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kurcke|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wikimedian, We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;Checklist for Organizers Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us in upcoming office hours We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]]. Thank you and all the best, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೦೦, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 --> == Question from [[User:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] (೧೨:೩೦, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಅಳಿಸಿ https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%87%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%87%E0%B2%AF%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B3%8B%E0%B2%B5%E0%B2%BE --[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Hariprasad Shetty10|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೦, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೦೧, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೭:೩೩, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬) == ಸರ್ ನನ್ನ ಅಕೌಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಆದರ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ದಯಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು 🙏🙏🙏🙏🙏 --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೩, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು [[Special:Accountsecurity]] ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಜೊತೆಗೆ ನೀವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೮:೧೮, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೭, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) on ೦೦:೦೦, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೦೧:೩೬, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> 4irmn0k8cxpqycp9e9ike2aigyho0ry 0 146033 1372365 1335402 2026-04-29T03:04:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372365 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Aravind KP.webp|300px|thumb|left|ಅರವಿಂದ್ ಕೆ ಪಿ]] '''ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಮೋಟಾರ್ ರೇಸರ್. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೋಟೋಕ್ರಾಸ್ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ, TVS ರೇಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ಡರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಅವರು ಡರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಟೋಕ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೧೭ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅರವಿಂದ್ ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ರೈಡ್ ಡಿ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇದನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://technosports.co.in/2021/02/10/sportsperson-of-the-decade-motorsports/|title=Achievements|work=technosports|access-date=2022-10-16|archive-date=2022-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016063857/https://technosports.co.in/2021/02/10/sportsperson-of-the-decade-motorsports/|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಡಕಾರ್ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೧೯ ರ ಡಕಾರ್ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೩೭ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಆ ವರ್ಷ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟಾರೆ ೨ ನೇ ಭಾರತೀಯರಾದರು. ಅವರು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ( FMSCI ), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು FIA ಮತ್ತು FIM ನ ASN ನಿಂದ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ದುಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://sportstar.thehindu.com/magazine/sportstar-aces-awards-sportsperson-of-the-year-motorsport-k-p-aravind/article26350651.ece|title=sportsperson of the year|work=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.tvsracing.com/|title=Dakar Rally|work=TVS Sports|access-date=2022-10-16|archive-date=2022-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016062338/https://www.tvsracing.com/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/auto/car-news/2019-dakar-rally-results-tvs-aravind-kp-become-second-indian-to-finish-the-rally/1447809/|title=2019 Dakar Rally|work=financial express}}</ref> ಅವರು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ [[ಕನ್ನಡ]] ಸೀಸನ್ 8 ( BBK 8 ) ದೂರದರ್ಶನ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು: ಮಹೀಂದ್ರಾ XUV700 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಸವಾಲು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಅವರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು, ಇದು ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಓಟದ '[[ಕಂಬಳ]]'ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೬ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಈವೆಂಟ್ ನಡೆಯಿತು. ಅವನು ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಓಟವನ್ನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬೈಕ್ ಬೇಕು ಎಂದು ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಕೇಳಿದಾಗ ೧೨ ನೇ ತರಗತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.೮೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಪಡೆದರೆ ಬೈಕ್ ಕೊಡಿಸುವುದಾಗಿ ತಂದೆ ಷರತ್ತು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ತನ್ನ ೧೨ ನೇ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೮೪.೭.% ಗಳಿಸಿ ಬೈಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೧೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅರವಿಂದ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಅವರು ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರೇಸಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಇದ್ದಾಗ ಗೆಳೆಯರು ಟೈರ್, ಕ್ಲಚ್ ಕೇಬಲ್ ಮತ್ತಿತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇಂಧನ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅರವಿಂದನಿಗೆ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಆಹಾರವನ್ನೂ ತಂದರು. ಅವನ ತಂದೆ ಒಂದು ದಿನ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಫೋಟೋವನ್ನು ನೋಡಿದರು, ಅರವಿಂದನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ರೇಮಂಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್' ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ರೇಸಿಂಗ್ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೇಸಿಂಗ್‌ನತ್ತ ಒಲವು ಮತ್ತು ಅದು ಅವನ ಆಸಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಈಜುಗಾರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಕೇಟರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. == ವೃತ್ತಿ == ೨೦೦೫ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೋಟೋಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ೨೦೦೬ - ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲ್ಫ್ ಡರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೦೭ - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲ್ಫ್ ಡರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೦೯- MRF ಮೊಗ್ರಿಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ೨೦೧೦- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲ್ಫ್ ಡರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಜಯಬಾಹು ಮೋಟಾರ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು ೨೦೧೧- ಗಜಬಾ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ. ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಅವರು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ರೇಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸವಾರಿ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟ್ಲಾನ್ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ೨೫೦ (ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್) ಮೋಟಾರ್ ಒಂದು ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್ ಎರಡು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆಟೋಟ್ರಾಕ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್. ೨೦೧೨- ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ೨೦೧೨. ೨೦೧೩- ಗ್ರೂಪ್ ಎ ವಿದೇಶಿ ಬೈಕ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಬಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ೨೦೧೩ ನಲ್ಲಿ ವಿಜೇತ. ೨೦೧೪- ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ೨೦೧೪, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಫಾಕ್ಸ್ ಹಿಲ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್, ಸಿಗಿರಿ ರ್ಯಾಲಿ ಕ್ರಾಸ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಜಯಬಾಹು ಮೋಟಾರ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ೨೦೧೫ - ೨೫೦cc ನಿಂದ ೫೦೦cc ಗ್ರೂಪ್ A, ವಿದೇಶಿ ತಜ್ಞ MRF ಮೊಗ್ರಿಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಫಾಕ್ಸ್ ಹಿಲ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್, ಚಾಂಪಿಯನ್ ರೈಡರ್ ಮಾರುತಿ ಸುಜುಕಿ ರೈಡ್ ಡಿ [[ಹಿಮಾಲಯ]], ಮಾರುತಿ ಸುಜುಕಿ ದಕ್ಷಿಣ್ ಡೇರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್, ಮೋಗ್ರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್, ಮೋಗ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ MR ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, V12 ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದೆ, ಓಪನ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೋಟೋ ೧ ಮತ್ತು ೨. ೨೦೧೬- ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊರಾಕೊ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಯಿಲಿಬ್ಯಾ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೨೬ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, MRF ಮೊಗ್ರಿಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್. ೨೦೧೭- ಅವರು ಮೊರಾಕೊದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ೧೨ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಎಫ್ಐಎಂ ಕ್ರಾಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರ್ಯಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ೧೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೮- ೨೧೦೮ ರಲ್ಲಿ ಆಟೋಟ್ರಾಕ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೯- ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಡಾಕರ್ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು೩೭ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಏಸಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು (ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್). ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ೨ ವೀಲರ್ ಡರ್ಟ್ ಬೈಕ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ ಬೈಕ್ ರೇಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ == ನಾನು ಮತ್ತು ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬೆಂಗಳೂರು ಡೇಸ್'' ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8) ನಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ್ ಕೆಪಿ ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/bigg-boss-kannada-8-aravind-kp-clears-the-misunderstanding-with-nidhi-subbiah/articleshow/82174840.cms|title=Aravind in Bigg Boss Kannada|work=The Times of India}}</ref> ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ|ಎಂಎಸ್ ಧೋನಿಗಾಗಿ]] ಬಾಡಿ-ಡಬಲ್ ಆಗಿ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/racing/top-stories/dakar-rally-finish-started-with-a-bet-for-tvs-racer-aravind/articleshow/76123310.cms|title=Dakar Rally finish started with a bet for TVS racer Aravind|last=Baparnash|first=Tridib|date=June 1, 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-09-16}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು - 2019 <ref>{{Cite news|url=https://www.exchange4media.com/announcements-news/sportstar-aces-awards-virat-kohli-jasprit-bumrah-are-sportsman-of-the-year-cricket-94890.html|title=sportsman of the year|work=exchange4media}}</ref> * ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ NDTV ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು * ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡದ 1 ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ (ಸೀಸನ್ 8).<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/bigg-boss-fame-shivani-narayanan-bags-her-2nd-film-to-play-cop-in-ponrams-next-4648127.html|title=Bigg Boss Fame Shivani Narayanan Bags Her 2nd Film, To Play Cop In Ponram’s Next|date=2022-01-12|website=News18|language=en|access-date=2022-02-23}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] k5cl65g2aygkhvhdbjznym1beyl0i7o 0 147623 1372378 1336977 2026-04-29T07:46:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372378 wikitext text/x-wiki {{Infobox ವಿಜ್ಞಾನಿ|name=ಆರ್.ಸೌಧಾಮಿನಿ|image=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|df=y|1964|5|24}}|birth_place=[[ತಮಿಳುನಾಡು]], ಭಾರತ|death_date=|death_place=|residence=[[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]]|nationality=[[ಭಾರತ]]|fields={{ublist | ಪ್ರೊಟೀನ್ ಸೈನ್ಸ್ | ಜೀನೋಮ್ ಅನುಕ್ರಮ }}|workplaces={{ublist | ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ }}|alma_mater={{ublist | [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] | ಬಿರ್ಕ್‌ಬೆಕ್, ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] }}|doctoral_advisor={{ublist | ಟಾಮ್ ಬ್ಲಂಡೆಲ್ }}|doctoral_students=|known_for=ಪ್ರೋಟೀನ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು|awards={{ublist| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,| ಹ್ಯೂಮನ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,| ಭಾರತ್ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ}}}} '''ರಾಮನಾಥನ್ ಸೌಧಾಮಿನಿ''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಬಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌|ಬಯೋಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಷಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ]] ಟಿಐಎಫ್‍ಆರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೊಟೀನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಸೌಧಾಮಿನಿ ಅವರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟೆಮ್ ಸೆಲ್ ಬಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಔಷಧ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಯೋಗಿಯಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ]] ಚುನಾಯಿತ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == [[ಚಿತ್ರ:NCBS_Bangalore_Campus.JPG|left|thumb| ಎನ್‍ಸಿಬಿಎಸ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್]] ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ೨೪ ಮೇ ೧೯೬೪ <ref name="Fellow profile">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/describe/fellow/Sowdhamini,_Dr_Ramanathan|title=Fellow profile|date=26 December 2017|publisher=Indian Academy of Sciences|access-date=26 December 2017}}</ref> ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಸೌಧಾಮಿನಿ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮದ್ರಾಸ್‌]]‍ಯಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು<ref name="Speaker: R. Sowdhamini - Bioinformatica Indica 2016">{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/bioindica2016/news-and-updates/speakerrsowdhamini|title=Speaker: R. Sowdhamini – Bioinformatica Indica 2016|date=26 December 2017|website=BioIndica – Google|access-date=26 December 2017}}{{Dead link|date=ಮೇ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ, ಅವರು ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿರ್ಕ್‌ಬೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ]] ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಟಾಟಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ|ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ]] ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (ಎನ್‌ಸಿಬಿಎಸ್) ಗೆ ಸೇರಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Faculty - NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty|title=Faculty – NCBS|date=26 December 2017|website=National Centre for Biological Sciences|access-date=26 December 2017}}</ref> ಅವರು ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದ ಸ್ಟೆಮ್ ಸೆಲ್ ಬಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಔಷಧ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಹಯೋಗಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Faculty - InStem">{{Cite web|url=https://instem.res.in/faculty|title=Faculty – InStem|date=26 December 2017|website=Institute for Stem Cell Biology and Regenerative Medicine|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226143620/http://instem.res.in/faculty|url-status=dead}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Starr_080117-1577_Ocimum_tenuiflorum.jpg|thumb|200x200px| [[ತುಳಸಿ]] [[ಗಿಡ]]]] ಸೌಧಾಮಿನಿಯವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪ್ರೊಟೀನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೀನೋಮ್ ಅನುಕ್ರಮದ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="WestmorelandKollman2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DIPrCAAAQBAJ&pg=PA184|title=Applying Molecular and Materials Modeling|last=Phillip R. Westmoreland|last2=Peter A. Kollman|last3=Anne M. Chaka, Peter T. Cummings, Keiji Morokuma, Matthew Neurock, Ellen B. Stechel, Priya Vashishta|date=17 April 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-017-0765-7|pages=184–}}</ref> ವಿಕಸನದ <ref name="Lab Members - NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/mini-lab-members|title=Lab Members – NCBS|date=26 December 2017|website=ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref> ''ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮರುಜೋಡಣೆಗಳಿಗೆ'' ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಇವರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗಳ ಜೀನೋಮ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/mini|title=Prof. R. Sowdhamini – NCBS|date=26 December 2017|website=National Centre for Biological Sciences|access-date=26 December 2017}}</ref> ಅವರ ತಂಡವು [[ತುಳಸಿ|ಒಸಿಮಮ್ ಟೆನ್ಯುಫ್ಲೋರಮ್]] (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಳಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ನ ಕರಡು ಜೀನೋಮ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉರ್ಸೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಟ್ರೈಟರ್ಪೆನಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ಯುಜೆನಾಲ್, ಫೀನೈಲ್ಪ್ರೊಪಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಇವು ಸಸ್ಯದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Scientists decode humble tulsi">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/science/Scientists-decode-humble-tulsi/articleshow/48893673.cms|title=Scientists decode humble tulsi|date=10 September 2015|work=The Times of India|access-date=26 December 2017}}</ref><ref name="Medicinal properties of tulsi unravelled">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/health/medicinal-properties-of-tulsi-unravelled/article7593813.ece|title=Medicinal properties of tulsi unravelled|last=Prasad|first=R.|date=30 August 2015|work=The Hindu|access-date=26 December 2017|issn=0971-751X}}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಜೇಮ್ಸ್ ಸ್ಪಡಿಚ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಫ್ಲೈವ್‌ಬ್ಜೆರ್ಗ್ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಸುರುಳಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಯೋಗದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="VLife to develop Advanced Technology for NCBS, Bengaluru, Stanford University and Technical University of Denmark">{{Cite news|url=http://businesswireindia.com/news/news-details/vlife-develop-advanced-technology-ncbs-bengaluru-stanford-university-technical-university-denmark/22023|title=VLife to develop Advanced Technology for NCBS, Bengaluru, Stanford University and Technical University of Denmark|date=25 March 2010|work=Business Wire India|access-date=26 December 2017}}</ref> ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ <ref name="Browse by Fellow">{{Cite web|url=http://repository.ias.ac.in/view/fellows/Sowdhamini=3ARamanathan=3A=3A.html|title=Browse by Fellow|date=26 December 2017|publisher=Indian Academy of Sciences|access-date=26 December 2017}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ರಿಸರ್ಚ್‌ಗೇಟ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಭಂಡಾರವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೪೨೭ಅನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref name="On ResearchGate">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Ramanathan_Sowdhamini|title=On ResearchGate|date=21 December 2017|access-date=21 December 2017}}</ref> ಅವರು ''ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿ'' ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ <ref name="Editorial Board Bioinformation">{{Cite web|url=http://www.bioinformation.net/journal/editorialbrd.htm|title=Editorial Board Bioinformation|date=26 December 2017|website=bioinformation.net|access-date=26 December 2017}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ, ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಜಾಹೀರಾತು ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Nitish Sathyanarayanan NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/student/135/457|title=Nitish Sathyanarayanan NCBS|date=26 December 2017|website=ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref><ref name="Shaik Naseer Pasha NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/student/135/452|title=Shaik Naseer Pasha NCBS|date=26 December 2017|website=ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref><ref name="Oommen K. Mathew NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/student/135/458|title=Oommen K. Mathew NCBS|date=26 December 2017|website=ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಸೌಧಾಮಿನಿ ಅವರಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಇದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ <ref name="Awardees of National Bioscience Awards for Career Development">{{Cite web|url=http://dbtindia.nic.in/wp-content/uploads/2014/03/list_of_bioscience_awardees.pdf|title=Awardees of National Bioscience Awards for Career Development|year=2016|publisher=Department of Biotechnology|access-date=20 November 2017|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180304191331/http://dbtindia.nic.in/wp-content/uploads/2014/03/list_of_bioscience_awardees.pdf|url-status=dead}}</ref> ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವರು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಿಂದ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು <ref name="Fellowship - Indian Academy of Sciences">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/listing/fellows/women|title=Fellowship – Indian Academy of Sciences|date=21 December 2017|website=ias.ac.in|access-date=21 December 2017}}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಹ್ಯೂಮನ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Prof. R. Sowdhamini: HFSP Awardee - NCBS news">{{Cite web|url=http://news.ncbs.res.in/archivednews/story/prof-r-sowdhamini-hfsp-awardee|title=Prof. R. Sowdhamini: HFSP Awardee – NCBS news|date=23 April 2011|website=news.ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು]] ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು <ref name="INSA Year Book 2016">{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in/pdf/YearBook_2016.pdf|title=INSA Year Book 2016|date=26 December 2017|publisher=Indian National Science Academy|access-date=26 December 2017}}</ref> ಅವರು ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಭಾರತ್ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Prof. R. Sowdhamini - News - NCBS">{{Cite web|url=https://www.ncbs.res.in/faculty/mini-news|title=Prof. R. Sowdhamini – News – NCBS|website=ncbs.res.in|access-date=26 December 2017}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೬ರಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಜೆಸಿ ಬೋಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/500915/indian-scientists-decode-tulsi-plant.html|title=Indian scientists decode Tulsi plant genome|date=14 September 2015|work=Deccan Herald|access-date=26 December 2017}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WRsuyM6348w|title=Genes to Olfaction: 60 Years in Science: Jan3 Reminiscences|publisher=TheNCBSnewsteam|format=YouTube video|access-date=26 December 2017}} * {{Cite web|url=http://cdfd.org.in/labpages/LCB_usr.html|title=CDFD :: Computational Biology :: Dr. U S Raghavender|date=26 December 2017|website=cdfd.org.in|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226234553/http://cdfd.org.in/labpages/LCB_usr.html|url-status=dead}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:Pages using infobox scientist with unknown parameters|residenceR. Sowdhamini]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] ok1rjiuyi14cwhirmk1oxzqffnfaei3 0 148900 1372353 1334225 2026-04-28T23:07:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372353 wikitext text/x-wiki '''ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ'''ಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯು [[ಸಿರ್ಸಿ]] ನಗರದ ಶಂಕರಹೊಂಡದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಕುಮಟಾದ [[ಅಘನಾಶಿನಿ|ಅಘನಾಶಿನಿ ಗ್ರಾಮ]]ದವರೆಗೂ ಒಟ್ಟು {{convert|124|km|mi|abbr=on}} ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/toi-edit-page/the-jewelled-aghanashini-its-the-last-major-free-flowing-river-of-peninsular-india-dont-put-the-squeeze-on-it/</ref><ref>https://kannada.news18.com/news/state/karnataka-government-planing-to-water-supply-from-aghanashini-to-bangalore-203773.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Quote_box| width=23em|align=|right|quote= <center>'''ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ'''</center> [[FILE:River Aghanashini.jpg|thumb|<center>ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ</center>]] *ದೇಶ: ಭಾರತ *ರಾಜ್ಯ : ಕರ್ನಾಟಕ *ಪ್ರದೇಶ : ಮಲೆನಾಡು *ಮೂಲ : [[ಸಿರ್ಸಿ]] *ಉದ್ದ : {{convert|124|km|mi|abbr=on}} *ಸಮುದ್ರ : [[ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ|ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ]] *ಕೊನೆ : [[ಅಘನಾಶಿನಿ|ಅಘನಾಶಿನಿ ಗ್ರಾಮ]] *ಇತರೆ ಹೆಸರು : ಪಾಪನಾಶಿನಿ (destroyer of sins) <ref>https://www.deccanherald.com/science-and-environment/ill-conceived-projects-could-be-disastrous-for-aghanashinis-ecosystem-993202.html</ref>}} ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯು ನಿತ್ಯ ಹರದ್ವರ್ಣ ವನದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಸಿರ್ಸಿ]] *[[ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕು]] *[[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] *[[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು]] *[[ಮಲೆನಾಡು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು]] 69emojcr0u2lrkinhyfpyhrw4522rtt 0 150637 1372355 1334728 2026-04-29T00:33:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372355 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Anu Emmanuel|image=Anu Emmanuel at Shailaja Reddy Alludu interview.png|caption=Emmanuel in 2018|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1997|3|28|df=yes}}|birth_place=[[Chicago, Illinois]], U.S.|occupation=Actress|years_active=2016–present}} {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with hCards]] '''ಅನು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್''' (ಜನನ 28 ಮಾರ್ಚ್ 1997) ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಟಿ, ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ತೆಲುಗು|ತಮಿಳು]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ [[ತಮಿಳು|ತೆಲುಗು]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ''ಸ್ವಪ್ನ ಸಂಚಾರಿ'' (2011) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಬಿಜು'' (2016) ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |date=20 September 2015 |title=Anu Emmanuel joins Action Hero Biju |url=http://mollywoodtimes.com/latestnews/anu-emmanuel-joins-action-hero-biju/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160208021615/http://mollywoodtimes.com/latestnews/anu-emmanuel-joins-action-hero-biju/ |archive-date=February 8, 2016}}</ref> ''ತುಪ್ಪರಿವಾಲನ್'' (2017) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರು ''ಮಜ್ನು'' (2016) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಅನು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರು 28 ಮಾರ್ಚ್ 1997 <ref>{{Cite web |title=Anu Emmanuel Birthday: The Chicago-born actress exudes glamour in sarees |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/anu-emmanuel-birthday-the-chicago-born-actress-exudes-glamour-in-sarees/photostory/81733847.cms |access-date=28 March 2021 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=B'day Spl: Anu Emmanuel की ये फोटोज सोशल मीडिया पर मचाती हैं तहलका, ऐसा है साउथ इंडियन ब्यूटी का सफर |url=https://hindi.news18.com/photogallery/entertainment/happy-birthday-actress-anu-emmanuel-latest-hot-pics-full-gallery-here-bhojpuri-south-ditish-3538677-page-2.html |access-date=28 March 2022 |website=News18 India }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಂದು [[ಶಿಕಾಗೊ|ಚಿಕಾಗೋ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ತಂಕಚನ್ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಅವರ ಮಗಳು. ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Anu Emmanuel: Celebrating Onam with my family in Kerala helped me discover my roots |url=https://m.timesofindia.com/entertainment/telugu/movies/news/anu-emmanuel-celebrating-onam-with-my-family-in-kerala-helped-me-discover-my-roots/amp_articleshow/85490242.cms |access-date=27 August 2021 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://vinkings.in/web-stories/anu-emmanuel-hot-sexy-bold-phots-hd-hot-pics/ |title=The new look of anu emmanuel |access-date=2023-06-24 |archive-date=2023-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624103853/https://vinkings.in/web-stories/anu-emmanuel-hot-sexy-bold-phots-hd-hot-pics/ |url-status=dead }}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಟಿ ರೆಬಾ ಮೋನಿಕಾ ಜಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ. <ref>{{Cite news |last=Adivi |first=Sashidhar |date=16 August 2018 |title=Reba Monica John to make her Telugu debut? |language=en |work=Deccan Chronicle |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/160818/reba-monica-john-to-make-her-telugu-debut-1.html}}</ref> ಅವರು US ನಾದ್ಯಂತ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. == ಚಿತ್ರಕಥೆ == {{ಬಾಕಿ ಇರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಕೀಲಿ}} {| class="wikitable sortable plainrowheaders sortable" |+ ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" | ಭಾಷೆ ! class="unsortable" scope="col" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! class="unsortable" scope="col" | Ref. |- | 2011 ! scope="row" | ''ಸ್ವಪ್ನಾ ಸಂಚಾರಿ'' | ಅಶ್ವತಿ "ಅಚ್ಚು" | rowspan="2" | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ಬಾಲ ಕಲಾವಿದೆ | |- | rowspan="2" | 2016 ! scope="row" | ''ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಬಿಜು'' | ಬೆನಿಟ್ಟಾ ಡೊಮಿನಿಕ್ / ಕುಂಜುಮೋಲ್ | | |- ! scope="row" |<nowiki><i id="mwgA">ಮಜ್ನು</i></nowiki> | ಕಿರಣ್ಮಯಿ "ಕಿರಣ್" | rowspan="2" | [[ತೆಲುಗು]] | | |- | rowspan="3" | 2017 ! scope="row" | ''ಕಿಟ್ಟು ಉನ್ನಾಡು ಜಾಗೃತ'' | ಜಾನಕಿ | | |- ! scope="row" |''ತುಪ್ಪರಿವಾಳನ್'' | ಮಲ್ಲಿಕಾ | [[ತಮಿಳು]] | | |- ! scope="row" | ''ಆಮ್ಲಜನಕ'' | ಗೀತಾ | rowspan="5" | ತೆಲುಗು | | |- | rowspan="4" |2018 ! scope="row" | ''ಅಜ್ಞಾತವಾಸಿ'' | ಸೂರ್ಯಕಾಂತಮ್ | | |- ! scope="row" |''ನಾ ಪೇರು ಸೂರ್ಯ, ನಾ ಇಲ್ಲು ಇಂಡಿಯಾ'' | ವರ್ಷಾ | | |- ! scope="row" |''ಗೀತಾ ಗೋವಿಂದಂ'' | ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ | |- ! scope="row" | ''ಶೈಲಜಾ ರೆಡ್ಡಿ ಅಲ್ಲುಡು'' | ಅನು ರೆಡ್ಡಿ | | |- | 2019 ! scope="row" | ''ನಮ್ಮ ಮನೆ ಪಿಳ್ಳೈ'' | ಮಾಂಗಣಿ | ತಮಿಳು | | |- | rowspan="2" | 2021 ! scope="row" | ''ಅಲ್ಲುಡು ಅದರ್ಸ್'' | ವಸುಂಧರಾ "ವಾಸು" ರೆಡ್ಡಿ | rowspan="4" | ತೆಲುಗು | | |- ! scope="row" | ''ಮಹಾ ಸಮುದ್ರಂ'' | ಸ್ಮಿತಾ | | <ref>{{Cite web |title=Anu Emmanuel joins Siddharth and Sharwanand's Maha Samudram |url=https://m.cinemaexpress.com/stories/news/2020/oct/19/anu-emmanuel-joins-maha-samudram-20858.amp |access-date=10 November 2020 |website=Cinema Express |archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029021804/https://m.cinemaexpress.com/stories/news/2020/oct/19/anu-emmanuel-joins-maha-samudram-20858.amp |url-status=dead }}</ref> |- | 2022 ! scope="row" | ''ಊರ್ವಶಿವೋ ರಾಕ್ಷಶಿವೋ'' | ಸಿಂಧೂಜಾ "ಸಿಂಧು" | | <ref>{{Cite web |title=Allu Sirish and Anu Emmanuel's romantic drama titled 'Prema Kadanta' |url=https://www.thenewsminute.com/article/allu-sirish-and-anu-emmanuel-s-romantic-drama-titled-prema-kadanta-149828 |access-date=31 August 2021 |website=The News Minute}}</ref> |- | rowspan="2" | 2023 ! scope="row" | ''ರಾವಣಾಸುರ'' | ಕೀರ್ತನಾ | | <ref>{{Cite web |title=Ravi Teja and Sushanth's film ''Ravanasura'' begins filming now |url=https://telanganatoday.com/ravi-tejas-ravanasura-begins-filming |access-date=19 January 2022 |website=Telangana Today}}</ref> |-| {{Pending film|Japan}}| {{TBA}} | ತಮಿಳು | ಚಿತ್ರೀಕರಣ | <ref>{{Cite web |title=Karthi's 25th film 'Japan' with Anu Emmanuel goes on the floors with puja |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/karthi-s-25th-film-raju-murugan-s-japan-goes-on-the-floors-with-puja-news-235704/amp |access-date=19 November 2022 |website=Outlook India}}</ref> |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {| class="wikitable sortable " !ವರ್ಷ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವರ್ಗ ! ಕೆಲಸ ! ಫಲಿತಾಂಶ ! Ref. |- | 2016 | [[ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಗಿಲ್ಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - ತೆಲುಗು | rowspan="2" | ''ಮಜ್ನ'' |ಗೆಲುವು {| class="wikitable sortable " |} |<ref>{{Cite web |title=Absolute charming Anu Emmanuel |url=https://m.timesofindia.com/entertainment/telugu/movies/news/anu-emmanuel-these-5-adorable-pictures-of-the-us-born-diva-will-make-your-day/photostory/65772046.cms |access-date=11 January 2019 |website=Times of India |quote=She also won the Producers Guild Film Award for Best Actress in Telugu}}</ref> |- | 2017 | 6ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ - ತೆಲುಗು| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ - ತೆಲುಗು |ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ |<ref>{{Cite web |title=SIIMA awards 2017 nominations announced |url=http://www.sify.com/movies/siima-awards-2017-nominations-announced-news-malayalam-rgbjE9ecgbbif.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703235835/http://www.sify.com/movies/siima-awards-2017-nominations-announced-news-malayalam-rgbjE9ecgbbif.html |archive-date=July 13, 2017 |website=[[Sify]]}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|id=5245022|name=Anu Emmanuel}} * {{Facebook|ItsAnuEmmanuel}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] 4w79csx47mdf1dic3hopl631j372ohs 0 151480 1372347 1333882 2026-04-28T21:33:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372347 wikitext text/x-wiki '''''ಅಂತರಪಟವು''''' [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದ್ದು <ref>{{Cite web |title=ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ: ಇದು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಹೂವಿನ ಕತೆ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/colors-kannada-new-serial-antarapata-to-premiere-soon-066676.html |website=Filmibeat Kannada |language=kn}}</ref>, ಇದು ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಂದು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ|ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |title=Colors Kannada launches socio-family drama Antarapata |url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/regional/colors-kannada-launches-socio-family-drama-antarapata-230424 |website=Indian Television}}</ref>. ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ವಿ ಬಾಲಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಚಂದನ್ ಗೌಡ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಅಂತರಪಟ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ನಾಯಕ ನಟ ಯಾರು? ಆತನ ಹಿನ್ನಲೆ ಏನು? |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/antharapata-serial-actor-chandan-gowda-biography-and-career-067066.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023}}</ref>. {{Infobox television | image = | italic_title = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = | creator = | based_on = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಸ್ವಪ್ನ ಕೃಷ್ಣ | starring = | theme_music_composer = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ಸ್ವಪ್ನ ಕೃಷ್ಣ | company = RRR ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ | cinematography = | camera = ಮಲ್ಟೀಕ್ಯಾಮೆರಾ | runtime = ೨೨ ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | first_aired = ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} == ಕಥಾವಸ್ತು == ಕಥಾ ನಾಯಕಿ ಆರಾಧನಾ ಬಡ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸುಖವಾಗಿಡಲು ಅರೆಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗದ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಕುಡುಕ ಮಲ ತಂದೆ ಮಹೇಶ್ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಾಯಿ ರೇವತಿ ಜೊತೆ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಬೇಜವಬ್ದಾರಿ ಹುಡುಗ ಸುಶಾಂತ್‌ನನ್ನು ಅವನ ತಂದೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುವ ಬದಲು ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.. ಸುಶಾಂತ್ ಆರಾಧನಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಾಧನಾಳ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸುಶಾಂತ್ ಕಳ್ಳನೆಂದು ತಿಳಿದ ಒಬ್ಬ ಕುಡುಕನೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ತಂದೆ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಾಧನಾ ಮದುವೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವಳು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. ಜ್ಯೋತಿಷಿಯೊಬ್ಬರು ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮದುವೆಯ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ಆರಾಧನಾ ಮತ್ತು ಸುಶಾಂತ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ''ಅಂತರಪಟವು'' ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕಥಾ ಹಂದರ ಆಗಿದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == ====ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು==== * ತನ್ವಿ ಬಾಲರಾಜ್<ref>{{cite web |title=ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಿಪ್ ಮಾಡಿದ 'ಅಂತರಪಟ' ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟಿ; ತನ್ವಿ ನಾಯಕ್ |url=https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/cinema/antarapata-kannada-serial-heroine-aradhana-real-name-thanviya-naik-bangkok-trip/photoshow/msid-112130968,picid-112131000.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=30 ಜುಲೈ 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=ಪ್ರೋಮೊ ಮೂಲಕ ಸದ್ದು ಮಾಡ್ತಾ ಇರೋ ಅಂತರಪಟ ಸೀರಿಯಲ್ ನಾಯಕಿ ಇವರೇ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/meet-tanviya-bhalraj-colors-kannada-new-serial-anatarapata-lead-actress-rsqry3#image1 |publisher=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=ಅಂತರಪಟ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕಿ ಯಾರು? ಆರಾಧನಾ ಆಗಿ ಬರ್ತಿದ್ದಾರೆ ಈ ನಟಿ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-new-serial-antarapata-heroine-real-name-svl-pod-1046947.html |publisher=News18 Kannada |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: ಕಥಾ ನಾಯಕಿ ಆರಾಧನಾಳಾಗಿ, ಸುಶಾಂತ್ ಹೆಂಡಿತಿಯಾಗಿ. ರೇವತಿ ಸ್ವಂತ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ ಮಲ ಮಗಳಾಗಿ. * ಚಂದನ್ ಗೌಡ<ref>{{cite web |title=ಅಂತರಪಟ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಚಂದನ್ ಗೌಡ ಕುರಿತ ರಿಯಲ್ ವಿಷಯಗಳು |url=https://vijaykarnataka.com/web-stories/entertainment/antarapata-kannada-serial-sushanth-real-name-chandan-gowda-biography/photoshow/102541204.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2023}}</ref>: ಕಥಾ ನಾಯಕ ಸುಶಾಂತ್ ಆಗಿ, ಆರಾಧನಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ. ==== ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ==== * ಮಂಜು ಪಾವಗಡ<ref>{{Cite web |title=Bigg Boss Kannada 8 Winner Manju Pavagada To Appear On Antarapata Next |url=https://www.news18.com/movies/bigg-boss-kannada-8-winner-manju-pavagada-to-appear-on-antarapata-next-7454467.html |website=News18}}</ref> : ಮಹೇಶ್‌ನಾಗಿ, ಆರಾಧನಾಳ ಮಲ ತಂದೆಯಾಗಿ * ಜ್ಯೋತಿ ಕಿರಣ್: ರೇವತಿಯಾಗಿ, ಆರಾಧನಾಳ ತಾಯಿಯಾಗಿ * ಪ್ರತಿಮಾ<ref>{{cite web |title=ತೆಲುಗು ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ 'ಅಂತರಪಟ' ನಟಿ ಪ್ರತಿಮಾ; ಯಾವ ಧಾರಾವಾಹಿ ಗೊತ್ತಾ? |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/actress-prathima-entered-telugu-television-do-you-know-which-serial-081049.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=20 ಮಾರ್ಚ್ 2024}}</ref>: ಸಿರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ರೇವತಿ ಹಾಗೂ ಮಹೇಶ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಮಗಳಾಗಿ. ಆರಾಧನಾಳಾ ಮಲ ತಂಗಿಯಾಗಿ. * ಶರ್ಮಿಳಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್<ref>{{cite web |title=ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡ ‘ಅಂತರಪಟ’ದ ಅಮಲಾ: ನೋ ಮೇಕಪ್ ಲುಕ್‌ ಹೇಗಿದೆ? |url=https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/actress/antarapata-serial-actress-sharmila-chandrashekar-celebrates-her-birthday/photoshow/msid-101464336,picid-101464353.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=3 ಜುಲೈ 2023}}</ref>: ಅಮಲಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸುಶಾಂತ್ ಅಕ್ಕನಾಗಿ *ವಿಠ್ಠಲ್ ಕಾಮತ್ : ಸಂದೀಪ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಅಮಲಾ ಪತಿಯಾಗಿ. =====ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ===== *ಕಾರ್ತಿಕ್ ಮಹೇಶ್<ref>{{cite web |title=ಅಂತರಪಟದ ಪಾಪದ ಹುಡುಗ ರವಿ ಯಾರು? ಇವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು? |url=https://vijaykarnataka.com/web-stories/entertainment/all-about-antarapata-serial-actor-karthik-mahesh/photoshow/100136221.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=10 ಮೇ 2023}}</ref>: ರವಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆರಾಧನಾ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. * ದೀಪಿಕಾ ದಾಸ್<ref>{{cite web |title=ಧಾರಾವಾಹಿ ದುನಿಯಾಗೆ ಮರಳಿದ ದೀಪಿಕಾ ದಾಸ್: ಹೊಸ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟೈಲಿಶ್! |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/bigg-boss-kannada-9-fame-deepika-das-plays-sameera-in-antarapata-serial/articleshow/99793887.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=26 Apr 2023}}</ref>: ಸಮೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಬಾಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. == ನಿರ್ಮಾಣ == ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ವಪ್ನಾ ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಣವಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಪ್ರೋಮೋವನ್ನು 14 ಜನವರಿ 2023 ರಂದು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:30ಗೆ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿತು <ref>{{Cite web |title=Colors Kannada launches new show focusing on women entrepreneurs |url=https://www.adgully.com/colors-kannada-launches-new-show-focusing-on-women-entrepreneurs-130961.html |website=Adgully}}</ref><ref>{{cite web |title=ವೀಕ್ಷಕರ ಮನ ಗೆದ್ದ ಅಂತರಪಟ |url=https://www.udayavani.com/cinema/balcony-sandalwood-news/antara-pata-serial |access-date=3 ಮೇ 2023 |archive-date=2023-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513230235/https://www.udayavani.com/cinema/balcony-sandalwood-news/antara-pata-serial |url-status=dead }}</ref>. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|tt27519624}} * [https://www.voot.com/shows/antarapata/217311 ''Antarapata'']{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [[ವೂಟ್|Voot]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] iiv5go2f51chf4l7adslqwcqt8fmrhi 0 151502 1372362 1335264 2026-04-29T02:36:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372362 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Champion Charlie Muscles (2).jpg|380px|thumb|right|alt=ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ|ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ]] '''[[:en:American bully|ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ]],''' [[ನಾಯಿ|ನಾಯಿಯ]] ಆಧುನಿಕ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಒಡನಾಡಿ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ABKC) ನಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ತಳಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಎಬಿಕೆಸಿ) ಮತ್ತು [[ಜುಲೈ]] ೧೫, ೨೦೧೩ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಯುಕೆಸಿ) ಗುರುತಿಸಿತು. ಎಫ್‌ಸಿಐ(FCI), ದಿ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ (AKC) ಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನೋಂದಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ತಳಿಯ [[ನಾಯಿ]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. '''XL ಬುಲ್ಲಿ''', '''ಪಾಕೆಟ್ ಬುಲ್ಲಿ''', '''ಮೈಕ್ರೋ ಬುಲ್ಲಿ''', ಮತ್ತು '''ಟೋಡ್‌ಲೈನ್ ಬುಲ್ಲಿ''' ಸೇರಿದಂತೆ [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಬುಲ್ಲಿಯ ಹಲವಾರು ರೂಪಾಂತರಗಳಿವೆ. ವಯಸ್ಕ ನಾಯಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮನೋಧರ್ಮವು ತರಬೇತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಳಿಯು ತುಂಬಾ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಕೂಡಾ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ ''XL'', ''ಪಾಕೆಟ್'', ''ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್'' ಮತ್ತು ''ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಯುಕೆಸಿ(UKC) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನೋಂದಣಿಗಳು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಗಾತ್ರದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಬುಲ್ಲಿ, ಈಗ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ವರ್ತನೆಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಹುಪಾಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=GmbH |first=Vollevue |title=🐾American Bully - Race description: Character &Co |url=https://www.dogbible.com/en/breeds/american-bully |access-date=January 21, 2022 |website=dogbible |language=en}}</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್ ಟೆರಿಯರ್ ಎಪಿಬಿಟಿ (APBT) ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅಡಿಪಾಯ (ಪೋಷಕ ತಳಿ) ಆಗಿತ್ತು. ಎಪಿಬಿಟಿ(APBT) ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="UKC" /> ಆ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಎಪಿಬಿಟಿ ಯ ವಿಭಿನ್ನ ತಳಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವಿಭಿನ್ನ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು.<ref name="UKC" /> ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಪಿಬಿಟಿ ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ಸ್ಟಾಕಿಯರ್, ಮೈಕಟ್ಟು ರಚಿಸಲು ಕ್ರಾಸ್ಬ್ರೆಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು. ತಳಿಗಾರರು ಮೂಲತಃ ಶುದ್ಧತಳಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್ ಟೆರಿಯರ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ತಳಿಗಾರರು ಈ ನಾಯಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್ ಟೆರಿಯರ್‌ಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ತಳಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref name="UKC" /> ಅಪೇಕ್ಷಿತ ದೈಹಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಅಮೆರಿಕನ್ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್ ಮತ್ತು ಓಲ್ಡೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್‌ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳ ರಕ್ತಸಂಬಂಧವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="UKC" /> ತಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=PIT BULLS AND THE HIP-HOP CULTURE |url=https://madison.com/news/pit-bulls-and-the-hip-hop-culture-the-pit-bulls-long-ago-image-as-a/article_fbab3840-fe2f-58bf-83b2-2b3c990e22cd.html |access-date=December 14, 2020 |website=www.madison.com}}</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇತರ ಬುಲ್ಡಾಗ್-ಮಾದರಿಯ ತಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಬಾರದು. ==ಗೋಚರತೆ== ಯುನೈಟೆಡ್ ಕೆನ್ನೆಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಯುಕೆಸಿ) ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೆಲ್ ಕ್ಲಬ್ (ಎಬಿಕೆಸಿ) ತಳಿ ಮಾನದಂಡಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಬಿಕೆಸಿ ಎತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಾತ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯುಕೆಸಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಎಬಿಕೆಸಿಯೊಳಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ತೂಕದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ''ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್'' ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್=== [[ಚಿತ್ರ:American_bully.jpg|thumb| ]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರವು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ನಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಬೃಹತ್ ಸ್ನಾಯುವಿನ ದೇಹ, ಭಾರವಾದ ಮೂಳೆ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಡು ನಾಯಿಗಳು ೧೭ ರಿಂದ ೨೦ ಇಂಚು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ನಾಯಿಗಳು ೧೬ ರಿಂದ ೧೯ ಇಂಚು ಇರುತ್ತದೆ. ===ಪಾಕೆಟ್=== [[ಚಿತ್ರ:CH_SMP'S_LUCKY_LUCIANO.jpg|thumb|ಪಾಕೆಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ]] "ಪಾಕೆಟ್" ಪ್ರಕಾರವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಗಂಡುಗಳು ೧೭ ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ(೪೩ ಸೆಂ.ಮೀ) ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ೧೪ ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ (೩೬ ಸೆಂ.ಮೀ)ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಗಳು ೧೬ ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ(೪೧ ಸೆಂ.ಮೀ) ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ೧೩ ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ(೩೩ ಸೆಂ.ಮೀ)ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ===ಎಕ್ಸೆಲ್(XL)=== [[ಚಿತ್ರ:XL_American_Bully.jpg|thumb|ಚಾಂಪಿಯನ್ XL ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಸ್ಟಡ್]] ಎಕ್ಸೆಲ್(XL) ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅದರ ವಯಸ್ಕ ಎತ್ತರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೨೧ ರಿಂದ ೨೩ ಇಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ೧೯ ರಿಂದ ೨೨ ಇಂಚುಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ===ಕ್ಲಾಸಿಕ್=== ''ಕ್ಲಾಸಿಕ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ಗಿಂತ ಹಗುರವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ನಾಯಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಅದೇ ಎತ್ತರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಯಿಗಳು ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿಟ್ ಬುಲ್ ಟೆರಿಯರ್/ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌ಶೈರ್ ಟೆರಿಯರ್ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |last=Magazine |first=BULLY KING |date=March 3, 2017 |title=Everything You Need To Know About The Fastest Growing Dog Breed: The American Bully |url=https://medium.com/bully-king-magazine/everything-you-need-to-know-about-the-fastest-growing-dog-breed-the-american-bully-848ab555857f |access-date=September 27, 2018 |publisher=[[Medium (website)|Medium]] |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927165043/https://medium.com/bully-king-magazine/everything-you-need-to-know-about-the-fastest-growing-dog-breed-the-american-bully-848ab555857f |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಮಾಣಿತವಲ್ಲದ ಗಾತ್ರಗಳು=== ತಳಿ ಮಾನದಂಡದ ಹೊರಗೆ, ಹೆಸರಿಸಲಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಮೈಕ್ರೋ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಾಯಿಗಳನ್ನು "XXL" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==ಮನೋಧರ್ಮ== ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="San Francisco Gate">{{Cite web |date=August 24, 2010 |title=American bully dogs bred as lovers, not fighters |url=https://www.sfgate.com/bayarea/johnson/article/American-bully-dogs-bred-as-lovers-not-fighters-3255052.php |access-date=September 27, 2018 |publisher=[[San Francisco Gate]]}}</ref> ಅನೇಕ ನಾಯಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ಡಾಗ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತೂಕದ ಎಳೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲರ್ಟ್ ಪೋಲ್‌ನಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ತಳಿ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಾಯಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಮಟ್ಟವು ತಳಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref name="UKC">{{Cite web |date=July 2013 |title=United Kennel Club: American Bully |url=https://www.ukcdogs.com/docs/breeds/american-bully-breed.pdf |publisher=Official UKC Breed Standard |access-date=2023-09-01 |archive-date=2019-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412003309/https://www.ukcdogs.com/docs/breeds/american-bully-breed.pdf |url-status=dead }}</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸದೇ ಅಥವಾ ಸಾಕದೇ ಇದ್ದರೆ ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ತಳಿಗಾರರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="San Francisco Gate" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಸ ತಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯುಕೆ ಕೆನ್ನೆಲ್ ಕ್ಲಬ್ನೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ತಳಿಯಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನಾಯಿಗಳು ಅಥವಾ ತಳಿಗಾರರು ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಲ್ಪನೆಯಿಲ್ಲ. 2022 ರಲ್ಲಿ, ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ನಾಯಿ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಸಾವುನೋವುಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿ ತಳಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿವೆ, ಬಲಿಪಶುಗಳು 17 ತಿಂಗಳಿನಿಂದ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು. ==ಆರೋಗ್ಯ== ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಳಿಯೊಳಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರವು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{Cite web |date=November 5, 2015 |title=The New Breed: Is there trouble with designer dog breeding? |url=https://news3lv.com/news/special-reports/the-new-breed-is-there-trouble-with-designer-dog-breeding |access-date=September 27, 2018 |publisher=[[Sinclair Broadcast Group]]}}</ref> ಹಿಪ್ ಮತ್ತು ಮೊಣಕೈ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳಂತೆ ತಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ. "ಚೆರ್ರಿ ಕಣ್ಣು", "ಎಕ್ಟ್ರೋಪಿಯಾನ್" ಮತ್ತು "ಎಂಟ್ರೊಪಿಯಾನ್" ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಬ್ರಾಕಿಸೆಫಾಲಿಕ್ ಉಸಿರಾಟದ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮೂತಿ ನಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ==   [[ಟರ್ಕಿ|ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ]], ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅಥವಾ ತಳಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=9 December 2021 |title=Tehlike Arz Eden Hayvanlara İlişkin Genelge |trans-title=Directive on Dangerous Animals |url=https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Haber/209/Tehlike-Arz-Eden-Hayvanlara-Iliskin-Genelge |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209103042/https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Haber/209/Tehlike-Arz-Eden-Hayvanlara-Iliskin-Genelge |archive-date=9 December 2021 |access-date=7 January 2022 |publisher=[[Ministry of Agriculture and Forestry (Turkey)|Ministry of Agriculture and Forestry]] |language=tr}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ, XL ಬುಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳು ೨೦೨೧ ಮತ್ತು ಜೂನ್ ೨೦೨೩ ರ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್ XL ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕರೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Gecsoyler |first=Sammy |date=4 June 2023 |title=American bully: dog breed under spotlight in UK after fatal attacks |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/jun/04/american-bully-dog-breed-spotlight-uk-fatal-attacks}}</ref> [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಡೀಪಿಂಗ್‌ಗಳ ಸಂಸದ ಜಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್ ಅವರು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದಾಳಿಗಳ ನಂತರ XL ಬುಲ್ಲಿಯನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Lynch |first=David |date=15 June 2023 |title=MP calls for urgent action to ban 'bred-to-kill' American Bully XL dogs |url=https://www.standard.co.uk/news/politics/government-conservative-penny-mordaunt-david-lynch-secretary-of-state-b1088125.html |access-date=23 June 2023 |website=Evening Standard |language=en}}</ref> ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸರು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಡೇಂಜರಸ್ ಡಾಗ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೪೭೯ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಯು ೭೩ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡನೇ ನಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೨೦ ರ ಮೊದಲು, ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಗಳ ಯಾವುದೇ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ೨೦೨೩ ರ ಮೊದಲ ಐದು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆ ೪೪ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬುಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮುಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಿ, ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌ಶೈರ್ ಬುಲ್ ಟೆರಿಯರ್, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೬ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Goodier |first=Michael |date=4 June 2023 |title=Met police dealing with at least one dangerous dog a day, figures show |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2023/jun/04/met-police-dealing-with-at-least-one-dangerous-dog-a-day-figures-show |access-date=23 June 2023 |issn=0261-3077}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] deofpnowsusu8nvvt07pvv7xlbh9cbu 0 151778 1372323 1368437 2026-04-28T14:52:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372323 wikitext text/x-wiki {{citation style|date=April 2010}} {{Infobox musical artist | name = ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ | origin = [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]], [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] ನರ್ತಕಿ | genre = ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ | website = [http://www.smithamadhav.com Official website] }} '''ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್''' <ref>{{Cite news |date=17 November 2011 |title=Official Website of Smitha Madhav |publisher=Opensource Models |location=Hyderabad, India |url=http://www.smithamadhav.com}}</ref> ಒಬ್ಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. <ref>{{Cite web |title=Smitha Madhav |url=http://www.artindia.net/smithamadhav.html |access-date=16 May 2012 |publisher=artscape |archive-date=11 ಮೇ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511021205/http://www.artindia.net/smithamadhav.html |url-status=dead }}</ref> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಇನ್ನೊಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ). == ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ == ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ಶ್ರುತಿ ಲಯ ಕೇಂದ್ರ ನಟರಾಜಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಗುರು ನೃತ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿ ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಸಾಯಿನಾಥ್ ಅವರಿಂದ [[ಭರತನಾಟ್ಯ|ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ]] ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೃದಂಗಂ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕರೈಕುಡಿ ಮಣಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಂ.ಎಸ್ ಲಲಿತಾ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ತೆಲುಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=April 2018}}</link> ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂದಿರಾಕಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತು [[ಮದ್ರಾಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ (ಐ.ಸಿ.ಸಿ.ಆರ್) <ref>{{Cite news |title=Indian Council for Cultural Relations |url=http://www.iccrindia.org/default.htm |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100406072243/http://www.iccrindia.org/default.htm |url-status=deviated |archivedate=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100406072243/http://www.iccrindia.org/default.htm }}</ref> ನ ಎಂಪನೆಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು === ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]], ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಚನ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವೆಗೆಸ್ನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಕಲಾಂಗ ಮಕ್ಕಳ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಲಾಭ ರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |title=Vegesna Foundation Official Page |url=http://www.vegesnafoundation.org/ |access-date=2023-09-17 |archive-date=2018-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181227043748/http://vegesnafoundation.org/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news |title=Vegesna Foundation 2006 Fund Raising |url=http://www.vegesnafoundation.org/events2006.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827172204/http://vegesnafoundation.org/events2006.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news |last=Ponangi, Ravi R |title=Smitha Madhav Kicks Off US Tour With Dance and Music |url=http://www.nripulse.com/CityNews_SmitaMadhav_Atlanta.html}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Telugu Association of Greater Greenville |url=http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=3 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503173813/http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html |url-status=deviated |archivedate=3 ಮೇ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503173813/http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html }}</ref> === ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು === ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ರಾಗಂ ರಾಘವಂ: ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ. * ನವಸಂಧಿ: ದಿಕ್ಪಾಲಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಗೌರವ * ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ ಗಿರೀಶಂ ಭಜೆ: ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ತಿರುಮಲಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರಿಕರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬಹು-ಭಾಷಾ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ. <ref>{{Cite news |last=Staff Reporter |date=15 September 2006 |title=Thematic solo dance on pilgrimage |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm |url-status=deviated |access-date=15 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071207205023/http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm |archive-date=7 December 2007 |archivedate=7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071207205023/http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm }}</ref> * ಕೇಸದಿ ಪಾದಂ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಕೇಳಿರದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೃತಿ. === ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ === * ಎಮ್ ಎಸ್ ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಗುಣಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬಾಲ ರಾಮಾಯಣಂ (೧೯೯೬) ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಸೀತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವರ್ಗವು ೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಚಿತ್ರವು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. * ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸಿಸಿರ್ ಸಹನಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದ್ವಿಭಾಷಾ (ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು) ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=Chowdhary, Sunita Y |date=30 June 2007 |title=Emotional Journey into the realm of art |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm |url-status=dead |access-date=30 June 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107183202/http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm |archive-date=7 November 2011}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Raghuvanshi, Alka |date=7 October 2006 |title=Dance and Art Unite |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100702520400.htm |url-status=dead |access-date=7 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505160401/http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100702520400.htm |archive-date=5 May 2009}}</ref> ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತಾ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಇವರು ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಶೋ ಜಯಂ ಮನದೆಯ ಹಲವಾರು ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಇವರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಶ್ರೀ ಪಪ್ಪು ವೇಣೋಗೋಪಾಲ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಭಕ್ತಿ ಚಾನೆಲ್ (ಟಿಟಿಡಿ) ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಸಂಕೀರ್ತನಾರ್ಚನೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತಾ ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಭರವಸೆಯ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. * ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ವಿಜಯಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಿಳು ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. * ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಚೆನ್ನೈನ ನಾರದ ಗಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. * ಆಂಡಾಳ್ ತಿರುಪ್ಪಾವೈಯ ಎಲ್ಲಾ ೩೦ ಪಾಸುರಂಗಳ ನೃತ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಭಕ್ತಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಆಯ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ===   * ಎಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್, [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] * ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನಾ ಉತ್ಸವ, [[ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ|ತಿರುಪತಿ]] * ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ನಾರದ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಟಿಟಿಡಿ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ, ತಿರುಪತಿ * ಸರಸ್ವತಿ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಕಾಕಿನಾಡ]] * ಷಣ್ಮುಕಾನಂದ ಸಭಾ, ಮುಂಬಯಿ * ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ, ಸಿಂಗಾಪುರ * ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನಾ, ತಿರುವಯ್ಯರು * ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ತ್ಯಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ವಾಲ್ಡೋರ್ಫ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] * ಮಾ ಟಿ.ವಿ ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ * ಮೈಲಾಪುರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಚೆನ್ನೈ * ಭರತ್ ಕಾಳಾಚಾರ್, ಚೆನ್ನೈ * ಕಾರ್ತಿಕ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಚೆನ್ನೈ * [[ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಷಣ್ಮುಖಾನಂದ ಸಭಾ, ದೆಹಲಿ * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಯನ ಸಮಾಜ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] * ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಸ್ವಂ, [[ಗುರುವಾಯೂರು|ಗುರುವಾಯೂರ್]] * [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ]] ತೆಲುಗು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ * ಯುವ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ == ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳು == * ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಇ-ಎಂಬಿಎ ಪ್ರವರ್ತಕ ತರಗತಿಗಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite news |last=Kumar, Ranee |date=17 November 2011 |title=Redefining Management Steps |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.thehindu.com/arts/dance/article2635301.ece |access-date=17 November 2011}}</ref> ಭರತನಾಟ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ತತ್ವಗಳು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್‌ಗೆ ನಿರೂಪಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ಗೆ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. * ಸ್ಮಿತಾ ಅವರಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಸ್ವರ್ಣ ಕಂಕಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು <ref>{{Cite news |last=Kumar, Ranee |date=30 September 2011 |title=Rare Song and Dance Feat |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article2498400.ece |access-date=30 September 2011}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅವಳಿ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವ-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾಕ್ಕೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಟಿ ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಎಂ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಈ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು ಅವರ ಎವರ್ ಗ್ರೀನ್ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ೨ ಆಗಿದ್ದವು. ಬಾಲಮ್ಮನ ಬತ್ತಳಿಕೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣಾ ನೀ ಬೇಗನೇ ಬಾರೋ ಮತ್ತು [[ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಎಂ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ಅವರಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಮೀರಾ ಭಜನೆ, ಮೋರೆ ತೊ ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್. * ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಿಂದ ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರವರೆಗೆ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಎರಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಒಂದು ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ತಮಿಳು ಹಾಡುಗಳ ಗಾಯನ. <ref>{{Cite news |title=2nd World Tamils Economic Conference – Exhibition |url=http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=30 ಜನವರಿ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180130191439/http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html |url-status=deviated |archivedate=30 ಜನವರಿ 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180130191439/http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * [https://web.archive.org/web/20071128005923/http://www.hindu.com/fr/2007/03/16/stories/2007031600910300.htm ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಲೋರ್, ದಿ ಹಿಂದೂ, ೧೬-ಮಾರ್-೨೦೦೭ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ] * [http://www.artindia.net/smithamadhav.html ArtScape ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511021205/http://www.artindia.net/smithamadhav.html |date=11 ಮೇ 2012 }} * [http://www.atlantadunia.com/dunia/announcements/announce78.htm ಸ್ಮಿತಾ ವೆಗೆಸ್ನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ] * [https://web.archive.org/web/20100206160737/http://celebrities.24rocking.com/2008/01/smitha-madhav.html ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ ವಿವರ] * [http://www.tana.org/ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ತೆಲುಗು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್] * [https://web.archive.org/web/20090219103105/http://sruthilayakendra.com/ ಶ್ರುತಿ ಲಯ ಕೇಂದ್ರ] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.thepathlessland.in/essence-of-life/ ಜೀವನದ ಸಾರ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.youtube.com/watch?v=bEZMAlA7XKM ಅದಲ್ ಕಾಣಿರೋ, ವಿಜಯ್ ಟಿವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್] * [https://www.youtube.com/watch?v=-uStcf8bR_Q ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್] * [https://www.youtube.com/watch?v=vhfsu3UTRpE ನಿನ್ನೇ ಭಜನಾ, ಸ್ಮಿತಾ ಇನ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=Hj0p5fBVJEg ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=2xEBswdlhAY ಮೈಲಾಪುರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್, ಆಂಡಾಲ್ ಕಣವು ವರಣಮಯಿರಂ] * [https://www.youtube.com/watch?v=fFK8KvE_inE ಸ್ಮಿತಾಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] * [https://www.youtube.com/watch?v=KRpkcIgjGTA ಸ್ಮಿತಾಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] {{Authority control}}   {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] tc52yj6obo5moqaw1rqkvc4je0jh6wm 0 153058 1372360 1371856 2026-04-29T02:12:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372360 wikitext text/x-wiki {{for|ಚಲನಚಿತ್ರ|ಅಮೃತಧಾರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)}} '''''ಅಮೃತಧಾರೆ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಜೀ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಲವ್‌ಸ್ಟೋರಿ ಅಮೃತಧಾರೆ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-amruthadhare-in-zee-kannada-rtegay |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date= 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು 2023ರ ಮೇ 29 ರಂದು [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು<ref>{{cite web |title=ಮೇ 29ರಿಂದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್, ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್ ನಟನೆ ನೋಡಲು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಾತುರ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-new-serial-amruthadhare-start-may-29th-heroine-is-chaya-singh-svl-akd-1124316.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಸಂಜೆ 7.00 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ <ref>{{cite web |title=New soap opera Amruthadhaare to premiere on monday |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-soap-opera-amruthadhaare-to-premiere-on-monday/articleshow/100544342.cms |publisher=The Times of India |access-date=27 ಮೇ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಭೂಮಿಕಾ-ಗೌತಮ್ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಮೋ ಸಂಭ್ರಮ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-updates-ach-1326661.html |publisher=News18 Kannada |access-date=5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ '''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]''' ಯ ಅಧಿಕೃತ ರೀಮೆಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Amruthadhare.jpg|thumb|center|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | story developer = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್ ಸೊಲಗಿ, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | writer = | screenplay = ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ | story = | director = ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಮುಡೇನಹಳ್ಳಿ | creative_director = | starring = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ |ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | list_episodes = | executive_producer = | producer = ಕೀರ್ತಿಕಾ ಎಂ. ರಾವ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಅಗರ್ | Story develop = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್, ಅಭಿಜಿತ್ ಸುಧೀರ್, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | runtime = | company = ಕೀರ್ತಿ ಅಕ್ಷಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ | distributor = | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | audio_format = | first_aired = 29 ಮೇ 2023 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಇಬ್ಬರು ಅವಿವಾಹಿತರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸು ನಲ್ವತ್ತೈದು ಆಗಿರುವ ಉದ್ಯಮಿ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಮೂವತ್ತೈದರಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಸಾರಾಂಶಾ== 45 ವರ್ಷದ ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಅವಿವಾಹಿತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ದಿವಾನ್ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌ನ ಒಡೆಯಾನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 35 ವರ್ಷದ ಭೂಮಿಕಾ ಸದಾಶಿವ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವಳು ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲತಾಯಿ ಶಕುಂತಲಾ ಅವನನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಲು ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಜೈದೇವ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ದುರಾಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಶಕುಂತಲಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗೌತಮ್‌ನ ಬಾಲ್ಯದ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ ಆನಂದ್ ಚಿಂತೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಸಹೋದರರಂತೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂದ್ ಅಪರ್ಣಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಅಪರ್ಣಾ ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಧುವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಕಾಳ ತಂದೆ ಸದಾಶಿವ ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲಸಹೋದರಿ ಮಹಿಮಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಸಹೋದರ ಜೀವನ್ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾ ಇನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಕಾಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಗೌತಮ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪರಸ್ಪರ ದುರಹಂಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಡುವವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆ ನಡೆಯಲು ಅವರಿಬ್ಬರು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಅತೃಪ್ತಲಗುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ತಿರುಳು ಸ್ನೇಹ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಕುಂತಲಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಜೈದೇವ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಕಥೆ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾಳ ದುಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದು ಗೌತಮ್ ಹೆತ್ತಮ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಂಗಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳಿಗೆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜೈದೇವ್ ನ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಈ ವಿಷ್ಯವನ್ನು ಶಕುಂತಲಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಅವಳಿ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಥೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.ಗೌತಮ್ ಈಗ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಕಾ ತನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಕಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಳೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ=== *'''[[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್|ಛಾಯ ಸಿಂಗ್]]'''<ref>{{cite web |title=‘If you want to reach the audience, you have to take different measures’: Chaya Singh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/jun/22/if-you-want-to-reach-the-audience-you-have-to-take-different-measures-chaya-singh-2587293.html |website= |publisher=The New Indian Express |access-date=22 ಜೂನ್ 2023}}</ref> : ಭೂಮಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ. * '''[[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ್]]''' : ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕನಾಗಿ. ===ಇತರೆ=== * '''[[ವನಿತಾ ವಾಸು]]''' : ಶಕುಂತಳಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಮಲತಾಯಿಯಾಗಿ. * '''[[ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು]]''': ಸದಾಶಿವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಂದೆಯಾಗಿ. * '''ಚೈತ್ರ ಶೆಣೈ''': ಮಂದಾಕಿಣಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸದಾಶಿವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಾಯಿಯಾಗಿ. *'''ಅಮೃತ ನಾಯಕ್'''<ref>{{cite web |title=ರಾಜ್ ಬಿ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್ ನಟಿ ಅಪೇಕ್ಷಾ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-bhoomika-sister-apeksha-real-story-svl-1208306.html |publisher=News18 Kannada |access-date=29 ಜೂನ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> : ಅಪೇಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಂಗಿಯಾಗಿ. *'''ಸಾರಾ ಅಣ್ಣಯ್ಯ'''<ref>{{cite web |title=ಮಹಿಮಾ ಆಗಿ 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಾರಾ, ಮತ್ತೆ ಮೋಡಿ ಮಾಡ್ತಾರಾ ವರು? |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-sara-annaiah-acting-as-a-mahima-svl-1147503.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: ಮಹಿಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ತಂಗಿಯಾಗಿ. ಶಕುಂತಳಾ ಮಗಳಾಗಿ, ಜೀವನ್ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. * '''ಶಶಿ ಹೆಗ್ಗಡೆ''' <ref>{{cite web |title=ಕೊರೊನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾವಿ ಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಟಿ ಲಾವಣ್ಯ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-actor-shashi-hegde-actress-lavanya-bhardwaj-love-wedding-story/articleshow/103556212.cms |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref>: ಜೀವನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಮ್ಮನಾಗಿ. ಮಂದಾಕಿನಿ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವನ ಮಗನಾಗಿ, ಮಹಿಮಾ ಗಂಡನಾಗಿ. *'''ರಣವ್''': ಜೈದೇವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಚಂದನ್''': ಅಶ್ವಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಸ್ವಾತಿ''': ಅಪರ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆನಂದ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಆನಂದ್''' <ref>{{cite web |title=ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬದುಕಿ ಇರೋದು ಮಿರಾಕಲ್; ಅಮೃತಧಾರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-episode-amruthadhaare-serial-anand-and-chaithra-love-marriage-story/articleshow/103557906.cms?utm_source=nextstory&utm_medium=widget&utm_campaign=story-2 |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> : ಆನಂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. ಅಪರ್ಣ ಗಂಡನಾಗಿ. ==ಸಂಗೀತ== ಅಮೃತಧಾರೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳು ಈ [https://www.youtube.com/watch?v=jL3bjmJmqBc (JUKEBOX)] ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಅಮೃತಧಾರೆ ಮೆಚ್ಚಿದವರಿಗೆ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚ ಬಿಡುಗಡೆ, ಕಿರುತೆರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/amruthadhare-serial-songs-jukebox-released-from-zee-kannada-gow-ryngew |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=31 ಜುಲೈ 2023}}</ref>. {{track listing | headline = Track list | extra_column = Singer(s) | total_length = 14ː46 | title1 = ನಾ ಭುವಿಯಂತೆ ಕಾದೆ | lyrics1 = | extra1 = | length1 = 02ː21 | title2 = ಏನೋ ನವಿರಾದ ಭಾವ | lyrics2 = | extra2 = | length2 = 02ː20 | title3 = ನಿನ್ನವರ ನಗುವಲಿ | lyrics3 = | extra3 = | length3 = 01ː09 | title4 = ಒಡನಾಡಿ ಬೇಕಿದೆ | lyrics4 = | extra4 = | length4 = 01ː09 | title5 = ಸನಿಹ ಸೆಳೆದಂತೆ | lyrics5 = | extra5 = | length5 = 02ː52 | title6= ಬೆಳಗುವ ದೀಪವು | lyrics6 = | extra 6= | length6= 01ː08 | title7= ಜೊತೆ ಸಾಗೋ ಕನಸಿದೆ | lyrics7 = | extra7 = | length7 =01ː08 | title8= ತನ್ನವರ ಬದುಕಲಿ | lyrics8 = | extra 8= | length8 =01ː09 | title9= ಯಾರೊ ಕರೆದಂತೆ ಹೆಸರಾ | lyrics9 = | extra9 = | length9= 02ː10 }} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {|class="wikitable sortable " style="text-align:left;" !style="background:LightSteelBlue;"|ಬಾಷೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) !style="background:LightSteelBlue;"|ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightSteelBlue;"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]'' <br> बडे अच्छे लगते हैं | 30 May 2011 | [[:en:Sony Entertainment Television | ಸೋನಿ ಎಂಟಟೈನ್ ಮೆಂಟ್]] | 10 ಜುಲೈ 2014 | ಮೂಲ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''Anuraga Ganam Pole'' <br> അനുരാഗ ഗാനം പോൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/anuraga-ganam-pole-serial-zee-keralam/|title=Anuraga Ganam Pole Serial Zee Keralam Launching on 17 April at 09:00 PM Everyday|access-date=2023-05-24}}</ref> | 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 | [[:en: Zee Keralam | ಝೀ ಕೇರಳಂ]] | rowspan="2"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | rowspan="2"| ರೀಮೇಕ್ |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Amruthadhare'' <br> ಅಮೃತಧಾರೆ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/amruthadhare-kannada-serial-cast/|title=Amruthadhare Kannada Serial Story, Star Cast, Telecast Time – Zee Kannada Launching The Show From 29 May|access-date=2023-05-24}}</ref> | 29 ಮೇ 2023 | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.zee5.com/tv-shows/details/amruthadhaare/0-6-4z5364077 ಅಮೃತಧಾರೆ @ ] [[ಝೀ5]] ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ]] p5jtkm17emtsm7alh181birnyaukcz2 0 154036 1372346 1333819 2026-04-28T21:14:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372346 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಭಾಷೆ|name=ಅಂಗಿಕಾ ಭಾಷೆ|nativename={{lang|anp|अंगिका}}|image=Angika language.svg|states=[[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ನೇಪಾಳ್]]|region=[[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರ್]] ಮತ್ತು [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]] (ಭಾರತ), [[ತೆರಾಯ್]] (ನೇಪಾಳ)<ref name="ethnologue.com"/>|nation= * [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]]<ref name="telegraph_jharkhand_official"/> (additional)|speakers=ಸುಮಾರು 15 ಮಿಲಿಯನ್<ref name="Sevanti Ninan 2007 61">{{cite book |author=Sevanti Ninan |title=Headlines From the Heartland: Reinventing the Hindi Public Sphere |url=https://books.google.com/books?id=QHRNs4Pt2YAC&pg=PA61 |year=2007 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-3580-3 |page=61 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180511100606/https://books.google.com/books?id=QHRNs4Pt2YAC&pg=PA61 |archive-date=11 May 2018 }}</ref>|date=|familycolor=ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್|fam2=[[ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್]]|fam3=[[ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್]]|fam4=[[ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಪೂರ್ವ]]|fam5=[[ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳು|ಬಿಹಾರಿ]]|script=|iso2=anp|iso3=anp|notice=ಇಂಡಿಕ್}} '''ಅಂಗಿಕಾ''' ( ''ಅಂಗ'', ''ಅಂಗಿಕರ್'' ಅಥವಾ ''ಚಿಕಾ-ಚಿಕಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) <ref name="ethnologue.com" /> ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಭಾರತದ [[ಬಿಹಾರ]] ಮತ್ತು [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="ethnologue.com">{{Cite web |title=Angika |url=https://www.ethnologue.com/language/anp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321130607/https://www.ethnologue.com/18/language/anp/ |archive-date=21 March 2018 |access-date=4 May 2022}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aIJjEAAAQBAJ&dq=anga+(region)+jharkhand&pg=RA3-PA60|title=Jharkhand Sahivalye JGGLCCE Main Exam Paper 3 (General Knowledge) 2022|last=Experts|first=Arihant|date=2022-02-01|publisher=Arihant Publications India limited|isbn=978-93-257-9990-5|language=en}}</ref> ಅಂಗಿಕಾವು ನೆರೆಯ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಾದ [[ಮೈಥಿಲಿ]], [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]], [[ಭೋಜಪುರಿ ಭಾಷೆ|ಭೋಜ್‌ಪುರಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಗಧಿ ಭಾಷೆ|ಮಾಗಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ]] ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ' ಅಂಗ ಲಿಪಿ ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಬರಹಗಾರರು ಕೈತಿ ಲಿಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಗೆ]] ಬದಲಾದರು.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Kumari|first=Khusbu|last2=Upadhyay|first2=Ramanjaney Kumar|date=17 June 2020|url=https://archives.palarch.nl/index.php/jae/article/download/1956/1934|title=Socio-Cultural Aspects of Angika|journal=Palarch's Journal of Archaeology of Egypt/Egyptology|volume=17|issue=6|page=6798|access-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023|archive-date=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231016225906/https://archives.palarch.nl/index.php/jae/article/download/1956/1934|url-status=dead}}</ref> == ಮೈಥಿಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧ == ಅಂಗಿಕಾವನ್ನು [[ಜಾರ್ಜ್ ಏಬ್ರಹಾಂ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್|ಜಾರ್ಜ್ ಅಬ್ರಹಾಂ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್]] ಅವರು ''ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ'' [[ಮೈಥಿಲಿ|ಮೈಥಿಲಿಯ]] ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ (1903).{{Sfn|Grierson|1903|p=95}} ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂಗಿಕಾ ಭಾಷಿಕರು ಈಗ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ- [[ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮ|ಮಾಧ್ಯಮ]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ, ಆಂಗಿಕಾ-ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] -ಮಾಧ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.{{Sfn|Mithilesh Kumar Jha|2017|p=163}} 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷಿಗರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ಮಿಥಿಲಾ(ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ)|ಮಿಥಿಲಾ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಅಂಗಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಜ್ಜಿಕ ಭಾಷಿಗರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರತಿ-ಆಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.{{Sfn|Kathleen Kuiper|2010|p=57}} ಮೈಥಿಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಬಿಹಾರದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ ಪರ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷಾ ಪರಿಷತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷಾ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಅಂಗಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಜ್ಜಿಕವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅಂಗಿಕಾವನ್ನು ಮೈಥಿಲಿಯ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|Mithilesh Kumar Jha|2017|p=163}} ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಥಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಕರಣ್ ಕಾಯಸ್ಥರ ಜಾತಿಗಳ ಜನರು ಮೈಥಿಲಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳ ಜನರು ಅಂಗಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಜ್ಜಿಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮೈಥಿಲಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.{{Sfn|Manish Kumar Thakur|2002|p=208}} == ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿ == ಅಂಗಿಕಾ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 8 ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |date=22 December 2004 |title=Languages in the Eighth Schedule |url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page.asp?relid=5928 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430162547/http://pib.nic.in/release/rel_print_page.asp?relid=5928 |archive-date=30 April 2013 |access-date=5 May 2011 |publisher=Ministry of Home Affairs}}</ref> 2018 ರಿಂದ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅಂಗಿಕಾ "ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆ" ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೈಥಿಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ 15 ಇತರ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಂಗಿಕಾ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="telegraph_jharkhand_official">{{Cite news |last=Sudhir Kumar Mishra |date=22 March 2018 |title=Bhojpuri, 3 more to get official tag |work=The Telegraph |url=https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/bhojpuri-3-more-to-get-official-tag-217369 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204611/https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/bhojpuri-3-more-to-get-official-tag-217369 |archive-date=22 March 2018}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 March 2018 |title=Jharkhand gives 2nd language status to Magahi, Angika, Bhojpuri and Maithali |publisher=[[United News of India]] |url=http://www.uniindia.com/~/jharkhand-gives-2nd-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithali/States/news/1175423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180324102352/http://www.uniindia.com/~/jharkhand-gives-2nd-language-status-to-magahi-angika-bhojpuri-and-maithali/States/news/1175423.html |archive-date=24 March 2018}}</ref> == ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶ == ಅಂಗಿಕವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಂಗೇರ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗಲ್ಪುರ್ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ]] ಸಂತಾಲ್ ಪರ್ಗಾಣ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಪುರ್ನಿಯಾ ವಿಭಾಗದ ಕೆಲವು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aIJjEAAAQBAJ&dq=anga+(region)+jharkhand&pg=RA3-PA60|title=Jharkhand Sahivalye JGGLCCE Main Exam Paper 3 (General Knowledge) 2022|last=Experts|first=Arihant|date=2022-02-01|publisher=Arihant Publications India limited|isbn=978-93-257-9990-5|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Bhojpuri, 3 more to get official tag - Telegraph India |url=https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/bhojpuri-3-more-to-get-official-tag-217369 |website=web.archive.org |date=22 March 2018 |access-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322204611/https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/bhojpuri-3-more-to-get-official-tag-217369 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಇದರ ಭಾಷಿಕರು ಸುಮಾರು 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು. ಅಂಗಿಕಾ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು '''ಅಂಗ''', '''ಆಂಗ್ ಪ್ರದೇಶ''' ಮತ್ತು '''ಅಂಗಿಕಾ-ಬೆಲ್ಟ್''' ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F80BAAAAMAAJ|title=The Historical Geography and Topography of Bihar|last=Pandey|first=Mithila Sharan|date=1963|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-2657-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3v1oDwAAQBAJ|title=Dynamic Learning Spaces in Education|last=Kapur|first=Veena|last2=Ghose|first2=Sudipta|date=2018-08-14|publisher=Springer|isbn=978-981-10-8521-5|language=en}}</ref> ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಇದನ್ನು ನೇಪಾಳದ ಟೆರಾಯ್‌ನ ಮೊರಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 2011 ನೇಪಾಳ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊರಾಂಗ್‌ನ 1.9% ಜನರು ಅಂಗಿಕಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=2011 Nepal Census, Social Characteristics Tables |url=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Volume05Part02.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314170005/https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Volume05Part02.pdf |archive-date=14 March 2023 |access-date=15 September 2019}}</ref> == ಅಂಗಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಹಬ್ಬ === [[ಚಿತ್ರ:Mansa_Puja_in_Bhagalpur.jpg|right|thumb| ಮಾನಸ ಪೂಜೆ (ವಿಶಾರಿ ಪೂಜೆ), ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾನಪದ ಹಬ್ಬ, ಭಾಗಲ್ಪುರದ ದೀಪ್‌ನಗರ ಚೌಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ.]] ಹಬ್ಬಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅಂಗಾ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಮಾನಸ ದೇವಿ|ಮಾನಸ]] ಪೂಜೆ <ref>{{Cite web |date=17 August 2020 |title=Behula Bisahari |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/bhagalpur/bala-bihula-vishahari-worship-is-the-folklore-of-the-organ-learn-what-is-recognition}}</ref> (ಬೆಹುಲ ವಿಷಹಾರಿ ಜಾನಪದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ) ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡು ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ, ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ, ಛತ್ ಪೂಜೆ, ಬಿಸ್ವಕರ್ಮ ಪೂಜೆ, ಬಸಂತಿ ಪೂಜೆ, ಹೋಳಿ, ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮತ್ತು ಈದ್ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  * '''ಮಾನಸ ಪೂಜೆ (ಬಿಹುಲ-ವಿಶಾರಿ ಪೂಜೆ)''' <ref>{{Cite web |title=Bihula Vishhari: जानिए बिहुला-विषहरी की पूरी कहानी, क्या है बारी कलश की मान्यता |url=https://zeenews.india.com/hindi/india/bihar-jharkhand/patna/know-the-full-story-of-bihula-vishhari-what-is-the-importance-of-bari-kalash/1307472 |access-date=2023-08-06 |website=Zee News |language=hi}}</ref> ಬಿಹಾರದ ಆಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಪೂಜೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ. ಅಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ '''ಚಂಪಾಪುರಿ''' ಮಾ ವಿಶಾರಿಯ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=2020-08-17 |title=अंग की लोकगाथा है बाला-बिहुला-विषहरी पूजा,...जानें क्या है मान्यता? |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/bhagalpur/bala-bihula-vishahari-worship-is-the-folklore-of-the-organ-learn-what-is-recognition |access-date=2023-08-06 |website=Prabhat Khabar |language=hi}}</ref> '''ಮಾ ಮಾನಸವನ್ನು''' ಸರ್ಪಗಳ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Story of Goddess Manasa |url=https://artsandculture.google.com/story/story-of-goddess-manasa/ewXxxyq4sezQew |access-date=2023-08-06 |website=Google Arts & Culture |language=en}}</ref> ಇಂದಿಗೂ ಪುರಾಣ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಮಾನಸ (ಬಿಹುಳ-ವಿಶ್ಹಾರಿ) ಪೂಜೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಮಾತಾ ಮಾನಸವನ್ನು ಬಿಹುಲ-ವಿಶ್ಹಾಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾ ಮಾನಸ ಶಿವನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾರವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವಾಸುಕಿಯ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಚಂಪಾನಗರದ ಬಿಹುಲ ವಿಶ್ಹಾರಿ ಕಥೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿವೆ. ಇದರ ಸತ್ಯಗಳು ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮಾ ಮಾನಸದ ಎರಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |title=मां विषहरी पूजा: बिहुला विषहरी की गाथा का साक्षी है अंग का इतिहास |url=https://www.livehindustan.com/bihar/bhagalpur/story-history-of-angh-mother-vishahari-worship-and-bihula-is-a-witness-of-vishahari-worship-2693163.html |access-date=2023-08-06 |website=Hindustan |language=hi}}</ref> * '''ಕಾಳಿ ಪೂಜೆ''' '''''ಅಂಗಾ''''' ತನ್ನ ಕಾಳಿ ಪೂಜೆ ಆಚರಣೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಾನಸ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು ''<u>ಅಂಗದ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ</u>''.<ref>{{Cite web |date=2022-10-26 |title=PHOTOS: बिहार के भागलपुर में 32 फीट की काली प्रतिमा, देखें जिले में स्थापित देवी की और भी तस्वीरें |url=https://www.prabhatkhabar.com/state/bihar/bhagalpur-kali-puja-2022-pics-see-latest-photo-of-kali-murti-in-bhagalpur-bihar-skt |access-date=2023-08-06 |website=Prabhat Khabar |language=hi}}</ref> * '''ಛತ್ ಪೂಜೆ''' ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, [[ಛಠ್|ಛತ್ ಪೂಜೆಯು]] ಆರಂಭಿಕ [[ವೈದಿಕ ಯುಗ|ವೇದಗಳ ಕಾಲದಿಂದ]] ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಋಗ್ವೇದ|ಋಗ್ವೇದದ]] ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಛತ್ ಪೂಜೆಯನ್ನು [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವ)|ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನ]] ಮಗ ಮತ್ತು [[ಅಂಗ ರಾಜ್ಯ|ಅಂಗದ]] ರಾಜನಾದ [[ಕರ್ಣ|ಕರ್ಣನು]] ಸಹ ಮಾಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರಿಗಳ '''ಮಹಾಪರ್ವ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂಗಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=जानिए छठ पर्व का महत्व, कर्ण ने सबसे पहले की थी सूर्य देव की पूजा |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/uttar-pradesh/kanpur/knpw-about-chhath-pooja-and-karna |access-date=2023-08-06 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-11-01 |title=Chhath Puja 2019: History, significance, and why it is celebrated |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/chhath-puja-2019-history-significance-and-why-it-is-celebrated/story-SmMIr4U3oNcHhFCejiokSN.html |access-date=2023-08-06 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=नगरपारा दह में छठ पर्व का दिखा उत्साह |url=https://www.livehindustan.com/bihar/bhagalpur/story-the-enthusiasm-of-chhath-festival-was-shown-in-nagarpara-dah-7290635.html |access-date=2023-08-06 |website=Hindustan |language=hi}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Narayanpur_Ganga_Ghat,_Chhath_Puja,Bhagalpur_district.jpg|right|thumb| ಭಾಗಲ್ಪುರದ ನಾರಾಯಣಪುರದಲ್ಲಿ ಛತ್ ಆಚರಣೆ]] ==== ಅಂಗಿಕಾ ತಿನಿಸು ==== '''ಅಂಗಿಕಾ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ''' ಅಥವಾ '''ಆಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಹಾರಪದ್ಧತಿಯನ್ನು''' ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಚಿಗುರುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಿಹಾರಿ ಫಿಶ್ ಕರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಸೆ ಬೈಂಗನ್ (ಬದನೆ ಸಾಸಿವೆ ತಯಾರಿಕೆ) ಅಂಗಿಕಾದ ಇಷ್ಟದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇತರ ಅಂಗಿಕಾ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳೆಂದರೆ [[ಘುಗನಿ|ಘುಗ್ನಿ-ಮುಡಿ]], [[ಠೇಕುವಾ|ತೆಕುವಾ]].<ref>{{Cite journal|title=Bihari Cuisines- 4 regions,4 cuisines|url=https://www.outlookindia.com/art-and-museums/each-dish-is-a-story-in-itself-news-290954|journal=Arts and Museum|pages=1}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Bihari_Ghoogni.webp|alt=Ghoogni|right|thumb| ಮುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸುವ ಬಿಹಾರಿ ಶೈಲಿಯ ಘುಘ್ನಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Sarsebaigan.jpg|right|thumb| ಸರ್ಸೆಬೈಗನ್ (ಸಾಸಿವೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಬದನೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿಕರವಾದ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಅಂಗಿಕಾ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ)]] ===== ಮಂಜುಷಾ ಕಲೆ ===== ಮೂಲ:<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Fgv2DwAAQBAJ&dq=Ang+Pradesh+Bihar&pg=PA105|title=Bihar K Kaljai Shilpkar|last=Sinha|first=MR Ashok Kumar|date=2018-08-01|publisher=Upendra Maharathi Shilp Anusandhan Sansthan|language=hi}}</ref> '''ಮಂಜುಷಾ ಕಲೆ''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅವು ಎಂಟು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಆಕಾರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿದಿರು, ಸೆಣಬು ಮತ್ತು ಕಾಗದದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು [[ಹಿಂದೂ]] ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಿಶಾಹರಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಿಶಾರಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಭಾಗಲ್ಪುರ್, ಮುಂಗೇರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/12335/rec/74|title=''Indian court painting, 16th-19th century.''|publisher=The Metropolitan Museum of Art|year=1997|isbn=0870997831|location=[[New York City|New York]]}}</ref><ref>{{Cite book|title=Manjusha Art: Reflections in Folk-Lore, Trade, and Regional History|last=Sinha|first=Rajiv Kumar|last2=Pandey|first2=O.P|publisher=Shivalik Prakashan|oclc=811492081}}</ref><ref>{{Cite web |title=Manjusha Art of Eastern Bihar |url=https://www.sahapedia.org/manjusha-art-eastern-bihar |access-date=2023-08-04 |website=Sahapedia |language=en}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Manjusha_Painting_of_Map_of_Bihar.png|right|thumb| ಮಂಜುಷಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ (ಮಂಜೂಷಾ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ನಕ್ಷೆಯು ಉತ್ತಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ)]] ===== ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ===== [[ಚಿತ್ರ:युवा कलाकारों द्वारा अंगिका लोक गीत की प्रस्तुति अंग की धरती भागलपुर में ।.webm|thumb|ಅಂಗಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂಗ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿಕಾ ಜಾನಪದ ಗೀತೆ ಪ್ರದರ್ಶನ]] ಆಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web |title=पीजी संगीत व नाट्य विभाग में अंगिका सह मिथिला लोकपर्व का आयोजन |url=https://www.livehindustan.com/bihar/darbhanga/story-angika-cum-mithila-folk-festival-organized-in-pg-music-and-drama-department-5325065.html |access-date=2023-08-05 |website=Hindustan |language=hi}}</ref> ಇದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಂಗಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ದೈನಂದಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಅಂಗಿಕಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಿಕಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸಹ ಇದೆ, ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಥೆ-ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Samdhi Kahiya Jaibho Angika Comedy 2023 |url=https://filmfreeway.com/SamdhiKahiyaJaibhoAngikaComedy2023 |access-date=2023-08-04 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref> ಬಿಹಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ [[ಶಾರದಾ ಸಿನ್ಹಾ|ಶಾರದಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂಗಿಕಾ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 1500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=2022-01-05 |title=Sharda Sinha has more than 1500 folk songs in Angika, Bajjika, Maithili, Magahi and Bhojpuri languages. |url=https://indianexpress.com/article/cities/patna/cant-lobby-for-a-rajya-sabha-or-vidhan-parishad-berth-sharda-sinha-7707292/ |access-date=2023-08-05 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> 2023 ರ ಸುಲ್ತಂಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶ್ರಾವಣಿ ಮೇಳದ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಂಗಿಕಾ ಜಾನಪದ-ಗಾಯಕಿ ಛೈಲಾ ಬಿಹಾರಿ ಅವರು ಅರ್ಹವಾದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದ ಅಂಗಿಕಾ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=अंगिका कलाकारों के लिए संघर्ष करेंगे: छैला बिहारी |url=https://www.livehindustan.com/bihar/bhagalpur/story-angika-will-fight-for-artists-chaila-bihari-8440139.html |access-date=2023-08-05 |website=Hindustan |language=hi}}</ref> '''ಅಂಗ ಮಹೋತ್ಸವ,''' <ref>{{Cite web |date=2023-03-21 |title=मुंगेर में बिहार दिवस सह अंग महोत्सव का हो रहा आयोजन, जानें 4 दिवसीय कार्यक्रम का शेड्यूल |url=https://hindi.news18.com/news/bihar/munger-bihar-divas-2023-ang-mahotsav-is-being-organized-in-munger-from-21st-till-24th-march-5607533.html |access-date=2023-08-07 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bihar Diwas-cum-Anga Mahotsav 2023 {{!}} Munger District, Government of Bihar {{!}} India |url=https://munger.nic.in/event/bihar-diwas-cum-anga-mahotsav-2023/ |access-date=2023-08-07 |language=en-US}}</ref> ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವು ಅಂಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಿಕಾವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=2018-03-21 |title=VIDEO: अंग महोत्सव में सुनील छैला बिहारी के गीतों पर जमकर झूमे लोग |url=https://hindi.news18.com/news/bihar/munger-people-enjoy-sunil-chhaila-bihari-songs-during-ang-mahotsav-in-munger-1311038.html |access-date=2023-08-05 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] jqvmixsx0w3272pdcx6g3re4vm8md0a 0 154329 1372372 1371865 2026-04-29T04:59:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372372 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|image=Ashwini_Vaishnaw.jpg|birth_date={{birth date and age|df=y|1970|07|18}}|death_date=}} '''ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್''' (ಜನನ 18 ಜುಲೈ 1970) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ IAS ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈಲ್ವೆಯ 39 ನೇ ಸಚಿವರಾಗಿ, 2ನೇ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವರಾಗಿ ಮತ್ತು 2024 ರಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ 2ನೇ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೊದಲು, ಅವರು ರೈಲ್ವೆಯ 39ನೇ ಸಚಿವರಾಗಿ, 35ನೇ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವರಾಗಿ ಹಾಗೂ 2024 ರಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ 2ನೇ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2019 ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಒಡಿಶಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref name="odishabytes.com">{{Cite web |date=2019-06-21 |title=Ashwini Vaishnav RS Candidature Fuels BJD-BJP Deal Talk |url=https://www.odishabytes.com/ashwini-vaishnav-rs-candidature-fuels-bjd-bjp-deal-talk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116134211/https://www.odishabytes.com/ashwini-vaishnav-rs-candidature-fuels-bjd-bjp-deal-talk/ |archive-date=16 November 2019 |access-date=2019-11-16 |website=ODISHA BYTES |language=en-US}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ವೈಷ್ಣವ್ ಮೂಲತಃ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೀವಂದ್ ಕಲ್ಲನ್ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ. ನಂತರ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೋಧಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು. <ref name="Statewise Retirement">{{Cite web |title=Statewise Retirement |url=http://164.100.47.5/NewMembers/RetLMemState.aspx |access-date=2019-06-28 |website=164.100.47.5}}</ref> <ref>{{Cite web |date=7 July 2021 |title=PM Modi Cabinet Expansion: जाति, क्षेत्र और समुदाय- पीएम मोदी की नई कैब‍िनेट के जरिये साधे जाएंगे सारे समीकरण |url=https://hindi.news18.com/news/nation/narendra-modi-cabinet-expansion-2021-caste-region-and-community-all-equations-will-be-solved-through-modi-cabinet-2-3647783.html |access-date=2021-07-08 |website=News18 Hindi |language=hi |archive-date=2021-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707085748/https://hindi.news18.com/news/nation/narendra-modi-cabinet-expansion-2021-caste-region-and-community-all-equations-will-be-solved-through-modi-cabinet-2-3647783.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=मोदी की नई टीम में ये हैं 20 सबसे युवा चेहरे, कोई वकील तो किसी को मिल चुका है संसद रत्न पुरस्कार |url=https://hindi.asianetnews.com/national-news/full-profile-details-of-the-youngest-face-of-modis-new-team-qvvi4z |access-date=2021-07-07 |website=Asianet News Network Pvt Ltd |language=hi}}</ref> ವೈಷ್ಣವ್ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಸೇಂಟ್ ಆಂಥೋನಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಮಹೇಶ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎಂ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಜೆನ್.ವಿಯು) ಜೋಧಪುರದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಎಂ. ಟೆಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರದಿಂದ, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ೨೭ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು. 2008 ರಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಾರ್ಟನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ ಮಾಡಲು ಯುಸ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು. <ref name=":0">{{Cite web |date=2019-06-29 |title=BJP's Ashwini Vaishnaw elected unopposed to Rajya Sabha from Odisha |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/bjp-s-ashwini-vaishnaw-elected-unopposed-to-rajya-sabha-from-odisha/story-bvuQAT3LaZhPiTT4eZcv2K.html |access-date=2019-11-16 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="ReferenceA">[https://odishabytes.com/ashwini-vaishnav-rs-candidature-fuels-bjd-bjp-deal-talk/ Ashwini Vaishnav RS Candidature Fuels BJD-BJP Deal Talk] Odisha Bytes - June 23, 2019</ref> == ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕ == ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವ್ ಒಡಿಶಾ ಕೇಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಲಸೋರ್ ಮತ್ತು ಕಟಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಡಿಶಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೂಪರ್ ಸೈಕ್ಲೋನ್ ೧೯೯೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ನೈಜ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಲೋನ್ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಆ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ಒಡಿಶಾದ ಜನರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ೨೦೦೩ ರವರೆಗೆ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಪಿಎಂಒ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಂತರ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರನ್ನು ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Moushumi Das |date=2019-06-25 |title=The ex-IAS officer who is bringing Narendra Modi and Naveen Patnaik together |url=https://theprint.in/politics/the-ex-ias-officer-who-is-bringing-narendra-modi-and-naveen-patnaik-together/254095/ |access-date=2019-11-16 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮುರ್ಮುಗೋವಾ  ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |date=2019-06-22 |title=In Odisha, BJD-BJP consensus candidate for Rajya Sabha bypoll joins BJP |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/in-odisha-bjd-bjp-consensus-candidate-for-rajya-sabha-bypoll-joins-bjp/story-yKzsHtQD14welXr6YcZ4rM.html |access-date=2019-11-16 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> == ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ == ಅವರು ವಾರ್ಟನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಂಬಿಎ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಕೇವಲ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಎಂಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |date=2019-06-29 |title=BJP's Ashwini Vaishnaw elected unopposed to Rajya Sabha from Odisha |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/bjp-s-ashwini-vaishnaw-elected-unopposed-to-rajya-sabha-from-odisha/story-bvuQAT3LaZhPiTT4eZcv2K.html |access-date=2021-07-08 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ಅವರ ಎಂಬಿಎ ನಂತರ, ವೈಷ್ಣವ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಜಿಈ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ತರುವಾಯ, ಅವರು ಸೀಮೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇರಿದರು - ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಡ್ ಅರ್ಬನ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ. <ref name="Mohanty">{{Cite news |last=Mohanty |first=Meera |date=2019-06-24 |title=Naveen Patnaik's support to BJP man raises brows |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/naveen-patnaiks-support-to-bjp-man-raises-brows/articleshow/69921087.cms |access-date=2019-11-16}}</ref><ref name="businesstoday.in">{{Cite web |date=21 October 2014 |title=Bureaucrats prefer MBA degree for better career prospects |url=https://www.businesstoday.in/magazine/exclusive/best-b-schools-2014/iit-kanpur-iim-lucknow-civil-services-examination-oxford-universitys-said-business-school/story/211010.html |access-date=2019-11-16 |website=www.businesstoday.in |archive-date=2019-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191111132417/https://www.businesstoday.in/magazine/exclusive/best-b-schools-2014/iit-kanpur-iim-lucknow-civil-services-examination-oxford-universitys-said-business-school/story/211010.html |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ತ್ರೀ ಟೀ ಆಟೋ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ವೀ ಜೀ ಆಟೋ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇವೆರಡೂ ವಾಹನ ಘಟಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು. <ref name=":0"/> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Shri_Ashwini_Vaishnaw_taking_charge_as_the_Union_Minister_for_Railways,_in_New_Delhi_on_July_08,_2021_(1).jpg|left|thumb| ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು 8 ಜುಲೈ 2021 ರಂದು [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ರೈಲ್ವೇ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.]] ವೈಷ್ಣವ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಬಿಜು ಜನತಾ ದಳದ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಗೆದ್ದರು. ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರನ್ನು ಅಧೀನ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=2 from BJD, 1 from BJP elected unopposed to Rajya Sabha |url=http://www.theweekendleader.com/Headlines/30234/2-from-bjd-1-from-bjp-elected-unopposed-to-rajya-sabha.html |access-date=2019-06-28 |website=www.theweekendleader.com |language=en }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite news |date=2019-06-28 |title=Odisha: Amar Patnaik, Sasmit Patra and Ashwini Baishnab elected to Rajya Sabha |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/odisha-amar-patnaik-sasmit-patra-and-ashwini-baishnab-elected-to-rajya-sabha-119062801100_1.html |access-date=2019-06-29}}</ref> <ref>{{Cite web |date=September 15, 2019 |title=Jual Oram to head parliamentary panel on defence |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/jual-to-head-parl-panel-on-defence/articleshow/71130528.cms |access-date=2019-11-22 |website=The Times of India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2019-10-31 |title=Rajya Sabha Committees constituted; Prasanna Acharya to head the Committee on Petitions |url=https://orissadiary.com/rajya-sabha-committees-constituted-prasanna-acharya-head-committee-petitions/ |access-date=2019-11-22 |website=OdishaDiary |language=en-US }}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಗ ಎದುರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವು ಆವರ್ತಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಘನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಹಣವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ಹಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ದೇಶವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ವೈಷ್ಣವ್ ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=27 November 2019 |title=Growth may have slowed, but there's no recession, says Nirmala Sitharaman |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/there-is-no-recession-in-the-economy-says-finance-minister/article30098854.ece |access-date=2019-12-04 |website=@businessline |language=en}}</ref> ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಹಂತವು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮದ ಬಂಡವಾಳದ ಮೂಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಬೆಂಬಲಿಸುವಾಗ, ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಡಿ-ಲೆವರೇಜ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Dec 2019 |title=SYNOPSIS OF DEBATE - Rajya Sabha |url=http://164.100.47.5/newsynopsis1/englishsessionno/250/Synopsis%20_E_%20dated%20%2005.12.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105200755/http://164.100.47.5/newsynopsis1/englishsessionno/250/Synopsis%20_E_%20dated%20%2005.12.pdf |archive-date=5 November 2020 |access-date= |website=Rajya Sabha Official Website}}</ref> ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಮಸೂದೆಯಿಂದ ಮಹಿಳಾ ರಕ್ಷಣೆಯವರೆಗಿನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=CHAIRMAN |first=DEPUTY |last2=YAJNIK |first2=AMEE |last3=VAISHNAW |first3=ASHWINI |last4=ROY |first4=SUKHENDU SEKHAR |last5=SATHYANANTH |first5=VIJILA |last6=YADAV |first6=RAM GOPAL |last7=ACHARYA |first7=PRASANNA |last8=SINGH |first8=RAMCHANDRA PRASAD |last9=PRAKASH |first9=BANDA |date=8 January 2021 |title=The Recycling of Ships Bill, 2019 |language=English |url=https://rsdebate.nic.in/handle/123456789/703500?viewItem=browse |access-date=23 December 2023}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Service |first=Uniindia News |title=Bill to recycle ships introduced in Rajya Sabha |url=http://www.uniindia.com/~/bill-to-recycle-ships-introduced-in-rajya-sabha/Parliament/news/1815699.html |access-date=23 December 2023}}</ref> === ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ === ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ, 22ನೇ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪುನರ್ರಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Modi cabinet rejig: Full list of new ministers |url=https://www.indiatoday.in/india/story/modi-cabinet-rejig-full-list-of-new-ministers-1825111-2021-07-07 |access-date=2021-07-07 |website=India Today}}</ref> <ref>{{Cite news |title="One Of The Most Brilliant...": Wharton Classmate On New IT Minister |work=NDTV.com |url=https://www.ndtv.com/india-news/what-new-it-minister-ashwini-vaishnaws-wharton-classmate-says-about-him-2481899 |access-date=8 July 2021}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Barik |first=Satyasundar |date=8 July 2021 |title=New Railway Minister Ashwini Vaishnaw has a vast experience in bureaucracy and corporate world |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/new-railway-minister-ashwini-vaishnaw-has-a-vast-experience-in-bureaucracy-and-corporate-world/article35207990.ece |access-date=8 July 2021}}</ref> ಕೇಂದ್ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಸಾಥಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಮೇ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |last=Livemint |date=2023-05-17 |title=Sanchar Saathi online portal to track, block lost mobile phones launched |url=https://www.livemint.com/technology/tech-news/sanchar-saathi-all-you-need-to-know-about-online-portal-to-track-block-lost-mobile-phones-11684318219619.html |access-date=2023-09-23 |website=mint |language=en}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಪೀಯುಷ್ ಗೋಯಲ್|ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] ev46jn728up7d2rvqbtfeuosm3okbhz 0 155508 1372375 1336796 2026-04-29T07:03:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372375 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Oop-uml-class-example.png|right|frame| ಕ್ಲಾಸ್ ನ UML ಸಂಕೇತ. ಈ ಬಟನ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಫಂಕ್ಷನ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ನ ಮೂಲಕ, ಬಟನ್ ಕ್ಲಾಸ್ ನ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿ ಉಪ ಕ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳು ಕ್ಲಾಸ್ ನ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.]] '''ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್''' ( '''OOP''' ) ಎನ್ನುವುದು ''ವಸ್ತುಗಳ'' ಅಂದರೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ,<ref name="alanKayOnOO">{{Cite web |year=2003 |title=Dr. Alan Kay on the Meaning of "Object-Oriented Programming" |url=http://www.purl.org/stefan_ram/pub/doc_kay_oop_en |access-date=11 February 2010}}</ref> ಇದು ಡೇಟಾ ಮತ್ತು [[ಆಕರ ಸಂಕೇತ|ಕೋಡ್ ಅನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ: ‍ಫೀಲ್ಡ್ ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ ಗಳು ಅಥವಾ [[ಆಸ್ತಿ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು (ಪ್ರಾಪರ್ಟಿಗಳು)]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ)|ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಧಾನಗಳು ಅಥವಾ ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). OOP ನಲ್ಲಿ, [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು]] ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂವಹಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Kindler|first=E.|last2=Krivy|first2=I.|title=Object-Oriented Simulation of systems with sophisticated control|publisher=International Journal of General Systems|year=2011|pages=313–343}}</ref><ref>{{Cite book|title=Java Software Solutions Foundations of Programming Design 6th ed|last=Lewis|first=John|last2=Loftus|first2=William|publisher=Pearson Education Inc.|year=2008|isbn=978-0-321-53205-3}}, section 1.6 "Object-Oriented Programming"</ref> ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಲವು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಿ++|C++]], [[ಜಾವಾ]], {{Sfn|Bloch|2018|loc=Foreword|pp=xi-xii}} ಪೈಥಾನ್, ಇತ್ಯಾದಿ) [[ಬಹು ಮಾದರಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ|ಬಹು-ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ]] ಮತ್ತು ಅವು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಇಂಪರೇಟಿವ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್]], [[ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಪ್ರೋಸಿಜರಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್]] ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್. ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅದಾ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಅದಾ]], [[ಆಕ್ಷನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]], [[ಸಿ++|ಸಿ ++]], [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಿಸ್ಪ್|ಕಾಮನ್ ಲಿಸ್ಪ್]], [[ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ|ಸಿ#]], [[ಡಾರ್ಟ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಡಾರ್ಟ್]], [[ಐಫೆಲ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಐಫೆಲ್]], [[ಫೋರ್ಟ್ರಾನ್|ಫೋರ್ಟ್ರಾನ್ 2003]], [[ಹ್ಯಾಕ್ಸ್]], [[ಜಾವಾ]], {{Sfn|Bloch|2018|loc=Foreword|pp=xi-xii}} [[ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]], [[ಕೋಟ್ಲಿನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಕೋಟ್ಲಿನ್]], [[ಲೋಗೋ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಲೋಗೋ]], [[ಮ್ಯಾಟಲ್ಯಾಬ|ಮ್ಯಾಟ್ಲಾಬ್]], [[ವಸ್ತು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್|ಆಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್]] -ಸಿ, [[ಪರ್ಲ್|ಪರ್ಜೆಕ್ಟ್]] [[ಪಿ ಎಚ್ ಪಿ|ಪಾಸ್ಕಲ್]] [[ಪೈಥಾನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಪೈಥಾನ್]], [[ಆರ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಆರ್]], [[ರಾಕು (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ರಾಕು]], [[ರೂಬಿ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ರೂಬಿ]], [[ಸ್ಕಾಲಾ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಸ್ಕಾಲಾ]], [[ಸಿಮ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]], [[ಸಿಮುಲಾ]], [[ಸಣ್ಣ ಚರ್ಚೆ|ಸ್ಮಾಲ್ಟಾಕ್]], [[ಸ್ವಿಫ್ಟ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಸ್ವಿಫ್ಟ್]], [[ವಾಲಾ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ವಾಲಾ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷುಯಲ್ ಬೇಸಿಕ್.ನೆಟ್|ವಿಷುಯಲ್ ಬೇಸಿಕ್.]] [[ವಿಷುಯಲ್ ಬೇಸಿಕ್.ನೆಟ್|ನೆಟ್]]. == ಇತಿಹಾಸ == ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು" ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಪರಿಭಾಷೆಯು 1950 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|MIT]] ಯಲ್ಲಿನ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ (ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) LISP ಪರಮಾಣುಗಳಿಗೆ "ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=McCarthy|first=J.|last2=Brayton|first2=R.|authorlink2=Robert Brayton (computer scientist)|last3=Edwards|first3=D.|authorlink3=Daniel Edwards (programmer)|last4=Fox|first4=P.|authorlink4=Phyllis Fox|last5=Hodes|first5=L.|authorlink5=Louis Hodes|last6=Luckham|first6=David Luckham|last7=Maling|first7=K.|authorlink7=Klim Maling (programmer)|last8=Park|first8=D.|authorlink8=David Park (computer scientist)|last9=Russell|first9=S.|authorlink9=Steve Russell (computer scientist)|date=March 1969|title=LISP I Programmers Manual|url=http://history.siam.org/sup/Fox_1960_LISP.pdf|journal=Computation Center and Research Laboratory of Electronics|publisher=Artificial Intelligence Group, [[M.I.T. Computation Center]] and Research Laboratory|page=88f|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100717111134/http://history.siam.org/sup/Fox_1960_LISP.pdf|archivedate=17 July 2010|quote=In the local M.I.T. patois, association lists [of atomic symbols] are also referred to as "property lists", and atomic symbols are sometimes called "objects".}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/lisp15programmer00john/page/105|title=LISP 1.5 Programmer's Manual|last=McCarthy|first=John|last2=Abrahams|first2=Paul W.|last3=Edwards|first3=Daniel J.|last4=Hart|first4=swapnil d.|last5=Levin|first5=Michael I.|publisher=[[MIT Press]]|year=1962|isbn=978-0-262-13011-0|page=[https://archive.org/details/lisp15programmer00john/page/105 105]|quote=Object&nbsp;— a synonym for atomic symbol|author-link=John McCarthy (computer scientist)|author-link3=Daniel Edwards (programmer)|df=dmy-all}}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಆರಂಭಿಕ MIT ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ 1960-1961ರಲ್ಲಿ [[ಇವಾನ್ ಸದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಇವಾನ್ ಸದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ರಚಿಸಿದ [[ಸ್ಕೆಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] ; 1963 ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಯ ಗ್ಲಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕೆಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್ ಕುರಿತು ಅವರ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಸದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್" ಮತ್ತು "ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್" ("ಮಾಸ್ಟರ್" ಅಥವಾ "ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ" ದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಲಾಸ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Sutherland, I. E. |date=30 January 1963 |title=Sketchpad: A Man-Machine Graphical Communication System |url=http://handle.dtic.mil/100.2/AD404549 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408133119/http://handle.dtic.mil/100.2/AD404549 |archive-date=8 April 2013 |access-date=17 July 2019 |publisher=Technical Report No. 296, Lincoln Laboratory, Massachusetts Institute of Technology via Defense Technical Information Center (stinet.dtic.mil)}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, 1968 ರಲ್ಲಿ, MIT ALGOL ಆವೃತ್ತಿ, AED-0, ಡೇಟಾ ರಚನೆಗಳು ("plexes", ಆ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ನಂತರ "ಸಂದೇಶಗಳು", "ವಿಧಾನಗಳು" ಮತ್ತು "ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ".<ref>{{Cite web |last=Ross |first=Doug |title=The first software engineering language |url=http://www.csail.mit.edu/timeline/timeline.php?query=event&id=19 |access-date=13 May 2010 |website=LCS/AI Lab Timeline |publisher=MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory |archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110412161429/http://www.csail.mit.edu/timeline/timeline.php?query=event&id=19 |url-status=dead }}</ref> [[ಡೇಟಾ ಅಮೂರ್ತತೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನಂತಹ]] ವಿಷಯಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ನಂತರದ MIT ಕೆಲಸಗಳಾದ AED, [[ಸಿಮುಲಾ|ಸಿಮುಲಾವನ್ನು]] 1961-1967 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಮುಲಾ ಇಂದು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವರ್ಗ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಕ್ಲಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ವಸ್ತು (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ)|ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್]], ಇನ್ ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್.<ref name="auto">{{Cite journal|last=Holmevik|first=Jan Rune|title=Compiling Simula: A historical study of technological genesis|journal=IEEE Annals of the History of Computing|volume=16|issue=4|pages=25–37|year=1994|url=http://www.idi.ntnu.no/grupper/su/publ/simula/holmevik-simula-ieeeannals94.pdf|doi=10.1109/85.329756|accessdate=3 March 2018|archivedate=30 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170830065454/http://www.idi.ntnu.no/grupper/su/publ/simula/holmevik-simula-ieeeannals94.pdf}}</ref> ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಸಿಮುಲಾ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಶಾರೀರಿಕ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್|ಭೌತಿಕ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಡಗುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರಕು ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮಾದರಿಗಳು.<ref name="auto" />   MIT ಮತ್ತು ಸಿಮುಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 1966 ರಲ್ಲಿ [[ಅಲನ್ ಕೇ]] ಆಲೋಚನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಸಣ್ಣ ಚರ್ಚೆ|ಸ್ಮಾಲ್‌ಟಾಕ್]] ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೇ <ref name="alanKayOnOO"/> ರಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ "ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನ ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xg9QDwAAQBAJ&pg=PT204|title=Seven Concurrency Models in Seven Weeks: When Threads Unravel|last=Butcher|first=Paul|date=30 June 2014|publisher=Pragmatic Bookshelf|isbn=978-1-68050-466-8|page=204|language=en}}</ref> ಅಲನ್ ಕೇ ಅವರು OO ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಮೂರ್ತ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರದ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="alanKayOnOO"/> ಬಾರ್ಬರಾ ಲಿಸ್ಕೋವ್ ಸಹ-ಲೇಖಕರಾದ 1976 ರ MIT ಜ್ಞಾಪಕವು [[ಸಿಮುಲಾ 67]], CLU, ಮತ್ತು [[ಆಲ್ಫರ್ಡ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಆಲ್ಫರ್ಡ್]] ಅನ್ನು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಭಾಷೆಗಳು ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಮಾಲ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಝೆರಾಕ್ಸ್ ಪಿಎಆರ್ ಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಲನ್ ಕೇ, ಡಾನ್ ಇಂಗಾಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಡೆಲೆ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರುಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್-೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಪೈಲ್ಡ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿರದೆ ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟೆಡ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಡೈನಮಿಕಲಿ ಟೈಪ್ಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಪರಿಸರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ತನ್ನ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಭಾಷಾ ಮಟ್ಟದ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ಹಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು <ref name="Bertrand Meyer 2009 329">{{Cite book|title=Touch of Class: Learning to Program Well with Objects and Contracts|last=Bertrand Meyer|publisher=Springer Science & Business Media|year=2009|isbn=978-3-540-92144-8|pages=329|bibcode=2009tclp.book.....M}}</ref> ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಿಮುಲಾ ೬೭ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಡೈನಮಿಕ್ ಆಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಡೈನಮಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="st">{{Cite web |last=Kay |first=Alan |title=The Early History of Smalltalk |url=http://gagne.homedns.org/~tgagne/contrib/EarlyHistoryST.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080710144930/http://gagne.homedns.org/~tgagne/contrib/EarlyHistoryST.html |archive-date=10 July 2008 |access-date=13 September 2007}}</ref> ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸಿನ್ಸ್ <ref>{{Cite conference|authorlink=David A. Moon|date=June 1986|pages=1–8|accessdate=2022-03-17}}</ref> ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಫ್ಲೇವರ್ಸ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಲಿಸ್ಪ್ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಸಂಚಿಕೆಯ ಬೈಟ್ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಲೂಪ್ಸ್ - ಇಂಟರ್ ಲಿಪ್ಸ್-ಡಿ ಯ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಮಾಲ್ ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೇವರ್ಸ್ ಇಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮಷೀನರಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್, ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ (ಓಓಪಿಎಸ್ ಎಲ್ ಎ) ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು, ೧,೦೦೦ ಜನರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. Among other developments was the Common Lisp Object System, which integrates functional programming and object-oriented programming and allows extension via a Meta-object protocol. In the 1980s, there were a few attempts to design processor architectures that included hardware support for objects in memory but these were not successful. Examples include the Intel iAPX 432 and the Linn Smart Rekursiv. 1980 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಉದ್ದೇಶ-ಸಿ|ಆಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್-ಸಿ ಅನ್ನು]] ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಅವರು [[ITT Inc.]] ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾಲ್‌ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತನ್ನ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಮುಲಾವನ್ನು ಬಳಸಿದ [[ಜಾರ್ನೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ಟ್ರಪ್]], ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ [[ಸಿ++|C++]] ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref name="Bertrand Meyer 2009 329"/> 1985 ರಲ್ಲಿ, [[ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಮೇಯರ್|ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಮೆಯೆರ್]] [[ಐಫೆಲ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಐಫೆಲ್ ಭಾಷೆಯ]] ಮೊದಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ, ಐಫೆಲ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. [[ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಿರ್ಮಾಣ|ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಐಫೆಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೆಯೆರ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಐಫೆಲ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಮೆಯೆರ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, [[ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ವಿನ್ಯಾಸ]], ಇದು ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ ಎರಡರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದಾಗ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ [[ಮಾದರಿ|ಮಾದರಿಯಾಗಿ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷುಯಲ್ [[FoxPro|ಫಾಕ್ಸ್‌ಪ್ರೊ]] 3.0,<ref>1995 (June) Visual [[FoxPro]] 3.0, FoxPro evolves from a procedural language to an object-oriented language. Visual FoxPro 3.0 introduces a database container, seamless client/server capabilities, support for ActiveX technologies, and OLE Automation and null support. [http://www.foxprohistory.org/foxprotimeline.htm#summary_of_fox_releases Summary of Fox releases]</ref><ref>FoxPro History web site: [http://www.foxprohistory.org/tableofcontents.htm Foxprohistory.org]</ref><ref>1995 Reviewers Guide to Visual FoxPro 3.0: [http://www.dfpug.de/loseblattsammlung/migration/whitepapers/vfp_rg.htm DFpug.de]</ref> [[ಸಿ++]],<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MHmqfSBTXsAC&pg=PA16|title=Object Oriented Programming with C++, 1E|last=Khurana|first=Rohit|date=1 November 2009|publisher=Vikas Publishing House Pvt Limited|isbn=978-81-259-2532-3}}</ref> ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಫಿ ಸೇರಿವೆ{{Fact|date=February 2010}}</link>. ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ [[ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್|ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳ]] ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್-C ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X|Mac OS X]] ನಲ್ಲಿನ [[ಕೋಕೋ (ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್)|ಕೊಕೊ]] ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಡೈನಾಮಿಕ್ GUI ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು OOP ಭಾಷೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸ್ಮಾಲ್‌ಟಾಕ್ ಆಧಾರಿತ C ಗೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್, ಡೈನಾಮಿಕ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. OOP ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ಗಳು [[ಈವೆಂಟ್-ಚಾಲಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಈವೆಂಟ್-ಡ್ರಿವನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನ]] ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು OOP ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ). [[ETH ಜ್ಯೂರಿಚ್|ETH ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ]], [[ನಿಕ್ಲಾಸ್ ವಿರ್ತ್]] ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದರು. [[ಮಾಡ್ಯುಲಾ-2]] (1978) ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಂತರದ ವಿನ್ಯಾಸ, [[ಒಬೆರಾನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಒಬೆರಾನ್]], ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿರ್ತ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ನಾಮಕರಣವು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ: ಇದನ್ನು ಟೈಪ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಬೇಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ನಿಂದ ಇಂಹೆರಿಟೆಡ್ ಕ್ಲಾಸ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. [[ಅದಾ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|Ada]], [[ಬೇಸಿಕ್|BASIC]], [[ಫೋರ್ಟ್ರಾನ್|Fortran]], [[ಪಾಸ್ಕಲ್|Pascal]], ಮತ್ತು [[COBOL]] ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಆಧಾರಿತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಡ್‌ನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಆದ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳು [[ಪೈಥಾನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಪೈಥಾನ್]] ಮತ್ತು [[ರೂಬಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ|ರೂಬಿ]]. ಬಹುಶಃ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಭಾಷೆಗಳು [[ಜಾವಾ]], [[ಸನ್ ಮೈಕ್ರೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್|ಸನ್ ಮೈಕ್ರೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನಿಂದ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ|C#]] ಮತ್ತು [[ವಿಷುಯಲ್ ಬೇಸಿಕ್.ನೆಟ್|ವಿಷುಯಲ್ ಬೇಸಿಕ್.]] NET ( VB.NET), ಎರಡೂ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ಗಾಗಿ. [[.NET ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್|NET]] ವೇದಿಕೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅದರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಅಮೂರ್ತತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ OOP ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. VB.NET ಮತ್ತು C# ಕ್ರಾಸ್-ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳನ್ನು ಇತರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಉಪಕ್ಲಾಸ್ ಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. == ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು == ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಿತ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು OOP ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ (ಅಥವಾ OOP ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ [[ಬಹು ಮಾದರಿ|ಬಹು-ಮಾದರಿ]] ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ArmstrongQuarks">Deborah J. Armstrong. ''The Quarks of Object-Oriented Development''. A survey of nearly 40 years of computing literature identified several fundamental concepts found in the large majority of definitions of OOP, in descending order of popularity: Inheritance, Object, Class, Encapsulation, Method, Message Passing, Polymorphism, and Abstraction.</ref><ref name="pierce">{{Cite book|title=Types and Programming Languages|title-link=Types and Programming Languages|last=Pierce|first=Benjamin|publisher=MIT Press|year=2002|isbn=978-0-262-16209-8}}, section 18.1 "What is Object-Oriented Programming?" Lists: Dynamic dispatch, encapsulation or multi-methods (multiple dispatch), subtype polymorphism, inheritance or delegation, open recursion ("this"/"self")</ref> [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಜೆ. ದಿನಾಂಕ|ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಜೆ. ಡೇಟ್ ಅವರು]] OOP ಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹೋಲಿಕೆ ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ, OOP ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="DatePage650">C. J. Date, Introduction to Database Systems, 6th-ed., Page 650</ref> === OOP ಅಲ್ಲದ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ === * [[ಪೂರ್ಣಾಂಕ|ಇಂಟೀಜರ್ ಗಳು]] ಮತ್ತು ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್ [[ಅಕ್ಷರ (ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್)|ಅಕ್ಷರಗಳಂತಹ]] ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ [[ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ|ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ]] ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ [[ವೇರಿಯಬಲ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್)|ವೇರಿಯೇಬಲ್‌ಗಳು]]. ಇದು [[ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ)|ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು]], [[ಪಟ್ಟಿ (ಅಮೂರ್ತ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ)|ಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಶ್ ಟೇಬಲ್|ಹ್ಯಾಶ್ ಟೇಬಲ್‌ಗಳಂತಹ]] [[ಡೇಟಾ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್|ಡೇಟಾ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಅದು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಅಥವಾ [[ಪಾಯಿಂಟರ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಮೆಮೊರಿ ಪಾಯಿಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೇರಿಯೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. * ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ(ಪ್ರೊಸಿಜರ್)ಗಳು - ಫಂಕ್ಷನ್ ಗಳು, ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು, ರೂಟೀನ್ ಗಳು ಅಥವಾ ಸಬ್‌ ರೂಟೀನ್‌ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ - ಇದು ಇನ್‌ಪುಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಭಾಷೆಗಳು [[ಲೂಪ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್)|ಲೂಪ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಷರತ್ತುಬದ್ಧ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಕಂಡೀಶನ್ ಗಳಂತಹ]] [[ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. [[ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್]] ಬೆಂಬಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಫೈಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು [[ನೇಮ್‌ಸ್ಪೇಸ್]] ಆಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಫೈಲ್ ಅಥವಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಅಥವಾ ವೇರಿಯಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ ವಿರುವುದಿಲ್ಲ. === ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳು === ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ "ಸರ್ಕಲ್", "ಸ್ಕ್ವೇರ್" ಮತ್ತು "ಮೆನು" ನಂತಹ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು "ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಟ್", "ಗ್ರಾಹಕ" ಮತ್ತು "ಉತ್ಪನ್ನ" ದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.<ref>{{Cite book|url=https://en.wikiquote.org/wiki/Grady_Booch|title=Software Engineering with Ada|last=Booch|first=Grady|publisher=Addison Wesley|year=1986|isbn=978-0-8053-0608-8|page=220|quote=Perhaps the greatest strength of an object-oriented approach to development is that it offers a mechanism that captures a model of the real world.}}</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಮೂರ್ತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆರೆದ ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಸ್ತು, ಅಥವಾ US ವಾಡಿಕೆಯಿಂದ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ಗೆ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಸ್ತು. ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ [[ಪಾಯಿಂಟರ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಪಾಯಿಂಟರ್‌ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ]], ಹೀಪ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್‌ನ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ಏಕೈಕ ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಗಳನ್ನು ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೆರಿಯಬಲ್ ಗಳನ್ನು ಫೀಲ್ಡ್ ಗಳು, ಸದಸ್ಯರು, ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಿದರ್ಶನ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಇದನ್ನು [[ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಯೋಜನೆ|ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಸಂಯೋಜನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ "ಮೊದಲ_ಹೆಸರು" ಮತ್ತು "ಸ್ಥಾನ" ದಂತಹ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿದರ್ಶನ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ವಿಳಾಸ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು (ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪಾಯಿಂಟರ್ ಮೂಲಕ) ಹೊಂದಿರಬಹುದು. "ಹ್ಯಾಸ್-ಎ" ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿಯು ವಿಳಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ವಿಳಾಸ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿದೆ ಅಥವಾ ಪಾಯಿಂಟರ್ ಮೂಲಕ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ). ಡೇಟ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವೆನ್ [[RDBMS|RDBMS ಅನ್ನು]] ಬೆಂಬಲಿಸಲು OOP ಅನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ [[ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ|ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ]] ಬಳಸುವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ThirdManifesto">C. J. Date, Hugh Darwen. ''Foundation for Future Database Systems: The Third Manifesto'' (2nd Edition)</ref> OOP ಮಾದರಿಯು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ (ಗಣನೆ/ಅಲ್ಗೋರಿದಮ್ ಗಳು) ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="stepanov">{{Cite web |last=Stepanov |first=Alexander |author-link=Alexander Stepanov |title=STLport: An Interview with A. Stepanov |url=http://www.stlport.org/resources/StepanovUSA.html |access-date=21 April 2010}}</ref><ref name="hickey">Rich Hickey, JVM Languages Summit 2009 keynote, [http://www.infoq.com/presentations/Are-We-There-Yet-Rich-Hickey Are We There Yet?] November 2009.</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, OOP ಭಾಷೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಡೇಟಾ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್|ದತ್ತಾಂಶ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್ ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಆಲ್ಗಾರಿತಂ|ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಂದ]] ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು [[ರಾಬ್ ಪೈಕ್]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="RobPike">{{Cite web |last=Pike |first=Rob |date=25 June 2012 |title=Less is exponentially more |url=https://commandcenter.blogspot.com/2012/06/less-is-exponentially-more.html |access-date=1 October 2016}}</ref> ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು [[ಸ್ಟೀವ್ ಯೆಗೆ]] ಗಮನಿಸಿದರು:<ref name="yegge">{{Cite web |title=Stevey's Blog Rants: Execution in the Kingdom of Nouns |url=http://steve-yegge.blogspot.com/2006/03/execution-in-kingdom-of-nouns.html |access-date=20 May 2020}}</ref> {{ನುಡಿಮುತ್ತು|Object Oriented Programming puts the nouns first and foremost. Why would you go to such lengths to put one part of speech on a pedestal? Why should one kind of concept take precedence over another? It's not as if OOP has suddenly made verbs less important in the way we actually think. It's a strangely skewed perspective.}} [[ಕ್ಲೋಜುರ್|ಕ್ಲೋಜುರ್‌ನ]] ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ [[ಶ್ರೀಮಂತ ಹಿಕ್ಕಿ|ರಿಚ್ ಹಿಕಿ]], ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಸರಳವಾದ ಮಾದರಿಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು OOP ಯ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು, ಇದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="hickey"/> [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸ್ಟೆಪನೋವ್]] ವಸ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು [[ಜೆನೆರಿಕ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಜೆನರಿಕ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ಗೆ]] ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ:<ref name="stepanov"/> {{ನುಡಿಮುತ್ತು|I find OOP technically unsound. It attempts to decompose the world in terms of interfaces that vary on a single type. To deal with the real problems you need multisorted algebras&nbsp;— families of interfaces that span multiple types. I find OOP philosophically unsound. It claims that everything is an object. Even if it is true it is not very interesting&nbsp;— saying that everything is an object is saying nothing at all.}} === ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ === OOP ಭಾಷೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ OOP ಭಾಷೆಗಳು [[ವರ್ಗ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ)|ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಮೂಲಮಾದರಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಮೂಲಮಾದರಿಗಳ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಈ ರೂಪಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ''ನಿದರ್ಶನದ'' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾದೃಶ್ಯದ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ವರ್ಗ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್|ಕ್ಲಾಸ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]], ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಶೈಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ''ವರ್ಗದ'' [[ನಿದರ್ಶನ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ)|ನಿದರ್ಶನವಾಗಿರಬೇಕು]]. ಕ್ಲಾಸ್ ಡೇಟಾ ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ [[ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ|ಪ್ರಕಾರವನ್ನು]] (ಸದಸ್ಯ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು (ಕ್ಲಾಸ್ ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯ ಫಂಕ್ಷನ್ ಗಳು) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟರ್ (ವಸ್ತು-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು ಇತರ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳಿಂದ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು "ಒಂದು ರೀತಿಯ" ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕ್ರಮಾನುಗತದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲಾಸ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಪೋಷಕ ಕ್ಲಾಸ್ ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲಾಸ್ ನ ವ್ಯಕ್ತಿ "make_full_name()" ಮೆಥೆಡ್ ನೊಂದಿಗೆ "first_name" ಮತ್ತು " last_name" ವೇರಿಯೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಉದ್ಯೋಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ, ಇದಕ್ಕೆ "ಸ್ಥಾನ" ಮತ್ತು "ಸಂಬಳ" ವೇರಿಯೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕ್ಲಾಸ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಎಲ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಹೆಸರು, ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಳದಂತಹ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಸಿಜರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವೆರಿಯಬಲ್ ಗಳು ಕ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು; ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ: * [[ವರ್ಗ ವೇರಿಯಬಲ್|ಕ್ಲಾಸ್ ವೇರಿಯಬಲ್ ಗಳು]] - ''ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ಗೆ'' ಸೇರಿವೆ; ಪ್ರತಿ ವೇರಿಯಬಲ್‌ನ ಒಂದು ನಕಲು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ, ವರ್ಗದ ಎಲ್ಲಾ ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. * [[ನಿದರ್ಶನ ವೇರಿಯಬಲ್|ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳು]] ಅಥವಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು - ಪ್ರತ್ಯೇಕ ''ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ'' ಸೇರಿದ ಡೇಟಾ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ * [[ಸದಸ್ಯ ವೇರಿಯಬಲ್|ಮೆಂಬರ್ ವೇರಿಯಬಲ್ ಗಳು]] - ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಲಾಸ್ ನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್ ವೇರಿಯಬೆಲ್ ಎರಡನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. * ಕ್ಲಾಸ್ ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು - ''ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕ್ಲಾಸ್ ಗೆ'' ಸೇರಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕರೆಯಿಂದ ಕ್ಲಾಸ್ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ * ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಥೆಡ್ ಗಳು - ''ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ'' ಸೇರಿವೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸ್ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಇನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸ್ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಸಬ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು ಸೂಪರ್‌ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಹು ಆನುವಂಶಿಕತೆ|ಬಹು ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು]] ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇದು ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು [[ಲಕ್ಷಣ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್)|ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಮಿಕ್ಸಿನ್|ಮಿಕ್ಸಿನ್‌ಗಳಂತಹ]] ಇತರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಹು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಸಿನ್ ಸರಳವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ಲಾಸ್ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಮಿಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲಾಸ್ ಯುನಿಕೋಡ್ ಕನ್ವರ್ಶನ್ ಮಿಕ್ಸಿನ್ unicode_to_ascii() ವಿಧಾನವನ್ನು ಕ್ಲಾಸ್ FileReader ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸ್ WebPageScraper ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. [[ಅಮೂರ್ತ ವರ್ಗ|ಅಬ್ಸ್ ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳನ್ನು]] ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಇತರ "ಕಾಂಕ್ರೀಟ್" ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಜಾವಾದಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಬ್ ಕ್ಲಾಸ್ ನಿಂದ ತಡೆಯಲು <code>final</code> ಕೀವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. {{Sfn|Bloch|2018|loc=Chapter §2 Item 4 Enforce noninstantiability with a private constructor|p=19}} ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ರೊಟೋಟೈಪ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ''ವಸ್ತುಗಳು'' ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, "ಕ್ಲಾಸ್" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಂದರೆ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ''ಮೂಲಮಾದರಿ'' ಅಥವಾ ಮೂಲವು ಆ ವಸ್ತುವು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಅನೇಕ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪೋಷಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು,<ref>{{Cite book|title=Prototype-based programming: concepts, languages and applications|last=Dony|first=C|last2=Malenfant|first2=J|last3=Bardon|first3=D|date=1999|publisher=Springer|isbn=9789814021258|location=Singapore Berlin Heidelberg|chapter=Classifying prototype-based programming languages|chapter-url=https://www.lirmm.fr/~dony/postscript/proto-book.pdf}}</ref> ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ''ಪ್ರೊಟೋಟೈಪ್''-ಆಧಾರಿತ ಭಾಷೆಯಾದ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವು ಒಂದು ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು). ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ''''ಸೇಬು'''' ಮತ್ತು ''''ಕಿತ್ತಳೆ'''' ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸೇಬು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಎರಡೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ. ಹಣ್ಣಿನ ವರ್ಗದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದೇ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಮಾನ ಕ್ಲಾಸ್ ಆಗಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಕ್ಲಾಸ್-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪ್ರೊಟೋಟೈಪ್-ಆಧಾರಿತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''sugar_content'' ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ''ಸೇಬು'' ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ''ಕಿತ್ತಳೆಯ''ಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. [[ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಯೋಜನೆ|ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಸಂಯೋಜನೆ]] ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇಂಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಬದಲು, ಕ್ಲಾಸ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗೆ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ನಂತರ ಕ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಕೋಡ್ನಿಂದ ಮರೆಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. [[ಹೋಗಿ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಗೋ.]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ಆನುವಂಶಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite conference|date=2015}}</ref> ಇದು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web |title=Is Go an object-oriented language? |url=https://golang.org/doc/faq#Is_Go_an_object-oriented_language |access-date=April 13, 2019 |quote=Although Go has types and methods and allows an object-oriented style of programming, there is no type hierarchy.}}</ref> ಮತ್ತು C + + ನ ಲೇಖಕ ಜಾರ್ನೆ ಸ್ಟ್ರೌಸ್ಟ್ರಪ್, ಆನುವಂಶಿಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ OOP ಅನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಲಿಗೇಷನ್ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷಾ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |last=Pike |first=Rob |date=14 November 2012 |title=A few years ago I saw this page |url=http://plus.google.com/+RobPikeTheHuman/posts/hoJdanihKwb |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814173134/http://plus.google.com/+RobPikeTheHuman/posts/hoJdanihKwb |archive-date=14 August 2018 |access-date=1 October 2016}}</ref><ref>{{Cite mailing list|url=http://groups.google.com/group/comp.os.plan9/msg/006fec195aeeff15|title=[9fans] Re: Threads: Sewing badges of honor onto a Kernel|date=2 March 2004|access-date=17 November 2016|mailinglist=Rob Pike}}</ref>[[ರಾಬ್ ಪೈಕ್]] ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು "ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ನ [[ರೋಮನ್ ಅಂಕಿಗಳು]]" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಜಾವಾ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ "ಭಾಷಾವೈಜ್ಞಾನಿಕ" ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ನೋಟದ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು ಆರು ಹೊಸ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. <ref>{{Cite web |title=Uncle Bob SOLID principles |url=https://www.youtube.com/watch?v=zHiWqnTWsn4 |website=[[YouTube]]}}</ref>[[ರಾಬರ್ಟ್ ಸಿ. ಮಾರ್ಟಿನ್|ಬಾಬ್ ಮಾರ್ಟಿನ್]] ಅವರು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಳು ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. === ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರವಾನೆ/ಸಂದೇಶ ರವಾನೆ === ವಿಧಾನದ ಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ., ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ರನ್ ಟೈಮ್ನಲ್ಲಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಕೋಡ್ ಬಳಕೆ ಅಲ್ಲ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯಾಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅದನ್ನು ಕರೆಯುವ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ನ ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ (ಅಂದರೆ, ವಿಧಾನದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಇತರ ನಿಯತಾಂಕ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ). ಮೆಥೆಡ್ ಕಾಲ್ ಅನ್ನು ಮೆಸೇಜ್ ಪಾಸಿಂಗ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ (ವಿಧಾನದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅದರ ಇನ್ಪುಟ್ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ರವಾನೆಗಾಗಿ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೆಥೆಡ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ರವಾನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲಾಸ್ ಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ, ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹೋದರೆ ರವಾನೆಯು ಆನುವಂಶಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. === ದತ್ತಾಂಶ ಅಬ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲೇಷನ್ === == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] azec5q0z03hlxzujoo3aleat1n42shi 0 156004 1372349 1334000 2026-04-28T22:10:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372349 wikitext text/x-wiki {{Wiktionary|Akira|あきら}}{{TOC right}} ಅಕಿರಾ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಈ ಹೆಸರಿನ ಜನರ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಚಾರಗಳು ==ಅಕಿರಾ ಪದದ ಅರ್ಥ == '''ಅಕಿರಾ''' ಎಂಬುದು ಜಪಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮೂಲದ ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬಳಸುವ ಕಾಂಜಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿವಿಧ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಅರ್ಥಗಳು "ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ," "ಸ್ಪಷ್ಟ," ಮತ್ತು "ಬುದ್ಧಿವಂತ," ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು 21 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ US ನಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಿರಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕಿರಾ ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಅಕಿರಾ ಎಂಬುದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಒಂದು ಸಶಕ್ತ ಹೆಸರು.<ref>https://www.thebump.com/b/akira-baby-name{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಉಪನಾಮಗಳು === * ಆಸಾ ಅಕಿರಾ (ಜನನ 1986) ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಶ್ಲೀಲ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. * ಎಲ್ಲೀ ಅಕಿರಾ, ಜಪಾನೀ ಅಶ್ಲೀಲ ನಟಿ. * ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಅಕಿರಾ (ಜನನ 1999) ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೋದ ಜಪಾನಿನ ರಿಂಗ್ ಹೆಸರು ಬೆಗ್ನಿನಿ. === ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಜನರು === ಕುರೋಸಾವಾ ಅಕಿರಾ ಜಪಾನೀಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. (ಜನನ ಮಾರ್ಚ್ 23, 1910, ಟೋಕಿಯೊ, ಜಪಾನ್-ಮರಣ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 1998, ಟೋಕಿಯೊ) ರಶೋಮನ್ (1950), ಇಕಿರು (1952), ಸೆವೆನ್ ಸಮುರಾಯ್ (1954),ಥ್ರೋನ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್ (1957), ಕಾಗೆಮುಶಾ (1980), ಮತ್ತು ರಾನ್ (1985). ಮು೦ತಾದಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಜಪಾನೀ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.<ref>https://www.britannica.com/biography/Kurosawa-Akira</ref> ಅಕಿರಾ (ಜನನ 1981) ಜಪಾನಿನ ನಟ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಕ. ಅಕಿರಾ (ಅಮೇರಿಕನ್ ಕುಸ್ತಿಪಟು) (ಜನನ 1993) ಅಮೇರಿಕನ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿದ್ದಳು. ಅಕಿರಾ ನೊಗಾಮಿ (ಜನನ 1966) -ಜಪಾನಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮತ್ತು ನಟ. ನಟಾಲಿ ಹಾರ್ಲರ್ (ಜನನ 1981) -ಜರ್ಮನ್ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ, ಹಿಂದೆ ಸ್ಟಾಜೆನೆಮ್ ಅಕಿರಾ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕಿರಾ ದಿ ಡಾನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡಿಜೆ ಆಡಮ್ ನಾರ್ಕಿವಿಕ್ಜ್ನ ಸ್ಟಾಜೆನೆಮ್. ಅಕಿರಾ ದಿ ಹಸ್ಲರ್ (ಜನನ 1969) ಜಪಾನಿನ ಕಲಾವಿದ ಯುಕಿಯೋ ಚೋ ಅವರ ಸ್ಟಾಜೆನೆಮ್. === ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು === * ಅಕಿರಾ ಯುಕಿ, ''ವರ್ಚುವಾ ಫೈಟರ್'' ಸರಣಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. * ಅಕಿರಾ: ದಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸಿನ ಜಪಾನಿನ ಬಾಣಸಿಗ. * (ಅಕಿರಾ) 1980ರ ಸೈಬರ್ಪಂಕ್ ಮಂಗಾದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಪಾತ್ರ. * ಅಕಿರಾ ಹಿರಗಿ, ವಾಲ್ಕೈರಿ ಡ್ರೈವ್-ಮೆರ್ಮೇಯ್ಡ್ನ ನ ಒಂದು ಪಾತ್ರ. * ಅಕಿರ ಕುರುಸು, ಪರ್ಸೋನಾ 5ರ ಮಂಗ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ. * ಅಕಿರಾ ಒಟೊಶಿ, ಜೊಜೊ ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಾಯಕ * ಅಕಿರಾ ನಿಜಿನೋ, a.k.a. ToQ #6, Ressha Sentai ToQger ನ ಪಾತ್ರ * ಎ-ಕಿರಾ, ಎ.ಕೆ.ಎ. ಮಿನೋರು ತನಕಾ, ಡೆತ್ ನೋಟ್‌ (ಸಾವಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿ)ಯ ಪಾತ್ರ. == ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಆಸ್ತಿ == ಅಕಿರಾ (ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್) ಒಂದು ಜಪಾನೀಸ್ ಸೈಬರ್ಪಂಕ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸಿ. ಅಕಿರಾ, 1980ರ ದಶಕದ ಸೈಬರ್ ಪಂಕ್ ಮಂಗ, (ಕಾತ್ಸುಹಿರೊ ಒಟೊಮೊ ಅವರ) (1988ರ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಮಂಗಾದ ಅನಿಮೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ. ಅಕಿರಾ (1988ರ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್) ಅನಿಮೆ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅಕಿರಾ ಸೈಕೋ ಬಾಲ್, ಅನಿಮೆ ಫಿಲ್ಮ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಗಾಗಿ 2002 ರ ಪಿನ್‌ಬಾಲ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್. ಅಕಿರಾ (ಯೋಜಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಮಂಗಾದ ಯೋಜಿತ ಲೈವ್-ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ. [[ಅಕಿರಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|''ಅಕಿರಾ'' (2016ರ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಎ. ಆರ್. ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಸ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸೋನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗುವ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗಿ ಅಕಿರಾ ಕುರಿತಾದಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ನಾಲ್ವರು ಭ್ರಷ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವಳ ಜೀವನವು ಹೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ತೊರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.imdb.com/title/tt5465370/</ref> ಅಕಿರಾ (2016 ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಅನಿಶ್ ತೇಜೇಶ್ವರ್ ನಟಿಸಿದ ಜಿ. ನವೀನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್-ಡ್ರಾಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಕಿರಾ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ಯಾಬ್ನಿಂದ 2017 ರ ಆಲ್ಬಮ್). "ಅಕಿರಾ", ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ "ವಿ ವಿಲ್ ಬೈ ಯು ಎ ಯುನಿಕಾರ್ನ್" ನಿಂದ ಕಾಡಿಸ್ಫ್ಲಿಯ ಹಾಡು''ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ನಾವು ನಿಮಗೆ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೇವೆ''. == ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಕಿರಾ == ''ಅಕಿರಾ'' ವರ್ಗ, ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್ಶಿಪ್ನ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಶಿಪ್ನ ವರ್ಗ. '''ಅಕಿರಾ''' (ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್) 1995ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಆರೋಹಿ ಫ್ರೆಡ್ ರೌಹ್ಲಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. 25 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಫ್ರೆಡ್ ರೌಹ್ಲಿಂಗ್‌ನ ಅಕಿರಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆರೋಹಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ 1995 ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೊದಲ ಆರೋಹಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು 9b ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲದ ಕಷ್ಟದ ಮಟ್ಟ. ಅವರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಗ್ರೇಡ್ 9a + ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹ್ಯೂಬರ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಆಂಡ್ರಾಡಾ ಅವರಂತಹ ಆರೋಹಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.<ref>https://www.lacrux.com/en/klettern/historical-climbing-route-akira-repeatedly-rehabilitated-fred-rouhling/#:~:text=For%2025%20years%2C%20numerous%20great,earned%20a%20lot%20of%20criticism.</ref> '''ಅಕಿರಾ''' ಜಪಾನೀಸ್ ಆಹಾರ ಅಕಿರಾ, ಮರಾಟೈಜಸ್ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜಪಾನಿನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == <span class="selfreference">[[Special:Search/intitle:"Akira"|''ಅಕಿರಾ'' ಹೊಂದಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳುಳ್ಳ ಎಲ್ಲಾ ಪುಟಗಳು.]]</span> ಅಖಿರಾ, ಮರಣಾನಂತರದ ಜೀವನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪದ. ಮಾಜಿ ಖಮೇರ್ ರೂಜ್, ಬಾಲ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಕಿ ರಾ. ಅಕ್ವಿಲಾ (ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ) ಅರಿಕಾ, ಜಪಾನಿನ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಡೆವಲಪರ್ {{ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] m7d065u6f0uxvts84zxs0b4h6qpg3e9 0 156510 1372343 1359539 2026-04-28T20:18:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372343 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = ೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨ | image =File:2023–2027 ICC Cricket World Cup League 2 logo.png |image_size = 250px | caption = | fromdate = ೧೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | todate = ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ | administrator = [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ]] | cricket format = [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ]] | tournament format = [[ಪಂದ್ಯಾವಳಿ|ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್]] | host = ವಿವಿಧ​ | champions = | count = | participants = ೮ | matches = ೧೪೪ | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = | previous_year = ೨೦೧೯–೨೦೨೩ | previous_tournament = | next_year = | next_tournament = }} '''೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨,''' ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨ ರ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ೨೦೨೭ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=13 February 2024 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |access-date=13 February 2024 |website=International Cricket Council }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ನ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲೀಗ್ ೨ ರ ಈ ಸುತ್ತು 7 ರಿಂದ 8 ತಂಡಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. <ref>{{Cite web |title=CWC League 2 and Challenge League cycle to continue for 2027 world cup qualification |url=https://www.czarsportzauto.com/2027-icc-mens-cricket-world-cup-qualification/ |access-date=4 April 2023 |website=Czarsportz}}</ref> ತಂಡದ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯು ಒಟ್ಟು ಪಂದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 126 ರಿಂದ 144 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=29 February 2024 |title=ICC Cricket World Cup League 2: Scotland set for title defence in UAE |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68391859 |access-date=29 February 2024 |website=BBC Sport}}</ref> == ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ == ಹಿಂದಿನ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ವಿಜೇತರಾದ [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] ಅನ್ನು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಲೀಗ್ ೨ ರ ಹಿಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಅಗ್ರ ಐದು ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೨೩ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪ್ಲೇ ಆಫ್‌ನಿಂದ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡವು. <ref>{{Cite web |date=17 November 2021 |title=Qualification pathway for 14-team 2027 men's ODI World Cup approved |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-qualification-pathway-for-14-team-2027-mens-odi-world-cup-approved-1289712 |access-date=3 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Everything you need to know about the Cricket World Cup Qualifier Play-off |url=https://www.icc-cricket.com/news/3118649 |access-date=4 April 2023 |website=International Cricket Council}}</ref> {| class="wikitable" width="850" ! width="30%" |Means of qualification ! width="25%" |Date ! width="10%" |Venue ! width="5%" |Berths ! width="25%" |Qualified |- |ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ |೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ – ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೩ |ವಿವಿಧ​ | style="text-align:center;" |೧ |{{Cr|NED}} |- |ಲೀಗ್ ೨ |೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ – ೧೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ |ವಿವಿಧ​ | style="text-align:center;" |೫ |{{Cr|NAM}}<br />{{Cr|NEP}}<br />{{Cr|OMN}}<br />{{Cr|SCO}}<br />{{Cr|USA}} |- |ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪ್ಲೇ ಆಫ್‌ |೨೬ ಮಾರ್ಚ್ – ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ |ನಮೀಬಿಯ | style="text-align:center;" |೨ |{{Cr|CAN}}<br />{{Cr|UAE}} |- !ಒಟ್ಟು ! ! !೮ ! |} == ಪಂದ್ಯಗಳು == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು <ref>{{Cite web |date=13 February 2024 |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 begins with tri-series in Nepal |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |access-date=13 February 2024 |website=International Cricket Council |archive-date=13 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213161014/https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-begins-with-tri-series-in-nepal |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಮೂರು ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತವರಿನ ಹೊರಗೆ (ಒಟ್ಟು 36 ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ) ಇನ್ನೂ ಆರು ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ತಂಡಗಳು ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡುತ್ತವೆ. {| class="wikitable sortable" !ಸುತ್ತು !ದಿನಾಂಕ !ಆತಿಥೇಯರು !೨ನೇ ತಂಡ !೩ನೇ ತಂಡ !ವಿಜೇತರು !ಟಿಪ್ಪಣಿ |- style="background:#ddeeff" |೧ |[[೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (ಸುತ್ತು ೧)|ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪]] |{{Cr|NEP}} |{{Cr|NAM}} |{{Cr|NED}} |{{Cr|NAM}} | |- |೨ |[[೨೦೨೪ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (ಸುತ್ತು ೨)|ಫೆಬ್ರವರಿ–ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪]] |{{Cr|UAE}} |{{Cr|CAN}} |{{Cr|SCO}} |{{Cr|CAN}} |ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ ರದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref name="round2">{{Cite news |title=Cricket World Cup League 2: Scotland v UAE postponed because of storm in Dubai |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68520443 |access-date=9 March 2024}}</ref><ref name="round3">{{Cite news |title=Scotland vs UAE match abandoned without a toss |work=ICC |url=https://www.icc-cricket.com/matches/241459/united-arab-emirates-vs-scotland |access-date=27 March 2024}}</ref> |- style="background:#ddeeff" |೩ |ಮೇ ೨೦೨೪ |{{Cr|SCO}} |{{Cr|NAM}} |{{Cr|OMA}} | | |- |೪ |ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ |{{Cr|NED}} |{{Cr|USA}} |{{Cr|CAN}} | | |- style="background:#ddeeff" |೫ |ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ |{{Cr|NAM}} |{{Cr|UAE}} |{{Cr|USA}} | | |- |೬ |ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ |{{Cr|CAN}} |{{Cr|NEP}} |{{Cr|OMA}} | | |- style="background:#ddeeff" |೭ |ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ |{{Cr|USA}} |{{Cr|NEP}} |{{Cr|SCO}} | | |- |೮ |ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ |{{Cr|OMA}} |{{Cr|NED}} |{{Cr|UAE}} | | |- style="background:#ddeeff" |೯ |ಜನವರಿ ೨೦೨೫ |{{Cr|OMA}} |{{Cr|NAM}} |{{Cr|USA}} | | |- |೧೦ |ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ |{{Cr|NAM}} |{{Cr|NED}} |{{Cr|CAN}} | | |- style="background:#ddeeff" |೧೧ |ಮೇ ೨೦೨೫ |{{Cr|NED}} |{{Cr|SCO}} |{{Cr|UAE}} | | |- |೧೨ |ಮೇ ೨೦೨೫ |{{Cr|SCO}} |{{Cr|NED}} |{{Cr|NEP}} | | |- style="background:#ddeeff" |೧೩ |ಜೂನ್ ೨೦೨೫ |{{Cr|USA}} |{{Cr|CAN}} |{{Cr|OMA}} | | |- |೧೪ |ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |{{Cr|CAN}} |{{Cr|SCO}} |{{Cr|NAM}} | | |- style="background:#ddeeff" |೧೫ |ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ |{{Cr|UAE}} |{{Cr|USA}} |{{Cr|NEP}} | | |- |೧೬ |ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ |{{Cr|NEP}} |{{Cr|OMA}} |{{Cr|UAE}} | | |- style="background:#ddeeff" |೧೭ |ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|NAM}} |{{Cr|OMA}} |{{Cr|SCO}} | | |- |೧೮ |ಮೇ ೨೦೨೬ |{{Cr|USA}} |{{Cr|UAE}} |{{Cr|NAM}} | | |- style="background:#ddeeff" |೧೯ |ಜೂನ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|CAN}} |{{Cr|USA}} |{{Cr|NED}} | | |- |೨೦ |ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|SCO}} |{{Cr|UAE}} |{{Cr|CAN}} | | |- style="background:#ddeeff" |೨೧ |ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|NED}} |{{Cr|NEP}} |{{Cr|NAM}} | | |- |೨೨ |ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|OMA}} |{{Cr|CAN}} |{{Cr|NEP}} | | |- style="background:#ddeeff" |೨೩ |ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|NEP}} |{{Cr|SCO}} |{{Cr|USA}} | | |- |೨೪ |ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ |{{Cr|UAE}} |{{Cr|OMA}} |{{Cr|NED}} | | |} == ಫಲಿತಾಂಶಗಳು == ತವರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶ ಪಂದ್ಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ: {{#invoke:Sports results|main |match_col_width=60 |matches_style=FBR |team_header= |update=೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ |source=ESPNcricinfo<ref name="schedule">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-cricket-world-cup-league-2-2023-24-1420525/match-schedule-fixtures-and-results |title=ICC Men's Cricket World Cup League 2 2024/27 |access-date=21 February 2024}}</ref> <br>ಚದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ.<br> |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{cr-rt|UAE}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_CAN_NED=ಜೂನ್ ೨೦೨೬ |match_CAN_NEP=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_CAN_OMA=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_CAN_SCO=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_CAN_UAE=— |match_CAN_USA=ಜೂನ್ ೨೦೨೬ |match_NAM_CAN=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ |match_NAM_NED=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ |match_NAM_NEP=— |match_NAM_OMA=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |match_NAM_SCO=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |match_NAM_UAE=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_NAM_USA=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_NED_CAN=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_NED_NAM=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_NED_NEP=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_NED_OMA=— |match_NED_SCO=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_NED_UAE=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_NED_USA=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=0–2 [2] |match_NEP_NED=1–1 [2] |match_NEP_OMA=ನವ್ ೨೦೨೫ |match_NEP_SCO=ನವ್ ೨೦೨೬ |match_NEP_UAE=ನವ್ ೨೦೨೫ |match_NEP_USA=ನವ್ ೨೦೨೬ |match_OMA_CAN=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_OMA_NAM=ಜನ ೨೦೨೫ |match_OMA_NED=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_OMA_NEP=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_OMA_SCO=— |match_OMA_UAE=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_OMA_USA=ಜನ ೨೦೨೫ |match_SCO_CAN=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_SCO_NAM=[[೨೦೨೪ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (3ನೇ ಸುತ್ತು)|ಮೇ ೨೦೨೪]] |match_SCO_NED=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_SCO_NEP=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_SCO_OMA=[[೨೦೨೪ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (3ನೇ ಸುತ್ತು)|ಮೇ ೨೦೨೪]] |match_SCO_UAE=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_SCO_USA=— |match_UAE_CAN=0–2 [2] |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=ಡಿಸ್ ೨೦೨೬ |match_UAE_NEP=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_UAE_OMA=ಡಿಸ್ ೨೦೨೬ |match_UAE_SCO=0–1 [1]<ref name="round2" /> |match_UAE_USA=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_USA_CAN=ಜೂನ್ ೨೦೨೫ |match_USA_NAM=ಮೇ ೨೦೨೬ |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_USA_OMA=ಜೂನ್ ೨೦೨೫ |match_USA_SCO=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_USA_UAE=ಮೇ ೨೦೨೬ }} ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ ಸ್ಥಳದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {{#invoke:Sports results|main |match_col_width=60 |matches_style=FBR |team_header=Team 1 \ Team 2 |update=೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ |source=ESPNcricinfo<ref name="schedule" /> <br>ಚದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. |team1=CAN |name_CAN={{cr-rt|CAN}} |short_CAN={{cricon|CAN}} |team2=NAM |name_NAM={{cr-rt|NAM}} |short_NAM={{cricon|NAM}} |team3=NEP |name_NEP={{cr-rt|NEP}} |short_NEP={{cricon|NEP}} |team4=NED |name_NED={{cr-rt|NED}} |short_NED={{cricon|NED}} |team5=OMA |name_OMA={{cr-rt|OMA}} |short_OMA={{cricon|OMA}} |team6=SCO |name_SCO={{cr-rt|SCO}} |short_SCO={{cricon|SCO}} |team7=UAE |name_UAE={{cr-rt|UAE}} |short_UAE={{cricon|UAE}} |team8=USA |name_USA={{cr-rt|USA}} |short_USA={{cricon|USA}} |match_CAN_NAM=— |match_CAN_NED=Mar 2025 |match_CAN_NEP=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_CAN_OMA=Jun 2025 |match_CAN_SCO=2–0 [2] |match_CAN_UAE=Aug 2026 |match_CAN_USA=Aug 2024 |match_NAM_CAN=— |match_NAM_NED=1–1 [2] |match_NAM_NEP=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ |match_NAM_OMA=[[೨೦೨೪ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (3ನೇ ಸುತ್ತು)|ಮೇ ೨೦೨೪]] |match_NAM_SCO=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_NAM_UAE=ಮೇ ೨೦೨೬ |match_NAM_USA=ಜನ ೨೦೨೫ |match_NED_CAN=— |match_NED_NAM=— |match_NED_NEP=— |match_NED_OMA=ಡಿಸ್ ೨೦೨೬ |match_NED_SCO=— |match_NED_UAE=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_NED_USA=ಜೂನ್ ೨೦೨೬ |match_NEP_CAN=— |match_NEP_NAM=— |match_NEP_NED=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_NEP_OMA=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_NEP_SCO=ಅಕ್ಟ್ ೨೦೨೪ |match_NEP_UAE=— |match_NEP_USA=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ |match_OMA_CAN=— |match_OMA_NAM=— |match_OMA_NED=— |match_OMA_NEP=— |match_OMA_SCO=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |match_OMA_UAE=ನವ್ ೨೦೨೫ |match_OMA_USA=— |match_SCO_CAN=— |match_SCO_NAM=— |match_SCO_NED=— |match_SCO_NEP=— |match_SCO_OMA=— |match_SCO_UAE=ಮೇ ೨೦೨೫ |match_SCO_USA=ನವ್ ೨೦೨೬ |match_UAE_CAN=— |match_UAE_NAM=— |match_UAE_NED=— |match_UAE_NEP=— |match_UAE_OMA=— |match_UAE_SCO=— |match_UAE_USA=ಸೆಪ್ ೨೦೨೪ |match_USA_CAN=— |match_USA_NAM=— |match_USA_NED=— |match_USA_NEP=— |match_USA_OMA=— |match_USA_SCO=— |match_USA_UAE=— }} == ಪಾಯಿಂಟ್ ಟೇಬಲ್ == {{೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨}} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಲೀಗ್]] * 2027 Cricket World Cup == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] evo7q5wqvuclixbe2j3xtrz9yvlf8ne 0 156520 1372344 1331900 2026-04-28T20:19:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372344 wikitext text/x-wiki '''೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿಯು''' [[೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=13 February 2024 |access-date=13 February 2024 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ನಮೀಬಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನಮೀಬಿಯ]], [[ನೇಪಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=https://namibiadailynews.info/icc-cricket-world-cup-league-2-to-kick-off-in-nepal/ |title=ICC Cricket World Cup League 2 to Kick Off in Nepal |work=Namibia Daily News |date=2 December 2023 |access-date=2 December 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.net/nepal-to-kick-off-new-icc-league-2-cycle-at-home/ |title=Nepal to kick off new ICC League 2 cycle at home |work=Hamro Khelkud |date=December 2023 |access-date=1 December 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricnepal.com/nepal-to-play-tri-series-against-netherlands-and-namibia-in-february |title=Nepal to play Tri-series against Netherlands and Namibia in February |work=Cricnepal |date=December 2023 |access-date=1 December 2023}}</ref> ODI ಸರಣಿಯ ನಂತರ, ಮೂರು ತಂಡಗಳು [[ಟ್ವೆಂಟಿ20|ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] (ಟಿ೨೦ಐ) ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡಿದವು. ==ಲೀಗ್ ೨ ಸರಣಿ== {{Infobox cricket series | series = ೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ | partof = [[೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨]] | date = ೧೫–೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|NED}} | captain1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ | captain2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ | captain3 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ | runs1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (೮೫)<br/> ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (೮೫) | runs2 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ (೧೩೩) | runs3 = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ (೧೦೭) | wickets1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (೧೨) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ (೭) | wickets3 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ (೧೧) | previous = | next = [[೨೦೨೪ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (ಸುತ್ತು ೨)#ಲೀಗ್ ೨ ಸರಣಿ| ಯು.ಎ.ಇ ೨೦೨೪]] }} ===ತಂಡಗಳು=== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}}<ref>{{cite tweet |title=RICHELIEU EAGLES SQUAD. Sending our best wishes to the Eagles as they soar high in Nepal against the host and the Netherlands! |number=1757007136666632435 |access-date=12 February 2024 |user=CricketNamibia1}}</ref> !{{cr|NEP}}<ref>{{cite web |title=Nepal's two different squads announced for Canada and CWC League 2 series |url=https://www.cricnepal.com/nepals-two-different-squads-announced-for-canada-and-cwc-league-2-series |access-date=4 February 2024 |work=Cricnepal|date=4 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=CAN unveils updated squad for CWC League 2 series |url=https://www.cricnepal.com/can-unveils-updated-squad-for-cwc-league-2-tri-series |access-date=14 February 2024 |work=Cricnepal|date=14 February 2024 }}</ref> !{{cr|NED}}<ref>{{cite web |title=Dutch men's cricket team to visit Nepal |url=https://www.kncb.nl/en/news/dutch-mens-cricket-team-to-visit-nepal/ |access-date=9 February 2024 |work=Royal Dutch Cricket Association}}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (ನಾಯಕ) * ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ (ಉ.ನಾ) * ಜಾಕ್ ಬ್ರಾಸ್ಸೆಲ್ * ನಿಕೊ ಡೇವಿನ್ * ಶಾನ್ ಫೌಚೆ * ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ * ಜೇನ್ ಗ್ರೀನ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಜೀನ್-ಪಿಯರ್ ಕೋಟ್ಜೆ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ * ಮೈಕೆಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಿಂಗೆನ್ * ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲಾಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ * ತಂಗೇಣಿ ಲುಂಗಮೇನಿ * ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ * ಬೆನ್ ಶಿಕೊಂಗೊ * ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ | * ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ (ನಾಯಕ) * ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ * ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ * ಗುಲ್ಶನ್ ಝಾ * ದೇವ್ ಖನಾಲ್ * ಸೋಂಪಲ್ ಕಾಮಿ * ಕರಣ್ ಕೆ.ಸಿ * ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ * ಲಲಿತ್ ರಾಜಬಂಶಿ * ಪವನ್ ಸರ್ರಾಫ್ * ಅನಿಲ್ ಸಾಹ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಭೀಮ್ ಶಾರ್ಕಿ * ಆರಿಫ್ ಶೇಖ್ * ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಸೂರ್ಯ ತಮಾಂಗ್ | * ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ (ನಾಯಕ, [[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಶರೀಜ್ ಅಹ್ಮದ್ * ವೆಸ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೆಸಿ * ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್ * ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ * ಆರ್ಯನ್ ದತ್ * ಒಲಿವಿಯರ್ ಎಲೆನ್ಬಾಸ್ * ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗೆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ * ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ * ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ * ಬಾಸ್ ಡಿ ಲೀಡೆ * ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ * ರೋಲೋಫ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಮೆರ್ವೆ * ತೇಜ ನಿಡಮನೂರು * ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ |} ===ಪಂದ್ಯಗಳು=== ====೧ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೩೨ (೪೧.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಭೀಮ್ ಶಾರ್ಕಿ ೪೪ (೮೬) | wickets1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೫/೨೮ (೮.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೪/೬ (೩೩.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ ೩೪ (೫೩) | wickets2 = ಸೋಂಪಾಲ್ ಕಾಮಿ ೩/೩೨ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೪ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420529.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರಾಸೆಲ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. * ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (ನಮೀಬಿಯ) ODI ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಐದು-ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/02/15/nepal-set-133-run-target-against-namibia-as-batting-lineup-crumbles |title=Nepal set 133-run target against Namibia as batting lineup crumbles |work=The Kathmandu Post |access-date=15 February 2024|language=en}}</ref> }} ---- ====೨ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೩೭ (೩೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ೩೩ (೪೯) | wickets1 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೪/೨೦ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೪೧/೧ (೧೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಅನಿಲ್ ಸಾಹ್ ೫೭* (೩೬) | wickets2 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೧/೨೮ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೯ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420530.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-league-2/rampant-nepal-outclass-disappointing-dutch/ |title=Rampant Nepal outclass disappointing Dutch |work=Emerging Cricket |date=17 February 2024 |access-date=18 February 2024|language=en}}</ref> }} ---- ====೩ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೨೩ (೩೫.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜೆಜೆ ಸ್ಮಿತ್ ೨೬ (೪೬) | wickets1 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ೬/೩೪ (೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೪/೩ (೨೭.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೭ (೮೧) | wickets2 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೩/೨೩ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೭ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420531.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಆರ್ಯನ್ ದತ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ODI ಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಐದು-ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.kncb.nl/en/news/dutch-cricketers-bounce-back-with-brilliant-win-over-namibia/ |title=Dutch cricketers bounce back with brilliant win over Namibia |work=Royal Dutch Cricket Federation |access-date=19 February 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/129543/netherlands-bounce-back-in-league-2-to-trounce-namibia |title=Netherlands bounce back in League 2 to trounce Namibia |work=Cricbuzz |access-date=19 February 2023}}</ref> * ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ಅವರ ಈ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪುರುಷರ ODI ಗಳಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/dutchman-dutt-breaks-records-as-spinner-knocks-over-namibia-in-nepal |title=Dutchman Dutt breaks records as spinner knocks over Namibia in Nepal |work=International Cricket Council |date=19 February 2024 |access-date=19 February 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-league-2/six-for-dutt-spearheads-a-dutch-revival/ |title=Six-for Dutt spearheads a Dutch revival |work=Emerging Cricket |date=19 February 2024 |access-date=19 February 2024}}</ref> }} ---- ====೪ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = 21 February 2024 | time = 09:30 | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೬೮ (೩೭.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ೫೮ (೬೪) | wickets1 = ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ ೪/೩೧ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೨/೮ (೪೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೫೨ (೫೬) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೩/೨೮ (೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420532.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- ====೫ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೨೦೩ (೪೧.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೪೯ (೪೩) | wickets1 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೩/೧೯ (೬.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೯ (೪೩.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್ ೪೬* (೫೬) | wickets2 = ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ ೩/೨೨ (೫.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420533.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಒದ್ದೆಯಾದ ಔಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ 45 ಓವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. | notes = ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- ====೬ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೭೨ (೪೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೬೬ (೯೩) | wickets1 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ೩/೧೬ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೩/೨ (೩೭.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ೫೮* (೯೨) | wickets2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೧/೩೦ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೮ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420534.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{Cricon|NED}} ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಟಿ೨೦ಐ ಸರಣಿ== {{Infobox cricket series | series = ೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ಟಿ೨೦ಐ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ | partof = | image = | image_size = | result = {{cr|NED}} ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು | player of series = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | date = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ – ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|NED}} | captain1 = ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ | captain2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ | captain3 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲಾಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (೧೪೬) | runs2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ (೧೭೩) | runs3 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (೨೪೭) | wickets1 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ (೭) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ (೭) | wickets3 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ (೬)<br />ಟಿಮ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗುಗ್ಟನ್ (೬) | previous = | next = }} ===ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್=== ====ಪಾಯಿಂಟ್ ಟೇಬಲ್==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ESPNcricinfo<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nepal-tri-nation-t20i-series-feb-2024-2023-24-1422034/points-table-standings |title=Nepal Tri-Nation T20I Series [Feb 2024] 2024 |work=ESPNcricinfo |access-date=3 March 2024}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NED |team2=NEP |team3=NAM |result1=Q |result2=Q |win_NAM=1|loss_NAM=2|nr_NAM=1|rs_NAM=571|or_NAM=60|rc_NAM=613|ob_NAM=60 |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=|rs_NEP=669|or_NEP=75.2|rc_NEP=687|ob_NEP=80 |win_NED=2|loss_NED=1|nr_NED=1|rs_NED=551|or_NED=60|rc_NED=491|ob_NED=55.2 |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |res_col_header=ಅರ್ಹತೆ |col_Q=green1 |text_Q=[[#ಫೈನಲ್|ಫೈನಲ್]]ಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು }} ====ಪಂದ್ಯಗಳು==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೨೦೬/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೧೦೧ (೩೬) | wickets1 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ ೨/೩೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೬ (೧೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೪೮ (೩೨) | wickets2 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೪/೨೯ (೩.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨೦ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422037.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಪೀಟರ್-ಡೇನಿಯಲ್ ಬ್ಲಿಗ್ನಾಟ್ ಮತ್ತು ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ (ನಮೀಬಿಯ) ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. * ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (ನಮೀಬಿಯ) T20I ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಶತಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/namibia-jan-nicol-loftie-eaton-hits-fastest-t20i-hundred-off-33-balls-2507676-2024-02-27 |title=Namibia's Jan Nicol Loftie-Eaton scores fastest T20I hundred off 33 balls |work=India Today |access-date=27 February 2024}}</ref> ಪುರುಷರ T20Iಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಎಸೆತಗಳ (33) ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ವೇಗದ ಶತಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibias-jan-nicol-loftie-eaton-smashes-fastest-t20i-hundred-1422838 |title=Namibia's Loftie-Eaton smashes fastest T20I hundred |work=ESPNcricinfo |access-date=27 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68413224 |title=Namibia's Jan Nicol Loftie-Eaton hits fastest T20 international century off 33 balls |work=BBC Sport |access-date=27 February 2024}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೮೪/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೪ (೩೬) | wickets1 = ಕರಣ್ ಕೆ.ಸಿ ೧/೨೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೨/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೬೩ (೩೪) | wickets2 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೨/೧೩ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೨ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422038.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್, ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೨೪೭/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೧೩೫ (೬೨) | wickets1 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೨/೪೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೮/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೇನ್ ಗ್ರೀನ್ ೪೨* (೨೦) | wickets2 = ಟಿಮ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗುಗ್ಟನ್ ೨/೨೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೫೯ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422039.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | toss = ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) T20Iಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶತಕ ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://en.himalpress.com/michael-levitt-century-helps-the-dutch-defeat-namibia/ |title=Michael Levitt century helps the Dutch defeat Namibia |work=Himal Press |access-date=29 February 2024}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೮೦/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ ೫೫* (೩೭) | wickets1 = ಬೆನ್ ಶಿಕೊಂಗೊ ೩/೨೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೭/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ ೫೦ (೨೬) | wickets2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೨/೨೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೩ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422040.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರಾಸೆಲ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೨೦ (೧೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ ೩೧ (೨೪) | wickets1 = ಪ್ರತಿಸ್ ಜಿ.ಸಿ ೩/೧೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೧/೪ (೧೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ ೪೬ (೩೪) | wickets2 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೩/೧೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೬ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422041.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಪ್ರತಿಸ್ ಜಿ.ಸಿ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೯೮/೪ (೧೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೩೪* (೨೯) | wickets1 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೧/೧೨ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422042.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. | notes = ಶಾನ್ ಫೌಚೆ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ===ಫೈನಲ್=== {{Single-innings cricket match | date = ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೮೪/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ೪೭ (೩೭) | wickets1 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೨/೧೪ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೯/೬ (೧೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೪ (೨೯) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ ೪/೩೩ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೪ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422043.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} qll6muuftyuai5yjzos6qnj0e8y6dka 0 157269 1372393 1355943 2026-04-29T11:43:40Z Mahaveer Indra 34672 Typo 1372393 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | name = ಬೃಹದ್ಬಲ | dynasty = ಸೂರ್ಯವಂಶ | texts = [[ಮಹಾಭಾರತ]] | region = ಕೋಸಲ | father = ವಿಶ್ರುವತನ | children = ಬರ್ಹಿನಮನ }} '''ಬೃಹದ್ಬಲ'''ನು ({{Lang-sa|बृहद्बल}}) ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಜ. ಅವನು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರ. ಅವನನ್ನು ಕೋಸಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ಬಲನು ಕೌರವರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದನು. ಅವನು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oLU8DwAAQBAJ&dq=Brihadbala+Kosala&pg=PT13|title=The Valmiki Ramayana: Vol. 3|last=Debroy|first=Bibek|date=2017-10-25|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-87326-28-6|pages=13|language=en}}</ref> ==ದಂತಕಥೆ== ''[[ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ಬೃಹದ್ಬಲನು ಕುಶನ ಮಗ ಮತ್ತು ರಾಮನ ವಂಶಸ್ಥ. ಇವನು ಸೂರ್ಯವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಖನ್ ಝಾ, ತನ್ನ ''ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಜಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಹಿಂದೂ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ಸ್ ಎ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಷನಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ನಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ಬಲನು ರಾಮನ ನಂತರ ಹದಿನೈದನೇ ರಾಜನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="Jha1997">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=A0i94Z5C8HMC|title=Anthropology of Ancient Hindu Kingdoms: A Study in Civilizational Perspective|last=Jha|first=Makhan|publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd.|year=1997|isbn=978-81-7533-034-4|page=177}}</ref> ಬೃಹದ್ಬಲನನ್ನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಕೊನೆಯ ರಾಜನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜವಂಶವು ರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ನಂತರದ ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು.<ref name="Agarwal2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zObPAwAAQBAJ|title=The Vedic Core of Human History: And Truth will be the Savior|last=Agarwal|first=M. K.|publisher=iUniverse|year=2013|isbn=978-1-4917-1595-6|page=14}}</ref> ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]'' ಬೃಹದ್ಬಲನನ್ನು ಕೋಸಲ ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು [[ರಾಜಸೂಯ|ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭೀಮಸೇನ|ಭೀಮನ]] ವಶದಲ್ಲಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕರ್ಣ]] ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೌರವರ ಪರವಾಗಿದ್ದನು.<ref name="Pruthi2004">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=z3ksBrWoZm0C|title=Vedic Civilization|last=Pruthi|first=Raj|publisher=Discovery Publishing House|year=2004|isbn=978-81-7141-875-6|page=75}}</ref> ಯುದ್ಧದ ಹದಿಮೂರನೇ ದಿನದಂದು [[ಅರ್ಜುನ]]ನ ಮಗ [[ಅಭಿಮನ್ಯು]] [[ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ|ಪದ್ಮವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ]] ನುಗ್ಗಿದಾಗ, ಬೃಹದ್ಬಲನು ದ್ರೋಣ, [[ಕೃಪಾಚಾರ್ಯ|ಕೃಪಾ]], [[ಕರ್ಣ]], ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಮತ್ತು [[ಕೃತವರ್ಮ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೌರವ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ನಡುವೆ ಖಚಿತವಾದ ಭೀಕರ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ.<ref name="Menon2006">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uA-2_WMhpzoC|title=The Mahabharata: A Modern Rendering|last=Menon|first=Ramesh|publisher=iUniverse|year=2006|isbn=978-0-595-40188-8|page=246|author-link=Ramesh Menon}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು]] cxttf8jd96rw3t3mgtzvjoax1wv5mb6 0 158306 1372328 1368976 2026-04-28T16:30:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372328 wikitext text/x-wiki ==ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳದ ಬಗ್ಗೆ == [[ಹಲಸು|ಹಲಸಿನಕಾಯಿ]] ಹಪ್ಪಳ ಅಥವಾ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನ<ref>https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/how-to-make-delicious-jackfruit-happala-abn-svl-1628468.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪಾಪಡ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ಈ ಪಾಪಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷವಿಡೀ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ 4-5 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಚಳಿಗಾಲವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ನಂತರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅವರು ವಿವಿಧ ಪಾಪಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಪ್ಪಳಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಪಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ವಿನೋದಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ,. ಹಸಿ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಪಾಪಡ್ ತಯಾರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಬೇಯಿಸಿದ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಿಸುಕುವುದು ಬೇಸರದ ಕೆಲಸ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ==ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಾನುಗಳು == * 1 ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಣ್ಣಾದ ಹಲಸು * 4-5 ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ 2 ಸಣ್ಣ ಚಮಚ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ * 4 ಸಣ್ಣ ಚಮಚ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ * ನಿಮ್ಮ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉಪ್ಪು == ಹಲಸಿನ ಹಪ್ಪಳ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ == ಹಲಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ. ಕೈಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿ ತೊಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ. ತೊಳೆಗಳನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೆತ್ತಗಾಗುವಷ್ಟು ಬೇಯಿಸಿ. ತೊಳೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿಯಿರುವಾಗಲೇ ಒರಳಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಜೊತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ರುಬ್ಬಿ. ಬೇಕೆನಿಸಿದರೆ ಮಸಾಲೆ ಸೇರಿಸಿ. ನಂತರ ಬಾಳೆಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಕೈಯ್ಯಿಂದಲೇ ಚಪಾತಿಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗೆ ಹಚ್ಚಿ. ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ. ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ ಬಾಳೆಎಲೆಯಿಂದ ಹಪ್ಪಳ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಗಾಳಿಯಾಡದ ಡಬ್ಬದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಡಿ. ಇದನ್ನು ವರ್ಷವಿಡೀ ಬಳಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <!-- ಈ ಗೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ --> {{ತುಳುನಾಡಿನ_ಸಂಸ್ಕೃತಿ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] fmz4ndg2nmt6bd1poqink4j7g2jse8s 0 159485 1372352 1334145 2026-04-28T22:54:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372352 wikitext text/x-wiki [[File:Brown Flax Seeds.jpg|thumb|ಅಗಸೆ ಬೀಜ]] '''ಅಗಸೆ ಬೀಜ'''ಗಳು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Flax Seeds 101: Nutrition Facts and Health Benefits |url=https://www.healthline.com/nutrition/foods/flaxseeds |website=Healthline |language=en |date=28 March 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Flaxseed and Flaxseed Oil: Usefulness and Safety |url=https://www.nccih.nih.gov/health/flaxseed-and-flaxseed-oil |website=NCCIH |language=en}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಮೆಗಾ – 3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳು, ಫೈಬರ್ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web | url=https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/do-you-know-who-should-avoid-flaxseeds/articleshow/83336808.cms?story=7 | title=ಅಗಸೆ ಬೀಜವನ್ನು ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಸೇವಿಸಬಾರದು? }}</ref> == ಅಗಸೆ ಬೀಜಗಳು ಔಷಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? == ಅಗಸೆ ಬೀಜಗಳು ಕೆಲವು ಔಷಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪೌಷ್ಟಿಕ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಚೊಗಚೆ|ಅಗಸೆ]] [[ಬೀಜ]]ಗಳು [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ದಲ್ಲಿ [[ಔಷಧ|ಔಷಧಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ಔಷಧದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ನೀವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಗಸೆ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯು ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.ಡಾಕ್ಟರ್ ಶ್ವೇತಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ನೀವು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಔಷಧಿ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಗಸೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. == ಯಾವ ರೀತಿಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು ? == * [[ರಕ್ತ]] ತೆಳುವಾಗುವುದು * ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಔಷಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು * ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್ ನಂತಹ ಉರಿಯುತದ ಔಷಧಗಳು * ಇನ್ಸುಲಿನ್ * ಗ್ಲೈಬುರೈಡ್ * ಈಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳು * ಮಲಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವವರು * ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳು<ref>{{cite news |title=Flax Seeds: ಅಗಸೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ತಿನ್ನಿ ಸಾಕು.. ಅತಿಯಾದ ತೂಕ, ನಿದ್ರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತೆ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/lifestyle/health-tips-eat-roasted-flax-seeds-daily-you-will-get-amazing-health-benefits-kvd-731093.html |access-date=31 August 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=26 February 2022 |language=kn }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ​ಅಗಸೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಯಾರು ಸೇವಿಸಬಾರದು? == * ​ಕರುಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರು * ಮಗುವಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಂದಿರು * ಸ್ಕ್ಲೇರೋಡರ್ಮ ರೋಗಿಗಳು * ​ಅಲರ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳುವರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು]] 0r5ifqszlbd80ln1czr7bw2ce90y6p4 0 159664 1372395 1338231 2026-04-29T11:45:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372395 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|director=ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ|writer=ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ<br>ಶರತ್ ಮೋಜುನಾಥ್|producer=ಯೋಗಿ ಜಿ. ರಾಜ್<br> ಕಾರ್ತಿಕ್ ಗೌಡ|starring=[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]]<br>ಐಶ್ವರ್ಯ ರಾಜೇಶ್<br>[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್]]<br>[[ಭಾವನಾ (ನಟಿ-ಕಾರ್ತಿಕಾ ಮೆನನ್)|ಭಾವನಾ]]<br>ವಿಜಯ್ ಬಾಬು<br>[[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]]<br>[[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]]<br>[[ಚೈತ್ರಾ ಜೆ. ಆಚಾರ್]]<br>[[ಉಮಾಶ್ರೀ]]<br>[[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]]<br>ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ|cinematography=ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ|editing=ಅನಿಲ್ ಅನಿರುದ್ಧ್|music=ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ|studio=ಕೆ ಆರ್ ಜಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|country=ಭಾರತ|language=ಕನ್ನಡ}} '''''ಉತ್ತರಕಾಂಡ''''' ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]] ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ರಾಜೇಶ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಭಾವನಾ (ನಟಿ-ಕಾರ್ತಿಕಾ ಮೆನನ್)|ಭಾವನಾ ಮೆನನ್]], ವಿಜಯ್ ಬಾಬು, [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], [[ಚೈತ್ರಾ ಜೆ. ಆಚಾರ್|ಚೈತ್ರ ಜೆ. ಆಚಾರ್]], [[ಉಮಾಶ್ರೀ]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]] ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=Desk |first=DH Web |title=Shiva Rajkumar & Daali Dhananjaya's 'Uttarakaanda' goes on the floor! |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/shiva-rajkumar-daali-dhananjayas-uttarakaanda-goes-on-the-floor-2979220 |access-date=2024-04-25 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2024-04-18 |title=Diganth, Chaithra J Achar join the cast of 'Uttarakaanda' |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/diganth-chaithra-j-achar-join-the-cast-of-uttarakaanda/article68078838.ece |access-date=2024-04-25 |issn=0971-751X}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-07-29 |title=Kannada Film Uttarakaanda Creates Buzz With Rumoured Addition Of Diganth Manchale |url=https://www.news18.com/movies/kannada-film-uttarakaanda-creates-buzz-with-rumoured-addition-of-diganth-manchale-8455903.html |access-date=2024-04-25 |website=News18 |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2024-04-18 |title=Aishwarya Rajesh to make her Kannada debut with 'Uttarakaanda' ? |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2024/Apr/18/aishwarya-rajesh-to-make-her-kannada-debut-with-uttarakaanda-2 |access-date=2024-04-25 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರೆ, ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":3">{{Cite web |last=S |first=Pranati A. |title=Amit Trivedi to compose music for Kannada film 'Uttarakaanda' |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/amit-trivedi-to-compose-music-for-kannada-film-uttarakaanda-2963183 |access-date=2024-04-25 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ]] ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-10-16 |title=Audition For Additional Cast Of Dhananjay-starrer Kannada Film Uttarakaanda Starts |url=https://www.news18.com/movies/audition-for-additional-cast-of-dhananjay-starrer-kannada-film-uttarakaanda-starts-8620325.html |access-date=2024-04-25 |website=News18 |language=en}}</ref> == ತಾರಾಗಣ == * ಗಬ್ರು ಸತ್ಯ ಆಗಿ [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]] <ref name=":1"/> * ದುರ್ಗಿಯಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರಾಜೇಶ್ <ref name=":1" /> * ಮಾಲೀಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] * ವೀರವ್ವಳಾಗಿ [[ಭಾವನಾ (ನಟಿ-ಕಾರ್ತಿಕಾ ಮೆನನ್)|ಭಾವನಾ]] * ಮಿರ್ಚಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾಗಿ [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]] <ref name=":0"/> * ಟೊರಿನೊ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಬಾಬು * ಪಾಟೀಲನಾಗಿ [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] * ಬಂಡೆ ಕಾಕನಾಗಿ [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] * ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿಯಾಗಿ [[ಉಮಾಶ್ರೀ]] <ref>{{Cite web |date=2024-04-22 |title=Versatile Actress Umashree Joins The Cast of Uttarakaanda |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/kannada/versatile-actress-umashree-joins-the-cast-of-uttarakaanda-article-109500109 |access-date=2024-04-25 |website=Times Now |language=en}}</ref> * [[ಚೈತ್ರಾ ಜೆ. ಆಚಾರ್|ಚೈತ್ರ ಜೆ. ಆಚಾರ್]] <ref name=":0" /> ಲಚ್ಚಿಯಾಗಿ * ಧರ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಪ್ರಿ-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ === ''[[ರತ್ನನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರತ್ನನ್ ಪ್ರಪಂಚ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಸಹಯೋಗದ ನಂತರ,'' ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ ಮತ್ತು ''ಕೆ ಆರ್ ಜಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್'' ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''"ಉತ್ತರಕಾಂಡ"'' ಅನ್ನು ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಚರಣ್ ರಾಜ್ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ)|ಚರಣ್‌ರಾಜ್]], ಸ್ವಾಮಿ, ದೀಪು ಎಸ್ ಕುಮಾರ್, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಗೀತ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2022-06-18 |title=Rohit Padaki collaborates with KRG Studios for a gangster drama |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/Jun/18/rohit-padaki-collaborates-with-krg-studios-for-a-gangster-drama-2466811.html |access-date=2024-04-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ತಂಡದ ಬಹುತೇಕರು ಬದಲಾಗಿದ್ದರು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2024)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> === ನಟ-ನಟಿಯರ ಆಯ್ಕೆ === [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ]] ಅಥವಾ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು]] ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಇತ್ತು. <ref>{{Cite web |title=KRG Studios announces new film with Rathnan Prapancha maker Rohit Padaki, Uttarakaanda |url=https://www.ottplay.com/news/krg-studios-announces-new-film-with-rathnan-prapancha-maker-rohit-padaki-uttarakaanda/4e3080b25d605 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ ಅವರ]] ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2022-08-24 |title=Dhananjay to headline rohit padaki's Uttarakaanda |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/Aug/24/dhananjay-to-headline-rohit-padakis-uttarakaanda-2490641.html |access-date=2024-04-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2022-08-25 |title=Exclusive: Dhananjaya's gangster drama Uttarakaanda sets sail |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/exclusive-dhananjayas-gangster-drama-uttarakaanda-sets-sail/articleshow/93754957.cms |access-date=2024-04-28 |issn=0971-8257}}</ref> ನಂತರ, ಅದೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ರಮ್ಯಾ]] ಕೂಡ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವರದಿಗಳು ಬಂದವು. <ref>{{Cite web |last=Staff |first=T. N. M. |date=2022-11-07 |title=Actor Ramya set to return to Kannada cinema with Dhananjaya starrer Uttarakaanda |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-ramya-set-return-kannada-cinema-dhananjaya-starrer-uttarakaanda-169677 |access-date=2024-04-28 |website=The News Minute |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Shivarajkumar to be seen in an extended cameo in Dhananjaya's Uttarakaanda |url=https://www.ottplay.com/news/shivarajkumar-to-be-seen-in-an-extended-cameo-in-dhananjayas-uttarakaanda/0b04b86a7a993 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> ತಂಡವು ನಂತರ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಟಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2022-11-05 |title=Ramya to make her comeback with Rohit Padaki's 'Uttarakaanda'? |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2022/Nov/05/ramya-to-make-her-comeback-with-rohit-padakis-uttarakaanda-2515061.html |access-date=2024-04-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಆದರೆ ದಿನಾಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ಭಾಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಮ್ಯಾ ನಂತರ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=2024-03-27 |title=Ramya opts out of Dhananjaya's Uttarakaanda |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/kannada/ramya-not-a-part-of-uttarakaanda-article-108806899 |access-date=2024-04-25 |website=Times Now |language=en}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಅತುಲ್‌ ಕುಲಕರ್ಣಿ|ಅತುಲ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ]] ಕೂಡ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |date=2023-11-09 |title=Atul Kulkarni To Play Lead Role In The Rohith Padaki's Kannada Film Uttarakaanda |url=https://www.news18.com/movies/atul-kulkarni-to-play-lead-role-in-the-rohith-padakis-kannada-film-uttarakaanda-8655671.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 |language=en}}</ref> ತಂಡವು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನಟರಿಗಾಗಿ ಆಡಿಷನ್ ನಡೆಸಿತು. <ref name=":2"/> <ref>{{Cite web |date=2024-03-29 |title=Dhananjaya-starrer Uttarakaanda Team Concludes Auditions For Additional Cast Members |url=https://www.news18.com/movies/dhananjaya-starrer-uttarakaanda-team-concludes-auditions-for-additional-cast-members-8832404.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 |language=en}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ''[[ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ – ಸೈಡ್ ಬಿ|ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ]], ಟೋಬಿ'', ''ಗಿಲ್ಕಿ'' ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವ [[ಚೈತ್ರಾ ಜೆ. ಆಚಾರ್|ಚೈತ್ರ ಆಚಾರ್]] ಲಚ್ಚಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2024-04-17 |title=Actress Chaithra Achar's First Look From Uttarakaanda Unveiled |url=https://www.news18.com/movies/actress-chaithra-achars-first-look-from-uttarakaanda-unveiled-8854956.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 |language=en}}</ref> ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ವಿಜಯ್ ಬಾಬು ಟೊರಿನೊ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Malayalam actor-producer Vijay Babu forays into Kannada cinema with Uttarakaanda |url=https://www.ottplay.com/news/malayalam-actor-producer-vijay-babu-forays-into-kannada-cinema-with-uttarakaanda/fbde0e3908282 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]] ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2024-04-18 |title=Diganth, Chaithra J Achar join the cast of 'Uttarakaanda' |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/diganth-chaithra-j-achar-join-the-cast-of-uttarakaanda/article68078838.ece |access-date=2024-04-28 |issn=0971-751X}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]], ಬಂಡೆ ಕಾಕಾ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಆಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] ಮತ್ತು ''ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ'' ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2024-04-20 |title=Uttarakaanda Movie: 'ಬಂಡೆ ಕಾಕಾ' ನಾಗಿ 'ಉತ್ತರಕಾಂಡ'ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ರಂಗಾಯಣ ರಘು - Vistara News |url=https://vistaranews.com/cinema-film/sandalwood/uttarakaanda-movie-bande-kaaka-rangayana-raghu/635245.html |access-date=2024-04-28 |language=kn |archive-date=2024-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240428173817/https://vistaranews.com/cinema-film/sandalwood/uttarakaanda-movie-bande-kaaka-rangayana-raghu/635245.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-04-19 |title=Yogaraj Bhat: ಡಾಲಿ ಉತ್ತರಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್! ಪಾಟೀಲನಾಗಿ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/sandalwood-actor-director-yogararaj-bhat-in-uttarakaanda-movie-rvj-dvp-1661225.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 ಕನ್ನಡ |language=kn |archive-date=2024-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240426164340/https://kannada.news18.com/news/entertainment/sandalwood-actor-director-yogararaj-bhat-in-uttarakaanda-movie-rvj-dvp-1661225.html |url-status=dead }}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಟಿ [[ಉಮಾಶ್ರೀ|ಉಮಾಶ್ರೀ ಅವರು]] ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರ [[ರತ್ನನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರತ್ನನ್ ಪ್ರಪಂಚ]] ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=2024-04-22 |title=Dhananjay: ಉತ್ತರಕಾಂಡ ಚಿತ್ರದ ಪಂಡರಿಬಾಯಿ ಇವರೇ! |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/sandalwood-veteran-actress-umashree-in-uttarakaanda-movie-rvj-dvp-1665201.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 ಕನ್ನಡ |language=kn |archive-date=2024-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001140046/https://kannada.news18.com/news/entertainment/sandalwood-veteran-actress-umashree-in-uttarakaanda-movie-rvj-dvp-1665201.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-04-22 |title=Versatile Actress Umashree Joins The Cast of Uttarakaanda |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/kannada/versatile-actress-umashree-joins-the-cast-of-uttarakaanda-article-109500109 |access-date=2024-04-28 |website=Times Now |language=en}}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ರಮ್ಯಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಕಾರಣ ಖಾಲಿಯಾದ ಕಾರಣ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರಾಜೇಶ್ ಅವರನ್ನು ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಈ ನಟಿಗೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2024-04-23 |title=Aishwarya Rajesh to make Kannada debut with 'Uttarakaanda' |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aishwarya-rajesh-to-make-kannada-debut-with-uttarakaanda/article68096998.ece |access-date=2024-04-28 |issn=0971-751X}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-04-23 |title=It's Official! Aishwarya Rajesh To Make Her Kannada debut with Dhananjaya's Uttarakaanda |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/kannada/aishwarya-rajesh-makes-her-kannada-debut-in-uttarakaanda-article-109522505 |access-date=2024-04-28 |website=Times Now |language=en}}</ref> ನಟಿ [[ಭಾವನಾ (ನಟಿ-ಕಾರ್ತಿಕಾ ಮೆನನ್)|ಭಾವನಾ ಮೆನನ್]] ಕೂಡ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್]] ಎದುರು ಜೋಡಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ವಿ ಜೋಡಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-04-23 |title=Bhavana Menon to collaborate with Shivarajkumar again within 'Uttarakaanda' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2024/Apr/23/bhavana-menon-to-collaborate-with-shivarajkumar-again-within-uttarakaanda |access-date=2024-04-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=2024-04-16 |title=Daali Dhananjaya And Dr Shivarajkumar's Uttarakaanda Goes On Floor |url=https://www.news18.com/movies/daali-dhananjaya-and-dr-shivarajkumars-uttarakaanda-goes-on-floor-8853702.html |access-date=2024-04-28 |website=News18 |language=en}}</ref> ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=Desk |first=DH Web |title=Shiva Rajkumar & Daali Dhananjaya's 'Uttarakaanda' goes on the floor! |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/shiva-rajkumar-daali-dhananjayas-uttarakaanda-goes-on-the-floor-2979220 |access-date=2024-04-28 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚರಣ್‌ರಾಜ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟೀಸರ್‌ಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಹ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಇದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |title=Uttarakaanda teaser: Rishab, Rakshit Shetty & others heap praise on Dhananjaya's macho intro |url=https://www.ottplay.com/news/uttarakaanda-teaser-rishab-rakshit-shetty-others-heap-praise-on-dhananjayas-macho-intro/728a1f7727541 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Uttarakaanda Teaser: Dhananjaya, Rohit Padaki promise a vibrant gangster tale |url=https://www.ottplay.com/news/uttarakaanda-teaser-dhananjaya-rohit-padaki-promise-a-vibrant-gangster-tale/dc3731bd4469 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> ನಂತರ, ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿಯವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಕರೆತಂದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref name=":3"/> == ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ == ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ನೋಟವನ್ನು ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ನಾಯಕ ನಟನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಟನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು, ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟೀಸರ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=ಧನಂಜಯ್ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಗಿಫ್ಟ್‌; 'ಡಾಲಿ' ಲುಕ್ ನೋಡಿ ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಚ್ಚರಿ! |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/dhananjays-uttarakaanda-movie-first-look-released/articleshow/93744727.cms |access-date=2024-04-28 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Uttarakaanda teaser Twitter response: Dhananjaya's Gabru Sathya is raw, rustic and full psych, say netizens |url=https://www.ottplay.com/news/uttarakaanda-teaser-twitter-response-dhananjayas-gabru-sathya-is-raw-rustic-and-full-psych-say-netizens/a298831f6a335 |access-date=2024-04-28 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|24787544}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಸ ರೋಮಾಂಚಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] 4ehflmegmm2tuczbo5i9v5raucnntqp 0 159762 1372332 1369176 2026-04-28T17:19:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372332 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ಹಾಲಿವುಡ್|image=|alt=<!-- see WP:ALT -->|caption=|director=[[ದಿನೇಶ್ ಬಾಬು (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ದಿನೇಶ್ ಬಾಬು]]|producer=[[ರಾಮು]]|writer=[[ಉಪೇಂದ್ರ]]|screenplay=ಉಪೇಂದ್ರ|story=ಉಪೇಂದ್ರ|starring=[[ಉಪೇಂದ್ರ]]<br />ಫೆಲಿಸಿಟಿ<br />[[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]]|music=[[ಗುರುಕಿರಣ್]]|cinematography=ಪಿ ಕೆ ಎಚ್ ದಾಸ್|editing=ಬಿ. ಎಸ್. ಕೆಂಪರಾಜ|studio=ರಾಮು ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್|distributor=|released={{Film date|2002|12|6|df=y}}|runtime=೧೩೬ ನಿಮಿಷಗಳು|country=ಭಾರತ|language=ಕನ್ನಡ|budget={{INR}}೭ [[ಕೋಟಿ]]<ref name="bo">{{cite web |title=Where is Malashree? |url=http://movies.indiainfo.com/kannada/coming/malashree.html |website=indiainfo.com |access-date=25 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030205192054/http://movies.indiainfo.com/kannada/coming/malashree.html |archive-date=5 February 2003 |url-status=dead}}</ref>}}'''''ಹಾಲಿವುಡ್''''' ೨೦೦೨ರ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ (ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್) ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಉಪೇಂದ್ರ]] ರಚಿಸಿ [[ದಿನೇಶ್ ಬಾಬು (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ದಿನೇಶ್ ಬಾಬು]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುರೇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು US 47 (ಒಂದು [[ಯಂತ್ರಮಾನವ|ರೋಬೋಟ್]] ) ಆಗಿ ಉಪೇಂದ್ರ ತ್ರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಜೊತೆಗೆ ಮನೀಶಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಟಿ ಫೆಲಿಸಿಟಿ ಮೇಸನ್ ಮತ್ತು [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೋಷಕ ನಟರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಕೋತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋತಿಗೆ [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು [[ತೆಲುಗು|ತೆಲುಗಿಗೆ]] ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="ib">{{Cite web |title=Telugu Cinema - Review - Hollywood - Upendra - Dinesh Babu - Guru Kiran |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-hollywood.html |access-date=2016-10-15 |website=www.idlebrain.com}}</ref><ref name="hi">{{Cite web |date=6 January 2003 |title=Farcical drama |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/farcical-drama/article28396255.ece |archive-url=https://archive.today/20231002125152/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/farcical-drama/article28396255.ece |archive-date=2 October 2023 |website=The Hindu}}</ref><ref name="fh">{{Cite web |url=http://www.fullhyderabad.com/profile/movies/829/2/hollywood-movie-review |title=Hollywood Movie review - Full Hyderabad |access-date=2024-09-20 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929193214/http://www.fullhyderabad.com/profile/movies/829/2/hollywood-movie-review |url-status=dead }}</ref> ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್|ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ರೋಬೋಟ್‌ನ]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನಟರಾದರು. ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ತನ್ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ರೋಬೋಟ್ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. == ತಾರಾಗಣ == * [[ಉಪೇಂದ್ರ]] ಯುಎಸ್ 47 [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್|ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ರೋಬೋಟ್]], ಸುರೇಂದ್ರ [[ಯಂತ್ರಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ|ರೋಬೋಟಿಸ್ಟ್]], ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರ ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ (ಸುರೇಂದ್ರನ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ) ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ * ಫೆಲಿಸಿಟಿ ಮನಿಷಾ/M- 47 ಆಗಿ * [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]] ಅವರು ಪ್ರೊ.ಎಡಿ ದಾಸ್, ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ * ಮೇಲುಕೋಟೆ ಸೀನು ಎಂಬ ಕೋತಿ, [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == <div class="track-listing"> {| class="tracklist" ! class="tracklist-number-header" scope="col" |<abbr title="Number">ಸಂ.</abbr> ! scope="col" style="width:40%" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" style="width:30%" | ಸಾಹಿತ್ಯ ! scope="col" style="width:30%" | ಗಾಯಕ(ರು) ! class="tracklist-length-header" scope="col" | ಅವಧಿ |- ! scope="row" | 1. | "ಚೂ ಬಿಡೆ ಚೂ ಬಿಡೆ" | [[ಉಪೇಂದ್ರ]] | [[ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್]] | class="tracklist-length" | 4:21 |- ! scope="row" | 2. | "ಸಕ್ಕತಾಗಿದೆ ಹಾಲಿವುಡ್" | ಉಪೇಂದ್ರ | ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, [[ಗುರುಕಿರಣ್]], ಆಲ್ವಿನ್ | class="tracklist-length" | 4:20 |- ! scope="row" | 3. | "ಆಮಂತರಿಸಿ ನನ್ನ" | [[ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] | ಅನುಪಮಾ | class="tracklist-length" | 5:07 |- ! scope="row" | 4. | "ಪ್ರೇಮ ಪ್ರೇಮ" | ಉಪೇಂದ್ರ | ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ | class="tracklist-length" | 6:03 |- ! scope="row" | 5. | "ಏಯೀ ಏಯೀ" | ಉಪೇಂದ್ರ | ಸುನಿಧಿ ಚೌಹಾಣ್, [[ಗುರುಕಿರಣ್]] | class="tracklist-length" | 3:41 |- ! scope="row" | 6. | "ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕು" | ಉಪೇಂದ್ರ | [[ಎಸ್ ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]] | class="tracklist-length" | 4:52 |- class="tracklist-total-length" ! colspan="4" scope="row" | <span>ಒಟ್ಟು :</span> | 28:24 |} </div> == ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ''ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ನವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದರು: "ನೀವು ಇದನ್ನು ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ''ಹಾಲಿವುಡ್'' ಒಂದು ಶುದ್ಧ ಮನರಂಜನಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಮರ್ ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿವೆ".<ref>{{Cite web |date=8 December 2002 |title=Hollywood |url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/dec08/filmr.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20031011124650/http://www.deccanherald.com/deccanherald/dec08/filmr.asp |archive-date=11 October 2003 |access-date=2 October 2023 |website=Deccan Herald}}</ref> ''ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಫೋ ಹೀಗೆ'' ಬರೆದುಕೊಂಡಿದೆ: "''ಹಾಲಿವುಡ್'' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್ ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ಇದು ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಗವನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಪಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ... ಇನ್ನೂ ಚಿತ್ರವು ಗುರುತು ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ".<ref>{{Cite web |title=Indiainfo: Kannada: HOLLYWOOD - Review |url=http://movies.indiainfo.com/kannada/reviews/hollywood.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20030421083029/http://movies.indiainfo.com/kannada/reviews/hollywood.html |archive-date=21 April 2003 |access-date=20 October 2023}}</ref> ತೆಲುಗಿನ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' ಬರೆದುಕೊಂಡಿದೆ, "ಕಥೆಯು ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ನಾಟಕವು ಸರ್ಕಸ್ ಪ್ರಹಸನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ವಿಷಯವು ಸುರೇಂದ್ರ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಉಪೇಂದ್ರನೊಂದಿಗಿನ ಮನೀಷಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುವ ಏಕೈಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಪೇಂದ್ರನಾಗಿ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಪಾತ್ರವೊಂದೇ ಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref name="hi"/> ''ಐಡಲ್ ಬ್ರೇನ್'' ನವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "'ಹಾಲಿವುಡ್' ಒಂದು ನೀರಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಈಡಿಯಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೂ ನೀವು ಅದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು".<ref name="ib"/> ''ಫುಲ್ ಹೈದರಾಬಾದ್'' ಹೀಗೆ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದೆ: "ಚಿತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ: ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಕೋತಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಈ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ ನೀವು ''ಹಾಲಿವುಡ್'' ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ".<ref name="fh"/> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ == ''ಹಾಲಿವುಡ್'' [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ]] ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಆದರೆ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="indiaeveryday1">{{Cite web |date=28 September 2010 |title=Is Endhiran inspired by Uppi's Hollywood? |url=http://www.indiaeveryday.in/karnataka/news-is-endhiran-inspired-by-uppis-hollywood-1171-1819563.htm |access-date=2 August 2012 |publisher=Indiaeveryday.in }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಚಿತ್ರವು ೭೫ ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{INRConvert|380|m}} ಗಳಿಸಿತು.<ref name="ejaga1">{{Cite web |date=3 December 2011 |title=High BUDGET MOVIES in Kannada Sandalwood – ALL TIM E &#124; eJaga.com - Entertainment World. Celebrity Movies gossip juicy rumors |url=http://ejaga.com/high-budget-movies-in-kannada-industry/ |access-date=2 August 2012 |publisher=eJaga.com }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|1112110}} * [https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20020429-kannada-producer-ramus-film-hollywood-to-star-australian-actress-felicity-795605-2002-04-28 Kannada producer Ramu's film Hollywood to star Australian actress Felicity] ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಿನೆಮಾ ಪಾತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] [[ವರ್ಗ:ರೋಬೊಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] ttd562d21yr8pwr6rm6yp531ko4a40b 0 159796 1372380 1245732 2026-04-29T08:09:15Z Sudheerbs 63909 ಹೊಸ ಪುಟ ರಚನೆ 1372380 wikitext text/x-wiki '''ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=M.V |first=Vivek |date=2024-08-16 |title=‘Gowri’ movie review: Samarjit Lankesh’s launchpad squanders its potential |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/gowri-movie-review-samarjit-lankeshs-launchpad-squanders-its-potential/article68532098.ece |access-date=2026-04-29 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.<ref>{{Cite news |date=2024-08-10 |title=I am glad that Samarjit is carrying forward my father’s legacy: Indrajit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-glad-that-samarjit-is-carrying-forward-my-fathers-legacy-indrajit-lankesh/articleshow/112403350.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]] ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ. ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-19 |title=Movies were always on my mind: Samarjit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/movies-were-always-on-my-mind-samarjit-lankesh/articleshow/102836338.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು 'ದೇವ್ ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇಗೌಡ' (೨೦೧೨) ಮತ್ತು 'ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ' (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2018-07-30 |title=I would rather work with children than any big star: Kavitha Lankesh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/Jul/30/i-would-rather-work-with-children-than-any-big-star-kavitha-lankesh-1850362.html |access-date=2026-04-29 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈಮಾ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದಾರ್ಪಣೆ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ '''ವೃಷಭ''' ದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಜಿತ್ ತೆರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2025-12-28 |title=Vrusshabha box office collection day 3: Mohanlal’s ‘epic’ disaster grosses just 1/56th of its budget; fares worse than Barroz, Monster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/vrusshabha-box-office-collection-mohanlal-film-grosses-just-1-56th-of-its-budget-10443381/ |access-date=2026-04-29 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೨ |ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇ ಗೌಡ |ಬಾಲಕ ದೇವ್ | |- |೨೦೧೫ |ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯ |ಲಿಫ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಡುಗ | |- |೨೦೧೮ |ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್ | | |- |೨೦೨೪ |ಗೌರಿ |ರಾಜ/ಗೌರಿ | |- |೨೦೨೫ |ವೃಷಭ |ಹಯಗ್ರೀವ/ತೇಜವರ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == khoxoxwrthbfd57i4npo5pk3s69vzr1 1372381 1372380 2026-04-29T08:10:17Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ2]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಲೇಖನ ತಯಾರಾಗಿದೆ 1372380 wikitext text/x-wiki '''ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=M.V |first=Vivek |date=2024-08-16 |title=‘Gowri’ movie review: Samarjit Lankesh’s launchpad squanders its potential |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/gowri-movie-review-samarjit-lankeshs-launchpad-squanders-its-potential/article68532098.ece |access-date=2026-04-29 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.<ref>{{Cite news |date=2024-08-10 |title=I am glad that Samarjit is carrying forward my father’s legacy: Indrajit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-glad-that-samarjit-is-carrying-forward-my-fathers-legacy-indrajit-lankesh/articleshow/112403350.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]] ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ. ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-19 |title=Movies were always on my mind: Samarjit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/movies-were-always-on-my-mind-samarjit-lankesh/articleshow/102836338.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು 'ದೇವ್ ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇಗೌಡ' (೨೦೧೨) ಮತ್ತು 'ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ' (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2018-07-30 |title=I would rather work with children than any big star: Kavitha Lankesh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/Jul/30/i-would-rather-work-with-children-than-any-big-star-kavitha-lankesh-1850362.html |access-date=2026-04-29 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈಮಾ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದಾರ್ಪಣೆ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ '''ವೃಷಭ''' ದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಜಿತ್ ತೆರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2025-12-28 |title=Vrusshabha box office collection day 3: Mohanlal’s ‘epic’ disaster grosses just 1/56th of its budget; fares worse than Barroz, Monster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/vrusshabha-box-office-collection-mohanlal-film-grosses-just-1-56th-of-its-budget-10443381/ |access-date=2026-04-29 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೨ |ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇ ಗೌಡ |ಬಾಲಕ ದೇವ್ | |- |೨೦೧೫ |ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯ |ಲಿಫ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಡುಗ | |- |೨೦೧೮ |ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್ | | |- |೨೦೨೪ |ಗೌರಿ |ರಾಜ/ಗೌರಿ | |- |೨೦೨೫ |ವೃಷಭ |ಹಯಗ್ರೀವ/ತೇಜವರ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == khoxoxwrthbfd57i4npo5pk3s69vzr1 1372383 1372381 2026-04-29T08:15:11Z Sudheerbs 63909 1372383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ | image = Samarjit by Rudhra Varma.jpg | caption = ಸಮರ್ಜಿತ್ (೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ) | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ | years_active = ೨೦೧೨ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ | height = | mother = | father = [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್|ಇಂದ್ರಜಿತ್‌ ಲಂಕೇಶ್]] }} '''ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=M.V |first=Vivek |date=2024-08-16 |title=‘Gowri’ movie review: Samarjit Lankesh’s launchpad squanders its potential |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/gowri-movie-review-samarjit-lankeshs-launchpad-squanders-its-potential/article68532098.ece |access-date=2026-04-29 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.<ref>{{Cite news |date=2024-08-10 |title=I am glad that Samarjit is carrying forward my father’s legacy: Indrajit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-glad-that-samarjit-is-carrying-forward-my-fathers-legacy-indrajit-lankesh/articleshow/112403350.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]] ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ. ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-19 |title=Movies were always on my mind: Samarjit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/movies-were-always-on-my-mind-samarjit-lankesh/articleshow/102836338.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು 'ದೇವ್ ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇಗೌಡ' (೨೦೧೨) ಮತ್ತು 'ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ' (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2018-07-30 |title=I would rather work with children than any big star: Kavitha Lankesh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/Jul/30/i-would-rather-work-with-children-than-any-big-star-kavitha-lankesh-1850362.html |access-date=2026-04-29 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈಮಾ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದಾರ್ಪಣೆ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ '''ವೃಷಭ''' ದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಜಿತ್ ತೆರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2025-12-28 |title=Vrusshabha box office collection day 3: Mohanlal’s ‘epic’ disaster grosses just 1/56th of its budget; fares worse than Barroz, Monster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/vrusshabha-box-office-collection-mohanlal-film-grosses-just-1-56th-of-its-budget-10443381/ |access-date=2026-04-29 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೨ |ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇ ಗೌಡ |ಬಾಲಕ ದೇವ್ | |- |೨೦೧೫ |ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯ |ಲಿಫ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಡುಗ | |- |೨೦೧೮ |ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್ | | |- |೨೦೨೪ |ಗೌರಿ |ರಾಜ/ಗೌರಿ | |- |೨೦೨೫ |ವೃಷಭ |ಹಯಗ್ರೀವ/ತೇಜವರ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == pizvc15acpr2tf9mzlimjuqmjvfsgb2 1372391 1372383 2026-04-29T11:39:57Z Pavanaja 5 /* ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ */ ತಟಸ್ಥ ಭಾಷೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ 1372391 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ | image = Samarjit by Rudhra Varma.jpg | caption = ಸಮರ್ಜಿತ್ (೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ) | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ | years_active = ೨೦೧೨ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ | height = | mother = | father = [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್|ಇಂದ್ರಜಿತ್‌ ಲಂಕೇಶ್]] }} '''ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=M.V |first=Vivek |date=2024-08-16 |title=‘Gowri’ movie review: Samarjit Lankesh’s launchpad squanders its potential |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/gowri-movie-review-samarjit-lankeshs-launchpad-squanders-its-potential/article68532098.ece |access-date=2026-04-29 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.<ref>{{Cite news |date=2024-08-10 |title=I am glad that Samarjit is carrying forward my father’s legacy: Indrajit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-glad-that-samarjit-is-carrying-forward-my-fathers-legacy-indrajit-lankesh/articleshow/112403350.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]] ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ. ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-19 |title=Movies were always on my mind: Samarjit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/movies-were-always-on-my-mind-samarjit-lankesh/articleshow/102836338.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು 'ದೇವ್ ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇಗೌಡ' (೨೦೧೨) ಮತ್ತು 'ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ' (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2018-07-30 |title=I would rather work with children than any big star: Kavitha Lankesh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/Jul/30/i-would-rather-work-with-children-than-any-big-star-kavitha-lankesh-1850362.html |access-date=2026-04-29 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈಮಾ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದಾರ್ಪಣೆ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ '''ವೃಷಭ''' ದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಜಿತ್ ತೆರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2025-12-28 |title=Vrusshabha box office collection day 3: Mohanlal’s ‘epic’ disaster grosses just 1/56th of its budget; fares worse than Barroz, Monster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/vrusshabha-box-office-collection-mohanlal-film-grosses-just-1-56th-of-its-budget-10443381/ |access-date=2026-04-29 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೨ |ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇ ಗೌಡ |ಬಾಲಕ ದೇವ್ | |- |೨೦೧೫ |ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯ |ಲಿಫ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಡುಗ | |- |೨೦೧೮ |ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್ | | |- |೨೦೨೪ |ಗೌರಿ |ರಾಜ/ಗೌರಿ | |- |೨೦೨೫ |ವೃಷಭ |ಹಯಗ್ರೀವ/ತೇಜವರ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == p7nsi70oy8o9odzgx9iq4xdveykjwwe 1372392 1372391 2026-04-29T11:41:26Z Pavanaja 5 /* ವೃತ್ತಿಜೀವನ */ 1372392 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ | image = Samarjit by Rudhra Varma.jpg | caption = ಸಮರ್ಜಿತ್ (೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ) | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ | years_active = ೨೦೧೨ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ | height = | mother = | father = [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್|ಇಂದ್ರಜಿತ್‌ ಲಂಕೇಶ್]] }} '''ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=M.V |first=Vivek |date=2024-08-16 |title=‘Gowri’ movie review: Samarjit Lankesh’s launchpad squanders its potential |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/gowri-movie-review-samarjit-lankeshs-launchpad-squanders-its-potential/article68532098.ece |access-date=2026-04-29 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.<ref>{{Cite news |date=2024-08-10 |title=I am glad that Samarjit is carrying forward my father’s legacy: Indrajit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-glad-that-samarjit-is-carrying-forward-my-fathers-legacy-indrajit-lankesh/articleshow/112403350.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಇವರು ಪತ್ರಕರ್ತೆ [[ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್]] ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ. ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-19 |title=Movies were always on my mind: Samarjit Lankesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/movies-were-always-on-my-mind-samarjit-lankesh/articleshow/102836338.cms |access-date=2026-04-29 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸಮರ್ಜಿತ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು 'ದೇವ್ ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇಗೌಡ' (೨೦೧೨) ಮತ್ತು 'ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ' (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2018-07-30 |title=I would rather work with children than any big star: Kavitha Lankesh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/Jul/30/i-would-rather-work-with-children-than-any-big-star-kavitha-lankesh-1850362.html |access-date=2026-04-29 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ [[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಗೌರಿ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈಮಾ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದಾರ್ಪಣೆ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ{{citation needed}}. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ '''ವೃಷಭ''' ದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಜಿತ್ ತೆರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=2025-12-28 |title=Vrusshabha box office collection day 3: Mohanlal’s ‘epic’ disaster grosses just 1/56th of its budget; fares worse than Barroz, Monster |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/vrusshabha-box-office-collection-mohanlal-film-grosses-just-1-56th-of-its-budget-10443381/ |access-date=2026-04-29 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೨ |ಸನ್ ಆಫ್ ಮುದ್ದೇ ಗೌಡ |ಬಾಲಕ ದೇವ್ | |- |೨೦೧೫ |ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯ |ಲಿಫ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಡುಗ | |- |೨೦೧೮ |ಸಮ್ಮರ್ ಹಾಲಿಡೇಸ್ | | |- |೨೦೨೪ |ಗೌರಿ |ರಾಜ/ಗೌರಿ | |- |೨೦೨೫ |ವೃಷಭ |ಹಯಗ್ರೀವ/ತೇಜವರ್ಮ |ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == fsz1r1hj5w5wo4ux3pb9f3xw3qkn90f 0 166997 1372369 1335663 2026-04-29T03:57:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372369 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Arshad Nadeem | honorific_suffix = {{post-nominals|size=100%|country=PAK|PP}} | image = Arshad Nadeem Budapest 2023 (cropped).jpg | image_size = | alt = Arshad Nadeem looking up with his hands together in celebration. He is a man in his late 20s with short hair and no facial hair wearing a sports jersey. | caption = Nadeem at the [[2023 World Athletics Championships]] in Budapest | headercolor = Gold | native_name = {{nq|ارشد ندیم}} | native_name_lang = pa | full_name = Arshad Nadeem | birth_date = {{birth date and age|1997|01|2|df=yes}} | birth_place = [[Mian Channu]], [[Punjab, Pakistan|Punjab]], Pakistan<ref name="Profile"/> | employer = [[WAPDA]] | height = 1.92 m<ref>{{Cite web |title=Meet Pakistan's Olympic javelin thrower |first=Abid |last=Hussain |url=https://www.aljazeera.com/sports/longform/2024/8/4/i-compete-against-myself-meet-pakistans-olympic-javelin-thrower-2 |date=4 August 2024 |website=[[Al Jazeera]] |quote=[...] the broad-chested, 1.92m-tall (6ft-3-inch-tall) athlete [...]}}</ref> | weight = 95 kg | sport = [[Sport of athletics|Athletics]] | event = [[Javelin throw]] | coach = Salman Iqbal Butt<ref>{{cite web |url=https://niche.com.pk/spotlight-on-salman-butt-the-man-behind-arshad-nadeems-olympic-glory/ |title=Spotlight on Salman Butt: The man behind Arshad Nadeem's Olympic Glory |date=27 August 2024}}</ref> Terseus Liebenberg<ref>{{cite web |url=https://www.thenews.com.pk/print/955216-south-africa-s-terseus-to-accompany-arshad-in-world-athletics |title=South Africa's Terseus to accompany Arshad in World Athletics}}</ref> | worlds = {{World2}} [[2023 World Athletics Championships|2023]] | regionals = {{Asia1}} [[2019 South Asian Games|2019]] {{Asia3}} [[2018 Asian Games|2018]] {{Asia3}} [[2016 South Asian Games|2016]] | olympics = {{OG1}} [[2024 Olympic Games|2024]] | commonwealth = {{World1}} [[2022 Commonwealth Games|2022]] | highestranking = '''5''' (weeks: 24)<ref name="Profile"/> | pb = 92.97 m '''[[List of Olympic records in athletics|OR]] [[List of Asian records in athletics|AR]]''' (2024)<ref name="Profile"/> | medaltemplates = {{Medal|Sport|Men's [[Sport of athletics|athletics]]}} [[File:Athletics pictogram.svg|30px]] {{Medal|Country|{{PAK}}}} {{MedalCount | total = yes | [[Summer Olympic Games|Olympic Games]] | 1 | - | - | [[World Athletics Championships|World Championships]] | - | 1 | - | [[Commonwealth Games]] | 1 | - | - | [[Asian Games]] | - | - | 1 | [[Islamic Solidarity Games]] | 1 | - | 1 | [[South Asian Games]] | 1 | - | 1 | [[Asian U20 Athletics Championships|Asian U20 Championships]] | - | - | 1 }} {{Medal|Competition|[[Athletics at the Summer Olympics|Olympic Games]]}}[[File:Olympic rings.svg|center|80px]] {{Medal|Gold|[[2024 Summer Olympics|2024 Paris]]|[[Athletics at the 2024 Summer Olympics – Men's javelin throw|{{nowrap|Javelin throw}}]]}} {{Medal|Competition|[[World Athletics Championships|World Championships]]}} {{Medal|Silver|[[2023 World Athletics Championships|2023 Budapest]]|[[2023 World Athletics Championships – Men's javelin throw|Javelin throw]]}} {{Medal|Competition|[[Commonwealth Games]]}} {{Medal|Gold|[[2022 Commonwealth Games|2022 Birmingham]]|[[Athletics at the 2022 Commonwealth Games – Men's javelin throw|Javelin throw]]}} {{Medal|Competition|[[Islamic Solidarity Games]]}} {{Medal|Gold|[[2021 Islamic Solidarity Games|2021 Konya]]|[[Athletics at the 2021 Islamic Solidarity Games|Javelin throw]]}} {{Medal|Bronze|[[2017 Islamic Solidarity Games|2017 Baku]]|[[Athletics at the 2017 Islamic Solidarity Games – Results#Javelin throw|Javelin throw]]}} {{Medal|Competition|[[South Asian Games]]}} {{Medal|Gold|[[2019 South Asian Games|2019 Kathmandu]]|[[Athletics at the 2019 South Asian Games|Javelin throw]]}} {{Medal|Bronze|[[2016 South Asian Games|2016 Guwahati and Shillong]]|[[Athletics at the 2016 South Asian Games|Javelin throw]]}} {{Medal|Competition|[[Asian Games]]}} {{Medal|Bronze|[[2018 Asian Games|2018 Jakarta]]|[[Athletics at the 2018 Asian Games – Men's javelin throw|Javelin throw]]}} {{Medal|Competition|[[Asian U20 Athletics Championships|Asian U20 Championships]]}} {{Medal|Bronze|[[2016 Asian Junior Athletics Championships|2016 Ho Chi Minh City]]|[[2016 Asian Junior Athletics Championships#Medal summary|Javelin throw]]}} }} '''ಅರ್ಷದ್ ನದೀಮ್''' ಅವರು 2 ಜನವರಿ 1997ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ.<ref name="Profile">{{Cite web |title=World Athletics Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/pakistan/arshad-nadeem-14698105 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814014022/https://www.worldathletics.org/athletes/pakistan/arshad-nadeem-14698105 |archive-date=14 August 2022 |access-date=14 August 2022}}</ref>{{IPA|pa|ˈɐrʃəd nɐˈdiːm}}ಅವರು ಹಾಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆತ 2024ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ 92.97 ಮೀಟರ್ (ID2) ಅಡಿ ದೂರ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಅವರ ಎಸೆತವು ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಎಸೆತವಾಗಿದೆ.<ref name="longest throws">{{Cite web |title=Javelin Throw men - All time Top list |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/throws/javelin-throw/outdoor/men/senior |access-date=1 September 2024}}</ref> ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಯಾವುದೇ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಫೈನಲ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಆಟಗಾರ ಇವರು.<ref>{{Cite web |date=22 July 2022 |title=World Athletics Championships: Arshad makes history, qualifies for final |url=https://tribune.com.pk/story/2367238/world-athletics-championships-arshad-makes-history-qualifies-for-final |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722104426/https://tribune.com.pk/story/2367238/world-athletics-championships-arshad-makes-history-qualifies-for-final |archive-date=22 July 2022 |access-date=24 July 2022 |website=Express Tribune |language=en}}</ref> 2022ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅವರು 90.18 m (′ID2] ft′ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ಟ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 90 ಮೀಟರ್ ಗಡಿ ದಾಟಿದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] ಮೊದಲ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. &nbsp;2023ರ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (WAPDA) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Arshad Nadeem wins gold as Army, WAPDA dominate National Athletics Championship |url=https://www.geosuper.tv/latest/20354-arshad-nadeem-wins-gold-as-army-wapda-dominate-national-athleticschampionship |access-date=11 August 2024 |website=www.geosuper.tv |language=en-US}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಅರ್ಷದ್ ನದೀಮ್ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] [[ಪಂಜಾಬ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ಮಿಯಾನ್ ಚನ್ನು ವಿನಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="CWG Gold2">{{Cite web |last=Sharma |first=Nitin |date=9 August 2022 |title=I didn't want him to be a mason like me, says Arshad Nadeem's father after son's 90.18 m javelin CWG gold medal |url=https://indianexpress.com/article/sports/commonwealth-games/i-didnt-want-him-to-be-a-mason-like-me-says-nadeem-arshads-father-after-sons-90-18-m-javelin-cwg-gold-medal-8077309/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814011826/https://indianexpress.com/article/sports/commonwealth-games/i-didnt-want-him-to-be-a-mason-like-me-says-nadeem-arshads-father-after-sons-90-18-m-javelin-cwg-gold-medal-8077309/ |archive-date=14 August 2022 |access-date=14 August 2022 |website=[[Indian Express]]}}</ref> ಈ ಕುಟುಂಬವು ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="ARY">{{cite AV media|people=|date=14 August 2021|title=Bouncer । Arshad Nadeem । Shoaib Jatt । 14 August 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=1wmO2gkzULc|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808013942/https://www.youtube.com/watch?v=1wmO2gkzULc|archive-date=8 August 2022|url-status=live|time=11:31 and 11:34|time-caption=Self-identification as Jat between|publisher=[[ARY News]]|via=[[YouTube]]|quote=|trans-quote=}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tamta |first=Prashant |date=6 August 2024 |title=Who is Arshad Nadeem, the main challenger of Neeraj Chopra in Paris Olympics? |url=https://www.dnaindia.com/sports/report-who-is-arshad-nadeem-the-main-challenger-of-neeraj-chopra-in-paris-olympics-2024-pakistani-javelin-thrower-3100695 |access-date=16 August 2024 |website=DNA India |quote=Born into a Punjabi Jat family in Pakistan's Punjab, he is the third-oldest among eight siblings. Nadeem made his debut at the Olympics at the 2020 Summer Olympics, which were held in 2021.}}</ref><ref name="Das">{{cite news |last=Das |first=Indraneel |date=9 August 2024 |title=Javelin throw: Neeraj Chopra wins silver; Pakistan's Nadeem breaks Olympic record to clinch gold |url=https://www.newindianexpress.com/sport/olympics/2024/Aug/08/javelin-throw-neeraj-chopra-wins-silver-pakistans-nadeem-breaks-olympic-record-to-clinch-gold |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240825211221/https://www.newindianexpress.com/sport/olympics/2024/Aug/08/javelin-throw-neeraj-chopra-wins-silver-pakistans-nadeem-breaks-olympic-record-to-clinch-gold |archive-date=25 August 2024 |work=[[The New Indian Express]] |quote=Nadeem was born to a Punjabi Jat family in Pakistan's Punjab and is the third child among eight.}}</ref> ಅವರು ಎಂಟು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ <ref name="CWG Gold2"/> ಅವರು. ನದೀಮ್ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರೂ.[[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], [[ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌|ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್]], [[ಅಸ್ಸೋಸಿಯೆಷನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಮತ್ತು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್- ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ರೀಡೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಟೇಪ್-ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ನದೀಮ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಶೀದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಸಖಿಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದನು. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಾಕಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನದೀಮ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Arshad Nadeem: Son Of Construction Worker, Who Struggled To Buy Food, Is Now Pakistan's Olympic Hero |url=https://sports.ndtv.com/olympics-2024/arshad-nadeem-son-of-construction-worker-who-struggled-to-buy-food-is-now-pakistans-olympic-hero-6296124 |publisher=NDTV |access-date=2024-12-20 |archive-date=2025-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623092526/https://sports.ndtv.com/olympics-2024/arshad-nadeem-son-of-construction-worker-who-struggled-to-buy-food-is-now-pakistans-olympic-hero-6296124 |url-status=dead }}</ref> ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಮೊದಲು, ನದೀಮ್ ಶಾಟ್ ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್ ಥ್ರೋವನ್ನು ಸಹ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಸತತವಾಗಿ ನಡೆದ ಪಂಜಾಬ್ ಯುವ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಬೋರ್ಡ್ ಮೀಟ್ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದವು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ವಾಪ್ಡಾ) ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶೀಯ ವಿಭಾಗೀಯ ತಂಡಗಳಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಆಫರ್ಗಳನ್ನು ಬಂತು. ಅವನ ತಂದೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಶ್ರಫ್ ಅವನನ್ನು ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆಯುವ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ನದೀಮ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2015 ರಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.<ref name=":3">{{Cite web |last=Saifi |first=Samra Zulfaqar, Sophia |date=9 August 2024 |title=Pakistan celebrates its first Olympic medal in decades as javelin hero breaks Games record |url=https://www.cnn.com/2024/08/09/sport/pakistan-olympics-javelin-arshad-nadeem-intl-hnk-spt/index.html |access-date=9 August 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು (2015-2019) === [[ಚಿತ್ರ:Arshad_Nadeem_at_2016_South-Asian_Games.jpg|left|thumb|2016ರಲ್ಲಿ [[ಗುವಾಹಾಟಿ|ಗುವಾಹಟಿ]] ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ನದೀಮ್]] ಅರ್ಷದ್ ನದೀಮ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಮಾರಿಷಸ್ನ ಐಎಎಎಫ್ ಹೈ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |title=Athletics – Nadeem Arshad |url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1309642-nadeem-arshad.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804081024/https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1309642-nadeem-arshad.htm |archive-date=4 August 2021 |access-date=7 August 2021 |website=Tokyo 2020 Olympics |publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games]] |language=en-us}}</ref> ೨೦೧೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ [[ಗುವಾಹಾಟಿ|ಗುವಾಹಟಿ]] ನಡೆದ [[೨೦೧೬ ಸೌತ್‌ ಏಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]] ನದೀಮ್ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೭೮.೩೩ ಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |date=8 August 2022 |title=Arshad Nadeem — from Mian Channu to winning gold at CWG |url=https://www.dawn.com/news/1703912 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729050337/https://www.dawn.com/news/1703912 |archive-date=29 July 2024 |access-date=29 July 2024 |work=DAWN |language=en}}</ref> ೨೦೧೬ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ, ಹೋ ಚಿ ಮಿನ್ಹ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 17ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ನದೀಮ್ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news |date=7 June 2016 |title=Arshad wins bronze at Asian Junior Athletics |url=https://www.thenews.com.pk/print/125901-Arshad-wins-bronze-at-Asian-Junior-Athletics |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729170849/https://www.thenews.com.pk/print/125901-Arshad-wins-bronze-at-Asian-Junior-Athletics |archive-date=29 July 2024 |access-date=29 July 2024 |work=The News International |language=en}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನದೀಮ್ ಬಾಕುದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಾಲಿಡಾರಿಟಿ ಗೇಮ್ಸ್ ೭೬.೩೩ ಮೀಟರ್ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೮೦.೪೫ ಮೀಟರ್ನ ಹೊಸ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. 2018ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನಂತರ ಆತ ಬೆನ್ನುನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ [[ಜಕಾರ್ತ|ಜಕಾರ್ತಾ]] ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಸ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ೮೦.೭೫ ಮೀಟರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Nadeem Arshad wins bronze for Pakistan in Asian Games |url=https://www.thenews.com.pk/latest/360220 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208204337/https://www.thenews.com.pk/latest/360220 |archive-date=8 December 2019 |access-date=8 December 2019 |work=The News International}}</ref> ಕತಾರ್ನ [[ದೊಹಾ|ದೋಹಾ]] ನಡೆದ ೨೦೧೯ ರ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ನದೀಮ್ ಹೊಸ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೯ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೇಶಾವರದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ 33ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ವಾಪ್ಡಾ ಪರ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ನದೀಮ್, 83.65 ಮೀ ಎಸೆತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. 2019ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 13ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಅವರು ೮೬.೨೯ ಮೀ ಆಟಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news |date=7 December 2019 |title=South Asian Games: Pakistan add four gold medals, takes tally to 24 |url=https://www.geo.tv/latest/260727 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208204358/https://www.geo.tv/latest/260727 |archive-date=8 December 2019 |access-date=8 December 2019 |work=Geo News}}</ref> === ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಶಸ್ಸು (2021-ಇಂದಿನ ದಿನ) === ==== 2020 ಟೋಕಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ==== ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ [[ತೋಕ್ಯೋ|ಜಪಾನಿನ ಟೋಕಿಯೊ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2020ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ನದೀಮ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೊದಲು ನದೀಮ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಮೈದಾನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ತಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನದೀಮ್ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಲ್ಲದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನದೀಮ್ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಅವರು ೨೦೨೦ ರ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನ ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಫೈನಲ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರು ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ 84.62 m ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=7 August 2021 |title=Javelin throw at Tokyo Olympics: Arshad Nadeem misses out on medal, finishes 5th |url=https://www.dawn.com/news/1639312 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210807114359/https://www.dawn.com/news/1639312 |archive-date=7 August 2021 |access-date=7 August 2021 |website=dawn.com |language=en}}</ref> ==== 2022 ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ==== ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ರಿಂದ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಗಳ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನದೀಮ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ತರಬೇತುದಾರ ಟೆರ್ಸಿಯಸ್ ಲಿಬೆನ್ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಈ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು (ಎಎಫ್ಪಿ) ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |title=Pakistan's star javelin thrower Arshad Nadeem to get training in South Africa |url=https://www.geo.tv/latest/377150-pakistans-star-javelin-thrower-arshad-nadeem-to-get-training-in-south-africa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230827195955/https://www.geo.tv/latest/377150-pakistans-star-javelin-thrower-arshad-nadeem-to-get-training-in-south-africa |archive-date=27 August 2023 |access-date=27 August 2023 |work=www.geo.tv |language=en}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಯೂಜಿನ್, ಒರೆಗಾನ್, ಯು. ಎಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ನದೀಮ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ 86.16 ಮೀ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=24 July 2022 |title=Arshad Nadeem finishes fifth in World Championships javelin final |url=https://www.brecorder.com/news/40187821 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724162450/https://www.brecorder.com/news/40187821 |archive-date=24 July 2022 |access-date=24 July 2022 |website=Business Recorder |language=en}}</ref> ==== 2022 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ಃ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಗೇಮ್ಸ್ ದಾಖಲೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:Arshad_Nadeem.jpg|thumb|2022ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ನದೀಮ್2022 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್]] 7 ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ನದೀಮ್ ೨೦೨೨ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಐದನೇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ 90.18 m ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಆಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇವರು ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಪೀಟರ್ಸ್ 88.64 m ಎಸೆತವನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು, ಈ ಮೂಲಕ 90 ಮೀಟರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಮೊದಲ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದವರಾದರು. ಇದು 1962ರ ನಂತರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=8 August 2022 |title=Pakistan celebrates Arshad Nadeem's Gold in Commonwealth Games 2022 |url=https://www.geosuper.tv/latest/17606-pakistan-celebrates-arshad-nadeems-gold-in-commonwealth-games-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807232100/https://www.geosuper.tv/latest/17606-pakistan-celebrates-arshad-nadeems-gold-in-commonwealth-games-2022 |archive-date=7 August 2022 |access-date=8 August 2022 |publisher=[[Geo Super]]}}</ref> ==== 2024 ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಃ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ದಾಖಲೆ ==== ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೨೪ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ನದೀಮ್ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ೯೨.೯೭ ಮೀಟರ್ನ ನ ಹೊಸ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ೨೦೦೮ ರ ಬೀಜಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ಥೋರ್ಕಿಲ್ಡ್ಸೆನ್ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ನದೀಮ್ ಅವರ ಎಸೆತವು ಆರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಎಸೆತವಾಗಿದೆ. 1992 ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕವನ್ನು ಮತ್ತು 1984ರ ನಂತರ ಅವರ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನದೀಮ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೪ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ಗೆ ಮೊದಲು ನದೀಮ್ ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪುರುಷ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರರಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಎಸೆತ ಎಂದು ಅವರ 92.97 ಮೀ ಎಸೆತವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ೯೦ ಮೀಟರ್ ಅಂತರವನ್ನು ದಾಟಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Topping |first=Alexandra |date=8 August 2024 |title=Arshad Nadeem throws his way into history for Pakistan with javelin gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/08/arshad-nadeem-neeraj-chopra-pakistan-india-javelin-throw-athletics-2024-paris-olympic-games |access-date=9 August 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು, [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ]] ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ನದೀಮ್ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="individualmedalandparade">{{Cite news |last=Yam |first=Kimmy |date=12 August 2024 |title=Pakistan's first individual gold medalist, whose village helped fund Olympic path, returns a hero |url=https://www.nbcnews.com/news/asian-america/arshad-nadeem-olympics-pakistan-gold-medalist-javelin-rcna166269 |access-date=14 August 2024 |publisher=NBC News}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಅರ್ಷದ್ ನದೀಮ್ ಅವರಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ಮುಸ್ಲಿಮ್|ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |last=Raheel |first=Natasha |date=27 August 2022 |title=Arshad Nadeem's 'divine' journey of javelin throw records |url=https://tribune.com.pk/story/2373441/arshad-nadeems-divine-journey-of-javelin-throw-records |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831110741/https://tribune.com.pk/story/2373441/arshad-nadeems-divine-journey-of-javelin-throw-records |archive-date=31 August 2022 |access-date=10 September 2022 |work=The Express Tribune}}</ref> {| {{AchievementTable|nation={{PAK}}|Event=yes}} |- |rowspan=3|2016 |[[Athletics at the 2016 South Asian Games|South Asian Games]] |[[Guwahati, India]] |bgcolor=c9966|{{bronze3}} |Javelin throw |78.33 m |- |[[2016 Asian Junior Athletics Championships|Asian Junior Athletics Championships]] |[[Ho Chi Minh City, Vietnam]] |bgcolor=c9966|{{bronze3}} |Javelin throw |73.40 m |- |[[2016 IAAF World U20 Championships|World U20 Championships]] |[[Bydgoszcz, Poland]] |30th (q) |Javelin throw |[[2016 IAAF World U20 Championships – Men's javelin throw#Qualification|67.17 m]] |- |rowspan=2|2017 |[[Athletics at the 2017 Islamic Solidarity Games|Islamic Solidarity Games]] |[[Baku, Azerbaijan]] |bgcolor=c9966|{{bronze3}} |Javelin throw |[[Athletics at the 2017 Islamic Solidarity Games – Results#Javelin throw|76.33 m]] |- |[[2017 Asian Athletics Championships|Asian Championships]] |[[Bhubaneswar, India]] |7th |Javelin throw |[[2017 Asian Athletics Championships – Men's javelin throw|78.00 m]] |- |rowspan=2|2018 |[[Athletics at the 2018 Commonwealth Games|Commonwealth Games]] |[[Gold Coast, Australia]] |8th |Javelin throw |[[Athletics at the 2018 Commonwealth Games – Men's javelin throw#Final|76.02 m]] |- |[[Athletics at the 2018 Asian Games|Asian Games]] |[[Jakarta]], [[Indonesia]] |bgcolor=c9966|{{bronze3}} |Javelin throw |[[Athletics at the 2018 Asian Games – Men's javelin throw|80.75 m]] |- |rowspan=3|2019 |[[2019 Asian Athletics Championships|Asian Championships]] |[[Doha, Qatar]] |6th |Javelin throw |[[2019 Asian Athletics Championships – Men's javelin throw|78.55 m]] |- |[[2019 World Athletics Championships|World Championships]] |[[Doha, Qatar]] |16th (q) |Javelin throw |[[2019 World Athletics Championships – Men's javelin throw#Qualification|81.52 m]] {{AthAbbr|NR|Pakistani}} |- |[[Athletics at the 2019 South Asian Games|South Asian Games]] |[[Kathmandu, Nepal]] |bgcolor=gold|{{Gold1}} |Javelin throw |86.29 m '''[[List of South Asian Games records in athletics#Men's records|GR]]''' {{AthAbbr|NR|Pakistani}} |- |rowspan=2|2021 |1st International Athletics Tournament|Imam Reza Cup |[[Mashhad, Iran]] |bgcolor=gold|{{Gold1}} |Javelin throw |86.38 m {{AthAbbr|NR|Pakistani}} |- |[[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Tokyo, Japan]] |5th |Javelin throw |[[Athletics at the 2020 Summer Olympics – Men's javelin throw#Final|84.62 m]] |- |rowspan=3|2022 |[[2022 World Athletics Championships|World Championships]] |[[Eugene, Oregon]], [[United States]] |5th |Javelin throw |[[2022 World Athletics Championships – Men's javelin throw#Final|86.16 m]] |- |[[2022 Commonwealth Games|Commonwealth Games]] |[[Birmingham, England]] |bgcolor=gold|{{Gold1}} |Javelin throw |[[Athletics at the 2022 Commonwealth Games – Men's javelin throw|90.18 m]] '''[[List of Commonwealth Games records in athletics#Men's records|GR]]''' {{AthAbbr|NR|Pakistani}} |- |[[2022 Islamic Solidarity Games|Islamic Solidarity Games]] |[[Konya, Turkey]] |bgcolor=gold|{{Gold1}} |Javelin throw |[[Athletics at the 2021 Islamic Solidarity Games – Results#Javelin throw|88.55 m]] '''[[Athletics at the Islamic Solidarity Games#Men|GR]]''' |- |2023 |[[2023 World Athletics Championships|World Championships]] |[[Budapest]], [[Hungary]] |bgcolor=silver|{{Silver2}} |Javelin throw |[[2023 World Athletics Championships – Men's javelin throw#Final|87.82 m]] {{athAbbr|SB}} |- |2024 |[[Athletics at the 2024 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Paris]], [[France]] |bgcolor=gold|{{Gold1}} |Javelin throw |[[Athletics at the 2024 Summer Olympics – Men's javelin throw#Final|92.97 m]] '''[[List of Olympic records in athletics|OR]]''' [[List of Asian records in athletics|AR]] |} == ವರ್ಷದ ಋತುವಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ == {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ. !ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ !ಸ್ಥಳ. !ದಿನಾಂಕ <ref name="Profile"/> |- |2015 |70.46 ಮೀಟರ್ಗಳು |[[ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್]], ಪಾಕಿಸ್ತಾನ |ಏಪ್ರಿಲ್ 3 |- |2016 |78.33 ಮೀಟರ್ಗಳು |[[ಗುವಾಹಾಟಿ|ಗುವಾಹಟಿ]], ಭಾರತ |10 ಫೆಬ್ರವರಿ |- |2017 |78 ಮೀಟರ್ |[[ಭುವನೇಶ್ವರ]], ಭಾರತ |ಜುಲೈ 9 |- |2018 |80.75 ಮೀಟರ್ಗಳು |[[ಜಕಾರ್ತ|ಜಕಾರ್ತಾ]], ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ |ಆಗಸ್ಟ್ 27 |- |2019 |86.29 ಮೀಟರ್ಗಳು (GRR) |[[ಕಠ್ಮಂಡು]], ನೇಪಾಳ |ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 |- |2021 |86.38 ಮೀಟರ್ಗಳು |ಮಶಾದ್, ಇರಾನ್ |ಏಪ್ರಿಲ್ 12 |- |2022 |90.18 ಮೀಟರ್ಗಳು (GRR) |[[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ |ಆಗಸ್ಟ್ 7 |- |2023 |87.82 ಮೀಟರ್ಗಳು |[[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]], ಹಂಗೇರಿ |ಆಗಸ್ಟ್ 27 |- |2024 |92.97 ಮೀಟರ್ಗಳು (OR) |[[ಪ್ಯಾರಿಸ್]], ಫ್ರಾನ್ಸ್ |ಆಗಸ್ಟ್ 8 |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] 681nzpbdwhv9bk64znq8pw0dmfka8le 0 173648 1372317 1367986 2026-04-28T13:16:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372317 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Soraya.ghasemi 02.jpg | image_upright = 0.9 | caption = | native_name = ثریا قاسمی | native_name_lang = Fa | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1940|12|19|df=y}} | birth_place = | citizenship = | occupation = Actress | years_active = 1970–present | spouse = Rahim Barfaraz | children = 3 | parents = [[Hamideh Kheirabadi]] (mother)<br />Ali Molaghasem (father) | website = }} '''ಸೊರಯಾ ಖಾಸೆಮಿ''' ( Persian ; ಜನನ 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1940) ಒಬ್ಬ ಇರಾನಿನ ನಟಿ. ಅವರು [[ತೆಹ್ರಾನ್|ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಹಮೀದೇ ಖೇರಾಬಾದಿ ಅವರನ್ನು ''ಇರಾನಿನ ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಾಯಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಸೊರಾಯ ಘಾಸೇಮಿಯ ವೃತ್ತಿಪರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಖ್ಯಾತ ಇರಾನಿನ ನಟಿ ಸೊರಾಯಾ ಘಸೇಮಿ, 1973ರಲ್ಲಿ ಘೆಸ್ಸೆ-ಯೆ ಎಶ್ಗ್ (ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಲವ್) ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ [[ಟಿವಿ (ದೂರದರ್ಶನ) ಜಾಹೀರಾತುಗಳು|ದೂರದರ್ಶನ]]ಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. 1979 ರ ಇರಾನಿನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೊದಲು, ಅವರು ನಾಲ್ಕು ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ಇರಾನಿನ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವಿರಾಮದ ನಂತರ, ಸೊರಾಯ ಘಸೇಮಿ 1986 ರಲ್ಲಿ 46 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಾನೇ ಅಬ್ರಿ (ದಿ ಕ್ಲೌಡಿ ಹೌಸ್) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು, ನಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಗೋರ್ಗ್-ಹಾ ಸರಣಿ. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಅವರು ಧ್ವನಿ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಸರ್ ತಘ್ವಾಯ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಘಸೇಮಿ, ಇರಾನಿನ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತಂದರು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮದುವೆ == ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ಸೊರಾಯ ಘಾಸೆಮಿ ರಹೀಂ ಬರ್ಫರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ: ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು, ಬೆಹ್ರೂಜ್ ಮತ್ತು ಬಾಬಕ್, ಮತ್ತು ಮಗಳು ಬನಾಫ್ಶೆಹ್. == ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಠಣಗಳು == 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸೊರಾಯ ಘಸೇಮಿ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರ್ಷಿಯನ್ [[ಕವಿತೆ]]ಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು, ನಟನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಅವರ ಬಹುಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. == ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನಟನಾ ಪಾತ್ರಗಳು == 2001ರಲ್ಲಿ 19ನೇ ಫಜರ್ [[ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸಿಮೋರ್ಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ ನಟಿಯಾಗಿ ಘಸೇಮಿ ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಈ ಮನ್ನಣೆಯು ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್ ಮತ್ತು ಡೋಕ್ತಾರ್ ಶಿರಿನಿ ಫೋರುಶ್ (ದಿ ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಗರ್ಲ್) ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. "ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪಾತ್ರವು ಅವರಿಗೆ ಇರಾನಿನ ಸಿನಿಮಾ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ತರುವಾಯ, "ದೋಖ್ತರ್ ಶಿರಿನಿ ಫೋರುಶ್" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿನಯದ ನಂತರ ಅವರು ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name=":0">{{Cite web |title=ثریا قاسمی - دانشنامه ویکیدا |url=https://fa.wikida.ir/wiki/%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7_%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C |access-date=2024-10-06 |website=fa.wikida.ir |language=fa }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ದೂರದರ್ಶನದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ == ಹಮೀದ್ ಲಾಬ್ಖಂಡೆ ಮತ್ತು ಹಸನ್ ಫತಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಾದ ದಾರ್ ಪನಾ ತೋ (ಇನ್ ಯುವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್) ಮತ್ತು ಶಾಬೆ ದಾಹೋಮ್ (ದಿ ಟೆನ್ತ್ ನೈಟ್) ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಅವರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ನಾಟಕಗಳಾದ ಟುವರ್ಡ್ಸ್ ಡಮಾಸ್ಕಸ್ (ಹಮೀದ್ ಸಮಂದರಿಯನ್) ನೆಕ್ರಾಸೋವ್ (ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಹಮಾನಿಯನ್) ಮತ್ತು ಟವರ್ಡ್ಸ್ ಕಾಬಾ (ತಾಜ್ಬಖ್ ಫನಾಯಿಯನ್) ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಇರಾನಿನ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭದ್ರಪಡಿಸಿತು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * "ಮರಾಲ್" (2001) ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 19 ನೇ ಫಜ್ರ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸಿಮೋರ್ಗ್. * "ವಿಲ್ಲಾ ಡ್ವೆಲ್ಲರ್ಸ್" (2016) ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 34 ನೇ ಫಜ್ರ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸಿಮೋರ್ಗ್. * "ಮರಾಲ್" ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೂಲಕ, ಸೊರಯಾ ಘಾಸೆಮಿ ಇರಾನಿನ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ನಾಟಕೀಯ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":0"/> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == * 2023: ಮಸ್ತೂರನ್ 2 (ಟಿವಿ ಸರಣಿ) <ref>{{Cite web |title=ثریا قاسمی و فرهاد آئیش در فصل دوم «مستوران» |url=https://www.yjc.ir/fa/news/8619228/%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-06-30 |website=fa |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=فصل دوم «مستوران» روی آنتن می رود {{!}} ثریا قاسمی و حمیدرضا آذرنگ با «رحیل» به شبکه سه می آیند |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/810419/%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%AA%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D9%86%DA%AF |access-date=2024-06-30 |website=همشهری آنلاین |language=fa }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2020: ''ಅಘಜದೇಹ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)'' * 2018: ''ಡೌಚ್'' * ೨೦೧೩: ''ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ರೈನ್'' (ಟಿವಿ ಸರಣಿ) * ೨೦೧೨: ''ತಾಯಿಯ ಲಾಲಿ'' (ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ) * 2011: ''ದಿ ರಿಕಾಲ್'' (ಟಿವಿ ಸರಣಿ) * ೨೦೦೮: ''ಆಹ್ವಾನ (ದಾವತ್)'' * 2008: ''ಸಂಕಷ್ಟ'' (ಮಖ್ಮಸೆಹ್) * 2007: ''ದಿ ಟ್ರಯಲ್'' * 2005: ''8:20 ಕ್ಕೆ ಸಾಲ್ವೇಶನ್'' * 2005: ''ದಿ ಬರ್ತ್‌ಡೇ ಚಾಂಟ್'' * 2002: ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್'' * 2002: ''ದಿ ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಗರ್ಲ್'' * ೨೦೦೨: ''ಹತ್ತನೇ ರಾತ್ರಿ'' * 2001: ''ಖಾಕೆಸ್ತಾರಿ'' * 2001: ''ಮಾರಲ್'' * 1992: ''ದಿ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ'' * ೧೯೮೯: ''ಪ್ರಣಯ'' * 1988: ''ವುಲ್ವ್ಸ್'' (ಟಿವಿ ಸರಣಿ) * ೧೯೮೮: ''ಸೆಟಾರೆ ಒ ಅಲ್ಮಾಸ್'' * ೧೯೭೯: ''ಝೆಂಡೆ ಬ್ಯಾಡ್'' * ೧೯೭೩: ''ಇತರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ'' * 1972: ''ಬಿಟರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ವೀಟ್'' (ಟಿವಿ ಸರಣಿ) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|0315536}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:CS1 Persian-language sources (fa)]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Crystal Simorgh for Best Supporting Actress winners]] [[ವರ್ಗ:0th-century Iranian actressesIranian television actressesIranian voice actresses]] [[ವರ್ಗ:Iranian film actresses]] [[ವರ್ಗ:Iranian television actresses]] 6rkdwv1lnzo0ki0h0jekvqfvkww52pd 0 177218 1372356 1334797 2026-04-29T00:51:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372356 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] {{Infobox university | name = ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ | image = [[ಚಿತ್ರ:Anuvartik Mirji Bharatesh Institute of Technology logo.jpeg | 200 px | center | ]] | motto = ''तेजस्वि नावधीतमस्तु'' {{small | ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]) }} <br /> ''ತೇಜಸ್ವಿ ನವಧೀತಮಸ್ತು'' <br /> {{small | ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಲಿ}} | established = ೨೦೨೪ <ref name="AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025">{{cite web |title=List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025 Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615132003/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |url-status=dead }}</ref> <ref name="VTU Belagavi Affiliated Colleges">{{cite web |title=Belagavi Affiliated Colleges|url=https://vtu.ac.in/belagavi-affiliated-colleges |publisher=Visvesvaraya Technological University}}</ref> | principal = ವೀಣಾ ಕರ್ಚಿ <ref name="List of Faculties in Bharatesh Institute of Technology">{{cite web |title=List of Faculties in AICTE Approved Institutes in 'ENGINEERING AND TECHNOLOGY' for the State Karnataka Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/faculties.php |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2025-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250318173640/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/faculties.php |url-status=dead }}</ref> | type = ಖಾಸಗಿ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆ | academic_staff = ೧೩ {{small|(ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಮಿತ)}} | students = ೬೪೨ | undergrad = ೫೮೧ <ref name="AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2024-2025"/> <ref name="List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026">{{cite web |title=List of courses of ANUVARTIK MIRJI BHARATESH INSTITUTE OF TECHNOLOGY(1-44643793470), List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026 Aicte ID 1-43773447523 |url=https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |publisher=All India Council for Technical Education |access-date=2025-12-19 |archive-date=2020-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200615132003/https://facilities.aicte-india.org/dashboard/pages/angulardashboard.php#!/approved |url-status=dead }}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UG Seat Matrix 2024">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 140 TEC 2024 BANGALORE DATED - 24-06-2024 (Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses) DRAFT SEAT MATRIX |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2024/UG_DRAFT_SEAT_MATRIX_24062024kannada.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UG Seat Matrix 2025">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 170 TEC 2025 BANGALORE DATED - 13-06-2025 (Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses) DRAFT SEAT MATRIX |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2025/UG_Seat_Matrix_2025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="COMEDK UG Seat Matrix 2024">{{cite web |title=Provisional COMEDK Engineering Seat Availability and Fee Structure before start of Round 1. Notified on 04.07.2024 NOTE: GM : GENERAL MERIT, KKR: KALAYANA KARNATAKA REGION |url=https://www.comedk.org/uploads/COMEDK_Provisional_Engineering_Seat_Availability_Fee_04_07_2024.pdf |publisher=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka}}</ref> <ref name="COMEDK UG Seat Matrix 2025">{{cite web |title=Engineering Provisional Seat Availability and Fee Structure before start of Round 1. Notified on 17.07.2025 NOTE: GM : GENERAL MERIT, KKR: KALAYANA KARNATAKA REGION |url=https://www.comedk.org/uploads/Engineering-Provisional-Seat-Availability-Fee-before-start-of-Round-1-Notified-on-17_07_2025.pdf |publisher=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority Lateral Entry Seat Matrix 2025">{{cite web |title=ANNEXURE : C ENGINEERING SEATS GOVERNMENT NOTIFICATION NO. ED 82 DTE 2025 BANGALORE DATED - 27-06-2025 Admission to 2nd Year B.E. Courses (By Lateral Entry) for Seats in Private Unaided Colleges and Unaided Courses for the year 2025-26 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/dcet2025/Final_Lateral_Matrixs_27062025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority UGCET-2024 UNALLOTTED SEATS AFTER 2ND EXTENDED ROUND">{{cite web |title=UNFILLED ENGINEERING SEATS AFTER 2nd EXTENDED ROUND - 2024 - 25 DATE: 22-OCT-24 05:34 PM |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/ugcet2024/BULL_ENGG_FREE_2024_GEN_REMAIN_AFT_EXTRND_FINenglish.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> | postgrad = ೬೧ <ref name="List of AICTE approved Institutes for the state Karnataka for the academic year: 2025-2026" /> <ref name="Karnataka Examinations Authority PG Seat Matrix">{{cite web |title=ANNEXURE : C GOVERNMENT NOTIFICATION NO. Ed 179 TEC 2025 BANGALORE DATED - 22-09-2025 MCA SEAT MATRIX FOR THE YEAR 2025-26 (COURSES IN PRIVATE UNAIDED COLLEGES & UNAIDED COURSES IN AIDED COLLEGES) |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/pgcet_2025_SM_23092025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="KMAT">{{cite web |title=The Karnataka Private Post Graduate Colleges Association (KPPGCA) Karnataka Management Admission Test (KMAT) | url=https://www.kmatindia.com/institutions |publisher=The Karnataka Private Post Graduate Colleges Association}}</ref> <ref name="Karnataka Examinations Authority PG MCA Vacant Seats">{{cite web |title=KARNATAKA EXAMINATIONS AUTHORITY Non-Interactive Admission System - 2025-26 PGCET MBA/MCA/MTECH COURSES 2025 SEAT MATRIX FOR THIRD ROUND FOR MCA | url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/vacant_seat_C_04112025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> | doctoral = | city = [[ಬೆಳಗಾವಿ]] | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | country = [[ಭಾರತ]] | campus = ಉಪನಗರ , {{convert|30000|sqft|acre|abbr=on}} <ref name="Bharatesh Education Trust to start new Engineering college">{{cite news|title=Bharatesh Education Trust to start new Engineering college |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/bharatesh-education-trust-to-start-new-engineering-college/article68207685.ece | author= The Hindu Bureau | access-date=23 May 2024 | newspaper=The Hindu | location = Belagavi, India}}</ref> | free_label = ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ | free = ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. | logo = | affiliations = [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] <ref name="VTU Belagavi Affiliated Colleges"/> | website = {{URL|https://bharateshtech.org}} <!-- | coor = {{coord|15|51|22.19|N|74|34|38.97|E|type:edu_region:IN_dim:500|display=inline,title}} --> <!-- | coor = {{coord|15.856164|N|74.577492|E|type:edu|display=inline,title}} | mapframe = yes --> | coor = {{ Coord | 15.856164 | N | 74.577492 | E | type:edu | display = inline , title }} | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_map_caption = ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಸವನ ಕುಡಚಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕರ್ನಾಟಕ }} '''ಅನುವರ್ತಿಕ್ ಮಿರ್ಜಿ ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ''' ( ಭರತೇಶ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ , ಅಥವಾ ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. , ಅಥವಾ ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ) [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಖಾಸಗಿ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆ. ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ ಮೇ ೨೦೨೪ ರಿಂದ, ಸಾಂಬ್ರಾದ [[ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ]] ಬಳಿ, ಬಸವನ ಕುಡಚಿಯ ಭರತೇಶ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಆವರಣನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref name="Bharatesh Institute of Technology college will start from this year">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tarun Bharat Portal |title='भरतेश इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी' कॉलेजला यावर्षीपासून सुरुवात |url=https://www.tarunbharat.com/bharatesh-institute-of-technology-college-started-from-this-year/ |access-date=24 May 2024 |work=Tarun Bharat |location=Belagavi, India}}</ref> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ == === ವಿಭಾಗಗಳು === ==== ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ==== * [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಮತ್ತು [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] (ಎ.ಐ. ಎಂ.ಎಲ್.) * [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಸಿ.ಎಸ್. ) * [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ]] (ಇ.ಸಿ.) * ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ (ಐ.ಎಸ್.) ==== ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ==== ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ (ಎಂ.ಸಿ.ಎ.) === ಪ್ರವೇಶ === [[ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] (ಬಿ.ಇ.) ಪದವಿಗೆ, ಪ್ರವೇಶಗಳು: * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಸಿಇಟಿ)|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ]] (ಯುಜಿ ಸಿಇಟಿ) * ಕಾಮೆಡ್-ಕೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿ|ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ]] (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ * ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಡಿಸಿಇಟಿ) ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ (ಎಂ.ಸಿ.ಎ.) ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗೆ, ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಹಾಗು ಬಿ.ಸಿ.ಎ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಗಳು: * ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಿಇಟಿ (ಪಿಜಿ ಸಿಇಟಿ) * ಕೆ.ಎಂ.ಎ.ಟಿ. ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ವಿಭಾಗಗಳ ಆಯ್ಕೆ (ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಯಾ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದೆ. <ref name="DCET 2025 INFORMATION BULLETIN FOR APPLICATION">{{Cite web |title=DCET - 2025 INFORMATION BULLETIN FOR APPLICATION. 29/04/2025 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/dcet2025/2025_dcet_information_bulletinenglish.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="PGCET 2025 MBA MCA MTECH INFORMATION BULLETIN">{{Cite web |title=PGCET - 2025 MBA/MCA/M-TECH INFORMATION BULLETIN. 29/04/2025 |url=https://cetonline.karnataka.gov.in/keawebentry456/pgcet2025/PGCET_2025_Information_Bulletin_29042025english.pdf |publisher=Karnataka Examinations Authority}}</ref> <ref name="Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka Undergraduate Entrance Test">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Abhishek Arora |title=Consortium of Medical, Engineering and Dental Colleges of Karnataka Undergraduate Entrance Test |url=https://education.indianexpress.com/engineering-exam/comedk-uget-exam-cutoff |access-date=13 Oct 2025 |work=The Indian Express }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಯನ್ನು [[ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರಿಷತ್ತು|ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ]] (ಎ.ಐ.ಸಿ.ಟಿ.ಇ.) ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿಯ]] [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (ವಿ.ಟಿ.ಯು.) ಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. === ಮಾನ್ಯತೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಯು ೧ ವರ್ಷ, ೬ ತಿಂಗಳುಗಳು ({{Age in years and months|2024|05|20}}) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ೨೦೨೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಮೊದಲ [[ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಪದವಿಪೂರ್ವ]] ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಉತ್ತೀರ್ಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾ, [[ಎನ್ಎಎಸಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ.)]], ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್.ಬಿ.ಎ.)]] ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್.ಐ.ಆರ್.ಎಫ್.) ನಿಂದ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ {{Small|(ಮಾನ್ಯತೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ: ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಎನ್.ಬಿ.ಎ. ನಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರಬೇಕು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ. ನಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರಬೇಕು, ಹಾಗು ಎನ್.ಐ.ಆರ್.ಎಫ್. ನಿಂದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರಬೇಕು <ref name="Manual for Affiliated Constituent UG and PG Colleges">{{cite web |title=Manual for Affiliated Constituent UG and PG Colleges, IV. ELIGIBILITY FOR ASSESSMENT AND ACCREDITATION BY NAAC |url=http://naac.gov.in/images/docs/Manuals/Affiliated_Constituent-UG-PG-Colleges-4feb20201.pdf |publisher=National Assessment and Accreditation Council}}</ref> {{ small | (ಎನ್.ಎ.ಎ.ಸಿ. ಉಲ್ಲೇಖ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟ [[http]]: ಆಗಿದ್ದು, [[https]] ಅಲ್ಲ) }} <ref name="National Board of Accreditation">{{cite web |title=National Board of Accreditation, General Manual for Accreditation, General Policy on Accreditation | url = https://nbaind.org/files/General_Manual_V1.0_Format_20240423170211.pdf | publisher = National Board of Accreditation (NBA), India}}</ref> <ref name="National Institutional Ranking Framework">{{cite web |title=NATIONAL INSTITUTIONAL RANKING FRAMEWORK, Methodology for Ranking of Academic Institutions in India, 2. Eligibility for Overall and Discipline-Specific Rankings, 2.1, (viii) |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2025/framework/Overall.pdf |publisher=National Institutional Ranking Framework (NIRF), Ministry of Human Resource Development (MHRD), India}}</ref> <ref>{{cite news|title=What Viksit Bharat Shiksha Adhishthan Bill proposes: Single higher education body, simpler regulatory system |url=https://indianexpress.com/article/explained/higher-education-regulation-vbsa-bill-10431896 | author= Abhinaya Harigovind | date= 22 Dec 2025 | newspaper=The Indian Express }}</ref> ) }} . === ಒಪ್ಪಂದ === ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. [[Belagavi Startup Association|ಬೆಳಗಾವಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]] (ಬಿ.ಎಸ್.ಎ.) ಜೊತೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೦೫, ೨೦೨೪ ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎ.ಎಂ.ಬಿ.ಐ.ಟಿ. ಆವರಣನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ ಜಾಗವನ್ನು, ಬಿ.ಎಸ್.ಎ. ಯಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="BIT signs MoU with Belagavi Startup Association">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=6 Aug 2024 |title=BIT signs MoU with Belagavi Startup Association |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/bit-signs-mou-with-belagavi-startup-association/articleshow/112302358.cms |work=The Times of India}}</ref> <ref name="Bharatesh Institute of Technology to partner with Belagavi start-ups to offer hands-on experience">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=The Hindu Bureau |title=Bharatesh Institute of Technology to partner with Belagavi start-ups to offer hands-on experience |url=https://www.thehindu.com/education/bharatesh-institute-of-technology-bit-to-partner-with-belagavi-start-ups-to-offer-hands-on-experience/article68502365.ece |access-date=9 Aug 2024 |work=The Hindu |location=Belagavi, India}}</ref> <ref name="Bharatesh Institute of Technology takes bold step to promote entrepreneurship Dr Veena Karchi">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last= |title=ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಭರತೇಶ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ- ಡಾ. ವೀಣಾ ಕರ್ಚಿ |url=https://pragativahini.com/bharatesh-education-institute-a-bold-step-to-encourage-entrepreneurship-dr-veena-karki/ |access-date=5 Aug 2024 |work=Pragativahini News |location=Belagavi, India}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಧಾರವಾಡ|ಧಾರವಾಡದ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕ, ಸುರತ್ಕಲ್]] == ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳು == * [https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_mandatory AICTE Mandatory Disclosure] * [https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_approved AICTE Letter of Approval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251219042551/https://bharateshtech.org/AICTE/aicte_approved |date=2025-12-19 }} * [https://github.com/opensource-ambit Student open source contributors] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಭ್ಯಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] 7vht1oa8ptoqd1yj8wlkzqt0f5ud6i8 0 178024 1372350 1334070 2026-04-28T22:33:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372350 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|Indian dancer (born 2005)}} {{Use dmy dates|date=January 2025}} {{Use Indian English|date=July 2018}} {{Infobox person | name = ಅಕ್ಷತ್ ಸಿಂಗ್ | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|2005|04|21|df=yes}} | birth_place = ಪಟೇಲ್ ನಗರ, [[ದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]]<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/I-am-Howrah-ka-rasgulla-Akshat-Singh/articleshow/30718540.cms I am Howrah ka rasgulla: Mari che]. Times of India. Stuti Agarwal. 20 February 2014.</ref> | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = {{hlist|ನೃತ್ಯಗಾರ|ನಟ}}<ref name=Axst>[https://web.archive.org/web/20140608151409/http://colors.in.com/in/jhalak-dikhhla-jaa/contestants/akshat-singh-589.html Akshat Singh profile at Colors TV portal]. Colors TV.</ref> | known_for = {{ubl|ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್|ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್|ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ|ಲಿಟಲ್ ಬಿಗ್ ಶಾಟ್ಸ್|ಬ್ರಿಟನ್ಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್}} }} '''ಅಕ್ಷತ್ ಅಂಜಾರಿಯಾ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಾ''' ಅವರು ಒಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರರು. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ನೃತ್ಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ ದ ಸೀಸನ್ ೭ರ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jhalak-Dikhhla-Jaa-Akshat-Singh-I-dont-have-a-six-pack-like-Salman-Khan-but-I-have-a-one-pack/articleshow/36822982.cms|title=Jhalak Dikhhla Jaa: Akshat Singh: I don't have a six pack like Salman Khan, but I have a one pack|work=The Times of India|first=Tanvi|last=Trivedi|date=20 June 2014}}</ref> ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ಅಯಲ್ ನ್ಜನಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|last1=C Pillai|first1=Radhika|title=Mrudula Murali, Fahadh Faasil to act in Ayal Njanalla|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mrudula-Murali-Fahadh-Faasil-to-act-in-Ayal-Njanalla/articleshow/45402997.cms|access-date=25 January 2015|website=The Times of India|date=8 December 2014}}</ref> ಅವರು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಂಡಿವಲಿಯ ರಯಾನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೨ ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.<ref>[http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-want-to-get-back-to-my-studies-now-akshat-singh-2018574 I want to get back to my studies now: Akshat Singh]. Daily News and Analysis. 14 September 2014.</ref> ==ವೃತ್ತಿ== ಅಕ್ಷತ್ ಅವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಚಾನೆಲ್ ಜೀ ಬಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಟಾಕ್ ಶೋ ದಿ ಎಲೆನ್ ಡಿಜೆನೆರೆಸ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/did-8-year-old-bollywood-681289?mobile_redirect=false Akshat Singh: Where Did the 8-Year-Old Bollywood Dancer Come From?]. The Hollywood Reporter. Kanika Lal. 18 February 2014.</ref><ref>[http://www.indiatoday.in/story/indias-got-talent-akshat-singh-the-ellen-degeneres-show/1/344334.html India's Got Talent fame Akshat Singh gets standing ovation on The Ellen DeGeneres Show]. India Today. 19 February 2014.</ref> ನಂತರ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೀಡಿಯೊ ಐದು ಲಕ್ಷ (೫ ಲಕ್ಷ) ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>[https://www.mirror.co.uk/news/weird-news/indias-talent-michael-jackson-video-3048852 Meet hilarious Michael Jackson wannabe who has taken India's Got Talent by storm]. ''Daily Mirror''. 22 January 2014.</ref> ನಂತರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಜಪಾನಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿ ಕರಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದರು.<ref>[http://en.rocketnews24.com/2014/04/02/bollywood-style-commercial-for-snack-company-goes-viral-in-japan/ Bollywood-style commercial for snack company goes viral in Japan]</ref><ref>Rocket News. Krista Rogers. 2 April 2014.</ref><ref>[http://us.india.com/showbiz/indias-got-talents-akshat-singh-dances-in-japanese-ad-bollywood-style-watch-video-15959/ India’s Got Talent’s Akshat Singh dances in Japanese ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022185220/http://us.india.com/showbiz/indias-got-talents-akshat-singh-dances-in-japanese-ad-bollywood-style-watch-video-15959/ |date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 }}. india.com. Shweta Parande. 11 March 2014.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭, ೨೦೧೭ ರಂದು, ಅವರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಲಿಟಲ್ ಬಿಗ್ ಶಾಟ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಆಡಿಷನ್ ಮಾಡಿದರು. ==ಚಿತ್ರಕಥೆ== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಭಾಷೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೧೫ || ಅಯಲ್ ನ್ಜನಲ್ಲಾ ||ಮೊಟ್ಟು|| [[ಮಲಯಾಳಂ]] || |- | ೨೦೧೮ || ಲಕ್ಷ್ಮಿ|| ಆರ್ಣೋಲ್ಡ್ || [[ತಮಿಳು]] || |- |} ==ವೆಬ್ ಸೀರಿಸ್== {| class="wikitable" |+ ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ವೇದಿಕೆ ! ಭಾಷೆ ! scope="col" class="unsortable" |ಉಲ್ಲೇಖ |- | ೨೦೨೩ || ಫೈವ್ ಸಿಕ್ಸ್ ಸೆವೆನ್ ಎೈಟ್ || ಸೆಂಬಾನ ಗೆಳೆಯ || [[ಝೀ5]] || ತಮಿಳು || |- | ೨೦೨೪ || ಮಿಸ್ಮ್ಯಾಚ್ಡ್ || ಆಲೀಫ್ || [[ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್]] || [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] || |- | ೨೦೨೫ || ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾನ್ || ವಸಂತ್ || ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವೀಡಿಯೋ || ಹಿಂದಿ || |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] eioqiwdhjg6a2wk3pmps0u8fhlxz8mt 0 178519 1372331 1369091 2026-04-28T16:53:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372331 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = ಹೋಂಗ್‌ಕುಯಿ ಝೆಂಗ್ | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | other_names = | residence = | citizenship = | nationality = ಚೀನೀ, ಅಮೇರಿಕನ್ | fields = ನರಶಾಸ್ತ್ರ | workplaces = ಅಲೆನ್ ಮೆದುಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ | patrons = | education = B.S., ವುಹಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (WHU); PhD, ಬ್ರಾಂಡೈಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | alma_mater = | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | doctoral_advisor = ಮೈಕಲ್ ರೋಸ್ಬ್ಯಾಶ್ | academic_advisors = ಸುಸುಮು ಟೊನೆಗಾವಾ | doctoral_students = | notable_students = | known_for = Cre ಮೌಸ್ ಸಾಲುಗಳು, ಇಲಿ ಮೆದುಳಿನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ಗಳು | influences = | influenced = | awards = | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | spouse = | partner = | children = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = }} ''ಹಾಂಗ್ಕುಯಿ ಝೆಂಗ್'' [[ಸಿಯಾಟಲ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಅಲೆನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಬ್ರೈನ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ನರವಿಜ್ಞಾನ]] ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|title=Hongkui Zeng|url=https://alleninstitute.org/what-we-do/brain-science/about/team/staff-profiles/hongkui-zeng/|access-date=2021-05-10|website=alleninstitute.org}}</ref> 2011-2014 ರಲ್ಲಿ ಜೆಂಗ್ ಅಲೆನ್ ಬ್ರೈನ್ ಅಟ್ಲಾಸ್/ಅಲೆನ್ ಮೌಸ್ ಬ್ರೈನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು,<ref name=":0">{{Cite news|last=Begley|first=Sharon|date=2014-04-07|title=Researchers report that they have created a diagram of a mouse's brain|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/national/health-science/researchers-report-that-they-have-created-a-diagram-of-a-mouses-brain/2014/04/07/8755ec82-ba8c-11e3-9a05-c739f29ccb08_story.html|access-date=2021-05-10|issn=0190-8286}}</ref> ಇದು [[ಇಲಿ]]ಯ ಮೆದುಳಿನ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇತರ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":1">{{Cite web|last=Dance|first=Amber|title=A Massive Global Effort Maps How the Brain Is Wired|url=https://www.scientificamerican.com/article/a-massive-global-effort-maps-how-the-brain-is-wired/|access-date=2021-05-10|website=Scientific American|language=en}}</ref> ಅಂದಿನಿಂದ, ಅವರು [[ನರಕೋಶ]] ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳ <ref name=":2">{{Cite web|date=2018-11-01|title=Neuroscientists draw up a 'parts list' covering 133 different types of brain cells|url=https://www.geekwire.com/2018/neuroscientists-draw-parts-list-covering-133-different-types-brain-cells/|access-date=2021-05-10|website=GeekWire|language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Revealed: New Cortical Neuron Types|url=https://www.the-scientist.com/news-opinion/revealed--new-cortical-neuron-types-65022|access-date=2021-05-10|website=The Scientist Magazine®|language=en}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=Overview :: Allen Brain Atlas: Cell Types|url=https://celltypes.brain-map.org/|access-date=2021-05-10|website=celltypes.brain-map.org}}</ref> ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":5">{{Cite web|title=Transcriptional Landscape of the Brain - brain-map.org|url=https://portal.brain-map.org/explore/transcriptome|access-date=2021-05-10|website=portal.brain-map.org}}</ref> ==ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ== ಜೆಂಗ್ ಬ್ರಾಂಡೀಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮೈಕೆಲ್ ರೋಸ್‌ಬಾಶ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಕೋಶ ಆಣ್ವಿಕ [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು '''''ಡ್ರೊಸೊಫಿಲಾ ಮೆಲನೊಗ್ಯಾಸ್ಟರ್''''' ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾಡಿಯನ್ ಗಡಿಯಾರದ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ, ಸುಸುಮು ಟೋನೆಗಾವಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್-ಅವಲಂಬಿತ ಸಿನಾಪ್ಟಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಟಿ ಮತ್ತು [[ಕಲಿಕೆ]] ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಿನಾಪ್ಟಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಟಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ ಅಲೆನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಬ್ರೈನ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲೆನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಲೆನ್ ಮೌಸ್ ಬ್ರೈನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ ತಂಡವನ್ನು ಜೆಂಗ್ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, <ref name=":0" /> ಇದು ಮೌಸ್ ಮೆದುಳಿನ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯಾವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಟ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|last1=Oh|first1=Seung Wook|last2=Harris|first2=Julie A.|last3=Ng|first3=Lydia|last4=Winslow|first4=Brent|last5=Cain|first5=Nicholas|last6=Mihalas|first6=Stefan|last7=Wang|first7=Quanxin|last8=Lau|first8=Chris|last9=Kuan|first9=Leonard|last10=Henry|first10=Alex M.|last11=Mortrud|first11=Marty T.|date=April 2014|title=A mesoscale connectome of the mouse brain|url= |journal=Nature|language=en|volume=508|issue=7495|pages=207–214|doi=10.1038/nature13186|pmid=24695228 |issn=1476-4687|pmc=5102064|bibcode=2014Natur.508..207O }}</ref> ಇದನ್ನು ಜೀವಂತ ಇಲಿಗಳ ಮೆದುಳಿಗೆ ಜೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ [[ವೈರಸ್]]ಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ (GFP). ಪ್ರತಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಆಕ್ಸಾನ್ಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ GFP ಅನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ ಇತರ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=":1" /> ಜೆಂಗ್ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಅಟ್ಲೇಸ್‌ಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />.<ref name=":5" /> ಈ ಕೆಲಸವು ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನ್ಯೂರಾನ್; ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಈ ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲು. ಈ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಅವರ ತಂಡವು ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು '''ಏಕ-ಕೋಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ''' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Marx|first=Vivien|date=January 2021|title=Method of the Year: spatially resolved transcriptomics|journal=Nature Methods|language=en|volume=18|issue=1|pages=9–14|doi=10.1038/s41592-020-01033-y|pmid=33408395 |issn=1548-7105|doi-access=free}}</ref> 2023 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು '''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್''' ನಿಂದ ಪ್ರಡೆಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು..<ref>{{cite web |title=Pradel Research Award |url=https://www.nasonline.org/award/pradel-research-award/ |website=National Academy of Sciences}}</ref><ref name="nam">{{cite news |date= |title=National Academy of Sciences Member Directory |url=https://www.nasonline.org/directory-entry/hongkui-zeng-6fjd3a/ |access-date= |work=National Academy of Sciences}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://neurotree.org/neurotree/tree.php?pid=33553 NeuroTree] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Zeng, Hongkui}} [[ವರ್ಗ:ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ (ಜೀವಂತ ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಾಂಡೀಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಸದಸ್ಯರು]] qfp7ug8ybjnml2520vosowls0hud5o9 0 178986 1372322 1372063 2026-04-28T14:31:00Z Ranjitha kundhapura 94505 1372322 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು. ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ. oh1jhakr9fhi526u6pp2ksegb01cjor 1372329 1372322 2026-04-28T16:39:37Z Ranjitha kundhapura 94505 1372329 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು. ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಬಾಡೂಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವರ್ಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 6tynudpzhybpw25cwc40jmgm1d5vtcr 1372330 1372329 2026-04-28T16:44:21Z Ranjitha kundhapura 94505 1372330 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು. ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಬಾಡೂಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವರ್ಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಜನರು ಹಳೆಯ ವೈಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟ, ಹಬ್ಬದ ಊಟ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮ ಎಲ್ಲವು ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂತೋಷ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. rvhoer8u9c18zmwztonfr38oj6diebm 1372394 1372330 2026-04-29T11:43:46Z Pavanaja 5 1372394 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ == ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ== ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು. ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಬಾಡೂಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವರ್ಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಜನರು ಹಳೆಯ ವೈಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟ, ಹಬ್ಬದ ಊಟ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮ ಎಲ್ಲವು ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂತೋಷ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. md6kzo9prkjqx0mie6ucn7m4tmgk670 0 179038 1372312 2026-04-28T12:05:49Z Hariprasad Shetty10 87270 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346345645|Monodactylus argenteus]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1372312 wikitext text/x-wiki '''''ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್''''' ಎಂಬುದು ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಿಡೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರೇ-ಫಿನ್ಡ್ ಮೀನುಗಳ ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮೂನಿಫಿಶ್‌ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು '''ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂನಿಫಿಶ್''', '''ನೇಟಲ್ ಮೂನಿ''', '''ಬಟರ್ ಬ್ರೀಮ್''' ಮತ್ತು '''ಡೈಮಂಡ್‌ಫಿಶ್''' . ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ|ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ, [[ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು ಮೆಕಾಂಗ್ ಡೆಲ್ಟಾದಂತಹ ಸಂಬಂಧಿತ ನದೀಮುಖಗಳು ಸೇರಿವೆ. <ref name="fb" /> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಈ ಜಾತಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷಣ, ''ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್'', ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಬೆಳ್ಳಿ" ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಅದರ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವರ್ಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. [[ಚಿತ್ರ:Monodactylus_argenteus_mangaluru.jpg|thumb|''ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್'']] == ವಿವರಣೆ == ಈ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಯು ಗರಿಷ್ಠ 27 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹೊಳೆಯುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮತ್ತು ಗುದದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಕಪ್ಪು ತುದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ <ref name="fb" /> ಮತ್ತು ಎರಡು ಲಂಬ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪೆರ್ಕ್ಯುಲಮ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ. [[ಚಿತ್ರ:Fishes_Mada.JPG|left|thumb|ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹವಳಗಳ ಮೇಲೆ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರ ಮೀನುಗಳ ಹಿಂಡು.]] == ಆವಾಸಸ್ಥಾನ == ಈ ಪ್ರಭೇದವು ತೆರೆದ ಸಾಗರ, ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ]], ಇದನ್ನು ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ [[ನದೀಮುಖ|ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು ). ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಲವಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಲವಣಾಂಶ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲವಣಾಂಶ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ನದೀಮುಖಗಳಂತಹ ಒಂದೇ ಜಾಗವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="kang" /> == ನಡವಳಿಕೆ == ಈ ಜಾತಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಅಕ್ವೇರಿಯಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ್ಉ ಸಾಕುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭ. ಇದು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ತಂಡಗಳಾಗಿಯೂ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಇದು ಹಾನಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಕ್ಟಿವೋರ್ (ಅಂದರೆ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ)ಆಗಿದೆ. == ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು == ಮೈಕ್ಸೋಜೋವನ್ ಪರಾವಲಂಬಿ ''[[Kudoa monodactyli|ಕುಡೋವಾ ಮೊನೊಡಾಕ್ಟಿಲಿ]]'' ಈ ಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|1}} t9e5adtwgxu71ho7bd3ipv2jbjr34u0 1372313 1372312 2026-04-28T12:10:01Z Hariprasad Shetty10 87270 1372313 wikitext text/x-wiki '''''ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್''''' (''Monodactylus argenteus'') ಎಂಬುದು ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಿಡೇ (Monodactylidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರೇ-ಫಿನ್ಡ್ ಮೀನುಗಳ ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮೂನಿಫಿಶ್‌ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು '''ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂನಿಫಿಶ್''', '''ನೇಟಲ್ ಮೂನಿ''', '''ಬಟರ್ ಬ್ರೀಮ್''' ಮತ್ತು '''ಡೈಮಂಡ್‌ಫಿಶ್'''. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ|ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ, [[ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು ಮೆಕಾಂಗ್ ಡೆಲ್ಟಾದಂತಹ ಸಂಬಂಧಿತ ನದೀಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase">{{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Monodactylus-argenteus.html |title=Monodactylus argenteus, Silver moony |website=FishBase |access-date=28 April 2026}}</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಈ ಜಾತಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷಣ ''ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್'' (''argenteus'') ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ “ಬೆಳ್ಳಿ” ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಅದರ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವರ್ಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Monodactylus_argenteus_mangaluru.jpg|thumb|''ಮೊನೊಡಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಅರ್ಜೆಂಟಿಯಸ್'']] == ವಿವರಣೆ == ಈ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಯು ಗರಿಷ್ಠ 27 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹೊಳೆಯುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅಂಚುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಮತ್ತು ಗುದದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref name="fishbase" /> ಮತ್ತು ಎರಡು ಲಂಬ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ — ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಒಪೆರ್ಕ್ಯುಲಮ್‌ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ. [[ಚಿತ್ರ:Fishes_Mada.JPG|left|thumb|ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹವಳಗಳ ಮೇಲೆ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂನಿಫಿಶ್‌ಗಳ ಹಿಂಡು.]] == ಆವಾಸಸ್ಥಾನ == ಈ ಪ್ರಭೇದವು ತೆರೆದ ಸಾಗರ, ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ [[ನದೀಮುಖ|ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಲವಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಲವಣಾಂಶ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮರಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲವಣಾಂಶ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿದ್ದು, ನದೀಮುಖಗಳಂತಹ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಮಿಯೋಸ್ಟಾಸಿಸ್‌ನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="kang">{{cite journal |last=Kang |first=Chung-Kwang |title=Salinity tolerance and osmoregulation of juvenile silver moony Monodactylus argenteus |journal=Journal of Fish Biology |year=2008 |volume=72 |issue=5 |pages=1238–1247}}</ref> == ನಡವಳಿಕೆ == ಈ ಜಾತಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೂ, ಇದನ್ನು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಅಕ್ವೇರಿಯಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವುದು ಸುಲಭ. ಇದು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು. ಇದು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಕ್ಟಿವೋರ್ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು == ಮೈಕ್ಸೋಜೋವನ್ ಪರಾವಲಂಬಿ ''ಕುಡೋವಾ ಮೊನೊಡಾಕ್ಟಿಲಿ'' ಈ ಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಈ ಮೀನಿನಿಂದ ಪಡೆದಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} rhqi0jg5g44a08iydqebturui8dk4ui 2 179039 1372382 2026-04-29T08:10:17Z Sudheerbs 63909 Sudheerbs [[ಸದಸ್ಯ:Sudheerbs/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ2]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಲೇಖನ ತಯಾರಾಗಿದೆ 1372382 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸಮರ್ಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] pnzv7k771e2o8awn8881ww354e9kt5s