ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2198 1372750 1335216 2026-05-05T06:57:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372750 wikitext text/x-wiki {{Infobox Continent |image = [[ಚಿತ್ರ:Americas (orthographic projection).svg|300px|200px]] |area = 42,549,000 km² |population = 910,720,588 (July 2008 est.) |density = 21 km² (55/sq mi) |demonym = [[American (disambiguation)|American]] |countries = 35 |list_countries = |dependencies = 23 <br /><small>''[[List of countries and territories in the Americas]]'' <br /></small> |languages = [[Spanish language|Spanish]], [[ಆಂಗ್ಲ|English]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|Portuguese]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]], and many others |time = [[UTC-10]] to [[UTC±0|UTC]] |cities = }} [[ಚಿತ್ರ:N&SAmerica-pol.jpg|thumb|300px| ಸಿಐಎ ರಾಜಕೀಯ ನಕ್ಷೆ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಮಾನಾಂತರ-ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂದಾಜು]] '''ಅಮೆರಿಕಸ್''' ಅಥವಾ '''ಅಮೆರಿಕ''' ವು,<ref>[http://www.m-w.com/dictionary/america ಅಮೆರಿಕಾ - ಮೆರ್ರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ]. ಜನವರಿ 10, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="dictionaryDotCom">ಅಮೆರಿಕಾ. ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ನಿಘಂಟು,ನಾಲ್ಕನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾಗ್‌ಟನ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್, 2004. http://dictionary.reference.com/browse/america (accessed: ಜನವರಿ 27, 2008).</ref>{{lang-es|América}}{{lang-pt|América}}{{lang-fr|Amérique}}{{lang-nl|Amerika}} [[ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶ. ಅದು [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]] [[ಖಂಡಗಳು]], [[ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೊಸ ಜಗತ್ತಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ''ಅಮೆರಿಕ'' ಎಂಬ ಪದವು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನಾರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ವನ್ನು ಈ ಪದದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="dictionaryDotCom"/><ref>"ಅಮೆರಿಕಾ." ''ದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ದ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೆಜ್ '' (ISBN 0-19-214183-X). ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್, ಟಾಮ್, ಆವೃತ್ತಿ., 1992. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಪು. 33: "[16ಸಿ:ಫ್ರಾಮ್ ದ ಫೆಮಿನೈನ್ ಆಫ್ ''ಅಮೆರಿಕಸ್'',ಅಮೆರಿಕಾ ಶೋಧಿಸಿದ ಅಮೆರಿಗೊ ವೆಸ್ಪುಚ್ಚಿಯ ಲ್ಯಾಟಿನಿಕರಣಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಹೆಸರು (1454-1512). ರಿಚಾರ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕ್,ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್‌ನ ಶೆರಿಫ್,ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯದಾತ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಬೊಟ್(ಜಿಯೊವನಿ ಕ್ಯಾಬಿಟೊ),16c ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಟಾಲಿಯನ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಶೋಧಕ ಎನ್ನುವ ಆರೋಪವಿದೆ. ''ಅಮೆರಿಕಾ'' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮೊದಲು 1507ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭೂಪಟ ತಯಾರಕ ಮಾರ್ಟೀನ್ ವಾಲ್ಡ್‌ಸೀಮುಲ್ಲರ‍್ನ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.ಈಗ ಅದನ್ನು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆಮಿಸ್ಪೆರ್ ಹೆಸರನ್ನು,ಹಲವುಬಾರಿ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ''ಅಮೆರಿಕಾ '' ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ''ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ '' 18ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಅರ್ಥವು ಈಗ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿದೆ:... ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಬ್ದವು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ:..."</ref> ಪೃಥ್ವಿಯ ಒಟ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈಯ ಶೇಕಡ 8.3 ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ( ಶೇಕಡ 28.4 ರಷ್ಟೂ ಭೂಭಾಗ) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 13.5 ರಷ್ಹ್ಟು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(ಸುಮಾರು 900 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ). ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶವನ್ನು ಕೊಲಂಬಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ್ದರು. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of the Americas}} === ರಚನೆ === [[ಗೊಂಡ್ವಾನಾಲ್ಯಾಂಡ್]] [[ಬೃಹತ್ ಖಂಡ]]ದಲ್ಲಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕವು 135 [[ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (ಎಂಎ)|ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[(ಎಂಎ)]]]]ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಖಂಡವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite journal|author = Brian C. Story|journal = Nature|date = 28 September 1995|title = The role of mantle plumes in continental breakup: case histories from Gondwanaland|volume = 377|pages = 301–309|doi = 10.1038/377301a0}}</ref> 15 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]] ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ]]ದ ನಡುವಿನ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಭಾಗದ ಗಡಿಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಸರಣಿ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]]ಗಳು ಸಂಭವಿಸಿ, ಹಲವಾರು ದ್ವೀಪಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ದ್ವೀಪ ಸಮುದಾಯದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]] ಅಳಿದುಳಿದ ಭೂಭಾಗ ಆವೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಹೊಸ ಭೂಭಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. 3 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು [[ಪನಾಮಾ ಭೂಸಂಧಿ]]ಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ತರುವಾಯ, ಏಕೈಕ ಅಮೆರಿಕ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url = http://www.pbs.org/wnet/nature/andes/bridge.html|title = Land bridge: How did the formation of a sliver of land result in major changes in biodiversity|publisher = Public Broadcasting Corporation|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2007-10-11|archive-url = https://web.archive.org/web/20071011111949/http://www.pbs.org/wnet/nature/andes/bridge.html|url-status = dead}}</ref> === ವಸಾಹತು === {{details|Models of migration to the New World|theories of Paleo-Indian migration}} [[ಶಿಲಾಯುಗದ ಸುಂದರಿಯರು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಭಾರತೀಯರು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿರುವ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಂಚರಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref name="national">{{cite web | title = Atlas of the Human Journey-The Genographic Project | publisher = National Geographic Society. | date = 1996-2008 | url = https://genographic.nationalgeographic.com/genographic/atlas.html?era=e003 2009-10-06}} </ref> 17 ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, [[ಶಾಶ್ವತ ಹಿಮ ಪದರ ಆವೃತವಾದ ಪರಿಣಾಮ]]ವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಗರ ಮಟ್ಟ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಾವಿರದಷ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಈ ಪೂರ್ವಜರು, ಪೂರ್ವ [[ಸೈಬೀರಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಈಗಿನ [[ಅಲಾಸ್ಕ|ಅಲಸ್ಕಾ]] ನಡುವೆ ಇರುವ ಬೆರಿಂಜಿಯಾ ಭೂಸೇತುವೆಯ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಇದೆ.<ref name="national"/><ref name="Smithsonian">{{cite web |first1=Drs. William |last1=Fitzhugh |first2=Ives |last2=Goddard |first3=Steve |last3=Ousley |first4=Doug |last4=Owsley |first5=Dennis |last5=Stanford. |url=http://www.si.edu/Encyclopedia_SI/nmnh/origin.htm |title=Paleoamerican |publisher=Smithsonian Institution Anthropology Outreach Office |access-date=2010-05-24 |archive-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105215737/http://www.si.edu/Encyclopedia_SI//nmnh/origin.htm |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಇವರು [[ಲಾರೆಂಟೈಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಡಿಲ್ಲೆರನ್]] ಹಿಮ ಪದರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದು ಹೋಗಿರುವ ''ಹಿಮಮುಕ್ತ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ '' ಸಂಚರಿಸಲು ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸಿನ್ ಮೆಗಾಫಾನ [[ಸಸ್ತನಿ]]ಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.physorg.com/news169474130.html |title=The peopling of the Americas: Genetic ancestry influences health|work=Scientific American}}</ref> ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ, ಅವರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ [[ಪ್ರಾಚೀನ ದೋಣಿ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಾಯವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://archaeology.about.com/gi/o.htm?zi=1/XJ&zTi=1&sdn=archaeology&cdn=education&tm=25&f=00&tt=13&bt=1&bts=1&zu=http%3A//www.jstor.org/stable/279189|title=Alternate Migration Corridors for Early Man in North America|work=American Antiquity, Vol. 44, No. 1 (Jan., 1979), p2|access-date=2021-08-09|archive-date=2013-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130821013427/http://archaeology.about.com/gi/o.htm?zi=1%2FXJ&zTi=1&sdn=archaeology&cdn=education&tm=25&f=00&tt=13&bt=1&bts=1&zu=http%3A%2F%2Fwww.jstor.org%2Fstable%2F279189|url-status=dead}}</ref> ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು, ಕೊನೆಯ ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮೀಟರ್‍ನಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾದ[[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ]]ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.realclimate.org/index.php/archives/2009/01/sea-will-rise-to-levels-of-last-ice-age/|title=68 Responses to “Sea will rise ‘to levels of last Ice Age’”|work=Center for Climate Systems Research, Columbia University }}</ref> ಸುಮಾರು 16,500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆರಿಂಜಿಯಾ ([[ಪೂರ್ವ ಅಲಸ್ಕಾ]])ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಶಿಲಾಯುಗದ ಭಾರತೀಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 40,000 ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಪುರಾತನವಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ತರ್ಕ.<ref>{{cite web|title=Introduction|work=Government of Canada|publisher=Parks Canada|url=http://www.pc.gc.ca/eng/docs/r/pfa-fap/sec1.aspx|year=2009=2010-01-09|quote=Canada's oldest known home is a cave in Yukon occupied not 12,000 years ago like the U.S. sites, but at least 20,000 years ago|access-date=2010-05-24|archive-date=2011-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424103401/http://www.pc.gc.ca/eng/docs/r/pfa-fap/sec1.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Pleistocene Archaeology of the Old Crow Flats|publisher=Vuntut National Park of Canada|url=http://yukon.taiga.net/vuntutrda/archaeol/info.htm|year=2008=2010-01-10|quote=However, despite the lack of this conclusive and widespread evidence, there are suggestions of human occupation in the northern Yukon about 24,000 years ago, and hints of the presence of humans in the Old Crow Basin as far back as about 40,000 years ago.|access-date=2010-05-24|archive-date=2008-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20081022085345/http://yukon.taiga.net/vuntutrda/archaeol/info.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="kind">{{cite web |url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/|title=Jorney of mankind|work=Brad Shaw Foundation=2009-11-17}}</ref> ವಲಸೆಯ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬೀಳಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಹುಟ್ಟು ಅಥವಾ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹಿಮಯುಗದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಕ ನೆಲೆಯ ಕಾಲಮಾನ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಸುಮಾರು 16,000 — 13,000 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ತಡ ಗರಿಷ್ಟ ಹಿಮಯುಗ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="kind"/><ref>{{cite web|url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=20009|title=A single and early migration for the peopling of the Americas supported by mitochondrial DNA sequence data|work=The National Academy of Sciences of the US 2009-10-10|publisher=National Academy of Sciences|access-date=2010-05-24|archive-date=2020-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314101153/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC20009/|url-status=dead}}</ref> [[ಎಸ್ಕಿಮೊ]] ಜನರು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಶೀತ ವಲಯ ಅಥವಾ [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್]] ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1000 ಇಸವಿ (Common Era) ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ವಲಸೆ ಇದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |publisher=[[Canadian Museum of Civilization]] |url = http://www.civilization.ca/educat/oracle/modules/dmorrison/page01_e.html |title = Canadian Inuit History}}</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಎಸ್ಕಿಮೊ ಜನರು ವಲಸೆ ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದ ವಸಾಹತುಗಾರರು(ವೈಕಿಂಗ್ ಸೆಟ್ಲರ್ಸ್) 982 ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]]ಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url = http://www.civilization.ca/educat/oracle/modules/rmcghee/page01_e.html|title = Vinland|publisher = Canadian Museum of Civilization}}</ref> ನಂತರ ಈ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1500ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ತೊರೆದು, ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿಂದಲೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು.<ref>{{cite web|url = http://www.greenland-guide.gl/leif2000/history.htm|publisher = Greenland Guide - The Official Travel Index|title = The Norse settlers in Greenland - A short history|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2017-08-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20170804120655/http://www.greenland-guide.gl/leif2000/history.htm|url-status = dead}}</ref> === ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯುಗ === {{main|Pre-Columbian era}} [[ಚಿತ್ರ:Parkin Mounds Aerial HRoe 2016.jpg|thumb|right|220px|ಆರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್‌ನಿಂದ ಮೆಸ್ಸೆಸಿಪ್ಪಿಯಾದ ಸ್ಥಳ,ಪಾರ್ಕಿನ್ ಸ್ಥಳ,ಸಿರ್ಕಾ 1539.ಹರ್ಬ್ ರೋಯ್‌ನಿಂದ ವಿವರಣೆ.]] ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎನ್ನಲಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ, [[ಅಮೆರಿಕ ಇತಿಹಾಸ]] ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಎಲ್ಲಾ[[ಕಾಲಮಾನ]]ಗಳನ್ನು [[ಪೂರ್ವ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯುಗ]] ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ [[ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ [[ಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಯುಗ]]ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಐರೋಪ್ಯ ವಸಾಹತು ಕಾಲದವರೆಗಿನ [[ಮೂಲ ನೆಲೆ]]ಯನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಾನ್ ನಾಗರಿಕತೆ]]ಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯುಗದ ಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪದೇಪದೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕ]] (ಮೆಸೋಅಮೇರಿಕಾ) ಅಂದರೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (ದ [[ಓಲ್ಮ್ಯಾಕ್]], ದ [[ಟಾಲ್ಟೆಕ್]], ದ [[ಟಿಯೋಟಿಹುಅಕ್ಯಾನೊ]], ದ [[ಝಾಪೊಟೆಕ್]], ದ [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಟೆಕ್]], ದ [[ಆಝ್‌ಟೆಕ್]], ಮತ್ತು ದ [[ಮಾಯಾ]]) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಪರ್ವತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ [[ಆಂಡೆಸ್]] ([[ಇಂಕಾ]], [[ಮೊಚೆ]], [[ಚಿಬ್‌ಚಾ]], [[ಕೇನರೀಸ್]]). ಪೂರ್ವ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಬಹಳಷ್ಟು [[ನಾಗರಿಕತೆ]]ಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಶಾಶ್ವತ ನಗರ ವಾಸ ಅಥವಾ ವಸಾಹತು, [[ಕೃಷಿ]], ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು [[ಸಮುದಾಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿ ಪದ್ಧತಿ]] ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಕಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಲು ಮೊದಲು ಬಂದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಗಮನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ (15ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭ) ಬಹಳಷ್ಟು ಈ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಶಿಸಿಹೋದವು. ಈ ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು [[ಪುರಾತನ ವಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿರುವ ಉಳಿದ ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಕಾಲಮಾನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು, ಸ್ವಂತ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬಹುಪಾಲು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು, ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಬಹುಪಾಲು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತರ ಚಿತೆಗೆ ಎಸೆದು ನಾಶಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಈಗ ಮೂಲ ಪರಿಕರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite book |author=Mann, Charles C. |authorlink=Charles C. Mann |year=2005 |title=[[1491: New Revelations of the Americas Before Columbus]] |location=New York |publisher=[[Knopf]] |isbn=978-1-4000-4006-3 |oclc=56632601 }}</ref> ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯೂರೋಪ್ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಕದನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಹಲವು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಸಾಧನೆಯ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಆಝ್ ಟೆಕ್]] ( ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಆಝ್‌ಟೆಕ್ ಜನಾಂಗೀಯರು ಹೊಂದಿದ್ದ ನಾಗರೀಕತೆ) ಜನಾಂಗೀಯರು [[ಟೆನೊಕ್ ಟಿಟ್ಲನ್]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದೀಗ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 2 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಪುರಾತನ ತಾಣವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಛಾಪು ಹೊತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite book |author=Fernández-Armesto, Felipe |authorlink=Felipe Fernández-Armesto |year= 1987 |title=Before Columbus: Exploration and Colonisation from the Mediterranean to the Atlantic: 1229-1492 |series=New studies in medieval history series |location=Basingstoke, Hampshire |publisher=[[Macmillan Education]] |isbn=0-333-40382-7 |oclc=20055667}}</ref> === ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ವಸಾಹತು === {{main|European colonization of the Americas}} 1492 ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್]] ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ತರುವಾಯ, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ವಸಾಹತು]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಹೊಸಹೊಸ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಂದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಹಲವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು,<ref>{{cite journal|url = http://www.jstor.org/view/00113204/dm991519/99p0234k/0?currentResult=00113204%2bdm991519%2b99p0234k%2b0%2c7F&searchUrl=http%3A%2F%2Fwww.jstor.org%2Fsearch%2FBasicResults%3Fhp%3D25%26si%3D1%26gw%3Djtx%26jtxsi%3D1%26jcpsi%3D1%26artsi%3D1%26Query%3DNative%2BAmerican%2BDisease%26wc%3Don|title = Aboriginal North American Population and Rates of Decline, c.a. A.D. 1500–1900|author = Russell Thornton|journal = Current Anthropology|volume = 38|number = 2|pages = 310–315|doi = 10.1086/204615|year = 1997|format = {{Dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3AAboriginal+North+American+Population+and+Rates+of+Decline%2C+c.a.+A.D.+1500+-+1900&as_publication=Current+Anthropology&as_ylo=1997&as_yhi=1997&btnG=Search Scholar search]}}}</ref><ref>{{cite journal|url = http://links.jstor.org/sici?sici=0043-5597%28197604%293%3A33%3A2%3C289%3AVSEAAF%3E2.0.CO%3B2-X|title = Virgin Soil Epidemics as a Factor in the Aboriginal Depopulation in America|author = Alfred W. Crosby|journal = David and Mary Quarterly|pages = 289–299|volume = 33|number = 2|date=April 1976}}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಮೂಲ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ಸಂಪರ್ಕ ಉತ್ತಮವಾಗೇ ಇತ್ತು.<ref>{{cite journal|url = http://links.jstor.org/sici?sici=0084-6570%281993%292%3A22%3C273%3ADTAC%3E2.0.CO%3B2-R|title = Disease Transfer at Contact|author = Henry F. Dobyns|journal = Annual Review of Anthropology|volume = 22|pages = 273–291|year = 1993|doi = 10.1146/annurev.an.22.100193.001421|issue = 22}}</ref> ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುದಾರರ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟಾನರ್ಡ್]] ಎಂಬಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ [[ನರಮೇಧ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ.<ref name="DS-Review">ಸ್ಟಾಫ್. ''ಅಮೆರಿಕಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಲಿಯ [http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/HistoryAmerican/NativeAmerican/?view=usa&ci=0195085574 ಒಂದು ಅವಲೋಕನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504122933/http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/HistoryAmerican/NativeAmerican/?view=usa&ci=0195085574|date=2008-05-04}} : ನವ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಗೆಲುವು '' ( [[ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾನಾರ್ಡ್‌ರಿಂದ]] ), ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಪ್ರಕಾಶಕರು)</ref> ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ವಲಸೆಗಾರರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲೋನಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳ]] ತಾಳಲಾರದೆ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಬರುವವರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶ ಅರಸಿ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿತು. ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನರನ್ನು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಲತ್ಕಾರವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ [[ಗುಲಾಮರು]], [[ಕೈದಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಕರಾರಿನ ಸೇವಕರ]] ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ದೂಡಲಾಯಿತು. === ಅಭಿದಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Waldseemuller map 2.jpg|thumb|ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಮೊದಲು ಹೆಸರಿಸಿದ ವಾಲ್ಡ್‌ಸೀಮುಲ್ಲರ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ನಕಾಶೆ,(ಪರಾಗ್ವೇ ಮೇಲಿನ ಮ್ಯಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ), ಜರ್ಮನಿ, 1507]] ಈ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ''ಅಮೆರಿಕ'' ಹೆಸರಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಳಕೆ ಆಗಿದ್ದು ೧೫೦೭ ಏಪ್ರಿಲ್ 25ರಂದು. ಹನ್ನೆರಡು ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಮೆರಿಕ ನಕ್ಷೆಯು ಮೊದಲು ಸಣ್ಣ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ, [[ಜರ್ಮನ್]] [[ನಕ್ಷೆಗಾರ]] [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ವಾಲ್ಡ್ ಸೀಮುಲ್ಲರ್]], ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ [[ಸೈಂಟ್-ಡೆಸ್-ವೊಗಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿದ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಜೃಂಭಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ''[[Cosmographiae Introductio]]'' ಕೃತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ’ಅಮೆರಿಕಸ್ ’ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ಅಮೆರಿಜ್, ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಸ್ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. [[ಫ್ಲೋರಂಟೈನ್]] ಸಂಶೋಧಕ [[ಅಮೇರಿಗೋ ವೆಸ್‌ಪುಸಿಯ]] ಹೆಸರಿನ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ರೂಪವೇ ''ಅಮೇರಿಕಸ್ ವೆಸ್ಪುಸಿಯಸ್'', ಮತ್ತು ''ಅಮೆರಿಕಸ್'' ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವೇ ''ಅಮೆರಿಕ''.<ref>[http://www.usatoday.com/news/nation/2007-04-24-america-turns-500_N.htm?csp=34 ನಕ್ಷೆ ಬರಹಗಾರ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ-ಯುಎಸ್‌ಎಟುಡೆ.ಕಾಮ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.umc.sunysb.edu/surgery/america.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-24 |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029201227/http://www.umc.sunysb.edu/surgery/america.html |url-status=dead }}</ref> [[ಯುವರಾಜ]] ''[[ಅಮಲರಿಕ್]]'' (*Amalareiks) ಎಂಬಾತನ ಹೆಸರಿನ ಇಟಲಿ ರೂಪವೇ ''ಅಮೆರಿಗೊ'', ಇದರರ್ಥ [[ಅಮಾಲಿ]]ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂಬುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಪುಸ್ಸಿ ಸಮುದ್ರಯಾನ ನಡೆಸಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಸರಿಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾತ್ರ ಏನು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ನೂತನ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಇಡಲು ವ್ಯಾಪಕ ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಆತನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರು ಸುಳ್ಳುಪತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ [[ಸೊಡೆರಿನಿ ಪತ್ರ]]ದಿಂದ ವಾಲ್ಡ್ ಸೀ ಮುಲ್ಲರ್ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಿರಲೂಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಅಮೆರಿಗೊ ವೆಸ್ಪುಸ್ಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಈ ಭೂಭಾಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇರುವುದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ನವೋದಯ]] ಯುಗದ ಯಾತ್ರಿಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್]], 1506 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ (ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ತಾನು ಅಂದುಕೊಂಡು ಹೊರಟಂತೆ ಇಂಡೀಸ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ), ಮತ್ತು ಆತ ವಾಲ್ಡ್ ಸೀ ಮುಲ್ಲರ್ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="BBC1">http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/8328878.stm</ref> [[ಚಿತ್ರ:MapaAméricaJonghe.JPG|thumb|right|ಜಂಗ್‌ಹೆ,ಸಿ‌ನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ನಕಾಶೆ1770]] == ಭೂಗೋಳ == {{see|Geography of North America|Geography of South America}} === ವಿಸ್ತೀರ್ಣ === ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ತರ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ [[ಕಫೆಕ್ ಲುಬೆನ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]]ವಿದೆ. ಅದು ಪೃಥ್ವಿಯ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url = http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2004/06/17/BAG4J779M31.DTL&type=science|title = Romancing the north Berkeley explorer may have stepped on ancient Thule|author = Charles Burress|publisher = San Francisco Chronicle|date = June 17, 2004|access-date = ಮೇ 24, 2010|archive-date = ಮೇ 9, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120509184952/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fchronicle%2Farchive%2F2004%2F06%2F17%2FBAG4J779M31.DTL&type=science|url-status = dead}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಥುಲೆ ದ್ವೀಪ]] ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಸಮಯ ಅದನ್ನು [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ]]ದ ಭಾಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url = http://www.coolantarctica.com/Travel/south_georgia_south_sandwich_islands.htm|title = South Georgia and the South Sandwich Islands, Antarctica - Travel}}</ref> ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ಡೊಸ್ಟ್ರಂಡಿಜನ್]] ಪ್ರಮುಖ ಭೂಭಾಗವಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಅಟ್ಟು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]]ವಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗವು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಚಾಚಿರುವ ಪೃಥ್ವಿಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅದು, ಉತ್ತರ ಕೆನಡಾದ [[ಬೂಥಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ]]ದಿಂದ ಚಿಲಿ [[ಪೆಟೊಗೊನಿಯಾ]]ದ ಕೇಪ್ ಫ್ರೊವರ್ಡ್ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 14 ಸಾವಿರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (ಸುಮಾರು 8700 ಮೈಲುಗಳು) ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಅಲಸ್ಕಾಗೆ ಸೇರಿದ [[ಸಿವರ್ಡ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ [[ಪೊಂಟಾ ಡೊ ಸಿಕ್ಸಾಸ್]] ಭೂಪ್ರದೇಶ ಇದೆ.<ref>{{cite encyclopedia|title = America|encyclopedia = The World Book Encyclopedia|volume = 1|pages = 407|publisher = World Book, Inc|date = 2006|isbn = 0716601060}}</ref> === ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ === ಅಮೆರಿಕದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣವು [[ಅಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. [[ಆಂಡೆಸ್]] (Andes) ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ,<ref>{{cite web|url = http://www.blueplanetbiomes.org/andes.htm|title = Andes Mountain Range|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2017-04-29|archive-url = https://web.archive.org/web/20170429034553/http://www.blueplanetbiomes.org/andes.htm|url-status = dead}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ[[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ|, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು]] ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಡಿವೆ.<ref>{{cite web |url = http://biology.usgs.gov/s+t/SNT/noframe/wm146.htm |title = Rocky Mountains |access-date = 2010-05-24 |archive-date = 2006-09-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060927145110/http://biology.usgs.gov/s+t/SNT/noframe/wm146.htm |url-status = dead }}</ref> 2300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ(1429 ಮೈಲು)ದ [[ಅಪ್ಪಲಚಿಯಾನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಅಲಬಾಮಾ]]ದಿಂದ [[ನ್ಯೂಫೌಂಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=2067|title = Appalachian Mountains|publisher = Ohio History Central|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2007-05-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20070501041411/http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=2067|url-status = dead}}</ref> ಅಪ್ಪಲಚಿಯಾನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ]]ವು ಕೆನಡಾದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.evergreen.ca/nativeplants/learn-more/arctic-cordillera.php|title = Arctic Cordillera}}</ref> ಕರಾವಳಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಡುವೆಯೂ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಆಂತರಿಕ ಭೂಪ್ರದೇಶ]](ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ)ವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://vulcan.wr.usgs.gov/LivingWith/VolcanicPast/Notes/interior_plains_region.html|title = Interior Plains Region|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2013-08-09|archive-url = https://web.archive.org/web/20130809003610/http://vulcan.wr.usgs.gov/LivingWith/VolcanicPast/Notes/interior_plains_region.html|url-status = dead}}</ref> [[ಕೆನಾಡಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ ಸ್ಕ್ವೇರ್ (km²) ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://redpath-museum.mcgill.ca/Qbp/Natural%20History/nat_hist.html|title = Natural History of Quebec|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2011-07-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20110706185133/http://redpath-museum.mcgill.ca/Qbp/Natural%20History/nat_hist.html|url-status = dead}}</ref> ಅಂತೆಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗವು ಸಮತಟ್ಟಾದ [[ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ]]ಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.amazonconservation.org/home/strategy.html|title = Strategy|publisher = Amazon Conservation Association|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2007-04-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20070403082802/http://www.amazonconservation.org/home/strategy.html|url-status = dead}}</ref> ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಚಪ್ಪಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ತುಸು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯ [[ಗ್ರನ್ ಚಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಪಂಪಸ್]] ಭಾಗಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ [[ತಗ್ಗು ಭೂ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web|url = http://www2.jpl.nasa.gov/srtm/southAmerica.htm|title = South America images}}</ref> === ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ === ಕರಾವಳಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕವು ಹಲವಾರು [[ನದಿ, ಜಲಾಶಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಹರಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಅದಕ್ಕಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.greatestplaces.org/notes/amazon.htm|title = Greatest Places: Notes: Amazonia}}</ref> [[ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ]] ನದಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ]] ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://biology.usgs.gov/s+t/SNT/noframe/ms137.htm|title = Mississippi River|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2005-10-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20051028140409/http://biology.usgs.gov/s+t/SNT/noframe/ms137.htm|url-status = dead}}</ref> ದಕ್ಶಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎನಿಸಿರುವ [[ಪರಾನ ನದಿ]]ಯು 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಚದುರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.nature.org/wherewework/greatrivers/samerica/|title = Great Rivers Partnership - Paraguay-Parana}}</ref> == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === [[ಚಿತ್ರ:Santa feconj.jpg|180px|thumb|right|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] [[ಚಿತ್ರ:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|180px|thumb|right|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ಚಿತ್ರ:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|180px|thumb|right|ಸಯೊ ಪೌಲೊ,ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಅಮೆರಿಕದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 85 ಕೋಟಿ 90 ಲಕ್ಶದಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ : 2001 ರಲ್ಲಿ 495 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ 501 ಮಿಲಿಯನ್ ( [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಹವಾಯಿ]] ಸೇರಿ) * ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ : 2001 ರಲ್ಲಿ 352 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ 357 ಮಿಲಿಯನ್ ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ * [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/vitstats/serATab2.pdf ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಜನಗಣತಿ ಆಧರಿಸಿದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಾಹಿತಿ : 2007] * [[ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪಟ್ಟಿ]] === ಬೃಹತ್ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು === ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಗರಗಳೆಂದರೆ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸಿಟಿ]], [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ರಾಜಧಾನಿ [[ಸಾವ್ ಪಾಲೊ]]. ಈ ಮೇಲಿನ ಯಾವ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಪರಿಗಣನೆಯು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. {| class="sortable wikitable sortable " !ನಗರ !ದೇಶ ![[ನಗರ ಯುಕ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] !ಶ್ರೇಣಿ ![[ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] !ಶ್ರೇಣಿ ![[ಮೆಟ್ರೋನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] !ಶ್ರೇಣಿ |- | [[ಸಾವೊ ಪೌಲೊ]] | {{flag|Brazil}} | 11,037,593 | 1st | 19,505,000 | 2nd | 18,850,000 | 3ನೇ |- | [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ]] | {{flag|Mexico}} | 8,841,916 | 2nd | 18,585,000 | 3rd | 20,450,000 | 1ನೇ |- | [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] | {{flag|United States}} | 8,363,710 | 3rd | 21,295,000 | 1st | 19,750,000 | 2ನೇ |} === ಮಾನವ ವಂಶಶಾಸ್ತ್ರ === ಅಮೆರಿಕದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಏಳು ಬೃಹತ್ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು]]ಗಳ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. * [[ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ]]ರೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರು, [[ಎಸ್ಕಿಮೊಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಯುಟರು]]. * [[ಐರೋಪ್ಯ]] ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರೆಂದರೆ, [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]], [[ಐರಿಷ್]], [[ಇಟಲಿ]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್]], [[ಪೊಲೀಷ್]], [[ಜರ್ಮನ್]], [[ಡಚ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]] ಜನರು. * [[ಮಿಶ್ರ ಜಾತಿ]](Mestizo)ಯವರೆಂದರೆ, ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ * [[ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ]] ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪೀಳಿಗೆ * [[ಮುಲಟ್ಟೋಸ್]] ಅಂದರೆ, ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ಮಿಶ್ರ ಸಂತತಿ * [[ಝಂಬೊಸ್]] (ಸ್ಪಾನಿಷ್) ಅಥವಾ [[ಕಫುಸೊಸ್]] (ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್), ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರ ಮಿಶ್ರ ಸಂತತಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರು. * [[ಏಷ್ಯನ್ನರು]], ಅಂದರೆ, [[ಪೂರ್ವ]], [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಪೂರ್ವಜರು. * ''ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯನ್ನರು'' ಅಂದರೆ, [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಪೂರ್ವಿಕರು. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೊಂದಿರುವ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಮೂಲಬೇರು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಯೂರೋಪ್]] ನಲ್ಲಿದೆ (ಎರಡು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ಭಾಷೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ [[ನಿಯೋಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಇನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಇಬೆರಿಯಾ]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೇನ್]] ([[ಇಬೆರೊ ಅಮೆರಿಕ]] ಎಂಬ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ)ನಲ್ಲೂ ಈ ಮೂಲಬೇರು ನೆಲೆಸಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕವು [[ಆಂಗ್ಲೊ ಅಮೆರಿಕ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ([[ಜರ್ಮನ್ನರ ಭಾಷೆ]] [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು [[ಕೆನಡಾ]] ([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಕೆನಡಾ]]ದ ಮೂಲಬೇರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಯೂರೋಪ್ ([[ಫ್ರಾನ್ಸ್]])ನಲ್ಲಿದೆ : [[Québec]] and [[Acadia]] ನೋಡಿ) ಮತ್ತು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವೆರದೂ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಆಂಗ್ಲೊ-ಸಕ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನ್]] ಬೇರುಗಳು ಇವೆ. === ಧರ್ಮ === ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: * [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] (ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ: 85 ಶೇಕಡ ; ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ 93 ಶೇಕಡ<ref>[http://www.cbc.ca/montreal/features/religion/christianity_world.html ಸಿಬಿಸಿ ಮೊಂಟ್ರೆಯಲ್-ಧರ್ಮ ]</ref> ** [[ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮ]]: ( ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಶೇಕಡ 89 ರಷ್ಟು ಜನರು<ref>{{cite web|title=Mexico - MSN Encarta Encyclopedia - Mexico|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576758_4/Mexico.html|work=|archiveurl=https://www.webcitation.org/5kwKElhYN?url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576758_4/Mexico.html|access-date=2010-05-24|archive-date=2009-10-31|url-status=dead}}</ref><ref name="tabulados">{{cite web|title=Religión|work=Censo Nacional de Población y Vivienda 2000|date=2000|publisher=[[INEGI]]|url=http://www.inegi.gob.mx/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/censos/poblacion/2000/definitivos/Nal/tabulados/00re01.pdf|format=PDF=2009-01-19}}</ref>, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ 74 ರಷ್ಟು ಜನರು, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ, 182 ಮಿಲಿಯನ್ ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಧರ್ಮದವರಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51629.htm ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರದಿ, ಯು.ಎಸ್. ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ ]. 2008-05-05ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ ೨೪ ರಷ್ಟು ಜನ<ref name="autogenerated3">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html#People |title=CIA - The World Factbook - United States |access-date=2010-05-24 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226055200/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html#People |url-status=dead }}</ref>, ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೪೦ ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಮಂದಿ [[ಕೆನಡಾದ ಜನ]] ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.statcan.ca/Daily/English/030513/d030513a.htm ದ ಡೇಲಿ, ಮಂಗಳವಾರ, ಮೇ 13, 2003. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018195253/http://www.statcan.ca/Daily/English/030513/d030513a.htm |date=2008-10-18 }}[http://www.statcan.ca/Daily/English/030513/d030513a.htm ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಣತಿ: ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಆದಾಯ,ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಜನರು; ಧರ್ಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018195253/http://www.statcan.ca/Daily/English/030513/d030513a.htm |date=2008-10-18 }}</ref> ** [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಧರ್ಮ]] (ಪೋಪನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಧರ್ಮ) : ( ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಧರ್ಮದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಕಾನು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ; ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ [[ಮತ ಪ್ರಚಾರ]] ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶ]] ಆಂದೋಲನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳಿವೆ.<ref>[http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2005/s1348759.htm ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡೇಲಿ - ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್ ಫೇಸ್ಡ್ ವಿತ್ ರೈಸ್ ಇನ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟಿಸಮ್]</ref>) ** [[ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಕ್ರೈಸ್ತರು]] : (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಒಟ್ಟು ನಾಗರಿಕರ ಶೇಕಡ 1 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ ; ಈ ಸಮುದಾಯವು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಅತಿವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮಾರು ಶೇಕಡ 3 ರಷ್ಟು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದೆ.{{Fact|date=June 2009}} ** [[ಅಪಂಥೀಯ ಕ್ರೈಸ್ತರು]] (Non-denominational Christians) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕ್ರೈಸ್ತರು ( ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ವಿವಿಧ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಂಥೀಯರು ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ. * [[ನಾಸ್ತಿಕರು]] : ( ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ರೂಪದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅಥವಾ ತೋರುವ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟಿತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಗುಂಪು ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ). * [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ]] : ( ಕೆನಾಡಾದ ಶೇಕಡ 2 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ (580,000 ಜನರು)<ref>{{Cite web |url=http://www40.statcan.ca/l01/cst01/demo30a.htm?sdi=religion |title=ಧರ್ಮದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಪ್ರಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ (2001 ಗಣತಿ) |access-date=2010-05-24 |archive-date=2007-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105022804/http://www40.statcan.ca/l01/cst01/demo30a.htm?sdi=religion |url-status=dead }}</ref> ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅಮೇರಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 0.6 ರಿಂದ 2 ರಷ್ಟು (1,820,೦೦೦<ref name="autogenerated3"/> ರಿಂದ 5,000,000+<ref>ಸುಸೇನ್ ಹೆಡ್ಡೆನ್‌ರಿಂದ [http://www.usnews.com/articles/news/religion/2008/04/07/understanding-islam.html ''ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂದಿಂಗ್ ಇಸ್ಲಾಮ್'' ] [[ಯು.ಎಸ್. ನ್ಯೂಸ್ & ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2008</ref> ಮಂದಿ), ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 0.2 ರಷ್ಟು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನರು (250,೦೦೦ ಮಂದಿ)<ref>[http://islamdom.blogspot.com/2007/11/islam-in-mexico.html ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯಾನಿಟಿ]: ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ</ref>, ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 2.5 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ. ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ನಗರಗಳೆಂದರೆ, [[ಟೊರಂಟೊ]], [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]], [[ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್]], [[ಹೂಸ್ಟನ್]], [[ಚಿಕಾಗೊ]], [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಹಾಗೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 0.3 ರಷ್ಟು ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]]. ಅಲ್ಲಿ 6 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ, ಅಂದರೆ, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 1.9 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="stateirf">{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71446.htm|title=Argentina|work=International Religious Freedom Report|publisher=U.S. Department of State|year=2006=2009-09-01}}</ref> * [[ಯೆಹೂದಿ ಧರ್ಮ]] : (ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಶೇಕಡ 2 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ - ಅಮೆರಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜು ಶೇಕಡ 2.5 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ನರ ಶೇಕಡ 1.2 ರಷ್ಟು <ref>{{Cite web |url=http://www.jcpa.org/cjc/cjc-robinson-06.htm |title=ಕೆನೆಡಿಯನ್ ವಿವರಿ ಟುಡೆ: ಪೊಟ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಎ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಇನ್ ದ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್-ಇರಾ ರಾಬಿನ್ಸನ್ |access-date=2010-05-24 |archive-date=2009-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090917083053/http://www.jcpa.org/cjc/cjc-robinson-06.htm |url-status=dead }}</ref>- ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಶೇಕಡ 0.23 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ - ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾವು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ 200,000 ಮಂದಿ ಯೆಹೂದಿಗಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ujc.org/page.html?ArticleID=26170 |title=ಫಸ್ಟ್ ಪ್ಲೇನ್‌ಲೋಡ್ ಆಫ್ ಜೀವ್ಸ್ ಫ್ಲೀಯಿಂಗ್ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಅರೈವ್ಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ |access-date=2010-05-24 |archive-date=2008-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080201175808/http://www.ujc.org/page.html?ArticleID=26170 |url-status=dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಧರ್ಮಗಳೆಂದರೆ, [[ಸಿಖ್]], [[ಬುದ್ಧ]], [[ಹಿಂದು]], [[ಬಹಾಯ್]], ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಹಲವು ಧರ್ಮಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು [[ಸರ್ವ ಚೇತನ ವಾದ]], ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದ ಧರ್ಮಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ವಿವಿಧ ಮತ ಪಂಗಡ]]ಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಖಂಡದುದ್ದಕ್ಕೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. {{clear}} === ಭಾಷೆಗಳು === {{Main|Indigenous languages of the Americas|Languages of North America|Languages of South America}} [[ಚಿತ್ರ:Languages of the Americas.PNG|thumb|right|300px|ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗಳು.]] ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಭಾಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಐರೋಪ್ಯ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದವಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಭಾಷೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿವಿಧ ನೀಗ್ರೊ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೋಲ ಸಂತತಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಪ್ರಭಾವಿಶಾಲಿ ಭಾಷೆ ಎಂದರೆ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]], ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಬೃಹತ್ ರಾಷ್ಟ್ರವೆನಿಸಿರುವ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ]]ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಂದಲೇ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿವೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದವು ಅಂದರೆ [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲಿಝೆ]], ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೂಲದ [[ಹೈಟಿ ಕ್ರಿಯೋಲ ಭಾಷೆ]] ಅಥವಾ ನೀಗ್ರೊ ಭಾಷೆ ಹೈಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಆಂಗ್ಲೊ ಅಮೆರಿಕ]]ಗಿಂತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ [[ದೇಶಿಯ ಭಾಷೆಗಳು]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, [[Nahuatl]], [[Quechua]], [[Aymara]], ಮತ್ತು [[Guaraní]] ಭಾಷೆಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಇತರೆ ಹಲವು ದೇಶಿಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲೊ-ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಗಳೆರಡರ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ ಹೈಟಿ ಕ್ರಿಯೋಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಕ್ರಿಯೋಲ ಭಾಷೆ]]ಯನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಆಂಗ್ಲೊ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]. [[ಕೆನಡಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಸಹ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, [[ಕ್ಯುಬೆಕ್]] (Québec)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವ ಇದು, [[ನ್ಯೂ ಬ್ರನ್ ಸ್ವಿಕ್]] (New Brunswick)ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯ]] [[ಲೂಸಿಯಾನಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. [[ನೈಋತ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]], ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇದು [[ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇನ್ ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (Viceroyalty) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗ]]ದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಂದುಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ತರುವಾಯ ಅಲ್ಲಿ [[ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ]]ಯ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅತ್ಯದಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಂಗ್ಲೊ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವೊಂದರಲ್ಲೇ 300 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಲಸೆ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. [[ಗಯಾನಾ]], [[ಸುರಿನಾಮೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲಿಝೆ]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಂಗ್ಲೊ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕಾಗಲಿ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಮಹತ್ವದ ಭಾಷಾವಾರು ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಗಯಾನಾ ಮತ್ತು ಬೆಲಿಝೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆ, ಸುರಿನಾಮೆಯಲ್ಲಿ [[ಡಚ್]] ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆ. * ಸ್ಪಾನಿಷ್ - ಸುಮಾರು 310 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಖಂಡದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೆನಡಾ, [[ಜಮೈಕ]], [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊ]], [[ಬಹಮಸ್]], [[ಬರ್ಮುಡಾ]], ಬೆಲಿಝೆ, ಗಯಾನಾ, [[ಫಾಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಹಲವೆಡೆ ಅಂದಾಜು 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. * ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ - ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 185 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.portugueselanguage.net/portuguese/facts.asp|title = Portuguese Facts|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2009-09-17|archive-url = https://web.archive.org/web/20090917125150/http://www.portugueselanguage.net/portuguese/facts.asp|url-status = dead}}</ref> * ಫ್ರೆಂಚ್ - ಕೆನಡಾ ( ಕ್ಯುಬೆಕ್ ನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ 7 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು - [[ಕ್ಯುಬೆಕ್ ಫ್ರೆಂಚ್]] ನೋಡಿ - ನ್ಯೂ ಬ್ರನ್ಸ್ ವಿಕ್ ಮತ್ತು [[ನೊವ ಸ್ಕಾಟಿಯ]]ದ [[ಅಕಾಡಿಯ]] ಸಮುದಾಯ), ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ (ಹೈಟಿ, [[ಗಾಡೆಲೊಪ್]], [[ಮಾರ್ಟಿನಿಕ್]]), ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ, ಫ್ರೆಂಚ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ [[ಸೈಂಟ್ ಪಿಯರ್ ಮತ್ತು ಮಿಕೆಲಾನ್]], ಮತ್ತು [[ಅಕಾಡಿಯಾನ]] ( ದಕ್ಷಿಣ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಫ್ರಾಂಕೊಫೋನ್ ಪ್ರದೇಶ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ) ದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * ಕೆಚುವಾ - ಈಕ್ವೆಡರ್, ಪೆರು, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಉತ್ತರ ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಸುಮಾರು 10–13 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * ಹೈಟಿ ಕ್ರಿಯೋಲ - ಕ್ರಿಯೋಲ ಭಾಷೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಲವು ಹಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಹೈಟಿ ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಚದುರಿರುವ [[ಹೈಟಿ ಭಾಷಿಕರು]] ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal|title = The "Real" Haitian Creole: Ideology, Metalinguistics, and Orthographic Choice|author = Bambi B. Schieffelin; Rachelle Charlier Doucet|journal = American Ethnologist|volume = 21|number = 1|date = February 1994|pages = 176–200|url = http://links.jstor.org/sici?sici=0094-0496%28199402%2921%3A1%3C176%3AT%22HCIM%3E2.0.CO%3B2-D|doi = 10.1525/ae.1994.21.1.02a00090}}</ref> * [[ಗರಾನಿ]] (avañe'ẽ)- [[ಪರಾಗ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]], [[ಬೊಲಿವಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥ ಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಚೀನಿ ಭಾಷೆ]] - ಇದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೆನಾಡಾ, ಪೆರು ಮತ್ತು ಪನಾಮಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಇಟಲಿ ಭಾಷೆ]] - ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]/[[ಮಿಡ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್]], ಕೆನಾಡಾದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಂಟಾರಿಯೊ]] ಮತ್ತು ಕ್ಯುಬೆಕ್, ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ, ಉರುಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಟಲಿಯಾ]] (ಬ್ರೆಜಿಲ್) ಮತ್ತು [[ಚಿಪಿಲೊ]] (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ)ದ ಸುಮಾರು ೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. * ಜರ್ಮನ್ - ಸುಮಾರು 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ 1.1 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಹಾಗೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ, ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಪರಾಗ್ವೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ತೊಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಆಯ್ಮರ]] - [[ಆಂಡೇಸ್]], ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಪೆರು ಮತ್ತು ಚಿಲಿಯ ಸುಮಾರು 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="ChileCensus">ಚಿಲೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣತಿ 2002, ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು [http://www.paginadigital.com.ar/articulos/2008/2008prim/literatura3/agulha-05032008.asp Bilingüismo y el registro matemático aymara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180402163528/http://www.paginadigital.com.ar/articulos/2008/2008prim/literatura3/agulha-05032008.asp |date=2018-04-02 }} ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.</ref><ref name="eth">[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CL ಚಿಲೆ ಫ್ರೊಫೈಲ್], ಎತ್ನೊಲಾಗ್, 10ನೇಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೦೭ ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> * [[ಕ್ವಿಂಚೆ]] ಮತ್ತು ಇತರೆ [[ಮಾಯಾ ಭಾಷೆಗಳು]] - [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದ ಸುಮಾರು 1.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಂದಿ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನಹುತಾಲ್]] - ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಂದಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ [[ಅಝ್ಟೆಕ್]] ಜನರ ಭಾಷೆಯೂ ಇದಾಗಿತ್ತು. * [[ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಯೋಲ]] - [[ಪೂರ್ವ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]] (ಗಾಡೆಲೊಪ್, ಮಾರ್ಟಿನಿಕ್, [[ಡೊಮಿನಿಕ]], [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ]]) ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾದ ಸುಮಾರು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಜವನೀಸ್ ಭಾಷೆ]] - [[ಸುರಿನಾಮೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆ. * [[ಟಗಲಾಗ್ ಭಾಷೆ]] - [[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಇದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಈ ಭಾಷೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ವಿಯಾಟ್ನಾಮೀಸ್ ಭಾಷೆ]] - ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿರುವ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. * ಹಲವು [[ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆ]]ಗಳಾದ [[ಹಿಂದಿ]], [[ಪಂಜಾಬಿ]]ಯನ್ನು [[ಇಂಡೋ-ಕೆರಿಬಿಯನ್]] ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. * [[ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆ]] - ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆ]] - ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. * [[ಹಮೊಂಗ್]] - [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ದೇಶಿ ಭಾಷೆ, ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಹೊರಗೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮಾತನ್ನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. * [[ಅಮೆರಿಕ ಸನ್ನೆ ಭಾಷೆ]] - ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಗ್ರುಡರ ಭಾಷೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷದಿಂದ 5 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆ ಇದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.indiana.edu/~hlw/Appendices/languages.html|title = A3 Languages cited in this book|author = Mike Gasser|access-date = 2010-05-24|archive-date = 2010-05-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20100524073729/http://www.indiana.edu/~hlw/Appendices/languages.html|url-status = dead}}</ref> * [[ಮಪುಡುಂಗನ್]] (ಅಥವಾ ಮಪುಚೆ) - [[ಚಿಲಿ]] ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಸುಮಾರು 440,000 ಜನರು ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನವಜೊ]] - ನೈಋತ್ಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ [[ನವಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರ]](ಭಾರತದ ಪರಿಮಿತಿ)ದ ಸುಮಾರು 178,೦೦೦ ಮಂದಿ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/facts_for_features/001492.html|title = American Indian & Alaska Native Heritage Month: November 2003|publisher = United States' Census Bureau}}</ref> ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1900ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು [[ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. * [[ಡಚ್]] - [[ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಅರುಬ]] ಮತ್ತು [[ಸುರಿನಾಮೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 210,೦೦೦ ಜನರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಮಿಸ್ಕಿಟೊ]] - 180,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ [[ಮಿಸ್ಕಿಟೊ]] ಜನರು ಇದನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಕರಾವಳಿಯ [[ನಿಕರಗುವಾ]] ಮತ್ತು [[ಹೊಂಡುರಸ್]] ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. * [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಡಚ್]] - ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಡಚ್ಚರ ಕೆಲವು ಜನ (ಸಂತತಿ) ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಡಚ್ಚರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 85,000 ಇದೆ. * [[ಇನುಕ್ಟಿಟಟ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಎಸ್ಕಿಮೊ ಭಾಷೆಗಳು]] - ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಧ್ರುವ ಭಾಗ (ಶೀತ ವಲಯ)ಮತ್ತು [[ಲಬ್ರೊಡಾರ್]] ಉಪಶೀತವಲಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75,೦೦೦ ಮಂದಿ, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಡ್ಯಾನಿಷ್]] - ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್]] (ಎಸ್ಕಿಮೊ) - ಇವು ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು, ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಇವೆರದೂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ ( ಅಂದಾಜು 50,೦೦೦ ಮಂದಿ). [[ಎಸ್ಕಿಮೊ]] ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸೇರದ ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವಲಸೆಗಾರರು ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಕ್ರೀ]] - ಅಲ್ಗೊಂಕ್ವಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುಂಪಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರೀ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕ್ರೀ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50,೦೦೦ ಮಂದಿ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನಿಕರಾಗುವಾ ಕ್ರಯೋಲ]] - ನಿಕರಗುವಾದ 30,೦೦೦ ಜನ ಈ ಭಾಷೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ [[ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು]], [[ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರು]] ಮತ್ತು [[ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು]] ಮೂಲತಃ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಗರಿಫುನ]] (ಅಥವಾ ಗರಿನಗು) - ಕೆರಿಬಿಯನ್ (ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ) ಕರಾವಳಿಯ ಬೆಲಿಝೆ, ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ, ಹೊಂಡುರಸ್ ಮತ್ತು ನಿಕರಾಗುವಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಗರಿಫುನ ಜನರು, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಹೊಂಡುರಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. * [[ವೇಲ್ಸ್]] - ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಎರಡು ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ [[ಟ್ರೆಲಿ]] ಮತ್ತು [[ರಾ(ವ್)ಸನ್]] ಗಳಿಗೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ವೇಲ್ಸ್]] ಸಮುದಾಯದ 25,೦೦೦ ಜನರು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಚೆರೋಕಿ]] - ಅಮೆರಿಕದ [[ಒಕ್ಲಹಾಮಾ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 19,000 ಜನರು ಈ ಆಡುಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಈ ಭಾಷೆಯು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಚೆರೋಕಿ ಭಾಷೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ಇದೆ, ಚೆರೋಕಿ ಲಿಖಿತ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * [[ಗುಲ್ಲ್ಹಾ]] - ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಧರಿತ ಗುಲ್ಲ್ಹಾ ಕ್ರಯೋಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗುಲ್ಲ್ಹಾ ಜನರು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾದ ಈ ಜನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. * [[ಸ್ರನನ್ ಟೊಂಗೊ]] - ಟಕಿಟಕಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಆಡು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಸುರಿನಾಮೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪಾನಿಷ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಡಚ್, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕ್ರಯೋಲ ಭಾಷೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಷೆಗಳು ವಿವಿಧ ಪದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮಾತೃ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಬಳಕೆಯ ಕ್ರಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ಭಾಷೆಗಳೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಪಪಿಯಾಮೆಂಟು]] ಭಾಷೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಇದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಸ್ಪಾನಿಷ್, ಡಚ್, [[ಅರವಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ]], ಹಲವಾರು [[ಆಫ್ರಿಕಾ ಭಾಷೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ (ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಸಾಹತುಗಾರರನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ) ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಈ ಭಾಷೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ವಲಸೆಯ ಏಕೈಕ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ಮತ್ತಿ ಕೆನಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಲಸೆಗಾರರ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Montreal Twilight Panorama 2006.jpg|thumb|center|590px|ಮಾಂಟ್ರೆಯಲ್,ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ನಗರ]] == ಶಾಬ್ದಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾರ್ಥ[ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ] == {{see|Americas (terminology)}} {{Subdivisions of the Americas|100px}} [[ಚಿತ್ರ:Spanish Empire-Americas.png|thumb|right|ಅವರ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾನಿಷ ಅಮೆರಿಕದ ವಸಾಹತುಗಳು (ಪೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಂತರ ೧೭೮೩)]] === ಅಮೆರಿಕ/ಅಮೆರಿಕಸ್ === ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಎಂಬ [[ಏಕವಾಚಕ]] ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಅಮೆರಿಕಸ್'' ಎಂಬ ''s'' ಜೊತೆಗಿನ [[ಬಹುವಾಚಕ]] [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪಪದ]]ವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಅಮೆರಿಕ'' ಹೆಸರನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮೇಲಿನಂತೆ ಬಳಸುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ<ref>''ರೀಡರ್ಸ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಶ್‌ಫರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಲಿಟ್ ವರ್ಡ್‌ಪೈಂಡರ್''. 1993. (ISBN 0-276-42101-9) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಯುಎಸ್‌ಎ: [[ರೀಡರ್ಸ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಅಸೊಸಿಯೇಷನ್]]; ಪು. 45.</ref>; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಐದು ಖಂಡಗಳಿಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ''ಅಮೆರಿಕ'' ಹೆಸರನ್ನೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ, [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿಹ್ನೆ]]ಯಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ.<ref>[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_1303.pdf ''ದ ಒಲಂಪಿಕ್ ಸಿಂಬಾಲ್ಸ್.'' ] [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕಮಿಟಿ]]. 2002. ಲ್ಯಾಸನೆ: ಒಲಂಪಿಕ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ. ಒಲಂಪಿಕ್‌ನ ಐದು ರಿಂಗುಗಳ [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಧ್ವಜ]]ವು ಐದು ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ,ಭಾಗವಹಿಸುವ ಖಂಡಗಳು([http://moscow2001.olympic.org/en/pdf/members_by_continent.pdf ಆಫ್ರಿಕ,ಅಮೆರಿಕಾ,ಏಷ್ಯಾ,ಯುರೋಪ್,ಮತ್ತು ಓಷಿಯಾನಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324234948/http://moscow2001.olympic.org/en/pdf/members_by_continent.pdf|date=2009-03-24}}).</ref> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ''ಅಮೆರಿಕ'' ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ''[[ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]]'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ<ref>ಬುರ್ಚ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಆರ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ 2004. ''[[ಫೌಲರ್ಸ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಯುಸೇಜ್]].'' (ISBN 0-19-861021-1) ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಯುಕೆ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.; ಪು. 48.</ref>, ಮೇಲಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜನರು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಇಂತಹ ಪದಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆಗೆ<ref>"Uso abusivo", numeral 4 ''http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltGUIBusDPD?lema=Estados%20Unidos''</ref> ಅಮೆರಿಕದ ಹಲವು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಅತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ರೀತಿಯ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಆದಷ್ಟು ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>"ಅಮೆರಿಕನ್." ''ದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ದ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್'' (ISBN 0-19-214183-X); ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್,ಟಾಮ್,ಆವೃತ್ತಿ. 1992. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ., ಪು. 35.</ref><ref name="oxfcdn">"ಅಮೆರಿಕ." ''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಗೈಡ್ ಟು ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಯುಸೇಜ್.'' (ISBN 0-19-541619-8) ಫೀ, ಮಾರ್ಗರಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಆಲ್ಪೈನ್, ಜೆ., ಆವೃತ್ತಿ., 1997. ಟೊರೊಂಟೊ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.; ಪು. 36.</ref><ref>"[http://encarta.msn.com/dictionary_/america.html ಅಮೆರಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090926031445/http://encarta.msn.com/dictionary_/america.html |date=2009-09-26 }}." ''[http://encarta.msn.com/encnet/features/dictionary/dictionaryhome.aspx ಮೈಕ್ರೋಸಾಪ್ಟ್ ಎನ್‌ಕಾರ್ಟಾ ಡಿಕ್ಷನರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091102162627/http://encarta.msn.com/encnet/features/dictionary/dictionaryhome.aspx |date=2009-11-02 }}''. 2007. [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಪ್ಟ್]]. [https://web.archive.org/web/20090926031445/http://encarta.msn.com/dictionary_/america.html ಆರ್ಚೀವ್ಡ್] 2009-10-31.</ref> ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಜನರು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'', ''ಯು.ಎಸ್.'', ಅಥವಾ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ) ''ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="oxfcdn"/> ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅರ್ಥಕೋಶ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಪದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.<ref>[http://www.m-w.com/dictionary/America ಅಮೆರಿಕ - ಮೆರಿಯಮ್-ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ]</ref><ref>[http://dictionary.reference.com/search?q=America ಅಮೆರಿಕ -ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್‌] ನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ</ref><ref>[http://www.yourdictionary.com/america]</ref> === ಅಮೆರಿಕನ್ === === ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಳಕೆ === ''ಅಮೆರಿಕ'' ಅಥವಾ ''ಅಮೆರಿಕಸ್'' ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದ ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬದಕ್ಕಿಂತ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ''ಅಮೆರಿಕನ್'' ಪದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ನಾಗರಿಕರು]], [[ನಿವಾಸಿಗಳು]] ಅಥವಾ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರನ್ನು]] ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪದ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಕೆನಡಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆನಡಿಯನ್ನರು ಯು.ಎಸ್. ನಾಗರಿಕರು ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಹಾಗೂ [[ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಪದ ಪ್ರಯೋಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅರಿಯದ ಹೊರದೇಶದ ಜನರ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯೂ ಹೌದು.<ref name="oxfcdn"/> ==== ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಬಳಕೆ ==== ಸ್ಪಾನಿಷ್ ನಲ್ಲಿ, ''ಅಮೆರಿಕ'' ಎಂದರೆ ಒಂದು ಖಂಡದ ಹೆಸರು. ಈ ಖಂಡವು ''ಸುಡಾಮೆರಿಕ'' ಮತ್ತು ''ನಾರ್ಟೆಅಮೆರಿಕ'' [[ಉಪಖಂಡ]]ಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ''ಸೆಂಟ್ರೊಅಮೆರಿಕ'' [[ಭೂಭಾಗ]] ಮತ್ತು ''[[ಆಂಟಿಲ್ಲಾಸ್]]'' ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಅಮೆರಿಕ'' ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ''Americano/a '' ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ''Europa'' ದೇಶದ ವ್ಯಕ್ಟಿಗೆ ''europeo'' or ''europea'' ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''sudamericano/a '', ''centroamericano/a '', ''antillano/a'' and ''norteamericano/a'' ಪದಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರು ''americano'' ಅಥವಾ ''americana'' ಪದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''estadounidense'' ಪದವನ್ನು (ಅದರ ಅಕ್ಷರ ಅನುವಾದ ರೂಪ [["United-Staten"]] ಎಂಬುದು) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಸರನ್ನು ''Estados Unidos de Norteamérica'' ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ''norteamericano'' ಪದವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಮೂಲತ: ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltGUIBusDPD?lema=Norteam%E9rica Diccionario Panhispánico de Dudas:Norteamérica]</ref> ==== ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಬಳಕೆ ==== [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ನಲ್ಲಿ, ಅಖಂಡ ''ಅಮೆರಿಕ'' ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವಾಗ ''americano'' ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನಾರ್ಥ ನೀಡುವ ಪದ, ''estadunidense'' (ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ), "United Statian" ನಂತಹ ಪದ ( ಅಥವಾ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "estadounidense"), ಮತ್ತು "ianque" - "Yankee" ಪದದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರೂಪ - ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶಕ್ಕೆ ''ಅಮೆರಿಕ'' ಪದವನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಮುದ್ರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ''Estados Unidos da América'' (ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಎಂದರ್ಥ) ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ, ''Estados Unidos'' (ಅಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅಮೆರಿಕ ಪದವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ==== ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಳಕೆ ==== ''américain '' ಪದವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕನ್ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, [[ಫ್ರೆಂಚ್‍]]ನಲ್ಲೂ ಇದೆ. ''Amérique'' ನಾಮಪದವನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಖಂಡಗಳಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ; ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''les États-Unis d'Amérique '', ''les États-Unis'', ಅಥವಾ ''les USA'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ''américain'' ಗುಣವಾಚಕವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ಹೊರತಂದಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ "traduit de l'américain" ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವಿಭಿನ್ನಾರ್ಥ ನೀಡದ ''états-unien'', ''étasunien'', ಅಥವಾ ''étatsunien'' ಪದಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==== ಡಚ್ ಬಳಕೆ ==== ಡಚ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ''Amerika'' ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥ ನೀಡುವ ''de Verenigde Staten'' or ''de VS'' ಪದ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ, ''Amerika'' ಪದವನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ Americas ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕಸ್ ಗೆ ಈ ಡಚ್ ಪದವೇ (Amerika) ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆಗಾಗ ವಿಭಿನ್ನಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಸ್ ನ ಹಲವು ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಡಚ್ಚರು ''Noord- en Zuid Amerika'' ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''Latijns Amerika'' ಎಂದು, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ''Zuid Amerika'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ''amerikaans'' ಗುಣವಾಚಕವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನರು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಸ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿಲ್ಲ. ಡಚ್ಚರು ಅಮೆರಿಕಸ್ ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ Argentinian ಪದಕ್ಕೆ ಅವರು ''Argentijns'' ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==== ರಷ್ಯನ್ನರ ಬಳಕೆ ==== 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ "America" ಪದವನ್ನು ಯೂರೋಪ ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ]]ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಂಡಗಳು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂದವು. ವಿಶಾಲ ಭೂರಾಶಿ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಈಗ "ಖಂಡ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಯೂರಾಸಿಯಾ, [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]], [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]). ಈಗ ''ಅಮೆರಿಕ'' ಪದವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಸ್‍ಗೆ ಸಮನಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪದ ಇಲ್ಲ. == ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು == {{also|List of countries and territories in the Americas}} [[ಚಿತ್ರ:Americas independence map.PNG|thumb|right|250px|ನಕಾಶೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] === ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯಗಳು === ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ 35 [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 23 ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 12 ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇವೆ: {| |- | * {{flag|Antigua and Barbuda}} * {{flag|Argentina}} * {{flag|Bahamas}} * {{flag|Barbados}} * {{flag|Belize}} * {{flag|Bolivia}} * {{flag|Brazil}} * {{flag|Canada}} * {{flag|Chile}} * {{flag|Colombia}} * {{flag|Costa Rica}} * {{flag|Cuba}} | width="20" | valign=top | * {{flag|Dominica}} * {{flag|Dominican Republic}} * {{flag|Ecuador}} * {{flag|El Salvador}} * {{flag|Grenada}} * {{flag|Guatemala}} * {{flag|Guyana}} * {{flag|Haiti}} * {{flag|Honduras}} * {{flag|Jamaica}} * {{flag|Mexico}} * {{flag|Nicaragua}} | width="20" | valign=top | * {{flag|Panama}} * {{flag|Paraguay}} * {{flag|Peru}} * {{flag|Saint Kitts and Nevis}} * {{flag|Saint Lucia}} * {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} * {{flag|Suriname}} * {{flag|Trinidad and Tobago}} * {{flag|United States}} * {{flag|Uruguay}} * {{flag|Venezuela}} |} === ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅದೀನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವಸಾಹತುಗಳು === ಈ ಮುಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಮೇರಿಕದ "ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರದ [[ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು]], [[ಅದೀನ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. {| |- | {{flag|ಡೆನ್‌ಮಾರ್ಕ್}} *{{flag|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್}} <br /> {{flag|France}} * {{flag|Guadeloupe}} * {{flag|French Guiana}} * {{flag|Martinique|local}} * {{flag|Saint Barthélemy|local}} * {{flag|Saint Martin}} * {{flag|Saint Pierre and Miquelon|local}} | width="20" | |- valign="top" {{flag|United Kingdom}} * {{flag|Anguilla}} * {{flag|Bermuda}} * {{flag|British Virgin Islands}} * {{flag|Cayman Islands}} * {{flag|Falkland Islands}} * {{flag|Montserrat}} * {{flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} * {{flag|Turks and Caicos Islands}} | width="20" | |- valign="top" {{flag|Netherlands}} * {{flag|Aruba}} * {{flag|Netherlands Antilles}} <br /> {{flag|United States}} * {{flag|Navassa Island}} * {{flag|Puerto Rico}} * {{flag|U.S. Virgin Islands}} <br /> |} == ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == {{Wiktionary}} {| | valign=top | * [[ಪ್ರಗತಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ]] * [[ರಾಷ್ಟ್ರಕಾಗಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡಿಯನ್ ಸಮುದಾಯ]] * [[ಕೆರೆಬಿಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘ]] * [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ದ ಸೌತ್]] * [[ಅಮೆರಿಕಾಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬೊಲಿವೆರಿಯನ್]] * [[ಕೆರೆಬಿಯನ್ ಸಮುದಾಯ]] * [[CARICOM ಏಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ]] * [[ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾದವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] * [[ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾದವರ ಸಂಸತ್ತು]] * [[ಕಂಟಾಡೋರಾ ಗುಂಪು]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳ]] * [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ]] | width= | valign=top | * [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಸತ್ತು]] ಅಥವಾ ([[ಪಾರ್ಲೆಶನೊ]]) * [[ಮೆರ್ಕೊಸರ್ ಅಥವಾ ಮೆರ್ಕೊಸುಲ್]] * [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ]] * [[ಉತ್ತರ ಅಂಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ]] * [[ಈಶಾನ್ಯ ಕೆರೆಬಿಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘ]] * [[ಇಲ್ಬೆರೊ-ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘ]] * [[ಸ್ಥಾನೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ರಿಯೊ ಗುಂಪು]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಶಾಲೆಗಳು]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಶೃಂಗ]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ]] |} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {| | valign=top | * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಪರ್ವತಗಳು]] * [[ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] * [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] * [[ಕಾಂಕ್ವಿಸ್ಟೆಡೋರ್]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದ ವಸಾಹತು ವಿಮೋಚನೆ]] * [[ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಯಾದಿ]] * [[ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ಯಾದಿ]] * [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಮೆರಿಕ]] * [[ಲಾ ಮೆರಿಕಾ]] | width= | valign=top | * [[ಪ್ರಾಚೀನ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಗಳು]] * [[ಮೆಸೊಯಾಮೆರಿಕ]] * [[ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ (ಅಮೆರಿಕ)]] * [[ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] * [[ಹೊಸ ಸ್ಪೇನ್ಝ್]] * [[ಹೊಸ ಸ್ವೀಡನ್]] * [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] * [[ಪಲೆಯೊ-ಇಂಡಿಯನ್ಸ್]] * [[ಪನಾಮೆರಿಕನಿಜಂ]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೋನ್]] |} == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == * ಅಮೆರಿಕ ''[http://www.columbiagazetteer.org/ ದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಗೆಜೆಟೀರ್ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್]''. 2006. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, 2006. * ಅಮೆರಿಕ ''[[ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ]]'', 15ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. 1986. (ISBN 0-85229-434-4) ಚಿಕಾಗೊ: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ, Inc. * ಬರ್ಚ್‌ಫಿಲ್ಡ್, ಆರ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. 2004. ''[[ಪೌಲರ್ಸ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಯುಸೇಜ್]].'' (ISBN 0-19-861021-1) ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಯುಕೆ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * ಫೀ, ಮಾರ್ಗೆರಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಅಲ್ಫೈನ್. 1997. ''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಗೈಡ್ ಟು ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಯುಸೇಜ್.'' (ISBN 0-19-541619-8) ಟೊರೊಂಟೊ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * ಕೇನ್, ಕಟೀ ''[http://links.jstor.org/sici?sici=0882-4371%28199921%2942%3C81%3ANMLDSC%3E2.0.CO%3B2-%23&amp;size=LARGE ನಿಟ್ಸ್ ಮೇಕ್ ಲೈಸ್:ಡ್ರೊಗೆಡ, ಸ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರೀಕ್,ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಪೊಯಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಲೊನಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ಮಿನೇಶನ್ ]'' ''ಕಲ್ಚರಲ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ '', ಸಂಖ್ಯೆ. 42 (ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್, 1999), ಪು. 81–103 doi:10.2307/1354592 * ಪೀಯರ್ಸಾಲ್, ಜುಡಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಬ್ಲ್, ಬಿಲ್., ಆವೃತ್ತಿ. 2002. ''[[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]] '', 2ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. (ಮರು.) (ISBN 0-19-860652-4) ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಯುಕೆ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * [[ಚರ್ಚಿಲ್, ವಾರ್ಡ್]] ''[https://books.google.com/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=Yg3sSmRf9OUC ಎ ಲಿಟ್ಲ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಜೆನೊಸೈಡ್ ]'' ೧೯೯೭ ಸಿಟಿ ಲೈಟ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್ ISBN 0-87286-323-9 * [http://geography.about.com/library/faq/blqzamericas.htm ಉತ್ತರ,ಲ್ಯಾಟಿನ್,ಮಧ್ಯ,ಕೇಂದ್ರ,ದಕ್ಷಿಣ,ಸ್ಪಾನಿಶ್,ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೋ ಅಮೆರಿಕಾ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆ ಏನು?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410093459/http://geography.about.com/library/faq/blqzamericas.htm |date=2016-04-10 }} ಭೂ ವಿವರಣೆ ಅಬೌಟ್.ಕಾಮ್‍ನಲ್ಲಿ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಜೋನಾಥನ್ ಕೊಹೆನ್‌ರಿಂದ [http://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html ದ ನೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ: ಫ್ರಾಗ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ವಿ ಹ್ಯಾವ್ ಶೋರ್ಡ್ ಅಗೇನೆಸ್ಟ್ ಅವರ್ಸೆಲ್ವ್ಸ್ ] * [http://www.oas.org/ ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ] * [http://www.coha.org/ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆನ್ ಹೆಮಿಸ್ಪೆರಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್] {{Continents of the world}} {{Regions of the world}} {{America}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ]] [[ವರ್ಗ:ಸೂಪರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು]] l03mew3a8a130vt04xkqq7bzf3wbrde 0 16937 1372698 1339045 2026-05-04T12:51:44Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[File:La donna velata v2.jpg]] → [[File:Raffaello Sanzio - La Donna Velata.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description 1372698 wikitext text/x-wiki [[Image:Mona_Lisa,_by_Leonardo_da_Vinci,_from_C2RMF_retouched.jpg|right|thumb|200px|ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಎಣ್ಣೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಾದ ''[[ಮೋನ ಲಿಸ]]'']] '''ಎಣ್ಣೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ'''ಯು [[ಎಣ್ಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]]ಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಿಧಾನ. ==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು== <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> Image:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|''[[Arnolfini Portrait]]'', [[Jan van Eyck]], ''1434'' (on panel) Image:Raffaello Sanzio - La Donna Velata.jpg|''[[La velata|La donna velata]]'', [[Raphael]], ''1516'' Image:Tizian_085.jpg|''[[The Rape of Europa (Titian)|The Rape of Europa]]'', [[Titian]], ''1562'' Image:Peter Paul Rubens - De kruisoprichting.JPG|''[[The Elevation of the Cross (Rubens)|The Raising of the Cross]]'', [[Peter Paul Rubens]], ''1610–11'' Image:Rembrandt - The Anatomy Lesson of Dr Nicolaes Tulp.jpg| ''The Anatomy Lesson of Dr. Nicolaes Tulp'', [[Rembrandt]], ''1632'' Image:Innocent-x-velazquez.jpg| ''[[Portrait of Innocent X|Innocent X]]'', [[Diego Velázquez|Velázquez]], ''c 1650'' Image:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|''[[The Milkmaid (Vermeer)|The Milkmaid]]'', [[Johannes Vermeer]], ''1658-1660'' Image:The_Toilet_of_Venus,_by_François_Boucher.jpg| ''The Toilet of Venus'', [[François Boucher]], ''1751'' Image:Thomas Gainsborough - The Blue Boy (The Huntington Library, San Marino L. A.).jpg| ''[[The Blue Boy]]'', Thomas Gainsborough, ''1770'' Image:Battle of Somosierra by Piotr Michałowski.PNG|''[[Battle of Somosierra]]'', [[Piotr Michałowski]], 1837 Image:Claude Monet - Woman with a Parasol - Madame Monet and Her Son - Google Art Project.jpg|''[[Woman with a Parasol - Madame Monet and Her Son]]'', [[Claude Monet]], ''1875'' Image:Pierre-Auguste Renoir, Le Moulin de la Galette.jpg| ''Le Moulin de la Galette'', [[Pierre-Auguste Renoir]] ''1876'' Image:Portrait of Dr. Gachet.jpg|''[[Portrait of Dr. Gachet]]'', [[Vincent van Gogh]], ''1890'' Image:Paul Cézanne, 1892-95, Les joueurs de carte (The Card Players), 60 x 73 cm, oil on canvas, Courtauld Institute of Art, London.jpg|''The Cardplayers'', [[Paul Cézanne]], ''1892'' Image:Composition VII - Wassily Kandinsky, GAC.jpg|''Composition VII'', [[Wassily Kandinsky]], ''1913'' | ''[[Bella with White Collar]]'', [[Marc Chagall]], ''1917'' </gallery> {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ]] c40wx3a4279tkqmpst4mv9p13mv63y2 0 17390 1372713 1336537 2026-05-04T21:55:13Z Dostojewskij 21814 + ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ + ವರ್ಗ:೧೯೯೩ ನಿಧನ 1372713 wikitext text/x-wiki {{Infobox ನಟ | name = ಆಡ್ರಿ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್ | image = Audrey Hepburn Roman Holiday cropped.jpg | imagesize = | caption = ''[[ರೋಮನ್ ಹಾಲಿಡೆ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್ | birthname = ಆಡ್ರಿ ಕ್ಯಾತ್ಲೀನ್ ರಸ್ಟನ್ | birthdate = {{birth date|1929|5|4|df=yes}} | location = [[ಬ್ರುಸಲ್ಸ್]], [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] | deathdate = {{death date and age|1993|1|20|1929|5|4|df=yes}} | deathplace = ಟೊಲೊಚೆನಾಜ್, [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | yearsactive = ೧೯೪೮–೧೯೮೯ | othername = ಎಡ್ಡ ವಾನ್ ಹೀಮ್ಸ್ಟ್ರ | website = http://www.audreyhepburn.com/ | spouse = [[ಮೆಲ್ ಫೆರೆರ್]] (1954–1968)<br />[[ಆಂಡ್ರಿಯ ಡೋಟ್ಟಿ]] (1969–1982) | children = [[ಶಾನ್ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್ ಫೆರೆರ್]] (b.1960)<br />ಲೂಕ ಡೋಟ್ಟಿ (b.1970) | academyawards = '''ಸರ್ವೊತ್ತಮ ನಟಿ'''<br />೧೯೫೩ ''[[ರೋಮನ್ ಹಾಲಿಡೆ]]''<br />'''ಜಾನ್ ಹೆರ್ಷೊಲ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''<br />೧೯೯೩ (ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ) | emmyawards = '''Outstanding Individual Achievement - Informational Programming'''<br />1993 ''[[Gardens of the World with Audrey Hepburn]]'' | tonyawards = '''[[Tony Award for Best Performance by a Leading Actress in a Play|Best Actress in a Play]]'''<br />1954 ''[[Ondine]]''<br />'''[[Special Tony Award]]'''<br />1968 Lifetime Achievement | goldenglobeawards='''[[Golden Globe Award for Best Actress - Motion Picture Drama|Best Actress - Motion Picture Drama]]'''<br />1954 ''[[Roman Holiday]]''<br />'''[[Cecil B. DeMille Award]]'''<br />1990 Lifetime Achievement | baftaawards='''[[BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role|Best Actress]]'''<br />1953 ''[[Roman Holiday (1953 film)|Roman Holiday]]''<br />1959 ''[[The Nun's Story (film)|The Nun's Story]]''<br />1964 ''[[Charade (film)|Charade]]'' | sagawards = '''[[Screen Actors Guild Life Achievement Award|Life Achievement Award]]'''<br />1992 Lifetime Achievement | grammyawards = '''[[Grammy Award for Best Spoken Word Album for Children|Best Spoken Word Album for Children]]'''<br />1994 ''[[Audrey Hepburn's Enchanted Tales]]'' }} '''ಆಡ್ರಿ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್''', ([[ಮೇ ೪]], [[೧೯೨೯]] – [[ಜನವರಿ ೨೦]], [[೧೯೯೩]]) [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ಮೂಲದ [[ಹಾಲಿವುಡ್]] ನಟಿ. ''[[ಮೈ ಫೇರ್ ಲೇಡಿ]]'' ಚಿತ್ರದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಈಕೆ ಮುಂದೆ ನಟ [[ಗ್ರೆಗೊರಿ ಪೆಕ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ, ''[[ರೋಮನ್ ಹಾಲಿಡೆ]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೩ ನಿಧನ]] 8q2lerajwy8wvw9pqmmu5fzes4gh44l 0 19160 1372710 1369051 2026-05-04T20:25:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372710 wikitext text/x-wiki '''ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ''', '''ಹೈಗ ಕನ್ನಡ''', '''ಹವಿಗನ್ನಡ''' ಅಥವಾ '''ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆ''' [[ಹವ್ಯಕ]] ಜನಾಂಗದವರು ಬಳಸುವ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆ. ಇದು [[ಕನ್ನಡ]]ದ [[ಉಪಭಾಷೆ]]. <ref>{{cite web | url=https://windyskies.blogspot.com/2008/03/sacred-confluence-and-serpents-in-stone.html | title=Windy Skies: A Sacred Confluence and Serpents in Stone | date=25 March 2008 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.languageinindia.com/sep2005/kannadadictionary1.html | title=Language in India }}</ref> ==ಭಾಷಾಲಕ್ಷಣ== ಹವ್ಯಕರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ 60-70% ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರು ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹವ್ಯಕ ಉಪಭಾಷೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರತದ ಇತರ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಂತೆ ಇದರ ಮೂಲವು ನಿಗೂಢತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೆಲವು ಹವಿಗನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಬದಲಿಗೆ ತಟಸ್ಥ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{cite web | url=https://www.havyak.org/havyaka-language | title=About Havyaka Language }}</ref> ಹವಿಗನ್ನಡವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇತರ ಕನ್ನಡ ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಂತಹ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಹವಿಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಧ್ವನಿರಚನೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪದರಚನೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name=Sk01>{{cite web | url=https://shastriyakannada.org/database/kannada/language/HAVYAKA%20KANNADA.html| title=ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ}}</ref> ಅಂತಹ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮಧ್ಯಸ್ವರವೊಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉನ್ನತ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ, ಆ ಮಧ್ಯಸ್ವರವು ಉನ್ನತಸ್ವರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳನಾಡಿನ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರು-ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ವರವು ತನ್ನ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಕನ್ನಡದ ಿತರ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಎಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ವರವು ತನ್ನ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: * ಬೆಳಿ, ಕೆವಿ, ಬೆಸಿ, ಒಳಿ, ತೊದಿ ಮತ್ತು ತೊಳು ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪಗಳು ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ, ಕಿವಿ, ಬಿಸಿ, ಉಳಿ, ತುದಿ ಮತ್ತು ತೊಳಿ ಎಂದು ಬದಲಾಗಿವೆ. ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮೂಲರೂಪಗಳೇ ಉಳಿದಿವೆ. * ಒಳನಾಡಿನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರವು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ.(ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ) ಆದರೆ, ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡವು ಆ ಸ್ವರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಹಗಲು, ಅಡಕೆ, ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲು ಎಂಬ ಪದಗಳು, ಒಳನಾಡಿನ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಗ್ಲು, ಅಡ್ಕೆ, ಅಂಗ್ಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ಲು ಎಂದು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ * ದೀರ್ಘಸ್ವರದ ನಂತರ ಬರುವ ಅಥವಾ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಪದದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರದ ನಂತರ ಬರುವ ಅನುನಾಸಿಕಗಳು ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.<ref name=Sk01/> {| class="wikitable" |- ! '''ಹಳಗನ್ನಡ''' ! '''ಹವಿಗನ್ನಡ''' ! '''ಹೊಸಗನ್ನಡ''' |- | ದಾಂಟು | ದಾಂಟು | ದಾಟು |- | ನಾಂಟು | ನಾಂಟು | ನಾಟು |- | ಕಲಂಕು | ಕಲಂಕು | ಕಲಕು |- | ಕಾಡಿಂಗೆ | ಕಾಡಿಂಗೆ | ಕಾಡಿಗೆ |- | ಮರಂಗಳ್ | ಮರಂಗೊ | ಮರಗಳು |- |} <ref name=Sk01/> ==ವ್ಯಾಕರಣ== ಹವ್ಯಕ ಉಪಭಾಷೆಯ ವ್ಯಾಕರಣದ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪೂನಾದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜು "An Outline Grammar of Havyaka" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/outline-grammar-of-havyaka-nam054/| title=An Outline Grammar of Havyaka }}</ref> == ಉದಾಹರಣೆ == {| class="wikitable" |- ! '''[[ಕನ್ನಡ]]''' ! ಹವಿಗನ್ನಡ |- | ನಾನು | ನಾನು / ನಾ / ಆನು |- | ನಾವು | ನಾವು / ನಂಗ / ಯಂಗ |- | ನೀನು | ನೀನು / ನೀ |- | ನೀವು | ನೀವು / ನಿಂಗ |- | ಅವನು | ಅವನು / ಅವ / ಅಂವ |- | ಅವಳು | ಅವಳು / ಅದು |- | ಅದು | ಅದು |- | ಅವರು | ಅವರು / ಅವು / ಅಕ |- | ಅವು | ಅವು / ಅಕ |} === ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು === * ಹೋಗುತ್ತೇನೆ = ಹೋಗ್ತಿ/ಹೋವುತ್ತೆ/ಹೋಗ್ತೆ * ಬರುತ್ತೇನೆ = ಬರ್ತಿ/ಬತ್ತೆ/ಬತ್ತಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದಲು== * An outline grammar of Havyaka’ By Shankara Bhat D.N., 1971, Linguistic Survey of India series, Volume 5, published by Deccan College Postgraduate and research Institute, Poona. * ‘The Havyaka dialect of North Kanara’ by Krishna Ganesh Shastry, 1971, Karnatak University, Dharwar. * ‘Clause structure of northern Havyaka Kannada’ (Dravidian): Tangemic Analysis’ By Helen E. Ullrich, 1988, University of Michigan. * ‘The landscape of language: Issues in Kannada linguistics’ by K.V. Tirumalesh, 2000, Allied Publishers. * ‘Havyaka Kannada: Modality and negation’ by Johan Van Der Auwera, Indian Linguistics, Volume 17, 2000. * ‘Havyaka Dialect’, by M.Mariyappa Bhat, 1969, Annals of Oriental Research, Madras. * ‘A Descriptive Analysis of Havyaka Kannada’ (Puttur and Suliya region) by C.B. Bhat and H.M. Nayak * ‘ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕಲ್ಪಿತ ಚರಿತ್ರೆ’, ಡಿ.ಎನ್. ಶಂಕರ ಭಟ್, 1995, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ == *[http://oppanna.com/ ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆಯ ಜಾಲತಾಣ] * [https://oppanna.com/bhashe/havigannada-savigannada/ ಒಂದು ಅನಿಸಿಕೆ: ಹವಿಗನ್ನಡ – ಸವಿಗನ್ನಡ – Oppanna.com] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Havigannada_dialect Havigannada dialect] * [https://archive.org/details/marakini.geddalukaverihav0000drmb ಗೆದ್ದಳು ಕಾವೇರಿ-ಹವಿಗನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ] * [https://koushikskarnataka.quora.com/How-to-differentiate-between-Kundgannada-Kundapura-Kannada-and-Havigannada-Havyaka-Kannada How to differentiate between Kundgannada (Kundapura Kannada) and Havigannada (Havyaka Kannada) - Koushik's KARNATAKA - Quora] * [https://www.havyak.org/havyaka-language Havyaka Language] * [https://koushikskarnataka.quora.com/How-to-differentiate-between-Kundgannada-Kundapura-Kannada-and-Havigannada-Havyaka-Kannada How to differentiate between Kundgannada (Kundapura Kannada) and Havigannada (Havyaka Kannada) - Koushik's KARNATAKA - Quora] * [https://vishvadhwani.com/2024/03/19/hattugulu-havigannada-kathegalu/ "ಹತ್ತಗುಳು"- ಹವಿಗನ್ನಡ ಕತೆಗಳು]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.upayuktha.com/2021/09/Hav-Savi-Kosha-more-than-5000-words-lexicon-ready-to-publish.html 10,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪದಗಳ 'ಹವಿ- ಸವಿ ಕೋಶ' ಹವ್ಯಕ- ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ಇದೀಗ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ] * [https://bharatavani.in/home/book?id=%E0%B2%B9%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1%20(%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%BF/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%A4%E0%B2%BF/%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8)%20%7C%20Havigannada%20:%20A%20collection%20of%20articles%20on%20Havigannada%20Dialect,%20Culture%20and%20Literature ಹವಿಗನ್ನಡ (ನುಡಿಸಂಸ್ಕೃತಿಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ) | Havigannada : A collection of articles on Havigannada Dialect, Culture and Literature] * [https://www.prajavani.net/district/uttara-kannada/language-studies-karwar-vishnugupta-havyaka-3503030 ಅಶೋಕೆಯಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ : ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ] * [https://srimukha.srisamsthana.org/news/vidyalaya/havigannada-gosti ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆಗೂ ಅವಕಾಶ: ರಾಘವೇಶ್ವರ ಶ್ರೀ - ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾಷಾ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕ]] 0o1ckizfem3zdel04fat9p0st25k619 0 21666 1372715 1369960 2026-05-04T23:38:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372715 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1.jpg|thumb]] {{HPBooks | Image = <!--Please do NOT alter the cover image to the U.S. version, or the UK adult version, as per the format of all other HP book pages. See the talk page before making any changes.-->[[ಚಿತ್ರ:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|200px]] | Caption = The UK first edition cover | Illustrator = Jason Cockcroft (Bloomsbury)<br />[[Mary GrandPré]] (Scholastic) | Name = Harry Potter and the Deathly Hallows | Release date = 21 July 2007 | Number in series = Seven | Chapter Count = 36 chapters and an epilogue | Page Count = 607 <small>(UK)</small><br />759 <small>(US)</small> | Sales = 44 million (worldwide)<ref name="44mil">[http://www.forbes.com/lists/2008/53/celebrities08_JK-Rowling_CRTT.html The Celebrity 100 #9: J. K. Rowling] [Forbes.com, 2008-06-11] "The final one, Harry Potter and the Deathly Hallows, has sold 44 million since it was published last July, including 15 million in the first 24 hours." Retrieved 2009-07-17</ref> | Story timeline = [[Chronology of the Harry Potter stories|July 1997 – May 1998]] and [[Chronology of the Harry Potter stories|1 September 2017]] | Preceded by = ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' }} '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ''' [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಲೇಖಕಿ [[ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್‌|ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್]] ಬರೆದ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] '' ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ 7ನೇಯ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯದು. 21 ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಪುಸ್ತಕ, 1997 ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ನೇರವಾಗಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]] '' (2005)ವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬಹುಕಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] ಮತ್ತು [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್|ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌]]ರವರ ನಡುವಿನ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ|ಬ್ಲೂಮ್‌‍ಬೇರಿ]] ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌|ಸ್ಕಾಲೆಸ್ಟಿಕ್]] , ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ [[ರೇನ್‍ಕೊಸ್ಟ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು|ರೈನ್ಕೋಸ್ಟ್ ಬುಕ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಲೆನ್‌ ಮತ್ತು ಅನ್‌ವಿನ್‌|ಅಲ್ಲೆನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಿನ್]]. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 93 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ''ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟಗೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 24 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref name="44mil"/> ಇದರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಗಳಲ್ಲಿಯೇ 11ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ಈ ಹಿಂದೆ ಮೊದಲ ದಿನದ ದಾಖಲೆ 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಾರಾಟವಾದ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್‌ ಹಾಫ್‌ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ನದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm |title=Harry Potter finale sales hit 11m |accessdate=2007-07-27 |publisher=BBC |date=23 July 2007}}</ref> ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್]]<ref name="Ukrainian">{{cite web|url=http://www.kyivpost.com/guide/general/27427/ |title=Kyiv Post |title=Ukrainian Potter comes first |accessdate=2007-07-29 |publisher=Kyiv Post |date=27 July 2007}}</ref> ,[[ಸ್ವೀಡನ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ವೀಡಿಷ್]]<ref name="tiden">{{cite web |url=http://www.panorstedt.se/templates/Tiden/News.aspx?id=46232 |title=Släppdatum för sjunde Harry Potter-boken klar! |publisher=Tiden |accessdate=2007-07-24 |archive-date=2007-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070704152102/http://www.panorstedt.se/templates/Tiden/News.aspx?id=46232 |url-status=deviated |archivedate=2007-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070704152102/http://www.panorstedt.se/templates/Tiden/News.aspx?id=46232 }}</ref>, [[ಪೊಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಪೊಲಿಷ್]]<ref name="Polish">{{cite web|url=http://www.the-leaky-cauldron.org/2008/1/26/cover-art-for-spanish-deathly-hallows-translation-released-novel-hits-stores-in-poland |title=Translated Edition of Deathly Hallows Hits Stores in Poland |accessdate=2008-01-25 |publisher=Leaky Cauldron website |date=25 January 2008}}</ref> ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]]<ref name="Hindi">{{cite web |url=http://www.indiaclub.com/shop/SearchResults.asp?ProdStock=24387 |title=Harry Potter aur Maut Ke Tohfe - Hindi Version of the Deathly Hallows |publisher=India Club |accessdate=2009-08-04 |archive-date=2009-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703074850/http://www.indiaclub.com/shop/SearchResults.asp?ProdStock=24387 |url-status=deviated |archivedate=2009-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090703074850/http://www.indiaclub.com/shop/SearchResults.asp?ProdStock=24387 }}</ref> ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="Hindi"/> ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 2008ರ ಕೊಲೆರೆಡೊ ಬ್ಲೂ ಸ್ಪ್ರಸ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಹ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸಂಘ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಸಂಘ]]ವೂ ಇದನ್ನು ಯುವ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.<ref name="levine"/> ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಕೆಲ ವಿಮರ್ಶಕರು ಪದೇ ಪದೇ ಅದೇ ಪಾತ್ರಗಳು ಮರಳಿ ಬರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ವಾಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಅದರ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಂದಿನ ನವೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. == ಸಾರಾಂಶ == === ಕಥಾ ಪೀಠಿಕೆ === [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ]] ಮೊದಲ 6 ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವೇ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]]. ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬೆಳೆಯುವಾಗಲೇ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂತ್ರಿಕನಾಗಲು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ, [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್|ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ, ಹ್ಯಾರಿಯ ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದನಂತರ ಆತ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗಿದ್ದ. ಈ ಘಟನೆ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಜಾದು ತಿಳಿಯದವನು|ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಅರಿಯದ]] ಅವನು ಸಂಬಂಧಿಕರಾದ [[ಪೊಟೂನಿಯ ಡರ್ಸ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪೆಟುನೀಯಾ]] ಹಾಗೂ [[ಅಂಕಲ್‌ ವರ್ನನ್|ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವೆರ್ನಾನ್‌]]ರ ಬಳಿ ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‍ ಅಂಡ್ ವಿಜಾರ್ಡಿ|ವಾಮಾಚಾರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಾಲದ ಹೊಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಶಾಲೆ]]ಗೆ ಸೇರುವ ಮೂಲಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು [[ರೊನ್ ವೀಸ್ಲೆ|ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೀ]] ಮತ್ತು [[ಹರ್ಮಿಯೊನ್ ಗ್ರೆಂಗರ್‌‍|ಹರ್ಮಯಾನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಗರ್]] ರೊಂದಿಗೆ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆಯ ನಂತರ ಶಾಲೆಗೆ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ದಂತಕಥೆಯಾದ "ರಹಸ್ಯಗಳ ಕೊಠಡಿ" ತೆರೆದ ತರುವಾಯ ಹೊಗ್‌ವರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹ್ಯಾರಿ [[ಬ್ಯಾಸಿಲಿಕ್‌|ಬಾಸಿಲಿಸ್ಕ್‌]]ನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮತ್ತೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ , ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೊಲೆಗಾರ [[ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್|ಸಿರಿಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್]] ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಗುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊಗ್‌ವರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರದ ನಡುವೆಯೂ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮೂರನೆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ [[ಗಾಡ್‌ಪೇರೆಂಟ್‌|ಹಿತಪೋಷಕ]]ನೆಂದು ಹ್ಯಾರಿ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪೈಪೋಟಿಯಾದ [[ಟ್ರೈವಿಜಾರ್ಡ್‌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್|ಟ್ರೈವಿಜರ್ಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ‌]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮರಳುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ . ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ , ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಚಿವಾಲಯ [[ಡೊಲೊರ್ಸ ಉಂಬ್ರಿಡ್ಜ|ಡೊಲೊರೇಸ್ ಉಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]]ರನ್ನು ಹೊಗ್‌ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ನೂತನ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಉಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಭೂಗತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಬಳಿಕ , ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಕಪ್ಪು ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಹಾಗೂ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಗುಂಪಾದ [[ಮರಣ ಭಕ್ಷಕರು|ಡೆತ್ ಇಟರ್ಸ್‌]]ರನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಆರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ [[ಹೊರಕೃಕ್ಸ್|ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್]] ಬಳಸಿ [[ಸಾವಿಲ್ಲದ|ಅಮರ]]ನಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ಗಳೆಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಹೋದಾಗ ಅದರ ಆತ್ಮದ ತುಂಡೊಂದನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು, ಈ ಆತ್ಮದ ಚೂರಿದ್ದರೆ ಆ ನಂತರವೂ ಸಹ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.<ref> [[ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್]] (2005.''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]]'' (ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ). [[ಲಂಡನ್‌|ಲಂಡನ್]]: [[ಬ್ಲೂಮ್ಸಬೇರಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ|ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರೀ]]/[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|New York City]]: [[ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌|Scholastic]], et al. p. 503. UK ISBN 0-7475-8108-8/U.S. ISBN 0-439-78454-9.</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ, ಸೃಷ್ಠಿಕರ್ತನ ದೇಹವೇನಾದರೂ ನಶಿಸಿ ಹೋದರೆ ಆ ಚೂರು ದೈಹಿಕ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಅಂತರ‍್ಪಿಶಾಚಿಯಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತದೆ.<ref>[[ಜೆ. ಕೆ. ರೊಲಿಂಗ್|ಜೆ.&nbsp;ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್]] 2000). ''[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]'' (ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ). [[ಲಂಡನ್‌|ಲಂಡನ್]]: [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬೇರಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ|ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರೀ]], et al. p.566. UK ISBN 0-7475-4624-X.</ref> ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್ ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾರಿಯ ಗುರುವಾದ [[ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‍ಡೋರ್|ಪ್ರೊ.ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌]]ರನ್ನು [[ಸರ್ವ್ಯೂಸ್ ಸ್ನೆಪ|ಸೆವೆರಸ್ ಸ್ನೇಪ್]] ಕೊಲೆಗೈದ,ಈತ ಶಾಲೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು ಹ್ಯಾರಿ ಇವನಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಈತನನ್ನು ಡೆತ್ ಇಟರ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿದ್ದ. ಹ್ಯಾರಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಶಾಲೆಗೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಬದಲಾಗಿ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ === ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ರವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಆರೋಹಣ ಪೂರ್ಣಿಸಿ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದರು.ಹ್ಯಾರಿ,ರೊನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯನ್ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಉಳಿದ ಹಾರ್‌ಕೃಕ್ಸಸ್‍ಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ, ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.ಅವರಿಗೆ ಉಳಿದ ಹಾರ್‌ಕೃಕ್ಸಸ್‍ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಎರಡು ಹಾರ್‌ಕೃಕ್ಸಸ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಶೋಧಕರಾದ [[ರೊವೆನ ರೆವೆನಕ್ಲಾ|ರೊಯೆನಾ ರೆವನ್‍ಕ್ಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಹೆಲ್ಗಾ ಹಫಲ್‍ಪಫ್|ಹೆಲ್ಗಾ ಹಫಲ್‌ಪಫ್‌]]ರ ವಸ್ತುಗಳಿರಬಹುದುದೆಂದು ಹಾಗು ಮೂರನೆಯದು [[ಹೊರಕೃಕ್ಸ್#ನಾಜಿನಿ|ನೆಜಿನಿ]], ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ [[ಪರಿಚಿತ]] ಹಾವು. ಎರಡು ಶೋಧಕರ ವಸ್ತುಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ನೆಜಿನಿ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ರ ಬಳಿ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಈ ಮೂವರಿಗೆ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ನ ಗತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ನೇಪ್‌ನ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂವರು ಮಿನಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ರ ಮೊದಲನೆಯ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್ ಸ್ಯಾಲಜಾರ್ ಸ್ಲೀದರಿನ್‌ನ ಪದಕ ಹತೋಟಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.[[ಗೊಡ್ರಿಕ್ ಗ್ರಿಫೈಂಡರ್|ಗೊಡ್ರಿಕ್ ಗ್ರಿಫೈಂಡರ್‌ರ]] [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರನಲ್ಲಿನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು#ಗ್ರಿಫೈಂಡರ್‌ನ ಖಡ್ಗ|ಖಡ್ಗದ]] ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಪಡೆದರು; ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅವರು ಪದಕವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂವರು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಬ್ಬ ವಿಚಿತ್ರ ನಡತೆಯ ಮಾಟಗಾರ [[ಗ್ಸೆನೊಫಿಲಿಯುಸ್ ಲವ್‌ಗುಡ್|ಕ್ಸೆನೊಫಿಲಿಯುಸ್ ಲವ್‌ಗುಡ್]] ಇದನ್ನು ಪುರಾಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಸ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹ್ಯಾಲೋಸ್‌ನ್ನು ಮೂರು ಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳೆಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ: ಸತ್ತವರರನ್ನು ಪುನಃ ಜೀವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ರಿಸರೆಕ್ಷನ್ ಸ್ಟೋನ್; ಹಿರಿಯ ಮಾಂತ್ರಿಕದಂಡ, ಇದು ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಮಾಂತ್ರಿಕದಂಡ; ಮತ್ತು ಅದೃಶ್ಯರನ್ನಾಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ದೋಷಾತೀತ ತೋಳಿಲ್ಲದ ನಿಲುವಂಗಿ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಎಲ್ಡರ್‌ಮಾಂತ್ರಿಕದಂಡದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಈ ಮೂವರು ಮಾಂತ್ರಿಕದಂಡ ತಮಗೆ ಗಳಿಸುವುದಗಿಂತ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟ ಭದ್ರವಾದ ಕೋಣೆ [[ಗ್ರಿಂಗೋಟ್ಸ್|ಗ್ರಿಂಗೊಟ್ಸ್‌‍]]ಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ,ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌, ಹೆಲ್ಗಾ ಹಫಲ್‌ಪಫ್‌ರ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಹೊಗ್ವರ್ಟಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿ ತಿಳಿದು; ಹ್ಯಾರಿ, ರೊನ್ ಮತ್ತು ಹರ್‌ಮಿಯೊನ್ ಶಾಲೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ರೆವನ್‌ಕ್ಲಾರ ಮುಕುಟ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಫಲವಾಗಿ ನಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೊಗ್ವರ್ಟಸ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಸುತ್ತದೆ.ಹ್ಯಾರಿ, ರೊನ್ ಮತ್ತು ಹರ್‌ಮಿಯೊನ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಾಗು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವದ ಸದಸ್ಯರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೊಗ್ವರ್ಟಸ್‌ನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್, ಅವನ ಸಾವಿನ ಭಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿ(ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಮಾಯೆಯ ಜೀವಿ]]ಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂದು, ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ರ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರರು ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ.ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹ್ಯಾರಿ ಮಗುವಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಿವೇಚಿಸದ ಅವನನ್ನು ಕೂಡ ಹಾರ್‌ಕುಕ್ಸ್‌ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆಂದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾರಿ ಸಾಯಬೇಕೆಂಬುದು ಅವನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಹ್ಯಾರಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಶೀಕರಣ#ಅವಾಡಾ ಕೇಡಾವರಾ (ಸಾಯಿಸುವ ಶಾಪ)|ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಕರ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ದಾಳಿಮಾಡಿಸಿ, ಸಾವು ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿಯ ಲಿಂಬೋ ಎಂಬ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರೆರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಪೂರ್ತಿ ಶಕ್ತಿಗಳಿಸಲು ಹ್ಯಾರಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದ ಆದ್ದರಿಂದ ಹ್ಯಾರಿಯು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಅಪಾಯದಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಹ್ಯಾರಿಯೊಳಗಿನ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್ ನಾಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವನು "ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಕರ್ಸ್‌"ನನ್ನು ಹೊಡೆದು ತನ್ನ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ, ಯುದ್ಧ ಪುನಃ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್ ನಾಶವಾದ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. === ಉಪಸಂಹಾರ === ಉಪಸಂಹಾರವು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ರ ಸಾವಿನ 19 ವರ್ಷದ ನಂತರದ ವಾತಾವರಣದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಜಿನಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಜೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಬಸ್‌ರನ್ನು ಹೊಗ್ವರ್ಟಸ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ರೊನ್ ಮತ್ತು ಹರ್‌ಮಿಯೊನ್ ಕೂಡ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. == ಹಿನ್ನಲೆ == === ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆಯ್ಕೆ === ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಜೆ.ಕೆ.ರೊಲಿಂಗ್ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮೂರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="webchat">{{cite news |url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/content.asp?sec=3&sec2=1 |accessdate=2007-07-31 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |title=Webchat with J.K. Rowling, 30 July 2007 |archive-date=2008-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080214064648/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/content.asp?sec=3&sec2=1 |url-status=deviated |archivedate=2008-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080214064648/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/content.asp?sec=3&sec2=1 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=93 |accessdate=2007-04-23 |title=J.K.Rowling Official Site |publisher=News Archive |archive-date=2007-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070415224736/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=93 |url-status=deviated |archivedate=2007-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070415224736/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=93 }}</ref> ಅಂತಿಮ ಶೀರ್ಷಿಕೆ,''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' , 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಶೇಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್-ಸಂದರ್ಭದ [[ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಮನ್ (ಆಟ)|ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]ನ ಫಜಲ್‌ನ ಮೂಲಕ ರೊಲಿಂಗ್‌ರ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/cont_text.asp?sec=4&unart=yes&artTitle=Harry%20Potter%20and%20the%20Deathly%20Hallows |title=Harry Potter and the Deathly Hallows |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |date=2006-12-21 |accessdate=2006-12-21 |archive-date=2007-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203070649/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/cont_text.asp?sec=4&unart=yes&artTitle=Harry%20Potter%20and%20the%20Deathly%20Hallows |url-status=deviated |archivedate=2007-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070203070649/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/cont_text.asp?sec=4&unart=yes&artTitle=Harry%20Potter%20and%20the%20Deathly%20Hallows }}</ref> ಒಂದು ನೇರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಯೋಚಿಸಿದ ಇನ್ನುಳಿದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಯಾವುವು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ರೌಲಿಂಗ್‌ರವರು'' ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್‌ ದ ಎಲ್ಡರ್ ವಾಂಡ್‌ '' ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟ‍ರ್‌ ಆ‍ಯ್೦ಡ್‌ ಪೆವೆರೆಲ್‌ ಕ್ವೆಸ್ಟ್‌‍ '' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="webchat"/> === ಪುಸ್ತಕ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕುರಿತಂತೆ ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳಿಕೆ === ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಎಡಿನ್‌ಬ‌ರ್ಗ್‌|ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನ [[ಬ್ಯಾಲ್‌ಮೋರಲ್ ಹೊಟೆಲ್|ಬಲಮೊರಾಲ್ ಹೋಟೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ]]ದ್ದಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಅವರು ಅಲ್ಲಿದ್ದ [[ಹರ್ಮ್ಸ್|ಹರ್ಮೀಸ್‌]]‍ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ [[ಎದೆಮಟ್ಟದ ವಿಗ್ರಹ (ಶಿಲ್ಪಕಲೆ)|ವಿಗ್ರಹ]]ದ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು:"''ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಕೋಣೆ(652)ಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು, 11 ಜನವರಿ 2007ರಂದು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದರು '' ".<ref>{{cite web|url=http://news.scotsman.com/topics.cfm?tid=3&id=181062007 |title=Finish or bust&nbsp; — J. K. Rowling's unlikely message in an Edinburgh hotel room |publisher=[[The Scotsman]] |date=2007-02-03 |accessdate=2007-03-29 |last=Cornwell |first=Tim}}</ref> ಆಕೆಯ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ,"ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲು ಈ ರೀತಿಯ ತೀವ್ರ ಭಾವನೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ಅನುಭವವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೆ ಮೊದಲು, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಹರ್ಷೋತ್ಕರ್ಷದ ಭಾವನೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನನ್ನ ಆವರಿಸಿವೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಕನಸು ಮನಸಿನಲ್ಲೂ ಯೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ"ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಿಶ್ರ ಭಾವನೆಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು, [[ಚಾರ್ಲಸ್ ಡಿಕೆನ್ಸ್|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್‌]]ರವರು ತಮ್ಮ ''[[ಡೆವಿಡ್ ಕಾಪರ್ಫೀಲ್ಡ್ (ಕಾದಂಬರಿ)|ಡೆವಿಡ್ ಕೊಪರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌]]'' ನ 1850 ಮುದ್ರಣದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ "ಎರಡು ವರ್ಷದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾರ್ಯ"ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು "ನಾನು ಬರೀ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡಬಲ್ಲೆ, ಹದಿನೇಳು ವರುಷ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್..." ಎಂದು ಸೇರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂದೇಶ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾ "''ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ದಾರಿ" ಎಂದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/books/news/2007-02-06-rowling_x.htm |title=Rowling reacts to Potter's end |publisher=[[Associated Press]] |work=[[USA Today]] |date=2007-02-06 |accessdate=2007-07-21}}</ref> ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಮುಂಬರುವ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ರೊಲಿಂಗ್,ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯನ್ನು ಬೇಕೆನ್ನಿಸಿದರೂ ಬದಲಾಯಿಸಲಾರೆನು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ''"ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕಥಾವಸ್ತು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದುವರೆಗಿನ ಆರು ಪುಸ್ತಕಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಖಚಿತವಾದ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿವೆ.'' ''ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯು ಕೊನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾರೆ."'' <ref>{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2005/0705-edinburgh-jones-official.html |accessdate=2007-06-16 |title=One-on-one interview with J.K. Rowling |date=2005-07-17 |publisher=[[ITV]] |format=reprint}}</ref> ಕೊನೆಯ ಸಂಪುಟವು ಅದರ ಸರಣಿಯ ಹಿಂದಿನ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]]'' ಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದೆ,"ಬಹುಪಾಲು ಇವು ಒಂದೇ ಕಾದಂಬರಿಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಂತಿವೆ" ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=62 |date=2004-03-15 |accessdate=2006-12-23 |title=Progress on Book Six |publisher=J. K. Rowling Official Site |last=Rowling |first=J. K. |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107025239/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=62 |url-status=deviated |archivedate=2012-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107025239/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=62 }}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್‌ "ಸುಮಾರು 1990ರಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದೆ." ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5119836.stm |title=Rowling to kill two in final book |publisher=[[BBC News]] |date=2006-06-27 |accessdate=2007-07-25}}</ref> == ಬಿಡುಗಡೆ == {{details|Harry Potter fandom}} === ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ === [[ಚಿತ್ರ:Hpdeathlyhallowsscholastic fullcover.gif|thumb|right|300px|ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಲೆಯ(US) ಆವೃತ್ತಿ.]] ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಓದುತ್ತಾ [[ಲಂಡನ್‌|ಲಂಡನ್ನಿನ]] [[ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ, ರೊಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 1700 ಅಥಿತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.bloomsbury.com/jkrevent/ |title=Harry Potter |publisher=Scholastic |accessdate=2007-05-25 |archive-date=2007-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070525033940/http://www.bloomsbury.com/jkrevent/ |url-status=deviated |archivedate=2007-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070525033940/http://www.bloomsbury.com/jkrevent/ }}</ref> ರೊಲಿಂಗ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ USನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದರು,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಕಾರ್‌ನೇಜಿ ಹಾಲ್|ಕಾರ್ನೇಗಿ ಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾಗ,ಇಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟುಗಳನ್ನು ಲಾಟರಿಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=99 |title=The Open Book Tour, October 2007 |accessdate=2007-07-14 |publisher=J.K.Rowling Official Site |date=14 July 2007 |archive-date=2007-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707140702/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=99 |url-status=deviated |archivedate=2007-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070707140702/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=99 }}</ref> ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ Inc., ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಕಾಶಕರು "ದೇರ್‌ ವಿಲ್‌ ಸೂನ್‌ ಬಿ 7" ಎಂಬ ಬಹು-ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರಿನ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು 'Knight Bus' ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನಲವತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಪರ್ಯಟ‍ನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆನ್‍ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬುಕ್‍ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು, ಹಚ್ಚೆ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರ ಮೂಲಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಬಹುಚರ್ಚಿತಗೊಂಡ ಏಳು ''ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‍ನ'' ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.scholastic.com/aboutscholastic/news/press_03142007_BA.htm |date=14 March 2007 |accessdate=2007-07-09 |title=Scholastic announces record breaking 12 million first printing in United States of Harry Potter and the Deathly Hallows |publisher=Scholastic |archive-date=2007-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070623091107/http://www.scholastic.com/aboutscholastic/news/press_03142007_BA.htm |url-status=dead }}</ref> ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ,ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಏಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊನೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.scholastic.com/harrypotter/activities/shriekingshack/ |title=Harry Potter: Shrieking Shack Poll|publisher=Scholastic|accessdate = 2007-08-18}}</ref> # ಯಾರು ಬದುಕುವರು? ಯಾರು ಸಾಯುವರು? # ಸ್ನೇಪ್ ಒಳ್ಳೆಯದೊ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದೊ? # ಹೊಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆಯೆ? # ಯಾರು ಯಾರ ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ? # ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‍ ಎಲ್ಲಿವೆ? # ವೊಲ್ಡಮಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ? # ಡೆತ್‌‍ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‌ಗಳೆಂದರೇನು ? ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ "ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪ್ಲೇಸ್‌‍" ಎನ್ನುವ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಬೀದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಆಧಾರಿತ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿಯ ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತ. U.S.ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಸಹಿ ಮಾಡಿದ''ಡೆಥಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‍ನ'' ಮುದ್ರಣವು 20 ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಆಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿ (ಆರು ಮೀಟರ್)ಎತ್ತರದ ವಾಂಪಿಗ್ ವಿಲ್ಲೊ, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಮಾಂತ್ರಿಕ ದಂಡದ ತಯಾರಿಕೆ, ಬೆಂಕಿ-ತಿನ್ನುವವರು, ಮಾಯಾಗಾರರು, ಯಕ್ಷಿಣಿ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಮರದ ಕಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವವರು ಸೇರಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,129035.shtml |date=2007-06-26 |accessdate=2007-06-26 |title=Scholastic to Host "Harry Potter Place" |publisher=Scholastic |archive-date=2011-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110520043244/http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,129035.shtml |url-status=deviated |archivedate=2011-05-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110520043244/http://www.earthtimes.org/articles/show/news_press_release,129035.shtml }}</ref> ಜೆ.ಕೆ.ರೊಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರು|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಮಗು [[ಮ್ಯಾಡಲಿನ್ ಮೆಕ್‌ಕ್ಯಾನ್ ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆ|ಮ್ಯಾಡಲಿನ್ ಮ್ಯಾಕೆನ್‍ನ]] ಮುಖದ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಪೋಸ್ಟರನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ''ಡೆಥಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ಪುಸ್ತಕ 21 ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಈ ಪೋಸ್ಟರ್ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Rowling in Madeleine poster plea |publisher=[[BBC News]] |date=2007-07-16 |accessdate=2007-07-17 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6901845.stm}}</ref> === ಕುತೂಹಲ ಕೆಡಿಸುವವರ ನಿಯಂತ್ರಣ === ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು, ಇದರಿಂದ ಬೇರೆ ಓದುಗರ ಅನುಭವ ಹಾಳಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/ |title=J.K.Rowling Official Site |first=J. K. |last=Rowling |accessdate=2007-05-18 |date=14 May 2007 |archive-date=2005-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051230024256/http://www.jkrowling.com/textonly/en/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬೆರಿ [[ಪೌಂಡ್‌ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌|GB£]] 10 ಮಿಲಿಯನ್‍ ಅಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತ ವಿವರಗಳನ್ನು 21 ಜುಲೈ, ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿಡಲು ಹೂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://inhome.rediff.com/movies/2007/jul/16harry.htm |title=10 million pounds to guard 7th Harry Potter book |publisher=Rediff News |accessdate=2007-07-16 |date=16 July 2007}}</ref> ಅರ್ಥರ್‌ ಲೆವಿನ್,''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ U.S. ಸಂಪಾದಕ,''ಡೆಥಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‍ನ'' ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯಲು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರು, ಆದರೆ U.S.ನ ಎರಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಆರಂಭದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು.<ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/overdrive/?vid=163195 |title=Editor Says ''Deathly Hallows'' Is Unleakable |publisher=MTV Overdrive (video) |accessdate=2007-07-19 |date=17 July 2007 |archive-date=2007-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810054922/http://www.mtv.com/overdrive/?vid=163195 |url-status=dead }}</ref> ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕಂತುಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಿತರಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6292128.stm |title=Potter embargo "could be broken" |publisher=BBC News |accessdate=2007-07-17 |date=12 July 2007}}</ref> === ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿತ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆ === ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಇದರ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ವಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಬಯಲಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. 16 ಜುಲೈರಲ್ಲಿ ,U.S. ಆವೃತ್ತಿಯ 759 ಪುಟಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ [[ನಕಲು (ಬಹುಭಾಷಾ ಪಂಡಿತ)|ಲಿಪ್ಯಂತರ]] ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://torrentfreak.com/harry-potter-fans-transcribe-book-from-photos/ |title=Harry Potter Fans Transcribe Book from Photos |publisher=TorrentFreak |accessdate=2007-07-19 |date=18 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/news/web/new-potter-book-leaked/2007/07/18/1184559825094.html |title=New Potter book leaked online |publisher=Sydney Morning Herald, Fairfax newspapers |accessdate=2007-07-18 |date=18 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://torrentfreak.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-leaked-to-bittorrent/ |title=Harry Potter and the Deathly Hallows leaked to BitTorrent |publisher=TorrentFreak |accessdate=2007-07-19 |date=17 July 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://opinion.latimes.com/bitplayer/2007/07/harry-potter-sp.html |title=Harry Potter Spoiler Count |publisher=Los Angeles Times |accessdate=2007-07-20 |date=20 July 2007|last=Healey|first=Jon}}</ref> ಈ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ನಂತರ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು [[ಸಮಾನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು|ಸಹಜಾಲತಾಣಗಳ]] ಸಂಪರ್ಕಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಂಡುಬಂತು, ಆದ್ದರಿಂದ [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪುರಸಭೆ|ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಇವರುಗಳಿಗೆ [[ಸಫೀನಾ|ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶ]]ಕೊಟ್ಟು, ಇವರೆಲ್ಲರ ಮೂಲ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://publiceditor.blogs.nytimes.com/2007/07/19/did-the-times-betray-harry-potter-fans/ |title=Did the Times Betray Harry Potter Fans? |publisher=New York Times |accessdate=2007-07-30 |date=30 July 2007|last=Hoyt|first=Clark}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಇದು ತುಂಬ ಗಂಭಿರವಾದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ನಿಯಮ ಭಂಗ ಎಂದು ತೋರಿತು.<ref name="ref1">{{cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0fe8abcc-34aa-11dc-8c78-0000779fd2ac.html |title=Web abuzz over Potter leak claims |first=Ben |last=Fenton |date=17 July 2007 |accessdate=2007-07-20}}</ref> ರೊಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವಕೀಲರು ನಿಖರವಾಗಿ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಸೋರಿಕೆ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2100186.ece |title=Harry Potter and the great web leak |first=Jack |last=Malvern |date=2007-07-19 |accessdate=2007-07-19 |archive-date=2008-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080706142250/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2100186.ece |url-status=dead }}</ref> ''[[ದಿ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌ ಸನ್‌|The Baltimore Sun]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|The New York Times]]'' ಎರಡರಲ್ಲೂ 18 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡಿತು, ಈ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಪಿತೂರಿಯ ಅಂಶಗಳು ದೃಢೀಕೃತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ''The New York Times'' , ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ಆಗಿರುವುದು ನಿಜವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು.<ref name="ref1"/> ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಒಂದನೆಯ ಭಾಗದಷ್ಟು(0.0001) ಅಂದರೆ 1,200 U.S. ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೆ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡಿನ ಒಬ್ಬ ಓದುಗನಿಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ DeepDiscount.com ಇವರಿಂದ ಪುಸ್ತಕವು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕಿತು, ಇದು ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಡೀಪ್‌ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನಂಬಲಾರದಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು "ಮಾನವ ಸಹಜ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಸಮಾಧಾನವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತಿ ಆಗಬಹುದಾದ ದಂಡನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲಾ ಎಂದು ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವರದಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.baltimoresun.com/news/bal-te.to.potter18jul18,0,394574,print.story?coll=bal_tab01_layout |title=The spell is broken |accessdate=2007-07-18 |date=18 July 2007 |publisher=The Baltimore Sun |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506015616/https://www.baltimoresun.com/ |url-status=deviated |archivedate=2021-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506015616/https://www.baltimoresun.com/ }}</ref> ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್,DeepDiscount.com ಮತ್ತು ಅದರ ವಿತರಕರರಾದ Levy Home Entertainment ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/07-18-2007/0004628143&EDATE= |title=Press release from Scholastic |publisher=PR Newswire (from Scholastic) |accessdate=2007-07-18 |date=18 July 2007}}</ref> ಸ್ಕೋಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡೀಪ್‌ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್‍ನ ಮೇಲೆ, ಕುಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಶಿಕಾಗೊ ಸರ್ಕೀಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಡೀಪ್‌ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ "ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡೀಪ್‌ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್‌ ಕೂಡ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು." ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/19816389/ |title=Distributor mails final Potter book early |publisher=MSNBC Interactive |accessdate=2007-07-18 |date=18 July 2007 |archive-date=2007-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070811063950/http://www.msnbc.msn.com/id/19816389/ |url-status=dead }}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು [[eBay]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ''[[ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ|Publishers Weekly]]'' ಗೆ ಇದು ಮಾರಾಟವಾದಾಗ ಇದರ ಬೆಲೆ US$18ರಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|US$]]250ವರೆಗೆ ಏರಿತು.<ref>{{cite web |url=http://article.nationalreview.com/?q=OTYxYmE5Y2UzNDMyNWQ2YzFmYTk3NzY1MTkxZGFhNzI= |title=I Was an eBay Voldemort |accessdate=2007-07-20 |date=20 July 2007 |publisher=National Review Online |archive-date=2007-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070805002906/http://article.nationalreview.com/?q=OTYxYmE5Y2UzNDMyNWQ2YzFmYTk3NzY1MTkxZGFhNzI= |url-status=dead }}</ref> === ಬೆಲೆ ಸಮರ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿವಾದಗಳು === [[ಎಸ್ಡಾ|Asda]] <ref>{{cite web |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2089458.ece |title=Potter book firm clashes with supermarket over price |publisher=Times Newspapers |date=2007-07-17 |accessdate=2009-07-17 |archive-date=2008-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080706141331/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2089458.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/business/2007/jul/18/retail.harrypotter|title=Harry Potter and the supermarket giant, a very modern publishing tale|last=Addley|first=Esther|date=18 July 2007|publisher=The Guardian|accessdate=2009-07-18}}</ref> ಸೇರಿ ಇನ್ನಿತರ ಹಲವು UKಯ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳು ಅದಾಗಲೇ ಭಾರಿ ರಿಯಾಯತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕೋರಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. Asda ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಎರಡು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬೆಲೆಯ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿತು. ಅವರು ಕೇವಲ GB£5(ಸುಮಾರು US$8)ಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು. ಇತರೇ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ ಕೂಡ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯತಿ ದರ ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಬೆಲೆಗೆ ಪುಸ್ತಕವು [[ನಾಯಕತ್ವದ ನಷ್ಟ|ತನ್ನ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು]]. ಇದು UKಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಅಲ್ಲದೆ ಆ ರೀತಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಎಲ್ಲರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವು. ಅದಲ್ಲದೆ UKಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳು|Waterstone]] ಕೂಡ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ಸಮರದೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಗಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳು,ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಗಟಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹತ್ತಿರ ಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬದಲು ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಗಳಂಥವರಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. Asda ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಗಟು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಒಬ್ಬ ಗಿರಾಕಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುವುದೆಂದು ಮಿತಿ ಹೇರಿತು. UK ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಂಘದ ವಕ್ತಾರ ಫಿಲಿಫ್ ವಿಕ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ,"ಇದು ನಾವು ಭಾಗವಹಿಸಲಿಕ್ಕಾಗದಂತಹ ಬೆಲೆ ಸಮರ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾರಾಟದ ಕೀಳು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಬೀನ್ಸ್‌ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಇದು ನಾಚಿಕೆಯ ವಿಷಯ." ಸಿಂಬಾ ಇನ್‌ಫಾರ್‌ಮೇಷನ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮೈಕಲ್ ನೋರಿಸ್‌ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ:"ನೀವು ಬರೀ ಪುಸ್ತಕದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲಾ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀವು ಓದುವ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ."<ref>{{citeweb|url=http://www.iht.com/articles/2007/07/20/arts/0721potter-asda.php|title=British retailer sells final Potter book for $10, setting dangerous precedent for U.S. market|date=July 20, 2007|accessdate=2009-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070822145746/http://www.iht.com/articles/2007/07/20/arts/0721potter-asda.php|archivedate=2007-08-22}}</ref> [[ಮಲೇಶಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದೇ ತರಹದ ಬೆಲೆ ಯುದ್ಧವು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/7/21/nation/18369076&sec=nation |title=Harry Potter and the ugly price war |accessdate=2007-07-21 |date=21 July 2007 |publisher=The Star Malaysia |archive-date=2007-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909065204/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F7%2F21%2Fnation%2F18369076&sec=nation |url-status=deviated |archivedate=2007-09-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070909065204/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F7%2F21%2Fnation%2F18369076&sec=nation }}</ref> ಮಲೇಶಿಯಾದ ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳಾದ [[MPH ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳು|MPH Bookstores]],[[ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ|Popular Bookstores]], Times and Harris ಇವು [[ಟೆಸ್ಕೊ|Tesco]] and [[ಕೇರ್‌ಫರ್|Carrefour]] ಹೈಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್‌ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆಲೆ ಮಲೇಶಿಯಾದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಮಲೇಶಿಯಾದ ರಿಂಗಿಟ್ಟ್|MYR]] 109.90 (ಸುಮಾರು GB£16)ರಷ್ಟು ಇದೆ ಆದರೆ [[ಟೆಸ್ಕೊ|Tesco]] ಮತ್ತು [[ಕೇರ್‌ಫರ್|Carrefour]] ಇದನ್ನು MYR 69.90(ಸುಮಾರು GB£10)ಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳ ಈ ನಡೆಯನ್ನು [[ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು|Penguin Books]] ವಿತರಕರ ಮೇಲೆ,ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೈಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟುಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಹೋಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನದ ಹಾಗೆ ಎನಿಸುತ್ತೆ. ಕೊನೆಗೆ 24 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಬೆಲೆ ಯುದ್ಧ ಮುಗುಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಪುನಃ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಿಯಾಯತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದವು. Tesco ಮತ್ತು Carrefour ಕೂಡ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಷ್ಟದ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು Penguin Books ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿ,ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವಾದ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/7/24/nation/18386712&sec=nation |title=Bookstores end ''Harry Potter'' boycott |accessdate=2007-07-24 |date=24 July 2007 |publisher=The Star Malaysia |archive-date=2007-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011154619/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F7%2F24%2Fnation%2F18386712&sec=nation |url-status=dead }}</ref> ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆ ಶನಿವಾರದ ಮುಂಜಾನೆ ಮಾಡಿದರಿಂದ [[ಶಬ್ಬಾತ್|ಶಬ್ಬಾತ್‍ನ]] ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಯಿತು ಎಂದು [[ಇಸ್ರೇಲ್‌|ಇಸ್ರೇಲ್]] ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕ ಮಂತ್ರಿ [[ಇಲೈ ಇಶೈ]]ರವರು "ಜೀವಿಷ್ ತತ್ವಗಳ ಮತ್ತು ಜೀವಿಷ್ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ,ಈ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಯೊಂದು ಶನಿವಾರದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 2 a.m.ಗೆ ನಡೆಯುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನೆ ಅವರು ಬೆರೆ ಯಾವ ದಿನವಾದರು ಮಾಡಲಿ." ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಸಿದರು. ಇಶೈರವರು ಕೆಲಸದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಕಾನೂನಿನ ಘಂಟೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/882972.html |title=Yishai warns stores over Harry Potter book launch on Shabbat |publisher=Haaretz |accessdate=2007-07-18 |date=21 July 2007 |archive-date=2007-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070829172834/http://www.haaretz.com/hasen/spages/882972.html |url-status=deviated |archivedate=2007-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070829172834/http://www.haaretz.com/hasen/spages/882972.html }}</ref> == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು == === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === ''[[ದಿ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌ ಸನ್‌|ದಿ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್ ಸನ್/0}'''ನ ವಿಮರ್ಶೆ, ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲ್ ಮೆಕಾಲೆ ಈ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ "ಒಂದು''']] ''' [[ಬಿಲ್ಡಂಗ್ಸರೊಮಾನ್|ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾದಂಬರಿ]], ಅಥವಾ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳ ಕಥೆ" ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ''' . '' '''''ಆಕೆಯು ಗಮನಿಸಿದ ವಿಶಯವೆಂದೆರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಹಿಂದಿನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಿಂತ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನೇರ ನುಡಿಯ ಗದ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು.<ref>{{cite web |url=http://www.baltimoresun.com/entertainment/booksmags/bal-2potter0718,0,2741335.story?coll=bal_tab05_layout |title=An inevitable ending to Harry Potter series |last=McCauley |first=Mary Carole |publisher=Baltimore Sun |accessdate=2007-07-21 |date=18 July 2007 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927193029/http://www.baltimoresun.com/entertainment/booksmags/bal-2potter0718,0,2741335.story?coll=bal_tab05_layout |url-status=deviated |archivedate=2007-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927193029/http://www.baltimoresun.com/entertainment/booksmags/bal-2potter0718,0,2741335.story?coll=bal_tab05_layout }}</ref> ''' '' '''''ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ,''' [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌]]ನ ವಿಮರ್ಶೆಗಾರರಾದ ಆ‍ಯ್‌ಲಿಸ್ ಫೋರ್ಧಮ್ ''' ''' '' ಅವರು ''"ರೌಲಿಂಗ್‌‌ರವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭೆ ಕೇವಲ ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗೆಗಿನ ಆಕೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕರಣವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತಿರುವಿಹಾಕಬಹುದಾದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ನೈಜ ಮತ್ತು ಲೋಪವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.'' ''''' ಫೋರ್ಧಮ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ " ನಾವು ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೆ ಸಾಗಿದೆವು, ಮತ್ತು ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾರಿಯಾಗಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕುಗ್ಗ್ಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/book_reviews/article2113614.ece |title=Harry Potter and the Deathly Hallows |last=Fordham |first=Alice |publisher=[[The Times]] |accessdate=2007-07-25 |date=21 July 2007 |archive-date=2011-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110517043702/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/book_reviews/article2113614.ece |url-status=dead }}</ref>'' ''' '''[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ ಟೈಮ್ಸ]]ನ ''ಬರಹಗಾರರಾದ [[ಮಿಚಿಕೊ ಕಾಕುಟಾನಿ|ಮಿಚಿಕೊ ಕ್ಯಾಕುಟಾನಿ]], ಈ ಮೇಲಿನ ಹೆಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಥೆಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವಂಥಹ ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ರೌಲಿಂಗ್‌‌ರವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/07/19/books/19potter.html?_r=1|title=An Epic Showdown as Harry Potter Is Initiated Into Adulthood|last=Kakutani|first=Michiko|date=19 July 2007|publisher=New York Times|accessdate=2009-07-20}}</ref>'' . ''' ''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ)|ಟೈಮ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ [[ಲೆವ್ ಗ್ರೋಸ್ಸ್ಮನ್|ಲೆವ್ ಗ್ರೋಸ್‌ಮನ್]] ಇದಕ್ಕೆ 8ನೇಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ 2007ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 10 ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬಹುದಾದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಿರುವ ರೌಲಿಂಗ್‌‌ರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಗ್ರೋಸ್‌ಮನ್ ಹಿಂದಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ: "ಪೋಟರ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಷ್ಟು ಮೋಹಕವಾದುದಲ್ಲ ಆದರೆ ಇದು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂತ್ಯ ಎಂಬ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಸಾವಿನ ಸಮೀಪದ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ."<ref>ಗ್ರೊಸ್‌ಮನ್, Lev; "ದಿ 10 ಬೆಸ್ಟ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಬುಕ್ಸ್"; ''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ; ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪, 2007; ಪುಟಗಳು 44–45.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.time.com/time/specials/2007/top10/article/0,30583,1686204_1686244_1691862,00.html |last=Grossman |first=Lev |publisher=time.com |title=Top 10 Fiction Books |accessdate=2007-12-24 |date=24 December 2007 |archive-date=2007-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222075454/http://www.time.com/time/specials/2007/top10/article/0,30583,1686204_1686244_1691862,00.html |url-status=deviated |archivedate=2007-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071222075454/http://www.time.com/time/specials/2007/top10/article/0,30583,1686204_1686244_1691862,00.html }}</ref> ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಎಲಿಜಾಬೆತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್|ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್]] ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ "ದರ್ಶನೀಯವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪಾತ್ರಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಟಕತ್ರಯಗಳ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕ್ರೋಡಿಕರಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/21/AR2007072101025.html|title=Harry's Final Fantasy: Last Time's the Charm|last=Hand|first=Elizabeth|date=22 July 2007|publisher=The Washington Post Company|accessdate=2009-07-20}}</ref> ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ, "''[[ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮುನ್ಸೂಚಕ|ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ್]]'' "ನ ಜೆನ್ನಿ ಸಾಯರ್ "ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು, ಇದರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡ ಬಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿವಿಧ ಸ್ಥರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯವರೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏನಿದ್ದರೂ ಇದು ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.ಮತ್ತು, ಯೌವನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ, ಹ್ಯಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ.ರೋಲಿಂಗ್‌ರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಳ್ಳೆಯದರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಯಣಿಸುತ್ತಾನೆಂದರೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಅವನ ವಿಜಯವು ಅನಿವಾರ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೈವಿಕವಾದುದು ಕೂಡಾ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="hollow">{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/2007/0725/p09s02-coop.html |title=Missing from ''Harry Potter''&nbsp; a real moral struggle |last=Sawyer |first=Jenny |publisher=Christian Science Monitor |accessdate=2007-07-25 |date=25 July 2007}}</ref> 12 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿಯ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್|ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಹಿಚನ್ಸ್‌]] ಅವರು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ "ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರು ಶಾಶ್ವತ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ." ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಣಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ ತಾನು ರೋಲಿಂಗ್‌ ಅವರು [[ಡಿಯಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಮಾಗಿನ|deus ex machina]] ಎಂಬುದನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕಳನಾಯಕ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್‌ ಇಯಾನ್‌ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌ನ ಕಳನಾಯಕನಿಗಿಂತ ಕ್ರೂರ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/08/12/books/review/Hitchens-t.html?_r=1&pagewanted=2&oref=slogin |title=The Boy Who Lived |last=Hitchens |first=Christopher |accessdate=2008-04-01 |publisher=The New York Times}}</ref> [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಿಂಗ್|ಸ್ಟಿಫನ್‌ ಕಿಂಗ್‌]] ಅವರು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಕಟಕಿಯಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕಾಲೆ ಕುರಿತು ಕೂಡ ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20044270_20044274_20050689,00.html |title=J K Rowling's Ministry of Magic |first=Stephen |last=King |accessdate=2007-08-21 |publisher=Entertainment Weekly |archive-date=2007-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070816225423/http://www.ew.com/ew/article/0,,20044270_20044274_20050689,00.html |url-status=deviated |archivedate=2007-08-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070816225423/http://www.ew.com/ew/article/0,,20044270_20044274_20050689,00.html }}</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಆಳವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಿಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ , ಅವರು ಇದು ಮಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.ಅವರು, ಪುಸ್ತಕದ ವಿಷಯ ವಸ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೌಢವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರ‍ೌಲಿಂಗ್‌ರವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತ, ಶ್ರೇಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ''[[ಹಕಲ್‍ಬೇರಿ ಫಿನ್ನಿನ ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯಗಳು|ಹಕಲ್ಬೆರ್ರಿ ಫಿನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಎಲಿಸ್ ವಿಸ್ಮಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ|ಅ‍ಯ್‌ಲಿಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]'' ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇವರು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದ್ದರು. === ವ್ಯಾಪಾರ === [[ಚಿತ್ರ:Potter queue.jpg|thumb|right|Lines at Borders at midnight to buy the book400 px]] ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್‌'' ನ ಮಾರಾಟವು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಶ್ರಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. U.S.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮುದ್ರಣಗೊಡಿದ್ದು ''ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಪುಸ್ತಕ , ಮತ್ತು ಅಮೇಜಾನ್, ಬಾರ್ನೆಸ್ ಮತ್ತು ನೋಬೆಲ್‌‌ನ ಮೂಲಕ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೋರಿಕೆಯು ಬಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6452987.stm|title=Record print run for final Potter|date=15 March 2007|publisher=BBC|accessdate=22 May 2007}}</ref> ತನ್ನ ತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ 500,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕೋರುವ ಮೂಲಕ ''ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಇದು ತನ್ನ [[ಮೊದಲ-ರೀತಿ|pre-order]] ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕಿತ್ತು ಎಂದು [[ಬಾರ್ನ್ಸ ಮತ್ತು ನೊಬಲ್|ಬಾರ್ನೆಸ್ ಮತ್ತು ನೋಬೆಲ್]] 2007, ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|title=New Harry Potter breaks pre-order record|date=13 April 2007|publisher=RTÉ.ie Entertainment|accessdate=23 April 2007|archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418090204/http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ 8.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು,<ref>{{cite web|url=http://www.usatoday.com/life/books/news/2007-07-24-potter-sales_N.htm|title='Deathly Hallows' records lively sales|last=Blais|first=Jacqueline|coauthors=Anthony DeBarros|date=2007-07-24|publisher=USAToday|accessdate=2009-07-13}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html|title=Record First-Day Sales for Last ‘Harry Potter’ Book|last=Rich|first=Motoko|date=July 22, 2007|publisher=New York Times|accessdate=2009-07-13}}</ref> ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2.65 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು.<ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,290346,00.html|title='Harry Potter and the Deathly Hallows' Breaks Records|date=July 24, 2007|publisher=Associated Press|accessdate=2009-07-13}}</ref> ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 15 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾರಾಟವಾದ ವರದಿಯು ಡಬ್ಲೂ.ಎಚ್ ಸ್ಮಿಥ್‌ರಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/books/3666735/Harry-Potter-and-the-hallowed-sales-figures.html|title=Harry Potter and the hallowed sales figures|last=Phelvin|first=Patrick|date=23 Jul 2007|publisher=Telegraph|accessdate=2009-07-13}}</ref> ಜೂನ್ 2008ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 44 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/lists/2008/53/celebrities08_JK-Rowling_CRTT.html|title=#9 J.K. Rowling|date=06.11.08|publisher=Forbes.com LLC|accessdate=2009-07-19}}</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು === ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು.<ref name="levine">{{cite web|url=http://www.arthuralevinebooks.com/book.asp?bookid=130|title=Harry Potter and the Deathly Hallows|date=2001-2005|publisher=Arthur A. Levine Books|accessdate=2009-07-17|archive-date=2007-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071022103656/http://arthuralevinebooks.com/book.asp?bookid=130|url-status=deviated|archivedate=2007-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071022103656/http://arthuralevinebooks.com/book.asp?bookid=130}}</ref> 2007 ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ ಟೈಮ್ಸ್‌]]ನ <ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/12/02/books/review/notable-books-2007.html|title=100 Notable Books of 2007 |date=December 2, 2007|publisher=The New York Times|accessdate=2009-07-17}}</ref> 100 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇದರ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/12/02/books/review/Kids-Notables-t.html|title=Notable Children’s Books of 2007 |last=Fleischman|first=Paul|date=December 2, 2007|publisher=The New York Times|accessdate=2009-07-17}}</ref>[[ವಾರಕ್ಕೊಮೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು|ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ]] ಕೂಡ 2007ರ ತನ್ನ ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' ಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.publishersweekly.com/article/CA6496987.html|title=PW's Best Books of the Year|last=Staff|date=11/5/2007|publisher=Reed Business Information|accessdate=2009-07-17}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆ|ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಇತರ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ವಯಸ್ಕರ<ref>{{cite web|url=http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/bestbooksya/08bbya.cfm|title=Best Books for Young Adults 2008|date=2008|publisher=American Library Association|accessdate=2009-07-17|archive-date=2009-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090501041138/http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/bestbooksya/08bbya.cfm|url-status=dead}}</ref> ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಕಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಪಟ್ಟಿಮಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/alsc/awardsgrants/childrensnotable/notablechibooks/ncbpastlists/2008ncblist.cfm|title=2008 Notable Children's Books|date=2008|publisher=American Library Association|accessdate=2009-07-17}}</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್'' 2008ರ ಕೊಲ್ಯಾರಡೋ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಪ್ರುಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="levine"/> === ರೌಲಿಂಗ್‌ನ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಬಂಧ === ರೌಲಿಂಗ್‌ ತನ್ನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ,<ref name="connect">{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/19959323/ |date=2007-07-25 |accessdate=2007-07-26 |publisher=[[MSNBC]] |last=Brown |first=Jen |title=Finished Potter? Rowling tells what happened next |archive-date=2007-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070801083035/http://www.msnbc.msn.com/id/19959323/ |url-status=dead }}</ref> ಆನ್‌ಲೈನ್ ಚಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ,<ref name="webchat"/><ref name="chat2">{{cite news |url=http://entertainment.msn.com/news/article.aspx?news=270634&GT1=10150&mpc=1 |title=Rowling Answers Fans' Final Questions |publisher=[[MSN|MSN Entertainment]] |date=2007-07-30 |accessdate=2007-07-31 |archive-date=2007-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017014927/http://entertainment.msn.com/news/article.aspx?news=270634&GT1=10150&mpc=1 |url-status=deviated |archivedate=2007-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071017014927/http://entertainment.msn.com/news/article.aspx?news=270634&GT1=10150&mpc=1 }}</ref> ದಿ ವಿಜಾರ್ಡ ಆಫ್ ದಿ ಮಂತ್ ಸೆಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ 2007ರ ಯು.ಎಸ್. ಮುಕ್ತ ಪ್ರವಾಸ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಳು ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರು, ಈ ಮೂರು ಜನ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಆಕೆ ತಾನು ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಮೊದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಯಕ್ಷಿಣಿವಿದ್ಯೆ ಮಾಡುವ [[ಮ್ಯಾಜಿಕ್#ಒರರ್ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ ಕಛೇರಿ|ಆರೋರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳಿದಳು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವಳು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹ್ಯಾರಿಯ ಗೆಳತಿಯಾದ [[ಜಿನಿ ವಿಸ್ಲಿ|ಜಿನಿ ವೆಸ್ಲೆ]] ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜಿನಿ ವೆಸ್ಲೆಯು [[ಕೊಡ್ಟಿಟ್ಚ್|ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್]] ಆಟವನ್ನು [[ಕೊಡ್ಟಿಟ್ಚ್#ಹೋಲಿಹೆಡ್ ಹಾರ್ಪೀಸ್|ಹೋಲೀಹೆಡ್ ಹಾರ್ಫಿಸ್]] ಎನ್ನುವ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಆಕೆ ಹ್ಯಾರಿ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸಲು ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆಕೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಿಶ್ವ್#ನಿತ್ಯದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ|ಡೈಲಿ ಪ್ರಾಫೆಟ್]] '' ಎನ್ನುವ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಮಾಡುವ [[ಪತ್ರಕರ್ತ|ವರದಿಗಾರಳಾ]]ಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾನ್ ವೆಸ್ಲೆಯು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರಿನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳು#ವಿಜ಼ಲ್ಸೆ ವಿಜ಼ರ್ಡ್ ವೀಜ಼ಸ್|Weasleys' Wizard Wheezes]] ಎನ್ನುವ ಜಾರ್ಜ್ ಎನ್ನುವವನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ನಂತರ ಆತ ಆರೋರ್ ಆಗಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿದದನು. ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಪೋಷಕರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯ ಆಕರ್ಶಣೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಆಕೆಯು ಇಂದ್ರಜಾಲದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ [[ಮಾಯೆಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ#ಮಾಯೆಯ ಜೀವಿಗಳ ನಿಬಂಧನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಭಾಗ|ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ರೆಗ್ಯುಲಷನ್ ಆಂಡ್ ಕಂತ್ರೋಲ್ ಆಪ್ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ಕ್ರಿಯೇಚರ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಳು, ಮನೆಯೊಳಗಿರುವವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದರು. ಈಕೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಮಾಯೆಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ#ಮಾಯೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಕಾರ್ಯಾಭಾರವನ್ನು ಹೊರಿಸುವ ವಿಭಾಗ|ಡಿಪರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಪ್ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ಲಾ ಎನ್ಫೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌]]ಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿದರು ಮತ್ತು ಕಠೋರವಾದ pro-pureblood ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಮೂರು ಕೂಟಗಳ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ Hogwartsನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರಲ್ಲಿ ಈಕೆಯೇ ಮೊದಲಿಗಳು. "ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಡಂಬ್ಲೆದೋರ‍್ ಒಬ್ಬ [[ಸಲಿಂಗ ಪ್ರೇಮ|ಗೇ]]" ಎಂಬುದನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.newsweek.com/id/50787 |title=Rowling says Dumbledore is Gay |date=16 October 2007 |accessdate=2007-10-21 |publisher=Newsweek}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7053982.stm |title=JK Rowling outs Dumbledore as gay |date=2007-10-20 |accessdate=2007-10-21 |publisher=[[BBC News]]}}</ref> ನಂತರ, ರೌಲಿಂಗ್ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ರ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.ಈತನ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ತನ್ನ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಕುಬ್ಜನಾಗಿ ಅಂತರ್‌ಶಾಚಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಕ್ರಾಸ್‌ [[ಲಿಂಬೊ|ಲಿಂಬೋ]] ಮೂಲಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ರೋಲಿಂಗ್‌ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಿಶ್ವ|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕ]]ದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಮುಂದಿನ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. [[ಫೀನಿಕ್ಸನ ಆದೇಶ (ಸಂಸ್ಥೆ)#ಕಿಂಗ್ಸಲಿ ಶ್ಯಾಕಲ್‍ಬೋಲ್ಟ್|ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಲೆ ಶಾಕ್ಲ್‌ಬೋಲ್ಟ್]]‌‍, ''ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಆರ್ಡ‌ರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್‌‌'' ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾತ್ರವು ಮುಂದೆ ರಾನ್‌ನ ಸಹೋದರ ಪರ್ಸ್ಲೆ ವೆಸ್ಲೆ ಕೆಳಗೆ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ [[ಮಾಯೆಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ#ಮಾಯೆಯ ಮಂತ್ರಿಗಳು|ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ‌]] ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಾಕ್‌ಬೋಲ್ಟ್‌ನಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಳಿದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಾವಿ ಕೈದಿ [[ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್‌‍ನ ಸ್ಥಳಗಳು#ಅಜ಼ಕಾಬಾನ್|ಅಜ್ಕಾಬಾನ್‌]]ನನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ [[ಮಾಯೆಯ ಜೀವಿಗಳು (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)#ಡಿಮೆಂನ್ಟರ್ಸ|ಅಪನಂಬಿಗಸ್ಥ]]ನಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್‌ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ರೂ ಕೂಡ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="webchat"/> ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಗೇನಸ್ಟ್‌‌ ದಿ ಡಾರ್ಕ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಲು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಬರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="connect"/> ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ [[ಸಿವಿಯರ್ಸ ಸ್ನೆಪ್‌|Snape]] Hogwartsನ ಮುಖ್ಯೋಪಾದ್ಯಾಯನಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಈತನು ಮುಖ್ಯೋಪಾದ್ಯಾಯ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆತನನ್ನು ಆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳಿದರು. ಹ್ಯಾರಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ Snape'sನ ಭಾವಚಿತ್ರದ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು Snape'sನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="webchat"/> == ಭಾಷಾಂತರಗಳು == {{main|Harry Potter in translation}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್‌ '''ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ,ಇದು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು.''' '' ''''' ಮೊದಲ ಭಾಷಾಂತರವಾದ [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್‌]] ಭಾಷಾಂತರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 25,2007 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು(as Гаррі Поттер і смертельні реліквії).<ref name="Ukrainian"/>''' '' '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ರೆಲಿಕ್ಸ್‌ ಆಪ್‌ ಡೆತ್‌''' '''''ಸ್ವಿಡೀಶ್‌‍ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ ರೊಲಿಂಗ್‌''' '' ನಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿತ್ತು (Harry Potter och Dödsrelikerna),ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ "ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್‌" ''ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದದೇ,'' ಎರಡು ಪದಗಳ'' ನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ವಿಡೀಶ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್‌‍ನ ಕಳಕಳಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="tiden"/> '''''ಮೊದಲ [[ಪೊಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಪೋಲಿಶ್‌]] ಭಾಷಾಂತರವು ನೂತನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ'' ಯೊಂದಿಗೆ ಜನವರಿ 26,2008 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು:Harry Potter i Insygnia Śmierci''' - Harry Potter and the Insignia of Death.<ref name="Polish"/>'''' ''''''' ''' <ref>{{cite web |url=http://pl.librarything.com/work/3577382 |publisher=LibraryThing |title=Harry Potter i insygnia śmierci |accessdate=2007-12-24 |date=24 December 2007 |archive-date=2016-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160108034344/http://pl.librarything.com/work/3577382 |url-status=dead }}</ref> '''''[[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷಾಂತರ'' ''' ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಔರ್‌ ಮೌತ್‌ ಕೆ ತೋಹ್ಪೆ'''''(हैरी पॉटर और मौत के तोहफे)ಯು "ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಗಿಫ್ಟ್ಸ್‌ ಆಪ್‌ ಡೆತ್‌‍" ಆಗಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡು ಮಂಜುಳ್‌ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ 27 , ೨೦೦೮ '' ''' ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="Hindi"/> == ಆಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {{main|Harry Potter and the Deathly Hallows (films)}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್‌'' ನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ [[ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ|ಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದ್ದು [[ಡೇವಿಡ್ ಏಟ್ಸ್|ಡೇವಿಡ್‌ ಯೆಟ್ಸ್‌]] ನಿರ್ದೇಶನದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಭಾಗ-I ನವೆಂಬರ್‌ 19,2010 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾಗ-II ಜುಲೈ 15,2011 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |publisher=ComingSoon.net |title=Official: Two Parts for Deathly Hallows Movie |accessdate=2009-03-02 |date=25 February 2009 |archive-date=2009-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226203921/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |url-status=deviated |archivedate=2009-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090226203921/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442 |publisher=ComingSoon.net |title=Release Date Set for Harry Potter 7: Part I |accessdate=2008-05-25 |date=25 April 2008 |archive-date=2008-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518110305/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442 |url-status=deviated |archivedate=2008-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080518110305/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442 }}</ref>[[2007–2008 ರೈಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ ಮುಷ್ಕರ|2007–2008 ಅಮೇರಿಕ ಬರಹಗಾರರ ಕೂಟದ ಮುಷ್ಕರ]] ಅಂತ್ಯವಾಗುವವರೆಗೂ [[ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ಲೊವ್ಸ್|ಸ್ಟಿವ್‌ ಕ್ಲೌವ್ಸ್‌‌]] ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=21781 |publisher=[[Empire (magazine)|Empire]] |title=About Those Harry Potter Rumours |accessdate=2008-02-14 |date=14 January 2008 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924104513/http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=21781 |url-status=dead }}</ref> ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.<ref>{{cite news|first=Olly |last=Richards |title=Potter Producer Talks Deathly Hallows |publisher=[[Empire (magazine)|Empire]] |date=2008-03-14 |url=http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=22200 |accessdate=2008-03-15}}</ref> ಮೊದಲ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ [[ಜಾನ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್|ಜಾನ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]] ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.jwfan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=856&Itemid=1 |title=Williams Might be Back for Last ''Potter'' Film |date=2007-08-22 |accessdate=2007-08-25 |publisher=JWFAN}}</ref> == ಆಕರಗಳು == {{reflist|3}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikinews|Final Harry Potter book goes on sale}} {{wikiquote}} {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter|Books/Deathly Hallows|Harry Potter and the Deathly Hallows}} * [http://www.bloomsbury.com/harrypotter Harry Potter at Bloomsbury.com web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517083911/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/ |date=2009-05-17 }} U.K. ಪ್ರಕಟಕರ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಹಿತಿ * [http://www.scholastic.com/harrypotter Harry Potter at Scholastic.com web site] U.S. ಪ್ರಕಟಕರ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಹಿತಿ * [http://raincoast.com/harrypotter/index.html Harry Potter at Raincoast.com web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070716234834/http://www.raincoast.com/harrypotter/index.html |date=2007-07-16 }} ಕೆನಡಿಯನ್ ಪ್ರಕಟಕರ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಹಿತಿ * [http://harrypotter.allenandunwin.com/ Harry Potter at Allen &amp; Unwin web site]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807134346/http://harrypotter.allenandunwin.com/ |date=2007-08-07 }} ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪ್ರಕಟಕರ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಹಿತಿ {{Harry Potter}} {{DEFAULTSORT:Harry Potter And The Deathly Hallows}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2007 ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ]] pv8cl7qhpqcifutirg1w0h45jt0wkk1 0 21966 1372718 1333876 2026-05-05T01:46:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372718 wikitext text/x-wiki {{Dablink|"Digital voice" redirects here. For the service of the same name, see [[Comcast Digital Voice]].}} {{Refimprove|date=January 2009}} {{Expert-subject|law|date=November 2008}} [[ಚಿತ್ರ:1140E.jpg|110px|thumb|right|1140E VoIP Phone]]'''ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ ''' ('''VoIP''' ) ಎಂಬುದು [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಅಂಶ-ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜಾಲಗಳಂತಹಾ IP ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಕರೆ ಸಂವಹನದ ಬಟವಾಡೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಪದವಾಗಿದೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಇನ್ನಿತರ ಪದಗಳೆಂದರೆ VoIPಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಹಾಗೂ ''IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'', ''ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'', ''ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ (VoBB) ಆಧಾರಿತ ಕರೆ'', ''ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'', ಮತ್ತು ''ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ದೂರವಾಣಿ''. ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ — ಕರೆ, ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ/ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ-ಸಂದೇಶ ಅನ್ವಯಗಳಂತಹಾ ಸಂವಹನಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂಶವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ (PSTN)ದ ಬದಲಿಗೆ ಅಂತರಜಾಲದ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸುವುದು. ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮೂಲಭೂತ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೆಂದರೆ ಅನಲಾಗ್‌ ಕರೆ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನವಾಗಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಅಂಕಿಕ/ಅಂಕೀಯ/ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (IP) ದತ್ತಾಂಶಗಳಾಗಿ ಸಂಕೋ/ಸಂಕು)ಚಿಸಿ/ಪರಿವರ್ತಿಸಿರಬೇಕು; ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url= http://www.iec.org/online/tutorials/int_tele/index.asp| title= Voice over Internet Protocol. Definition and Overview| publisher= International Engineering Consortium | date=2007| accessdate=2009-04-27}}</ref> VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಜೊತೆಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಶ್ರವ್ಯ ಸಂಕೇತಕಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ IP ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಧ್ವನಿಸಂಕೇತವನ್ನು ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಅವಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸಂಕೇತಕಗಳ ಬಳಕೆಯು VoIPಯ ವಿವಿಧ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ); ಕೆಲ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು ನ್ಯಾರೋಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು ಸಂಕುಚಿತ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಉಳಿದವು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಥಾರ್ಥ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಸಂಕೇತಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Cisco 7960 IP Phone.JPG|110px|thumb|Cisco VoIP ದೂರವಾಣಿ]] == ಇತಿಹಾಸ == * ೧೯೭೪ — ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌‌ ಎಂಜಿನೀರ್ಸ್‌ (IEEE) ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಎ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಫಾರ್‌ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಇಂಟರ್‌ಕನೆಕ್ಷನ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯುಳ್ಳ ಲೇಖನ/ನಿಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು<ref>ವಿಂಟನ್‌ G. ಸರ್ಫ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ E. ಕಹ್ನ್‌, "ಎ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಫಾರ್‌ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಇಂಟರ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್", IEEE ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌, Vol. 22, No. 5, ಮೇ 1974 pp. 637-648</ref> * 1981&nbsp;— RFC 791ರಲ್ಲಿ IPv4ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. * 1985&nbsp;— ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು NSFNETನ ರಚನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.nsf.gov/about/history/nsf0050/internet/launch.htm|title=The Launch of NSFNET|publisher=The National Science Foundation|accessdate=2009-01-21|archive-date=2006-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20060507225813/http://www.nsf.gov/about/history/nsf0050/internet/launch.htm|url-status=dead}}</ref> * 1995&nbsp;— VocalTec ಪ್ರಥಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://blog.tmcnet.com/blog/tom-keating/docs/cti-buyers-guide-1996.pdf|publisher=Computer Telephony Interaction Magazine|title=Internet Phone Release 4|last=Keating|first=Tom|accessdate=2007-11-07|format=PDF}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ilocus.com/2007/07/the_10_that_established_voip_p_2.html|publisher=iLocus|title=The 10 that Established VoIP (Part 1: VocalTec)|accessdate=2009-01-21}}</ref> * 1996&nbsp;— ** ITU-T ಸಂಸ್ಥೆಯು H.323 ಮಾನಕ<ref>{{cite web|url=http://www.itu.int/rec/T-REC-H.323-199611-S/en|title=H.323 Visual telephone systems and equipment for local area networks which provide a non-guaranteed quality of service|publisher=ITU-T|accessdate=2009-01-21}}</ref> ದ ಅಂತರಜಾಲೀಯ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಕರೆ ಸಂವಹನದ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾನಕಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ** U.S. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು U.S. ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.faqs.org/rfcs/rfc2235.html|title=RFC 2235|publisher=R. Zakon|accessdate=2009-01-21}}</ref> * 1997&nbsp;— 1998ರಲ್ಲಿ<ref name="ilocus softswitch">{{cite web|url=http://www.ilocus.com/2007/07/the_10_that_established_voip_p_1.html|title=The 10 that Established VoIP (Part 2: Level 3)|publisher=iLocus|date=July 13, 2007|accessdate=2007-11-07}}</ref> ತಾವೇ ಟಂಕಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ಸ್ವಿಚ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಸ್ವನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಧನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹಂತ ೩ ಆರಂಭಿಸಿತು. * 1999&nbsp;— ** ಸೆಷನ್‌ ಇನಿಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (SIP) ಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು RFC 2543 ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.ietf.org/rfc/rfc2543.txt|title=RFC 2543, SIP: Session Initiation Protocol|publisher=Handley,Schulzrinne,Schooler,Rosenberg|accessdate=2009-01-21}}</ref> ** ಡಿಜಿಯಂನ ಮಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್‌ರು ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಶಾಖೆ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ (PBX)ದ ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ತಂತ್ರಾಂಶ(ಆಸ್ಟೆರಿಸ್ಕ್‌‌)ವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.asterisk.org/about|title=What is Asterisk|publisher=Asterisk.org|accessdate=2009-01-21|archive-date=2009-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090123154417/http://www.asterisk.org/about|url-status=dead}}</ref> * 2004&nbsp;— ವಾಣಿಜ್ಯ VoIP ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದರು.<ref name="VoIP on the Verge">{{cite web|url=http://www.telecoms-mag.com/Americas/article.asp?HH_ID=AR_539|title=VoIP on the Verge|publisher=Telecommuncations Online|date=November 1, 2004|accessdate=2009-01-21|archive-date=2009-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090207082056/http://www.telecoms-mag.com/Americas/article.asp?HH_ID=AR_539|url-status=dead}}</ref> * 2005&nbsp;— OpenSER (ನಂತರ ಕಮೈಲಿಯೋ ಮತ್ತು OpenSIPS) SIP ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಪರಿಚಾರಕ ತಂತ್ರಾಂಶವು SIP ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ರೌಟರ್‌ನಿಂದ ಕವಲೊಡೆಯಿತು. * 2006&nbsp;— FreeSWITCH ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. == VoIP ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಗಳು == IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಕಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ : * H.323 * IP ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆ (IMS) * ಸೆಷನ್‌/ಅವಧಿ ಉಪಕ್ರಮ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (SIP) * ರಿಯಲ್‌-ಟೈಂ ರವಾನೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ (RTP) ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯೆಂದರೆ Skype ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳ ಇನ್ನಿತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು VoIP ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. == ಅನುಸರಣೆ/ಅಳವಡಿಕೆ == === ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ === [[ಚಿತ್ರ:Voip-typical.gif|thumb|ಗೃಹ ಜಾಲದಲ್ಲಿ VoIP ಸಂಯೋಜಕದ ಹೊಂದಿಸುವಿಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆ]] 2004<ref name="VoIP on the Verge"/> ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ [[ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಲಭ್ಯತೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ, [[PSTN]] ಮೂಲಕ ಮಾಡುವಂತೆಯೇ ಚಂದಾದಾರರು ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾದಂತಹಾ ಬೃಹತ್-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ VoIP ಸೇವೆಗಳ ಪರಿಚಯ. ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆ ನೀಡುವ VoIP ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಒಳಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊರಹೋಗುವ ಕರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು [[ನೇರ ಸ್ಥಳೀಯ ಡಯಲಿಂಗ್‌]] ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಸಹಾ ಅಪರಿಮಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸೇವಾಪೂರೈಕೆದಾರರ ಯಾವುದೇ ಚಂದಾದಾರರೊಂದಿಗೆ ಉಚಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸಗಟು ಮಾಸಿಕ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.telecoms-mag.com/Americas/article.asp?HH_ID=AR_763|title=VoIP: An end to international tariffs?|publisher=Telecommunications Online|accessdate=2009-01-21|archive-date=2009-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090207010520/http://www.telecoms-mag.com/Americas/article.asp?HH_ID=AR_763|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸೇವೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[POTS]]ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾದ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. VoIP ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಲು ಬಳಸುವ ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ : [[ಚಿತ್ರ:Voip-box.gif|thumb|250px|VoIP ಸೇವಾದಾರರಿಗೆ ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಕ (ATA)]] * [[ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಕ]]ವೊಂದನ್ನು (ATA) IP ಜಾಲ (ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಪರ್ಕದಂತಹಾ) ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೂರವಾಣಿ ಕೊಂಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಜೋಡಿಸಿ ಮನೆಯ ಇತರೆಡೆಯಲ್ಲಿನ ದೂರವಾಣಿ ಕೊಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ PSTN ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದಂತಹ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾದ ಕೇಬಲ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅಗ್ಗದ ಸಗಟು-ದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯಂತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. * ಮೀಸಲು [[VoIP ದೂರವಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಕದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ VoIP ಕರೆಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಗಣಕದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅವು ನೇರವಾಗಿ IP ಜಾಲಕ್ಕೆ ([[Wi-Fi]] ಅಥವಾ [[ಎತರ್‍ನೆಟ್|Ethernet]]ನಂತಹಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು) ಸಂಪರ್ಕಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. PSTNಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳಿಗೆ VoIP ಸೇವಾದಾರರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೇವೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್‌]] ಎಂಬುದು (ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ಅಥವಾ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾದ) ನಿಗದಿತ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ [[ಗಣಕ]]ದ ಮೂಲಕ VoIP ಕರೆ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ತಂತ್ರಾಂಶವಾಗಿದೆ. === PSTN ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರು === ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾದಾರರು ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ IP ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ VoIP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ "IP [[ಮರುಸೆಳೆತ/ಬ್ಯಾಕ್‌ಹಾಲ್]]‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.commsdesign.com/showArticle.jhtml;jsessionid=YBQXDJILLQX0IQSNDLPSKH0CJUNN2JVN?articleID=159907138|title=Carriers look to IP for backhaul|publisher=Telecommunications Online|date=January 21, 2009|accessdate=2009-01-21}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.totaltele.com/View.aspx?ID=77588&t=4|title=Mobile's IP challenge|publisher=Total Telecom|date=December 08, 2005|accessdate=2009-01-21}}</ref> ಅನೇಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಶುದ್ಧ VoIP ಆಧಾರವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಜಾಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ, [[IP ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (IMS)ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ. ವೆಬ್‌, ಮಿಂಚಂಚೆ, ತ್ವರಿತ ಸಂದೇಶ, ಸಮಕ್ಷಮ/ಲಭ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್‌ಗಳಂತಹಾ ಅಂತರಜಾಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ PSTN ಮತ್ತು [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ]] ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ ಮತ್ತು [[Wi-Fi]] ಜಾಲಗಳ ನಡುವೆ ಸರಳ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ, "ದ್ವಿ ವಿಧಾನದ" ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನಗಳು VoIPಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://blog.tmcnet.com/blog/tom-keating/voip/dualmode-cellularwifi-handset-adoption.asp|title=Dual-mode cellular/WiFi handset adoption|publisher=[http://www.tmcnet.com/ TMCnet]|accessdate=2006-05-26}}</ref> NEC N900iLನಂತಹಾ, [[Nokia Eಸರಣಿಯ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ [[Wi-Fi]] ಸಶಕ್ತ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಸಾಧನತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾದ SIP ಗ್ರಾಹಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂತಹಾ ಗ್ರಾಹಕಾಂಶಗಳು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತವೆ (ಕೆಲ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಅನುದಾನಿತ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿರುತ್ತವೆ). [[Vodafone]]ನಂತಹಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜಾಲದಲ್ಲಿ VoIP ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.phones4u.co.uk/vodafone/terms-and-conditions.asp ಫೋನ್ಸ್‌ 4uನಿಂದ ವೊಡಾಫೋನ್‌ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು &amp; ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳು]</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ UK ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ VoIP ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪಿತ್ತ T-Mobile ಮತ್ತು [[Truphone]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿನಂತೆ [[T-Mobile]]ನಂತಹಾ ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು VoIP-ಸಶಕ್ತ ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೂ ಇದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6901945.stm "Truphone ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕಾದ T-Mobile"&nbsp;— BBC]</ref> === ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಳಕೆ === VoIP ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀಡಬಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ ದಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ, ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಸಿಕ ದೂರವಾಣಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಾಮ್ರದ-ತಂತಿಯ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ.<ref name="VoipReview"> ಉದ್ಯಮಗಳೆಡೆಗಿನ VoIP ಸೇವೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಹನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು — ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳು, ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳು, ಕರೆಅಂಚೆ, ಮಿಂಚಂಚೆ, ಜಾಲ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮತ್ತೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿಧದ ಮೂಲಕ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾದ "ಏಕೀಕೃತ ಸಂವಹನ" ಸೇವೆಗಳಾಗಿ ನೀಡಲುದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿದ್ದಾರೆ: ಒಂದು ವಿಧವು VoIP ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧವು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ (SMB) ಉದ್ಯಮಗಳೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url= http://www.forbes.com/2008/12/09/skype-vonage-ringcentral_leadership_clayton_in_rc_1209claytonchristensen_inl.html |title= Businesses Move To Voice-Over-IP|date=December 9, 2008|last=Callahan|first=Renee |accessdate=2009-03-03|publisher=[http://www.forbes.com]}}</ref> VoIP ಕರೆ ಮತ್ತು ದತ್ತ ಸಂವಹನಗಳೆರಡನ್ನೂ ಏಕೈಕ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರವ್ಯವಸ್ಥೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Korzeniowski">{{cite web|url=http://www.forbes.com/2009/01/08/small-business-voip-ent-tech-cx_bm_0108bmightytech09.html/|title=Three Technologies You Need In 2009|date=January 8, 2009|last=Korzeniowski|first=Peter|accessdate=2009-03-02|publisher=[http://www.forbes.com]}}</ref> VoIPಯ ವಿಸ್ತರಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು PBXಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಗ್ಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ. VoIP ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳು PCಗಳು ಅಥವಾ Linux ಗಣಕಗಳಂತಹಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಯಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾ ಸುಲಭ. ಸೀಮಿತ ಆಧಾರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಈ ಸಾಧನಗಳು ಮಾನಕ ಅಂತವರ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Korzeniowski"/> VoIP ಸಾಧನಗಳು ಸರಳ, ಸಹಜಲಬ್ಧ ಬಳಕೆದಾರ ಅಂತವರ್ತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರರು ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಿ-ವಿಧಾನ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ಆಂತರಿಕ [[Wi-Fi]] ಜಾಲಗಳ ನಡುವೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಮೇಜು ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ಸಾಧನಗಳಿರುವುದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭ.<ref name="Korzeniowski"/> Skype, ಮೂಲತಃ ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗೆಂದು ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಂತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು, Skype ಜಾಲದ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರ ನಡುವೆ ಉಚಿತ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಸಾಧಾರಣ [[PSTN]] ದೂರವಾಣಿಗಳಿಂದ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.skype.com/business/allfeatures/3skypephone/|title=Skype For Business|accessdate=2009-03-16|publisher=[http://www.skype.com]}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು (SSA) ತನ್ನ 63,000 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ದತ್ತ ಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ VoIP ಆಧಾರರಚನೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web | author = William Jackson | title = SSA goes big on VOIP | url = http://gcn.com/Articles/2009/06/01/SSA-VOIP-implementation.aspx?s=gcndaily_280509&Page=1 | work = | publisher = Government Computer News | date = 2009-05-27 | accessdate = 2009-05-28 | archive-date = 2011-07-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110728164137/http://gcn.com/Articles/2009/06/01/SSA-VOIP-implementation.aspx?s=gcndaily_280509&Page=1 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Social Security to Build "World's Largest VoIP" | url = http://www.govtech.com/gt/275677 | publisher = Government Technology | accessdate = 2009-05-29 | archive-date = 2009-06-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090602094711/http://www.govtech.com/gt/275677 | url-status = dead }}</ref> == ಅನುಕೂಲಗಳು == === ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ವೆಚ್ಚ === VoIP ಸಂವಹನ ಹಾಗೂ ಆಧಾರರಚನೆ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ ಅನುಕೂಲ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: * ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದತ್ತ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕವೇ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸಂವಹಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕರೆ ಮತ್ತು ದತ್ತ ಜಾಲಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.fcc.gov/voip/ VoIPಯ ಕೆಲ ಅನುಕೂಲತೆಗಳೇನು? — FCC ಜಾಲತಾಣ]</ref> * ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ಕರೆಗಳು, IVR, ಕರೆ ರವಾನೆ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮರುಡಯಲ್‌, ಮತ್ತು ಕಾಲರ್‌ ID ಸೌಲಭ್ಯಗಳಂತಹಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು(ಟೆಲ್ಕೊಗಳು)]] ನೀಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾವತಿ ಸೇವೆಗಳು [[ಆಸ್ಟೆರಿಸ್ಕ್‌]] ಅಥವಾ [[FreeSWITCH]]ನಂತಹಾ [[ಮುಕ್ತ ಮೂಲ]] VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. * ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆಯ ದರವಿಧಿಸುವಿಕೆಯು ಸಾಧಾರಣ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಕಡಿಮೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳು ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷ ಅಥವಾ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, VoIP ಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೆಗಾಬೈಟ್‌(MB)ಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡ ''ಅವಧಿ'' ಯ ಬದಲಾಗಿ VoIP ಕರೆಗಳು ''ಅಂತರಜಾಲ'' ದ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಿದ ''ಮಾಹಿತಿ'' ಯ(ದತ್ತದ) ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ವೆಚ್ಚ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯತಃ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆವ ದತ್ತಾಂಶ ರವಾನೆಗೆ ವಿಧಿಸುವ ವೆಚ್ಚವು ಅಷ್ಟೇ ಸಮಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸುವ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. === ನಮ್ಯತೆ/ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ === PSTN ಮೂಲಕ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು VoIP ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನವು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: * ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಪರ್ಕ<ref>[http://www.fcc.gov/voip/ ನಾನು VoIP ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು? — FCC ಜಾಲತಾಣ]</ref> ದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸರಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. * ([[ಸುರಕ್ಷಿತ ರಿಯಲ್‌ಟೈಂ ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌]]ದಂತಹಾ) ಮಾನಕೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಪಥಗಳಲ್ಲಿ [[ಸುರಕ್ಷಿತ ದೂರವಾಣಿ]] ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸಾಂಖ್ಯೀಕರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಪ್ರಸಾರಗಳು VoIPಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಇವೆ. ಕೇವಲ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತ ವಾಹಿನಿಯನ್ನು [[ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ]] ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಲಭ್ಯ.<ref>[http://www.zdnetasia.com/insight/communications/0,39044835,62031189,00.htm ಕ್ರಿಯೇಟಿಂಗ್‌ ಎ ಸೆಕ್ಯೂರ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಲಯಬಲ್‌ VoIP ಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌‌ (ವಿಭಾಗ: ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ VoIP ಅಟ್‌ ದ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಲೇಯರ್‌) — ZDnet ಏಷ್ಯಾ]</ref> * ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. VoIP ಸೇವಾದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ವೇಗದ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾಯಿ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. * ವಿಡಿಯೋ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಸಂಭಾಷಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ದತ್ತ ಕಡತ ವಿನಿಮಯ, ಕರೆ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌, ವಿಳಾಸ ಪುಸ್ತಕ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಕರೆಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಇತರರು ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾರೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರೆ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಲಭ್ಯತೆ. == ಸವಾಲುಗಳು == {{Refimprovesect|date=January 2009}} === ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ === ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌-ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿರುವ IP ಜಾಲವು ಸ್ವಭಾವಸಹಜವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಲಂಬನೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಖಾತ್ರಿ ನೀಡದ ಕಾರಣ ಅಥವಾ [[ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ]]ದ (QoS) ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡದ ಕಾರಣ, VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು [[ಅಲಭ್ಯತೆ]]ಹಾಗೂ [[ಕುಂದಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]]ಗಳಂತಹಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕರೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಇನ್ನಿತರ ದತ್ತಗಳು, ಸ್ಥಿರ ಗರಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ IP ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದಟ್ಟಣೆ{{Citation needed|date=January 2009}} ಮತ್ತು [[DoS/ಡಿಓಎಸ್‌/ಸೇವಾದುರ್ಲಭತೆ ದಾಳಿ]]ಗಳಿಗೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.continuitycentral.com/feature074.htm |title=VoIP — ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆಧಾರಿತ ದುರ್ಬಲತೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2017-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170605204136/http://www.continuitycentral.com/feature074.htm |url-status=dead }}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಸುಲಭಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; [[ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌-ವ್ಯವಸ್ಥಿತ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ಉಳಿದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅರೆಕೊರೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಸಾಗಿಸಿದರೆ, ದತ್ತಾಂಶ-ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿನ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಂತಹಾ ರಿಯಲ್‌ಟೈಂ ದತ್ತಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. (ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಚಲಿಸುವ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಕಾರಣ)ಸ್ಥಿರ ವಿಳಂಬಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ವಿಳಂಬಗಳನ್ನುಕರೆ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಳಂಬ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಡಿಫ್‌ಸರ್ವ್‌/‌DiffServ]] ನೋಡಿ). ಸ್ಥಿರ ವಿಳಂಬಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭಾಗವಾದಾಗ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ([[ಭೂಸ್ಥಿರ ಉಪಗ್ರಹಗಳ]] ಮೂಲಕದ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ 400–600 ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳು)ಯ ಪ್ರಸರಣ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತವೆ. ದತ್ತಾಂಶ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಳಂಬಗಳ ಕಾರಣವು ದಟ್ಟಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, [[ಸಂಪರ್ಕದಟ್ಟಣೆ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಬಳಕೆ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವೀಕರಣಾ ವಿಭಾಗವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ, ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿರಬಹುದಾದ IP ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸುತ್ತಾ, ಧ್ವನಿ ವಾಹಿನಿಯು ಉತ್ತಮ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕಾದುಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಳಂಬದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು [[ಕುಂದಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಂದಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಬಂದ ಕರೆ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕುಂದಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ [[ದತ್ತಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾದರೂ, ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಬಫರ್‌ ಅಂಡರ್‌ರನ್‌/ದತ್ತಕೋಶ ಸಮಾಪ್ತಿ]] ಎಂಬ [[ಧ್ವನಿ ಎಂಜಿನ್‌]]ಗೆ ಕರೆ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಮುಂದಿನ ದತ್ತಾಂಶವು ಬರುವವರೆಗೆ ವಿಳಂಬಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ IP ದತ್ತಾಂಶಗಳು ತಪ್ಪಿಹೋದಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಳಂಬಗೊಂಡಾಗ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ನಷ್ಟ ಪೂರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಿದ್ದಾಗ VoIP ಬಳಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಿಕ [[ನಿಶ್ಶಬ್ದವು]] ಆವರಿಸಿರುತ್ತದೆ. VoIP ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ದೂರವಾಣಿಯಿಂದ ಗಮ್ಯ ದೂರವಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಹರಿವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪಥ(ಬಹು-ಪಥ ಸಾಗಣೆ)ಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ದತ್ತಾಂಶ ಮಾದರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=4520089 ಸೇವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ (ಅಮೂರ್ತ) ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಧ್ವನಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ/ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ಸೇವೆಗೆ IEEE ಬಹುಪಥ ಸಾಗಣೆ/ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆ]</ref> ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಸಂವಹನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಕಿರುಗಾತ್ರದ/ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಗಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಸನೀಯವನ್ನಾಗಿಸಲು [[ಫೌಂಟೆನ್‌ ಸಂಕೇತ]]ಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ರ್ಯಾಪ್ಟರ್‌ ಸಂಕೇತ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=January 2009}} VoIP ಕರೆಗಳಲ್ಲಿ QoS/QoEಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[RTCP]] ವಿಸ್ತೃತ ವರದಿ (RFC 3611), [[SIP]] RTCP ಸಾರಾಂಶ ವರದಿಗಳು, H.460.9 ಅನುಬಂಧ B ( [[H.323]]), [[H.248.30]] ಮತ್ತು [[MGCP]] ವಿಸ್ತರಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. RFC 3611 VoIP ಕರೆ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುವಾಗ IP ದೂರವಾಣಿ ಅಥವಾ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳು ದತ್ತಾಂಶ ನಷ್ಟ ದರ, ತಿರಸ್ಕೃತ ದತ್ತಾಂಶ ದರ(ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ), ದತ್ತಾಂಶ ನಷ್ಟ/ತಿರಸ್ಕೃತ ರಭಸದ ದರ (ರಭಸದ ಅವಧಿ/ಸಾಂದ್ರತೆ, ಅಂತರ ಅವಧಿ/ಸಾಂದ್ರತೆ) ಜಾಲ ವಿಳಂಬ, ಗಮ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಳಂಬ, ಸಂಜ್ಞೆ/ಗದ್ದಲ/ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮಟ್ಟ, [[ಮೀನ್‌ ಒಪೀನಿಯನ್‌ ಸ್ಕೋರ್‌]] (MOS) ಮತ್ತು R ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂದಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದತ್ತಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಾನಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಂರಚಿಸುತ್ತವೆ. RFC 3611 VoIP ಮಾನಕ ವರದಿಗಳು IP ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಕರೆಯ ನಡುವೆ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ವಿನಿಮಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಕರೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ SIP RTCP ಸಾರಾಂಶ ವರದಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸಂಜ್ಞಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ವಿಸ್ತರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಕಳಿಸುತ್ತದೆ. RFC 3611 VoIP ಮಾನಕ ವರದಿಗಳು QoS ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಿಯಲ್‌ಟೈಂ ಪ್ರತ್ಯಾದಾನ, ಎರಡೂ ತುದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸುಧಾರಿಸಿದ ಕರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಗಣನೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿವೆ. ==== ಸ್ತರ-2ರ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ==== [[ದತ್ತ ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ತರ]] ಮತ್ತು [[ಭೌತಿಕ ಸ್ತರ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು VoIPನಂತಹಾ ಅನ್ವಯಗಳು ದಟ್ಟಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಾಗೆ ಗಮನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾಪನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: * [[IEEE 802.11e]]ಯು [[IEEE 802.11]] ಮಾನಕದ ಅಂಗೀಕೃತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿದ್ದು [[ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರವೇಶ/ಲಭ್ಯತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ]] (MAC) ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಿಸ್ತಂತು LAN ಅನ್ವಯಗಳಿಗೆ ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ವೃದ್ಧಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಾನಕವು ನಿಸ್ತಂತು IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತಹಾ ವಿಳಂಬ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನ್ವಯಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. * [[IEEE 802.1p]]ಯು 8 ವಿವಿಧ ಸೇವಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು (ಕರೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸ್ತರ-2 ತಂತಿ ಸಹಿತ [[ಎತರ್‍ನೆಟ್|Ethernet]] ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದೆ. * [[ITU-T]] [[G.hn]] ಮಾನಕವು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಗೃಹ ತಂತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ([[ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಪರ್ಕ]], ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು [[ಏಕಾಕ್ಷ ಕೇಬಲ್|ಏಕಾಕ್ಷ ಕೇಬಲ್‌ಗಳೊಂ]]ದಿಗೆ) ಅತಿ-ವೇಗದ (1 ಗಿಗಾಬಿಟ್‌/ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳವರೆಗೆ) [[ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶ ಜಾಲ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. G.hn "ವಿವಾದ-ಮುಕ್ತ/ಸ್ಪರ್ಧೆ-ಮುಕ್ತ/ಕಲಹ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರಸಾರ ಅವಕಾಶಗಳ" (CFTXOPಗಳು) ಮೂಲಕ QoS ನೀಡುತ್ತವೆ. QoS ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಾಗೂ ಜಾಲ ನಿಯಂತ್ರಕದೊಂದಿಗೆ "ಒಪ್ಪಂದ" ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವುಗಳನ್ನು (VoIP ಕರೆಯಂತಹಾ) ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿರಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ವಿದ್ಯುತ್‌ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಿಕೆ === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೃಹಬಳಕೆ ಅನಲಾಗ್‌ ಸೇವೆಯ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಯ [[ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ]] ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಲಭ್ಯತೆಯ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೇ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. [[IP ದೂರವಾಣಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು VoIP ದೂರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳು [[ರೌಟರ್‌ಗಳು‌]] ಅಥವಾ [[ಕೇಬಲ್‌ ಮೋಡೆಮ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ [[ಮುಖ್ಯ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]] ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ictregulationtoolkit.org/en/Section.3083.html |title=ICT ನಿಯಮಗಳ ತಂತ್ರಾಂಶ — 4.4 VoIP — ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು — ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೇವೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090604204232/http://www.ictregulationtoolkit.org/en/Section.3083.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆಲ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಬ್ಯಾಟರಿ -ಬೆಂಬಲಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಳಕೆದಾರ ಗೃಹ ಉಪಕರಣ/ಕಸ್ಟಮರ್‌ ಪ್ರಿಮೈಸ್‌ ಈಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ (e.g., ಕೇಬಲ್‌ಮೋಡೆಮ್‌ಗಳು)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಾಸುಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆ ತರಹದ ಬ್ಯಾಟರಿ-ಬೆಂಬಲಿತ ಸಾಧನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಲಾಗ್‌ ಸಾಧನಗಳಿಗೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್‌ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯು ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ನಿಸ್ತಂತು ಘಟಕಗಳಿರುವಂತಹಾ ಅಥವಾ ಕರೆಮೇಲ್‌ ಸಿದ್ಧ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸಪುಸ್ತಕಸಿದ್ಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನಲಾಗ್‌ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. === ತುರ್ತು ಕರೆಗಳು === [[IP]]ಯ ಲಕ್ಷಣವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಜಾಲದ ಬಳಕೆದಾರರ ನೆಲೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ [[ತುರ್ತು ಕರೆ]]ಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಕರೆಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತುರ್ತು ಕರೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿಭಾಗದ ತುರ್ತುಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೊಲೀಸ್‌ ಇಲಾಖೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಪಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವಂತಹಾ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಬಲವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.<ref>[http://gullfoss2.fcc.gov/prod/ecfs/retrieve.cgi?native_or_pdf=pdf&amp;id_document=6517587651 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮಹಾನಗರದಿಂದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿಯು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಯ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ಒಂದು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿತವಾಗಿರುವ ಜೋಡಿತಂತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ, ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಜೋಡಿ ತಂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೃಹ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂಬಂಧವು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿಗಳಷ್ಟೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ತುರ್ತು ಕರೆ ಬಂದರೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. IP ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಂತಿಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಬಹುದಾದರೂ IP ವಿಳಾಸವನ್ನು ಆ ನೆಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. IP ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ತತ್ಕಾಲೀನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು [[ISP]]ಯು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಳಾಸವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ರೌಟರ್‌ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ISPಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ IP ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಯಾವ ವಿಳಾಸ ಯಾವ ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಲೇಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲದಾದರೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ IP ವಿಳಾಸಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡುತ್ತಿರಲೇಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ. IPಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಜಟಿಲತೆಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಪರ್ಕವೊಂದನ್ನು ಉದ್ಯೋಗದಾತ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ [[ವಾಸ್ತವಿಕ ಖಾಸಗಿ ಜಾಲ]]ವೊಂದಕ್ಕೆ ಡಯಲ್‌ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬಳಸಿದ IP ವಿಳಾಸವು ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ISPಯ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅನೇಕ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ದೂರದಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದರೆ: ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ದತ್ತವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ''e.g.'', 3G ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನ ಅಥವಾ USB ನಿಸ್ತಂತು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಆಗ IP ವಿಳಾಸವು ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೂಲಕ ರೋಮಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಇರಬಹುದು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, IP ವಿಳಾಸ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಳಾಸವೊಂದೇ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. VoIP ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದೂರವಾಣಿ ಅಥವಾ ಗೇಟ್‌ವೇಯು [[SIP]] ರೆಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತಪದದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ([[ITSP]]) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಳಕೆದಾರರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು IP ದಟ್ಟಣೆಯು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. IP ವಿಳಾಸವೊಂದೇ ನೆಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ, ಇಂದು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ "ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ" ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಸಂಚಯದ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲು ಆತ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ವಿಧಾನ. VoIP [[ಎನ್‌ಹ್ಯಾನ್‌ಸ್ಡ್‌‌ 911]] (E911) ಎಂಬುದು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನ. VoIP E911 ತುರ್ತು-ಕರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1999ರ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಗತ್ಯದಂತೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ವಿಳಾಸವೊಂದನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ "ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿತ" VoIP ಸೇವಾದಾರರು ([[PSTN]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಭ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸೇವಾದಾರರು) ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ E911 ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲೇಬೇಕಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fcc.gov/cgb/consumerfacts/voip911.html |title=FCC ಗ್ರಾಹಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ: "VoIP ಮತ್ತು 911 ಸೇವೆ" |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091215040454/http://www.fcc.gov/cgb/consumerfacts/voip911.html |url-status=dead }}</ref> VoIP E911 ಸೇವೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರತಿ ಸೇವೆಯ ಪ್ರತಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಸಿಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಸಿಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. E911 ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಕಡ್ಡಾಯವೇನಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರು ಭಾಗವಹಿಸದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ VoIP ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ E911 ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅನೇಕ VoIP ಸೇವಾದಾರರು VoIP E911 ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತುರ್ತು ಸೇವಾದಾರರಿಗೆ ಭೌತಿಕ ನೆಲೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. VoIP E911 ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನ್ಯೂನತೆಯೆಂದರೆ ತುರ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಿರ ಕೋಷ್ಟಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವುದು. E911 ಕರೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು [[GPS ನೆರವು]] ಅಥವಾ ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾಗಿರುವ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿಗಳಂತಲ್ಲದೇ, VoIP E911 ಮಾಹಿತಿಯು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ತುರ್ತು ವಿಳಾಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದ್ಯೋಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಾಜಾ ಆಗಿಟ್ಟಿರುವವರೆಗೆ ನಿಖರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, 1999ರ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕಾಯಿದೆಯು ತಮ್ಮ ತುರ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿಡುವುದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸೇವಾದಾರರ ಬದಲಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೇ ವಹಿಸಿದೆ. === ಅತಿರಿಕ್ತತೆಯ ಕೊರತೆ === ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು PSTN ನಡುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ಅತಿರಿಕ್ತತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲ ನಿಲುಗಡೆಯೆಂದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಸಂವಹನವೂ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗಲೇ ಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲ ಉದ್ಯಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ. ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರರಚನೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಏಕ-ಸ್ಥಳದ ವಿಫಲತೆಯು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ [[ಎನ್‌ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ 911]] ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಸೇವೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.<ref>ಯುದ್ಧ ಇಲ್ಲವೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಾಹುತವಾದಾಗ ದತ್ತ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿನ ಅತಿರಿಕ್ತತೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ವಿನ್ಯಸಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಿದೆ. ವಸ್ತುತಃ, ಅದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ, [[ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌]]ಅನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು U.S. ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಗಣಕಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.</ref> === ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯ === [[ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿಕೆ]] (LNP) ಮತ್ತು [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿಕೆಗಳು]] (MNP) VoIP ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬಾಧಿಸಬಹುದು. ನವೆಂಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಫೆಡೆರಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌ ಕಮಿಷನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿತ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಮತ್ತು VoIP ಸೇವಾದಾರರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಾಹಕಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fcc.gov/cgb/consumerfacts/numbport.html |title=ಸೇವಾದಾರರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ ನಿಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು — FCC |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091212070455/http://www.fcc.gov/cgb/consumerfacts/numbport.html |url-status=dead }}</ref> ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯವೆಂದರೆ ಚಂದಾದಾರರು ಹೊಸ ದೂರವಾಣಿ ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಇದು ಹಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಸ ವಾಹಕದಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ "ಸಂಬಂಧಿಸುವ/ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ" ಪೂರ್ವ/ಮಾಜಿ ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ದತ್ತಸಂಚಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಡಯಲ್‌ ಮಾಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕರೆಯು ಮೊದಲಿಗೆ ಮೂಲ ವಾಹಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊಸ ವಾಹಕಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದಾದಾರರು ಮೂಲ ವಾಹಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದರೂ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. FCCಯು ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹಾ ಬಳಕೆದಾರ-ಸುರಕ್ಷತಾ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿದೆ. VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಧ್ವನಿ ಕರೆಯು ತನ್ನ ಗಮ್ಯವನ್ನು ಸೇರಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ವಾಹಕದ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಪಡೆದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ VoIP ಪ್ರತಿ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಗಮ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಆ ಕರೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುವಂತೆ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಕನಿಷ್ಟ ವೆಚ್ಚದ ಸಾಗಣಾ/ನಿರ್ದೇಶನಾ]] (LCR) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.voipservice.com/sip-trunking |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830105739/http://www.voipservice.com/sip-trunking |url-status=dead }}</ref> ಕರೆ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆಯಿಂದಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಗೌರವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಜಿಎಸ್ಎಮ್|GSM]] ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, LCR ಸೇವಾದಾರರು ಕರೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಜಾಲ ಮೂಲ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ಕರೆ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಾಲವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಧ್ವನಿ ಕರೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಾಗ MNPಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. UKಯಂತಹಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ದತ್ತಸಂಚಯವಿಲ್ಲದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಯಾವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು [[ಜಿಎಸ್ಎಮ್|GSM]] ಜಾಲದ ಮೂಲಕವೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ [[ಕನಿಷ್ಟ ವೆಚ್ಚದ ನಿರ್ದೇಶನಾ]] ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದಾಗಿ VoIPಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಾಗೆ ಕರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. MNP ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯ. MNP ಅರಸುವಿಕೆ/ಹುಡುಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತನ್ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿ ಕರೆಯು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿ, VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಉದ್ಯಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ನೀಡಬಹುದು. ಸಿಂಗಪೂರ್‌ನಂತಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಿಕೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಸ್ತಂತು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೇವಾದಾರರು ಮತ್ತು IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ (VoIP) ಸೇವಾದಾರರುಗಳಂತಹಾ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವುದೆಂದು ಆಶಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=January 2009}}. === PSTN ಏಕೀಕರಣ === [[E.164]] ಎಂಬುದು [[PSTN]] ಮತ್ತು [[PLMN]]ಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಿಕೆಯ ಮಾನಕವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು [[E.164]]ಯ ಮೂಲಕ PSTN/PLMN ಮತ್ತು VoIP ಚಂದಾದಾರರ ನಡುವಿನ ಕರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.packetizer.com/rfc/rfc3824/|title=RFC 3824&nbsp;— Using E.164 numbers with the Session Initiation Protocol (SIP)|publisher=The Internet Society|date=June 1, 2004|accessdate=2009-01-21}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು ಇತರೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, Skype ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ "Skype ಹೆಸರುಗಳನ್ನು"<ref>{{cite web|url=http://www.skype.com/help/guides/createskypename_windows/|title=Create a Skype Name|publisher=Skype|accessdate=2009-01-21}}</ref> (ಬಳಕೆದಾರ ಹೆಸರುಗಳು) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ SIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು [[ಮಿಂಚಂಚೆ ವಿಳಾಸಗಳ]]ನ್ನು ಹೋಲುವ [[URI]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.packetizer.com/rfc/rfc3969/|title=RFC 3969&nbsp;— The Internet Assigned Number Authority (IANA) Uniform Resource Identifier (URI) Parameter Registry for the Session Initiation Protocol (SIP)|publisher=The Internet Society|date=December 1, 2004|accessdate=2009-01-21}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ E.164ಅಲ್ಲದ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌ಗಳನ್ನು E.164 ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ IMS ಮತ್ತು SIPನಲ್ಲಿ [[ENUM]] ಸೇವೆ ಹಾಗೂ Skype<ref>{{cite web|url=http://www.skype.com/allfeatures/onlinenumber/|title=Your personal online number|publisher=Skype|accessdate=2009-01-21}}</ref> ನಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಸ್ಕೈಪ್‌-ಇನ್‌ ಸೇವೆಯಂತಹಾ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://ipcommunications.tmcnet.com/hot-topics/MCP/articles/1311-application-level-network-interoperability-the-evolution-ims.htm|title=Application-level Network Interoperability and the Evolution of IMS|publisher=TMCnet.com|date=May 24, 2006|accessdate=2009-01-21}}</ref> PSTN ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯೂ ಸಹಾ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಕೇಬಲ್‌ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್‌ P557 — ಜೆಫ್‌ ರಿಡೆಲ್‌ — ISBN 1-58705-181-8 Google Books ಮುನ್ನೋಟ</ref> ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗೆ ಅನಲಾಗ್‌ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಕರಣಾ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಣೆಯ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ [[ರೋಧತ್ವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ]] ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. === ಭದ್ರತೆ === {{Cleanup-section|date=July 2009}} ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (VoIP) ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತರಜಾಲ-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸಾಧನಗಳಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆಂದರೆ ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅರಿವಿರುವ [[ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು]] [[ಸೇವಾ-ನಿರಾಕರಣೆ]] ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿ, ಗ್ರಾಹಕ ದತ್ತವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕರೆಅಂಚೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/02/voip-system-security-time-to-worry-or-maybe-not/?scp=4&sq=voip&st=cse/|title=VoIP System Security: Time to Worry, or Maybe Not|date=April 2, 2008|last=Taub|first=Eric|accessdate=2009-03-02|publisher=[https://www.nytimes.com]|archive-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603033439/http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/02/voip-system-security-time-to-worry-or-maybe-not/?scp=4&sq=voip&st=cse%2F|url-status=dead}}</ref> VoIP ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು [[ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಲ ವಿಳಾಸ ಪರಿವರ್ತಕ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲು. ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ VoIP ಕರೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಖಾಸಗಿ [[ಸೆಷನ್‌ ಮಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Skype ಕರೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಜಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ Skype ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, [[ಸಮ್ಮಿತೀಯ NATಗಳು]] ಮತ್ತು ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. [[STUN]] ಅಥವಾ [[ICE]]ನಂತಹಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಬಳಸುವಿಕೆಯು NATಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಇನ್ನಿತರ ವಿಧಾನಗಳು. ಸುರಕ್ಷಿತ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಿಂತ VoIPಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರ VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ VoIP ಕರೆಗಳ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|publisher=CircleID|url=http://www.circleid.com/posts/examining_two_well_known_attacks_on_voip1/|title=Examining Two Well-Known Attacks on VoIP|accessdate=2006-04-05}}</ref> ನೀವು ಸುರಕ್ಷಿತ [[VLAN]]ನಲ್ಲಿರದಿದ್ದರೆ ದತ್ತಾಂಶ ಪತ್ತೆ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾಳಿಕೋರರು ನಿಮ್ಮ VoIP ಕರೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲರು. VoIP ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸಲು [[Wireshark]]ನಂತಹಾ ಮುಕ್ತ ಕ್ರಮವಿಧಿ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಧ್ವನಿ ಸಂಕೇತಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮುಕ್ತಕ್ರಮವಿಧಿ ಅನ್ವಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ{{Citation needed|date=March 2009}}, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇತರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ]]ಯು ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=January 2009}} ಕೆಲ ವಿಕ್ರಯಿದಾರರು [[ಕದ್ದಾಲಿಕೆ]]ಯನ್ನು ದುಃಸ್ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು ಸಂಕೋಚನವನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=January 2009}} ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಜವಾದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಲಭ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಗೂಢಲಿಪೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನಕವಾದ [[ಸೆಕ್ಯೂರ್‌ ರಿಯಲ್‌ಟೈಂ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್]] (SRTP) ಮತ್ತು ನವೀನ [[ZRTP]] ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು [[ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳು(ATAಗಳು)]] ಹಾಗೂ ಅನೇಕ [[ಸಾಫ್ಟ್‌ಫೋನ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[IPsec]]ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು [[ಸಮಯಾನುವರ್ತಿ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[P2P]] VoIPಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. Skype SRTPಯನ್ನು ಬಳಸದೇ, ಬದಲಿಗೆ Skype ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ{{Citation needed|date=January 2009}}. Skype ಸಂಸ್ಥೆಯು 2005ರಲ್ಲಿ, Skype ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು Dr ಟಾಂ ಬರ್ಸನ್‌, ಎಂಬ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿತ್ತು, ಅವರ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20051025042834/http://www.skype.com/security/files/2005-031%20security%20evaluation.pdf SKYPE SECURITY EVALUATION, ಟಾಂ ಬರ್ಸನ್‌/ಅನಗ್ರಾಂ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌]</ref> [[ವಾಯ್ಸ್‌ VPN]] ತಂತ್ರಾಂಶವು ಅಂಕೀಕೃತ ಕರೆವಾಹಿನಿಗೆ [[IPSec]] ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಔದ್ಯಮಿಕ VoIP ಜಾಲಗಳಿಗೆ [[ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. === VoIPಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ === ಮೇಲ್ಕಂಡ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲೋಪಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರೀ ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗೌಪ್ಯ, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕೃತ VoIP ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸುರಕ್ಷಿತ IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ (VoSIP), IP ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆ(SVoIP), ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ IP ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆ (SVoSIP)ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://iase.disa.mil/stigs/stig/VoIP-STIG-V2R2.pdf |title=INTERNET PROTOCOL TELEPHONY & VOICE OVER INTERNET PROTOCOL SECURITY TECHNICAL IMPLEMENTATION GUIDE |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825002946/http://iase.disa.mil/stigs/stig/VoIP-STIG-V2R2.pdf |url-status=dead }}</ref> IP ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆಯನ್ನು VoIP [[ಟೈಪ್‌ 1 ಮಾದರಿಯ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಸುರಕ್ಷಿತ IP ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆಯನ್ನು [[SIPRNet]]ನಂತೆ <ref>{{Cite web |url=http://paper.ijcsns.org/07_book/200706/20070610.pdf |title=ಸುರಕ್ಷಿತ IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2023-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230419021029/http://paper.ijcsns.org/07_book/200706/20070610.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.sans.org/reading_room/whitepapers/voip/secure_voice_over_ip_322 SANS ಸಂಸ್ಥೆಯ InfoSec ಓದುವ ಕೋಣೆ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20060517201314/http://www.clsp.jhu.edu/~cwhite/papers/asilo_04_LossConceal_final.pdf IP ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ನಷ್ಟ ಗುಪ್ತತೆ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110711080923/http://www.gdc4s.com/documents/D-VIPER-14-1007_p11.pdf IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆಯ ಆಧುನಿಕ ಗೂಢಲಿಪಿಕ]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.networkworld.com/news/2009/041609-cellcrypt-secure-voip-heading-to.html |title=Cellcrypt ಸುರಕ್ಷಿತ VoIPಯು BlackBerry ಸೌಲಭ್ಯದೆಡೆಗೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090424030128/http://www.networkworld.com/news/2009/041609-cellcrypt-secure-voip-heading-to.html |url-status=dead }}</ref> ವರ್ಗೀಕೃತ ಜಾಲದಲ್ಲಿ [[ಟೈಪ್‌ 1 ಮಾದರಿಯ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷಿತ VoIPಯು ಉಚಿತ GNU ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.freesoftwaremagazine.com/columns/secure_voip_calling_free_software_right_to_privacy |title=ಸುರಕ್ಷಿತ VoIP ಕರೆಗಳು, ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀತನದ ಹಕ್ಕುಗಳು |access-date=2009-12-17 |archive-date=2009-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090811080222/http://www.freesoftwaremagazine.com/columns/secure_voip_calling_free_software_right_to_privacy |url-status=dead }}</ref> === ಕರೆದಾತ ID === ಬಹಳಷ್ಟು VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಹೊರಹೋಗುವ ಕರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಕರೆದಾತ ID ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ VoIP ಸೇವಾದಾರರಲ್ಲಿ [[ಕರೆದಾತ ID]] ಬೆಂಬಲವು ಸಮಾನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕರೆದಾತ ID ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ [[ನಕಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿಕೆ]]ಗೆ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಕರೆದಾತರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕರೆದಾತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದ ಕರೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://voipsa.org/blog/2006/09/29/hello-mom-im-a-fake/ VoIPSA ಬ್ಲಾಗ್‌: "ಹಲೋ ಮಾಮ್‌, ಐ ಯಾಮ್‌ ಎ ಫೇಕ್‌!" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100517062725/http://voipsa.org/blog/2006/09/29/hello-mom-im-a-fake/ |date=2010-05-17 }}[http://voipsa.org/blog/2006/09/29/hello-mom-im-a-fake/ (ನಕಲಿಕರೆಗಾರ ಮತ್ತು ಸೋಗಿನ ಕರೆದಾತ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100517062725/http://voipsa.org/blog/2006/09/29/hello-mom-im-a-fake/ |date=2010-05-17 }}.</ref> ಔದ್ಯಮಿಕ ಮಟ್ಟದ VoIP ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಕರೆದಾತ ID ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೌಕರ್ಯವಾದರೂ, ಇದು ದುರ್ಬಳಕೆಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. "ಕರೆದಾತ IDಯಲ್ಲಿನ ಸತ್ಯತೆಯ ಕಾಯಿದೆ"ಯು U.S. ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ 2006ರಿಂದ, ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಜನವರಿ 2009ರವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ "ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಕರೆದಾತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಂಚಿಸುವ, ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರವಾನಿಸುವುದನ್ನು..." <ref>{{Cite web |url=http://www.govtrack.us/congress/billtext.xpd?bill=s111-30 |title="ಕರೆದಾತ IDಯಲ್ಲಿನ ಸತ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದೆ" |access-date=2009-12-17 |archive-date=2010-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224210458/http://www.govtrack.us/congress/billtext.xpd?bill=s111-30 |url-status=dead }}</ref> ಅಪರಾಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹವರ್ತನ === ಕೆಲ ಅನಲಾಗ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳು ಹಳೆಯ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಲ್ಸ್‌ ಡಯಲಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ವಿಸಂಕೇತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. VoIP ಬಳಕೆದಾರರು ಆಗ ಪಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ಟೋನ್‌ ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=September 2007}} === ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆ === VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌/ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ ಕಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲವು ಈಗಲೂ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಧ್ವನಿ [[ಸಂಕೇತಕ]]ಗಳನ್ನು ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ರವಾನೆಗೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಧ್ವನಿಯ ಅನಲಾಗ್‌ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅಂಕೀಕರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನಲಾಗ್‌ ದತ್ತದ(ಮೂಲ ದಾಖಲೆ) ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯ (ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪ) ಅನಲಾಗ್‌ ನಿರೂಪಣೆ(ಮೋಡೆಮ್‌ ಸಂಜ್ಞೆ) ಯನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯೀಕರಿಸುವುದರ ಅಸಮರ್ಥತೆಯು VoIPಯ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ ಅನುಕೂಲಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ "ದನಿಗಳು" VoIP ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. [[T.38]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ IP-ಆಧಾರಿತವಾಗಿ-ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ರವಾನೆಯ IP-ಆಧಾರಿತ ಬದಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಲಭ್ಯವಿದೆ. T.38 ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರದಂತೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರವು PSTNಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಒಂದು (ಅಥವಾ ಸಮಾನವಾದ)ATA ಯಂತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. RJ-45 ಸಂಪರ್ಕಕದ ಮೂಲಕ IP ಜಾಲಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರದಂತೆ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಗಣಕವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://soft-switch.org/foip.html |title=IP ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆ |access-date=2009-12-17 |archive-date=2010-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106223509/http://soft-switch.org/foip.html |url-status=dead }}</ref> ಮೂಲತಃ, T.38ಯನ್ನು IP ಜಾಲದ ಮೂಲಕ UDP ಮತ್ತು TCP ರವಾನೆ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿಗೆಂದು UDP ಮತ್ತು TCP ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಯಸಮಯದಲ್ಲಿನ ವಾಹಿನಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಎರಡು IP ಸಾಧನಗಳ ನಡುವಿನ ಬಳಕೆಗೆ TCP ಸೂಕ್ತವಾದದ್ದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನಲಾಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿತಗೊಂಡ ಹಳೆಯ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರಗಳು, ಕಾರ್ಯಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ UDPಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದುತ್ತವೆ{{Citation needed|date=January 2009}}. IP ಆಧಾರಿತ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮೂಲ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆದ T.30ಯ ನವೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿವೆ. ಕೆಲ ಹೊಸ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿತಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ T.38 ಸಿದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿವೆ{{Citation needed|date=January 2009}}. T.38ಯ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸೌಲಭ್ಯವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ದತ್ತಾಂಶವು ಹಿಂದಿನ ದತ್ತಾಂಶದ ಮುಖ್ಯ ದತ್ತದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿದ್ದು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳು ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪ್ರೇಷಕ ಸರಿಪಡಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು T.38ಗೆ VoIP{{Citation needed|date=January 2009}}ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ನಿಭಾವಣೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. T.38ಯೊಂದಿಗೆ,ಎರಡು ಅನುಕ್ರಮವಾದ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ತಪ್ಪಿಹೋದರೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ದತ್ತವು ತಪ್ಪಿಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದತ್ತವು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಿಪಡಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಮಾಣದ ದತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. T.30 ಮತ್ತು T.38 ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸದೃಢ ಯಂತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು{{Citation needed|date=January 2009}}. ಕೆಲ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಯಂತ್ರಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಾಳೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯಾವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ ನೀಡುವುದುಂಟು. ಇದು ತಪ್ಪಿಹೋದ ಅಥವಾ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪಿದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಗುವ ಸದವಕಾಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೂ ಆಗುವುದಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ರವಾನೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಚಿತ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯೆಂದರೆ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಿಯಲ್‌ಟೈಂ ದತ್ತ ರವಾನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ (ವಿಅಂಚೆ ಲಗತ್ತಾಗಿ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುವಿಕೆ ([[ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌]] ನೋಡಿ) ಅಥವಾ ದೂರ ಮುದ್ರಣ ([[ಅಂತರಜಾಲ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್]] ನೋಡಿ)) ಸಂದೇಶ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂತಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಬರುವ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌/ಪಡಿಯಚ್ಚು/ಯಥಾಪ್ರತಿ ದತ್ತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಂತರವೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿಸುವುದು. === ಇತರೆ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ === VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲೆಂದರೆ ಕೆಲ ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ PSTN [[ದೂರವಾಣಿ]] ಸಂಪರ್ಕದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ [[DVR]] ಸಾಧನಗಳು, [[ಉಪಗ್ರಹ ಕಿರುತೆರೆ]] ಗ್ರಾಹಕಗಳು, [[ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಮೋಡೆಮ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಮಾನ ಸಾಧನಗಳಂತಹಾ ಇತರೆ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವ ಕರೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಈ ಮಾದರಿಯ ಕರೆಗಳು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತೊಂದೆರೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇನ್ನಿತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. VoIP ಮತ್ತು [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ]] ಪರ್ಯಾಯತ್ವಗಳು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡರೆ, ಕೆಲ ಪೂರಕ ಸಾಧನ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ PSTN ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕವು ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವುದೆಂಬ ಅವರ ಊಹೆ ನಿಷ್ಫಲಗೊಳ್ಳುವುದು. == ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿನ ವಿವಾದಾಂಶಗಳು [ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು] == {{Expert-subject|law|date=November 2008}} VoIPಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಹಾಗೂ PSTN ಬಳಕೆದಾರರು VoIP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು VoIPಯನ್ನು ಸಹಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲು ಉತ್ಸುಕತೆ ತೋರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.ipall.org/matrix/|title=Global VoIP Policy Status Matrix|accessdate=2006-11-23|publisher=[http://www.ipall.org Global IP Alliance]}}</ref> U.S. ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ವಿದೇಶೀ ಬೌದ್ಧಿಕತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶೀಯರ ನಡುವಿನ ಕರೆಗಳು ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯು (NSA) ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ವಾರಂಟ್‌ ಇಲ್ಲದೇ ಕದ್ದಾಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ — ಆದರೆ ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಕರೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್, ಅಥವಾ VoIPಯು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೀಡುವ ಹಾಗೆ ಕರೆದಾತರ ನೆಲೆಗೆ ಅಥವಾ ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ನೆಲೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Greenberg">{{cite web|url=http://www.forbes.com/2008/05/15/wiretapping-voip-lichtblau-tech-security08-cx_ag_0515wiretap.html/|title=The State Of Cybersecurity Wiretapping's Fuzzy Future|date=May 15, 2008|last=Greenberg|first=Andy|accessdate=2009-03-02|publisher=[http://www.forbes.com]|archiveurl=https://archive.today/20130103045805/http://www.forbes.com/2008/05/15/wiretapping-voip-lichtblau-tech-security08-cx_ag_0515wiretap.html/|archivedate=2013-01-03|url-status=live}}</ref> VoIPಯ ಅಲ್ಪವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕರ್ಷಿಸಿದಂತೆ NSAಯ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ ರಹಸ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="Greenberg"/> VoIP ಮತ್ತಿತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ VoIP ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/2008/05/15/wiretapping-voip-lichtblau-tech-security08-cx_ag_0515wiretap.html/|title=The State Of Cybersecurity&nbsp;— Wiretapping's Fuzzy Future|date=May 15, 2008|last=Greenberg|first=Andy|accessdate=2009-03-02|publisher=[http://www.forbes.com]|archiveurl=https://archive.today/20130103045805/http://www.forbes.com/2008/05/15/wiretapping-voip-lichtblau-tech-security08-cx_ag_0515wiretap.html/|archivedate=2013-01-03|url-status=live}}</ref> U.S.ನಲ್ಲಿ, [[ಫೆಡರಲ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌ ಕಮಿಷನ್‌]] ಅಂತರ್‌ ಸಂಪರ್ಕಿತ VoIP ಸೇವಾದಾರರುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾದಾರರುಗಳು ಒಳಪಡುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. U.S.ನಲ್ಲಿನ VoIP ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು [[ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ]] ; ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ/ವಿಕಲಾಂಗರಿಗೆ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು; ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೇವಾ]] ತೆರಿಗೆ/ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮತ್ತಿತರ ಕಡ್ಡಾಯ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, [[ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಲಾ ಎನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಕ್ಟ್‌]] (CALEA) ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೆಂಬಲಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. "ಅಂತರ-ಸಂಪರ್ಕಿತ" VoIP ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು [[ಎನ್‌ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ 911]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು, ತಮ್ಮ E-911 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ/ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಸ್ವೀಕೃತಿಯ ಬ್ಗಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕು.<ref>[http://www.access.gpo.gov/nara/cfr/waisidx_07/47cfr9_07.html 47 C.F.R. pt. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608124332/http://www.access.gpo.gov/nara/cfr/waisidx_07/47cfr9_07.html |date=2010-06-08 }}[http://www.access.gpo.gov/nara/cfr/waisidx_07/47cfr9_07.html 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608124332/http://www.access.gpo.gov/nara/cfr/waisidx_07/47cfr9_07.html |date=2010-06-08 }} (2007)</ref> VoIP ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ U.S. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಮಗಳ, [[ಸಗಟು ವಾಹಕಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ವಾಹಕಗಳ ಒಳಬರುವ ಕರೆ ದಟ್ಟಣೆಯ [[ಅಂತರ್‌-ಸಂಪರ್ಕ]] ಹಾಗೂ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗುವಂತಹಾ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. "ಭ್ರಮಣಶೀಲ" VoIP ಸೇವಾದಾರರು — ಎಂದರೆ ತಮ್ಮ ಬಳಕೆದಾರರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹಾ ಸೇವಾದಾರರು — ಸರ್ಕಾರದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>ನೋಡಿ http://www.fcc.gov/voip/.</ref> VoIPಯನ್ನ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ಗಯಾನಾ, ಅದರ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ದೂರದ ಕರೆಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅನುಮತಿಸಿರುವ ಭಾರತ ಮತ್ತು VoIPಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ [[ಪನಾಮಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ದುರ್ಬಲ ನಿಯಮಗಳಿರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ರಬಲ ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ VoIPಯ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.e-forall.org/pdf/Wireless&VoIP_10July2006.pdf|title=The Road to Broadband Development in Developing Countries is through Competition Driven by Wireless and VoIP|last=Proenza|first=Francisco J. |accessdate=2008-04-07|format=PDF}}</ref> ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯು ಸರ್ಕಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಇತಿಯೋಪಿಯ|ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, VoIPಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. VoIPಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. VoIPಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪೆನಿಯ ಆದಾಯ ಇಳಿಕೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ, VoIP ಸೇವಾದಾರರುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಕದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಪರ್ಧಾ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಭಾವ" ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕು (ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿತ ಜಾಲಗಳ(ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮೂಲಕ) ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ VoIP ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿತವಲ್ಲದ ಜಾಲಗಳ (ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲ) ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ VoIP ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಿತ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ VoIP ಸೇವೆಗಳನ್ನು PSTN ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಬದಲಿಯಾಗಿ (ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ನೆಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು (ಕಾರ್ಯತಃ, ಸ್ಥಳೀಯ/ಸ್ಥಾನಿಕ ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು) ದರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್‌/ಖಾತಾವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಿತವಲ್ಲದ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ VoIP ಸೇವೆಗಳನ್ನು PSTN ಸೇವೆಗಳ ಕಾರ್ಯತಃ ಬದಲಿಯಾಗಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇದೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಭಾವ" ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೇ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ EU ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಭಾವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದ ಇತರೆ (e.g., ತುರ್ತು ಕರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವ ಬದ್ಧತೆ), ಬದ್ಧತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಿರ್ಧಾರಕವಾಗಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೊಳಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. EU ನಿರ್ದೇಶನದ ವಿಮರ್ಶೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ 2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ VoIPಯ ಬಳಕೆಯು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ, ಆದರೆ VoIP ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅಪರಾಧ. ಇದರ ಕಾರ್ಯತಃ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ PCಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅದರ ಮೂಲಕ VoIP ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಸನ್ನಿಹಿತ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ VoIP ಕರೆಯನ್ನು [[POTS]] ಕರೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗೇಟ್‌ವೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿರಬಾರದು. [[UAE]]ಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ VoIPಯ ಬಳಕೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ, ಇದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ Skype ಮತ್ತು [[Gizmo5]] ಜಾಲತಾಣಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಸೇವಾದಾರರು ಮಾತ್ರವೇ VoIP ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅರ್ಹತೆಯುಳ್ಳವರು. ಸಗಟು ದರ ವಿಧಿಸುವ ಇನ್ನಿತರ VoIP ಸೇವಾದಾರರ ಹಾಗಲ್ಲದೇ, ಕೊರಿಯನ್‌ VoIP ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ವೋನೇಜ್‌]]ನಂತಹಾ ವಿದೇಶೀ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಕೊರಿಯಾ]] ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ/ಕರಾರು/ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ/ಖಾಸಗಿ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರು]] USFK ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ USFK ಸದಸ್ಯರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿತವ್ಯಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಲೆಂದು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ VoIP ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅವರ VoIP ಸೇವಾದಾರರು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ಬೆದರಿಸಿದಾಗ ಓರ್ವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮುಂದೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಬಂದಿತು. USFK ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್‌ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿ, ISP ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸೇನಾನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಜೂನ್‌ 1, 2007ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಕೊರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದ USFK ಸೇವಾ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ U.S.-ಮೂಲದ VoIP ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು U.S. VoIP ಸೇವಾದಾರರು ನೀಡುವ ಸಗಟು ದರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದರವನ್ನೇ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಧಿಸಲು ತಯಾರಿರುವ ಕೊರಿಯನ್‌-ಮೂಲದ VoIP ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.<ref>{{Cite web |url=http://www.stripes.com/article.asp?section=104&article=41826&archive=true |title=ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೈಪ್ಸ್‌ : USFK ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಮರುಕಳಿಸಿದ VoIP ಲಭ್ಯತೆ |access-date=2021-08-24 |archive-date=2010-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113013434/http://www.stripes.com/article.asp?section=104&article=41826&archive=true |url-status=dead }}</ref> == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ VoIP ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಕೆಗಳು == === ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === {{Unreferenced section|date=January 2009}} ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, {{nihongo|'''IP telephony'''|IP電話| IP Denwa }} ಅನ್ನು VoIP ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಅಳವಡಿಸಿದ ಸೇವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದೆ. 2003ರ ಹಾಗೆ, IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವಿಡಿಯೋ ದೂರವಾಣಿ /ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವಾ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಅಂತರಜಾಲದ ಮೂಲಕ ನೀಡಿದ ಸೇವೆಯೂ ಸೇರುತ್ತದೆ. IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಖಾತೆ]]ಯ (MIC) ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತದೆ. ಸೇವಾಕರ್ತೃಗಳು ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, etc., ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರೊಡನೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅವರ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸೌಜನ್ಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಜಪಾನೀ ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರು (ISP) IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀಡುವ ISP ಸಂಸ್ಥೆಗೆ "ITSP (ಅಂತರಜಾಲ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆ )" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ITSPಗಳ ನಡುವೆ [[ADSL]] ಅಥವಾ [[FTTH]] ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಯ್ಕೆ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಮಾರಾಟದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಪಾನೀ IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ದರಪಟ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ; * ಒಂದೇ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಂದಾದಾರರುಗಳ ನಡುವಿನ ಕರೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಚಿತ. * IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಂದಾದಾರರಿಂದ ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿಗೆ ಅಥವಾ [[PHS]]ಗೆ ಮಾಡುವ ಕರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪವಾದ ಸ್ಥಿರ ದರವಿರುತ್ತದೆ. ITSPಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಹ್ವಂಶ VoIP ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ(0AB-J)ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತವೆ. * IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (050), ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ; ** ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಕೆಲಬಾರಿ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಸಹಾ.) ಉಚಿತವಾಗಿರುವಾಗ ಬಹ್ವಂಶ, ಸಮಾನ VoIP ಮಾನಕಗಳ ಮೂಲಕವೇ P2P ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನದ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ VoIP ಗೇಟ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾದಾಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2002ರಿಂದ, MICಯು IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ನಿಬಂಧನೆಯ ಮೇಲೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 050ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದನ್ನು ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ IP ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. VoIP ಗುಣಮಟ್ಟವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ಹಾಗೂ VoIP ಸೇವೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೆಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಕರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲಿ "0AB-J" ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == {{Commons category|VoIP}} <div> * [[IP ಆಧಾರಿತ ಧ್ವನಿ]] * [[ಕಿರುಗಾತ್ರದ/ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಗಣೆ]] * [[ಕ್ಲಿಕ್‌ ಟು ಟಾಕ್‌/ಮಾತಾಡಲು ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ]] * [[ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಲಾ ಎನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಕ್ಟ್‌]] * [[VoIP ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಹೋಲಿಕೆ]] * [[ಗಣಕ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್‌]] * [[ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ಸೇವೆಗಳು]] * [[ENUM]] * [[H.323]] * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಾಕ್ಯಗಳು]] * [[ಏಕೀಕೃತ ಸೇವೆಗಳು]] * [[ಅಂತರಜಾಲ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌]] * [[IP ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[IP ದೂರವಾಣಿ]] * [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ VoIP]] * [[ಬಾಯಿಯಿಂದ-ಕಿವಿಗೆ ವಿಳಂಬ]] * [[ಭವಿಷ್ಯದ ಡಯಲರ್‌ಗಳು /ಸಾಧನಗಳು]] * [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಗಳು]] * [[RTP ಧ್ವನಿ ಚಿತ್ರ ಸ್ವರೂಪ]] * [[ಸುರಕ್ಷಿತ ದೂರವಾಣಿ]] * [[ಸೆಷನ್‌ ಇನಿಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್]] (SIP) * [[ನಿಮ್ಮVoIPಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ/TestYourVoIP]] * [[ಕರೆ VPN]] * [[ಕರೆXML]] * [[VoIP ಡಯಲ್‌ ಯೋಜನೆ]] * [[VoIP ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ]] </div> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{dmoz|Business/Telecommunications/Services/VoIP}} {{Computer-mediated communication}} {{DEFAULTSORT:Voice Over Internet Protocol}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ]] [[ವರ್ಗ:VoIP ಪದಕೋಶ ಮತ್ತು & ಕಲ್ಪನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌]] [[ವರ್ಗ:IP ಆಧಾರಿತ ಕರೆ]] [[ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ]] hg0yufnprz60gl2vhtpha9a2p5ree02 0 22628 1372720 1333901 2026-05-05T01:57:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372720 wikitext text/x-wiki {{Coord|38|54|00|N|77|2|39|W|type:landmark_region:US|display=title}} {{Infobox Central bank |bank_name=[[ಚಿತ್ರ:International Monetary Fund logo.svg|105px]] |bank_name_in_local=International Monetary Fund |image_1 = IMF nations.svg |image_title_1=IMF member states in green<ref>[http://www.imf.org/external/np/sec/memdir/members.htm IMF Members' Quotas and Voting Power, and IMF Board of Governors]</ref><!--this http://www.imf.org/external/country/index.htm is _not_ the list: see Talk:International_Monetary_Fund#Venezuela_is_not_a_member_of_the_IMF--> |headquarters={{flagicon|USA}} [[Washington, D.C.]], USA |president=[[Dominique Strauss-Kahn]] |leader_title=[[Managing Director]] |bank_of = |currency = [[Special Drawing Rights]] |currency_iso = XDR |borrowing_rate=3.49% for [[Special Drawing Rights|SDRs]]<ref>[http://www.imf.org/external/np/fin/data/param_rms_mth.aspx Exchange Rate Archives by Month<!--Bot-generated title-->]</ref> |deposit_rate = |website = [http://www.imf.org www.imf.org] |footnotes = |succeeded = }} [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ '''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ''' ಯು (IMF ) [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ಬೃಹದಾರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು]], ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವಿನಿಮಯ ದರ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಬಾಕಿಇರುವ ಹಣಸಂದಾಯ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ [[ಜಾಗತಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Sullivan|first=Arthur|authorlink=Arthur O' Sullivan|coauthors=Steven M. Sheffrin|title=Economics: Principles in action|publisher=Prentice Hall|date=2003|location=Upper Saddle River, New Jersey 07458|pages=488|url=https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061|isbn=0-13-063085-3|access-date=2021-02-24|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220014709/https://www.savvas.com/index.cfm?locator=PSZu4y&PMDbSiteId=2781&PMDbSolutionId=6724&PMDbSubSolutionId=&PMDbCategoryId=815&PMDbSubCategoryId=24843&PMDbSubjectAreaId=&PMDbProgramId=23061|url-status=dead}}</ref> ಹಲವು [[ಬಡ ರಾಷ್ಟಗಳಿಗೆ]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ [[ಹತೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಅಗತ್ಯ ಇರುವಷ್ಟು [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.]]ಯಲ್ಲಿದೆ. == ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:IMF HQ.jpg|thumb|right|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.Cಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]] ವಿನಿಮಯ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಧ್ಯೇಯೋದ್ಧೇಶ ಹೊಂದಿದ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು 1944ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 45 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="ataglance">{{cite web|url= http://www.imf.org/external/np/exr/facts/glance.htm|title=Factsheet - The IMF at a Glance|year=2009|month=June|publisher=IMF| accessdate=2009-07-19}}</ref> ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಸಮತೋಲಿತ(ಕಾಂಡನ್, 2007) ಹಣಸಂದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ IMFಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ IMF ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ಎಸ್ಕೊಬಾರ್, ಆರ್ಟುರೊ. 1988. ಪವರ್ ಅಂಡ್ ವಿಸಿಬಲಿಟಿ: ಡೆವಲಪ್‌‌ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇನ್‌‌ವೆನ್‌‌ಷನ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್. ಕಲ್ಚರಲ್ ಆಂಥ್ರೊಪಾಲಜಿ 3 (4): 428-443.</ref> "186 ದೇಶಗಳನ್ನು (2009ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 29ರಂತೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ,<ref name="imfkos">{{cite web|title=Republic of Kosovo is now officially a member of the IMF and the World Bank|work=The Kosovo Times|date=2009-06-29|url=http://www.kosovotimes.net/flash-news/676-republic-of-kosovo-is-now-officially-a-member-of-the-imf-and-the-world-bank.html|accessdate=2009-06-29|quote=Kosovo signed the Articles of Agreement of the International Monetary Fund (IMF) and the International Bank for Reconstruction and Development (the World Bank) on behalf of Kosovo at the State Department in Washington.|archive-date=2009-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090702140822/http://www.kosovotimes.net/flash-news/676-republic-of-kosovo-is-now-officially-a-member-of-the-imf-and-the-world-bank.html|url-status=dead}}</ref><ref name="imfkospr">{{cite press release|title=Kosovo Becomes the International Monetary Fund’s 186th Member|publisher=International Monetary Fund|date=2009-06-29|url=http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2009/pr09240.htm|accessdate=2009-06-29}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಬಲತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು IMF ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. [[ತೈವಾನ್]] (1980ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು),<ref name="wsj">{{cite web|last=Andrews|first=Nick|coauthors=Bob Davis|title=Kosovo Wins Acceptance to IMF|work=The Wall Street Journal| date=2009-05-07|url=http://online.wsj.com/article/SB124154560907188151.html|accessdate=2009-05-07|quote=Taiwan was booted out of the IMF in 1980 when China was admitted, and it hasn't applied to return since.}}</ref> [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]], [[ಕ್ಯೂಬಾ]] (1964ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದವು) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ,<ref name="cuba">{{cite web|title=Brazil calls for Cuba to be allowed into IMF|work=Caribbean Net News|date=2009-04-27|url=http://www.caribbeannetnews.com/cuba/cuba.php?news_id=15996&start=0&category_id=5|accessdate=2009-05-07|quote=Cuba was a member of the IMF until 1964, when it left under revolutionary leader Fidel Castro following his confrontation with the United States.}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಆಂಡೊರಾ]], [[ಮೊನಾಕೊ]], [[ಲೈಚೆನ್ಸ್‌ಟೈನ್]], [[ತುವಾಲು|ಟುವಾಲು]] ಹಾಗೂ [[ನೌರು]], ಈ ಎಲ್ಲಾ [[UN ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] IMFನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. 24-ಸದಸ್ಯರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಐದು ಸದಸ್ಯರು ಐದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನುಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ), ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ IMFನ ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅದ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>''IMF ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್'', ಕಲಮು XII [http://www.imf.org/external/pubs/ft/aa/aa12.htm#2 ವಿಧಿ 2(a)] ಹಾಗೂ [http://www.imf.org/external/pubs/ft/aa/aa12.htm#3 ವಿಧಿ 3(b)].</ref> === ಇತಿಹಾಸ === 1944ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ವಿತ್ತೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನ [[ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ [[ಮೌಂಟ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಹೊಟೇಲಿ]]ನಲ್ಲಿ 45 ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರವನ್ನು [https://www.youtube.com/watch?v=GVytOtfPZe8 YouTube.com] ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ</ref> ಮೊದಲು 1945ನೇ ಇಸವಿಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ 29 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದಾಗ IMF ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. 1943ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ IMFನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ (''ನೋಡಿರಿ [[#ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]].'' ) === ಇಂದು === ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು IMF ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಆಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. IMF ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಆಗ ಇದ್ದ 44 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ [[ಪತನವಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೊತೆ IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ, ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಈಡೇರಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 2008ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ವರಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು IMFನ ಮೀಸಲು ಚಿನ್ನದ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತು. 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 7ರಂದು ಮಂಡಳಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 27ರಲ್ಲಿ, IMF ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆದಾಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಂದಾಜು $400 ದಶಕೋಟಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ $100 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ 2011ನೇ ಇಸವಿಯ ತನಕ 380 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದೆ.<ref>[http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2008/pr0874.htm IMF.org]</ref> [[2009ರ G-20 ಲಂಡನ್‌ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ [[ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು IMFಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, [[G-20]] ನಾಯಕರು IMFನ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತದ ನಗದನ್ನು ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಅಂದರೆ $500 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ $250 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/7979483.stm NEWS.BBC.co.uk]</ref><ref>[https://www.theguardian.com/world/2009/apr/03/g20-gordon-brown-global-economy G20: ಗಾರ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್ ಬ್ರೋಕರ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸೀವ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಏಯ್ಡ್ ಡೀಲ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕಾನಮಿ]</ref> == ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:IMF DDS.svg|thumb|right|400px|IMF ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರು: [22] [23] [24] [25] [26] [27]]] 1995ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, IMFನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು. ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಅಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಕಮಿಟಿಯು (IMFC) ಪ್ರಸರಣ ಮಾನಕಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಶ್ರೇಣಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (GDDS) ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಮಾನಕ (SDDS). ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು SDDS ಹಾಗೂ GDDSಗಳಿಗೆ 1996ನೇ ಇಸವಿ ಹಾಗೂ 1997ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿ “ಗೈಡ್ ಟು ಜನರಲ್ ಡಾಟಾ ಡಿಸೆಮಿನೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಶತಮಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. IMF ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಲ್ಲಿನ [[ಆರ್ಥಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ಹಣಕಾಸಿನ]] ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಮಾನಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ [http://dsbb.imf.org/Applications/web/gdds/gddshome/ ಸಾಮಾನ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] (GDDS) ಹಾಗೂ ಇದರ [[ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ]]ವಾದ [http://dsbb.imf.org/Applications/web/sddshome/ ವಿಶೇಷ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] (SDDS) ಎಂಬುವೇ ಆ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ IMF ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ GDDSನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅಪರದತ್ತವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸಕಾಲಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹ್ಯತೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ GDDSಅನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೂ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ SDDSಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. IMF ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಸಹ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ: * {{flagcountry|Palestinian Authority}} – GDDS * {{flagcountry|Hong Kong}} – SDDS * {{flagcountry|EU}} ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ** [[ಯೂರೊವಲಯ]]ದ [[ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] – SDDS ** ಸಂಪೂರ್ಣ EUಗೆ [[ಯೂರೋಸ್ಟಾಟ್]] – SDDS, ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ದತ್ತವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ {{flagcountry|Cyprus}} (ತಾನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಯಾವುದೇ DDSವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ) ಹಾಗೂ {{flagcountry|Malta}} (ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೇವಲ GDDSಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವುದು) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಹಂಗೇರಿ ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್. == ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು == ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೊದಲು IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಪರಿಗಣನೆ ಆದ ನಂತರ ಅದರ ವರದಿಯನ್ನು "ಸದಸ್ಯತ್ವ ನಿರ್ಣಯ"ಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ IMFನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ IMF ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಬಹುದಾದ [[ನಿಯತಾಂಶ]]ಗಳು, ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು [http://www.imf.org/external/pubs/ft/aa/aa03.htm#1 ಚಂದಾಹಣ] ಸಂದಾಯದ ರೀತಿ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಂಡಳಿಯು "ಸದಸ್ಯತ್ವ ನಿರ್ಣಯ"ವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMFನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ IMFನ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಹಿಹಾಕಲು ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ನಿಧಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಫೆಲ್ ಕರ್ರೇಯಾ]]ರವರು, ರಾಷ್ಟ್ರವು [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಹ್ಯೂಗೊ ಚವೇಜ್]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು IMF ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಚವೇಜ್ ಈ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು “ಉತ್ತರ ದೇಶದವರ ಹಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಸಾಧನಗಳು” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.brettonwoodsproject.org/art-554206 |title=BrettonWoodsProject.org |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613225206/http://brettonwoodsproject.org/art-554206 |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗಿದ್ದರೂ 2009ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮೇಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅದರಿಂದ ಹೊರನಡೆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾಳಾಗಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆನಿಜುವೆಲಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. IMFನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವು, ಅದರ ಚಂದಾದಾರತ್ವ, ಮತಗಳ ಗಣನೆ, IMFನಿಂದ ಸಾಲಪಡೆಯಬಲ್ಲ ಅವಕಾಶ, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳ ([[SDRಗಳು]]) ಮಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾತ್ರದಂತಹ ಕೆಲವು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅತಿ ಸಣ್ಣ G7 ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ([[ಕೆನಡಾ]]) ಇರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2001ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, [[ಚೀನಾ]]ವನ್ನು ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು.<ref name="Barnett_Finnemore">{{citation|last1=Barnett|first1=Michael|author1-link=Michael Barnett|last2=Finnemore|first2=Martha|author2-link=Martha Finnemore|title=Rules for the World: International Organisations in Global Politics|location=Ithaca|publisher=[[Cornell University Press]]|year=2004|isbn=9780801488238}}.</ref> 2005ನೇ ಇಸವಿಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, IMFನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದೇಶಗಳು, ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು, ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಮತಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಮೇಲೆ IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ 2008ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರೊಳಗೆ ಮತ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಸದಸ್ಯರ' ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಳಿ == ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 85%ನಷ್ಟು [[ಅಧಿಕ ಬಹುಮತ]] ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>''[[ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್]]'', 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌, [http://www.counterpunch.org/ambrose09022009.html ಮಲ್ಟಿಲ್ಯಾಟರಲ್ ಮನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328170911/http://www.counterpunch.org/ambrose09022009.html |date=2010-03-28 }}</ref> ಅಧಿಕ ಬಹುಮತ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ಗೆ ಮಾತ್ರ.<ref>ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 710,786 (32.07%).</ref> ಮತಚಲಾವಣೆಯ ಹಕ್ಕಿನ (ಒಟ್ಟಾರೆ 2,216,193 ಮತಗಳು) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ 20 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:<ref name="votes">{{cite news|title=Members|publisher=IMF|url=http://www.imf.org/external/np/sec/memdir/members.htm#3 |accessdate=2007-09-24}}</ref> {| class="wikitable sortable sortable" !IMF ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ !ಪ್ರಮಾಣ: [[SDRಗಳು]] ದಶಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ !ಪ್ರಮಾಣ: ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ ! ಅಧ್ಯಕ್ಷ ! ಬದಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ! ಮತಗಳು: ಸಂಖ್ಯೆ !ಮತಗಳು: ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣ |- | {{flagicon|USA}} [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] | 37149.3 | 17.09 | [[ಟಿಮೊಥಿ F. ಗೆಥ್ನರ್]] | [[ಬೆನ್ ಬೆರ್ನಂಕ್]] | 371743 | 16.77 |- | {{flagicon|Japan}} [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] | 13312.8 | 6.12 | [[ನಾವೊಟೊ ಕನ್]] | [[ಮಸಾಕಿ ಶಿರಕಾವ]] | 133378 | 6.02 |- | {{flagicon|Germany}} [[ಜರ್ಮನಿ]] | 13008.2 | 5.98 | [[ಏಕ್ಸೆಲ್‌‌ A. ವೆಬರ್]] | [[ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಕೌಬಲ್/ಷಾಬಲ್‌]] | 130332 | 5.88 |- | {{flagicon|France}} [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]] | 10738.5 | 4.94 | [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಲಾಗರ್ಡ್]] | [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನೊಯೆರ್]] | 107635 | 4.85 |- | {{flagicon|UK}} [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]‌ | 10738.5 | 4.94 | [[ಅಲಿಸ್ಟೇರ್‌ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್]] | [[ಮರ್ವಿನ್ ಕಿಂಗ್]] | 107635 | 4.85 |- | {{flagicon|China}} [[ಚೀನಾ]] | 8090.1 | 3.72 | [[ಜೊವು ಕ್ಸಿಯಾವೊಚೌನ್]] | [[ಹು ಕ್ಸಿಯಾವೊಲಿಯನ್]] | 81151 | 3.66 |- | {{flagicon|Italy}} [[ಇಟಲಿ]] | 7055.5 | 3.25 | [[ಗಿಯೊಲಿಯೊ ಟ್ರೆಮಂಥಿ]] | [[ಮಾರಿಯೊ ದ್ರಾಘಿ]] | 70805 | 3.2 |- | {{flagicon|Saudi Arabia}}[[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] | 6985.5 | 3.21 | [[ಇಬ್ರಾಹಿಂ A. ಅಲ್-ಅಸ್ಸಾಫ್]] | ಹಮಾದ್ ಅಲ್-ಸಯಾರಿ | 70105 | 3.17 |- | {{flagicon|Canada}} [[ಕೆನಡಾ]] | 6369.2 | 2.93 | [[ಜಿಮ್ ಫ್ಲಹೆರ್ಥಿ]] | [[ಮಾರ್ಕ್ ಕಾರ್ನಿ]] | 63942 | 2.89 |- | {{flagicon|Russia}} [[ರಷ್ಯಾ]] | 5945.4 | 2.74 | [[ಅಲೆಕ್ಸಿಯೆ ಕುದ್ರಿನ್]] | ಸೆರ್ಗೆ ಐಗ್ನಟೀವ್ | 59704 | 2.7 |- | {{flagicon|Netherlands}} [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್]] | 5162.4 | 2.38 | [[ನೌಟ್ ವೆಲ್ಲಿಂಕ್]] | L.B.J. ವಾನ್ ಗೀಸ್ಟ್ | 51874 | 2.34 |- | {{flagicon|Belgium}} [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] | 4605.2 | 2.12 | [[ಗೈ ಕ್ವಾದೆನ್]] | ಜೀನ್-ಪಿಯೆರ್ರೆ ಅರ್ನಾಲ್ಡಿ | 46302 | 2.09 |- | {{flagicon|India}} [[ಭಾರತ]] | 4158.2 | 1.91 | [[ಪ್ರಣಬ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[ದುವ್ವುರಿ ಸುಬ್ಬರಾವ್]] | 41832 | 1.89 |- | {{flagicon|Switzerland}} ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌ | 3458.5 | 1.59 | [[ಜೀನ್-ಪಿಯೆರ್ರೆ ರೊಥ್]] | ಹಾನ್ಸ್-ರುಡಾಲ್ಫ್ ಮೆರ್ಜ್ | 34835 | 1.57 |- | {{flagicon|Australia}} [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | 3236.4 | 1.49 | [[ವೇಯ್ನ್ ಸ್ವಾನ್]] | [[ಕೆನ್ ಹೆನ್ರಿ]] | 32614 | 1.47 |- | {{flagicon|Mexico}} [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] | 3152.8 | 1.45 | [[ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಕಾರ್ಸ್ಟನ್ಸ್]] | ಗ್ವಿಲ್ಲೆರ್ಮೊ ಆರ್ಟಿಜ್ | 31778 | 1.43 |- | {{flagicon|Spain}} [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]] | 3048.9 | 1.40 | [[ಎಲೆನಾ ಸಾಲ್ಗಾಡೊ]] | ಮಿಗುಯೋಲ್ ಫರ್ನಾಂಡೆಜ್‌ ಆರ್ಡೊನೆಜ್ | 30739 | 1.39 |- | {{flagicon|Brazil}} [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] | 3036.1 | 1.40 | [[ಗುಯಿಡೊ ಮಾಂಟೆಗಾ]] | ಹೆನ್ರಿಕ್ವಿ ಮೈರೆಲ್ಲೆಸ್ | 30611 | 1.38 |- | {{flagicon|South Korea}}[[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] | 2927.3 | 1.35 | [[ಒಕ್ಯು ಕ್ವೊನ್]] | ಸಿಯೊಂಗ್ ಟಾಯೆ ಲೀ | 29523 | 1.33 |- | {{flagicon|Venezuela}} [[ವೆನಿಜುವೆಲಾ]] | 2659.1 | 1.22 | [[ಗಸ್ಟೊನ್ ಪ್ಯಾರ್ರ ಲುಜಾರ್ಡೊ]] | ರೋಡಿಗ್ರೊ ಕ್ಯಾಬೆಜಾ ಮೊರಲೆಸ್ | 26841 | 1.21 |- | ''ಉಳಿದ 166 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು'' | 60081.4 | 29.14 | ''ಅನುಕ್ರಮ'' | ''ಅನುಕ್ರಮ'' | 637067 | 28.78 |} == ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು == {{Main|Washington consensus|Structural adjustment program}} ತೀವ್ರತರದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ IMF ತನ್ನ 186 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು IMFನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಉಳಿಕೆ ಸಂದಾಯಗಳನ್ನು]] ನೀಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಅವು ಗಳಿಸುವ ಹಾಗೂ/ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನು ಮತ್ತು ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಗುಲುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ವಿಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, "[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕನ್ಸೆನ್ಸಸ್‌]]"ಗಳೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೆಲವು [[ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು]] ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರ]]ಗಳು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿತ್ತ, ಹಣಕಾಸು, ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಗಳಿಂದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರದ ಕೊರತೆ, ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಕಂಡುಬಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹಾಗೂ ಹಣದ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಸಂದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, IMF ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿಧಿಯ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕ್ರಮ]]ಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. == ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವಗಳಿಗೆ IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲಗಳು == IMF ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರು, ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಐರೋಪ್ಯ [[ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿರುವ [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]]ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ದ ನಂತರ [[ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ]] ಪಾತ್ರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ, [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು]], ಹಾಗೂ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು]] IMF ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಉದಾಸೀನತೆ]] ಅಥವಾ ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವಾದವು [[ಜಾಗತೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿ]]ಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಎನ್ನುವುದು ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು IMFನ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ ನಂತರ ಕುಸಿದಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.<ref name="cadtm">{{cite news|title=World Bank - IMF support to dictatorships|publisher=|url=http://www.cadtm.org/spip.php?article809|work=[[cadtm]]|accessdate=2007-09-21}}</ref> ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ-ಚುನಾಯಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳಿದ್ದಾಗ ಸಾಲನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ IMF ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, 1960ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ [[ಕಾಸ್ಟೆಲ್ಲೊ ಬ್ರಾಂಕೊ]]ರವರು ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಂದ ನಂತರ ಹತ್ತು ಹಲವು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.time.com/time/printout/0,8816,842333,00.html BRAZIL ಟುವರ್ಡ್ಸ್ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120912103838/http://www.time.com/time/printout/0,8816,842333,00.html |date=2012-09-12 }}, ''[[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]]'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1965.</ref> [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಥವಾ ಈಗಲೂ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ (ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು $[[ಶತಕೋಟಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು :<ref name="JUB">{{cite news|title=Dictators and debt|publisher=|url=http://www.jubileeresearch.org/analysis/reports/dictatorsreport.htm|work=[[Jubilee 2000]]|accessdate=2007-09-21|archive-date=2009-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090107043827/http://www.jubileeresearch.org/analysis/reports/dictatorsreport.htm|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable sortable" !IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರ ! [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] ! ಚಾಲನೆಗೆ ಬಂದ ವರ್ಷ ! ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ವರ್ಷ ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಸಾಲದ %{{Clarify|date=September 2009}} ಪ್ರಮಾಣ ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಲದ % ಪ್ರಮಾಣ ! 1996ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಲ ! ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ $ ಶತಕೋಟಿ ! ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸಾಲದ % |- | {{flagicon|Argentina}} [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1976 | 1983 | 9.3 | 48.9 | 93.8 | 39.6 | 42% |- | {{flagicon|Bolivia}} [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1962 | 1980 | 0 | 2.7 | (5.2%) | 2.7 | 52% |- | {{flagicon|Brazil}} [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]‌ | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1964 | 1985 | 1-5 | 105.1 | 179 | 100 | 56% |- | {{flagicon|Chile}} [[ಚಿಲಿ]] | [[Auಆಗಸ್ಟೊ ಪಿಂನೊಚೆ/ಷೆಟ್]] | 1973 | 1989 | (5.2%) | 18 | 27.4 | 12.8 | 47% |- | {{flagicon|El Salvador}}[[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1979 | (1994). | 0.9 | 2-2 | 2-2 | 1-3 | 59% |- | {{flagicon|Ethiopia}} ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ | [[ಮೆಂಗಿಸ್ತು ಹೈಲೆ ಮಾರಿಅಮ್]] | 1977 | 1991 | 0.5 | 4.2 | 10 | 3.7 | 37% |- | {{flagicon|Haiti}}[[ಹೈತಿ|ಹೈಟಿ]] | [[ಜೀನ್-ಕ್ಲಾಡ್ ದುವಾಲಿಯರ್]] | 1971 | 1986 | 0 | 0.7 | 0.9 | 0.7 | 78% |- | {{flagicon|Indonesia}} [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]] | [[ಸುಹಾರ್ತೊ]] | 1967 | 1998 | ೩ | 129 | 129 | 126 | 98% |- | {{flagicon|Kenya}}[[ಕೀನ್ಯಾ]] | [[ಮೋಯಿ]] | 1979 | 2002 | 2.7 | 6.9 | 6.9 | 4.2 | 61% |- | {{flagicon|Liberia}}[[ಲೈಬೀರಿಯಾ]] | [[ಡೊಯೆ]] | 1979 | 1990 | 0.6 | 1.9 | 2.1% | 1-3 | 62% |- | {{flagicon|Malawi}}[[ಮಾಳವಿ]] | [[ಬಾಂದಾ]] | 1964 | (1994). | 1.0% | 2 | 2.3 | 1.9 | 83% |- | {{flagicon|Nigeria}}[[ನೈಜೀರಿಯಾ]] | [[ಬುಹಾರಿ]]/[[ಬಬಂಗಿದಾ]]/[[ಅಬಚಾ]] | 1984 | 1998 | 17.8 | 31.4 | 31.4 | 13.6 | 43% |- | {{flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | [[ಜಿಯಾ-ಉಲ್ ಹಕ್]] | 1977 | 1988 | 7.6 | 17 | | | | |- | {{flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | [[ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಷರ್ರಫ್]] | 1999 | 2008 | | |- | {{flagicon|Paraguay}} [[ಪೆರುಗ್ವೆ/ಪರಾಗುವಾ]] | [[ಸ್ಟ್ರೋಎಸ್ನರ್]] | 1954 | 1989 | 0.1 | 2.4 | 2.1% | 2.3 | 96% |- | {{flagicon|Philippines}} [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌]] | [[ಮಾರ್ಕೋಸ್]] | 1965 | 1986 | 1.5 | 28.3 | 41.2 | 26.8 | 65% |- | {{flagicon|Somalia}}[[ಸೊಮಾಲಿಯ]] | [[ಸೈಯದ್ ಬರ್ರೆ]] | 1969 | 1991 | 0 | 2.4 | 2.6 | 2.4 | 92% |- | {{flagicon|South Africa}} [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] | [[ವಣ೯ಭೇದ ನೀತಿ]] | 1948 | 1992 | | 18.7 | 23.6 | 18.7 | 79% |- | {{flagicon|Sudan}}[[ಸೂಡಾನ್]] | [[ನಿಮೈರಿ]]/[[ಅಲ್-ಮಹ್‌ದಿ]] | 1969 | ಇಂದಿನವರೆಗೆ | 0.3 | 17 | 17 | 16.7 | 98% |- | {{flagicon|Syria}}[[ಸಿರಿಯಾ]] | [[ಅಸ್ಸಾದ್]] | 1970 | ಇಂದಿನವರೆಗೆ | 0.2 | 21.4 | 21.4 | 21.2 | 99% |- | {{flagicon|Thailand}} [[ಥೈಲೆಂಡ್‌]] | [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ]] | 1950 | 1983 | 0 | 13.9 | 90.8 | 13.9 | 15 |- | {{flagicon|Zaire}}[[ಜೈರೆ]]/[[ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಕಾಂಗೊ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಮೊಬುಟು]] | 1965 | 1997 | 0.3 | 12.8 | 12.8 | 12.5 | 98% |} ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು: ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡವರು; 1970ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತ್ವ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ (ಅಥವಾ 1996ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಡೆದ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ದತ್ತಾಂಶ). == ಟೀಕೆಗಳು == {{quote|"The interests of the IMF represent the big international interests that seem to be established and concentrated in [[Wall Street]]."| [[Che Guevara]], [[Marxist]] revolutionary, 1959<ref>An interview with Che Guevara for Radio Rivadavia of Argentina on November 3, 1959.</ref>}} [[ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ಗಳೂ (SAP) ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರು ಮಾಡುವ ಧನಸಹಾಯ "[[ನಿಯಮಾಧೀನತೆಗಳು]]" ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ನಿಯಮಾಧೀನತೆಗಳು (ಸಾಲಪಡೆಯಲು IMFನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲತೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು IMFನ ಘೋಷಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇತ್ತ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಲ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Hertz">ಹೆರ್ಟ್ಜ್, ನೊರೀನಾ. ''ದಿ ಡೆಬ್ಟ್ ತ್ರೆಟ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕೊಲಿನ್ಸ್ ಪ್ರಕಾಶಕರು]], 2004.</ref> SAPನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ನಿಯಮವು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುವುದಾಗಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಸಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು [[ತೆರಿಗೆ]]ಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಹಾಗೂ [[ಆಯವ್ಯಯದ ಕೊರತೆ]]ಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸಲು IMF ಕೆಲವುಬಾರಿ "ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು" ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ E. ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್]], ತಮ್ಮ ''[[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌]]'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Stiglitz">ಸ್ಟಿಗ್ಲಿಟ್ಜ್, ಜೋಸೆಫ್. ''ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: WW ನಾರ್ಟನ್ &amp; ಕಂಪನಿ, 2002.</ref> [[ಆರ್ಥಿಕ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿಧಿಯನ್ನು [[ಕೆನ್ಸೀಯನ್]] ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಧನೆಗೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ IMF "ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮುದಾಯದ ಪರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.nybooks.com/articles/15630 ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್: ಸ್ಟಿಲಿಟ್ಜ್ ಕೇಸ್]</ref> ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ IMFನಿಂದ ಮಾದರಿ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ [[ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]]ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ 2001ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಕುಸಿಯಿತು,<ref>''ಮೆಮೋರಿಯಾ ಡೆಲ್ ಸ್ಕಿವೊ'', ಫರ್ನಾಂಡೊ ಎಜಿಕ್ವೆಲ್ ಸೊಲಾನಸ್, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, 2003 (ಭಾಷೆ: ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್; ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು: ಆಂಗ್ಲ) [https://www.youtube.com/watch?v=rH6_i8zuffs&amp;feature=PlayList&amp;p=8B60CF40AEF6BBDA&amp;index=0&amp;playnext=1 YouTube.com]</ref> IMF- ಅದರ ಆಯವ್ಯಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟದ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ಕೆಲವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು [[ಖಾಸಗೀಕರಣ]]ಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.twnside.org.sg/title/twr137b.htm |title=ಎಕನಾಮಿಕ್ ಡೆಬಾಕಲ್ ಇನ್ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ: ದಿ IMF ಸ್ಟ್ರೈಕ್ಸ್ ಅಗೈನ್ |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100303033200/http://www.twnside.org.sg/title/twr137b.htm |url-status=dead }}</ref> ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸದೇ ಇರುವುದು ಈ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಇತರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>ಸ್ಟೀಫನ್ ವೆಬ್, "ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ: ಹಾರ್ಡನಿಂಗ್ ದಿ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಿಯಲ್ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಕನ್‌‌ಸ್ಟ್ರೇಂಟ್," ಇನ್ ರೊಡೆನ್, ಎಸ್ಕ್‌ಲೆಂಡ್, ಅಂಡ್ ಲಿಟ್‌ವ್ಯಾಕ್ (eds.), ''ಫಿಸಿಕಲ್ ಡೀಸೆಂಟ್ರಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡಾಲೆಂಜ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಡ್ ಬಡ್ಜೆಟ್ ಕಂಸ್ಟ್ರೇಂಟ್ಸ್'' (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಾಸ್.: [[MIT ಪ್ರೆಸ್]], 2003).</ref> ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸತೊಡಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕಟ್ಟಿಗೆ IMF ಅನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.serendipity.li/hr/imf_and_dollar_system.htm ಹೌ ದಿ IMF ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಅಪ್ ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟ್ ಡಾಲರ್ ಸಿಸ್ಟಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050305013811/http://www.serendipity.li/hr/imf_and_dollar_system.htm |date=2005-03-05 }}, ವಿಲಿಯಂ ಎಂಗ್ದಾಹ್ಲ್‌ರಿಂದ, US/ಜರ್ಮನಿ</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ — ಅಂದರೆ 2006ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ— ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಡ ಪಂಥೀಯರತ್ತ ವಾಲಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಿದರು. IMFನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಂತಹುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. IMF ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಕೀನ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿತ್ತು. IMF ಕೀನ್ಯಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕು ಹಣದ ಸುಲಭ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬದಲಾವಣೆ [[ಕಮಲೇಶ್ ಮನುಸುಕ್‌ಲಾಲ್ ದಂಜಿ ಪತ್ನಿ]]ಯವರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಯಿತೇ ಹೊರತು ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು [[ಕೀನ್ಯಾದ ಷಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ಗಳನ್ನು]] ಬರಿದುಮಾಡಿದ್ದು ಅದನ್ನು [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಳಂಕ]]ವೆಂದೇ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು IMF ಸುಧಾರಣೆ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ದೂಡಿತು.{{Citation needed|date=June 2008}} ರೊಮೇನಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ [[ಟರಿಸೀನೊ]] ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, "2005ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ, IMF ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ " ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="int">{{Cite web |url=http://www.mediafax.ro/economic/tariceanu-fmi-a-facut-constant-greseli-de-apreciere-a-economiei-romanesti.html?1686;2645329 |title=Tăriceanu: FMI a făcut constant greşeli de apreciere a economiei româneşti - ಮೀಡಿಯಾಫ್ಯಾಕ್ಸ್ |access-date=2010-02-23 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081228224458/http://www.mediafax.ro/economic/tariceanu-fmi-a-facut-constant-greseli-de-apreciere-a-economiei-romanesti.html?1686;2645329 |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ "ಸುಭದ್ರ ಮೂಲನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮಧ್ಯಂತರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐರಿಷ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು" ಎಂದು IMF ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>[http://www.imf.org/external/np/sec/pn/2007/pn07117.htm IMF.org]</ref> ಇದಾದ ಹದಿನೇಳು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪದವಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಪೌಲ್ ಕ್ರೂಗ್‌ಮನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/finance/2009/0421/1224245070922.html |title=IrishTimes.com |access-date=2010-02-23 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927042027/http://www.irishtimes.com/newspaper/finance/2009/0421/1224245070922.html |url-status=dead }}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ IMF ಪಡೆದ ಯಶಸ್ಸು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.{{Citation needed|date=June 2008}} ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ, 1980ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಈಚೆಗೆ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ (ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು) ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡರಿಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ GDPಯು ಶೇಕಡಾ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=June 2008}} ಯಾವುದೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ IMF ತಡವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಂತರ ಬಹಳಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ (ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಕೂಡಾ)<ref name="Budhoo">ಬುಧೂ, ಡೇವಿಡ್ಸನ್. ''ಎನಫ್ ಈಸ್ ಎನಫ್: ಡಿಯರ್ Mr.ಕಮ್ಡೆಸಸ್... '' ''ಓಪನ್ ಲೆಟರ್ ಟು ದಿ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ನ್ಯೂ ಹೊರೈಜನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 1990.</ref> ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 2006ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ IMFನ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದವು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಬಲವಾಗಲು ಹಾಗೂ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ IMF ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವುದೂ ಸೇರಿದೆ. 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 15ರಂದು, IMFನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿ 2007ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, IMF ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ IMF ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ 30-ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದವು. === ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ === ಹಲವಾರು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು <ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫಮ್, [https://www.oxfam.org.uk/resources/policy/debt_aid/downloads/bp29_death.pdf ಸಮ್ಮೇಳನದ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾವು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107192935/https://www.oxfam.org.uk/resources/policy/debt_aid/downloads/bp29_death.pdf |date=2012-01-07 }}, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2002.</ref> ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನರ' ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವುದರಿಂದ IMFನ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ [[ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ]]ದಂದು, ಅಂದಿನ US ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ಹಾಗೂ IMF ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು: {{Quotation|We need the World Bank, the IMF, all the big foundations, and all the governments to admit that, for 30 years, we all blew it, including me when I was President. We were wrong to believe that food was like some other product in international trade, and we all have to go back to a more responsible and sustainable form of agriculture. |Former US President [[Bill Clinton]]|Speech at [[United Nations]] [[World Food Day]], October 16, 2008 <ref>Bill Clinton, [http://www.clintonfoundation.org/news/news-media/speech-united-nations-world-food-day "Speech: United Nations World Food Day"] {{Webarchive|url=https://archive.is/20110605130326/http://www.clintonfoundation.org/news/news-media/speech-united-nations-world-food-day |date=2011-06-05 }}, October 13, 2008</ref>}} === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ === ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು 2008ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ IMF ತಾನು ನೀಡುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಲಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಪೂರ್ವ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಹಾಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]]ದಿಂದ ಬಳಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಮುಕ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ 21 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ಕೆ ಮರಣಹೊಂದಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 16.6 %ನಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref>[http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&amp;doi=10.1371/journal.pmed.0050143&amp;ct=1 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080920071410/http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.1371%2Fjournal.pmed.0050143&ct=1 |date=2008-09-20 }} [[PLoS ಮೆಡಿಸಿನ್]]. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. 2007-7-21 ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> === ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರವಾದಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗಳು === ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ IMF ಹಾಗೂ ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು [[ವಿತ್ತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು]] ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲಿಗರು IMFನೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಣದ [[ಅವಮೂಲ್ಯನ|ಅಪಮೌಲ್ಯ]]ವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ IMFನ ವಾದಕ್ಕೆ, ಅದು [[ಹಣದುಬ್ಬರ]]ವನ್ನು ಏರಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬೆಂಬಲಿಗರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ [[ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ]] "[[ಕಠಿಣ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ" ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ IMF ಹಣದ ಅಪಮೌಲ್ಯ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. IMFನ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಳಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೀಸಲು ಚಿನ್ನ]]ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದಾವೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಲಾಗಿದೆ. 1945ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ IMF ಪ್ರತಿ [[ಟ್ರಾಯ್ ಔನ್ಸ್]] ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ [[US$]]35 ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. 1973ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಕ್ಸನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಸಂಪತ್ತಾದ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹೊರಗೆ ''[[ಪೆಟ್ರೊಡಾಲರ್‌]]ಗಳ'' ಬೆಲೆಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಫೋರ್ಟ್ ನಾಕ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು.{{Citation needed|date=December 2009}} ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಹಣದ ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳು ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳು ಮತ್ತೆ [[ಚಲ ದರ]]ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ವಿನಿಮಯಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವು. ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿರ ದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯವು ಸೀಮಿತ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ IMF ನಿಯಮಗಳು, ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಣಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2008}} === ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ === ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 60ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು IMF ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು [[ಪ್ಯೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]] ತಂಡವು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೇ ಬೀರಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 2005ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ IMF, ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. 2006ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಉಪ-ಸಹಾರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದ 23 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ IMF ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು{{Citation needed|date=December 2009}}. == ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ IMFನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಯುರೋಪಿನವರಾಗಿದ್ದು [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನವರು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪದ್ಧತಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾನಕಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದು ತನ್ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಈ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರನ್ನು, ತಾವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. IMFನ ಮೊದಲ ನಿಯೋಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸೆಕೆಂಡ್ ಇನ್ ಕಮ್ಯಾಂಡ್, ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ (ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ) ಅಮೇರಿಕಾದವರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. IMFನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು]] ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೀಸಲು ಪ್ರಮಾಣವು ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಮಂಡಳಿಯು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಷೇರುದಾರರಾದ US ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ದೂರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳು ತಮ್ಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಕಾಫ್ಕಾ]], ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸತತ 32 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (21ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಯ ಡೀನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಲಿಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ [[ಮೊಹಮದ್ ಫಿನಾಯಿಷ್‌]]ರವರು, ಸಾಕಷ್ಟು ಅರಬ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು,{{Citation needed|date=June 2007}} 1992ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವ ತನಕ IMFನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2004ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ 7ರಂದು [[ರೋಡ್ರಿಗೊ ರಾಟೊ]]ರವರು IMFನ ಒಂಬತ್ತನೇ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪದವಿಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] IMFನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಗೆ EU ಮಂತ್ರಿಗಳು 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈ 10ರಂದು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [http://www.consilium.europa.eu/cms3_applications/applications/newsroom/loadDocument.ASP?cmsID=221&amp;LANG=en&amp;directory=en/ecofin/&amp;fileName=95233.pdf ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090624121617/http://www.consilium.europa.eu/cms3_applications/applications/newsroom/loadDocument.ASP?cmsID=221&LANG=en&directory=en%2Fecofin%2F&fileName=95233.pdf |date=2009-06-24 }} ನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ 27-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ 24 [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರು 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು, Mr. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರನ್ನು ಹೊಸ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರು, 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ [[ರೋಡಿಗ್ರೊ ಡಿ ರೊಟೊ]]ರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>[https://news.yahoo.com/s/ap/20070928/ap_on_bi_ge/imf;_ylt=AredlGGZqGlcjs05iRTE1EGs0NUE Yahoo.com, IMF ಟು ಚ್ಯೂಸ್ ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಟರ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸೂಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ ಟೊಸೋವ್‌ಸ್ಕಿ]]ಯವರೇ ಏಕೈಕ ಇತರೆ ಸೂಚಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಟ್ರೌಸ್-ಖಾನ್‌ರು‌: "''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ IMFಅನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುತ್ತೇನೆ'' " ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7018756.stm BBC NEWS, ಫ್ರೆಂಚ್‌ಮೆನ್ ಈಸ್‌‌ ನೇಮಡ್ ನ್ಯೂ IMF ಚೀಫ್]</ref> {| class="wikitable sortable " |- ! ದಿನಾಂಕ ! ಹೆಸರು ! ರಾಷ್ಟ್ರ |- | ಮೇ 6, 1946 – ಮೇ 5, 1951 | [[ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಗಟ್]] | [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] |- | ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 3, 1951 – ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 3, 1956 | [[ಐವರ್ ರೂಥ್]] | [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] |- | ನವೆಂಬರ್‌‌ 21, 1956 – ಮೇ 5, 1963 | [[ಪೆರ್ ಜೇಕಬ್‌ಸನ್]] | [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] |- | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 1, 1963 – ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 31, 1973 | [[ಪಿಯೆರಿ ಪೌಲ್ ಷ್ವೆಟ್ಜರ್‌]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 1, 1973 – ಜೂನ್‌‌ 16, 1978 | [[ಜೊಹಾನ್ನಸ್ ವಿಟ್ಟೆವೀನ್]] | [[ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] |- | ಜೂನ್‌‌ 17, 1978 – ಜನವರಿ 15, 1987 | [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ಲರೊಸಿಯೆರೆ]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಜನವರಿ 16, 1987 – ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2000 | [[ಮೈಕೆಲ್ ಕಮಡೆಸ್ಸಸ್]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |- | ಮೇ 1, 2000 – ಮಾರ್ಚ್‌ 4, 2004 | [[ಹಾರ್ಸ್ಟ್ ಕೋಲ್ಹರ್]] | [[ಜರ್ಮನಿ]] |- | ಜೂನ್‌‌ 7, 2004 – ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 31, 2007 | [[ರೋಡ್ರಿಗೊ ರಾಟೊ]] | [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]] |- | ನವೆಂಬರ್‌‌ 1, 2007 – ಪ್ರಸ್ತುತ | [[ಡೊಮಿನಿಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಕಾಹ್ನ್‌]] | [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] |} == ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ IMFನ ಚಿತ್ರಣ == [[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾ]] ಹಾಗೂ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ IMF ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ''[[ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆಬ್ಟ್]]'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 1978ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಜಮೈಕಾ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ IMFನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ, ತೆರೆದ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾದ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ US ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇ ಇತ್ತು; 1995ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜಮೈಕಾ ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಜಮೈಕಾದ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ US ಡಾಲರ್‌ನ 2 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಾಯಕರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. [[ದ ಡೆಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡಿಕ್ಟೇಟರ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ<ref>[http://www.newsreel.org/nav/title.asp?tc=CN0193 NewsReel.org]</ref> IMF ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಅತಿಕ್ರೂರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ವಿಷದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. (''ನೋಡಿರಿ : [[ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವಗಳಿಗೆ IMF/ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲಗಳು]]'' ) [[ರೇಡಿಯೊಹೆಡ್]] ತಂಡ 1997ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ [[OK ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ "ಎಲೆಕ್ಷನೀರಿಂಗ್" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಾಲುಗಳು, "ಇಟ್ಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್/ಕ್ಯಾಟಲ್ ಪ್ರೊಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ IMF/ಐ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಐ ಕೆನ್ ರಿಲೆ ಆನ್ ಯುವರ್ ವೋಟ್ " ಎನ್ನುತ್ತವೆ. [[ಬ್ರೂಸ್ ಕಾಕ್‌ಬರ್ನ್]] "ಕಾಲ್ ಇಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ "IMF ಡರ್ಟಿ MF/ಟೇಕ್ಸ್ ಅವೇ ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಇಟ್ ಕೆನ್ ಗೆಟ್/ಆಲ್ವೇಸ್ ಮೇಕಿಂಗ್ ಸರ್ಟನ್ ದಟ್ ದೆರ್ಸ್ ಒನ್ ಥಿಂಗ್ ಲೆಫ್ಟ್/ಕೀಪ್ ದೆಮ್ ಆನ್ ದಿ ಹುಕ್ ವಿತ್ ಇನ್‌ಸಪೋರ್ಟೆಬಲ್ ಡೆಬ್ಟ್" ಎಂದಿದೆ. [[ರೇಜ್ ಎಗೆನೆಸ್ಟ್ ದಿ ಮಷೀನ್]], "ವಿಂಡ್ ಬಿಲೊ"ನ ಈವಿಲ್ ಎಂಪೈರ್‌ನಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು "ಫ್ಲಿಪ್ ದಿಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್/ ದೆಮ್ ಬ್ಯುರಿ ಲೈಫ್ ವಿತ್ IMF ಶಿಫ್ಟ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಪಾಯ್ಸನ್ ಲಿಪ್ಸ್" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಥೀವರಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]]ರವರ [[ರೇಡಿಯೊ ರಿಟಾಲಿಯೇಷನ್]] ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ "ವ್ಯಾಂಪೈರ್ಸ್" ಎಂಬ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ IMF ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಆ ಗೀತೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ "ಲೈಸ್ ಅಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್/ ಗನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡೆಬ್ಟ್/ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್/ IMF". == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವದ ಸಾಲ]] * [[ಆರ್ಥಿಕತೆ]] * [[ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆತ ಹಕ್ಕುಗಳು]] * [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಹಾಯಧನ]] * [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಸಂಘಟನೆ]] * [[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್‌ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್‌]] * [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು]] * [[ಗ್ಲೋಬಲೈಜೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್]] * [[ಬಾಂಕರ್]] * [[ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]] * [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[ಇಂಟರ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[ಬ್ರೆಟ್ಟನ್‌ ವುಡ್ಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ವಾಚ್]] ==ನೋಡಿ== *[[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] # [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ]] - # [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ]] - # [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ]] # [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ]] ===ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ=== *[https://www.prajavani.net/stories/international/gita-gopinath-joins-imf-its-605616.html (08 ಜನವರಿ 2019)ಐಎಂಎಫ್‌ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಗೀತಾ ಗೋಪಿನಾಥ್‌ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ; ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಮಾಜಿ ಗವರ್ನರ್‌ ರಘುರಾಂ ರಾಜನ್‌ ಅವರು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು.] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * {{cite book|title=[http://www.fondad.org/publications/helpingpoor/contents.htm Helping the Poor? The IMF and Low-Income Countries]|author=Jan Joost Teunissen and Age Akkerman (eds.)|year=2005 |publisher=FONDAD |isbn=90-74208-25-8}} * {{cite book |url=http://econwpa.wustl.edu/eps/if/papers/0207/0207003.pdf |title=The Development and Implementation of IMF and World Bank Conditionality |author=Dreher, Axel |year=2002 |publisher=HWWA |id=ISSN 1616-4814 |access-date=2010-02-23 |archive-date=2005-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050516014749/http://econwpa.wustl.edu/eps/if/papers/0207/0207003.pdf |url-status=dead }} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2004 |title=A Public Choice Perspective of IMF and World Bank Lending and Conditionality |journal=Public Choice |volume=119 |issue=3–4 |pages=445–464 |doi=10.1023/B:PUCH.0000033326.19804.52}} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2004 |title=The Influence of IMF Programs on the Re-election of Debtor Governments |journal=Economics & Politics |volume=16 |issue=1 |pages=53–75 |doi=10.1111/j.1468-0343.2004.00131.x}} * {{cite journal |author=Dreher, Axel |year=2003 |title=The Influence of Elections on IMF Programme Interruptions |journal=The Journal of Development Studies |volume=39 |issue=6 |pages=101–120 |doi=10.1080/00220380312331293597}} * [[ಗ್ರೆಗ್ ಪಾಲಾಸ್ಟ್]]ರ ''[[ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ಮನಿ ಕೆನ್ ಬೈ]]'' (2002) * [http://www.imf.org/external/pubs/ft/exrp/differ/differ.htm ದಿ IMF ಅಂಡ್ ದಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌: ಹೌ ಡು ದೆ ಡಿಫರ್?] ಡೇವಿಡ್ D. ಡ್ರಿಸ್‌ಕೊಲ್‌ ವಿರಚಿತ * IMF ಹಾಗೂ [[IBRD]] ನಡುವಿನ ಶತ್ರುತ್ವ, "[http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=8786132 ಸಿಸ್ಟರ್-ಟಾಕ್]", ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ (2007-03-01) * ಜಾರ್ಜ್, S. (1988). ಎ ಫೇಟ್ ವರ್ಸ್ ದ್ಯಾನ್ ಡೆಬ್ಟ್. ಲಂಡನ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. * ಹ್ಯಾನ್‌ಕಾಕ್, G. (1991). ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾವರ್ಟಿ: ದಿ ಫ್ರೀ-ವೀಲಿಂಗ್ ಲೈಫ್‌ಸ್ಟೈಲ್ಸ್, ಪವರ್, ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್ ಅಂಡ್ ಕರಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಲ್ಟಿ-ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಏಯ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್. ಲಂಡನ್: ಮೆಂಡರಿನ್. * ಮಾರ್ಕ್‌ವೆಲ್, ಡೊನಾಲ್ಡ್ (2006), ''ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನಾರ್ಡ್ ಕೀನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಲೇಷನ್: ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಥ್ಸ್ ಟು ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್'', ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ & ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * ರಾಪ್‌ಕಿನ್‌, ಡೇವಿಡ್ P. ಹಾಗೂ ಜೋನಾಥನ್ R. ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ (2005) “ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ನೇಷನ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಗವರ್ನೆಂನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್,” ವರ್ಲ್ಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ 33, 12: 1993–2011. * ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್, ಜೋನಾಥನ್ R ಹಾಗೂ ಡೇವಿಡ್ P. ರಾಪ್ಕಿನ್ (2005) “ವೋಟಿಂಗ್ ಪವರ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಡಬಲ್ ಮೆಜಾರಿಟಿ ವೋಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಇನ್ ದಿ IMF’s ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟೀವ್ ಬೋರ್ಡ್,” ಇನ್ ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ದಿ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ IMF ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಏರಿಯಲ್ ಬ್ಯೂರ, ed, ಲಂಡನ್: ಆಂಥೆಮ್ ಪ್ರೆಸ್. * [[ವಿಲಿಯಂಸನ್, ಜಾನ್]]. ಆಗಸ್ಟ್ 13 ''ದಿ ಲೆಂಡಿಂಗ್ ಪಾಲಿಸೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್'', ಪಾಲಿಸಿ ಅನಾಲಿಸೀಸ್ ಇನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ 1, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ D.C., [[ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್]]. ISBN 0-88132-000-5 * {{cite interview |last=Chomsky |first=Noam |subjectlink= |interviewer=[[Amy Goodman]] |title=Noam Chomsky on the Global Economic Crisis, Healthcare, US Foreign Policy and Resistance to American Empire |city=New York |date=April 13, 2009 |program=[[Democracy Now!]] |url=http://www.democracynow.org/2009/4/13/noam_chomsky_on_the_global_economic}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{linkfarm|date=January 2010}} * [http://www.house.gov/jec/imf/imfpage.htm IMF ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206173219/http://www.house.gov/jec/imf/imfpage.htm |date=2010-02-06 }} U.S. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರಸೆಂಟೇಟೀವ್ಸ್ * [http://www.house.gov/jec/imf/roth.htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309152535/http://www.house.gov/jec/imf/roth.htm |date=2010-03-09 }}, ಜಂಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ * [http://www.imf.org ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/index.htm ಫೈನಾನ್ಸ್ & ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ - IMF ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ] * [http://www.imf.org/external/pubs/ft/ar/ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು] * [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/weorepts.htm ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟದ ವರದಿಗಳು ] * [http://www.imf.org/external/pubind.htm IMF ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು] * [http://blog-pfm.imf.org/pfmblog/fad.html IMF ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (FAD)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124164652/http://blog-pfm.imf.org/pfmblog/fad.html |date=2009-01-24 }} * [http://www.augustreview.com/c/global_banking/ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ರಿವ್ಯೂ – ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: ದಿ IMF] * [http://www.economist.com/opinion/displayStory.cfm?story_id=2941379 ಕೆನ್ನೆತ್ ರೊಗೊಫ್ - ದಿ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಟ್ 60] * [http://www.serendipity.li/hr/imf_and_dollar_system.htm ಹೌ ಮಚ್ ದಿ IMF ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಅಪ್ ದಿ ಡಾಲರ್ ಸಿಸ್ಟಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050305013811/http://www.serendipity.li/hr/imf_and_dollar_system.htm |date=2005-03-05 }} * [http://web.gc.cuny.edu/eusc/activities/paper/schwartz.htm ''IMF’ಸ್ ಆರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಸ್ ಎ ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್ ಫಾರ್ ಇಟ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್'', ಅನ್ನಾ J. ಷ್ವಾರ್ಟ್ಜ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಇಲಾಖೆ] * ಅಯೋವಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ [http://www.uiowa.edu/ifdebook/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು & ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100915071336/http://www.uiowa.edu/ifdebook/ |date=2010-09-15 }} * [http://www.cepr.net/documents/publications/imf-2009-10.pdf IMF-ಸಪೋರ್ಟೆಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸೀಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಸೆಷನ್‌: ಎ ಲುಕ್ ಅಟ್ ಫಾರ್ಟಿ–ಒನ್ ಬಾರೋಯಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009, [[ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ವರದಿ * [http://www.dollarsandsense.org/archives/1999/0799dollar.html ವಾಟ್ಸ್ ದಿ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ IMF ಅಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123063045/http://dollarsandsense.org/archives/1999/0799dollar.html |date=2009-01-23 }} [[ಡಾಲರ್ಸ್‌‌ &amp; ಸೆನ್ಸ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಆರ್ಥರ್ ಮೆಕ್‌ಈವನ್‌ರ ಲೇಖನ * 1981ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮನ್ ರಾನ್ ಪೌಲ್ ಬರೆದ [http://www.knology.net/~bilrum/Paul_Prohibit_BanksA.rtf ''"ಮಾನಿಟರಿ ಫ್ರೀಡಂ ಆಕ್ಟ್"'' ] HR 391, * ''[[ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್]] '' ವುಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ವಾಯ್ಸಸ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅಂಡ್ IMF * [[ಯೂರೊಡ್ಯಾಡ್]] ವರದಿ: [http://www.eurodad.org/whatsnew/reports.aspx?id=2206 ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕಂಡೀಷನ್ಸ್: ದಿ IMF ಮೆಂಟೇನ್ಸ್ ಇಟ್ಸ್ ಗ್ರಿಪ್ ಆನ್ ಲೋ ಇನ್‌ಕಮ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815083733/http://www.eurodad.org/whatsnew/reports.aspx?id=2206 |date=2010-08-15 }} * ಮೈಕೆಲ್‌‌ ಹಡ್ಸನ್‌ರವರ [http://www.counterpunch.org/hudson04062009.html ದಿ IMF ರೂಲ್ಸ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100510010311/http://www.counterpunch.org/hudson04062009.html |date=2010-05-10 }}, ''ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ 6, 2009 * [http://www3.interscience.wiley.com/journal/117980440/issue ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ದಿ IMF: ಎ ಡಿಬೇಟ್ರಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್]]ನ 2007ನೇ ಇಸವಿಯ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಪ್ರಕಟಣೆ * ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನವರ [http://www.sundaytimes.lk/090830/FinancialTimes/ft09.html ಫಾಲಸಿ ಅಂಡ್ ದಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಫ್ IMF ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಅರೇಂಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1945ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] lxhitmf95m6vwro4yudhhzv6b2963vi 0 23310 1372741 1334843 2026-05-05T05:44:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372741 wikitext text/x-wiki [[File:Anna Kournikova-Bagram Airfield 2009.jpg|thumb|ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೊವಾ-Bagram Airfield 2009]] {{Infobox tennis player |playername= Anna Kournikova<br>Анна Ку́рникова |image= [[Image:Anna Kournikova-SYD-2.jpg|250 px]]<small> Kournikova playing doubles at [[Medibank International|Medibank International Sydney]] in 2002.</small> |country= {{RUS}} |residence= [[Miami Beach, Florida]], United States |datebirth= {{birth date and age|df=yes|1981|06|07}} |placebirth= Moscow, [[Russian SFSR]], [[Soviet Union]] |height= {{height|m=1.72}} |weight = {{convert|56|kg|lb|abbr=on}} |turnedpro= October 1995 |plays= Right; Two-handed backhand |careerprizemoney= US$3,584,662| |singlesrecord= 209–129 |singlestitles= 0 [[Women's Tennis Association|WTA]], 2 [[International Tennis Federation|ITF]]<ref name="WTA">{{Cite web |url=http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Info/0,,12781~4285,00.html |title=Sony Ericsson WTA Tour {{!}} Players {{!}} Info {{!}} Anna Kournikova |access-date=2010-05-13 |archive-date=2009-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830164131/http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Info/0,,12781~4285,00.html |url-status=dead }}</ref> |highestsinglesranking= No. 8 (20 November 2000) |AustralianOpenresult= QF ([[2001 Australian Open - Women's Singles|2001]]) |FrenchOpenresult= 4R ([[1998 French Open - Women's Singles|1998]], [[1999 French Open - Women's Singles|1999]]) |Wimbledonresult= SF ([[1997 Wimbledon Championships - Women's Singles|1997]]) |USOpenresult= 4R ([[1996 US Open - Women's Singles|1996]], [[2002 US Open - Women's Singles|2002]]) |Othertournaments = Yes |WTAChampionshipsresult= SF ([[2000 WTA Tour Championships|2000]]) |Olympicsresult= 1R ([[Tennis at the 1996 Summer Olympics - Women's Singles|1996]]) |doublesrecord= 200–71 |doublestitles= 16 [[Women's Tennis Association|WTA]]<ref name="WTA"/> |highestdoublesranking= '''No. 1''' (22 November 1999) | grandslamsdoublesresults = 2 | AustralianOpenDoublesresult = '''W''' (1999, 2002) | FrenchOpenDoublesresult = F (1999) |WimbledonDoublesresult = SF (2000, 2002) |USOpenDoublesresult = QF (1996, 2002) |OthertournamentsDoubles = Yes |WTAChampionshipsDoublesresult= '''W''' (1999, 2000) |updated= 29 October 2008 }} '''ಅನ್ನಾ ಸೆರ್ಗೆಯೆವ್ನೆವಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ''' ರು ({{lang-ru|{{audio|help=no|Anna_kournikova.ogg|Анна Сергеевна Ку́рникова}}}}; ಜನನ 7 ಜೂನ್‌ 1981) ಓರ್ವ ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಹಾಗೂ ರೂಪದರ್ಶಿ. ಆಕೆಯ ಗಣ್ಯತೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಆಕೆಯ ಖ್ಯಾತಿಯು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಹಿಂಡು ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಹುಡುಕು ತಾಣವಾದ Googleನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಹುಡುಕು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="2001EOY">{{cite web|url=http://www.google.com/press/zeitgeist2001.html|title=2001 Year-End Google Zeitgeist: Search patterns, trends, and surprises|accessdate=8 July 2009|publisher=Google}}</ref><ref name="2002EOY">{{cite web|url=http://www.google.com/press/zeitgeist2002.html|title=2002 Year-End Google Zeitgeist: Search patterns, trends, and surprises|accessdate=8 July 2009|publisher=Google}}</ref><ref name="2003EOY">{{cite web|url=http://www.google.com/intl/en/press/zeitgeist2003.html|title=2003 Year-End Google Zeitgeist: Search patterns, trends, and surprises|accessdate=9 July 2009|publisher=Google}}</ref> 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ No. 8 ಸ್ಥಾನ ತಲುಪಿದ್ದ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ವಿಶೇಷತೆಯು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲ ಕಾಲ [[ವಿಶ್ವದ No.1]] ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರನ್ನು ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು [[1999]] ಹಾಗೂ [[2002]]ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ]]ನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾರ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್‌ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಕಳೆದ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೊಟಕುಗೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಗಂಭೀರ ಬೆನ್ನು ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನುಹುರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಮಿಯಾಮಿ ಕಡಲತೀರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದು,<ref name="WTA" /> ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಟೀಮ್‌ ಟೆನಿಸ್‌]]ನ [[St. ಲೂಯಿಸ್‌ ಏಸಸ್‌]]ನ ಪರವಾಗಿ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಅನ್ನಾ 7 ಜೂನ್‌ 1981ರಂದು [[ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ [[ಮಾಸ್ಕೋ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ, ಸರ್ಗೇಯ್‌ ಕುರ್ನಿಕೋವ್‌ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="sportsmates.com">{{Cite web |url=http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=380&image_id=5975&page=1&club_id=2461 |title=ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೇಟ್ಸ್‌ : ಎಬೌಟ್‌ ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ |access-date=2026-05-05 |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206065346/http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=380&image_id=5975&page=1&club_id=2461 |url-status=dead }}</ref> ಸರ್ಗೇಯ್‌, ಓರ್ವ ಮಾಜಿ [[ಗ್ರೆಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಕುಸ್ತಿಪಟು]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿದ್ದು, Ph.D ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. 2001ರ ಹಾಗೆ ಅವರು ಆಗಲೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅರೆ-ಕಾಲಿಕ, ಸಮರಕಲೆ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="sportsmates.com" /> ಓರ್ವ ದೃಢಕಾಯದ ಗೌರವರ್ಣೀಯ ಸುಂದರಿ ಹಾಗೂ 400-ಮೀಟರ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಓಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಅಲ್ಲಾ, ಅನ್ನಾ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ 18 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="sportsmates.com" /> "ನಾವು ಯೌವನದಲ್ಲಿದ್ದೆವು ಹಾಗೂ ನಮಗೆ ಸ್ವಚ್ಛ, ಭೌತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೆವು, ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅನ್ನಾಳು ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಳು" ಎಂದು ಸರ್ಗೇಯ್‌ ಹೇಳಿದರು.<ref name="sportsmates.com" /> ಕುಟುಂಬ ನಾಮವನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "o" ಬಳಸದೇ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನೇರ ಭಾಷಾಂತರವು "ಕುರ್ನಿಕೋವಾ",ಎಂಬುದಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು "Kournikova" ಎಂದೇ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬವು ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆಂಗ್ಲ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="sportsmates.com" /> ಅನ್ನಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ [[ಟೆನಿಸ್‌]] [[ರ್ರ್ಯಾಕೆಟ್‌]]ಅನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 5ನೇ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ಹೊಸ ವರ್ಷ]]ದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಳು.<ref name="sportsmates.com" /> ಅನ್ನಾ : "ನಾನು ಐದನೇ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೊಂದು ಮಕ್ಕಳಾಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಅದೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು; ನನ್ನ ಪೋಷಕರಿಗೆ ನಾನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಆಡಬೇಕೆಂಬ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹದವಳಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಮನೋಭಿಲಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಏಳನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ/ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾನು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಾನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾನು ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ನಲಿಯುತ್ತಾ ದಿನದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ " ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="sportsmates.com" /> 1986ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಾ ಲಾರಿಸ್ಸಾ ಪ್ರೆಯೋಬ್ರಾಝೆನ್‌ಸ್ಕಾಯ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಸ್ಪಾರ್ಟಕ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]ನ ಸದಸ್ಯೆಯಾದಳು.<ref name="kournikova.com">[http://www.kournikova.com/about/bio ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323181546/http://www.kournikova.com/about/bio |date=2012-03-23 }}</ref> 1989ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಾ ಕಿರಿಯರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದುದಲ್ಲದೇ, ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಸಕ್ತರ/ಪ್ರತಿಭಾಶೋಧಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅನ್ನಾ ತನ್ನ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ [[ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಬ್ರಾಡೆಂಟನ್‌]]ಗೆ, [[ನಿಕ್‌ ಬಾಲ್ಲೆಟ್ಟೇರಿ]]'ರವರ [[ಹೆಸರಾಂತ ಟೆನಿಸ್‌ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ತೆರಳಿದಳು.<ref name="kournikova.com" /> == ಟೆನಿಸ್‌ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === 1989–1997: ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ === ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಆಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಅನ್ನಾ ಟೆನಿಸ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಸಂಚಲನವನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದಳು, ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಆಕೆ ಈಗಿನ ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಟೆನಿಸ್‌ ತಾರೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಳು.<ref name="kournikova.com" /> 14ನೇ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಐರೋಪ್ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌]] ಕಿರಿಯರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದಳು. ಅನ್ನಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಿರಿಯರ [[ಆರೆಂಜ್‌ ಬೌಲ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, 18 ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ವಿಭಾಗದವರಲ್ಲಿ ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಿರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ, ಅನ್ನಾ [[ITF]] [[ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ U-18]] ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯರ ಐರೋಪ್ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ U-18 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref name="kournikova.com" /> 1994ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಮಾಸ್ಕೋದ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ [[ITF]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ವೈಲ್ಡ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರೂ, ಮೂರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿ [[ಸಬೈನ್‌ ಆಪಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌]]ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Review">{{Cite web |url=http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Info/0,,12781~4285,00.html |title=ಸೋನಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌‌ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯಗಳು {{!}} ಆಟಗಾರರರು {{!}} ಮಾಹಿತಿ (ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವಿಮರ್ಶೆ) {{!}} ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ |access-date=2010-05-13 |archive-date=2009-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830164131/http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Info/0,,12781~4285,00.html |url-status=dead }}</ref> ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ 14ನೇ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ]]ದ ಪರವಾಗಿ [[ಫೆಡ್‌ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಗೆದ್ದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯಳೆಂಬ ಅಭಿದಾನಕ್ಕೆ ಆಕೆ ಪಾತ್ರಳಾದಳು.<ref name="kournikova.com" /> 1995ರಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಪರಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಆಕೆ, [[ಮಿಷಿಗನ್‌ನ ಮಿಡ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್‌ಫರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ITF]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ [[WTA ಪ್ರವಾಸೀ]] ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ [[ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ ಕಪ್‌]]ನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. [[1995ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌]] ಬಾಲಕಿಯರ' ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಓಲ್ಸ್‌ಝಾ]]ರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಆಕೆ [[ಮೆರೆಡಿತ್‌ ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾತ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌]]ರವರುಗಳ ಮುಂದೆ 6–0, 6–1 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ತನ್ನ 15ನೇ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, 1996ರ [[U.S. ಓಪನ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನವರೆಗೂ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ತನ್ನ [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌]] ಪದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ [[ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌]] ಆದ ಆಗಿನ-ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿ [[ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್‌]]ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಂತರ, ಆಕೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು No. 144ರಿಂದ No. 69ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದು ಅಗ್ರ 100ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ರಾರಾಜಿಸಿತು.<ref name="WTA Review" /> [[ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[1996ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ರಷ್ಯಾ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 1996ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯನ್ನು [[ವರ್ಷದ WTA ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಾರ್ತಿ]]ಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ,<ref name="kournikova.com" /> ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆ No. 57ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ತಲುಪಿದ್ದರು.<ref name="WTA" /> [[1997ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕ No. 67ರ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು.<ref name="WTA Activity">{{Cite web |url=http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Activity/0,,12781~4285,00.html |title=ಸೋನಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌‌ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯಗಳು {{!}} ಆಟಗಾರರರು {{!}} ಚಟುವಟಿಕೆ {{!}} ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905050144/http://www.sonyericssonwtatour.com/page/Player/Activity/0,,12781~4285,00.html |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಶ್ವದ No. 12 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ [[ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್‌]]ರೆದುರು 6–2, 6–2 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಷ್ಯನ್ ಒಡನಾಡಿ [[ಎಲೆನಾ ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾ]]ರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆಡಿದ ಆಕೆ, ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ, ಎಂಟನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಾದ [[ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ರೆಂಡಾ ಷುಲ್ಟ್‌ಜ್‌ -ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಥಿ]]ಯವರುಗಳ ಎದುರು 6–2, 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Activity" /> [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಹೈ-ಬೌಲಾಯ್ಸ್‌]]ರೆದುರು ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1–6, 6–1, 6–4 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಲೈಫ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ವಿಶ್ವ No. 3 [[ಆಂಕೆ ಹೂಬರ್‌]]ರೆದುರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 3–6, 6–2, 6–2 ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ [[ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಹೆಲೆನಾ ಸುಕೋವಾ]]ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 7–5, 4–6, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಮಣಿಸಿ, ನಂತರ [[ಮೇರಿ ಜೋ ಫರ್ನಾಂಡಿಜ್‌]] ಹಾಗೂ ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌ರವರುಗಳೆದುರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2–6, 6–4, 7–5/<ref name="WTA Activity" /> ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[ಮಿಯಾಮಿಯ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ No. 12 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್‌ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–1, 3–6, 6–3 ಅಂಕಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ, No. 29 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ [[ಕಥರೀನಾ ಸ್ಟುಡೆನಿಕೋವಾ]]ರನ್ನು 1–6, 6–4, 6–0 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, No. 3 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ [[ಜಾನಾ ನವೋತ್ನಾ]]ರೆದುರು 6–3, 6–4 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆಕೆ ಮತ್ತು ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರನ್ನು 6–4, 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಡಾಮಿನಿಕ್‌ ಮೊನಾಮಿ]] ಹಾಗೂ [[ಬಾರ್ಬರಾ ರಿಟ್ನರ್‌]]ರವರುಗಳು ಮಿಯಾಮಿ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref name="WTA Activity" /> [[ಷಿ-ಟಿಂಗ್‌ ವಾಂಗ್‌]]ರನ್ನು [[ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–3, 6–4 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–2, 4–6, 6–1 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಪ್ರಥಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ನೀಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಸುಖೋವಾರನ್ನು 6(4)–7, 6–2, 7–5 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿ, [[ಬಾರ್ಬರಾ ಷೆಟ್ಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ಯಾಟ್ಟಿ ಷ್ನೈಡರ್‌]]ರವರನ್ನು 7–6(2), 6–4 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರ ಜೊತೆಗೆ ತಲುಪಿದರೂ, ಆರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಮೇರಿ ಜೋ ಫರ್ನಾಂಡಿಜ್‌ ಹಾಗೂ [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ತರಾಬಿನಿ]]ರವರುಗಳೆದುರು 7–6(5), 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Activity" /> ಮಾಜಿ [[ವಿಶ್ವ No. 1 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ]] ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ No. 5 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ [[ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋ]]ರನ್ನು 3–6, 6–0, 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರನ್ನು [[ಜರ್ಮನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ಜೋ ಫರ್ನಾಂಡಿಜ್‌ರು 6–1, 6–4 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಯಿಸಿದರು.<ref name="WTA Activity" /> ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ, ಆರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಫ್ಯೂಸೈ]] ಹಾಗೂ [[ನತಾಲೀ ತೌಜಿಯಾಟ್‌]]ರವರುಗಳನ್ನು 6–4,7–6(2) ಅಂಕಗಳಿಂದ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ತಲುಪಿದ ಅವರು, ಪ್ರಥಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ [[ಗಿಗಿ/ಜಿಜಿ ಫರ್ನಾಂಡಿಜ್‌]] ಹಾಗೂ [[ನತಾಶಾ ಜ್ವೆವೇರಾ]]ರವರುಗಳೆದುರು 6–2, 7–5 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[1997ರ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ರಾಡ್ಕಾ ಜ್ರುಬಾಕೋವಾ]]ರನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–3, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಸಾಂಡ್ರಾ ಸೆಕ್ಚಿನಿ]]ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–2, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ No.1 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೆದುರು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–1, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋತರು. ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ; ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಕೂಡಾ ತಲುಪಿದ ಅವರು, ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡವಾದ ಹಾಗೂ ಎಂಟನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಫ್ಯೂಸೈ ಹಾಗೂ ತೌಜಿಯಾಟ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[1997ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆಯಾದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಆಕೆಯ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌]] ಪದಾರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಥಮ [[WTA ಪ್ರವಾಸೀ]] ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು, [[1972]]ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ತಲುಪಿದ ಪ್ರಥಮರು [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಎವರ್ಟ್]]‌.<ref name="WTA Review" /> ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–1, 6–1, ಅಂಕಗಳಿಂದ ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌ರನ್ನು, ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 4–6, 7–6(7), 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಬಾರ್ಬರಾ ರಿಟ್ನರ್‌ರನ್ನು, ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 3–6, 6–4, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಏಳನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಆಂಕೆ ಹೂಬರ್‌ರನ್ನು, ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 2–6, 6–2, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಹೆಲೆನಾ ಸುಕೋವಾರನ್ನು, No. 4 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ ಹಾಗೂ [[ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ [[ಇವಾ ಮಜೋಲಿ]]ಯವರನ್ನು 7–6(1), 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 6–3, 6–2 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[ಐ ಸುಗಿಯಾಮಾ]]ರೊಡನೆ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ[[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–0, 6–1 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಂಕೆ ಹೂಬರ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[1997ರ US ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ [[ಐರಿನಾ ಸ್ಪಿರ್ಲಿಯಾ]]ರೆದೆರು 6–1, 3–6, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋತರು. ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆಕೆ, ಎರಡನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಹಿಂಗಿಸ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋರೆದುರು 6–4, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Activity" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ [[WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯ]]ವನ್ನು 1997ರಲ್ಲಿ [[ಫಿಲ್ಡರ್‌ಸ್ಟಾಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಪೋರ್ಷೆ ಟೆನಿಸ್‌ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದರಲ್ಲದೇ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 3–6 6–3 6–4 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡುದಲ್ಲದೇ, 6–2, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋ]]ರ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಜಾನಾ ನವೋತ್ನಾರವರುಗಳೆದುರು ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಆಡಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆಕೆ ಮೇ 19ರಂದು ಅಗ್ರ 50ರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತರಾದರಲ್ಲದೇ, ಆ ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ No. 32ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ No. 41ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats">{{Cite web |url=http://www.kournikova.com/about/stats |title=ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ - ಟೆನಿಸ್‌ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು |access-date=2010-05-13 |archive-date=2012-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120517191733/http://www.kournikova.com/about/stats |url-status=dead }}</ref> === 1998–2000: ಯಶಸ್ಸು ಹಾಗೂ ತಾರಾ ಪಟ್ಟ === 1998ರಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ No. 16ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಾಗ ಆಕೆ [[WTA'ಯ]] ಅಗ್ರ 20 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]], [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್]]‌, [[ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಮೋನಿಕಾ ಸೆಲೆಸ್‌]]ರವರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಪಡೆದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತಮ್ಮ [[1998ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು]]ವನ್ನು [[ಹ್ಯಾನ್ನೋವರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ, 6–3, 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಜಾನಾ ನವೋತ್ನಾರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆಕೆ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌ರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾದುದಲ್ಲದೇ, ಎಲೆನಾ ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾ ಹಾಗೂ [[ಕೆರೋಲಿನ್‌ ವಿಸ್‌]]ರವರುಗಳೆದುರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 3–6, 6–2, 7–5 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Activity" /> ಅವರು ನಂತರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಹಾಗೂ [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯ [[ಮೆಡಿಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–2, 6(4)–7, 6–3 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[1998ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ No. 1 ಆಟಗಾರ್ತಿ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೆದುರು 6–4, 4–6, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌ರ ಜೊತೆಗೂ ಆಡಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾದ ಹಿಂಗಿಸ್‌ ಹಾಗೂ [[ಮಿರ್ಜಾನಾ ಲ್ಯೂಕಿಕ್‌]]ರವರುಗಳೆದುರು 7–5, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="WTA Activity" /> ಅವರು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಂಕೆ ಹೂಬರ್‌ರೆದುರು ಪರಾಭವ ಹೊಂದಿದರೂ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌ರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅವರು [[ಸಬೈನ್‌ ಆಪಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಮಿರಿಯಮ್‌‌ ಓರ್‌ಮನ್ಸ್‌]]ರವರುಗಳೆದುರು 1–6, 6–3, 7–6(3) ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ನೀಲೆಂಡ್‌ [[ಲಿನ್ಜ್‌‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸತತ ಎರಡನೇ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಫ್ಯೂಸೈ ಹಾಗೂ ನತಾಲೀ ತೌಜಿಯಾಟ್‌ ರವರುಗಳೆದುರು 6–3, 3–6, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಕೂಡಾ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಲೈಫ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ [[1994ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌]] [[ಕೊಂಚಿತಾ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್‌]]‌ರೆದುರು 6–3, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು, ಜೊತೆಗೆ ನೀಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ತಲುಪಿದ್ದರು. ನೀಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಲುಪಿದರೂ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಮಿಯಾಮಿ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು. ಮಿರ್ಜಾನಾ ಲ್ಯೂಕಿಕ್‌ರನ್ನು 6–4, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ, ಮಾಜಿ ವಿಶ್ವ No. 1 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ [[ಮೋನಿಕಾ ಸೆಲೆಸ್‌]]ರನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 7–5, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ, ಕೊಂಚಿತಾ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್‌ರನ್ನು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‌ 6–3, 6–0 ಅಂಕಗಳಿಂದ, ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ರನ್ನು 6–4, 2–6, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ No. 1 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆ ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋರನ್ನು 3–6, 6–1, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 2–6, 6–4, 6–1 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ [[ವೀನಸ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌]]ರೆದುರು ಪರಾಭವಗೊಂಡರು.<ref name="WTA Review" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ನಂತರ ಎರಡು ಸತತ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು, [[ಅಮೆಲಿಯಾ ದ್ವೀಪ]] ಹಾಗೂ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ, 7–5, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ರೆದುರು, ಹಾಗೂ 6–2, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಜರ್ಮನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಲಾರಿಸಾ ನೀಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೊಂಚಿತಾ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್‌ರೆದುರು 6–0, 6–1 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ 6–1, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಫ್ಯೂಸೈ ಹಾಗೂ ನತಾಲೀ ತೌಜಿಯಾಟ್‌ರವರುಗಳೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[1998ರ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6(2)–7, 6–3, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಜಾನಾ ನವೋತ್ನಾರೆದುರು ಪರಾಭವಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲೆಂಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ನತಾಶಾ ಜ್ವೆವೇರಾರವರುಗಳೆದುರು 6–3, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆಕೆ [[ಈಸ್ಟ್‌ಬೌರ್ನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ [[ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್‌]] ವಿರುದ್ಧ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[1998ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳಿಂದಲೇ ಆಕೆ ಹಿಂತೆಗೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="WTA Review" /> ಆದರೂ, ಆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 6(4)–7, 6–3, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಆಕೆ ಗೆದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋ ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದರು.<ref name="WTA Review" /> [[ಡು ಮೌರಿಯರ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮರಳಿ ಬಂದ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಫ್ಯೂಸೈ ಹಾಗೂ [[ರುಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಡ್ರಾಗೊಮಿರ್‌]]ರವರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ನಂತರ ಕೊಂಚಿತಾ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್‌‌ರೆದುರು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–0, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. [[ನ್ಯೂ ಹೆವೆನ್‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ಪೈಲಟ್‌ ಪೆನ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್‌ರೆದುರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1–6, 6–4, 7–5 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. [[1998ರ US ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆ ನಂತರ ಅವರು [[ಟೊಯೊಟಾ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್‌ ಕಪ್‌]], ಪೋರ್ಷೆ ಟೆನಿಸ್‌ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ, [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ ಕಪ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪ ಫಲಿತಾಂಶದ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಆ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕಾರಣ [[1998ರ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮೋನಿಕಾ ಸೆಲೆಸ್‌ರೆದುರು ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 6–4, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೆಲೆಸ್‌ರೊಂದಿಗೆಯೇ, ಅವರು ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಮೇರಿ ಜೋ ಫರ್ನಾಂಡಿಜ್‌ ಹಾಗೂ ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋರವರುಗಳೆದುರು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 6–4, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಜಯ ಗಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಗೆ, ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ No. 10ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ [[1999ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು]]ವನ್ನು [[ಅಡಿಡಾಸ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ [[ಡಾಮಿನಿಕ್‌ ವಾನ್‌ ರೂಸ್ಟ್‌]]ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಅವರು ನಂತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡಿ, 6–0, 6–4 ಅಂಕಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ [[ಮೇರಿ ಪಿಯೆರ್ಸ್‌]]ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಡಗೂಡಿ ಗೆದ್ದರು. ಇವರೀರ್ವರೂ [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[ನತಾಶಾ ಜ್ವೆವೇರಾ]]ರವರನ್ನು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ನಂತರ [[ಟೋರೆ ಸರ್ವ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೋನಿಕಾ ಸೆಲೆಸ್‌ರೆದುರು 7–5, 6–3 ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲುಂಡರು. ಅವರನ್ನು 6–4, 6–2 ಅಂಕಗಳಿಂದ [[ಓಕ್ಲಾಹಾಮ ನಗರ]]ದ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಮಂಡಾ ಕೋಯೆಟ್ಜರ್]]‌, [[ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಫರೀನಾ ಎಲಿಯಾ]] [[ಎವರ್ಟ್‌ ಕಪ್‌]]ನ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ಲಿಪ್ಟನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ಬರಾ ಷೆಟ್ಟ್‌]] ಸೋಲಿಸಿದರು. [[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಸರ್ಕಲ್‌ ಕಪ್‌]]ನ [[ಹಂತ I]]ರಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ, ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೆದುರು 6–4, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಅವರು ನಂತರ [[ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ಕ್ಯಾಪ್ರಿಯಾಟಿ]], ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಯಾಟ್ಟಿ ಷ್ನೈಡರ್‌]]ರವರುಗಳನ್ನು [[ಬಾಷ್‌‌ &amp; ಲಾಂಬ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರೂ, [[ರುಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ಡ್ರಾಗೊಮಿರ್‌]]ರೆದುರು 6–3, 7–5 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಿದರು. ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತು ಸರದಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ನಂತರ, [[1999ರ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ, ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆದ ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್‌ರೆದುರು 6–3, 7–6 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲನ್ನೊಪ್ಪಿದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಅವರು ನಂತರ 6–4, 4–6, 8–6 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಈಸ್ಟ್‌ಬೌರ್ನ್‌ನ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ನತಾಲೀ ತೌಜಿಯಾಟ್‌]]ರೆದುರು ಸೋಲೊಪ್ಪಿದರು. [[1999ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳ]]ಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ವೀನಸ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌]]ರೆದುರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 3–6, 6–3, 6–2 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[ಜೋನಾಸ್‌ ಜಾರ್ಕ್‌ಮನ್‌]]ರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, 1999ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು [[ಲಿಯಾಂಡರ್‌ ಪೇಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಲೀಸಾ ರೇಮಂಡ್‌]]ರವರುಗಳೆದುರು 6–4, 3–6, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋತರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[1999ರ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೂ, ಮೇರಿ ಪಿಯೆರ್ಸ್‌ರೆದುರು 6(3)–7, 7–6(5), 6–0 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ, ಸೋತು ಹೊರಬಿದ್ದು ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ವಿಶ್ವದ No. 12 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತೆಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> 1999ರ ಕೆಲ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹುಡುಕು ತಾಣವಾದ [[Yahoo!]]ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_/ai_58491098|title=Anna Kournikova Partners with Athlete Direct to Launch Official Web Site; The Internet's Most Searched Athlete Launches Kournikova.com|accessdate=14 December 2008|date=15 November 1999|publisher=CBS Interactive Inc.|work=Business Wire|archiveurl=https://archive.today/20120711001111/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_1999_Nov_15/ai_58491098/|archivedate=11 ಜುಲೈ 2012|url-status=live}}</ref> ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು ಆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಆಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ವೆಲ್ಸ್‌, ರೋಮ್‌, ಈಸ್ಟ್‌ಬೌರ್ನ್‌ ಹಾಗೂ [[1999ರ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುದಲ್ಲದೇ, [[1999ರ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ, 3–6, 7–6(2), 6–8 ಅಂಕಗಳಿಂದ [[ಸೆರೆನಾ]] ಹಾಗೂ ವೀನಸ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌ರವರುಗಳೆದುರು ಸೋಲೊಪ್ಪಬೇಕಾಯಿತು. ಎಲೆನಾ ಲಿಖೋವ್ಟ್‌ತ್ಸೇವಾರೊಂದಿಗಿನ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. 22 ನವೆಂಬರ್‌ 1999ರಂದು ಆಕೆ [[ವಿಶ್ವದ No. 1 ಶ್ರೇಯಾಂಕ]]ವನ್ನು ಪಡೆದು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ಅದೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರವರುಗಳಿಗೆ [[ವರ್ಷದ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ WTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ [[2000ರ ಕ್ರೀಡಾಋತು]]ವಿನ ವಿಜಯ ದುಂದುಭಿಯನ್ನು [[ಜ್ಯೂಲೀ ಹಲಾರ್ಡ್‌]]ರೊಡನೆಯ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡ್‌‌ ಕೋಸ್ಟ್‌‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮೊಳಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆಕೆ [[ಸಿಡ್ನಿಯ ಮೆಡಿಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]] ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ಅನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ, ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ರೆದುರು 6–3, 6–2 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[2000ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ಅನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಬಾರ್ಬರಾ ಷೆಟ್ಟ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಲೀಸಾ ರೇಮಂಡ್‌ ಹಾಗೂ [[ರೆನ್ನೆ ಸ್ಟಬ್ಸ್‌]]‌ರವರುಗಳೆದುರು ಸೋತರು. ಆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಎಂಟು ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು (ಸಿಡ್ನಿ, [[ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌]], ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯಾಗೋ]], [[ಲಕ್ಸೆಂಬೊರ್ಗ್|ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್]]‌, [[ಲೇಪ್‌ಜಿಗ್‌‌]] ಹಾಗೂ [[2000ರ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು]]), ಏಳು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನೂ (ಗೋಲ್ಡ್‌‌ ಕೋಸ್ಟ್‌‌, ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋ, ಅಮೆಲಿಯಾ ದ್ವೀಪ, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌, ಈಸ್ಟ್‌ಬೌರ್ನ್‌, ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಹಾಗೂ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ) ಹಾಗೂ ಒಂದು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ದೇಶೀಯ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದ ಹೊರತೂ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೆದುರು 6–3, 6–1 ಅಂಕಗಳಿಂದ [[ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ ಕಪ್‌]]ನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲುಕಂಡರು. 20 ನವೆಂಬರ್‌ 2000ರಂದು ಆಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಗ್ರ 10 ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ, No. 8ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಜಿಗಿದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ #4ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಕೂಡಾ ಆಕೆ ಪಡೆದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. [[2000ರ US ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಮಿರ್ನೈಯಿ]]ರ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಆಕೆ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ, [[ಜೇರ್ಡ್‌ ಪಾಲ್ಮರ್‌]] ಹಾಗೂ ಅರಾಂತ್ಕ್ಸಾ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್‌ ವಿಕಾರಿಯೋರವರುಗಳೆದುರು ಅವರು 6–4, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆರು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು — ಗೋಲ್ಡ್‌‌ ಕೋಸ್ಟ್‌‌ (ಜ್ಯೂಲೀ ಹಲಾರ್ಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ), ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌‌ (ನತಾಶಾ ಜ್ವೆವೇರಾರೊಂದಿಗೆ), ಫಿಲ್ಡರ್‌ಸ್ಟಾಟ್‌, ಜ್ಯೂರಿಚ್‌, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಹಾಗೂ 2000ರ WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ (ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ) ಆಕೆ ಗೆದ್ದರು. === 2001–2003: ಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳು === ಈ ಕ್ರೀಡಾಋತುವು [[ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಓಪನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಎಡ ಕಾಲಿನ ಒತ್ತಡದ ಮೂಳೆ ಮುರಿತವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಲೇ ಕೂಡಿತ್ತು.<ref name="WTA Review" /> ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‌ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾದರು.<ref name="WTA Review" /> ಆಕೆ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಎರಡನೇ [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌]] ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ ಎಡಗಾಲಿನ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದುದರಿಂದ [[ಲೇಪ್‌ಜಿಗ್‌]]‌ನವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳಲಿಲ್ಲ. [[ಬಾರ್ಬರಾ ಷೆಟ್ಟ್‌]]ರ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. [[ಇರೋಡಾ ಟುಲ್ಯಾಗನೋವಾ]]ರೊಂದಿಗಿನ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯಾಗೋ]]ದಲ್ಲಿನ, [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಡನೆಯ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಹಿಂಗಿಸ್‌ ಹಾಗೂ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರವರುಗಳು [[ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ ಕಪ್‌]]ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 2001ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಗೆ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #74ನೇ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #26ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> [[File:Anna Kournikova-SYD-1.jpg|left|thumb|ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ 2002ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯ ಮೆಡಿಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದರು.]] ಕುರ್ನಿಕೋವಾ 2002ರಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಆಕ್‌ಲೆಂಡ್]]‌‌, ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋ, [[ಅಕಾಪುಲ್ಕೋ]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯಾಗೋ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಹಾಗೂ [[ಚೀನಾ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗಳ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆಕೆ, 6–2, 6–3 ಅಂಕಗಳಿಂದ [[ಅನ್ನಾ ಸ್ಮಾಷ್ನೋವಾ]]ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಇದು ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಕೊನೆಯ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದು ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಅಂತಿಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿತ್ತು. [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ, ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಸಿಡ್ನಿಯ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋತರೂ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗೆದ್ದರು. [[U.S. ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವರೀರ್ವರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌]]ರೊಡನೆ, ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌]]ನ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು, ಆದರೆ [[ಸೆರೆನಾ]] ಹಾಗೂ [[ವೀನಸ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]]‌ರೆದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. [[ಜಾನೆಟ್‌ ಲೀ]]ಯವರೊಂದಿಗಿನ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ, [[ಷಾಂಘಾಯ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಆಕೆ ಗೆದ್ದರು. 2002ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಗೆ, ಆಕೆಗೆ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #35ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #11ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> 2003ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತನ್ನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಥಮ [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌]] ಪಂದ್ಯದ ವಿಜಯಪತಾಕೆಯನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿದರು. ಆಕೆ [[ಹೆನ್ರಿಯೇಟಾ ನಗ್ಯೋವಾ]]ರನ್ನು 1ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿದ ನಂತರ, [[ಜಸ್ಟೀನ್‌ ಹೆನಿನ್‌-ಹಾರ್ಡೆನ್‌]]ರೆದುರು 2ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ಟೋಕ್ಯೋ/ಟೋಕಿಯೋ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದ ಆಕೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ಉಳುಕಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಿಯಾಮಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಎಡ ಅಭಿಕರ್ಷಕ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಉಳುಕಿನಿಂದಾಗಿ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ 1ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. [[ಸೀ ಐಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪ]]ದಲ್ಲಿನ [[ITF]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಆಕೆ, ಅಭಿಕರ್ಷಕ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಗಾಯದಿಂದಾಗಿ [[ಮಾರಿಯಾ ಶರಪೋವಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ITF ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಚಾರ್ಲಾಟ್ಟೆಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿನ 1ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಮುಂದುವರಿದ ಬೆನ್ನಿನ ಗಾಯಗಳ ಬಾಧೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ. 2003ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #305ನೇ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ #176ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref name="Official Website - Tennis Stats" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಎರಡು [[ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌]] ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 1999 ಹಾಗೂ 2002ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದು, 1999ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಜೊತೆಯಾಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜೊತೆಗಾತಿ [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಡನೆಯ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾಗಿತ್ತು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಎರಡು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 16 ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, [[U.S. ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]] ಹಾಗೂ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳ [[ಮಹಿಳೆಯರ ಟೆನಿಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]] ಪ್ರವಾಸೀ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ No.1 ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವೀ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯದ ದಾಖಲೆಯು 200–71 ಆಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1999ರ ನಂತರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿತು. ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು 10ರಿಂದ 15ರೊಳಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು (ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉನ್ನತ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು No.8 ಆಗಿತ್ತು), ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಆಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಗತಿಯು ಆಗಲಿಲ್ಲ ; ಆಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ 130 ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಲುಪಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್‌ ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಒಂದನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ದಾಖಲೆಯು 209–129 ಆಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯು ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನ್ನಿನ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನಾಶಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಕೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಕ್ಷಯಿಸಲು ಕಾರಣವಾದವು. ತನ್ನ ಏಳಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಹುಡುಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="2001EOY" /><ref name="2002EOY" /><ref name="2003EOY" /> ಆಕೆ ಈಗಲೂ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಲ್ಪಡುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:NUSB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=10E7B50799428D80&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=Web Users Have Spoken: Paris Hilton Is the Most-Searched Term of 2005 - Lycos Announces the Most Popular Internet Search Terms of 2005 and the Ones to Watch in 2006 Eminem, Web's Most Wanted Man; The Simpsons, Top TV Show; Harry Potter and the Goblet of Fire, Top Movie; Green Day, Top Band; Hurricane Katrina, Most- Searched News Event|accessdate=22 July 2009|date=12 December 2005|publisher=[[PR Newswire]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:NUSB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=116001EDD2BE89C8&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=Web Users Have Spoken: Poker is the Most-Searched Term of 2006...LYCOS Announces the Most Popular Internet Search Terms of 2006 and the Ones to Watch in 2007 - Iran Nuclear Program, Most-Searched News Event; Perez Hilton, Most-Searched Blog Site Clay Aiken, Web's Most Wanted Man; Pamela Anderson, Most-Searched Woman "American Idol," Top TV Show; "High School Musical," Top Movie; Green Day, Top Band |accessdate=22 July 2009|date=13 December 2006|publisher=[[PR Newswire]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:NUSB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=11D751AC8FF92838&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=Lycos Announces the Most Popular Internet Search Terms of 2007 and the Ones to Watch in 2008 - POKER Trumps all Other Search Topics to Top Lycos Year-End List for 2nd Consecutive Year SADDAM HUSSEIN EXECUTION, Most-Searched News Event of 2007; "DANCING WITH THE STARS," Top TV Show; "TRANSFORMERS," Top Film BRITNEY SPEARS, Most-Searched Woman, CLAY AIKEN Web's Most Wanted Man TMZ, Most Popular Blog Site|accessdate=22 July 2009|date=10 December 2007|publisher=[[PR Newswire]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:ZFBS&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=12527D6CD9CB7460&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=Wireless News: Lycos Reveals Its Most Popular Internet Search Terms of 2008|accessdate=22 July 2009|date=17 December 2008|publisher=Wireless News}}</ref> === 2004–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಟೀಮ್‌‌ ಟೆನಿಸ್‌ === ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು [[WTA ಪ್ರವಾಸೀ ಪಂದ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ 2003ರಿಂದ ಆಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಾನಶೀಲ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. 2004ರ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್‌]] ಹಾಗೂ ಸಹ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರರುಗಳಾದ [[ಸೆರೆನಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಆಂಡಿ ರಾಡಿಕ್‌]]‌ರವರುಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಮೂರು ಅಂತಹಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲೆದ್ದ ತ್ಸುನಾಮಿ]] ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆಂದು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್‌ ಮೆಕೆನ್ರೋ]], [[ಆಂಡಿ ರಾಡಿಕ್‌‌]], ಹಾಗೂ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಎವರ್ಟ್‌]]ರವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದರು. ನವೆಂಬರ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಡಗೂಡಿ, [[ಲೀಸಾ ರೇಮಂಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಸಮಂತಾ ಸ್ಟೋಸರ್‌]]ರ ವಿರುದ್ಧ WTT ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ದತ್ತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಡಿದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ವಿಶ್ವ ಟೀಮ್‌ ಟೆನಿಸ್‌]] (WTT)ನಲ್ಲಿನ St. ಲೂಯಿಸ್‌ ಏಸಸ್‌‌ನ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿರುವ ಅವರು, ಕೇವಲ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಾಲಿಬು]]ನಲ್ಲಿನ [[ಝೂಮಾ ತೀರ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2008ರ ನಾಟಿಕಾ ಮಾಲಿಬು ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="2008 Nautica Malibu Triathlon">{{Cite web |url=http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=408&club_id=2461 |title=ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ 2008ರ ನಾಟಿಕಾ ಮಾಲಿವು ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆನ್ನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು |access-date=2026-05-05 |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206065352/http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=408&club_id=2461 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರ [[K-ಸ್ವಿಸ್‌]] ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಕೆ ಆ ಓಟದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref name="2008 Nautica Malibu Triathlon" /> 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲೊಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದರು; ಅವರು ಎರಡು ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದರು.<ref name="Mixed Doubles Exhibition in Charlotte">{{Cite web |url=http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=465&club_id=2461 |title=ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೇಟ್ಸ್‌ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ : ನಾರ್ಥ್‌ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆಯ ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯ |access-date=2026-05-05 |archive-date=2018-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107013455/http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=465&club_id=2461 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು [[ಟಿಮ್‌‌ ವಿಲ್ಕಿಸನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಕರೆಲ್‌ ನೋವಾಸೆಕ್‌]]ರವರುಗಳ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Mixed Doubles Exhibition in Charlotte" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಕಿನ್‌ಸನ್‌, [[ಜಿಮ್ಮಿ ಅರಿಯಾಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌]]ರವರುಗಳಿಗೆ ಸೋಲುಣಿಸಿದ್ದರು, ನಂತರ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ನೋವಾಸೆಕ್‌ರವರುಗಳು ಚಂಡಾ ರೂಬಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಟಿಮ್‌‌ ವಿಲ್ಕಿಸನ್‌ರವರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Mixed Doubles Exhibition in Charlotte" /> 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2008ರಂದು, ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ದತ್ತಿಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು, [[ಬಿಲ್ಲೀ ಜೀನ್‌ ಕಿಂಗ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಸರ್‌ ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್‌]]ರವರುಗಳು ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್‌ [[AIDS]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಹಾಗೂ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ AIDS ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ $400,000ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Elton John AIDS Foundation">{{Cite web |url=http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=538&club_id=2461 |title=ವಾರ್ಷಿಕ ದತ್ತಿಸಂಗ್ರಹವು ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್‌ AIDS ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಹಾಗೂ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ AIDS ಸಹಯೋಗಿತ್ವದ ನಿಧಿಗೆಂದು $400,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಮೊತ್ತ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು |access-date=2026-05-05 |archive-date=2018-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107013451/http://www.sportsmates.com/index.php?cmd=view_gallery&gal_id=538&club_id=2461 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು [[ಆಂಡಿ ರಾಡಿಕ್‌]]‌ರೊಡನೆ (ಸರ್‌ ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್‌ರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು) [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ನವ್ರಾಟಿಲೋ]]ವಾ ಹಾಗೂ [[ಜೆಸ್ಸೀ ಲೆವೀನ್‌]]ರವರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ (ಬಿಲ್ಲೀ ಜೀನ್‌ ಕಿಂಗ್‌ರವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದವರು) ಆಡಿದರು; ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಹಾಗೂ ರಾಡ್ಡಿಕ್‌ 5–4(3) ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref name="Elton John AIDS Foundation" /> ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಜಾನ್‌ ಮೆಕೆನ್ರೋ]]ರೊಡಗೂಡಿ, [[ಟ್ರೇಸಿ ಆಸ್ಟಿನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಜಿಮ್‌‌ ಕೂರಿಯರ್‌]]ರ ವಿರುದ್ಧ NYನ ವೆರೋನಾದಲ್ಲಿನ, ಟರ್ನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಈವೆಂಟ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ 2 ಮೇ 2009ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ''ಲೆಜೆಂಡರಿ ನೈಟ್‌ ಪಂದ್ಯ'' ದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Big Time Tennis Names to CNY">{{Cite web |url=http://www.cnycentral.com/sports/sports_story.aspx?id=274916 |title=CNYನಲ್ಲಿ ನಮೂದಾದ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್‌ ಹೆಸರುಗಳು |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100716074244/http://www.cnycentral.com/sports/sports_story.aspx?id=274916 |url-status=dead }}</ref> ಲೆಜೆಂಡರಿ ನೈಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯವು ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಮೆಕೆನ್ರೋ ಹಾಗೂ ಕೂರಿಯರ್‌ ನಡುವಿನ ಛಲದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತಲ್ಲದೇ ನಂತರ ಕೂರಿಯರ್‌ ಹಾಗೂ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರ ವಿರುದ್ಧ ಮೆಕೆನ್ರೋ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟಿನ್‌ರವರುಗಳ ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪಂದ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ [[K-ಸ್ವಿಸ್‌]]ನ ವಕ್ತಾರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite press release|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/02-22-2007/0004532708&EDATE=|title=K-Swiss Announces Anna Kournikova As New Spokesperson for the Brand|accessdate=9 April 2008|date=22 February 2008|publisher=K-Swiss|language=English}}</ref> ''[[ELLE]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಜುಲೈ 2005ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಅವರು 100% ಸ್ಪರ್ಧಾಸಮರ್ಥಳಾದೆ ಎಂದೆನಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಮರಳಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. == ಆಟದ ಶೈಲಿ == ಓರ್ವ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾರು ತಮ್ಮ ಕಾಲಿನ ವೇಗದಿಂದ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆ ಆಟ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೋನಗಳು ಹಾಗೂ ಡ್ರಾಪ್‌ಶಾಟ್‌/ಬೀಳುಹೊಡೆತಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸಪಾಟಾದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ನೆಲಹೊಡೆತಗಳು ತಪ್ಪುಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಅವರ ಸರ್ವ್‌ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ತಮ್ಮ ರ್ರ್ಯಾಕೆಟ್‌ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರಾದರೂ [[ಹಿಂಗೈ]] ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಆಡಬೇಕಾದರೆ ಅವರು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="WTA" /> ಅವರು ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಉತ್ತಮ ಆಟಗಾರ್ತಿ.<ref>{{Cite web | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9407E0DD1339F934A1575BC0A960958260 | title = Substance Behind Those Shades | accessdate = 7 July 2008 | date = 27 August 1996| author = Selena Roberts | work = New York Times }}</ref> ಅವರು ಬಲಯುಕ್ತ ನೆಲಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಬೀಳು ಹೊಡೆತ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಡೆಯಬಲ್ಲರು.<ref>{{Cite web | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F07E0DF153BF932A15754C0A961958260 | work = New York Times | accessdate = 7 July 2008 | date = 21 July 1997 | author = Ron Dicker | title = Rubin Defeats Kournikova in Exhibition Final }}</ref> ಅವರ ಆಟದ ಶೈಲಿಯು ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಆಟಗಾರ್ತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು,ಅವರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.<ref name="sweetannakournikova.com">{{Cite web |url=http://www.sweetannakournikova.com/bio.php |title=ಸ್ವೀಟ್‌ ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ - ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ |access-date=2010-05-13 |archive-date=2012-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120316175548/http://www.sweetannakournikova.com/bio.php |url-status=dead }}</ref> [[ಪಾಮ್‌ ಶ್ರಿವರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಪೀಟರ್‌ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌]]ರಂತಹಾ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ಪರಿಣತರೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sweetannakournikova.com" /> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ವೈವಾಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾಗಿದೆ. ಮಂಜಿನ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ [[ಪಾವೆಲ್‌ ಬೂರ್‌]]ರೊಡನೆ ಅವರ ವಿವಾಹ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಂಜಸ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು. [[NHL]] ಮಂಜಿನ ಹಾಕಿ ತಾರೆ [[ಸರ್ಗೇಯ್‌ ಫೆಡೊರೊವ್‌]]ರನ್ನು ‌2001ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರೆಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ಫೆಡೊರೊವ್‌‌ 2003ರಲ್ಲಿ ಈರ್ವರೂ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಆನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಪಾಪ್‌ ತಾರೆ]] [[ಎನ್ರಿಕೇ ಇಗ್ಲೇಷಿಯಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ 2001ರ (ಆಕೆ ಅವರ "ಎಸ್ಕೇಪ್‌" ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು) ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಜೋಡಿಯು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದರೆಂಬ ವದಂತಿಯು 2003ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ 2005ರಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿತ್ತು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಎನ್ರಿಕೆ ಇಗ್ಲೀಷಿಯಸ್‌]] (ತಾವೇ ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿರುವಂತೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ) ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ]]'' ಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಅವರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಾಗೂ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವೂ ತಮಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಆ ಹಾಡುಗಾರ "ವಿಚ್ಛೇದನ" ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು. ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, ಇಗ್ಲೇಷಿಯಸ್‌ ''[[ಡೈಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ]]'' ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ತಾವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಕುರ್ನಿಕೋವಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | url=http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/a104379/iglesias-anna-and-i-were-married.html | title=Iglesias: 'Anna and I were married' | publisher=Digital Spy | access-date=2010-05-13 | archive-date=2009-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090220151513/http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/a104379/iglesias-anna-and-i-were-married.html | url-status=dead }}</ref> ಎನ್ರಿಕೆ ನಂತರದ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಕೇವಲ ತಮಾಷೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು,<ref>{{Cite web |url=http://www.rte.ie/arts/2008/0627/iglesiase.html |title=ಇಗ್ಲೇಷಿಯಸ್‌ ತಾನು ಡಯಾನಾ ವಾಲಿನಾಸ್‌ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100228052522/http://www.rte.ie/arts/2008/0627/iglesiase.html |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಇರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾರಿಗೆ ಅಲನ್‌ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.palmbeachdailynews.com/news/content/sports/2009/01/19/allan0120.html| title=Anna Kornikova's brother, Allan, 4, excels at three sports| publisher=Palm Beach Daily News| access-date=2010-05-13| archive-date=2010-04-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20100404121630/http://www.palmbeachdailynews.com/news/content/sports/2009/01/19/allan0120.html| url-status=dead}}</ref> ಅವರು 2009ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದರು. == ಮಾಧ್ಯಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆ == ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಕೆಯ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ರೂಪದರ್ಶಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ತನ್ನ 15ನೇ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1996ರ U.S. ಓಪನ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'ರ ಪದಾರ್ಪಣೆಯಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವವು ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು, ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ರಾರಾಜಿಸತೊಡಗಿದವು. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಕುರ್ನಿಕೋವಾ [[ಬರ್ಲೇ]] ಕಂಪೆನಿಯ ಆಘಾತರಕ್ಷಕ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳ/ಬ್ರಾಗಳ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಹೊಸಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಚಯವಾದ ಅವರು ಹಾಗೂ ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ "ಕೇವಲ ಚೆಂಡು ಮಾತ್ರವೇ ಪುಟಿದೇಳಬೇಕು" ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಧಿಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಆಕೆ ಬಿಕಿನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಈಜುಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ''[[2004ರ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಈಜುಡುಗೆ ಸಂಚಿಕೆ]]'' ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ''[[FHM]]'' ಹಾಗೂ ''[[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌]]'' ನಂತಹಾ ಇನ್ನಿತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುರುಷರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ [[ಪುರುಷರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಕುರ್ನಿಕೋವಾರನ್ನು ''[[ಪೀಪಲ್ಸ್‌]]''' 50 ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 1998, 2000, 2002, ಹಾಗೂ 2003ರ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ "ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ತ್ರೀ ಕೀಡಾಪಟು" ಹಾಗೂ "ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಜೋಡಿ" (ಇಗ್ಲೇಷಿಯಸ್‌ರೊಡನೆ) ಎಂದು [[ESPN.com]]ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2002ರಲ್ಲಿ ''[[FHM]]'ನ ವಿಶ್ವದ 100 ಅತ್ಯಂತ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ '' ಮೊದಲಿಗರಾಗಿ U.S. ಹಾಗೂ UK ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ವಾಸ್ತವ ಸಾಧನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಡೆಸಿರುವ ಅತೀವ ಪ್ರಚಾರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು [[ESPN]] ಕುರ್ನಿಕೋವಾ 18^ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ತನ್ನ "ಕಳೆದ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ 25 ಅತಿ ದೊಡ್ಡಕ್ರೀಡಾ ಅಪಯಶಸ್ಸುಗಳು" ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿತು.<ref>{{cite news | url=http://sports.espn.go.com/espn/espn25/story?page=listranker/25biggestflops | title=Biggest Sports Flop | publisher=ESPN }}</ref> ಕುರ್ನಿಕೋವಾರಿಗೆ ESPNನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರಣಿ "ಹೂ ಈಸ್‌ ನಂಬರ್‌ 1?" ಕ್ರೀಡೆಯ ಅಧಿಕ ಅತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ #1ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅನ್ನಾ'ರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೋಲ್ಡ್‌ ದೆಮ್‌]]ನ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ [[ಏಸ್‌]]-[[ಕಿಂಗ್‌]] [[ಹೋಲ್‌-ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ," ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಹಾಗೆ ಕರೆಯುವುದು ಅದು ಟೆನಿಸ್‌ ತಾರೆಯ AK ಅಂಕಿತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಡದಿರುವ ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಾ. ಕುರ್ನಿಕೋವಾರ ಕೈ "ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಪರೂಪ" ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:FINB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=1193F162D085F718&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=FT Weekend Magazine - Non-fiction: Stakes and chips Las Vegas and the internet have helped poker become the biggest game in town|accessdate=22 July 2009|date=19 May 2007|work=[[Financial Times]]|author=Aspden, Peter}}</ref><ref>{{cite web|url=http://docs.newsbank.com/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_id=info:sid/iw.newsbank.com:NewsBank:ASTB&rft_val_format=info:ofi/fmt:kev:mtx:ctx&rft_dat=11A694A707377538&svc_dat=InfoWeb:aggregated5&req_dat=0D0CB579A3BDA420|title=A little luck helps out|accessdate=22 July 2009|date=15 July 2007|work=[[Sunday Tasmanian]]|author=Martain, Tim}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== {{main|Anna Kournikova career statistics}} * 1996: [[WTA ವರ್ಷದ ಹೊಸ ಆಟಗಾರ್ತಿ]] * 1999: [[WTA ವರ್ಷದ ಡಬಲ್ಸ್‌‌/ಜೋಡಿ/ಯುಗಳ ತಂಡ]] ([[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ) * 2002: [[ESPN ಅತಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ತ್ರೀ ಕ್ರೀಡಾಪಟು]] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ವಿಶ್ವ ಟೀಮ್‌‌ ಟೆನಿಸ್‌]], ಪ್ರಸ್ತುತ [[St. ಲೂಯಿಸ್‌ ಏಸಸ್‌‌]]ನ ಪರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಪುಸ್ತಕಗಳು== *''ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ'' ಸೂಸನ್‌ ಹೋಲ್ಡೆನ್‌ ವಿರಚಿತ (2001) (2001) (ISBN 9781842224168 / ISBN 1842224166) *''ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ (ವಿಮೆನ್‌ ಹೂ ವಿನ್‌)'' ಕಾನ್ನೀ ಬರ್ಮನ್‌ ವಿರಚಿತ (2001) (ISBN 0791065294 / ISBN 978-0791065297) == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commonscat|Anna Kournikova}} *[http://www.kournikova.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100522041252/http://www.kournikova.com/ |date=2010-05-22 }} *{{wta|id=4285|name=Anna Kournikova}} *{{imdb name|id=0468045|name=Anna Kournikova}} *[http://www.annasquare.com/ ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100514092616/http://www.annasquare.com/ |date=2010-05-14 }} {{start box}} {{s-ach}} {{succession box | | before = [[Martina Hingis]] | after = [[Amélie Mauresmo]] | title = [[International Tennis Federation#ITF World Champions|ITF Junior World Champion]] | years = 1995 }} {{succession box | | before = Martina Hingis | after = [[Venus Williams]] | title = [[WTA Awards|WTA Newcomer of the Year]] | years = 1996 }} {{succession box | | before = Martina Hingis &<br>[[Jana Novotná]] | after = [[Serena Williams]] &<br>Venus Williams | title = [[WTA Awards|WTA Doubles Team of the Year]]<br>(with Martina Hingis) | years = 1999 }} {{succession box | before= First Awarded | | title= [[Hottest Female Athlete|ESPN Hottest Female Athlete]] | | after= [[Jennie Finch]] | | years= 2002}} {{end box}} {{Australian Open women's doubles champions}} {{WTA Year-End Championships winners doubles}} {{Persondata |NAME=Kournikova, Anna Sergeyevna |ALTERNATIVE NAMES=Ку́рникова; Анна Сергеевна |SHORT DESCRIPTION=Tennis player and model |DATE OF BIRTH={{Birth date and age|df=yes|1981|6|7}} |PLACE OF BIRTH=Moscow, Russia (former Soviet Union) |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Kournikova, Anna}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:೨೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ-ಶತಮಾನದ ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಓಪನ್‌ (ಟೆನಿಸ್‌) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಮಿಯಾಮಿ -ಡೇಡ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಸ್ಕೋದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ವಲಸಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ರೂಪದರ್ಶಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯನ್‌/ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖರು]] [[ವರ್ಗ:1996ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಟೆನಿಸ್‌ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 3z6mfcvt6v2m5m07ewaxvlug5ni2fy4 0 23639 1372724 1371851 2026-05-05T03:49:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372724 wikitext text/x-wiki {{For|the player's history|Adobe Flash Player}} {{Infobox software | name = Adobe Flash | logo = [[ಚಿತ್ರ:Adobe_Flash_Player_v10_icon.png|62px]] | caption = Adobe Flash CS5 Professional (11.0.0.485) under [[Windows 7]]. | developer = [[Adobe Systems]] (formerly by [[Macromedia]]) | frequently updated = Yes | programming language = [[C++]] | operating system = [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X]], [[Linux]], [[Solaris (operating system)|Solaris]], [[Symbian]], [[Windows Mobile]], [[Ubuntu Netbook Edition]] (Optional) | genre = [[Multimedia]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[EULA]] | website = [http://www.adobe.com/flashplatform/ Adobe Flash Platform Homepage] }} '''ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್''' (ಹಿಂದೆ '''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ಎಂಬುದು ಒಂದು [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ]] [[ವೇದಿಕೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಿಗೆ [[ಅನಿಮೇಷನ್‌]], ದೃಶ್ಯಭಾಗ, ಮತ್ತು [[ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪಟುತ್ವ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, "[[ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆ]]ಗಳಿಗೆ" ("ರಿಚ್‌ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌-RIAಗಳು") ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಲಕರಣೆಯಾಗಿ ಇದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಠ್ಯದ ಅನಿಮೇಷನ್‌, ರೇಖಾಕೃತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣ]] ಮತ್ತು [[ರ್ಯಾಸ್ಟರ್‌‌ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನ [[ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೌಸು, ಕೀಲಿಮಣೆ, ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ, ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾಡುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರದಾನವನ್ನು ಇದು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು. [[ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು [[ವಸ್ತು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಭಾಷೆ]]ಯನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌]]ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ [[ಸಾಧನ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌‌‌]]ಗಳಿಗೆ, ಕೆಲವೊಂದು [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌‌]]ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ([[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಲೈಟ್‌]] ಬಳಸುತ್ತಿರುವ) ಇತರ ಕೆಲವೇ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಮೂಲತಃ [[ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ]]ದಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೊಳಗಾದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ [[1996]]ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಅದೀಗ ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ [[ಅಡೋಬ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌‌]]ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್‌ ಒಂದು ರೇಖಾಕೃತಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಜೋನಾಥನ್‌ ಗೇ]] ಎಂಬಾತನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ OS]]ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪೆನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅದು ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಜೋನಾಥನ್‌ ಗೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇದರ ಕುರಿತೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸದರಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು [[ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ಬೀಚ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌‌]] ಮತ್ತು ಅದರ ತರುವಾಯದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ.<ref>{{cite web |url=http://www.flashmagazine.com/413.htm |title=The Flash History |accessdate=2001-06-18 |last=Waldron |first=Rick |authorlink= |coauthors= |date=2006-08-27 |work= |publisher=Flashmagazine |pages= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080820035359/http://www.flashmagazine.com/413.htm |archivedate=2008-08-20 |quote= |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | last = Gay | first = Jonathan | authorlink = Jonathan Gay | title = The History of Flash | publisher = Adobe Systems Inc. | year = 2001 | url = http://www.adobe.com/macromedia/events/john_gay/page02.html | accessdate = 2009-10-18}}</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ ವಿಫಲಗೊಂಡಾಗ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ OSಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್‌ನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. [[ಅಂತರಜಾಲ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್‌ ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ [[ಷಾಕ್‌ವೇವ್‌‌]]ಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಒಂದು [[ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣ]]-ಆಧರಿತ [[ವೆಬ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌]] ಆಗಿತ್ತು. 1995ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್‌ನ ಒಂದೊಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹುವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ [[ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್‌‌]] ಆಗಿ ಅದು ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | url=http://coldhardflash.com/2008/02/grandmasters-of-flash-an-interview-with-the-creators-of-flash.html | title=Grandmasters of Flash: An Interview with the Creators of Flash | accessdate=2008-02-12 | publisher=ColdHardFlash.com | archive-date=2018-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181018030652/http://www.coldhardflash.com/2008/02/grandmasters-of-flash-an-interview-with-the-creators-of-flash.html | url-status=dead }}</ref> ಈ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದೊಂದಿಗಿನ ([[MSN]]) ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌]] ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1996ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ತನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು "ಫ್ಯೂಚರ್‌‌" ಹಾಗೂ "ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚನಗೊಳಿಸಿ '''ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. === ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು === {{Out of date|section|date=February 2009}} {{Primary sources|section|date=February 2009}} '''ಅಡೋಬ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್''' (ಹಿಂದೆ ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ಎಂಬುದು, ಅಡೋಬ್‌ನಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸುದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಬಿಡುಗಡೆ-ಪೂರ್ವ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 9, [[ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌]] 3, ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ 3.0ನಂಥ ಬಹುತೇಕ ಹೊಸ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಾಣದ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, [[ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳ]] (RIAಗಳು) ನಿಯೋಜನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅಡೋಬ್‌ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, [[ಅಡೋಬ್‌ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ರನ್‌ಟೈಮ್‌]] (AIR) ಎಂಬ ಒಂದು [[ಅಡ್ಡ-ವೇದಿಕೆ]] [[ರನ್‌ಟೈಮ್‌ ವಾತಾವರಣ]]ವನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಒಂದು [[ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆ]]ಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸದರಿ ಅಡೋಬ್‌ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ರನ್‌ಟೈಮ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 100 ದಶಲಕ್ಷ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web | url =http://blogs.adobe.com/air/2009/01/air_passes_100_million_install.html?sdid=EENCL | title =AIR passes 100 million installations | accessdate =3 February 2009 | archive-date =2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090202062004/http://blogs.adobe.com/air/2009/01/air_passes_100_million_install.html?sdid=EENCL | url-status =dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಆಕ್ರೋಬ್ಯಾಟ್‌ ರೀಡರ್‌‌ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ ಇದು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=May 2010}} ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಬೃಹತ್‌-ಪ್ರಮಾಣದ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಗಗಳು ಅಡೋಬ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: ಮೊದಲನೆಯದು, ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯಭಾಗ ತುಣುಕು ಚಾಲಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಾಲಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಬಯಸುವ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ; ಎರಡನೆಯದು, [[ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯ (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌-DRM) ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹುರುಳಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅಡೋಬ್‌ ನೀಡಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸಹ ಚಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗದೇ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ಅದು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="BBCVideoControl">{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6558979.stm |title=Adobe unveils Flash video control |accessdate=2007-06-18 |author= |authorlink= |coauthors= |date=2007-04-16 |format= |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC]] |pages= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}</ref> ಈ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.{{Update after}} ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಫೋನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌, 2009ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="palmpr">{{cite web|url=http://www.adobe.com/aboutadobe/pressroom/pressreleases/200902/021609AdobePalmOSP.html|title=Palm Latest Mobile Industry Leader to Join Open Screen Project|accessdate=2009-02-20|date=2009-02-16}}</ref> ==== ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌ ==== 2008ರ ಮೇ 1ರಂದು ''ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌‌'' ನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ ಘೋಷಿಸಿತು. [[ಪರ್ಸನಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌‌‌]]ಗಳು, [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಾಧನ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಹಕ ಬಳಕೆಯ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನಗಳಂಥ]] ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಸಂಗತ ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="osppr">{{cite web|title=Adobe and Industry Leaders Establish Open Screen Project|url=http://www.adobe.com/aboutadobe/pressroom/pressreleases/200805/050108AdobeOSP.html|accessdate=2009-02-20|date=2008-05-01}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಹಲವಾರು ಗುರಿಗಳ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು: ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಮತ್ತು [[ಅಡೋಬ್‌ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ರನ್‌ಟೈಮ್‌‌‌]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ರದ್ದತಿ, [[ಷಾಕ್‌ವೇವ್‌]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ (SWF) ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ವಿಡಿಯೋ (FLV) [[ಕಡತ ಸ್ವರೂಪ]]ದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ, ಹೊಸ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಸುವ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳ]] ಪ್ರಕಟಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೂರದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌‌ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್‌ ಮೆಸೇಜ್‌ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ (AMF) ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಟಿಸುವಿಕೆ.<ref name="osppr"/> 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, SWF ಮತ್ತು FLV/F4V ವಿವರಣೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="interview">{{cite web |url=http://www.uiresourcecenter.com/rich-internet-applications/articles/inside-the-open-screen-project.html?s=2_1 |title=Inside the Open Screen Project |first=Anup |last=Murarka |accessdate=2009-02-21 |archive-date=2009-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210122744/http://uiresourcecenter.com/rich-internet-applications/articles/inside-the-open-screen-project.html?s=2_1 |url-status=dead }}</ref> ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಂಟೆಂಟ್‌ ಡೆಲಿವರಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಎಂದು ಈಗ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌‌ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು AMF ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ದೊರೆಯುವಂತೆ<ref name="interview"/> ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, [[ಬ್ಲೇಝ್‌DS]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿ AMF ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪದರಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಾಧನದ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲಸವು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಮತ್ತು ಅಡೋಬ್‌ AIRಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಡೋಬ್‌ ಆಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಾಧನ ಒದಗಿಸುವವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಮ್‌]], ಮೋಟೋರೋಲಾ ಮತ್ತು ನೋಕಿಯಾ<ref>{{cite web|url=http://www.openscreenproject.org/partners/current_partners.html| title=Open Screen Project partners|accessdate=2009-02-20}}</ref> ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದು, ಇವು ಅಡೋಬ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ 10 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ನಿಧಿಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Adobe and Nokia Announce $10 Million Open Screen Project Fund|url =http://www.adobe.com/aboutadobe/pressroom/pressreleases/200902/021609AdobeNokia.html|date=2009-02-16|accessdate=2009-02-20}}</ref> == ಸ್ವರೂಪ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ "'''S''' hock'''W''' ave '''F‌‌‌''' lash" ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, "ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ "ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಆಟಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳು [[SWF]] ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು.swf [[ಕಡತ ವಿಸ್ತರಣೆ]]ಯನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ "ಚಾಲಿಸಲಾದ" ಒಂದು ವೆಬ್‌-ಪುಟದ ಪ್ಲಗ್‌-ಇನ್‌ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ವಾಹಕ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಳಗೆ ([[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು.exe ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ) ಅವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ವಿಡಿಯೋ]] ಕಡತಗಳು<ref group="spec">FLV ಮತ್ತು F4V [https://web.archive.org/web/20080517085056/http://www.adobe.com/devnet/flv/pdf/video_file_format_spec_v9.pdf ವಿಡಿಯೋ ಫೈಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಷನ್‌ ವರ್ಷನ್‌ 9]<br />F4Vಯು [[ISO ಆಧಾರದ ಮೀಡಿಯಾ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪ]] ಮಾನದಂಡವವಾದ [http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/c051533_ISO_IEC_14496-12_2008.zip ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ISO ಮಾನದಂಡಗಳು] ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಚಂದಾದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ [http://www.iso.org/iso/catalogue_detail?csnumber=41828 ]</ref> ಒಂದು.flv ಕಡತ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು.[[swf]] ಕಡತಗಳೊಳಗಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ [[VLC]], ಅಥವಾ [[ಕ್ವಿಕ್‌ಟೈಮ್‌]] ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ [[ಕೋಡೆಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌‌]]ನಂಥ ಒಂದು flv-ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ಲೇಯರ್ ಮೂಲಕ ಚಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯು, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಿಟ್‌ನಕಾಶೆಗಳು ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಿಂತ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತಾಗಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ- ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ [[ಆವರ್ತನ ಶ್ರೇಣಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಹರಿವುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಏಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ (ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯ, ದೃಶ್ಯಭಾಗ, ಅಥವಾ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶದಂಥವು) ಹುರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇತರ ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[CPU]]ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಹಣದ ಅಥವಾ ಪಠ್ಯದ ಮಂಕಾಗುವಿಕೆಗಳಂಥ ಬೃಹತ್‌‌ ತೆರೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಇದು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು-ಮೂಡಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಒಂದು ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಯಂತ್ರವನ್ನೂ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ವರ್ಚುಯಲ್‌ ಮೆಷೀನ್‌ (AVM) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರನ್‌-ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಲಿಪಿಗಾರಿಕೆಯ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪಟುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ದೃಶ್ಯಭಾಗ, MP3-ಆಧರಿತ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ, ಮತ್ತು ಬಿಟ್‌ನಕಾಶೆ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 8ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಎರಡು ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಕೋಡೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ: [[ಆನ್‌‌2 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]] [[VP6]] ಹಾಗೂ [[ಸೋರೆನ್‌ಸನ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌]], ಮತ್ತು [[JPEG]], ಪ್ರಗತಿಶೀಲ JPEG, [[PNG]], ಹಾಗೂ [[GIF]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರನ್‌-ಟೈಮ್‌ ಬೆಂಬಲ. ಮುಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು [[ಚುರುಕಾದ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ]] ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು ಬಳಸಲು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಒಂದು ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ ಆಗಿದ್ದು, [[ಔಟ್‌ಲುಕ್‌‌]]ನಂಥ ಒಂದು ವಾಡಿಕೆಯ ಇ-ಮೇಲ್‌ ಗ್ರಾಹಕನೊಳಗೆ ಅದು ಓಡಲಾರದು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಒಂದು ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ವಿಂಡೋವನ್ನು ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯು ತೆರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇ-ಮೇಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ದೃಶ್ಯಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರುಚಾಲಿಸಲು [[Gಮೇಲ್‌]] ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. === ಫ್ಲಾಶ್ ದೃಶ್ಯಭಾಗ === {{See|Flash Video}} [[HTML5]]ನ ಉದಯವಾಗುವವರೆಗೂ, ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡದ ಕೊರತೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರಿಪಾಠವು, ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಿಕೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು (ನೋಡಿ: [[ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಕೆದಾರರ ನೆಲೆ]]), ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಆಪಲ್‌ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಪಲ್‌ನಿಂದ ಇದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ (ನೋಡಿ: [[ಟೀಕೆ]]). ದೃಶ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡವು HTML5ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ, ನೋಡಿ: [[HTML5 ದೃಶ್ಯಭಾಗ]]. ==== ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ==== ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶವು ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[MP3]] ಅಥವಾ AACಯಲ್ಲಿ ([[ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಆಡಿಯೋ ಕೋಡಿಂಗ್‌‌]]) ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು [[ADPCM]], ನೆಲ್ಲಿಮೋಸರ್‌ ([[ನೆಲ್ಲಿಮೋಸರ್‌ ಅಸಾವೊ ಕೋಡೆಕ್‌]]) ಮತ್ತು [[ಸ್ಪೀಕ್ಸ್‌‌]] ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಕೋಡೆಕ್‌ಗಳನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. 11,22,44.1 kHzನಷ್ಟಿರುವ ಮಾದರಿ ದರ್ಜೆಗಳಿಗೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಷ್ಟ Tv, DVD ಮಾದರಿ ದರ್ಜೆಯಾಗಿರುವ 48&nbsp;kHz ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಮಾದರಿ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 9ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ 3ರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ [[MPEG-4]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ವಿಡಿಯೋ ಬೆಂಬಲಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅಡೋಬ್‌ 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 20ರಂದು ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="MP4">{{cite web |url=http://www.kaourantin.net/2007/08/what-just-happened-to-video-on-web_20.html |title=What just happened to video on the web |publisher=Adobe |access-date=2010-06-15 |archive-date=2016-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625125036/http://www.kaourantin.net/2007/08/what-just-happened-to-video-on-web_20.html |url-status=dead }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[H.264]]ನಲ್ಲಿ (MPEG-4 ಭಾಗ 10) ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು, [[AAC]] (MPEG-4 ಭಾಗ 3), F4V, [[MP4]] (MPEG-4 ಭಾಗ 14), M4V, M4A, [[3GP]] ಮತ್ತು [[MOV]] ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ [[ಧಾರಕ ಸ್ವರೂಪಗಳು]], [[3GPP]] [[ಟೈಮ್ಡ್‌‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ (MPEG-4 ಭಾಗ 17) ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. 3GPP ಟೈಮ್ಡ್‌‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯು (MPEG-4 ಭಾಗ 17) ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸಿದ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 'ilst' ಆಟಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ತಿಳಿಸುವ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ. 'ilst' ಆಟಂ ಎಂಬುದು [[ID3]] ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು, [[ಉಪದತ್ತಾಂಶ]]ವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಲು [[ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌]] ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. [[MPEG-4 ಭಾಗ 2]] ಮತ್ತು [[H.263]]ಗಳಿಗೆ F4V ಕಡತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. FLV ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಶಿಷ್ಟ ISO ಆಧಾರದ ಮೀಡಿಯಾ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪದೆಡೆಗೆ ([[MPEG-4 ಭಾಗ 12]]) ತಾನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಹ ಅಡೋಬ್‌ ಘೋಷಿಸಿದೆ. H.264ಯ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ FLV ರಚನಾ-ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಿತಿಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ. MPEG-4 ಮಾನದಂಡಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ ಅಂತಿಮ ಬಿಡುಗಡೆಯು 2007ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.adobe.com/aboutadobe/pressroom/pressreleases/200708/082107FlashPlayer.html ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 9ರಲ್ಲಿನ MPEG-4 ಬೆಂಬಲದ ಕುರಿತಾದ ಅಡೋಬ್‌ನ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ]</ref> == ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಸಲಕರಣೆಗಳು == {{Infobox software | name = Adobe Flash Professional | logo = [[ಚಿತ್ರ:Adobe Flash CS5 Icon.png|64px|Adobe Flash CS5 Icon]] | caption = Adobe Flash CS5 Professional (11.0.0.485) under [[Windows 7]]. | screenshot = [[ಚಿತ್ರ:Adobe_Flash_CS5.jpg|270px|Adobe Flash CS5 Professional under [[Windows 7]]|Adobe Flash CS5 Professional]] | developer = [[Adobe Systems]] (formerly by [[Macromedia]]) | frequently updated = Yes | programming language = [[C++]] | operating system = [[Microsoft Windows]] and [[Mac OS X]]| | genre = [[Multimedia]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[EULA]] | website = [http://www.adobe.com/products/flash/flashpro/ Adobe Flash Professional Homepage] }} ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಎಂಬ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ವೆಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು, ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂಥ [[ಅಡೋಬ್‌ ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌]]ಗೆ, ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹುರುಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಇತಿಹಾಸ === {| ವರ್ಗ="wikitable sortable " line-height:100%;" |- ! ಅಗಲ="150px" | ಬಿಡುಗಡೆ ! ವರ್ಷ ! ವಿವರಣೆ |- | '''[[ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್‌‌]]''' | 1996 | ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗಿನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿ |- | '''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 1''' | 1996 | ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್‌‌ನ ಒಂದು ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಆವೃತ್ತಿ |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 2''' | 1997 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 2ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ವಸ್ತು [[ಸಂಗ್ರಹಣೆ]] |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 3''' |1998 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 3ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಚಲನಚಿತ್ರದ ತುಣುಕಿನ ಅಂಶ, [[ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌]] ಪ್ಲಗ್‌-ಇನ್‌ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆ, [[ಪಾರದರ್ಶಕತೆ]] ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 4''' |1999 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 4ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಆಂತರಿಕ [[ಚಲ ಪರಿಮಾಣಗಳು]], ಒಂದು ಪ್ರದಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಮುಂದುವರಿದ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌, ಹಾಗೂ [[ಪ್ರವಹಿಸುವ]] MP3 |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 5''' |2000 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 5ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ 1.0 (ಇದು ECMAಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌‌ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ವಾಕ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತದೆ), [[XML]] ಬೆಂಬಲ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು (ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾಗಿರುವುದು), ಚಲನಶೀಲ ಪಠ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾದ [[HTML]] ಪಠ್ಯ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ ಮಾಡುವಿಕೆ |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ MX''' |2002 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 6ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಒಂದು ದೃಶ್ಯಭಾಗದ [[ಕೋಡೆಕ್‌]] (ಸೋರೆನ್‌ಸನ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌), [[ಯುನಿಕೋಡ್|ಯೂನಿಕೋಡ್‌]], v1 [[UI ಭಾಗಗಳು]], [[ಸಂಪೀಡನ]], ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣ ರೇಖಾಕೃತಿ API |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ MX 2004''' | 2003 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 7ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ 2.0 (ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು [[ವಸ್ತು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ರಚಿಸುವಿಕೆ]]ಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿತಾದರೂ, ಇತರ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಲಿಪಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ನು ಕೇವಲ ಕೈನಿಂದಲೇ ಅಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರರ್ಥವಾಗಿತ್ತು), ವರ್ತನೆಗಳು, ವಿಸ್ತರಣೀಯತೆಯ ಪದರ (JSAPI), ಉಪನಾಮದ ಪಠ್ಯ ಬೆಂಬಲ, ಕಾಲಯೋಜನೆ ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ MX ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ 2004 ಆವೃತ್ತಿಯು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ MX 2004ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು: ತೆರೆಗಳು ([[ಪವರ್‌‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌‌‌‌]]ನಂಥ ಒಂದು ರೇಖೀಯ ಸ್ಲೈಡು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುರುಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ರೇಖೀಯವಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ-ಆಧರಿತ ಅಭಿವರ್ಧನೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಲೈಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪಗಳು), [[ವೆಬ್‌ ಸೇವೆಗಳು]] ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆ, ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯಪಟು, ಮೀಡಿಯಾ ಮರುಚಾಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳು (ಒಂದು SWFನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದಾದ ಭಾಗವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ MP3 ಮತ್ತು/ಅಥವಾ FLV ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ್ನು ಇದು ಕೋಶೀಕರಿಸುತ್ತದೆ), ದತ್ತಾಂಶ ಭಾಗಗಳು (ಡೇಟಾಸೆಟ್‌, XMLಕನೆಕ್ಟರ್‌‌, ವೆಬ್‌ಸರ್ವೀಸಸ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್‌‌, Xಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ ರಿಸಾಲ್ವರ್‌‌, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಬಂಧಕ APIಗಳು, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌, v2 UI ಭಾಗಗಳು, ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾ ವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು. |- |'''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 8''' |2005 | ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಬೇಸಿಕ್‌ 8 ಎಂಬುದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆ ಸಲಕರಣೆಯ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ [[ಲಕ್ಷಣ-ಸಮೃದ್ಧ]] ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ರೇಖಾಕೃತಿ, ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪಟುತ್ವವನ್ನು ಮಾಡಬಯಸುವ ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಕಡೆಗೆ ಇದು ಗುರಿಯಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 8ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನದ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರಿದ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೀಮಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ 8 ಆವೃತ್ತಿಯು ಹೊರಗೆಡಹುವ ಗುಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ, ದೃಶ್ಯಭಾಗ, ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿತು. ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ: ಶೋಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೆರೆಸುವ ವಿಧಾನಗಳು, ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವ ‌ನಿಯಂತ್ರಣ, ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೆರೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು (ಮುಚ್ಚಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗಮ-ಬಿಂದುಗಳು), ವಸ್ತು-ಆಧರಿತ ರೇಖಾಕೃತಿ ವಿಧಾನ, ರನ್‌-ಟೈಮ್‌ ಬಿಟ್‌ನಕಾಶೆ ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌, ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಟೈಪ್‌ ಮುಂದುವರಿದ ಉಪನಾಮ-ನಿರೋಧಕ]], [[ಆನ್‌‌2]] VP6 ಮುಂದುವರಿದ ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಕೋಡೆಕ್‌, ದೃಶ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಆಲ್ಫಾ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆಗಾಗಿರುವ ಬೆಂಬಲ, ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಂಕೇತಲಿಪಿಗ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯಪಟು, FLV ಕಡತಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಬೆಂಬಲ, ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಮರುಚಾಲಿಸುವ ಒಂದು ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಾಧನ ಅನುಕರಣಕಾರ. |- |'''ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ CS3 ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌''' |2007 |ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS3 ಅಡೋಬ್‌ ಹೆಸರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ 3.0ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು CS3 ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಮಗ್ರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡಲು ಅದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, [[ಅಡೋಬ್‌ ಫೋಟೋಷಾಪ್‌‌]]ನಂಥ ಇತರ ಅಡೋಬ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣದ ರೇಖಾಕೃತಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದು [[ಅಡೋಬ್‌ ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಡೋಬ್‌ ಫೈರ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌‌]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ. |- |'''ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ CS4 ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌‌''' |2008 |[[ವಿಲೋಮ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ]] (ದಾಳಗಳು), ಮೂಲಭೂತ [[3D]] ವಸ್ತು ಕುಶಲ ಬಳಕೆ, ವಸ್ತು-ಆಧರಿತ ಅನಿಮೇಷನ್‌, ಒಂದು ಪಠ್ಯ ಎಂಜಿನ್‌, ಹಾಗೂ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ 3.0ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಂದುವರಿದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ CS4 ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. |- |'''ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ CS5 ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌''' | 2010 |2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 12ರಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS5 ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 30ರಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS5 ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯು [[ಐಫೋನ್‌]] ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಆಧಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಐಫೋನ್‌ ಪರಿವರ್ತಕಕ್ಕೆ<ref>{{cite web | url=http://daringfireball.net/2010/04/iphone_agreement_bans_flash_compiler | title=New iPhone Developer Agreement Bans the Use of Adobe’s Flash-to-iPhone Compiler | accessdate=2010-04-22 | publisher=Daring Fireball}}</ref> ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲು ತನ್ನ ಅಭಿವರ್ಧಕ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಆಪಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 8ರಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಐಫೋನ್‌ ಹಾಗೂ ಐಪ್ಯಾಡ್‌‌ನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS5ರಲ್ಲಿ ತಾನು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 20ರಂದು ಅಡೋಬ್‌ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url=http://www.mikechambers.com/blog/2010/04/20/on-adobe-flash-cs5-and-iphone-applications/ | title=On Adobe, Flash CS5 and iPhone Applications | accessdate=2010-04-22 | publisher=Mike Chambers}}</ref> ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS5ರ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ, ಒಂದು ಹೊಸ ಪಠ್ಯ ಎಂಜಿನ್‌ (TLF), [[ವಿಲೋಮ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ, ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತ ತುಣುಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ. |} === ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಸಲಕರಣೆಗಳು === [http://osflash.org/ajaxanimator ಅಜಾಕ್ಸ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205194841/http://osflash.org/ajaxanimator |date=2012-02-05 }} ಹಾಗೂ (ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ) [[UIRA]]ದಂಥ [[ಮುಕ್ತ ಮೂಲ]]ದ ಯೋಜನೆಗಳು, ಒಂದು ರೇಖಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆದಾರ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಹೊಂದಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, [[swfಮಿಲ್‌]], [[SWFಟೂಲ್ಸ್‌‌‌]], ಹಾಗೂ [[MTASC]]ನಂಥ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು SWF ಕಡತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಪಠ್ಯ, ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ನು ಅಥವಾ XML ಕಡತಗಳನ್ನು [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌]]ಗಳೊಳಗೆ ಸಂಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತವೆ. [[C]], [[PHP]], [[C++]], [[ಪರ್ಲ್‌]], [[ಪೈಥಾನ್‌]], ಹಾಗೂ [[ರೂಬಿ]] ಮೊದಲಾವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಮಿಂಗ್‌‌ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವೂ ಸಹ, SWF ಕಡತಗಳನ್ನು ಸರಣಿಬದ್ಧವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[haXe]] ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ, ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ವಸ್ತು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಬಲ್ಲ ವೆಬ್‌-ಹುರುಳಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಡೆಗೆ ಅದು ಅನುಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅನೇಕ [[ಷೇರ್‌ವೇರ್‌]] ಅಭಿವರ್ಧಕರು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2000 ಹಾಗೂ 2002ರ ನಡುವೆ 50 US$ಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರು. 2003ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉಚಿತ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯು ಅನೇಕ ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌-ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಲಕರಣೆ-ನಿರ್ಮಾತೃಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಓಡಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದ ಅಭಿವರ್ಧಕರು ತಮ್ಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಸಹ ಬಹುಪಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈಗಲೂ ಸಹ 100 US$ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌‌ನ್ನು ಅವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[Kಟೂನ್‌]] ಸದಿಶ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು SWFನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು, ಆದರೆ ಇದರ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾದ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಲಕರಣೆಯ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾದ ಓರ್ವ ಮಾಜಿ-ಉದ್ಯೋಗಿಯಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[SWiSH ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌‌]]. [[ಟೂನ್‌ ಬೂಮ್]] ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಕೂಡಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಆಧರಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸಲಕರಣೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ [[.swf]]ನ್ನು-ಅನುಸರಿಸುವ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌‌]] ಸಲಕರಣೆಗಳು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು, ಬೋಧಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅನುಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ತೆರೆಯ ಹುರುಳಿನ ನಷ್ಟರಹಿತ ಸಂಪೀಡನ ಹಾಗೂ ಮರುಚಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸನ್ನೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮರ್‌ಗಳಲ್ಲದವರಿಂದಲೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೂ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಸಂಕೇತವನ್ನು (ಅಂದರೆ ಟ್ವೀನಿಂಗ್‌‌ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾರದು. [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಕ್ಯಾಮ್]] ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಯಶಃ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಫಲಿತದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಸಲಕರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, 90ರ-ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಫಲಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶವು, ಒಂದು ಸರ್ವತ್ರ ಅಡ್ಡ-ವೇದಿಕೆಯ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ. [[ಅನಿಮೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ]] ಎಂಬುದು ಒಂದು 2D ಅನಿಮೇಷನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕಟ್ಟು ಆಗಿದ್ದು, SWF ಕಡತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಾತ್ರದ ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ‌‌[[ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್]] ಎಂಬುದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚಲನ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. [[ಕ್ವೆಶ್ಚನ್‌ ರೈಟರ್‌]] ಎಂಬುದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮರ್‌‌ಗಳಾಗಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವೆಬ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿಲ್ಲದ ಬಳಕೆದಾರರೂ ಸಹ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌-ಆಧರಿತ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವ ಆನ್‌-ಲೈನ್‌ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇವೆಗಳ (1998) ಪೈಕಿ [http://www.flashtogo.com/ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ಟುಗೋ] ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಹುರುಳು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಿತ ಮಾದರಿಗಳ (ಪಡಿಯಚ್ಚುಗಳ) ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಇಂಥ ಕಂಪನಿಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌‌ಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸದರಿ ಹುರುಳು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವರನ್ನು ಶಕ್ತರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗಿರಾಕಿಯ ಆದೇಶಾನುಸಾರ ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ [[Wix.com]] ಹಾಗೂ [[ಸರ್ಕಲ್‌ಪ್ಯಾಡ್‌]] ಇತರ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಹುರುಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು SWF ಸ್ವರೂಪವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ [[ಅಡೋಬ್‌ ಲೈವ್‌ಮೋಷನ್‌]] ಎಂಬ ಒಂದು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕಟ್ಟನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ ಬರೆಯಿತು. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಲೈವ್‌ಮೋಷನ್‌ ಕಂಡಿತಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರದ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಫಲವಾಯಿತು. 2003ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರೆಸೆಡಿಯಾವನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಖರೀದಿಸಿತು. ಪವರ್‌‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೆಸೆಡಿಯಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾವು ತರುವಾಯ ಈ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬ್ರೀಝ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಅನೇಕ ಹೊಸ ವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, (ಆವೃತ್ತಿ 2ರಂತೆ) [[ಆಪಲ್‌‌]]ನ [[ಕೀನೋಟ್‌]] ಪ್ರಸ್ತುತಿ ತಂತ್ರಾಂಶವೂ ಸಹ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು SWFಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. == ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಕೆದಾರರ ತಳಹದಿ == ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ; ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 95%ನಷ್ಟು PCಗಳು ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,<ref>{{cite web |url=http://statowl.com/plugin_overview.php |title=Web Browser Plugin Market Share |accessdate=2009-08-18 |publisher=StatOwl |archive-date=2016-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411154434/http://www.statowl.com/plugin_overview.php |url-status=dead }}</ref> ಅಡೋಬ್‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕಾರ 98 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು U.S. ವೆಬ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ 99.3 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರಜಾಲ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ್ನು<ref>98%: [[NPD]] [http://www.macromedia.com/software/player_census/npd/ ಅಧ್ಯಯನ]</ref><ref name="Flash Player Statistics">99.3%: ಮಿಲ್‌ವಾರ್ಡ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಸಮೀಕ್ಷೆ, 2009ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. {{cite web |url=http://www.adobe.com/products/player_census/flashplayer/ |title=Flash Player Statistics |accessdate=2009-06-04 |author= |authorlink= |date= |year= |month= |work= |publisher=Adobe Systems |pages= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}</ref> ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, 92ರಿಂದ 95%ವರೆಗಿನ ಬಳಕೆದಾರರು (ಪ್ರದೇಶವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ) ವಿನೂತನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="versionpenetration">{{cite web |url=http://www.adobe.com/products/player_census/flashplayer/version_penetration.html |title=Adobe Flash Player Version Penetration |accessdate=2009-06-04|author= |authorlink= |date= |year= |month= |work= |publisher=Adobe Systems |pages= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}</ref> ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವಿಂಡೋಸ್‌‌, [[ಮ್ಯಾಕ್‌ OS 9]]/[[X]], [[ಲೈನಕ್ಸ್‌]], [[ಸೊಲಾರಿಸ್‌]], [[HP-UX]], [[ಪಾಕೆಟ್‌ PC]]/[[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ CE]], [[OS/2]], [[QNX]], [[ಸಿಂಬಿಯಾನ್‌]], [[ಪಾಮ್‌ OS]], [[ಬಿOS]], ಮತ್ತು [[IRIX]]; ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಸಹ, ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ: [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ]]). ಸಾಧನಗಳ (ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ) ಜೊತೆಗಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ನೋಡಿ: [[ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಲೈಟ್‌]]. ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಾಧನಗಳ ವಲಯವನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ವೆಬ್‌ ದಟ್ಟಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 60%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತನ್ನ ಐಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾರ್ಥ ರನ್‌ಟೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಆಪಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. "ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಸಾಧನ" ದಟ್ಟಣೆಯ ಪೈಕಿ 95%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌ಗೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಒಂದು ಸರ್ವತ್ರ ಮೊಬೈಲ್‌ ವೇದಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಅಡೋಬ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್‌‌‌]]ನ ಮುಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಬೆಂಬಲವು ಈಗಾಗಲೇ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.androidcentral.com/andy-rubin-says-flash-coming-froyo-version-android-operating-system "ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಫ್ರೊಯೋ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಂಡಿ ರೂಬಿನ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ"]</ref> == 64-ಬಿಟ್‌ ಬೆಂಬಲ == ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 10ರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[64-ಬಿಟ್‌‌]]ನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಲೈನಕ್ಸ್‌‌ಗಾಗಿ‌, ಮತ್ತು ಕೇವಲ [[x86-64]] ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="labs.adobe.com">{{Cite web |url=http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/faq.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101205022102/http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/faq.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.adobe.com/penguin.swf/2008/11/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2009-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090530185127/http://blogs.adobe.com/penguin.swf/2008/11/ |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 11ರಂದು 64-ಬಿಟ್‌ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಒಂದರ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="Linux 64">{{cite web|url=http://weblogs.macromedia.com/emmy/archives/2008/11/swf_10_spec_available_and_flash_player_alpha_for_64-bit_linux_on_labs.html|title=SWF 10 spec available AND Flash Player alpha for 64-bit Linux on Labs|last=Huang|first=Emmy|publisher=Adobe Systems|date=2008-11-17|access-date=2010-06-15|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416110704/http://weblogs.macromedia.com/emmy/archives/2008/11/swf_10_spec_available_and_flash_player_alpha_for_64-bit_linux_on_labs.html|url-status=dead}}</ref> ಹಲವಾರು ಮನವಿಗಳ<ref name="labs.adobe.com"/> ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 64-ಬಿಟ್‌ ಲೈನಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಡೋಬ್‌ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಮತ್ತು ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ ನಡುವಣ ಒಂದು (nspluginwrapper‌‌ನಂಥ) ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಪದರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಒಂದು 64-ಬಿಟ್‌ ಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು 32-ಬಿಟ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ನಲ್ಲಿ 32-ಬಿಟ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಪರಿಹಾರವು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=439858 |title=Linus struggles with Flash Player |publisher=Fedora bugtracker |accessdate=2009-02-21}}</ref> ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ ಒಂದು ಮುಂಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಡೋಸ್‌‌, ಮ್ಯಾಕಿಂತೋಷ್‌ ಹಾಗೂ ಲೈನಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತಿಮ 64-ಬಿಟ್‌ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅಡೋಬ್‌ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="labs.adobe.com"/> ಅಧಿಕೃತವಾದ 32-ಬಿಟ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಈಗಲೂ ಸಹ [[ಉಬುಂಟು]], [[ಓಪನ್‌SUSE]]ನಂಥ 64-ಬಿಟ್‌ ಲೈನಕ್ಸ್‌ ವಿತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ವರದಿಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ 32-ಬಿಟ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://adammichaelroach.com/blog/110309-installing-adobe-flash-64-bit-ubuntu-910-karmic-koala |title=ಉಬುಂಟು 9.10 ಕಾರ್ಮಿಕ್‌ ಕೊವಾಲಾದಲ್ಲಿ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ 64 ಬಿಟ್‌‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆ |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530014417/http://adammichaelroach.com/blog/110309-installing-adobe-flash-64-bit-ubuntu-910-karmic-koala |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://nocturn.vsbnet.be/content/flash-problems-64-bit-linux |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100924232501/http://nocturn.vsbnet.be/content/flash-problems-64-bit-linux |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mat-wright.com/2010/02/flash-player-10-for-64-bit-linux.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100606063018/http://www.mat-wright.com/2010/02/flash-player-10-for-64-bit-linux.html |url-status=dead }}</ref> ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಬಳಕೆದಾರರು ಸ್ವತಃ ತಾವೇ 64-ಬಿಟ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://nxadm.wordpress.com/2009/04/26/install-64-bit-adobe-flash-player-on-ubuntu-904/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006060739/http://nxadm.wordpress.com/2009/04/26/install-64-bit-adobe-flash-player-on-ubuntu-904/ |url-status=dead }}</ref> ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆಗಳು (ಕಡೇಪಕ್ಷ ಗ್ನಾಶ್‌ ಮತ್ತು Swfಡೆಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ) 32-ಬಿಟ್‌ನ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ 64-ಬಿಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ (ನೋಡಿ: [[ಮರುಚಾಲನೆ]]). == ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ == ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕಾನ್‌ಕರರ್‌‌‌]], [[K-ಮೆಲಿಯಾನ್‌]]. ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸಮಾನವಾಗಿರುವ "ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ತಡೆಕಾರಕ" ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಕೂಡಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ: [[ನೋಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಲಾಕ್‌‌‌]]ನ್ನು ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಲಾಕ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಒಪೆರಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಪೆರಾ ಟರ್ಬೋವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ, ಬಳಕೆದಾರನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳನ್ನು ಚಾಲಿಸಲು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅದು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಫಾಕ್ಸೀಯನ್ನು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಲಾಕ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ OS X ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ವೆಬ್‌ಕಿಟ್‌-ಆಧರಿತ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳು ಕ್ಲಿಕ್‌ ಟು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌ನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://rentzsch.github.com/clicktoflash/|title=ClickToFlash|accessdate=2009-10-18|archive-date=2009-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20091025103722/http://rentzsch.github.com/clicktoflash/|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್‌ ಭಾಷೆ == {{See|ActionScript}} == ಸಂಬಂಧಿತ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು == {| ವರ್ಗ="wikitable sortable " line-height:100%;" ! ವಿಸ್ತರಣೆ ! ವಿವರಣೆ |- ! '''.[[swf]]''' |.swf ಕಡತಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ, ಸಂಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ '.swf ಡೀಕಂಪೈಲರ್‌‌ಗಳು' ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು.swf ಕಡತಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯತ್ನವು.swfನಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ. |- !.'''[[FXG]]''' | FXG ಎಂಬುದು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ xml ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, [[ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌]], ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌, [[ಫೋಟೋಷಾಪ್‌]] ಮತ್ತು ಇತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ [[ಅಡೋಬ್‌]]ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. |- ! '''.fla''' |.fla ಕಡತಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು FLA ಕಡತಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು.swf ಕಡತಗಳೊಳಗೆ ಸಂಕಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಮೂಲ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪ]]ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ದ್ವಿಮಾನ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರೋ CS5ನಲ್ಲಿ, fla ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವು XML-ಆಧರಿತ ಯೋಜನೆಯ ರಚನಾ-ಸ್ವರೂಪವೊಂದರ ಒಂದು ಜಿಪ್‌ ಧಾರಕವಾಗಿದೆ. |- ! '''.xfl''' |.xfl ಕಡತಗಳು XML-ಆಧರಿತ ಯೋಜನೆ ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಿಮಾನ.fla ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅವು ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು XFLನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CS4ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿನಿಮಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇನ್‌ಡಿಸೈನ್‌ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ XFL ಕಡತಗಳನ್ನು ಇದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರೋ CS5ನಲ್ಲಿ, xfl ಕಡತವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಡತವಾಗಿದ್ದು, "ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲ್ಪಡದ FLA" ಕಡತವನ್ನು ಅದು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲ್ಪಡದ FLA ಕಡತವು ಫೋಲ್ಡರುಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, XML ಹಾಗೂ ದ್ವಿಮಾನ ಅದು ಕಡತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. |- ! '''.[[as]]''' |.as ಕಡತಗಳು ಸರಳ ಮೂಲ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ [[ಮೂಲ ಸಂಕೇತ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. FLA ಕಡತಗಳೂ ಸಹ ನೇರವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲವಾಗಿವೆಯಾದರೂ, ರಾಚನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಅಥವಾ ಆವೃತ್ತಿಗಾರಿಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಡ್ಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ.as ಕಡತಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ '''.ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌''' ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. |- ! '''[[.mxml]]''' |.mxml ಕಡತಗಳು ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಕಡತಗಳ (ಮತ್ತು.css ಕಡತಗಳ) ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ GUIನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಾಟು-ಭಾಷಾ-ಶೈಲಿಯ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು (HTML ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಟ್ಯಾಗ್‌ನ ವರ್ಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ವರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರತಿ MXML ಕಡತವು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳ (ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವು UIಭಾಗದ ಸಂತತಿಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದರೊಳಗೆ ಒಂದನ್ನಿಟ್ಟು ಅಡಕಿಸಿದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. |- ! '''.swd''' |.swd ಕಡತಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ದೋಷ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಈ ಕಡತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. |- ! '''.asc''' |.asc ಕಡತಗಳು ಸರ್ವರ್‌-ಸೈಡ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಮರ್ಥವಾದ ಹಾಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗ್ರಾಹಕ-ಸರ್ವರ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಸಂವಹನೆಯ ಸರ್ವರ್‌ MX ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- ! '''.abc''' |.abc ಕಡತಗಳು ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಯಂತ್ರವಾದ AVM (ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 8 ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನದು), ಹಾಗೂ AVM2ನಿಂದ (ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 9 ಅಥವಾ ನಂತರದ್ದು) ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಬೈಟ್‌ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. |- ! '''.[[flv]]''' |.flv ಕಡತಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ವಿಡಿಯೋ ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌, [[ffmpeg]], [[ಸೋರೆನ್‌ಸನ್‌ ಸ್ಕ್ವೀಝ್‌]], ಅಥವಾ [[ಆನ್‌2 ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌‌‌]]ನಿಂದ ಅವು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. FLV ಕಡತಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ದತ್ತಾಂಶವು, SWF ಕಡತಗಳ ಒಳಗೆ ಅವು ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. |- ! '''.f4v''' |.f4v ಕಡತಗಳು [[MP4]] ಕಡತಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 9ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ 3 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ್ನು ಮರುಚಾಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. F4V ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ವಿಡಿಯೋಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡನೇ ಧಾರಕ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು FLV ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ISO ಆಧಾರದ ಮೀಡಿಯಾ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪ]]ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref name="FLV-F4V">{{cite paper | author = Adobe Systems Incorporated | title = Video File Format Specification, Version 10 | publisher = Adobe Systems Incorporated | date = November 2008 | url = http://www.adobe.com/devnet/flv/pdf/video_file_format_spec_v10.pdf | format = PDF | page = | accessdate = 2009-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081203004619/http://www.adobe.com/devnet/flv/pdf/video_file_format_spec_v10.pdf|archivedate=2008-12-03}}</ref><ref name="newformats">{{Cite web |url=http://www.kaourantin.net/2007/10/new-file-extensions-and-mime-types.html |title=ಹೊಸ ಕಡತ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಮತ್ತು MIME ಬಗೆಗಳು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706004744/http://www.kaourantin.net/2007/10/new-file-extensions-and-mime-types.html |url-status=dead }}</ref> |- ! '''.f4p''' |.f4p ಕಡತಗಳು [[ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯೊಂದಿಗಿನ F4V ಕಡತಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="newformats" /> |- ! '''.f4a''' |.f4a ಕಡತಗಳು ಕೇವಲ ಶ್ರವ್ಯಾಂಶದ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ F4V ಕಡತಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="newformats" /> |- ! '''.f4b''' |.f4b ಕಡತಗಳು F4V [[ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಪುಸ್ತಕ]]ದ ಕಡತಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="newformats" /> |- ! '''.swc''' |.swc ಕಡತಗಳು ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಒಂದು ಸಂಕಲಿಸಿದ ತುಣುಕು, ಘಟಕಾಂಶದ ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ವರ್ಗದ ಕಡತ, ಮತ್ತು ಘಟಕಾಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಇತರ ಕಡತಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. |- ! '''.jsfl''' |.jsfl ಕಡತಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ APIಯನ್ನು ಅವು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. |- ! '''.swt''' |.swt ಕಡತಗಳು.swf ಕಡತಗಳ 'ಪಡಿಯಚ್ಚುಗೊಳಿಸಿದ' ಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಜನರೇಟರ್‌ನಿಂದ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. |- ! '''.flp''' |.flp ಕಡತಗಳು XML ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ದಸ್ತಾವೇಜು ಕಡತಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಸಂಘಟನೆ, ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ, ಸಂಬಂಧಿತ ಕಡತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗುಂಪುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. |- ! '''.spl''' |.spl ಕಡತಗಳು [[ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌]] ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳಾಗಿವೆ. |- ! '''.aso''' |.aso ಕಡತಗಳು ಕ್ಯಾಷ್‌ ಕಡತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಂಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಬೈಟ್‌ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ASO ಕಡತವೊಂದರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ಗ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಒಂದು ASO ಕಡತವು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮರುಸಂಕಲಿಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ IDEಯು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಯಾಷ್‌ ಕಡತಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಸ್ವತಃ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು %USERPROFILE%\Local Settings\Application Data\Macromedia\Flash8\en\Configuration\Classes\aso on Win32 / Flash8ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. |- ! '''.sol''' |.sol ಕಡತಗಳು, [[ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌‌]]ಗಳನ್ನು (ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ್ನು ಚಾಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಂತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಶೇಖರಿತ ದತ್ತಾಂಶ‌‌) ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌‌‌]]ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. |} == ಪೈಪೋಟಿ == === ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ಲೈಟ್‌ === ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ಲೈಟ್‌]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ವಲಯದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಿಲ್ವರ್‌ಲೈಟ್‌ ಬಳಕೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಬೀಜಿಂಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |url=https://techcrunch.com/2008/01/06/microsoft-silverlight-gets-a-high-profile-win-2008-bejing-olympics/ |title=Microsoft Silverlight Gets a High Profile Win: 2008 Beijing Olympics| accessdate=2010-02-23}}</ref> ನಡೆದ [[2008ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌]], ವ್ಯಾಂಕೂವರ್‌‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |url=http://www.businessinsider.com/microsoft-wins-the-2010-olympics-for-silverlight-2009-3 |title=Microsoft Wins The 2010 Olympics For Silverlight| accessdate=2010-02-23}}</ref> ನಡೆದ [[2010ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌]], ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡೂ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2008ರ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಈ ಉನ್ನತ ವಲಯದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2008/aug08/08-19conventions.mspx | title = Microsoft Working to Make Political Conventions Unconventional|accessdate=2010-02-23}}</ref> ತನ್ನ ದಿಢೀರ್‌‌ ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌‌‌]]ನಿಂದಲೂ ಸಹ ಸಿಲ್ವರ್‌ಲೈಟ್‌ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://netflix.mediaroom.com/index.php?s=43&item=288 |title=Netflix Begins Roll-Out of 2nd Generation Media Player for Instant Streaming on Windows PCs and Intel Macs |accessdate=2010-02-23 |archive-date=2010-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529122655/http://netflix.mediaroom.com/index.php?s=43&item=288 |url-status=dead }}</ref> === ಜಾವಾ FX === [[ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಸನ್‌ [[ಜಾವಾ FX]] ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು [[ಜಾವಾ]] ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. === ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡದ ಪರ್ಯಾಯಗಳು === [[W3C]]ಯ [[SVG]] ಹಾಗೂ [[SMIL]] ಮಾನದಂಡಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>[http://www.xml.com/pub/a/2001/09/12/svg.html XML.com: Picture Perfect]</ref> ಹಿಂದೆ MS ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌‌ಗಾಗಿ ಅಡೋಬ್‌ ಕಂಪನಿಯು 'ಅಡೋಬ್‌ SVG ವ್ಯೂವರ್‌‌' ಗ್ರಾಹಕ ಪ್ಲಗ್‌-ಇನ್‌ನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಿತು, ಆದರೆ 2009ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಇದರ ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.adobe.com/svg/eol.html|title=Adobe to Discontinue Adobe SVG Viewer|accessdate=2007-06-18|publisher=[[Adobe Systems]]}}</ref> ಉದ್ಯಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವ ಹಂತದಿಂದ ಸ್ವತಃ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವೆಡೆಗೆ ಅಡೋಬ್‌ ಮುಂದಡಿಯಿಟ್ಟು ಚಲಿಸಿದ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ನಡೆದಿದ್ದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.webstandards.org/2005/04/19/adobe-rich-internet-applications-and-standards/|title=Adobe, ‘Rich Internet Applications’ and Standards|accessdate=2010-02-25|date=April 19, 2005|publisher=[[Web Standards Project]]}}</ref> ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಆವೃತ್ತಿ 8ರ ನಂತರದ SVG ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ಒಪೆರಾ]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಆವೃತ್ತಿ 3ರ<ref>{{cite web|url=http://wiki.svg.org/Opera|title=Opera|accessdate=2007-06-18|date=2006-12-27|work=Svg wiki|publisher=Svg.org|archive-date=2010-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100125113658/http://wiki.svg.org/Opera|url-status=dead}}</ref> ನಂತರ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು [[ಸಫಾರಿ]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು SVGಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ [[ಮೊಝಿಲ್ಲಾ ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌‌‌]]ನ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಬೆಂಬಲವು ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://svg.org/story/2006/7/13/85643/0175|title=First Firefox 2.0 Beta Released|accessdate=2007-06-18|last=Quint|first=Antoine|date=2006-07-13|publisher=Svg.org|archive-date=2010-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20100115022501/http://svg.org/story/2006/7/13/85643/0175|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://developer.mozilla.org/en/docs/SVG_improvements_in_Firefox_3|title=SVG improvements in Firefox 3 |accessdate=2008-07-20|work=Mozilla Developer Center|publisher=[[Mozilla]]|date=2008-06-17}}</ref> [[UIRA]] ಎಂಬುದು ಒಂದು [[ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ]] ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು. 2007ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕುಸಿಯಿತಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಈಗ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web|url=http://www.unfreeze.net/?page_id=52|title=UIRA, Unfreeze|accessdate=2008-04-21|date=2008-04-20|publisher=unfreeze.net|archive-date=2018-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180402225610/http://www.unfreeze.net/?page_id=52|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [http://osflash.org/ajaxanimator ಅಜಾಕ್ಸ್‌ ಅನಿಮೇಟರ್‌‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205194841/http://osflash.org/ajaxanimator |date=2012-02-05 }} ನಂಥ ಇತರ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ [[HTML 5]] ಬೇರುಬಿಡುತ್ತಿದೆ: [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ ಅಂಶ]]ವು ಅನಿಮೇಷನ್‌ನ್ನು ಶಕ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರವ್ಯಾಂಶ ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯಭಾಗ ಅಂಶದ ಕಾಲಪರಿಷ್ಕರಣ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಪಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. === ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆ === ==== ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ==== 1998ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾವು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಆವೃತ್ತಿ 3ರ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೊರಗೆಡಹಿತು. ಕ್ಸಾರಾದ [[ಫ್ಲೇರ್‌‌]] ಮತ್ತು ಷಾರ್ಪ್‌ನ [[ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಡೆಡ್‌ ವೆಕ್ಟರ್‌‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌]] ಸ್ವರೂಪಗಳಂಥ, SWFನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಮುಕ್ತ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅದು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. SWFನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು [[C]] [[ಸಂಗ್ರಹಣೆ]]ಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಭಿವರ್ಧಕರು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. 1999ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಮಾರ್ಫ್‌ಇಂಕ್‌]] 99ನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು SWF ಕಡತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಾಗಿತ್ತು. 3ರಿಂದ 5ರವರೆಗಿನ SWF ಕಡತ ಸ್ವರೂಪದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಒಂದು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ [[ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಕಿಟ್‌‌]]ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಕೂಡಾ [[ಮಿಡ್ಲ್‌ಸಾಫ್ಟ್‌‌]]ನ್ನು ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆಯಿತು. 6ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವಂತೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದು [[ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿರುವಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ]]ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತಾದವು, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳಿಂದ ಅವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. 2006ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸದಾಗಿದ್ದ ಆವೃತ್ತಿ ಸ್ವರೂಪದ (ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 8) ಮೇಲಿನ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ SWF ಕಡತ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಸಂಪೀಡನ ಸ್ವರೂಪಗಳ (ಆನ್‌‌2, ಸೋರೆನ್‌ಸನ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹೊಸ ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಆದೇಶಗಳು, ಅಭಿವ್ಯಂಜಕ ಶೋಧಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ v8ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಒಂದು ಪರವಾನಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಪರವಾನಗಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳನ್ನು ಮರುಚಾಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸದರಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ಸದರಿ ಪರವಾನಗಿಯು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 9ರ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ದೊರಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.adobe.com/licensing/developer/fileformat/faq/ |title=Adobe File Format Specification FAQ |accessdate=2007-11-15 |publisher=Adobe Systems}}</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌‌]]ನ್ನು ([http://www.adobe.com/openscreenproject/faq/ ಅಡೋಬ್‌ ಕೊಂಡಿ]) ಅಡೋಬ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ SWF ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, SWF-ಸಹೋಪಯೋಗಿಯಾದ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭಿವರ್ಧಕರು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ SWFನ್ನು-ಕಳಿಸಿಕೊಡುವ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಸೋರೆನ್‌ಸನ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌‌‌‌‌]]ನಂಥ ಕೋಡೆಕ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯು ಈಗಲೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Free Flash community reacts to Adobe Open Screen Project | url = http://www.openmedianow.org/?q=node/21 | accessdate = 2008-11-29 }}</ref> ==== ಮರುಚಾಲಿಸುವಿಕೆ ==== SVGಯಂಥ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡದ ಮೇಲೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕಡತಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ-ಉದ್ದೇಶದ್ದಲ್ಲದ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಇದು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಸಹ SWF ಕಡತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ [[ಹಲವಾರು]] ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಒಂದು ಅಪ್ಪಟವಾದ [[ಮುಕ್ತ ಮೂಲ]]ದ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌]] ನೀಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರ ವಿತರಣೆಯು [http://www.macromedia.com/software/flash/open/licensing/ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ಪರವಾನಗಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ] ಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. 2008ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ ವಿನೂತನ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಗ್ನಾಶ್‌]] ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಉಚಿತವಾದ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ಹಾಗೂ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ GNU ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರವಾನಗಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ಗೆ ಒಂದು ಉಚಿತವಾದ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ<ref>{{cite journal |last=Hudson |first=Paul |year=2008 |month=July |title=Quick as a Gnash |journal=Linux Format |issue=107 |pages=48–49 |accessdate=2008-07-20 |quote=What happened is this little thing called "software patents". When you use MP3 or FLV, they're proprietary. And although we use FFMPEG and Gstreamer - we actually support all these codecs - we can't distribute Gnash that way....of course the OLPC project cannot legally redistribute the codecs....Gnash fully supports patent-free codecs such as [[Ogg Vorbis]] and [[Theora]] and [[Direc]] and stuff — Rob Savoye. }}</ref> ಕಡತಗಳ ಸ್ವಂತ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಭವವಾಗುವ ಸಂಭವನೀಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಚಿಂತೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಬಹುಪಾಲು SWF v7 ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು SWF v8 ಹಾಗೂ v9ಗಳನ್ನು ಗ್ನಾಶ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gnu.org/software/gnash/ |title=Gnash Introduction |accessdate=2008-07-20 |publisher=Free Software Foundation, Inc. |date=2008-06-26 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gnu.org/software/gnash/manual/gnash.html#flashsupport |title=Gnash Manual version 0.4.0 |accessdate=2007-08-15 |author=Rob Savoye, Ann Barcomb |authorlink= |date= |year=2007 |month=June |work= |publisher=Free Software Foundation |pages= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080117175037/http://www.gnu.org/software/gnash/manual/gnash.html#flashsupport |archivedate=2008-01-17 |quote= |url-status=dead }}</ref> 32-ಬಿಟ್‌, 64-ಬಿಟ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಂಡೋಸ್‌‌, ಲೈನಕ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗ್ನಾಶ್‌ ಓಡುತ್ತದೆ. ಲೈನಕ್ಸ್‌, [[ಫ್ರೀBSD]] ಮತ್ತು [[ಓಪನ್‌BSD]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[Swfಡೆಕ್‌]] ಎಂಬುದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: SWFಓಪನರ್. [[ಸ್ಕೇಲ್‌ಫಾರ್ಮ್]] GFx ಎಂಬುದು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪರ್ಯಾಯ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಆಗಿದ್ದು, [[GPU]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಯಂತ್ರಾಂಶ ವೇಗವರ್ಧನೆ]]ಯನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ 8ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು AS2ಗೆ ಉನ್ನತವಾದ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು [[ಗೇಮ್‌ ಮಿಡ್ಲ್‌ವೇರ್‌‌]] ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವಾಗಿ ಸ್ಕೇಲ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ GFx ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳು, [[HUDಗಳು]], [[ಕಿರು ಆಟಗಳು]], ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಮರುಚಾಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ PC ಹಾಗೂ ಕನ್ಸೋಲ್‌ 3D ಆಟಗಳಿಂದ ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [http://rtmpdump.mplayerhq.hu/ rtmpdump] ಎಂಬುದು ಓರ್ವ RTMP ಗ್ರಾಹಕನ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಸ್ವಂತದ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಡೋಬ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ rtmpdumpನ್ನು [[ಸೋರ್ಸ್‌ಫೋರ್ಜ್‌‌‌‌‌]]ನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. [http://savannah.nongnu.org/projects/flvstreamer flvಸ್ಟ್ರೀಮರ್‌‌] ಎಂಬುದು ಓರ್ವ RTMP ಗ್ರಾಹಕನ ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಸ್ವಂತದ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು rtmpdumpನ ಒಂದು ಕವಲಾಗಿದ್ದು, ಸಂಕೇತದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಗೂಢಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು (ಅಂದರೆ RTMPE ಹಾಗೂ SWF ಪರಿಶೀಲನೆ) ಹೊಂದಿದೆ. == ಟೀಕೆ == === ಭದ್ರತೆ === ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವಂತೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/8301-27080_3-10396326-245.html|title=Expert says Adobe Flash policy is risky|date=2009-11-12|accessdate=2010-03-27|archive-date=2011-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110426041823/http://news.cnet.com/8301-27080_3-10396326-245.html|url-status=dead}}</ref> ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಂತೆ ಹಲವಾರು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಣಿತರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಾಖಲೆಯು<ref>{{cite web|url=http://www.adobe.com/support/security/#flashplayer|title=Security bulletins and advisories|accessdate=2010-03-27}}</ref> ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ನೋಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌]]<ref>{{cite web|url=http://www.us-cert.gov/reading_room/securing_browser/|title=Securing Your Web Browser|accessdate=2010-03-27|archive-date=2010-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100326131333/http://www.us-cert.gov/reading_room/securing_browser/|url-status=dead}}</ref> ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲು [[US-CERT]] ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಾರ್ಲೀ ಮಿಲ್ಲರ್]] ಎಂಬಾತ "ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸದಿರುವಂತೆ"<ref>{{cite web|url=http://www.oneitsecurity.it/01/03/2010/interview-with-charlie-miller-pwn2own/|title=Pwn2Own 2010: interview with Charlie Miller|date=2010-03-01|accessdate=2010-03-27|archive-date=2011-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424022058/http://www.oneitsecurity.it/01/03/2010/interview-with-charlie-miller-pwn2own/|url-status=dead}}</ref> [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ವಾದ [[ಕ್ಯಾನ್‌ಸೆಕ್‌ವೆಸ್ಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ. 2010ರ ಮೇ 17ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ 77 [[CVE]] ನಮೂದುಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.securityfocus.com/cgi-bin/index.cgi?o=0&l=100&c=12&op=display_list&vendor=Adobe&title=Flash%20Player|title=SecurityFocus search results for Adobe Flash Player Vulnerabilities|accessdate=2010-03-27|archive-date=2011-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424020411/http://www.securityfocus.com/cgi-bin/index.cgi?o=0&l=100&c=12&op=display_list&vendor=Adobe&title=Flash%20Player|url-status=dead}}</ref> ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 34 ನಮೂದುಗಳು ಒಂದು ಉನ್ನತವಾದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು (ಇದು [[ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂಕೇತ ನೆರವೇರಿಕೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು 40 ನಮೂದುಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 1 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಒಂದು ತಿಳಿದ ಭೇದ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, 2010ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡೋಬ್‌ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿತು.<ref>{{cite web|url=http://blogs.adobe.com/emmy/archives/2010/02/flash_bug_repor.html|title=Flash Bug Report|date=2010-02-06|accessdate=2010-03-27|archive-date=2010-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210080408/http://blogs.adobe.com/emmy/archives/2010/02/flash_bug_repor.html|url-status=dead}}</ref> [[ಸಿಮನ್‌ಟೆಕ್‌‌]]ನ ಅಂತರಜಾಲ ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ವರದಿಯು<ref>{{cite web|url=http://www4.symantec.com/Vrt/wl?tu_id=SUKX1271711282503126202|title=Internet Security Threat Report: Volume XV: April 2010|publisher=Symantec|pages=37,40,42|date=April 2010|accessdate=2010-05-09|archive-date=2010-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425183113/http://www4.symantec.com/Vrt/wl?tu_id=SUKX1271711282503126202|url-status=dead}}</ref> ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, [[ಅಡೋಬ್‌ ರೀಡರ್‌‌]] ಹಾಗೂ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನಲ್ಲಿನ<ref>{{cite web|url=http://www.securityfocus.com/bid/35759|title=Adobe Acrobat, Reader, and Flash Player Remote Code Execution Vulnerability|date=2009-10-15|accessdate=2010-05-09|archive-date=2011-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424020554/http://www.securityfocus.com/bid/35759|url-status=dead}}</ref> ಒಂದು [[ದೂರದ ಸಂಕೇತ ನೆರವೇರಿಕೆ]]ಯು 2009ರಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ದಾಳಿಗೊಳಗಾದ ಭೇದ್ಯತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವಿಶ್ವಸನೀಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡುವಾಗ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲು, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಆಡ್‌-ಆನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದೇ ವರದಿಯು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. [[ಮೆಕ್‌ಅಫೀ]] ಊಹಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಡೋಬ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೀಡರ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ಗಳು 2010ರಲ್ಲಿ<ref>{{cite web|url=http://mcafee.com/us/local_content/reports/7985rpt_labs_threat-predict_0110_fnl_lores.pdf|title=2010 Threat Predictions|publisher=McAfee Labs|page=2|date=December 2009|accessdate=2010-05-09}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಲಿವೆ. 2009ರ<ref>{{cite web|url=http://mcafee.com/us/local_content/reports/threats_2009Q4_final.pdf|title=McAfee Threats Report: Fourth Quarter 2009|publisher=McAfee Avert Labs|page=16|date=February 2010|accessdate=2010-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100215182751/http://mcafee.com/us/local_content/reports/threats_2009Q4_final.pdf|archivedate=2010-02-15}}</ref> ಕೊನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿಕೋರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಡೋಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಾಗಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗ್ರಾಹಕ-ತಂತ್ರಾಂಶದ ಗುರಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ==== ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್‌ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ("ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಕೀಗಳು") ==== {{Main|Local Shared Object}} [[HTTP ಕುಕೀ]]ಯಂತೆ, ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಕೀಯನ್ನು (ಇದಕ್ಕೆ ''[[ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌]]'' ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ) ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಕೀಗಳು [[ಡೊಮೈನ್‌ಗಳ]] ಆದ್ಯಂತ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ [[ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌‌‌]] ವತಿಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವೆಬ್‌ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ 50%ನಷ್ಟು ತಾಣಗಳು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಕೀಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಿದ್ದು ಅಪರೂಪವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಳಕೆದಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದು ಒಂದು ಕೊರತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1446862|title=Soltani, Ashkan, Canty, Shannon, Mayo, Quentin, Thomas, Lauren and Hoofnagle, Chris Jay: Flash Cookies and Privacy|date=2009-08-10 |accessdate=2009-08-18}}</ref> ಬಹುಪಾಲು ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳ ಕ್ಯಾಷ್‌ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ದಮನಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಕ್ಯಾಷ್‌ಗೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್ ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು HTTP ಕುಕೀಗಳಿಗಿಂತ<ref>{{cite web|url=http://epic.org/privacy/cookies/flash.html|title=Local Shared Objects -- "Flash Cookies"|publisher=Electronic Privacy Information Center|date=2005-07-21|accessdate=2010-03-08|archive-date=2010-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416041024/http://epic.org/privacy/cookies/flash.html|url-status=dead}}</ref> ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಕುಕೀಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಬಳಕೆದಾರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, HTTP ಕುಕೀಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವ ಮತ್ತು ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಇತಿಹಾಸದ ಕಡತಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಷ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರು, ತಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನೂ ತಾವು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿರುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌‌ ಇತಿಹಾಸವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಡೋಬ್‌ನ ಸ್ವಂತದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ [http://www.macromedia.com/support/documentation/en/flashplayer/help/settings_manager07.html ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ ಸೆಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಪ್ಯಾನಲ್‌], ಅಡೋಬ್‌ನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ [http://www.macromedia.com/support/documentation/en/flashplayer/help/settings_manager.html ಸೆಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ ವೆಬ್‌ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌‌‌‌] ನ ಒಂದು ಉಪ ಸೇವಾಪಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಇತರ [[ಪರಿಷ್ಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಯ ಕಿಟ್‌ಗಳು]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://kb2.adobe.com/cps/526/52697ee8.html|title=How to manage and disable Local Shared Objects|publisher=Adobe Systems Inc.|date=2005-09-09|accessdate=2010-03-08}}</ref> ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲವು. === ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ === * ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ರೂಪ ಕೊಡಲು ಯಾವುದೇ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ನಿರ್ಮಿತ [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌‌‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಒಂದು ತೊಡಕಿಲ್ಲದ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳಂತಿರದ [[ಯಂತ್ರಾಂಶದ ವೇಗವರ್ಧಿತ]] ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://blogs.adobe.com/penguin.swf/2010/01/solving_different_problems.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-15 |archive-date=2010-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100201020141/http://blogs.adobe.com/penguin.swf/2010/01/solving_different_problems.html |url-status=dead }}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಾಗಲೂ ಸಹ, ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. * ಹೋಲಿಕೆಗಳು ತೋರಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮ್ಯಾಕ್‌ OSX]] ಮತ್ತು [[ಲೈನಕ್ಸ್‌‌]]ಗಿಂತಲೂ ಅದೇ ಯಂತ್ರಾಂಶದೊಂದಿಗಿನ [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌]] ಮೇಲೆ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://arstechnica.com/software/news/2008/10/benchmarking-flash-player-10.ars|title=Flash benchmarks on different operating systems}}</ref><ref>https://arstechnica.com/media/news/2009/10/hands-on-hulu-desktop-for-linux-beta-a-big-resource-hog.ars</ref> === ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯತೆ === ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ HTML ಪುಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಔಪಚಾರಿಕ ರೂಢಿಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವುದು, ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುವುದು,<ref>[http://www.useit.com/alertbox/20050711.html ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುವ ಪಟ್ಟಿಗಳು (ಜಾಕೋಬ್‌ ನೀಲ್‌ಸೆನ್‌ನ ಅಲರ್ಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌‌)]</ref> ಸ್ವರೂಪ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೌಸ್‌ನ ಬಲಭಾಗದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುವಿಕೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಒಂದು ವಾಡಿಕೆಯ HTML ವೆಬ್‌ಪುಟದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ ಇಂಥ ಅನೇಕ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತತೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಕುರಿತಾದ [[ಜಾಕೋಬ್‌ ನೀಲ್‌ಸೆನ್‌]] ಎಂಬ ಓರ್ವ ಪರಿಣಿತನು, ''ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌: 99% ಬ್ಯಾಡ್‌‌'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2000ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲರ್ಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಈ ಬಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.useit.com/alertbox/20001029.html|title=Flash: 99% Bad|last=Nielsen|first=Jakob|date=2000-10-29 |accessdate=2009-02-21}}</ref> ನೀಲ್‌ಸೆನ್‌‌ನಿಂದ ದೂರುಗಳು ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಟದ ಸಮೀಪೀಕರಣದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪಠ್ಯದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ 6 ಆವೃತ್ತಿಯು ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈ [[ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯತೆ]]ಯ ಲಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಕೆಲವೊಂದು [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ರೀಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಮತ್ತು ಕೇವಲ ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಹೊಂದಿಕೊಂಡುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.skillsforaccess.org.uk/howto.php?id=101 |title=Provide text equivalents for graphics - in Flash |accessdate=2007-06-18 |author= |authorlink= |coauthors= |date= |year= |month= |format= |work=Skills for Access – How To |publisher= |pages= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170703150412/http://www.skillsforaccess.org.uk/howto.php?id=101 |archivedate=2017-07-03 |quote= |url-status=dead }}</ref> [[ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 1990ರ ಕಾಯಿದೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, [[US ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ:<ref>{{cite web|url=http://www.icdri.org/CynthiaW/applying_the_ada_to_the_internet.htm|title=Applying the ADA to the Internet: A Web Accessibility Standard|author=Cynthia D. Waddell, JD|accessdate=2010-04-11|archive-date=2010-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100218122344/http://www.icdri.org/CynthiaW/applying_the_ada_to_the_internet.htm|url-status=dead}}</ref> <blockquote> ADA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳು, ಅವು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ, ಶ್ರವಣ ಮಾಧ್ಯಮ, ಅಥವಾ ಅಂತರಜಾಲದಂಥ ಗಣಕೀಕೃತ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂವಹನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು, ಸರಕುಗಳು, ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಹನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸುವ, ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟ ವ್ಯವಹಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳು, ಆ ಸಂವಹನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲೂ ಸಹ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. </blockquote> === ಮುಕ್ತ ವೆಬ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ವಂತ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪ್ಲಗ್‌ಇನ್‌ಗಳು === ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ [[ಸ್ವಂತ ಸ್ವಾಮ್ಯದ]] ಸ್ವರೂಪವು, [[ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ]]ದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಳಜಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ವೀಕ್ಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಇದರ ಬಳಕೆಯು [[ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ವೈಡ್‌‌ ವೆಬ್‌‌‌‌]]ನ ಅನ್ಯಥಾ ಮುಕ್ತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.zdnet.com/2424-3515_22-199508.html |title=Mozilla warns of Flash and Silverlight 'agenda' |last=Meyer |first=David |publisher=[[ZDNet]] |date=2008-04-30 |accessdate=2009-01-11 |quote=''Companies building websites should beware of proprietary rich-media technologies like Adobe's Flash and Microsoft's Silverlight, the founder of Mozilla Europe has warned.'' |archive-date=2008-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081227145942/http://news.zdnet.com/2424-3515_22-199508.html |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದನ್ನು [[ಅಡೋಬ್‌ನ ಓಪನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. [[CSS]]ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಹಾಗೂ [[HTML5]]ನ ಸಹ-ಲೇಖಕನಾದ [[ಹ್ಯಾಕಾನ್‌ ವಿಯಂ ಲೈ]] ಎಂಬಾತ ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾ, "ದಿ <ವಿಡಿಯೋ> ಎಲಿಮೆಂಟ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಗೂಗಲ್‌ ಟೆಕ್‌ ಟಾಕ್‌]] ಎಂಬ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಥಿಯೋರಾ]]ದ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು [[HTML5 ದೃಶ್ಯಭಾಗ]]ಕ್ಕಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ:<ref>{{cite web |url=http://video.google.com/videoplay?docid=5545573096553082541&ei=LV6hSaz0JpbA2AKh4OyPDg&hl=un |title=Håkon Wium Lie on the video element in HTML 5 |accessdate=2009-02-22 |publisher=Google Video |date=2007-03-29}}</ref> <blockquote>ನಾನು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಅಂಶವು ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿದೆ ಎಂದಾದರೆ, ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿಧದ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ನಾವು ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಎಂಬುದು ವೆಬ್‌ನ ಮೇಲಿರುವ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್‌ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.</blockquote> [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಆಂದೋಲನ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾ 2004ದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವೊಂದರಲ್ಲಿ [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಸ್ಟಾಲ್‌ಮನ್‌]] ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ:<ref>{{cite web |url=http://video.google.com/videoplay?docid=-1647626314188526128&ei=LkqgSbfhIYva2gLUotGRDg&hl=un |title=Richard Stallman on The free software movement and its challenges |accessdate=2009-02-21 |publisher=Google Video |location=Australian National University, Canberra, Australia |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629123143/http://video.google.com/videoplay?docid=-1647626314188526128&ei=LkqgSbfhIYva2gLUotGRDg&hl=un |url-status=dead }}</ref> <blockquote>ವೆಬ್‌ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಬಳಕೆಯು ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.</blockquote> ಯಾವುದೇ [[ಉಚಿತ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ಗಳು]] ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಟಾಲ್‌ಮನ್‌ನ ಅಂದಿನ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. 2010ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, [[ಗ್ನಾಶ್‌]] ಮತ್ತು [[Swfಡೆಕ್‌‌‌]]ಗಳು ಅಡೋಬ್‌ನ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ತಾಣಗಳು ಬಯಸುವಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ‌‌; ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌-ಬಳಸದ ವೆಬ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯ ಕೂಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಉಚಿತ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ ಕೊರತೆಯು, ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ವೆಬ್‌ನ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ವಾದಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಲಾದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ನ ಸರ್ವತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯಾರಿಗೇ ಆಗಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತವಾದ ಆದ್ಯತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳ<ref>{{citation|url=http://www.fsf.org/campaigns/priority.html|publisher=Free Software Foundation|title=High Priority Free Software Projects|accessdate=2009-07-09}}</ref> ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ನಾಶ್‌ ಗಳಿಸಿರುವ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು, ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. === 64-ಬಿಟ್‌ ಲೈನಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === ಅಡೋಬ್‌ನ 64-ಬಿಟ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/64bit.html|title=Flash Player 10 for 64-bit Linux|accessdate=2010-05-17|archive-date=2010-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202004509/http://labs.adobe.com/technologies/flashplayer10/64bit.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅನೇಕವೇಳೆ ಲೈನಕ್ಸ್‌ ವಿತರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿತರಣೆಗಳು ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದ 32-ಬಿಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾದರೂ, ಅದು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ನೋಡಿ: [[64-ಬಿಟ್‌ ಬೆಂಬಲ]]. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == ;ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ * ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನಿಂದ ಚಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[SWF]] ಕಡತ ಸ್ವರೂಪ. * [[ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌]] * [[ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಸಂಕೇತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ]] * ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಮತ್ತು ಮರುಚಾಲಿಸುವ ರನ್‌ಟೈಂ ಆಗಿರುವ [[ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌]] * ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧನಗಳಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನುಗಳು, ಕೆಲವೊಂದು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌‌ನ ಒಂದು ಹಗುರ ತೂಕದ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ‌[[ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಲೈಟ್]]. * [[ಫ್ಲಾಶ್ ವಿಡಿಯೋ]] * ಆವೃತ್ತಿ 8ರ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ [[ಉಪನಾಮ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿ]] ಪಠ್ಯ-ಮೂಡಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ ಆಗಿರುವ [[ಸ್ಯಾಫ್ರನ್‌ ಟೈಪ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್]]. * [[ಲೋಕಲ್‌ ಷೇರ್ಡ್‌ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌]] * ವೆಬ್‌ಪುಟಗಳ ಒಳಗೆ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ‌‌[[SWFಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್]]. * ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಹುರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹುರುಳು ನಿರ್ವಹಣೆಯಾದ [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ CMS]]. ;ಇತರೆ * [[HTML5 ದೃಶ್ಯಭಾಗ]] * [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ಲೈಟ್‌]] * [[ಜಾವಾFX]] * [[ಓಪನ್‌ಲಸ್‌ಜ್ಲೋ]] * [[ಸಿನ್‌ಫಿಗ್‌‌]] == ಅಡಿ ಬರಹಗಳು == {{Reflist|group="spec"}} == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://blogs.adobe.com/flashplatform/ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ವೇದಿಕೆ ಬ್ಲಾಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120622051951/http://blogs.adobe.com/flashplatform/ |date=2012-06-22 }} - ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಕುರಿತಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿ * [http://www.adobe.com/products/flash/ ವಿನ್‌XP/ವಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ OS Xಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡೋಬ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ] * [http://kb2.adobe.com/cps/406/kb406791.html MS ವಿಂಡೋಸ್‌‌ 9x / ಮ್ಯಾಕಿಂತೋಷ್‌ OSX 10.1-10.3 / ರೆಡ್‌ ಹ್ಯಾಟ್‌ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್‌ ಲೈನಕ್ಸ್‌ 3 ಮತ್ತು 4 ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಪ್ಲಗ್‌-ಇನ್‌ ] === ಸಮುದಾಯಗಳು === * [http://forums.adobe.com/community/flash ಅಡೋಬ್‌ನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಫೋರಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316054936/http://forums.adobe.com/community/flash |date=2014-03-16 }} * [http://www.flexflashforum.com FlexFlash‌‌‌Forum.com - ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಫೋರಮ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160603003028/http://www.flexflashforum.com/ |date=2016-06-03 }} * [http://www.actionscript.org Actionscript‌.org - ಸಮುದಾಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ / ಬೋಧಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170608173948/http://actionscript.org/ |date=2017-06-08 }} * [http://www.flashcomponents.net/community/ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌‌‌ ಫೋರಮ್‌ / ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611225623/http://www.flashcomponents.net/community/ |date=2010-06-11 }} {{Flash builders}} {{Animation editors}} {{Adobe Flash}} {{AdobeCS}} {{Adobe eLearning Suite}} {{Adobe Systems}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅನಿಮೇಶನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:C++ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಕಡತ ಸ್ವರೂಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಕ್ OS ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಕ್‌ OS X ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮೀಡಿಯಾ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಡೋಬ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಡೋಬ್‌ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್‌ ಸ್ಯೂಟ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸದಿಶ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಪರಿಷ್ಕಾರಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್‌ ಅಭಿವರ್ಧಕ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್]] [[ವರ್ಗ:2D ಅನಿಮೇಷನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:1996ರ ತಂತ್ರಾಂಶ]] sncurthp8r5i3bb6jt67wj4jfgu2gns 0 24399 1372751 1335240 2026-05-05T07:04:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372751 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = American Express Co | company_logo = [[ಚಿತ್ರ:American Express logo (2018).svg|150px|American Express logo]] | company_type = [[Public company|Public]] ({{nyse|AXP}}) <br />[[Dow Jones Industrial Average]] component | company_slogan = Are You A Cardmember? | foundation = 1850 | founder = [[Henry Wells]]<br />[[William Fargo]]<br />[[John Warren Butterfield]] | location = [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]], [[New York]], United States | key_people = [[Kenneth Chenault]]<br /><small>([[Chairman]] & [[Chief executive officer|CEO]])</small> | area_served = Worldwide | industry = [[Banking]]<br />[[Financial services]] | products = [[Financial services|Financial]]<br /> [[Travel|Travel services]]<br />[[Insurance]] | market cap = [[United States dollar|US$]]41.13 billion (''2008'') ||revenue = {{Increase}} US$ {{0|0}}29,962 [[1000000000 (number)|billion]] <small>(2011)</small><ref name=10K>{{cite web|url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/4962/000095012311019072/y87970exv13.htm|title=2010 Form 10-K, American Express Company|publisher=United States Securities and Exchange Commission}}</ref> |operating_income = {{Increase}} US$ {{0|00}}6.956&nbsp;billion <small>(2011)</small><ref name=10K/> |net_income = {{Increase}} US$ {{0|00}}4.935&nbsp;billion <small>(2011)</small><ref name=10K/> |assets = {{Increase}} US$ 153.337&nbsp;billion <small>(2011)</small><ref name=10K/> |equity = {{Increase}} US$ {{0|0}}18.794&nbsp;billion <small>(2011)</small><ref name=10K/> |num_employees = 62,500 <small>(2011)</small><ref name=10K/> | homepage = [http://www.americanexpress.com/ AmericanExpress.com] }} '''ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿ ''' ({{nyse|AXP}}), ಯನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ "'''AmEx(ಅಮೆಕ್ಸ್ )''' " ಅಥವಾ"'''ಅಮೆಕ್ಸ್ ''' ", ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಕಂಪನಿ ಆಗಿದೆ.ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]] ಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 1850 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು,ಡೊ ಜೊನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಎವರೇಜ್ ನ 30 ವಿಭಜಿತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿ ಕೊಡಮಾಡುವ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್,ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು (ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸವಲತ್ತಿನ ಚೆಕ್ )ಟ್ರಾವಲರ್ ಚೆಕ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. US ನಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟಿನ 24% ರಷ್ಟು ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀಡಿಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ <ref name="Investor 3-Jun-09">ಬೈ$ ವಾಲ್ಯು. ಅಮೆಕ್ಸ್ [http://ir.americanexpress.com/phoenix.zhtml?p=irol-eventDetails3&amp;c=64467&amp;eventID=2248458 ಪ್ರೆಜೆಟೇಶನ್ ಟು ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150908060000/http://ir.americanexpress.com/phoenix.zhtml?p=irol-eventDetails3&c=64467&eventID=2248458 |date=2015-09-08 }} ಅಟ್ ದಿ ಕೀಫೆ, ಬ್ರುಯಿಟಿ &amp; ವುಡ್ಸ್ 2009 ಡೈವರ್ಸಿಫೈಡ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ಸ್ ಕಾನ್ಫೆರನ್ಸ್. ಜೂನ್‌ 3, 2009</ref><ref name="SMH 31-Oct-08">{{cite web |title=American Express to slash 7000 jobs |url=http://business.smh.com.au/business/american-express-to-slash-7000-jobs-20081031-5eu9.html |date=October 31, 2008 |work=Bloomberg |publisher=Sydney Morning Herald |accessdate=9 August 2009}}</ref> ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ''ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೀಕ್'' ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ 22 ನೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ.ಬಹು ಮೌಲ್ಯದ ಈ ಬ್ರಾಂಡ್ ಒಟ್ಟು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|US$]]14.97 ಬಿಲಿಯನ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.interbrand.com/best_global_brands.aspx?year=2009&langid=1000 |title=Interbrand.com |access-date=2021-08-24 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813125924/http://www.interbrand.com/best_global_brands.aspx?year=2009&langid=1000 |url-status=dead }}</ref> ಆಗಿದೆ. ''ಫಾರ್ಚೂನ್ '' ಕೂಡಾ ಅಮೆಕ್ಸ್ ನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ 30 ಜನಪ್ರಿಯ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು <ref name="Admired Companies">{{cite web |title=World's Most Admired Companies 2009 |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/2009/full_list/ |date= |publisher=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |accessdate=5 August 2009}}</ref> ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಗುರುತಿನ ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನಾಗಿ ರೊಮನ್ ನೊಬ್ಬ ಸೆಣಸುತ್ತಿರುವ <ref>{{Cite web |url=http://www.companylogos.ws/americanexpresslogo.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-24 |archive-date=2017-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004833/http://www.companylogos.ws/americanexpresslogo.html |url-status=dead }}</ref> ಅದೃಷ್ಟದ ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು 1958 ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಟ್ರಾವಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:American_Express_Shipping_Receipt_1853.jpg|thumb|right|285px|ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂ. ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ರಿಸಿಪ್ಟ್, ಯುಯಾರ್ಕ್, NY to St. Louis, MO (ಆಗಸ್ಟ್ 6, 1853)]]ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮೇಲ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅಲ್ಬೇನಿ, ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ 1850 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ <ref>{{cite book | author = Cuyler Reynolds | title = Albany Chronicles | accessdate = 2009-01-18 | url = https://books.google.com/books?id=XNU0AAAAIAAJ&pg=PA17&dq=castle+island+french+fort+1540&lr=#PPR4,M1 | page = 603 | year = 1906}}</ref> ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮೊದಲು ಇದು ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಡೆತನದ ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿತು.ಆ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಡೆತನವು ಹೆನ್ರಿ ವೆಲ್ಸ್ (ವೆಲ್ಸ & ಕಂಪನಿ), ವಿಲಿಯಮ್ ಫಾರ್ಗೊ (ಲಿವಿಂಗ್ ಸ್ಟನ್, ಫಾರ್ಗೊ & ಕಂಪನಿ), ಮತ್ತುಜೊನ್ ವಾರೆ ಬಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ (ವೆಲ್ಸ್, ಬಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಮೊದಲು ಅಂದರೆ 1850 ರ ಮೊದಲು ಇದರ ಒಡೆತನ ವಾಸನ್ ಅಂಡ್ <ref>ಪೀಟರ್ ಝಡ್. ಗ್ರಾಸ್ ಮನ್. ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್: ದಿ ಅನ್ ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ ಹೂ ಬಿಲ್ಟ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಎಂಪೈಯರ್ ''. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ : ಕ್ರೌನ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್ C, 1987. (ಮರುಮುದ್ರಣ: ಬಿಯರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್ 2006; ISBN 1-58798-282-8; ಚಾಪ್ಟರ್ 2.</ref><ref>ನೊಯೆಲ್ ಎಂ. ಲೂಮಿಸ್, ವೆಲ್ಸ್ ಫಾರ್ಗೊ. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ : ಕ್ಲಾರ್ಕ್ಸನ್ ಎನ್. ಪಾಟರ್, Inc., 1968</ref> ಕಂಪನಿಗಿತ್ತು). ಇದೇ ಸ್ಥಾಪಕರು ವೆಲ್ಸ್ ಫೊರ್ಗೊ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು 1852 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಯಾವಾಗ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಬಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಜಯ್ ಸ್ಟ್ರ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಹಡ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು,ಅದನ್ನೇ ನಂತರ ಮ್ಯಾನ್ ಹಟ್ಟನ್ ನ ಟ್ರೈಬೆಕಾ ವಿಭಾಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಹಲವರು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಅದು ತ್ವರಿತ ಹಡಗು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.(ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು,ಭದ್ರತೆಗಳು,ಕರೆನ್ಸಿ ಇತ್ಯಾದಿ.) ಸುಮಾರು 1874 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮ್ಯಾನ್ ಹಟನ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ 65 ಬ್ರಾಡ್ವೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು <ref name="Citycyclopedia">ಕೆನ್ನೆತ್ ಟಿ. ಜಾಕ್ಸನ್. ''ದಿ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ''. ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ: ಯಾಲೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1995. ಪು. 174</ref> ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು === ಅಂದರೆ 1854,ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಅಶ್ವದಳದ ಸುಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯ ವೆಸಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿತು. ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡವು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು 55-61 ಹಡ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅಂದರೆ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಜಯ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (1857–58, ಜೊನ್ ವಾರೆನ್ ರಿಚ್ ), ಮಧ್ಯೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿತ್ತು.ಇದು ಹಡ್ಸನ್ ರಿವರ್ ರೇಲ್ ರೋಡ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ 4-8 ರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಶ್ವದಳದ ಲಾಯ್ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಹಡ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಕೊಲಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಧ್ಯ ಇತ್ತು.(1866–67, ರಿಚ್&amp; ಗ್ರಿಫಿಥ್ಸ್)ಹಡ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಐದು ಬ್ಲಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.ಎರಡು ಐದಂತಸ್ತಿನ ಬ್ರೌನ್ ಸ್ಟೋನ್ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು 63ಮತ್ತು 65 ಬ್ರಾಡ್ವೆನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.ಇದು ಎಕ್ಸಚೇಂಜ್ ಆಲೆ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಮತ್ತು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಜಾಗೆ ಹತ್ತಿರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಈ ಕಂಪನಿಯು ಹಾರೆಮನಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ <ref name="LANDMARKS">ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕಮೀಶನ್; ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 1995, ಡೆಸಿಗ್ನೇಶನ್ ಲಿಸ್ಟ್ 269; LP-1932</ref> ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1880 ರಲ್ಲಿ 46 ಟ್ರಿನಿಟಿ ಜಾಗೆಯ ಮಧ್ಯದ ಎಕ್ಸ್ ಚೇಂಜ್ ಅಲೆ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಡುವೆ ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಕಟ್ಟಡದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗೋದಾಮೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಯಾರೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಗಗನ ಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅದೂ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ.ಅದರ ಚಂದದ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದರೂ ಅದರ ಕಂದು-ಭೂಮಿ ಬಣ್ಣದ ಚಿನ್ಹೆಯ ಸಂಕೇಉತವು ಇನ್ನೂ ಇದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಗರುಡಾ ಇನ್ನೂ <ref>ವೈಟ್, ನೊರ್ವೆಲ್ &#x26; ವಿಲೆನ್ಸಿಂಕಿ, ಎಲ್ಲಿಯೊಟ್; ''AIA ಗೈಡ್ ಟು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ '', 4 ನೆಯ ಸಂಪುಟ; ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ Chapter, ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್ ; ಕ್ರೌನ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್ /ರಾಂಡೊಮ್ ಹೌಸ್. 2000. ISBN 0-8129-31069-8; ISBN 0-8129-3107-6. p.23.</ref> ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹಡ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ 1890-91 ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕೆಂಡೆಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಯು 1903 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $28 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿತು.ಇಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಇದಕ್ಕಿದೆ.ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ {{Citation needed|date=April 2008}}ಪಡೆದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಕಂಪನಿ ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿವೇಶನವನ್ನು {{Citation needed|date=April 2008}}ಖರೀದಿಸಿತು. ವೆಲ್ಸ್ -ಫಾರ್ಗೊ ಕಾಲಾವಧಿ 1914 ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಉತ್ಸಾಹಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಚಾಡ್ಬೌರ್ನೆ(1868–1923) ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.ಕಂಪನಿಯ ಸತತ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಳೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು"ಬ್ರಾಡ್ವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕಂಪನಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಸಾಲದು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು. ರಿನ್ವಿಕ್ ಆಸ್ಪಿನ್ ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಟಕರ್ ಅವರು 32 ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಚೇರಿ ಗೋಪುರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ -ಸ್ಟೀಲ್ ನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲು 1914 ರ ಮಾರ್ಚ್ ದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದವಾಯಿತು,ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಇನ್ನುಳಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಾಲ್ಕು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ 1914 ರ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯು ರದ್ದಾಯಿತು,ಬಹುಶಃ ಯುರೊಪಿನ ಯುದ್ದದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು.ಮುಂದೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೊಂಚ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ $1 ದಶಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದ ಕಾಮಗಾರಿ <ref name="LANDMARKS" /> ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Amex67bway.JPG|thumb|65 ಬ್ರಾಡ್ವೆ]] ಒಟ್ಟು 21-ಅಂತಸ್ತಿನ (ಕೆಳ ಅಂತಸ್ತು ಒಳಗೊಂಡು)ನವೀನ ಶೈಲಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1916-17 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ರಿನ್ವಿಕ್,ಆಸ್ಪಿನ್ ವಾಲ್ ಅಂಡ್ ಟಕರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖ್ಯಾತ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್.ಆಸ್ಪಿನ್ ವಾಲ್ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆನ್ನುವಂತೆ ಜೇಮ್ಸ್ ರಿನ್ವಿಕ್ ಜೂ. ಓರ್ವ ಖ್ಯಾತ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಎನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಹಳೆಯ ಎರಡು ವಿಶಾಲ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಾಗಿ 65 ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಎಂಬ ಏಕೈಕ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕೆಳ ಬ್ರಾಡ್ವೆನಲ್ಲಿ "ಎಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸಾಲು"ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಕಟ್ಟಡವು ಎಚ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿತ್ತು.ಎತ್ತರದ ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತಹ ಆಕಾರವು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಗುರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಮಾಡಿ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.1880 ರ ಮತ್ತು 1910 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ಹೆಸರಾಂತ ಕಟ್ಟಡ ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕು ಬರುವ ವ್ಯ್ವಸ್ಥೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಮುಖಭಾಗಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಲೇಪದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮೂಲವು ಅದರ ಅಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಮೂರು ಕೋನದ ಕೆಳಭಾಗದ ಆಕಾರವು ಅಂದಕ್ಕೆ ಮೆರಗು ನೀಡಿತು.ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿರುವ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸರಿಸಾಟಿ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿರುವ ಗರುಡವು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಒಂದು ಪಾರ್ಶದಲ್ಲಿ ಗರುಡ ಹಾರಾಡುವ ಭಂಗಿ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಅದು ತನ್ನನ್ನೂ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.ಕಟ್ಟಡದ ಕಮಾನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಡ್ವೆದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಎರಡು-ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ವಿಶಾಲ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹೊಸ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯ ತನ್ನ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವಿನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಬ್ರಾಡ್ವೆನ "ದೊಡ್ಡ ಸಾಗರ"ದ ಕಮರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವು ಇಂದಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ <ref name="AIA22">ವೈಟ್, ನೊರ್ವೆಲ್ &#x26; ವಿಲೆನ್ಸಿಂಕಿ, ಎಲ್ಲಿಯೊಟ್; ''AIA ಗೈಡ್ ಟು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ '', 4 ನೆಯ ಸಂಪುಟ; ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ Chapter, ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್ ; ಕ್ರೌನ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್ /ರಾಂಡೊ ಹೌಸ್. 2000. ISBN 0-8129-31069-8; ISBN 0-8129-3107-6. p.22.</ref> ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1975 ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು,ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರವಾಸಿ ಸೇವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಧಾನ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ ಜೆ.&amp; ಡಬ್ಲು. ಸೆಲಿಗ್ಯಾಮ್ & ಕಂ. (1940–74), ದಿಅಮೆರಿಕನ್ ಬುರೊ ಆಫ್ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್, ಒಂದು ಮನರಂಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (1977–86), ಮತ್ತು, ಸದ್ಯ ಜೆ.ಜೆ. ಕೆನ್ನಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ & ಪೂವರ್ಸ್,ನ ಕಚೇರಿ;ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ಯಾರೋ ಮರುನಾಮಕರಣ <ref name="LANDMARKS" /><ref name="AIA22" /> ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. === ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ವಿಸ್ತರಣೆ === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ6ಪನಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇನ್ನಿತರ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿತು.(ವೆಲ್ಸ್ ಫಾರ್ಗೊ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು)ಅಂದರೆ ರೇಲ್ ರೋಡ್ಸ್,ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಮ್ ಶಿಪ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ <ref name="Citycyclopedia" /> ಸೇರಿವೆ. === ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1882 ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಸವಾಲೆನ್ನುವಂತೆ ಅದು ಈ ಸೇವೆಗೆ ಚಾಲನೆ <ref name="Citycyclopedia">[33] ^ ಕೆನ್ನೆತ್‌ T. ಜಾಕ್ಸನ್‌: ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ: ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ; ಯೇಲ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌; 1995. ಪು. 174</ref> ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು 1888 ಮತ್ತು 1890 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೊಪ್]] ಗೆ ಪ್ರವಾಸ ತೆರಳಿದ ಜೆ.ಸಿ.ಫಾರ್ಗೊ ತುಂಬಾ ಖಿನ್ನರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಂಡು ಮರಳಿದರು. ಆತ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಲದ ಕರಾರು ಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಹಣಕಾಸು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನೋವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಫಾರ್ಗೊ ಮಾರ್ಸೆಲಸ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಬೆರಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲದ ಕರಾರು ಪತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಕೇಳಿದರು ಹೀಗೆ ಬೆರಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಾವಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ,ಇದು 1891 ರಲ್ಲಿ $10, $20, $50, and $100. ಮುಖಬೆಲೆಯ ಚೆಕ್ ಆಗಿ <ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,866900-7,00.html ಹೊಸ್ಟ್ ಉಯಿತ್ ದಿ ಮೊಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616020709/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,866900-7,00.html |date=2010-06-16 }}, ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿನ್, 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 1956 ಸಂಚಿಕೆ</ref> ಹೊರಬಂತು. ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಚೆಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದವು. ಆಗ 1914 ರಲ್ಲಿ [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ I]],ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಗಳು ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಕರಾರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.(ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನೀಡಿದ್ದನ್ನು)ಯುರೊಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಲು ಇನ್ನುಳಿದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇವುಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತು. === ರೇಲ್ ರೋಡ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ === ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥೆದೊರೆ ರೂಸ್ ವೆಲ್ಟ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರೆ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ. ಆಗ ICC ಯ ಕಣ್ಣು ರೇಲ್ ರೋಡ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಅದರೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಭಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ <ref name="Citycyclopedia" /> ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವು [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವಯುದ್ದI]] ರ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಂತು. ಅದೇ 1917 ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ US ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲ ಕೊರತೆ ಅನುಭವಿಸಿತು.ಆಗ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ವುಡ್ರೊ ವಿಲ್ಸನ್ US ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ರೇಲ್ ರೋಡನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಅದರ ಮೂಲಕ US ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ಆಗಿನ ಟ್ರೆಜರಿ ಖಾತೆ ಸಚಿವ ವಿಲಿಯಮ್ ಗಿಬ್ಸ್ ಮೆಕ್ ಆಡೊ ಅವರನ್ನು ಯುದ್ದದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರೇಲ್ವೆ ಲೈನ್ ಗಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮತ್ತು ರೇಲ್ ರೋಡ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ ಮೆಕ್ ಆಡೂ ಎಲ್ಲಾ ಅತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೇಶದ ಸೇವೆಗೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ. ಇದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ICC ಯ ತನಿಖಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರೈಲ್ವೆ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು 1918 ರ ಜುಲ್ಯ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿ-{{convert|71280|mi|km}}ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.(ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಿಂದ ಬಂದಿತು.ಇದು ರೇಲ್ ರೋಡ್ ನ ಲೈನ್ಸ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಇದಕ್ಕೆ 10,000 ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು 30,000 ನೌಕರರು ಇದ್ದರು) == ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ == ಸದ್ಯದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಕೆನ್ನೆತ್ ಚೆನ್ನಲ್ಟ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಮೊದಲು ಹಾರ್ವೆ ಗೊಲುಬ್ 1993 ರಿಂದ 2001 ರ ವರೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ CEO ಆಗಿದ್ದರು ಅವರಿಂದ ಈಗ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಜೇಮ್ಸ್ ಡಿ.ರಾಬಿನ್ಸನ್ III ಇವರು 1977 ರಿಂದ 1993 ರ ವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದರು. === ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸೇವೆಗಳ ಪರಿಚಯ === [[ಚಿತ್ರ:World Financial Center.jpg|left|thumb|200px|ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಟಾವರ್(ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು, ಎಡಕ್ಕೆ) ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ]] ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡಗಳನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಚರ್ಚಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇದು ಡೈನರ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು 1950 ರ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೆ ತಂದಾಗ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿತು. ನಂತರ 1957 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ರಾಲ್ಫ್ ರೀಡ್ ಅದೇ 1958 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ತಮ್ಮ ಈ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿಳಿಯಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.ಅದೇ 1958 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅವಧಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಸುಮಾರು 250,000 ಕಾರ್ಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ $6,ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು,ಅದು ಡೈನರ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಾರ್ಡಿಗಿಂತ $1,ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು,ಇದನ್ನು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವೆನ್ನುವಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಾರ್ಡುಗಳು ಕಾಗದದ್ದಾಗಿದ್ದವು,ಇದರಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಉಬ್ಬು ಅಕ್ಷರ ಕೆತ್ತನೆಯುಳ್ಳ ISO/IEC 7810ಕಾರ್ಡಗಳನ್ನು 1959 ರ ವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ 1966 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗೊಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ,1984 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಲಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಅದು ತನ್ನವಹಿವಾಟಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟಿತು,ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಬಿಗುವನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿತು,ಇದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕ $250 ಬರುತಿತ್ತು.(ಅದೀಗ $450) ಈ ಕಾರ್ಡಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ವರೆಗೆ ಆವ್ಹಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಅದರ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಹಣಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1987 ಬ್ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಾ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಆಪ್ಟಿಮಾ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.(ಸಾಲದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಕೊಂಚ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.) ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಆಪ್ಟಿಮಾ ಬ್ರಾಂಡ್ ನ ಕಾರ್ಡಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.ಆದರೆ 2009,ಜುಲ್ಯ್ 13 ರಿಂದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು,ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಸದ್ಯ್ ಏರುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಆಪ್ಟಿಮಾ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬ್ಲು ಕಾರ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಆಪ್ಟಿಮಾದ ಮೂಲ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಲುನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಆಪ್ಟಿಮಾದಂತೆಯೇ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮರುಪಾವತಿ ಸವಲತ್ತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1992 ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪಸಂಸ್ಥೆ ಫಸ್ಟ್ ಡಾಟಾ ಕಾರ್ಪ್ ಎಂಬ IPO ಹೊಂದಿತ್ತು.ಮುಂದೆ 1996 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶೇರುಗಳ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಫಸ್ಟ್ ಡಾಟಾಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ತನ್ನ ಒಡೆತನದ 5% ರಷ್ಟನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ನಂತರದ 1994 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಾ ಟ್ರು ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡ್ ವಿಶೇಷತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು,ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿ ಶಿಲ್ಕು ಇರದಿದ್ದರೂ ಖರೀದಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.(ಈ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಖರೀದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು.ಅದಲ್ಲದೇ $1 ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮುಂದೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.) ಈ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.ಈಗ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಿಂದ ಇರುವ ಕಾರ್ಡ್ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಅದನ್ನು "ಬಡ್ಡಿ ರಕ್ಷಣೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. === "ಬಾಸ್ಟನ್ ಫೀ ಪಾರ್ಟಿ " === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1980ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1990 ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು.(ಇದನ್ನು "ರಿಯಾಯತಿ ದರ"ವೆನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಟೇಲ್ ನವರಿಗೆ ಈ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನವರು ತಮ್ಮ ಅರಣ್ಯ ರೋದನ ತೋರಬೇಕಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡುವ ತಂತ್ರಗಳು ಕೆಲಕಾಲ "ಕಂಗಾಲು" ಮಾಡಿದವು ಹೇಗೆಯಾದರೂ 1991 ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳು ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ನಿಂತರು.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳ ಶುಲ್ಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.(ಒಂದು ವಹಿವಾಟಿನ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ 4% ಇದರದ್ದಾದರೆ ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳದ್ದು 1.2% ಆಗಿತ್ತು.) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡಗಳ ಸ್ವಿಇಕೃತ್ಯನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟವು. ಇದು ಮುಯ್ಯಿಗೆ ಮುಯ್ಯಿ ಎನ್ನುವಂತೆ "ಬಾಸ್ಟನ್ ಫೀ ಪಾರ್ಟಿ" ಎಂಬ ಬಾಸ್ಟನ್ ಟೀ ಪಾರ್ಟಿ ರೂಪದ ಚಳವಳಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾದ 250 ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳು ಅಲ್ಲದೇ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]],ಶಿಕ್ಯಾಗೊ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ರಿಯಾಯತಿ ದರವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ,ಹೊಸದಾಗಿ ಸುಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ಸದ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಸದ್ಯದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ US ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ದರವು {{Citation needed|date=April 2010}}2.5% ಆದರೆ ಡಿಸ್ಕವರ್,ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಿಸಾ U.S. ವ್ಯಾಪಾರಿ ದರವು {{Citation needed|date=April 2010}}2%.(ವಿಸಾ/ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ಸರಾಸರಿ {{Citation needed|date=April 2010}}1.7% ಗಳಷ್ಟಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಲಯಗಳ ಅಂದರೆ ತ್ವರಿತ- ಸೇವಾ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇನ್ನುಳಿದವು ವಿಶೇಷ ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭ ಮಾಡಿದವು. === ಕೇಬಲ್ ಟೀವಿ === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯು ವಾರ್ನರ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಜೊತೆ 1979 ರಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿತು.ಇದನ್ನು ವಾರ್ನರ್ -ಅಮೆಕ್ಸ್ ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ ಎನ್ನಲಾಗುತಿದ್ದು ಇದರ ಮೂಲಕ MTV, ನಿಕೆಲೊಡೊಯನ್ ಮತ್ತುದಿ ಮೂವಿ ಚಾನಲ್ ಗಳ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ 1984 ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವೈಕೊಮ್ ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ (ಶೇರುದಾರಿಕೆ)ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ === ಕಂಪನಿಯು 2008 ನವೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಆಗ 2008 ರ ಹಣಕಾಸು ಕುಸಿತವಿದ್ದರೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು.ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ[[TARP|ಟ್ರಬಲ್ಡ್ ಆಸ್ಟ್ ರಿಲೀಫ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್]] ಅಡಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು <ref name="lanman">{{cite news |last=Lanman |first=Scott |coauthors=Ari Levy |title=American Express Gets Fed Approval to Convert to Bank |publisher=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aMANIYqXWJjg&refer=home |date=2008-11-10 |accessdate=2008-11-10}}</ref> ಸಿಂಧುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು $127 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="lanman" /> ಅದೇ 2009 ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ$3.39 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ TARP ಫಂಡ್ಸ್ ನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ $74.4 ದಶಲಕ್ಷದ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅದೇ 2009 ರ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ TARP ನ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ $340 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಟ್ರೆಜರಿ ವಾರಂಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಅದು <ref>{{cite web | title = AmEx Gets Out of TARP ; Pays $340M for Warrants | url = http://wallstreetpit.com/8963-amex-gets-out-of-tarp-pays-340m-for-warrants | publisher = wallstreetpit.com | date = 2009-07-29 | accessdate = 2009-08-21 }}</ref><ref>{{cite web | title = AmEx gets out of TARP | url = http://money.cnn.com/2009/07/29/news/economy/american_express_tarp.reut/index.htm | publisher = [[CNN]] | date = 2009-07-29 | accessdate = 2009-08-21 }}</ref> ಖರೀದಿಸಿತು. == ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ == === ಒಂದೇ ರೂಪದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಮಾದರಿ === ಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ದರವನ್ನು ಶುಲ್ಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ರಿಯಾಯ್ತಿ(ಸೋಡಿ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ,ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನಗೆ ಶೇಷಭಾಗ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶುಲ್ಕವು ಸುಮಾರು ಮೂವರಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: # '''ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡೆಯುವ ಬ್ಯಾಂಕ್''' :ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್,ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಖಾತೆಯನ್ನು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಲು ಬಳಕೆ. # '''ನೀಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ''' : ಗ್ರಾಹಕರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ನೀಡುವ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಗ್ರಾಹಕನು ತಾನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀಡುವವನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೋಡಿಯನ್ನು ಅಂತರ್ ಬದಲಾವಣೆ ಶುಲ್ಕ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. # '''ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾಲ ''' : ಇದು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ನೀಡಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಧ್ಯೆದ ಕೊಂಡಿ. ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕಕ್ಕಿಂತ ಜಾಲದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಕಾರ್ಡ್ ಖರೀದಿ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು[[ಪೆರು]]ವಿನಲ್ಲಿನ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡಿದ ಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.ಇಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಗಳ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿರದೇ ಈ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಜಾಲಗಳೆಂದರೆ ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸೋಡಿಯು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ 1.9% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 0.1% ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವವರಿಗೆ 1.7% ನೀಡುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಲಕ್ಕೆ 0.09% ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="Interchange">{{cite web |last=Eichenbaum |first=Peter |title=Visa Clashes With Wal-Mart on $48 Billion Card Fee |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aFkFW4ZfxsYk |date=17 June 2009 |publisher=[[Bloomberg L.P.]] |accessdate=9 August 2009}}</ref> ಬಹುತೇಕ ಆದ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಮಾದ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡಿಕೆದಾರರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತರ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆದಾಯದ ನಿಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ (ಲಾಭಾಂಶ)ಲಾಯಲ್ಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರಂತರ ನೀಡಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಕಾರ್ಡ್ ಮೇಲಿನ ಖರ್ಚು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಬಡ್ಡಿ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಗಿರುತ್ತದೆ. === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಈ ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ,ಇಡೀ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೋಡಿಯನ್ನು ತಾನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಇನ್ನಿತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ನೀಡುವಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇಲ್ಲದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ವಿಸಾ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೋಡಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಕೊಡುವ ಹಣಸಂದಾಯದ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಮಿಯಮ್ ನ ಗಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅಮೆಕ್ಸ್ 66 ಮೂಲ ಪಾವತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು (2.56% vs 1.9%) ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ವಿಸಾ ಮತ್ತು <ref name="Interchange" /><ref>{{cite web |last=TraderMark |title=Duopoly Visa and MasterCard Vs. Retailers - Who Wins in a Free Market? |url=http://seekingalpha.com/article/144171-duopoly-visa-and-mastercard-vs-retailers-who-wins-in-a-free-market |date=19 June 2009 |accessdate=9 August 2009}}</ref> ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನವರಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಂತರ್ ಬದಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಧಿಕ ಸೋಡಿಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಮೆಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಮರುಪಾವತಿಯ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಪೈಪೋಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಿಶಾಲ ಮರುಸಂದಾಯದ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಿಮಿಯಮ್ ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ,ಇದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಯು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಸಿರಿವಂತ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದ. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಸೋಡಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಇಂತಹ ಸಿರಿವಂತ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅದು ಉದಾಹರಣೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ತೋರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಒಂದು ವೇಳೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಅಮೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಆತ ಸಿರಿವಂತ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣಕೊಳಪಡಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು <ref name="Investor 3-Jun-09" /> ತರುತ್ತದೆ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಇದನ್ನು "ಕೇಂದ್ರ ಸೂತ್ರದಂತೆ ವ್ಯವ್ಯಿಸಿ" ಎಂಬ ನಿಯಮದಂತೆ ಅದರ ಶುಲ್ಕಗಳು ಅಮೆಕ್ಸ್ ನ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಲಾಭದ 70% ರಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಷಯ ಪರಿಗನಿಸಿದರೆ ಅದು 10-40% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಅಮೆಕ್ಸ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕ ಪ್ರಮಾಣವು ಇನ್ನಿತರ ನೀಡುವವರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ <ref name="Investor 3-Jun-09" /> ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆಕ್ಸನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆತಂಕವೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಮೂನೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ,ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾದ ಅಂಚಿನ ಲಾಭಾಂಶದ ವ್ಯಾಪಾರಿ-ನಿಷೇಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಅಧಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೋಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನವರಿಂದ ಸಮ್ಮತಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕ ಶುಲ್ಕದ ಮಾದರಿಯೇ ಅದರ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.ಅದೂ ಅದಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಇಳಿಸುವುದನ್ನೂ ಸಹ ಅದು ಕಠಿಣವಾಗಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಪನಿಯುಅ ತನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಸಫಲವಾಗಿದೆ.ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಿಮಿಯಮ್ ನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ,US ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಸಮ್ಮತಿ-ಸ್ವೀಕೃತಿಯು ಇನ್ನಿತರ ಪೈಪೋಟಿದಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡುದಾರರಿಗೆ ಇನ್ನಿತರರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಮರುಪಾವತಿ ಸೌಲಭ್ಯ <ref>{{cite web |last=McLennan |first=Leah |title=The Best Cards to Earn Qantas Frequent Flyer Points |url=http://www.smh.com.au/travel/traveller-tips/the-best-cards-to-earn-qantas-frequent-flyer-points-20090403-9n23.html |date=23 April 2009 |work=[[The Sydney Morning Herald]] |accessdate=9 August 2009 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090820001120/http://www.smh.com.au/travel/traveller-tips/the-best-cards-to-earn-qantas-frequent-flyer-points-20090403-9n23.html |url-status=dead }}</ref> ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಲ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ, ಅಮೆಕ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ಠೇವಣಿ ಇಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರವಾಸಿ ಚೆಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ನೀಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿದೆ.(ಇದು ಬಡ್ಡಿ-ರಹಿತ ಠೇವಣಿ ಹೊಂದಿದ)ಅಂದರೆ ಸಗಟು ನಿಧಿ ಹೂಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸೌಲಭ್ಯದ ನೀಡಿಕೆ ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ <ref>{{cite web |last=Wade |first=Betsy |title=Practical Traveler |url=http://www.oanda.com/site/oanda/nytimes-08282000.shtml |date=27 August 2000 |work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |publisher= |accessdate=9 August 2009 |archive-date=21 ನವೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121034601/http://www.oanda.com/site/oanda/nytimes-08282000.shtml |url-status=dead }}</ref> ATMs ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಚಿಕ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ.ನಂತರ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಹೈ-ಯೀಲ್ಡ,ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಲಗ್ಗೆ <ref>{{cite web | url = http://www.interestsavingsaccounts.net/2009/06/american-express-high-yield-savings.html | title = American Express Savings Account | publisher = Interest Savings Accounts | author = Henry | date = | accessdate = 2009-10-27 | archive-date = 2010-07-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100712112510/http://www.interestsavingsaccounts.net/2009/06/american-express-high-yield-savings.html | url-status = dead }}</ref> ಇಟ್ಟಿತು. ಸಗಟು ನಿಧಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿನ ತಟಸ್ಥತೆಯಿಂದ 2007-2010 ರ ಹಣಕಾಸು ವಲಯದ ಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಇಂತಹ ಠೇವಣಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಅದು ಸಿರಿವಂತ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಂತೆ ಅಂತಹ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮಧ್ಯೆದ ಕಂದಕವು Q3'08 to Q1'09 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಯಿತು.ಆಗ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡಿಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ <ref name="Investor 3-Jun-09" /> ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. == ಕಾರ್ಡ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == === ಗ್ರಾಹಕ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು === {{See also|Centurion Card|American Express Red|ExpressPay}} ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ರೂಪದ ಹಸಿರು,ಹೊನ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಅದೇ ಬಣ್ಣದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತದೆ. ಅದೇ 1999 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸೆಂಚುರಿಯನ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಡ್ "ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿರಿವಂತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಯಿತು. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ $1000 ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನಾಗಿ ವಿಧಿಸಿತು.(ಇದೀಗ $2500 ಆಗಿದ್ದು ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಶುಲ್ಕ$5,000) ಸೆಂಚುರಿಯನ್ ಉತ್ಪನ್ನವು ವಿವಿಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಿತು. ಈ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಆಡಂಬರದ ಕಾರ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಅತಿ ಸಿರಿವಂತರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸವಲತ್ತು ಪಡೆಯುವುದು ಟೀಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವದಂತಿಯು ಅಮೆಕ್ಸ್ ಗೆ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಚಾರ ಸೆಂಚುರಿಯನ್ ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ <ref>[http://www.snopes.com/business/bank/blackcard.asp Snopes.com]</ref> ಕೊಟ್ಟಿತು. {{As of|2005}}US ಸೆಂಚುರಿಯನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಒಟ್ಟು $2,500 ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೇ ಇವೆ,(ಬ್ಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಾರ್ಡ)ಅಲ್ಲದೇ $450 ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು(ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕ $55 ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.(ಸದಸ್ಯದ ಲಾಭಾಂಶವಿಲ್ಲದೇ)ಅದಲ್ಲದೇ ಗೊಲ್ದ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕ $125 ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹಲವರು ತನ್ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಇವು ಒಂದೊಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ: * ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟೆಲುಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್, ವರ್ಜಿನ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಏರ್ ವೇಸ್, ಸಿಂಗಪೂರ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್, ಕ್ವಾಂಟಾಸ್, ಜೆಟ್ ಬ್ಲು ಏರ್ ವೇಸ್, ಸ್ಟಾರ್ ವುಡ್ ಹೊಟೆಲ್ಸ್ & ರಿಸಾರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್, ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೊಟೆಲ್ಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ. * ಕಿರುಕಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಕೊಸ್ಟ್ಕೊ, ಡೇವಿಡ್ ಜೋನ್ಸ್, ಹೊಲ್ಟ್ ರೆನ್ಫ್ರೆವ್, ಹ್ಯಾರೊಡ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಯುವಕರಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕಾರ್ಡ್, ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಬ್ಲು ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಲು ಕಾರ್ಡ್ ಗಾಗಿ 1979 ರಲ್ಲಿ UK ನ ಸಿಂಥ್ ಪಾಪ್ ನ "ಕಾರ್ಸ್ "ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು ಗ್ಯಾರಿ ನುಮನ್ ಅವರ ಥೀಮ್ ಸಾಂಗ್ ಆಗಿತ್ತು. ಯುರೊಪಿಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲು ಕಾರ್ಡ್ ಯಾವುದೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕಗಳಿಲ್ಲ.ಅದರ ಲಾಭಾಂಶದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಯ ಆವೃತ್ತಿ "ಬ್ಲು ಕ್ಯಾಶ್ " ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅಮೆಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಯುವ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿಉಕೊಂಡು ಸಿಟಿ ರಿವಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನ್ನು ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಲಾಭಗಳಿಗೂ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳು ಅಂದರೆ ಯುವಕರು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್,ಶಿಕ್ಯಾಗೊಮತ್ತು LA ದಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬಹುದು,ಕುಡಿಯಬಹುದು,ಎಂಬ ಸವಲತ್ತನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಇನ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು 2008 ರ ಮಧ್ಯೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತು,ಮುಂದೆ ಜುಲೈ 2008 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪೇ ಎಂಬ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ದ್ ಪೇಪಾಸ್ ಮಾದರಿಯ ವೈಯರ್ ಲೆಸ್ RFID ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.ಇದು ಕೇವಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀಡರ್ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಅದನ್ನು ಸ್ವ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬ್ಲು ಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಚಿಪ್ ನ ಬದಲಿಗೆ ಬಂತು. ಹಲವಾರು U.S. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಪಾಲುದಾರರು ಇವರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ 7-ಎಲೆವನ್, CVS/ಫಾರ್ಮಸಿ, ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್, ರೀಗಲ್ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಗ್ರುಪ್, ಮತ್ತುರಿಜ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸೆಂಟರ್ಸ್,ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಈಗ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪೇಯನ್ನುಎಲ್ಲೆಡೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ 2005 ರಲ್ಲಿಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಮೊದಲ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗಿನ ಜಾಹಿರಾತು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಒಂದು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು "ಸೇವಿಂಗ್ ಅಕ್ಸಲರೇಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ : ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.ಇದು ಸೂಕ್ತ ಖರೀದಿಯೊಂದಿಗೆ 1% ರಂತೆ FDIC-ವಿಮೆಮಾಡಿದ ಹೈಯೀಲ್ಡ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ (ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ)ಇವುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ "ದಿ ನಾಟ್ "ಮತ್ತು ದಿ ನೆಸ್ಟ್ "ಎಂಬ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡಗಳ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.ಅದರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ವಿವಾಹದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಯು theknot.com.American Express ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಮೇಲೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ UK ವಿಭಾಗವು 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ರೆಡ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ನೀಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಡಿನ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉದಾರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ದಿ ಗ್ಲೊಬಲ್ ಫಂಡ್ ಟು ಫೈಟ್ AIDS ಏಡ್ಸ್,ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಮಲೆರಿಯಾ ಈ ಜಾಗತಿಕ ನಿಧಿಯು ಇಂತಹ ಮಾರಕಗಳ ವಿರುದ್ದ ಸೆಣೆಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಏಡ್ಸ್ /ಎಚ್ ಐ ವಿ,ಮ್ಲೆರಿಯಾ ಮತು ಇನ್ನಿತರ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ದಿ ZYNC ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.card. ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಈ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು 20 ರಿಂದ 30 ವರ್ಷ ವಯೋಮಾನದವರನ್ನುದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡ್ ಸದ್ಯ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಯಾರಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು. === ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟು ಸೇವೆಗಳು (ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ OPEN ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.) === {{Details|American Express Plum Card}} ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚದ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಕಂಪನಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದು ಮುಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು 2007 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಪ್ಲಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡ್ 1.5% ರಷ್ಟು ಆರಂಭಿಕ ಸೋಡಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಖರೀದಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮುಂದೂಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯ ಕನಿಷ್ಟ $5,000 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವವರಿಗೆ 1.5% ರಿಯಾಯ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವಧಿ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಮೊದಲ 10,000 ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ, 2007 ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.plumcard.com/ |title=ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಪ್ಲಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ |access-date=2021-08-09 |archive-date=2012-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010195402/http://www.plumcard.com/ |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಖಾತೆಯ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮುಂದೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವನ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು. === ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಹಲವು ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.ಅವರ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವತಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಅಗ್ರ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸುಮಾರು 40 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂತು.ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್, ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪರ್ಚೇಜಿಂಗ ಕಾರ್ಡ್, ಮತ್ತು ದಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಅಕೌಂಟ್. ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಡುಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾರ್ಡ ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.(ಯಾಕೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಲಿಕನ ಆಸ್ತಿ ಮೇಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದು.) ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ನೌಕರರು ಆಯಾ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಸಮೇತ ದೃಷ್ಟಿ ಗೋಚರ,ನಿಯಂತ್ರಣ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಹಾರದ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ನ್ನು ಅಂದರೆo ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ @ Work® website ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ American Express @ Work, ಇದರ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನು ಆನ್ ಲೈನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗಳು,ವರದಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅದು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. Information @ Work®, ಇದೂ ಕೂಡಾ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸುಲಭದ ನೌಕರರ ಮಾಹಿತಿ,ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುವುದು.ಅಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಕಲೆಹಾಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಎ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ದಾಖಲಾತಿ,ಸಲಕರಣೆ ಒದಗಿಸಿ ಅದು ಉತ್ತಮ ವರದಿ ತಯಾರಿಸಲು ಸಮಗ್ರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2008 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ GE ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಮೊದಲು ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರ್ಚೇಸಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ $1b+ ವಹಿವಾಟಿನ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿ-ಪಾವತಿ (ಪೇಮೆಂಟ್ )ಎಂಬುದನ್ನು ತನ್ನ ಇನ್ನಿತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಿ-ಪೇಮೆಂಟ್ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರೇ ಬಳಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತಿತ್ತು. === ಒಡೆತನ-ರಹಿತ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2000 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಂಚಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿತು.ಇದು ಮೊದಲು ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಸೆಂಚುರಿ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಕಾರ್ಪ್ ನ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 2006,ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿಯ ಕಾರ್ಡ್ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊಲಿಯೊವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಕ್ಕೆ (MBNA) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಹೀಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾವು ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸುಮಾರು 2004 ರ ತನಕ ವಿಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಡಮಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಇದರರ್ಥವೇನೆಂದರೆ U.S.ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿಗೆ U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ನ ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಕಾರಣವಾಯಿತಾದರೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್,2004 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲ U.S. ಬ್ಯಾಂಕ್, MBNA ಅಮೆರಿಕಾ.ನೀಡುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಇದು ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇದು ಬೇರೆನೂ ಅಲ್ಲ ಕೇವಲ ಒಂದು "ಅನುಭವ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇದನ್ನು 2004 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಬಂಧವು ವಿಲೀನಕ್ಕೆ MBNA ನ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಪ್ಪಿದ್ದು,ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸಾ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ವಿಸಾದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಗಿತ್ತು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ನಡುವೆ 21, 2005 ಡಿಸೆಂಬರ್ 21 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮೂಡಿಬಂತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾವು ಗ್ರಾಹಕರ ಸಾಲಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ಲದೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. Also, ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅವಿಶ್ವಾಸದ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಕುರಿತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು.ವಿಸಾ,ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ U.S.ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡುವ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು MBNA ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ-MBNA ದ ವಿಲೀನದ ನಂತರೂ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಶುಲ್ಕರಹಿತ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ 2006 ರ ಜೂನ್ 30 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆವಾಗಿನಿಂದಲೂ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, GE ಮನಿ, ಮತ್ತು USAAಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ ಹಲವಾರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಆಡ್ವಾಂಟೇಜ್ ಇದು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕಾರ್ಡ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಸುಮಾರು <ref>{{Cite web |url=http://www.allbusiness.com/company-activities-management/operations-customer/5381995-1.html |title=ಜಿಯಿ ಅಂಡ್ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟನರ್ಡ್ ಇನ್ ಆಫರಿಂಗ್ ಡಿಲ್ಲರ್ಡ್ಸ್ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ |access-date=2010-08-24 |archive-date=2011-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110512012623/http://www.allbusiness.com/company-activities-management/operations-customer/5381995-1.html |url-status=dead }}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಡಿಲ್ಲರ್ಡ್ಸ್ ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ GE ಮನಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ನಂತರ <ref>[http://www.forbes.com/2008/03/27/ge-amex-closer-markets-equity-cx_md_0327markets33_print.html ಅಮೆಕ್ಸ್ ಪರ್ಚೇಸ್ಡ್ ಜಿಯಿಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ]</ref> 2008 ರ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ GE ತನ್ನ ಕಾರ್ಡ್ ಘಟಕವನ್ನು ನಗದು $1.1bn (ಬಿಲಿಯನ್ )ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. HSBC ಬ್ಯಾಂಕ್ USA ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡನ್ನು ಪರಿಕ್ಷಿಸುವ HSBC-ಬ್ರಾಂಡಿನ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಯಾನ್ ಮಾರ್ಕಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ರಿವಾರ್ಡ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆಗೆ 2007 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2008 ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ UBS ಕೂಡಾ ತನ್ನ ರಿಸೊರ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೆಲ್ತ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಹೊರತಂದಿತು.ಇವು ವಿಸಾ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಚಾರ್ಜ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಳ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಆಯಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದು ಯೋಜನೆಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. == ಕಾರ್ಡ್ -ರಹಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == === ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಚೆಕ್ ಗಳು === ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ಕಂಪನಿಯೆಂದರೆ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಾವಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಕಾರ್ಡ್,ಒಂದು ಸ್ಟೊರ್ಡ್ ವಾಲ್ಯು ಕಾರ್ಡ್ ಅಂದರೆ ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಇದನ್ನು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಂತೆ ಬಳಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಡ್ "ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ"ಹೊಂದದೇ 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಡ್ ದಾರರಿಗೆ ಉಳಿದ ಬಾಕಿ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮರುಪಾವತಿ ಚಿಕ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. === ಶಿಯರ್ ಸನ್/ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ === {{see also|Shearson/American Express}} [[ಚಿತ್ರ:Shearson AmEx Logo.png|320px|thumb|right|ಶೆಯರ್ಸನ್/ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್Express logo c. 1982|link=Special:FilePath/Shearson_AmEx_Logo.png]] ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1980 ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಟತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸುಮಾರು 1981 ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫೊರ್ಡ್ ಐ.ವೆಲ್ಲಿಯವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶಿಯರ್ ಸನ್ ಲೊಯಿಬ್ ರೋಡೆಸ್ ಎಂಬ ಶೇರು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಖರೀದಿಸಿ ಅದನ್ನು ಶಿಯರ್ ಸನ್ /ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಲೊಯಿಬ್ ರೋಡೆಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು,ವೆಲ್ಲೆನ ಹೇಡನ್,ಸ್ಟೋನ್ ಅಂಡ್ ಕಂ,ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ ಅಂಡ್ ಕಂ. ಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಯಿತು.ಖರೀದಿ ನಂತರ ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಹೇಡೆನ್ ಸ್ಟೋನ್ ರೂಪ ತಾಳಿತು. ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಹೇಡೆನ್ ಸ್ಟೋನ್ ನಂತರ ಲೊಯಿಬ್,ರೋಡೆಸ್,ಹಾರ್ನ್ ಬ್ಲೊವರ್ ಅಂಡ್ ಕಂ.ಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಯಿತು.(ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ ಲೊಅಬ್,ರೋಡೆಸ್ ಅಂಡ್ ಕಂ.ಆಗಿ ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಲೊಯಬ್ ರೋಡೆಸ್ ನ್ನು 1979 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತು. ಆಗ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $250 ದಶಲಕ್ಷ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಶೇರುಗಳ ವಿನಿಮಯ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ [[ಮೆರಿಲ್ ಲಿಂಚ್|ಮೆರ್ರಿಲ್ ಲಿಂಚ್]] ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಈ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್,ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶಿಯರ್ ಸನ್/ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ 1984ರಲ್ಲಿ ಶಿಯರ್ ಸನ್/ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು 90-ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಡೈವರ್ಸಿಫಾಯ್ಡ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್,ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ 1984,ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಕುಹುನ್ ಲೊಯೆಬ್]], ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ತನ್ನ ಶಿಯರ್ ಸನ್ /ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿತು.ಇದರ ಮೂಲಕ, ಶಿಯರ್ ಸನ್ ಲೆಹ್ ಮನ್ /ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ 1988,ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ. ಎಫ್. ಹುಟನ್ & ಕಂ..,ಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಶಿಯರ್ ಸನ್ ಲೆಹ್ ಮನ್ ಹುಟನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿತು.ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು 1990 ರಲ್ಲಿ,ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಲೆಹ್ ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಆಗುವವರೆಗೂ ಇತ್ತು. ಯಾವಾಗ 1993 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆ ಗೊಲುಬ್ ಇದರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನೋ ಆಗ ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ನ ಸಣ್ಣ ಬ್ರೊಕರೇಜ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರೈಮೆರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮಾತುಕತೆ ಕುದುರಿಸಿದ.ಇನ್ನುಳಿದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟು ಸಂಸ್ಥೆ [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ಲೆಹ್ ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ಕಾ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ. ಈ ಕೆಳಗಿನದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ವಿವರವಾದ ವಹಿವಾಟು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಬ್ರೊಕರೇಜ್ ಮತ್ತು ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು 1980 ಮತ್ತು 1990 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಶಿರಿಯನ್ ಸನ್ ಲೆಹ್ ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್,ನಂತರ ಶಿರಿಯನ್ ಲೆಹ್ ಮನ್ ಹುಟನ್ (ಇದು ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ)ಎಂದು ರೂಪಾಂತರ <ref name="salomonhist">"ಸಾಲೊಮನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಬಾರ್ನಿ " ಫ್ರಾಮ್ ಗ್ಯಾಂಬೀ, ರಾಬರ್ಟ್. ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌ ಡಬ್ಲು. ಡಬ್ಲು. ನೊರ್ಟೊನ್ &amp; ಕಂಪನಿ, 1999. p.73</ref> ಹೊಂದಿತು. {{clade | style=font-size:90%;line-height:120%|thickness=0 |label1=[[Smith Barney Shearson]]<br /><small>(1993, sold to [[Primerica]]. Later [[Smith Barney]], today known as [[Morgan Stanley Smith Barney]])</small><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />[[Lehman Brothers|Lehman&nbsp;Brothers]]<br /><small>(1994, spun-off; 2008, bankrupt - see [[Bankruptcy of Lehman Brothers]])</small> <!-- LEVEL 1--> |1={{clade|thickness=0 |label1=<br /><br />'''<font size=2>[[Shearson Lehman Hutton]]</font>'''<br /><small>(merged&nbsp;1988)</small> <!-- LEVEL 2--> |1={{clade |label1='''<font size=2>[[Shearson&nbsp;Lehman Brothers]]</font>'''<br /><small>(merged&nbsp;1984)</small> |1={{clade |label1='''<font size=2>[[Shearson/American Express]]</font>'''<ref>[https://www.nytimes.com/1988/01/10/business/swallowing-hutton-in-1200-bites.html?pagewanted=all Swallowing Hutton in 1,200 Bites]. New York Times, January 10, 1988</ref><br /><small>(merged&nbsp;1981)</small> |1={{clade |label1= |1='''<font size=3>[[American Express]]</font>'''<br /><small>(est.&nbsp;1850)</small> <!--See 2 below--> |3= Robinson Humphrey Co. <small>(acq.&nbsp;1982)</small> |4= Foster & Marshall <small>(acq.&nbsp;1982)</small> |5= Balcor Co. <small>(acq.&nbsp;1982)</small> |6= Chiles, Heider & Co. <small>(acq.&nbsp;1983)</small> |7= Davis, Skaggs & Co. <small>(acq.&nbsp;1983)</small> |8= Columbia Group <small>(acq.&nbsp;1984)</small> |9= [[Financo]] <small>(founded 1971, acq.&nbsp;1985)</small> |10= L. Messel & Co. <small>(acq.&nbsp;1986)</small> |label2=[[Shearson Loeb Rhoades]]<br /><small>(acquired&nbsp;1981)</small> |2={{clade |label1=[[Shearson Hayden Stone]]<br /><small>(merged&nbsp;1973)</small> |1={{clade |label1=[[Hayden, Stone & Co.|Hayden&nbsp;Stone, Inc.]] <small>(formerly CBWL-Hayden Stone, merged&nbsp;1970)</small> |1={{clade |1=[[Cogan, Berlind, Weill & Levitt]]<br /><small>(formerly Carter, Berlind, Potoma & Weill, est.&nbsp;1960)</small> |2=[[Hayden, Stone & Co.]] }} |2=[[Shearson, Hammill & Co.]]<br /><small>(est.&nbsp;1902)</small> }} |label2=[[Loeb,&nbsp;Rhoades, Hornblower & Co.]]<br /><small>(merged 1978)</small> |2={{clade |label1=[[Loeb, Rhoades & Co.]]<br /><small>(merged&nbsp;1937)</small> |1={{clade |1=[[Carl M. Loeb & Co.]]<br /><small>(est.&nbsp;1931)</small> |2= [[Rhoades & Company]]<br /><small>(est.&nbsp;1905)</small> }} |label2=[[Hornblower, Weeks,&nbsp;Noyes & Trask]]<br /><small>(merged&nbsp;1953-1977)</small> |2={{clade |1=[[Hornblower & Weeks]]<br /><small>(est.&nbsp;1888)</small> |2=Hemphill, Noyes & Co.<br /><small>(est.&nbsp;1919, acq.&nbsp;1963)</small> |3=[[Spencer Trask & Co.]]<br /><small>(est.&nbsp;1866 as Trask & Brown)</small> |4=Paul H. Davis & Co.<br /><small>(est.&nbsp;1920, acq.&nbsp;1953)</small> }} }} }} }} |label2=[[Lehman Brothers Kuhn Loeb]]<br /><small>(merged 1977)</small> |2={{clade |1=[[Lehman Brothers]]<br /><small>(est. 1850)</small> |2=[[Kuhn, Loeb & Co.]]<br /><small>(est. 1867)</small> |3=Abraham & Co.<br /><small>(est. 1938, acq. 1975)</small> }} }} |label2=<!--[[E. F. Hutton & Co.]]<br><small>(est. 1904)</small>--> |2=[[E. F. Hutton & Co.]]<br /><small>(est. 1904)</small> }} }}}} === ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಂತರ 2005 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಅಡ್ವೈಸರ್ಸ್ ಎಂಬ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅಮೆರಿಪ್ರೈಸ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್,ಇಂಕಾ. ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಆದಾಯಗಳು 2005 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $5 ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಇಳಿಯಿತು.ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 10.5% ರ ಹೆಚ್ಚಳ ತೋರಿಸಿದ್ದವು. ಅದಲ್ಲದೇ,2005 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಲ್ಲಿ RSM ಮೆಕ್ ಗ್ಲಾಡ್ರಿ ಕಂಪನಿಯು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ & ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ (TBS)ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಾನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ,ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂ ನಿಯಿಂದ,$1.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದು ಸ್ನೇಹಪರ ಶೇರು ವಿಭಜನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು. ಈ ವಹಿವಾಟವು ಸದ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರಿ ವಲಯದ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕಾದಿದೆ. [[ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ಲೆಹ್ ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗೆ ವಹಿವಾಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದೆ. === ಸಂಚಾರ (ಪ್ರವಾಸ) === ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1915ರ್ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ (ಪ್ರವಾಸಿ)ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.ಮೊದಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟುಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸೀ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.ಇಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಪ್ರವಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಕಟಿಸುವಿಕೆ === ಅಮೆಕ್ಸ್ ಟ್ರಾವೆಲ್+ ಲೀಸರ್, ಫುಡ್ & ವೈನ್, ಎಕ್ಸಿಕುಟಿವ್ ಟ್ರಾವೆಲ್, ಮತ್ತು ಡಿಪಾರ್ಚರ್ಸ್ ಎಂಬ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. == ಜಾಹೀರಾತುಗಳು == ಜಾಹಿರಾತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1975 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಒಗಿಲ್ವಿ ಅಂಡ್ ಮಾಥರ್ ಕಂಪನಿಯ ಡೇವಿಡ್ ಒಗಿಲ್ವಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ''' ದೊಂಟ್ ಲೀವ್ ಹೋಮ್ ಉಥೌಟ್ ದೆಮ್''' ಎಂಬ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನವನ್ನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಟ್ರಾವಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ಸ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಸುರುಮಾಡಿದ್ದ.ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್ರರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಟ ಕಾರ್ಲ್ ಮೆಲ್ಡೆನ್ ನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಲ್ ಮಾಲ್ಡೆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 25ರ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. UK ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವಕ್ತಾರ ಟೆಲೆವಿಜನ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲನ್ ವಿಕರ್ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಕಾರ್ಲ್ ಮಾಲ್ಡೆನ್ ನ ನಿರ್ಗಮನದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕಂಪನಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಾರಾ ವರ್ಚಿಸ್ಸಿನವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಲ್ ಬ್ಲಾಂಕ್ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾತಿ ಸಿಂಥಿಯಾ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಇಂತವರನ್ನು ಜಾಹಿರಾತಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಜಾಹಿರಾತು ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ "ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆಯಾ?" ಎಂಬ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಕೆ/ಆತ ಈ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ/ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತಾರಾಹೆಸರನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಉದ್ಘೋಷಕ ಪೀಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಈ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ "ಅದಿಲ್ಲದೇ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬರಬೇಡಿ." ಎಂಬುದನ್ನು ಜಾಹಿರಾತಿನ ಮೂಲಕ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. "ದೊಂಟ್ ಲೀವ್ ಹೋಮ್ ಉಥೌಟ್ ಇಟ್ "ಘೋಷವಾಕ್ಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಿಪೇಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸರ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘೋಷಣೆಗಳು ಬರಬರುತ್ತಾ ಹಲವಾರು ವೇಳೆ ಅಣಕಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು: * ಅತಿ ಉದ್ದದ PBS ಮಕ್ಕಳ' ಟೀವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಸಿಸೇಮ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ '' ನಲ್ಲಿ ನನ್ನನು ಬಲ್ಲೆಯಾ? ವಿಡಂಬನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. /"ದೊಂಟ್ ಲೀವ್ ಹೋಮ್ ಉಥೌಟ್ ಇಟ್ "ಘೋಷವಾಕ್ಯದ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನ ಮೂರು ವಿಶೇಷ ವಿಡಂಬನೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಪ್ಪೆಟ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರಬುದ್ದ ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ರಸ್ತೆ ದಾಟಿಸುವ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಡಂಬನಾ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದವರೆಂದರೆ, ಫಾರ್ಗೆಟ್ ಫುಲ್ ಜೊನ್ಸ್ (ಇದನ್ನು ರಿಚರ್ಡ್ ಹಂಟ್ )(ಅಲೈನಾ ರೀಡ್ ಹಾಲ್) ರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬುದ್ದ ಗೆಳೆಯನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದು;ಎರಡನೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎರ್ನಿ (ಫ್ರಾಂಕ್ ಒಝೆಡ್ ಮತ್ತುಜಿಮ್ ಹೆನ್ಸನ್ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ) ಇದರಲ್ಲಿ(ರೊಸ್ಕೊ ಒರ್ಮನ್ )ತಮ್ಮ ಪ್ರಬುದ್ದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಬರ್ಡ್ (ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಸ್ಪಿನ್ನಿ ) ಬೊಬ್ ಮತ್ತು (ಬೊಬ್ -ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ರಾಥ್ ) ತಮ್ಮ ಪ್ರಬುದ್ದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮೂರು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಲಘು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ನ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಎಡಗೈನ ದೊಡ್ಡ ಹಸ್ತದ ಮಧ್ಯ "ಪ್ರಬುದ್ದ ಗೆಳೆಯನ ಕೈ"ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವು "ಅ ಗ್ರೊನ್ ಅಪ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ "ಎಂದು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದಿಲ್ಲದೇ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಓಣಿಯನ್ನು ದಾಟಬೇಡ." * ಇನ್ನೊಂದು ಅಣಕ ಲಘುಬರಹದ ಧಾರಾವಾಹಿಯು CBS ನ ಗೇಮ್ ಶೊದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ''ಪ್ರೆಸ್ ಯುವರ್ ಲಕ್ '' ಇದನ್ನು ಎನಿಮೇಟೆಡ್ ಮಾಡಿದಾಗ "ವ್ಯಾಮಿ ಪಾತ್ರ"ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಣಕಿಸುವುದು ಹೀಗೆ "ಡು ಯು ನೊ ಮಿ'? ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೀಯಾ? ಎಂಬ ತರ್ಕ ಹೊಸ ಕಾರ್ಡ್ ದಾರರಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ (ಟ್ಯಾಗ ಲೈನ್ )ಅಮೆಕ್ಸ್ ಲಘು-ಬರಹವನ್ನು ಕಾಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು "ವ್ಯಾಮ್ಮಿ" ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಕಾಋಡಿನ್ ಕೆಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. * "ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ 1984 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೀಗನ್ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ,"ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಶುಲ್ಕದ ಮೂಲಕ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ನಂಬಬಹುದು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅವರು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬರಲಾರರು." * ಆಗಿನ 1997 ರ ಚಿತ್ರ ''ಹರ್ಕುಲಸ್ '' ನ ಹಾಡು "ಜಿರೊ ಟು ಹಿರೊ" ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದು "ಗ್ರೆಸಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ "ಆಗಿತ್ತು. * ಅದಲ್ಲದೇ 1989 ರ ಚಲನಚಿತ್ರ, ''ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ '' ಕೂಡಾ ಈ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಕೈಗೂಡಿಸಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಮೋಟಂಗಿ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.ಇದು ಏಕೆಂದು ಕ್ಲೆವ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿ ಆಟಗಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಏಕೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದ ಬರಹದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಜೇಕ್ ಟೇಲರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಪ್ರತಿ ಆಟಗಾರನ ಒಂದೊಂದು ವಾಕ್ಯವು ಅದರ ವಿವರ-ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.(ಟೊಮ್ ಬೆರೆಂಗರ್), ಎಡ್ಡಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್ (ಚೆಲ್ಸಿಯ ರೊಸ್), ರಿಕ್ "ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್" ವೌಘನ್(ಚಾರ್ಲೆಯ್ ಶೀನ್ ), ಪೆಡ್ರೊ ಸೆರಾನ್ನೊ (ಡೆನ್ನಿಸ್ ಹೆಯ್ಸ್ ಬರ್ಟ್ ), ಮತ್ತು ರೊಗರ್ ಡೊರ್ನ್ (ಕೊರ್ಬೆನ್ ಬೆರ್ನ್ಸೆನ್ ), ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಲೌವ್ ಬ್ರೌನ್ (ಜೇಮ್ಸ್ ಗ್ಯಾಮೊನ್ ). ಈ ದೃಶ್ಯವು ವಿಲ್ಲಿಯ "ಮಾಯಾಸ್ "ಹೆಯ್ಸ್ (ಮೋಟಂಗಿ ಧರಿಸಿದ ವೆಸ್ಲೆಯ್ ಸ್ನೈಪ್ಸ್ ) ಹೋಮ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಮೇಲೆ ಇನ್ನುಳಿದ ತಂಡದ ಮುಂದೆ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ತೋರಿಸಲು,"ಇದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ದೃಶ್ಯವೂ ಇದೆ. "ಅದಿಲ್ಲದೇ ಮನೆಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಬೇಡಿ." [[ಚಿತ್ರ:Seinfeld superman.jpg|thumb|200px|right| ಸೀನ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅವರ ಸಾಹಸಗಳು|link=Special:FilePath/Seinfeld_superman.jpg]] ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಾವರ್ಚಸ್ಸಿರುವವರನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಕೆಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ 1990 ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ವಿದೂಷಕರನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.ಜೆರ್ರೆ ಸೀನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಅದಲ್ಲದೇ ಎರಡು ವೆಬ್ಸೊಡೆಗಳನ್ನು "ದಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೀನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸೂಪರ್ ಮ್ಯಾನ್ "ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2004 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ "ಮೈ ಲೈಫ್ ನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. ಮೈ ಕಾರ್ಡ್ "ಇದೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸರಕಿನ ಪ್ರಚಾರ (ಇದೂ ಕೂಡಾ ಒಗಿಲ್ವಿ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಥರ್ ಅವರದ್ದು)ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಿದೆ. ಈ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಾರೆಗಳೆಂದರೆ [[ಕೇಟ್‌ ವಿನ್ಸ್ಲೆಟ್‌|ಕಾಟೆ ವಿನ್ಸ್ಲೆಟ್]], [[ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ ನಿರೋ|ರೊಬರ್ಟ್ ಡಿ ನಿರೊ]], ಕೆನ್ ವಾಟನೇಬ್ ಮತ್ತು ಟಿನಾ ಫೆಯ್, ಡ್ಯುಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತರಬೇತುದಾರ ಮೈಕ್ ಕ್ರೆಜಿಜ್ಸ್ವಿಸ್ಕಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರಕೊಲ್ಲೆಟ್ಟೆ ಡಿನಿಗ್ಯಾನ್, ವಿದೂಷಕ ಮತ್ತು ಟಾಕ್ ಶೊ (ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ)ಆತಿಥೇಯ [[ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜೆನೆರೆಸ್|ಎಲ್ಲೆನ್ ಡೆ ಜೆನೆರೆಸ್]], ಗಾಲ್ಫ ಆಟಗಾರ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ನೊ ಬೋರ್ಡರ್ (ಹಿಮ ಆಟಗಾರ)ಶೊನ್ ವ್ಹೈಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್ ತಾರೆ [[ವೀನಸ್ ವಿಲಿಯಂಸ್|ವೆನಸ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಮತ್ತುಎಂಡಿ ರೊಡಿಕ್, ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಎಫ್.ಸಿ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜೊಸ್ ಮುರಿನೊ, ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ರು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೊರ್ಸೆಸೆ, ವೆಸ್ ಎಂಡರ್ಸನ್, [[ಮನೋಜ್ ನೈಟ್ ಶ್ಯಾಮಲನ್|ಎಂ. ನೈಟ್ ಶಾಮ್ಲಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಾರ ಬಿಯಾನ್ಸ್ ನೊಲ್ಸ್. ಎರಡು-ನಿಮಿಷದ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ "ಎನಿಮಲ್ಸ್ "[[ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜೆನೆರೆಸ್|ಎಲ್ಲೆನ್ ಡೆಜೆನೆರ್ಸ್]] ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದ ಜಾಹಿರಾತು ಚಿತ್ರ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹಿರಾತು ಎಂದು ಎಮ್ಮೆಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು. ಹಲವಾರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಜಾಹಿರಾತುಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು "ಸಿ ಎಫ್ ಫ್ರೊಸ್ಟ್ " ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಣೆದ ಅಥವಾ ರಚಿತ ಹೆಸರಲ್ಲ.ಆದರೆ ಚಾಲೆಸ್ ಎಫ್.ಫ್ರೊಸ್ಟ್ ಒಗಿಲ್ವಿ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಥರ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಬ್ಬ ಜಾಹಿರಾತು <ref>{{Cite web |url=http://www.straightdope.com/classics/a1_180.html |title=StraightDope.com |access-date=2010-08-24 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531010042/http://www.straightdope.com/classics/a1_180.html |url-status=dead }}</ref> ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಉತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸು {{Citation needed|date=February 2008}}ಪಡೆಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 1983 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಖರೀದಿ ಮೇಲೆ ತಲಾ ಒಂದು ಪೆನ್ನಿಯನ್ನು [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿಮೆ|ಸ್ಟಾಚ್ಯು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ]]ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತತ್ವಗುಣ ಮೆರೆಯಿತು. ಈ ಜಾಹಿರಾತಿನಿಂದ ಸ್ಟಾಚ್ಯು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು $1.7 ದಶಲಕ್ಷ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಿತು. ಈ ತೆರನಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸವು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗ್ರಾಹಕರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 28% ಹೆಚ್ಚಳ ತೋರಿತು. ಅದರ ಮೊದಲ ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಶುಲ್ಕದ ಬಾಬತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿವೆಯ ವಿರುದ್ದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜಾಹಿರಾತು ಮಾಡಿ ಒಟ್ಟು $22 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವೆಯ ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು 2006 ನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ,ಬೊನೊ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ರೆಡ್ ನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೊರತಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ನ್ನು ಖ್ಯಾತ ರೂಪದರ್ಶಿ ಗಿಸೆಲೆ ಬಂಡ್ ಚೆನ್ ಅವರನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರತಂದಿತು. ಸದ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ದಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] (ಬ್ರಿಟೇನ್ )ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|AIDS]] ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಕಾರ್ಡ್ ದಾರರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣದ ಅಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ನಂತರ 2007 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ "ಮೆಂಬರ್ಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ "ನ್ನು "[http://www.membersproject.com ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405122736/http://www.membersproject.com/ |date=2009-04-05 }} ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಕಾರ್ಡುದಾರರು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ (ಈ ಕುಡಿಯುಅವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗೆ)ಉತ್ತಮ ಹೊಸ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿಯು $2 ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. == ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ == === ಕಚೇರಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:American Express Tower 9-11.jpg|right|thumb|150px|ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ದಾಳಿ ನಡೆದಾಗ ಇಬ್ಬರು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗೋಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳಗಳನ್ನು 1986 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ 51-ಮಹಡಿಯ ಕಟ್ಟಡ ಇರುವ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಥ್ರೀ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11,2001 ರ ಘಟನೆ ನಂತರ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಕಚೇರಿಗಳು ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಎದುರುಗಡೆಯೇ ಇದ್ದುದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲಿನ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಕೆ ಮರಳು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಫೊರ್ಟ್ ಲಾಡೆರ್ ಡೇಲ್, ಎಫ್ ಎಲ್; ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸಿಟಿ, ಯುಟಿ; ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಬೊರೊ, ಎನ್ ಸಿ ಮತ್ತುಫೀನಿಕ್ಸ್, ಎಝೆಡ್.ಅದರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರಗಳುವೆಸ್ಟನ್, ಎಫ್ ಎಲ್. ಪ್ರಮುಖವಾದ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ 1853 ರಲ್ಲಿ ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.ಸದ್ಯ ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 3,000 ನೌಕರರನ್ನು ಮಾರ್ಖಮ್,ಒಂಟಾರಿಯೊದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.(ಟೊರೊಂಟೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಉಪನಗರ)ಅದಲ್ಲದೇ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟೊನ್,ಒಂಟಾರಿಯೊದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು 1990 ರ ಜುಲೈ 1 ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರೇನ್ ಮುಲ್ರೊನಿಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಡರ್ -ಇನ್ -ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ಅನುಮತಿಯು 1988,ನವೆಂಬರ್ 21 ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕದೇ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಂಕ್ ನೀತಿ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ <ref>ನಿವ್ ಮ್ಯಾನ್, ಪೀಟರ್ C. (ಜುಲೈ 6, 2007 "ದಿ ಬ್ರಾಶ್ ನಿವ್ ಕಿಡ್ ಒನ್ ದಿ ಬ್ಲಾಕ್. (ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂ. ಒಪನ್ಸ್ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ ಅಮಿಡ್ ಕಾಂಟ್ರಾವರ್ಸಿ )" (column). ''ಮ್ಯಾಕ್ಲೀನ್ಸ್'', ಜುಲೈ 30, 1990 v103 n31 p33(1)</ref> ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅದು ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ (CBA)ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದು ಕೆನಡಾ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಇನ್ಸುರನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (CDIC),ಯ ನೊಂದಾಯಿತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.ಇದು ಕೆನಡಾದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಇನ್ಸುರಿಂಗ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ನ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|UK]], ನಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ 8-ಅಂತಸ್ತಿನ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೆಂಟರ್,ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರೈಟೊನ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 1970 ರಲ್ಲಿ-ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶ್ವೇತ ಗೋಪುರದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ,ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸರ್ವಿಸಿಂಗ್,ಮಾರಾಟ,ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಚೇರಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟುಕೆಗಳು ಯುರೊಪ್,ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಲಂಡನ್ ನ ಬೆಲ್ಗ್ರೆವಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಅಂದರೆ ಬಕಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ರೋಡ್ ನಲ್ಲಿದೆ SW1.UK ನ ಇನ್ನುಳಿದ ಕಚೇರಿಗಳು ಬರ್ಗೆಸ್ ಹಿಲ್ ನ ಸುಸೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು 2009 ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೈಟೊನ್ ಅಂಡ್ ಹೊವ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಗಾಗಿ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಮರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಅಪಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳಂತೆ ಈಗಿರುವ ಅಮೆಕ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 2016 ವೇಳೆಗೆ ಕೈಡವಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. http://www.edwardstreet.co.uk ಜಪಾನ್, ಏಶಿಯಾ-ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ನಲ್ಲಿವೆ.ಇವುಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ,16 ಕೊಲ್ಯೆರ್ ಕ್ವೆಯ್, ಮತ್ತು [[ಸಿಡ್ನಿ|ಸಿಡ್ನಿಯ]] ಕಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಹಾರ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯಯುಳ್ಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಸಿರು ಮನೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಳ ಹೊಂದಿವೆ. [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಿಯಾಮಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹರ್ಯಾಣದ ಗುರಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಮಥುರಾ ರೋಡ್ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನಿವ್ ದೆಲ್ಹಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ಭಾರತದ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಕ್ ಆಫೀಸ್ ಗ್ರಾಹಕರ ಸೇವೆಗಳು,ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟು ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. === ಕೆಲಸದ ಬಗೆಗಿನ ತೃಪ್ತಿ === * ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ) ನಲ್ಲಿನ 62 ನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಪನಿಯೆಂದು ''ಫಾರ್ಚೂನ್'' ಪತ್ರಿಕೆ ಹೇಳಿತಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು <ref>[http://money.cnn.com/magazines/fortune/bestcompanies/2008/full_list/index.html money.cnn.com], accessed 9 October 2008</ref> ಹೇಳಿತು. ಅಮೆಕ್ಸ್ ಕೆನಡಾ ಇಂಕಾ.2008 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂದರೆ ''ಗ್ರೇಟರ್ ಟೊರೊಂಟೊಸ್ ಟಾಪ್ ಎಂಪ್ಲೈಯರ್ಸ್'' ಎಂದು ಮೆಡಿಕ್ಯಾಪ್ ಕೆನಡಾ ಇಂಕಾ.,ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು''ಟೊರೊಂಟೊ ಸ್ಟಾರ್'' ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite web|url=http://www.eluta.ca/top-employer-amex-canada|title=Reasons for Selection, 2009 Greater Toronto's Top Employers Competition}}</ref> ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಾತೆಯರಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ 100 ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಎಂದೂ ಅದನ್ನು U.S. ಮೂಲದ ''ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮದರ್ಸ್'' ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್ 2006 and 2007 ಸಾಲಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. == ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ == ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ [[ಫುಟ್‍ಬಾಲ್|ಫೂಟ್ಬಾಲ್ (ಸಾಕರ್)]] ತಂಡವಾಗಿರುವ ಬ್ರೈಟನ್ & ಹೊವ್ ಅಲ್ಬಿಯನ್ ನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 22 ಜೂನ್ 2010,ನಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಮರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯಕವಾಗಿ, ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಡಣವನ್ನು ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್''.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/b/brighton/8753418.stm|title=Brighton reveal sponsorship deal for new stadium|publisher=British Broadcasting Corporation|date=2010-06-22|accessdate=2010-06-24}}</ref> ಎಂದು ಗುರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗವರ್ನನ್ಸ == ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು:<ref>[http://ir.americanexpress.com/phoenix.zhtml?c=64467&amp;p=irol-govManage ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061021200956/http://ir.americanexpress.com/phoenix.zhtml?c=64467&p=irol-govManage |date=2006-10-21 }}, ಪಡೆದದ್ದು 31 ಮೇ 2010</ref> * ಕೆನ್ನೆತ್ ಚೆನಾಲ್ಟ್ : ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ಚೀಫ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಆಫಿಸರ್ * ಡೇನಿಯಲ್ ಟಿ. ಹೆನ್ರಿ: ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚೀಫ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಆಫಿಸರ್ <ref>{{Cite web |url=http://powermoves.capitaliq.com/index.php/2007/10/09/american-express-company-names-daniel-t-henry-as-executive-vice-president-and-chief-financial-officer/ |title=ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೈರ್ : ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಪನಿ ನೇಮ್ಸ್ ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಟಿ. ಹೆನ್ರಿ ಆಸ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ವೈಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂದ್ ಚೀಫ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಆಫಿಸರ್ |access-date=2010-08-24 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511195956/http://powermoves.capitaliq.com/index.php/2007/10/09/american-express-company-names-daniel-t-henry-as-executive-vice-president-and-chief-financial-officer/ |url-status=dead }}</ref> * ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗಿಲ್ಲಿಗ್ಯಾನ್ : ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ * ಎಲ್. ಕೆವಿನ್ ಕಾಕ್ಸ್ : ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ - ಹುಮನ್ ರಿಸೊರ್ಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ * ಅಶ್ವಿನಿ ಗುಪ್ತಾ : ಚೀಫ್ ರಿಸ್ಕ್ ಆಫಿಸರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ- ರಿಸ್ಕ್, ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್&amp; ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಗ್ರುಪ್ * ಜಾನ್ ಡಿ. ಹೇಯ್ಸ್: ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಗ್ಲೊಬಲ್ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ & ಬ್ರಾಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್, ಅಂಡ್ ಚೀಫ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಆಫಿಸರ್ * ಜುಡ್ಸನ್ ಸಿ. ಲಿನ್ವಿಲೆ: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಣಾಧಿಕಾರಿ - ಕಂಜುಮರ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ * ಲುಯಿಸ್ ಪೇರೆಂಟ್: ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸೆಲ್ * ಥಾಮಸ್ ಶಿಕ್: ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಕ್ಷ - ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ &amp;ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಟರನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ * ಸ್ಟೆವೆ ಸ್ಕೆವರ್ : ಗ್ರುಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ - ಗ್ಲೊಬಲ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ಚೀಫ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಆಫಿಸರ್ * ಡೊಗ್ಲಾಸ್ ಈ. ಬಕ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್: ಅಧ್ಯಕ್ಷ- ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಂಜುಮರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ * ವಿಲಿಯಮ್ ಎಚ್. ಗ್ಲೆನ್: ಅಧ್ಯಕ್ಷ- ಗ್ಲೊಬಲ್ ಮರ್ಚಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ ಕರಂಟ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ :<ref>[http://www.ezodproxy.com/axp/2008/ar/single/HTML1/axp_ar2007_0116.htm ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ 2007 ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ \] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710213125/http://www.ezodproxy.com/axp/2008/ar/single/HTML1/axp_ar2007_0116.htm |date=2011-07-10 }}, ಪಡೆದಿದ್ದು 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008</ref> ಅವರ ಪಟ್ಟಿ: * ಡೇನಿಯಲ್ ಎಫ್. ಅಕೆರ್ಸನ್: ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಕಾರ್ಲಿಲೆ ಗ್ರುಪ್ * ಚಾರ್ಲೆನೆ ಬಾರ್ಶೆಫೆಸ್ಕ್ಯ :ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಮಾಜಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ * ಉರ್ಸುಲಾ ಎಂ. ಬರ್ನ್ಸ್: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಝೆರಾಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ * ಕೆನ್ನೆತ್ ಐ. ಚೆನಾಲ್ಟ್ : ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ CEO ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ Co. * ಪೀಟರ್ ಚೆರ್ನಿನ್: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು COO, ನಿವ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ * ವೆರ್ನೊನ್ ಈ. ಜೊರ್ಡಾನ್, ಜೂ.: ಸಿನೆಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಉಯಿತ್ ಲಾಜರ್ಡ್ ಫ್ರೆರ್ಸ್ & ಕಂ. LLC * ಜಾನ್ ಲೆಸ್ಚ್ಲಿ: CEO ಕೇರ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಲ್ LLC * ರಿಚರ್ಡ್ ಸಿ. ಲೆವಿನ್: ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಯಾಲೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ * ರಿಚರ್ಡ್ ಎ. ಮೆಕ್ ಗಿನ್: ಮಾಜಿ CEO ಲುಸೆಂಟ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಸ್, ಪಾರ್ಟ್ನರ್, RRE ವೆಂಚರ್ಸ್ * ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಡಿ. ಮಿಲ್ಲರ್: ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು CEO AXA SA * ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಿ. ಪಾಪ್ ಆಫ್ : ಮಾಜಿ ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಕಾರ್ಪ್. * ಸ್ಟೆವೆನ್ಸ್ ಎಸ್. ರಿನೆಮುಂಡ್: ಮಾಜಿ ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ CEO, ಪೆಪ್ಸಿಕೊ Inc. * ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ. ವಾಲ್ಟರ್: ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ CEO, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಹೆಲ್ತ್ * ರೊನಾಲ್ಡ್ ಎ. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್: ಚೇರ್ಮನ್ ಅಂಡ್ CEO, ಏತ್ನಾ Inc. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಸ್ ಫಾರ್ಗೊ * ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ & ಪೂವರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ * ಫಲ್ಮರ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ - ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ಲಿ ನೊನ್ ಆಸ್ ದಿ ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ '' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.americanexpress.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * ಹೂ ಎಕ್ಸೆಪ್ಟ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ ದಿ UK? [http://www.whoacceptsamex.co.uk ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಸ್ಸುವರ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್]] [[ವರ್ಗ:ಸಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1927ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು]] [[ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್ಗೋ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] mfjiokggjw5qlkcxa11qr5pqwx4yym6 0 24405 1372719 1333890 2026-05-05T01:50:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372719 wikitext text/x-wiki {{Infobox United Nations | name = International Court of Justice <br />Cour internationale de justice | image = International Court of Justice HQ 2006.jpg | caption = [[Peace Palace]], seat of the ICJ. | type = Principal Organ | acronyms = ICJ, CIJ | languages = English, French | head = ''President of the ICJ''<br /> [[Hisashi Owada]] | status = Active | established = 1945 | website = [http://www.icj-cij.org/ www.icj-cij.org] | parent = | subsidiaries = | footnotes = }} ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ವಿಶ್ವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ''' ಅಥವಾ '''ICJ''' )ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ನ ಹೇಗ್ಯುನ ಪೀಸ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ತಳಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದರೆ,ಆಯಾ [[ದೇಶ|ರಾಜ್ಯ]]ಗಳಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಿದ [[ಕಾನೂನು]] ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ;ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಗಗಳು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲೋಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವುಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ದೇಶಗಳ ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆ,ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪುರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ICJ ಯನ್ನು ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಬಾರದು.ಇದು ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ "ಜಾಗತಿಕ" ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == ಇದು 1945 ರಲ್ಲಿ UN ಚಾರ್ಟರ್ ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 1946 ರಲ್ಲಿ ಪರ್ಮನಂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ದಿ ಸ್ಟಾಚುಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್,(ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಧಿ ನಿಯಮಗಳು)ಇದು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಠೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕುರಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು <ref>[http://www.icj-cij.org/documents/index.php?p1=4&amp;p2=2&amp;p3=0 Statute of the International Court of Justice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629193835/http://www.icj-cij.org/documents/index.php?p1=4&p2=2&p3=0 |date=2011-06-29 }}.ಸ್ಟಟುಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಇಟರ್ನಶಿನಲ್ ಕೋಟ್ ಅಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಭಾರವು ವಿಶಾಲ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ICJ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದೆ.ಆದರೆ 1980 ರ ನಂತರ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಸಮಯಾನುಸಾರ ಅನುಕೂಲ ಹೊಂದಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿವೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಆದರೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಕಡ್ಡಾಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿ 1986 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ನಿಗದಿಗೆ ಅದು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸನ XIV ಚಾಪ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾರ (ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ)UN ಭದ್ರತಾ ಸಭೆಯು ಈ ವಿಶ್ವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಜಾರಿಯು ಐದು ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯ ವಿಶ್ವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ. == ಸಂಯೋಜನೆ == {{Main|Judges of the International Court of Justice}} [[ಚಿತ್ರ:Public hearing at the ICJ.jpg|thumb|Public hearing at the ICJ.]] ICJ ಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಹದಿನೈದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು UN ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಯು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ UN ನ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ (ಕಾಯಂ ವಾದ-ವಿವಾದ ವಿಷಯದ ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ)ನಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪು ಈ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ICJ ವಿಧಿ ನಿಯಮಗಳ 4-12 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳ ವರೆಗೆ ಮರು ಚುನಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಮೂರುವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ,ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಒಂದು-ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರು ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ) ಒಂದು ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೊಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರವಧಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವರದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ದೇಶದ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗದು. ಅದರ ವಿಧಿ ನಿಯಮ 9 ರ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸದಸ್ಯತ್ವವು "ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಕಾನೂನಿನ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ." ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು, ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ತತ್ವದ ಕಾನೂನು (ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಅವಧಿ ನಂತರದ ಕಾನೂನು ) ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 1960 ರಿಂದ ಭದ್ರತಾಮಂಡಳಿಯ ಐವರು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ವರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.([[ಫ್ರಾನ್ಸ್]],[[ರಷ್ಯಾ|ರಶಿಯಾ]],ದಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] )ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಚೀನಾ; (ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ 1971 ರವರೆಗೆ, ಅಲ್ಲದೇ 1971 ರ ನಂತರ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ]]) ಆಯಿತು.ಈ ದೇಶವು 1967-1985 ರ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ICJ ಯ ಕಾನೂನು ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಲ್ಲ.ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ,ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಧಿನಿಯಮ 2 ರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು "ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೈತಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ."ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಲ್ಲವೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಕೀಲರಾಗಿರಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯಮ 16-18 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ICJ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಯಾವುದೇ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರಬಾರದು,ಇಲ್ಲವೇ ಕೌನ್ಸೆಲ್ (ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರ) ಆಗಿರಕೂಡದು. ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು,ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ತೊಡಕುಗಳಿಲ್ಲದೇ ವೃತ್ತಿಪರ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ಸದಸ್ಯರ ಒಮ್ಮಾತಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮತದ ಮೇಲೆಯೇ ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು <ref>ICJ Statute, Article 18(1)ಎ ಸಿ ಜೆ ಸ್ತಟುಟ್ ಅರ್ಟಿಕಲ್ 18</ref> ವಜಾ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸವಲತ್ತುಗಳಿದ್ದರೂ ICJ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನಿಕಾರಾಗುವಾ ಪ್ರಕರಣ'' ದಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|USA]], ತಾನು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಂದು ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿತು.ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂವೇದನಾಶೀಲ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗದು ಎಂದು <ref name="ReferenceA">''Case Concerning Military and Paramilitary Activities In and Against Nicaragua'' (Nicaragua v USA), [1986] ICJ Reports 14, 158–60 (Merits) per Judge Lachs.ಕೇಸ್ ಕನ್ಸರ್ನಿಗ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಲಿಮೆನ್ಟರಿ ಅಕ್ಟಿವಿಟಿಸ್ ಇನ್ ಮತ್ತು ಅಗೆನೆಸ್ಟೆ ನಿಕರಗು</ref> ಹೇಳಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಜಂಟಿ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಂಡಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅದರ ಬಹುಮತದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.ಒಂದು ಸಮ-ಸಮ ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದರೆ ಆಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮತವು ನಿರ್ಧಾರಕ <ref>This occurred in the ''Legality of the Use by a State of Nuclear Weapons in Armed Conflict'' (Opinion requested by WHO), [1996] ICJ Reports 66.ದಿಸ್ ಅಕ್ಯುಡ್ ಇನ್ ದ ಲೀಗಲಿಟಿ ಯುಸ್ ಬೈ ಎ ಸ್ಟೈಟ್ ಅಫ್ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯರ್ ವೆಪನ್ಸಿನ್ ಇನ್ ಅರ್ಮುಡ್ ಕನ್ಫಿಕ್ಟ್ ಓಪಿನಿಯನ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟಡ್ ಬೈ ಡಡ್ಬ್ಳಯು ಓ</ref> ಅಂಶವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಒಮ್ಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. === ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದ ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ '' ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು === ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿನಿಯಮದ 31 ನೆಯ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ '' ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತ್ವರಿತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾದಿರುವ ಕಲಹದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತಾವೇ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು. ಈ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜ್ಯದವರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನಾಮಸೂಚಕ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೇಳು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹಾಜರಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸಬಹುದು.ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿವರ ತಿಳಿದಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಲು ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಿವರ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಭಾಗದ ಚತುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ,ಇದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ '' ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು(ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ) ತಮ್ಮನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಆ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ,ಹೀಗಾಗಿ ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಷಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಗೌಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಚೇಂಬರ್ ಗಳು (ಪೀಠಗಳು) === ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೂರ್ಣ ಪೀಠದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅದು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚೇಂಬರ್ ನಂತೆ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿನಿಯಮ 26-29 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 3 ಅಥವಾ 5 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಚೇಂಬರ್ ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಧಿನಿಯಮ 26 ರ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಚೇಂಬರ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ,ವಿಶೇಷ ವರ್ಗೀಕೃತ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಲಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ '' ಚೇಂಬರ್ ಗಳ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ 1993 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿನಯಮ 26(1) ರ ಪ್ರಕಾರ ICJ ನ ಶಾಸನ ಬದ್ದತೆಯ ಚೇಂಬರ್ ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.(ಈ ಚೇಂಬರ್ ನ್ನು ಇನ್ನೂವರೆಗೂ ಬಳಸಿಲ್ಲ) ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ '' ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಚೇಂಬರ್ ಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಭೆ-ಚರ್ಚೆಗಳ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಚೇಂಬರ್ ಗಳು ''ಗಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈನೆ ಪ್ರಕರಣ'' ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|USA]] v [[ಕೆನಡಾ]]) ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆ <ref>[https://web.archive.org/web/20061002125107/http://www.icj-cij.org/icjwww/ibasicdocuments/ibasictext/ibasicrulesofcourt_20050929.htm Rules of Court of the International Court of Justice 1978] (as amended on 5 December 2000).ರುಲ್ಸ್ ಅಫ್ ಕೋಟ್ ಅೞ್ ಡಿ ಐ 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿತು. See also [https://web.archive.org/web/20061002124804/http://www.icj-cij.org/icjwww/ibasicdocuments/ibasictext/ibasic_practice_directions_20040730_I-XII.htm Practice Directions I-XII] (as at 30 July 2004). 10 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref></ref> ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೇಮಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಮ್ಮತವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣ ವಾಪಸು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.ಈ ಚೇಂಬರ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯು ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚೇಂಬರ್ ಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಂಚುಗಳ ನೀಡುವ ತೀರ್ಪುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕೊರತೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಈ ಚೇಂಬರ್ ಗಳ ಉಪಯೋಗವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ,ಇದರಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ <ref name="ReferenceB">Schwebel S "Ad Hoc Chambers of the International Court of Justice" (1987) 81 ''American Journal of International Law'' 831.</ref> ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. === ಸದ್ಯದ ಒಟ್ಟು ರಚನಾಕ್ರಮ === ಇತ್ತೀಚಿನ 2010 ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ವರೆಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ರಚನೆಯು: {| class="wikitable sortable sortable" style="width:550px" |- ! ಹೆಸರು ! ರಾಷ್ಟ್ರ ! ಸ್ಥಾನಮಾನ ! ಚುನಾಯಿತ ! ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯ |- | ಹಿಸಾಶಿ ಒವಡಾ | [64] ಜಪಾನ್‌ | ಅಧ್ಯಕ್ಷ/ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | 2003 | 2012 |- | ಪೀಟರ್ ಟೊಮ್ಕಾ | [103] ಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾ | ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ/ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು | 2003 | 2012 |- | ಅಬ್ದುಲ್ ಜಿ. ಕೊರೊಮಾ | {{flagicon|SLE}} [[ಸಿಯೆರ್ರಾ ಲಿಯೋನ್|ಸಿಯೆರಾ ಲಿಯೊನೆ]] | ಸದಸ್ಯರು | 1994, 2003 | 2012 |- | ಔನ್ ಶೌಕತ್ ಅಲ್-ಖಸಾವೆನ್ | [41] ಜೋರ್ಡಾನ್ | ಸದಸ್ಯರು | 2000, 2009 | 2018 |- | ಥಾಮಸ್ ಬರ್ಗೆಂತಾಲ್ | {{flagicon|USA}} [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] | ಸದಸ್ಯರು | 2000, 2006 | 2015 |- | ಬ್ರುನೊ ಸಿಮ್ಮಾ | [106] ಜರ್ಮನಿ | ಸದಸ್ಯರು | 2003 | 2012 |- | ರೊನ್ನಿ ಅಬ್ರಾಮ್ | [88] ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ | ಸದಸ್ಯರು | 2005, 2009 | 2018 |- | Sir ಕೆನ್ನೆತ್ ಕೀಥ್ | [100] ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ | ಸದಸ್ಯರು | 2006 | 2015 |- | ಬೆರ್ನಾರ್ಡೊ ಸೆಪುಲ್ವೆದಾ ಆಮೊರ್ | [98] ಮೆಕ್ಸಿಕೊ | ಸದಸ್ಯರು | 2006 | 2015 |- | ಮೊಹ್ಮದ್ ಬೆನ್ನೌನಾ | {{flagicon|MAR}} [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರ್ರೊಕ್ಕೊ]] | ಸದಸ್ಯರು | 2006 | 2015 |- | ಲೆಒನಿಡ್ ಸ್ಕೊಟ್ನಿಕೊಯಿ | [49] ರಷ್ಯಾ | ಸದಸ್ಯರು | 2006 | 2015 |- | ಅಂಟೊನಿಯಾ ಆಗಸ್ಟೊ ಟ್ರಿಂಡೇಡ್ | [75] ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ | ಸದಸ್ಯರು | 2009 | 2018 |- | ಅಬ್ದುಲ್ ಕಾವಿ ಯುಸುಫ್ | {{flagicon|SOM}} [[ಸೊಮಾಲಿಯ|ಸೊಮಾಲಿಯಾ]] | ಸದಸ್ಯರು | 2009 | 2018 |- | ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಜಾನ್ ಗ್ರೀನ್ ವುಡ್ | [116] ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ | ಸದಸ್ಯರು | 2009 | 2018 |- | ಕ್ಸು ಹಂಕಿನ್ | {55} ಚೈನಾದ ಜನರ ಗಣತಂತ್ರ** | ಸದಸ್ಯರು | 2010 | 2012 |} ಕಳೆದ 2008 ರ ನವೆಂಬರ್ 6 ರಂದು ನಡೆದ ಕೊನೆ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: * ಮರುಚುನಾಯಿತರಾದವರು, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]ನ ರೊನ್ನಿ ಅಬ್ಱಾಮ್ ಮತ್ತು ಜೊರ್ಡಾನ್ನ ಔನ್ ಶೌಕತ್ ಅಲ್-ಖಸಾವ್ನೆಹ್ (ಕಳೆದ 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 5ಕ್ಕೆ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣ), ಆಗ UKನ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಗ್ರೀನ್ ವುಡ್, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರ್ಯಾಜಿಲ್]]ನ ಅಂಟೊನಿಯೊ ಆಗಸ್ಟೊ ಕ್ಯಾಂಕೆಡೊ ಟ್ಯ್ರಿಂಡೇಡ್ ಮತ್ತು[[ಸೊಮಾಲಿಯ|ಸೊಮಾಲಿಯಾ]]ದ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಾವಿ ಯುಸುಫ್ (ಕಳೆದ 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 6 ರಿಂದ ಅವಧಿ ಆರಂಭ) ಇವರೆಲ್ಲಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದವರು. * ಘೋಷಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಾದ ಸಾಯೆಮನ್ ಬುಲಾ-ಬುಲಾ (ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೊ ), ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಫೆನ್ಸರ್-ಸ್ಯಾಂಟಿಗೊ ([[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]]) ಮತ್ತು ಮೌರೀಸ್ ಕಾಮ್ಟೊ (ಕ್ಯಾಮ್ರೊನ್) lಇವರೆಲ್ಲಾ ಕೊನೆ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡರು. ಹೊಸದಾಗಿ 3 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಬದಲಾಗಿ UKನ ರೊಸಾಲಿ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ (ICJ ಅಧ್ಯಕ್ಷ), ಗೊಂಜಾಲೊ ಪ್ಯಾರಾ ಅರಂಗುರೆನ್ ವೆನೆಜುಲಾ;ಮತ್ತು[[ಮಡಗಾಸ್ಕರ್]] ನ ರೇಮಂಡ್ ರಂಜೇವಾ (ಕಳೆದ 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 5 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಅವಧಿಗಳು ಮುಗಿದವು.)<ref>[https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=28847&amp;Cr=icj&amp;Cr1= www.un.org, Five judges elected to serve on UN International Court of Justic]</ref><ref>{{cite web |author=By JOHN HEILPRIN Associated Press 2008-11-07 07:05 AM |url=http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=782887 |title=etaiwannews.com,World's top court among nations gets new judges |publisher=Etaiwannews.com |date=2008-11-07 |accessdate=2010-07-24 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629100627/http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=782887 |url-status=dead }}</ref> == ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ == {{Main|Jurisdiction of the International Court of Justice}} UN ಚಾರ್ಟರ್ ನ ಅಧಿನಿಯಮ 93 ರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ 192 UN (ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ)ಸದಸ್ಯರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಅವರಿಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದಲೇ ಈ ಅಧಿಕಾರ <ref>The jurisdiction is discussed in the entire Chapter XIV of the UN Charter (Articles 92–96).ದ ಜೂರಿಸ್ದಿಕಶನ್ ಇಸ್ ಡಿಸ್ಕ್ಡ್ ಇನ್ ದ ಎನ್ಟೈರ್ ಚಾಪ್ಟರ್ ಅಫ್ ದಿ ಯು ಎನ್ ಚಾಪ್ಟೆರ್ [https://www.un.org/aboutun/charter/ Full text ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220011242/http://www.un.org/aboutun/charter/ |date=2009-02-20 }}</ref> ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ UN ನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದವರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಸನ ನಿಯಮ 93(2)ಪ್ರಕಾರ ಅದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] UN ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಈ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿ 1948 ರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪಕ್ಷಗಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೇ ನೌರು ಕೂಡಾ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಾರನಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ದೇಶವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳಡಿ ಪಕ್ಷಗಾರನಾದರೆ ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪಕ್ಷಗಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.ಇದು ಸ್ವಯಂಆಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ICJ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ್ದಿರುತ್ತದೆ:ಕಲಹದ ಕುರಿತ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. === ಕಲಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಿತ ವಿಷಯಗಳು === ಈ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು (ಕೊಂಚ ತೊಂದರೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುಯುವಿಕೆ)ಇಲ್ಲಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ICJ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ [[ದೇಶ|ರಾಜ್ಯ]] ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಕಲಹಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಾರರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ಗಳು, ಫೆಡರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ನ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು, NGOಗಳು,(ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು) UN ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಧಾರದಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ನೇರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನುಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವು ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದೂರು ತಂದಾಗ ಆ ಪ್ರಕರಣ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವಾಗ ರಾಜ್ಯವಲ್ಲದವರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವು "ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ರಕ್ಷಣೆ"ಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಗಳ ಪರವಾಗಿ ತಂದಾಗ ಈ ಸಂದರ್ಭ <ref>See the ''Nottebohm Case'' (Liechtenstein v Guatemala), [1955] ICJ Reports 4.ಸಿ ದ ನೊಟ್ಟಬೌಮ್ ಕೋಸ್ ಲಿಚ್ಟನ್ಸ್ತೆನ್ ವಿ. ಗುಟೆಮಲ] [1955] ಐಸಿಜೆ ರಿಪೋಟ್ಸ್</ref> ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಹದ ವ್ಯಾಜ್ಯ-ವಿವಾದಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗೀಡಾಗುತ್ತದೆ. (ಕೆಳಗಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನ ನೋಡಿ.) ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ICJ ಯು ಒಮ್ಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿನಿಯಮ 36 ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಾಧಾರಗಳ ನೀಡಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಮೊದಲು, 36(1) ಅಧಿನಿಯಮವು ಪಕ್ಷಗಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.(ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶವು "ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದ" ಅಥವಾ"''ರಾಜಿ'' ") ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಯದ ಸುಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಶ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬಹುಶಃ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮರ್ಥ ಮೂಲಾಧಾರವೆನಿಸಿದೆ.ಈ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳೋ ತಮ್ಮ ಕಲಹ ಬೇಗ ಮುಗಿದರೆ ಸಾಕೆಂಬ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನೇ ಅವು ನೆಚ್ಚ್ಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 36(1) ಅಧಿನಿಯಮ ಕೂಡಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು"ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾವೇಶದ ಕುರಿತ ವಿವಾದದ ಒತ್ತಡ"ಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಆಧುನಿಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ರಾಜಿ ಸೂತ್ರದ ನಿಯಮಾವಳಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದ ICJ ಗೆ ಇಂತಹ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು <ref>See List of treaties that confer jurisdiction on the ICJ.ಸಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಅಫ್ ಟ್ರಿಟಿಸ್ ಡಟ್ ಕೌನ್ಫೆರ್ ಜೂರಿಸ್ಡಿಕಶನ್ ಅನ್ ದ ಐ ಸಿ ಜೆ</ref> ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಿ ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕರಣಗಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಲ್ಲ.ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೇ ಅದರ ತೀರ್ಪನ್ನೂ ಕೂಡ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇರಾನ್ ನ ಒತ್ತೆಯಾಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ [[ಇರಾನ್]],US ತಂದ ವೆಯೆನ್ನಾ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಆನ್ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ನ ಅಡಿ ರಾಜಿ ಸೂತ್ರದ ನಿಯಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಲು <ref>''Case Concerning United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran'' (USA v Iran), [1979] ICJ Reports 7.ಕೇಸ್ ಕನ್ಸರನಿನ್ಗ್ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೈಟ್ಸ್ ಡಿಪ್ಲಮ್ಯಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸುಲರ್ ಸ್ಟಫ್ ಇನ್ ಥೆಹರನ್</ref> ಸಿದ್ದವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ 1970 ರಿಂದ ಇಂತಹ ನಿಯಮದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಹುಡುಕಿ ಅದನ್ನು <ref>See Charney J "Compromissory Clauses and the Jurisdiction of the International Court of Justice" (1987) 81 ''American Journal of International Law'' 855.ಸಿ ಚಾರ್ನಿ.ಜೆ ಕಪ್ರಮಿಸ್ಸರಿ ಕ್ಲಚ್ಸ್ ಮತ್ತು ದ ಜೂರಿಸ್ ಡಿಕಶನ್ ಅಫ ದ ಇನ್ಟೆರ್ ನ್ಯಾಶಿನಲ್ ಕೋಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಜಟ್ಸಸ್"[1987]81 ಅಮೇರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಅಫ್ ಇನ್ಟ್ರ್ ನ್ಯಾಶಿನಲ್ ಲಾ.</ref> ವಾದ-ವಿವಾದದ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. * ಮೂರನೆಯ ನಿಯಮ 36(2) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗನುಸಾರ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ "ಕಡ್ಡಾಯ"ಎಂಬ ನಿಯಮವು 36(2)ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದರ ಘೋಷಣೆಗಳು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಘೋಷಣೆಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ಭಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ,ಅಂದರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಪಡಿಸುವುದು,ನಿಶ್ಚಿತ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ("''ರೇಶನೆ ಮಟ್ರಿಯಾ'' ")<ref>See Alexandrov S ''Reservations in Unilateral Declarations Accepting the Compulsory Jurisdiction of the International Court of Justice'' (Leiden: Martinus Nijhoff, 1995).ಸಿ ಅಲ್ಕ್ಷಡೃಔ ಸ. ರಿಸೆರ್ವೆಶನ್ಸ್ ಇನ್ ಯುನಿಲೆಟರಲ್ ಡಿಕ್ಳರೆಶನ್ಸ್ ಅಕ್ಸೆಪ್ಟಿಗ್ ದ ಕಮ್ಪಲಸರಿ ಜೂರಿಸ್ಡಿಕಶನ್ ಅಫ್ ದಿ ಇನ್ಟೆನ್ಯಾಶಿನಲ್ ಕೋಟ್ ಅಫ್ ಜಸ್ಟೈಐಸ್ಲ್ ಲೆಅಡನ್:ಮಾರ್ಟಿನಸ್ ನಿಝೊಫ್ಫ್ 1995.</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ತತ್ವಗಳೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಿತಿಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 2006 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತೇಳು ರಾಜ್ಯಗಳು ಘೋಷಗಳ <ref>For a complete list of countries and their stance with the ICJ, see [http://www.icj-cij.org/jurisdiction/index.php?p1=5&amp;p2=1&amp;p3=3 Declarations Recognizing as Compulsory the Jurisdiction of the Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629194034/http://www.icj-cij.org/jurisdiction/index.php?p1=5&p2=1&p3=3 |date=2011-06-29 }}.ಫಾರ್ ಏ ಕಮಪ್ಲಿಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಟ್ರ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ದೆರ್ ಸ್ಟನ್ಸ್ ವಿತ್ ದ ಐ.ಸಿ.ಜೆ. ಸಿ ಡಿಕ್ಳರೆಶನ್ಸ್ ರೆಕಗ್ನಿಶನ್ ಅಸ್ ಕಮ್ಪಸರಿ ದ ಜೂರಿಸ್ಡಿಕಶ್ನ್ ಅಫ್ ದಿ ಕೋರ್ಟ್ ಅಗಸ್ಟ್ 7 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಮಾತ್ರ ಘೋಷಣೆ ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಬಹಳಷ್ಟು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ನೊಂದಣಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ''ನಿಕಾರೊಗಾವಾ ಪ್ರಕರಣ'' ದ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಿಂದ ಘೋಷಣೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ 1980 ರಿಂದ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಘೋಷಣೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅದರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ USA ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ತನ್ನ ಮೇರಿ ಟೈಮ್ ಗಡಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಘೋಷಣೆಗಳ ಪುನರ್ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು.(ಇದು ಬಹುತೇಕ ಈಸ್ಟ್ ಟಿಮೊರ್ ನ ಸವಾಲನ್ನೆದುರಿಸಲು ಅಂದರೆ ಅವರು ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನ ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ <ref>[http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/GE17Ae02.html Australia, East Timor strike oil, gas deal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606233825/http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/GE17Ae02.html |date=2017-06-06 }} by Bob Burton, Asia Times, 17 May 2005.ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ, ಈಸ್ಟ್ ಟಿಮೋರ್ ಸ್ಟಿಕೆ ಆಯಿಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಡೀಲ್ ಬೈ ಬೊಬ್ ಬರ್ಟನ್ ಏಶಿಯ ಟೈಮ್ಸ್ ೧೭ ಮೇ 2005. Retrieved 4-21-06.ರಿಟ್ರೈಉಡ4-21-06</ref> ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. * ಅಂತಿಮವಾಗಿ 36(5) ಅಧಿನಿಯಮವು ಪರ್ಮನಂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯಂ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ)ದ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಗಳಡಿ ತನ್ನ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪುನರ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಅದೇ ನಿಯಮಾವಳಿ 37 ರಡಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರಾಜಿ ಸೂತ್ರದ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಒಪ್ಪಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು PCIJ ಯ ಸಮ್ಮತಿ ಮೇರೆಗೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಇನ್ನು ಅಧಿಕವೆಂದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಭಿಪ್ರಾಯ (''ಫೊರಮ್ ಪ್ರೊರೊಗೊಟಮ್'' )ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧಿನಿಯಮ 36 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ICJ ಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯುಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಸೂಕ್ತ ಅಹರತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನವು ಕೊರ್ಫು ಚಾನಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.(UK ವಿರುದ್ದ ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ)(1949)ಅದರಲ್ಲಿ [[ಅಲ್ಬೇನಿಯ|ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ]] ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿICJ ಈಗಿರುವ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ === [[ಚಿತ್ರ:Grand Hall de Justice de Palais de La Paix à La Haye Pays-Bas.jpg|thumb|Audience of the "Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence by the Provisional Institutions of Self-Government of Kosovo"]] ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ''' ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ''' ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮನವಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯಾವ ದೇಶ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವುಗಳು ಲಿಖಿತ ಇಲ್ಲವೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು '''UN ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತವೆ.ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಡ್ಡಾಯದ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಬರುವ ಇಂತಹ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ'''. ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇವಲ ಸಂಪರ್ಕದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ,ಅವು ಪ್ರಭಾವೀ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮನ್ನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅದರೆ ಕೆಲವು ಸಲಕರಣೆ ಅಥವಾ ಸೂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಜಾರಿಯ ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.ಅವುಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಒಪ್ಪದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಂದರೆ ಈ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲ.ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣಬೇಕಿದೆ.ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಲಹದ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನನ್ವಯ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡಿಸಿ ಅದರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕೊನೆಹಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಕೃತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪಡೆದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ಈ ನಿಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ <ref>[http://www.asil.org/insights/insigh121.htm ''The UN General Assembly Requests a World Court Advisory Opinion On Israel's Separation Barrier'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221012050919/https://asil.org/insights/insigh121.htm |date=2022-10-12 }}, Pieter H.F. Bekker, [http://www.asil.org/aboutasil/index.html ASIL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212214404/http://www.asil.org/aboutasil/index.html |date=2008-02-12 }} (American Society of International Law) Insights, December 2003.ದಿ ಯು ಯನ್ ಜೆನರಲ್ ಅಸೆಮ್ಲಿ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಎ ವಲ್ಡ್ ಕೋಟ್ ಅಡ್ವರ್ಸರಿ ಒಪಿನಿಯನ್ ಆನ್ ಇಸ್ರೆಲ್ ನ ಸಪರೇಶನ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ಪೀಟರ್ ಹೆಚ್.ಏಫ್ ಬೆಕ್ಕೆರ್, ಎ ಸ್ಐ ಲ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅಫ್ ಇನ್ಟ್ ನ್ಯಾಶಿನಲ್ ಲಾ, ಇನ್ಸೈಟ್ ಡಿಸೇಬರ್2003</ref> ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ಅಥವಾ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು "ಹಿಂಬಾಗಿಲು" ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಕೂಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಎದುರಿಗೆ ಇರುವ ಕಲಹದ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ''ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕರಣ'' ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. === ICJ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ === ಅಧಿನಿಯಮ 94 ರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ UN ನ ಸದಸ್ಯರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವ ಕರ್ತ್ಯವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಕ್ಷಗಾರರು ಇಲ್ಲವೆ ಕಕ್ಷಿದಾರರು ತೀರ್ಪನ್ನು ಮನ್ನಿಸದಿದ್ದರೆ ಇದರ ಜಾರಿಗೆ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಲಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾರಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ತೀರ್ಪು ಕಾಯಂ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರ ಅಥವಾ ಅವರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ವಿರುದ್ದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಆಗ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಜಾರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನಿಕಾರಾಗುವ '' ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ ಯಾವಾಗ ನಿಕಾರಾಗುವಾವು U.S ಯಾವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಎದುರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೋ ಆಗ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ <ref name="ReferenceA"/> ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ತೀರ್ಪನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಆ ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ದ ಅದರ ಜಾರಿಗೆ ಯಾರೂ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಲಾಗದು. ICJ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ನಡುವಿನ ಸಂನಬಂಧ,ಅವುಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 1992 ರ ''ಪಾನ್ ಏಮ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು [[ಲಿಬಿಯಾ]]ದ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅದು ತನ್ನ ಕಾನೂನು ಸವಲತ್ತುಗಳ ಬಳಸಲು ಕೈಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಹಾಕಿದ್ದ ದಿಗ್ಬಂಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ತನ್ನ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಈ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯೇ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.ಅಂದರೆ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಚಾಪ್ಟರ್ VII ರ ಕಾರ್ಯಚತುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಿಕ ಕರ್ತವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವಾದದ ಸುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹನ್ನೊಂದು ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಮತಗಳ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಲಿಬಿಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಕುರಿತ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಸಮಾವೇಶದ ನಂತರ ಲಿಬಿಯಾದ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮಂಜಸವಾದುದಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. UN ಚಾರ್ಟರ್ ನ 103 ರ ಅಧಿನಿಯಮದಂತೆ ಅದರಡಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಅದರ ಕಾನೂನು ರೀತಿ ವಿಧಾನಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅರ್ಜಿಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅದರ ನೈಜ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪಕ್ಷಗಾರರಿಗೆ ತೀರ್ಪು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.(ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿಬಿಯಾಗಳು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ 2003ರಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡವು) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಹುತೇಕ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅದರ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡತಡೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪದೇ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತು. ''ನಿಕಾರಾಗುವಾ '' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮವ ಮತ್ತು ICJ ನ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ನಿರ್ಣಯವು ಅಸ್ಥಿರತೆ ತಂದಿತು.ಈ ಕಲಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಣೆಗಳು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವು. "ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನನ್ವಯ ಪಕ್ಷಗಾರರು ಅದರ ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದುದು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ."ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೆ ಅದು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ." ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರವು ಪಕ್ಷಗಾರರು ಪಾಲಿಸುವ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ಕ್ರಮಗಳ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆ ಪಕ್ಷಗಾರರ ಮನದಿಚ್ಛೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. "ಆದರೆ ಆಚರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಸೂತ್ರದ ಅನುಸಾರ "ಪಕ್ಷಗಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಅಂತಿಮವಾದುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."ಇಲ್ಲಿ "ಚಾರ್ಟರ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟೃವು ಅಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಅದು ಇಂಥ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಲೇಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ತನ್ನ ರಚನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 1946 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿತ್ತು.ಆದರೆ ''ನಿಕಾರಾಗುವಾ ವಿರುದ್ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ,1948 ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸದೇ "ಅದರಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಒತ್ತಡ ಹಾಕದಂತೆ" ಹೇಳಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದು ನಿಕಾರಾಗುವಾದ ವಿರುದ್ದ ತನ್ನ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಿದ್ದನಾಗಲಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ (ಅಮೆರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹೊರತಾಗಿ)[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] "ನಿಕಾರಾಗುವಾದೊಂದಿಗಿನ ಫ್ರೆಂಡ್ ಶಿಪ್ ಟ್ರೀಟಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಅದರ ವಿರುದ್ದ ಸೈನ್ಯ ಬಲದ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು."ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಯುದ್ದದ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುವಂತೆ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.(ಎರಡನೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ) ಕಲಹದ ಪ್ರಕರಣದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ 1980 ರ ದೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಇರಾನ್]] ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು [[ತೆಹ್ರಾನ್|ತೆಹರಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ,ಎಂಬ ಅರೋಪ ದಾಖಲಾಯಿತು. * [[ಟುನೀಶಿಯ|ತುನೇಶಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಲಿಬಿಯಾ]] ನಡುವೆ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಕುರಿತು ವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. * [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ವು [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಜನತೆಯ ಮೂಲಕ [[ಭಾರತ]]ವು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ತಡೆಗೆ ಬಲವಂತ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದೂರು,ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದು ದೂರಿದ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ದೂರಿತ್ತು. * U.S. ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]] ನಡುವಿನ ಮೇರಿ ಟೈಮ್ ಗಡಿ ಮೈನೆ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಜನೆಯ ದೂರು. * ಅದೇ ರೀತಿ ಫೆಡರಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಟ್ರೀಟಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೊಸೊವಾ ಯುದ್ದದ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ 2004 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ರಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ FRY ಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವೇಳೆಗೆ ICJ ನ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ದವಾದ ಸದಸ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಡಿ ಬಳಕೆ ಹಾಗು ಸಾಗರದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕರ ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ನ=ಬಗೆಗೆನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದಾಗ,ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಾಳಲ್ಲಿ ಇಣುಕುವ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚನೆಗೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ತೀರ್ಪುಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಆಯಾ ಸಂದರ್ಬದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಕೊರತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗುತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯಬಲದ ಪ್ರಯೋಗದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ಕಾನೂನು ಅಳವಡಿಕೆ == {{Main|Sources of international law}} ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ICJ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ [[s:Statute of the International Court of Justice#Article 38|ನಿಯಮಾವಳಿ 38 ರ ಅಧಿನಿಯಮ]]ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ.ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಗಳು,ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು "ಅಲ್ಲದೇ ನಾಗರಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅದು ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.("ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖರ ಉಪದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರ ಬರಹಗಳು"ಇತ್ಯಾದಿ)ಅದರಂತೆ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಗ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಆಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನನ್ನು ಅದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ,ಈ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಟೇರ್ ಡಿಸಿಸಿಸ್ (ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅನುಸರಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು) ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[s:Statute of the International Court of Justice#Article 59|ನಿಯಮಾವಳಿ 59]] ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಈ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಅಥವಾ ''ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ'' ವು ICJ ನ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಸೂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಕ್ಷಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ 38(1)(d) ರ ನಿಯಮದಡಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದರೆ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ಕಾದಿರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಾನದ(ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ) ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕೀಲರುಗಳು ICJ ನ ತೀರ್ಪುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಷಗಾರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ''ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರ'' ದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.("ನ್ಯಾಯನೀಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮತ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ)ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ <ref>Statute of the International Court of Justice, Article 38(2)ಸ್ಟಟುಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಇನ್ಟೆರ್ನನ್ಯಾಶಿನಲ್ ಕೋಟ್ ಅಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ, ಅರ್ಟಿಕಲ್</ref> ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಅವಕಾಶವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದುವರೆಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು ಸುಮಾರು 130 ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದೆ. == ವಿಧಿವಿಧಾನ == ICJ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮಂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿಧಾನವು ''ರೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ 1978'' ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.(ಇದನ್ನು 2005,ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ <ref name="ReferenceB"/> ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,) ICJ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಅನುಸರಣಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ದೂರುದಾರರಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥವು ಲಿಖಿತ ವಿವರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಕಕ್ಷಿಗಾರರು ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಕರಣದ ಸೂಕ್ತ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತದೆ. === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು === ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರತಿಕಕ್ಷಿಗಾರರು ತಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ,ಆಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದು. ಇಂತಹ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿದಾರರ ದೂರಿನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಪಕ್ಷಗಾರರು ಅಥವಾ ಕಕ್ಷಿಗಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಬಹುದು.ಇಲ್ಲವೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೂರುಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರೆ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮೀರಿದ ಪ್ರಕರಣವಾದರೆ ಅಥವಾ ಅದು "ನ್ಯಾಯಯುತ ವ್ಯಾಜ್ಯ"ವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಅಗತ್ಯ ಕಕ್ಷಿದಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗದ ಕಾರಣ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಟ್ಟಳೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಕ್ಷಿದಾರರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದರೆ ಅದು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬದಲಿಸಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಪ್ರಕರಣದ ಅಡಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ತೀರ್ಪು ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವೆನಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿಕಕ್ಷಿದಾರನು ತನ್ನ ದೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಲಿಖಿತ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳು ದಾಖಲಾದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಅಹವಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಗಾರ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಜಿದಾರ)ತನ್ನ ಪ್ರಕರಣದ ''ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ '' ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆದೇಶಗಳು ನ್ಯಾಯಿಕ(ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಂತರ) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಿಗೆ ಲಗತ್ತಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಾವಳಿ 41 ರ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಅದೇಶಗಳ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲ ಕಾರಣ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಮನವಿ ಅರ್ಜಿ === ಕೆಲವೊಂದು ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷಗಾರರಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ ವಹಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಬಹುದು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೂರ್ಣ ಪಕ್ಷಗಾರರಂತೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕಾಗಿಯೂ ಬರಬಹುದು. ಅಧಿನಿಯಮಾವಳಿ 62 ರ ಪ್ರಕಾರ "ಕಾನೂನು ರೀತಿಯ ಆಸಕ್ತಿ"ಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಅರ್ಜಿಗಳು ವಿರಳ 1990 ರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. === ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು === ಒಮ್ಮೆ ನಿರ್ಣಯಗಳು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಹುತೇಕ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮಂಡಿಸಬಹುದು.(ಅಂದರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ)(ಅವರು ಬಹುಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.) ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ;ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದರ ತೀರ್ಪು ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ <ref>Statute of the International Court of Justice, Article 60ಸ್ಟ್ತಟ್ಯು ಅಫ್ ದಿ ಇಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕೋಟ್ ಅಫ್ ಜಸ್ಟೈಐಸ್, ಅರ್ಟಿಕಲ್</ref> ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. == ಟೀಕೆಗಳು == {{Unreferenced-law section|date=August 2008}} ಈ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗಳ ಪಡೆದಿದೆ.ತನ್ನ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಲ್ಲಿ,ಅದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆ-ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಮೇಲೂ ಸಹ ಟೀಕೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಇದೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಬಲಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಧಿಕಾರ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಈ ಚಾರ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ತಂದಿಲ್ಲ.ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೂ ಸಹ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂಬ ದೂರು ಇದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಟೀಕೆಗಳು: * ಹಲವಾರು ಬಾರಿ "ಕಡ್ಡಾಯ" ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿತ ಅರ್ಜಿಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ.ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಯ ಬಗೆಗೂ ಅಪಸ್ವರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. * ಸಂಘಟನೆಗಳು,ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಅಹವಾಲನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗದು.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸುವ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೊರಗೂ ಇದೆ. U.N. ಏಜೆನ್ಸೀಗಳು ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತರಲಾರವು.(ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಕಟ್ಟಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ) * ಇನ್ನುಳಿದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ICCಯಂತಹ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತರಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. * ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯರ ಪರಮಾಧಿಕಾರವು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%88%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%AF_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%B6/%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%AF_%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%AF ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಬರಹ] * ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರಿಬುನಲ್ ಫಾರ್ ರವಾಂಡಾ * ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರಿಬುನಲ್ ಫಾರ್ ರವಾಂಡಾಫಾರ್ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ * ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕೇಸಿಸ್ * ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು * Mundializatio * United Nations Economic and Social Councilಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಶೆನ್ಸ್ ಎಕನಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೊಶಿಯಲ್ ಕೊನ್ಸಿಲ್ * [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ|United Nations Secretariatಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಶನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಎಟ್]] * United Nations MundializationTrusteeship Councilಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಶನ್ ಮಾಡಿಅಲೆಶನ್ ಟ್ರಟ್ಸೀ * ವಿಶ್ವ ನಾಗರೀಕ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿ ಓದಿಗಾಗಿ == * Rosenne S, ''Rosenne's the world court: what it is and how it works'' 6th ed (Leiden: Martinus Nijhoff, 2003). * [http://www.brill.nl/default.aspx?partid=210&amp;pid=40211 Decisions of the World Court] Relevant to the UNCLOS (2010) and [http://www.uu.nl/nilos/books Contents & Indexes]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} dedicated to Former ICJ President Stephen M. Schwebelಡಿಸಿಶನ್ಸ್ ಅಫ್ ದ ವಲ್ಡ್ ಕೋಟ್ ರಿಲವೆಟ್ ಟು ದ ಎನ್ಕ್ಲೊಸ ಮತ್ತು ಕನ್ಟೆಟ್ಸ್ ಇಡೆಕ್ಸ್ ಡೆಡಿಕೆಟೆಡ್ ಟು ಫರ್ಮರ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಟ್ ಸ್ಟೆಫನ್ ಅಮ್.ಶುವೆಬೆಲ್ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat}} * [http://www.icj-cij.org/homepage/index.php?p1=0&amp;lang=en International Court of Justice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170423215456/http://www.icj-cij.org/homepage/index.php?p1=0&lang=en |date=2017-04-23 }}, Official siteಇಟೆರ್ನ್ಯಶಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಅಫ್ ಜಸ್ಟೈಸ್ ಅಫಿಶಿಲ್ * [http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&amp;p2=2&amp;lang=en List of cases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205193920/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=2&lang=en |date=2008-12-05 }} ruled upon by the ICJ since its creation in 1946ಲಿಸ್ಟ್ ಅಫ್ ಕಸೆಸ್ ರುಲ್ಡ್ ಅಪ್ನ್ ಬೈ ದಿ ಐ ಸಿ ಜೆ * [http://www.haguejusticeportal.net/ Hague Justice Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213221314/http://www.haguejusticeportal.net/eCache/DEF/10/019.html |date=2009-02-13 }}: Academic gateway to The Hague organisations concerning international peace, justice and security.ಹಗ್ಯು ಜಸ್ಟಿಸ್ ಪೊರಟಲ್ ಅಕಡಮಿಕ್ ಗೇಟ್ ವೆ ಟು ದಿ ಹಗ್ಯು ಅರ್ಗನೈಸೆಶನ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ನಿಗ್ ಇಟೆರ್ನಶಿನಲ್ ಪೀಸ,ಜಸ್ಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ {{Template group |list = {{Supranationalism/World government topics|state=autocollapse}} {{International Criminal Court|state=collapsed}} {{International Criminal Law|state=collapsed}} {{International human rights organizations}} {{UN Charter}} {{United Nations}} }} {{Coord|52|05|11.76|N|4|17|43.80|E|region:NL-ZH_type:landmark_source:dewiki|display=title}} {{DEFAULTSORT:International Court Of Justice}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1945ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಯದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಲಯ]] [[ವರ್ಗ:Organisations based in The Hagueಅರ್ಗನೈಸೆಶನ್ ಬೆಸೆಡ್ ಹುಗ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು]] lgl0zltkg9sglm0v5njr7dfop6eo856 0 24496 1372735 1334596 2026-05-05T04:47:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372735 wikitext text/x-wiki {{paranormal|image=Medium-Eva-Carriere-1912.jpg|caption=[[mediumship|Medium]] [[Eva Carrière]] photographed in 1912, with an apparent light appearing between her hands.}} '''''ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ'' ''' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದು (ಸುಮಾರು 1915–1920<ref name="dictionary.com">{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/paranormal|title=Paranormal|work=[[Dictionary.com]]|publisher=[[Ask.com]]}}</ref> ರ <ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/paranormal|title=Paranormal|work=[[Merriam-Webster Dictionary]]|publisher=[[Merriam-Webster]]}}</ref> ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು), "ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯ<ref name="def">{{cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/paranormal|title=Paranormal|work=The Free Dictionary|accessdate=February 3, 2008}}</ref> ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ" ಹೊರಗೆ ಇರುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿವರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಳೆಯಲು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="dictionary.com" /><ref>{{cite web|url=http://www.midatlanticparanormalresearch.com/articles/whatdoesparanormalmean.htm|title=What does 'Paranormal' mean?|last=Orapello|first=Christopher|publisher=Mid-Atlantic Paranormal Research|accessdate=November 23, 2008|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 23, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081123030603/http://www.midatlanticparanormalresearch.com/articles/whatdoesparanormalmean.htm|url-status=dead}}</ref> ಕರಾಳ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಕರಾಳ ಶಕ್ತಿಯಂಥ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ; ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಇರುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಕಥೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]] ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌‌‌‌‌ನಂಥ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="nsf">{{Cite web |url=https://www.nsf.gov/statistics/seind00/access/c8/c8s5.htm |title=ಬಿಲೀಫ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ ಆರ್‌ ಸ್ಯೂಡೋಸೈನ್ಸ್‌‌ |access-date=2021-07-21 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204041009/https://www.nsf.gov/statistics/seind00/access/c8/c8s5.htm |url-status=dead }}</ref> ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== "ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌‌" (“ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ”) ಎಂಬ ಪದವು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 1920ರಿಂದಲೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ಮೆರ್ರಿಯಮ್‌-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ "ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌" http://www.merriam-webster‌‌.com/dictionary/paranormal</ref><ref>Dictionary.comನಲ್ಲಿರುವ "ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌‌" http://dictionary.reference.com/browse/paranormal</ref> ಇದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ: ಪ್ಯಾರ ಮತ್ತು ನಾರ್ಮಲ್‌. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬ ಪದದ ಬಹುಪಾಲು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಯಾವುದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅದರ ಆಚೆಗೆ ಅಥವಾ ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="glossary">[http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_1_68/ai_n13699208/pg_4 ಗ್ಲಾಸರಿ, ದಿ ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ಯಾರಸೈಕಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106100025/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2320/is_1_68/ai_n13699208/pg_4 |date=2015-11-06 }}, ಪ್ಯಾರಸೈಕಾಲಜಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌, 2006ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 05ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಸದರಿ 'ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌' ಪದದ 'ನಾರ್ಮಲ್‌‌' ಎಂಬ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅರ್ಥದ ಮೇಲಿನ, ಆಚೆಯ, ಪಕ್ಕದ, ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ, ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾಗವನ್ನು 'ಪ್ಯಾರ' ಎಂಬುದು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ''ಪ್ಯಾರ'' ಎಂಬ ಭಾಗವು ಒಂದು ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವು (ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಬಳಕೆ) ಖಂಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ 'ಇದನ್ನು ಹೋಲುವ' ಅಥವಾ 'ಇದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿರುವ' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ‌‌, ''ಪ್ಯಾರ'' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ 'ಮೇಲೆ', 'ವಿರುದ್ಧ', 'ಎದುರು', 'ಹೊರಗೆ', ಅಥವಾ 'ಆಚೆಗೆ' ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಪ್ಯಾರಪ್ಲೂಯಿ'' ಎಂದರೆ 'ಮಳೆಯನ್ನು-ಎದುರಿಸು' – ಅಂದರೆ ಒಂದು ಛತ್ರಿ ಎಂದರ್ಥ. ಆಗ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಹುದು: ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌‌ (ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ) ಶಬ್ದವು 'ಪ್ಯಾರ' ಎಂಬುದರ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 'ರೂಢಿಯ ಮಾದರಿಯ ವಿರುದ್ಧ, ಎದುರು, ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ಆಚೆಗೆ' ಇರುವಂಥದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು== ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇತಗಳು, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳು (ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು), ಹಾಗೂ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ===ಪ್ರೇತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವಾತೀತ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳು=== {{see|ghost|spirit|demonic possession|ectoplasm (paranormal)}} ಪ್ರೇತವೆಂಬುದು ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚೇತನ ಅಥವಾ ಆತ್ಮದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="parasych">http://www.parapsych.org/glossary_e_k.html#g {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111023207/http://parapsych.org/glossary_e_k.html#g |date=2011-01-11 }} ಪ್ಯಾರಸೈಕಾಲಜಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌, ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪದಕೋಶ, 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಪ್ರೇತ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಚೇತನ ಅಥವಾ ಭೂತದೊಂದಿಗೆ<ref name="thefreedictionary">http://www.thefreedictionary.com/ghost 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 13ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವು ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತೀರಿಕೊಂಡವರ ಆತ್ಮಗಳೆಂಬಂತೆ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವ ನಂಬಿಕೆಯು, ಆತ್ಮವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆತ್ಮವಾದ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ‌‌‌ಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದು ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿಸಿದೆ.<ref name="EncyOccult" /> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ-ಶತಮಾನದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಫ್ರೇಜರ್‌‌ ಎಂಬಾತ ''ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಬಾಗ್‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಶರೀರದೊಳಗೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಶರೀರವನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾಯಿತು.<ref>{{gutenberg|no=3623|name=The Golden Bough}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಆತ್ಮವು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧರಿಸಿರುವ ಬಟ್ಟೆಯವರೆಗೂ ಆತ್ಮವು ಶರೀರದ ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ನಕಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು. ಈಜಿಪ್ಚಿಯನ್‌ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌ನಂಥ ಕೃತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸತ್ತ ಜನರು, ದಿರಿಸಿನ ಶೈಲಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣೋತ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುವುದನ್ನು ಈಜಿಪ್ಚಿಯನ್‌ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌ ಕೃತಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಅವು ಒಂದು ಮಂಜಿನಂಥ, ಗಾಳಿಯಂಥ, ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಊಹಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರೇತಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬಂಥ ಹಿಂದಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಇದೂ ಸಹ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು; ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಿನಂತೆ ಇರುವ ಆತ್ಮವು, ಶೀತದ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಬಿಟ್ಟಾಗ ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಮಂಜು ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="EncyOccult" /> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌]] ಭಾಷೆಯ ''ಸ್ಪಿರಿಟಸ್‌'' ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಭಾಷೆಯ ''ನ್ಯೂಮಾ'' ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ "ಉಸಿರು" ಎಂಬುದರ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಈ ನಂಬಿಕೆಯು ಇಂಬುಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಇದೇ ಅರ್ಥವು ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲ್‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ, ದೇವರುಆಡಮ್‌‌‌‌‌ನನ್ನು ಒಂದು ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇತ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="EncyOccult" /> ಪ್ರೇತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದೆಯಾದರೂ, ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ ಮತ್ತು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ===ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವ ಮತ್ತು UFOಗಳು=== {{Main|extraterrestrial life|unidentified flying object}} ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವದ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. [[ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)|ಮಂಗಳ ಗ್ರಹ]]ದ ಮೇಲ್ಮೈ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು [[ಭೂಮಿ]]ಗೆ ಬಿದ್ದ ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸೌರವ್ಯೂಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಏಕಕೋಶ ಜೀವದ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶೋಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.spacedaily.com/news/life-03zzt.html NASA ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಟು ಡಿಸ್ಕಸ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಫಾರ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಲೈಫ್‌]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಸ್ಪೇಸ್‌ ಡೈಲಿ, 2003ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11</ref> ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹೊರಗೆ ಇರಬಹುದಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜೀವದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲ, ವಿಕಿರಣ ಪಟುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಖಗೋಳೀಯ ಶೋಧವನ್ನು SETIಯಂಥ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref>[http://www.howstuffworks.com/seti.htm ಹೌ SETI ವರ್ಕ್ಸ್‌‌], HowStuffWorks.com, 2007ರ ಜುಲೈ 4ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವವು ಹೇಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದ್ದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಮಗ್ಗುಲು ಅಥವಾ ಅಂಶವು, ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ (ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ) ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. UFO ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಎರಡು ಶಿಬಿರಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸದರಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮೊದಲ ಗುಂಪು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು; ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಘಟನೆಗಳಾಗಿ ಇದನ್ನು ಈ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು "ಯೂಫೋ ತಜ್ಞರು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸದರಿ ದೃಶ್ಯದ ವರದಿಗಳ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಭೂಮ್ಯತೀತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭೇಟಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.<ref name="EncyOccult" /> ಎರಡನೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭೂಮ್ಯತೀತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭೇಟಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ-ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಂದೋಲನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ವಲಯದ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ದೇವವಿದ್ಯಾವಾದಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರೇತ ಸಂಪರ್ಕವಾದಿಗಳಾಗಿ ಇರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅಥವಾ ಇತರ ಗೂಡಾರ್ಥದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವು ಹೊಸ ಯುಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನಗಳಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿದವು.<ref name="EncyOccult" /> ತಿಳಿದಿರುವ ವಾಯುಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಭೌತ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸಾರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಆಚೆಗಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು, UFOಗಳು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ನಂಬುಗೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬುಗೆಗಾರರಿಬ್ಬರೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ UFO ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಘಟನೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಸಹ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್‌ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯವು UFO ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂಗೀಕಾರದ ಮುದ್ರೆಯನ್ನೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, UFO ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಂಭವನೀಯ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳು ಅಡಚಣೆಯೊಡ್ಡಿವೆ. ===ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳು=== {{Expand-section|date=December 2009}} {{Main|cryptid|cryptozoology}} ನಿಗೂಢ ಜೀವಿ ಎಂಬುದೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನವು ದೃಢೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಜೀವಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಗುಪ್ತ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ== ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂಗಿತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಬಹುಪಾಲು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಭೌತಿಕ ಪುರಾವೆಯ ಕೊರತೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅನುಸಾರ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಗತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸದರಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಮತ್ತೆಂದಿಗೂ ಅಡಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಸಾಂಗತ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಸದರಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೆಯೇ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಭಾಗವು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾದ, ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕರ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶಯವಾದದ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗ. ===ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗ=== [[File:Fort charles 1920.jpg|thumb|left|150px|ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌, 1920. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಾಹಕನಾಗಿ ಫೋರ್ಟ್‌ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.]] ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವು, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳಲಾದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌ (1874–1932) ಎಂಬಾತ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಸಂಗ್ರಾಹಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲಿನ 40,000 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಫೋರ್ಟ್‌ ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಗತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಕರೆದಂತೆ "ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಂಪರಾಗತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ"ಯಿಂದ ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಇವು ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌‌‌ನಂಥ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌‌'', ''[[ನೇಚರ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ )|ನೇಚರ್‌‌‌]]'' ಮತ್ತು ''ಸೈನ್ಸ್‌‌‌'' ನಂಥ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಘಟನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದನಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ''ದಿ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌‌'' (1919), ''ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌‌'' (1923), ''ಲೋ!'' (1931) ಮತ್ತು ''ವೈಲ್ಡ್‌ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ಸ್‌'' (1932); ''ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌‌'' ಮತ್ತು ''ಲೋ!'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ''ಲೋ!'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಅವನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ದೂರಸ್ಥ ಚಾಲನೆ (ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯು ಫೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ); ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುವ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಇದ್ದ ತಂಟಲಮಾರಿ ಭೂತದ ಘಟನೆಗಳು, ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಮೀನುಗಳು, ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆಗಳು; ಬೆಳೆ ವರ್ತುಲಗಳು; ಕಾರಣ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಗಳು; ಸ್ವತಃ ಸಂಭವಿಸುವ ಬೆಂಕಿಗಳು; ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿ ತೇಲುವಿಕೆ; ಚೆಂಡು ಮಿಂಚು (ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಫೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಿದ); ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳು (ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು); ನಿಗೂಢವಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆಗಳು; ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ದೈತ್ಯ ಚಕ್ರಗಳು ಗೋಚರಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಗಾತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು (ನೋಡಿ: ದೈತ್ಯಗಾತ್ರದ ಬೆಕ್ಕು). "ಔಟ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌" ಆರ್ಟಿಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ("ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಗಿನ" ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳು) ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾದ OOP ಆರ್ಟ್ಸ್‌‌‌‌ನ ಅನೇಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅವನು ನೀಡಿದ; ಅಸಂಭವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳು ಅವನಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅನ್ಯಲೋಕದ ಜೀವಿ ಅಪಹರಣದ ಊಹಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ, ವಿಚಿತ್ರ ಮಾನವರ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವನು ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಆತ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಊಹಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಓರ್ವ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ತ್ವದ ಜನಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಫೋರ್ಟ್‌ ಅನೇಕರಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನಿಯತವಾಗಿ ವರದಿಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ''ಫೋರ್ಟಿಯನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಪುರಾವೆಯ ಪುನರುತ್ಪಾದ್ಯತೆಯನ್ನು (ಪ್ರತಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿರುವಿಕೆಯನ್ನು) ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಇಂಥ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಹಭಾಗಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಇದು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ===ಅಧಿಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ=== {{main|Parapsychology}} [[File:Ganzfeld.jpg|thumb|right|150px|ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಹೇಳುವಂತೆ ಗಂಜ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದರ ಸಹಭಾಗಿಯು ದೂರಸಂವೇದನೆಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು.]] ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆಯಾದರೂ, J. B. ರೈನ್‌‌ (1895–1980) ಎಂಬಾತನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="EncyOccult">ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಅಕಲ್ಟಿಸಂ &amp; ಪ್ಯಾರಸೈಕಾಲಜಿ; ಸಂಪಾದನೆ: J. ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಮೆಲ್ಟನ್‌‌ ಗೇಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌, ISBN 0-8103-5487-X</ref> ಈಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಕಾರ್ಡ್‌‌ನ್ನು‌-ಊಹಿಸುವ ಮತ್ತು ದಾಳ-ಉರುಳಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ರೈನ್‌‌ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ; ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಭರವಸೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದ.<ref name="EncyOccult" /> ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಂಘವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಸೈಕಾಲಜಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ 1957ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1969ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗವಾದರು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ನಿಸರ್ಗಾತೀತ ಮತ್ತು ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮುಕ್ತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಅಂಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ನಡೆದ ಒಂದು ದಶಕವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="EncyOccult" /> ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಘಟನೆಗಳೂ ಸಹ ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಪ್ಯಾರಾಸೈಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ (1970), ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ಯಾರಾಸೈನ್ಸ್‌‌ (1971), ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ರಿಲಿಜನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೈಕಿಕಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌, ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ನೊಯೆಟಿಕ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌‌ (1973), ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಿರ್ಲಿಯನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ (1975). ಈ ಗುಂಪುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪೂ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಕಾರ್ಯವು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="EncyOccult" /> ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈಗ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ (1976) ಸಂಘಟನೆಯ, ಮತ್ತು ''ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌'' ಎಂಬ ಅದರ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="EncyOccult" /> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಹಸವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹುಳುಕು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಕಾಡೆಮೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದವು. ಇಂದು, ಅನೇಕರು ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ಹುಸಿವಿಜ್ಞಾನವೊಂದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಕೆಲವೊಬ್ಬ ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರಾದರೂ, 1970ರ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದೆ.<ref name="Odling-Smee">ಓಡ್ಲಿಂಗ್‌-ಸ್ಮೀ, L. (2007). [http://intl.emboj.org/nature/journal/v446/n7131/full/446010a.html ದಿ ಲ್ಯಾಬ್‌ ದಟ್‌ ಆಸ್ಕ್‌ಡ್‌ ದಿ ರಾಂಗ್‌ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630213439/http://intl.emboj.org/nature/journal/v446/n7131/full/446010a.html |date=2007-06-30 }}. ನೇಚರ್‌‌‌, ಫೆಬ್ರುವರಿ 2007.</ref> ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಸಿಂಧುವಾದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref name="Odling-Smee"/> ===ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನ=== [[File:Nightshot2.png|thumb|left|ಓರ್ವ ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಕನು EMF ಗುಣಾಂಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಮರ್ಥಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.]] ಅಧಿಮನಃಸಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಪುರಾವೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಮಹಾನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನ ಕ್ರಮಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿವೆ; ದೃಶ್ಯತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ''ಅವುಗಳು ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ'' ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.<ref name="Husserl">‌‌ಲಾಜಿಕಲ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ಸ್ ಹಸ್ಸೆರ್ಲ್‌‌‌, E. 1970 ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌‌</ref> ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಓರ್ವ ಸಂಶೋಧಕನು ವಿಷಯದ ಅರಿವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದತ್ತಾಂಶ-ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಕೌಶಲವಾಗಿ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಪಡೆದಿರುವ ಟೀಕೆಗಳು, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಇರುವ ಇತರ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗಗಳ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಂಶೋಧಕನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಗಿರುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಬೆದರಿಕೆ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲದ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ, ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಮಾಪನದ ಮೇಲಿನ ನೆಚ್ಚಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ವೀಕ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು (ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಣೆಯು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಬಹುದು).<ref name="Becker">ಪ್ರಾಬ್ಲಂ ಆಫ್‌ ಇನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೂಫ್‌ ಇನ್‌‌ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೆಂಟ್‌ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್‌ : ಪ್ರಾಬ್ಲಂ ಆಫ್‌ ಇನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೂಫ್‌ ಇನ್‌ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೆಂಟ್‌-ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್‌, ಮರುಮುದ್ರಣದ ಆವೃತ್ತಿ. ಬೆಕರ್‌‌, ಹೋವರ್ಡ್‌ S. 1993 ಇರ್ವಿಂಗ್ಟನ್‌‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌‌</ref> ಗೀಳುಹಿಡಿದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ EMF ಗುಣಾಂಕಗಳ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಯಂಥ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಸ್ವತಃ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಟೀಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಆಚೆಗಿನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಿರುವ ಸಹಭಾಗಿ-ವೀಕ್ಷಕ ವಿಧಾನವು, ''ಘೋಸ್ಟ್‌ ಹಂಟರ್ಸ್‌‌‌'' ನಂಥ ವಾಸ್ತವದರ್ಶನದ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಗೋಚರತ್ವ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಿತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ, ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಂಪುಗಳ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಮತ್ತು the [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]]ನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಇರುವ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.<ref name="ghostgroups">[http://www.ghostvillage.com/links/links_groups.shtml ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070102094816/http://www.ghostvillage.com/links/links_groups.shtml |date=2007-01-02 }}, GhostVillage.com, 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 14ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ===ಸಂಶಯವಾದದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆ=== [[File:James Randi crop.jpg|thumb|right|150px|ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮರ್ಥನೆಗಳ ಓರ್ವ ಚಿರಪರಿಚಿತ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.]] ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂದೇಹವಾದಿಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅಂದರೆ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಆರೋಪಿತ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ತಪ್ಪಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕಾಮ್‌‌ನ ರೇಜರ್‌‌‌‌‌‌ನ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾರೀಕರಿಸುವುದರ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_m2843/is_1_26/ai_80924583/pg_1 ಥ್ರೀ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌' ಡಿಬೇಟ್‌ ಟೂಲ್ಸ್‌ ಎಕ್ಸಾಮಿನ್‌ಡ್‌], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013191555/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2843/is_1_26/ai_80924583/pg_1 |date=2008-10-13 }} 2007ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಾವುದು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ, ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆ, ಅಥವಾ ಅಸಂಬದ್ಧ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ದಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ (CSICOP) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿ ಕಮಿಟಿ ಫಾರ್‌ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ, ಸಂಶಯವಾದದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವೆಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಇದು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಎಂಬ ಓರ್ವ ವೇದಿಕೆ ಜಾದೂಗಾರನು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ಓರ್ವ ಸುಪರಿಚಿತ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://www.randi.org/jr/021805a.html JREF ಕಾಮೆಂಟರಿ, ಫೆಬ್ರುವರಿ 18, 2005], 2007ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> [[ಇಂದ್ರಜಾಲ|ಭ್ರಾಂತಿ]]ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓರ್ವ ತನಿಖೆಗಾರನಾಗಿ ರ್ಯಾಂಡಿಯು ಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ವಿವರಣೆಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿರುವವನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಯೂರಿ ಗೆಲ್ಲರ್‌‌ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಚಮಚೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೇದಿಕೆ ಜಾದೂಗಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಕಲುಮಾಡಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ.<ref>NOVA ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ, "ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಕಿಕ್ಸ್‌".</ref> ಅವನು ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಸಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ, ಅತಿಮಾನುಷ ಅಥವಾ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು, ಎರಡೂ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಂದ ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 1,000,000 US $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಂದು ಬಹುಮಾನವನ್ನಾಗಿ ನೀಡುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌‌‌ ಸವಾಲಿನ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಅವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.<ref>[http://www.randi.org/research/index.html ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌‌], 2007ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ====ಅಸಂಗತತೆಗಳು==== {{Main|Anomalistics}} ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಆಧಾರವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಮೇಯದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೋಧಿಸದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾಗಿರಬಹುದು.<ref name="hess1">‌‌ಹೆಸ್‌ ಡೇವಿಡ್ J. (1997) "ಸೈನ್ಸ್‌‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌: ಆನ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌" ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌‌, ISBN 0814735649</ref><ref name="westrum1">R. ವೆಸ್ಟ್ರಮ್‌‌, ಟ್ರುಜಿ ಮಾರ್ಸೆಲೊ (1978) "ಅನಾಮಲೀಸ್‌: ಎ ಬಯಾಗ್ರಫಿಕ್‌ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌ ವಿತ್‌ ಸಮ್‌ ಕಾಷನರಿ ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್‌", ಝೆಟೆಟಿಕ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌‌ 2, ಪುಟ 69-90</ref><ref name="wescott1">‌‌ವೆಸ್ಕಾಟ್, ರಾಬರ್ಟ್‌ W. (1973) "ಅನಾಮಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌‌: ದಿ ಔಟ್‌ಲೈನ್‌ ಆಫ್‌ ಆನ್‌ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌" ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗ, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ</ref> ==ನಂಬಿಕೆಯ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹಗಳು== ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ಹಾಗೂ ಸಂದೇಹವಾದಿಗಳಎರಡೂ ವಲಯಗಳಿಂದಲೂ ಅದು ಉತ್ಕಟಭಾವದಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆಗೇ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜನರು ಹೊಂದಿರುವ ''ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು'' ನಿರ್ಣಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಚರ್ಚೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಜನಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದ ಚಿಂತನಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅವು ನೀಡಬಹುದು (ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದವರ ನಡುವೆ). ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]] ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜನಸಮುದಾಯವು ಹೊಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗ್ಯಾಲಪ್‌‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2005ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref name="gallup">[http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2843/is_5_29/ai_n15400020 ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಪೋಲ್‌ ಷೋಸ್‌ ದಟ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್‌' ಬಿಲೀಫ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಪ್ಯಾರನಾರ್ಮಲ್‌ ಪರ್ಸಿಸ್ಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514044843/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2843/is_5_29/ai_n15400020 |date=2007-05-14 }}, ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌, 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 28ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ 73 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾದರಪಡಿಸಲಾದ ಹತ್ತು ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಹತ್ತು ಸಂಗತಿಗಳೆಂದರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಗ್ರಹಿಕೆ (41%ನಷ್ಟು ಜನ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು), ಗೀಳುಹಿಡಿದ ಮನೆಗಳು (37%), ಪ್ರೇತಗಳು (32%), ದೂರಸಂವೇದನೆ (31%), ಅತೀಂದ್ರಿಯ ದೃಷ್ಟಿ (26%), ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ (25%), ಮೃತರೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಹನೆ (21%), ಮಾಟಗಾತಿಯರು (21%), ಪುನರ್ಜನ್ಮ (20%), ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆ (9%). "ಮಾನವರು 'ಸಾಮಾನ್ಯ'ವಾದ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಬಯಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ" ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದವರ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಯಾವ ''ಬಗೆಗಳನ್ನು'' ತಾವು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಜನರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಅನುಭವಗಳು ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಮೊನಾಶ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ<ref name="monashresults">[http://www.abc.net.au/science/news/stories/2006/1791144.htm 'ಸ್ಪೂಕಿ ಸರ್ವೆ' ಗೆಟ್ಸ್‌ ಬಿಗ್‌ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್‌], ABC ಸೈನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ಲೈನ್‌‌‌, 17 ನವೆಂಬರ್‌‌‌ 2006</ref> ಸೇರಿದ ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಬಯಸಿತು. ಒಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌‌‌ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೊರಗೆಡವಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದವರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 70%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಒಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಇದು ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಒಂದು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ತಾವು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಾವು ನೋಡಿದುದಾಗಿ, ಅದರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡುದುದಾಗಿ, ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶದ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದುದುದಾಗಿಯೂ ಸುಮಾರು 70%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು; ಈ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಾವು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ 80%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ವರದಿಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ 50%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಾವು ಹಿಂದಿನ ಜೀವನವೊಂದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="monashresults" /> ಓಕ್ಲಹಾಮಾ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌‌ ಫರಾ ಹಾಗೂ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಓಕ್ಲಹಾಮಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ಯಾರಿ ಸ್ಟೀವರ್ಡ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರಿಂದ 2006ರಲ್ಲಿ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವೊಂದಕ್ಕೆ ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="fate">''ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಪೀಪಲ್‌ ಸೀ ಘೋಸ್ಟ್ಸ್‌'', ಬ್ರಾಡ್‌ ಸ್ಟೀಗರ್‌‌, ಫೇಟ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 2006 ಸಂಚಿಕೆ, ಪುಟ 52-56; ಫರಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವರ್ಡ್‌ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಅತಿಮಾನುಷ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಇದು ಇತರ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಆ ಮಗ್ಗುಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ.</ref> ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸುಸಂಗತವಾಗಿದ್ದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. [[File:paranormal belief.gif|thumb|350px|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 1990, 2001, ಮತ್ತು 2005ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌‌ ಸೂಚಕಗಳಿಂದ, 2006ರಲ್ಲಿ U.S. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ನಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳುದಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಸಮತಲವಾದ ದಂಡದ ರೇಖಾನಕ್ಷೆ.]] {| class="wikitable sortable sortable" |+US ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ |} !ನಂಬಿಕೆ !ಖಾತ್ರಿಯಿಲ್ಲ !ನಂಬಿಕೆ !ಖಾತ್ರಿಯಿಲ್ಲ |- ! !colspan="2"|ಫರಾ-ಸ್ಟೀವರ್ಡ್‌ !colspan="2"|ಗ್ಯಾಲಪ್‌ |- |ನಿಸರ್ಗಾತೀತ/ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ |56 |26 |54 |19 |- |ESP |28 |39 |50 |20 |- |ಗೀಳುಹಿಡಿದ ಮನೆಗಳು |40 |25 |42 |16 |- |ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯ |40 |28 |41 |16 |- |ಪ್ರೇತಗಳು/ಮೃತರ ಚೇತನಗಳು |39 |27 |38 |17 |- |ದೂರಸಂವೇದನೆ |24 |34 |36 |26 |- |ಗತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ಭೂಮ್ಯತೀತ ಜೀವಿಗಳು |17 |34 |33 |27 |- |ಅತೀಂದ್ರಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ |24 |33 |32 |23 |- |ಮೃತರೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಹನೆ |16 |29 |28 |26 |- |ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ |17 |26 |28 |18 |- |ಮಾಟಗಾತಿಯರು |26 |19 |26 |15 |- |ಪುನರ್ಜನ್ಮ |14 |28 |25 |20 |- |ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆ |10 |29 |15 |21 |} ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಇದನ್ನೇ ಅತೀವವಾಗಿ ಹೋಲುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಒಂದು ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು: 54%ನಷ್ಟು ಜನರು ನಿಸರ್ಗಾತೀತ/ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾದ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, 42%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಗೀಳುಹಿಡಿದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು, 41%ನಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಸೈತಾನನಂಥ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು, ದೂರಸಂವೇದನೆಯಲ್ಲಿ 36%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿದ್ದರೆ, 25%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 15%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌‌, 30, 1; 37-40</ref> ನಾರ್ಫೋಕ್‌‌ನ ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಜೆಫ್ರಿ S. ಲೆವಿನ್‌‌ ಎಂಬಾತ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, U.S. ಜನಸಮುದಾಯದ ಪೈಕಿ 2/3ರಷ್ಟು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ವರದಿಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="fate" /><ref>USA ಟುಡೆ, ಜನವರಿ 12, 1994</ref> 1996ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ]] ಜನರ ಪೈಕಿ 71%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ, UFOಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. Sci Fi ವಾಹಿನಿಗಾಗಿ 2002ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಪರ್‌‌ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ, UFOಗಳು ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು 56%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಂಬಿದ್ದರೆ, ಅನ್ಯಲೋಕದ ಜೀವಿಗಳು [[ಭೂಮಿ]]ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದವು ಎಂಬುದಾಗಿ 48%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಂಬಿದ್ದರು.<ref name="fate" /> 2001ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಜನರ ಪೈಕಿ 9 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ, 31 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಇದು ಒಂದಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 32%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅದೃಷ್ಟದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆ, [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌‌‌‌]]ಗೆ ಸೇರಿದ 46%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಆ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 60%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, "ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುಗಳ (ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳ) ಪೈಕಿ ಕೆಲವೊಂದು, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇತರ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು 30%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.nsf.gov/statistics/seind04/c7/c7s2.htm#fn21 |title=''ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ: ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಂಡರ್‌‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್‌-ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ನಾಲೆಜ್‌ ಎಬೌಟ್‌ S&T'', 2004ರ ಸೈನ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಇಂಡಿಕೇಟರ್ಸ್‌ನ 7ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಬೋರ್ಡ್, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ |access-date=2021-07-21 |archive-date=2010-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412093007/https://www.nsf.gov/statistics/seind04/c7/c7s2.htm#fn21 |url-status=dead }}</ref> ==ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸವಾಲುಗಳು== {{Main|List of prizes for evidence of the paranormal}} 1922ರಲ್ಲಿ, ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌‌'' 2,500 US$ ಮೊತ್ತದ ಎರಡು ಆಹ್ವಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿತು: ಪರೀಕ್ಷಾ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಆಧಾರ ಪೂರ್ವಕ ಚೇತನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಮೊದಲನೆಯದಾದರೆ, ಒಂದು "ಗೋಚರಿಸುವ ನಿಸರ್ಗಾತೀತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ"ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎರಡನೆಯದಾಗಿತ್ತು. [[ಹ್ಯಾರಿ ಹೌದಿನಿ|ಹ್ಯಾರಿ ಹೌಡಿನಿ]]ಯು ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಜಾರ್ಜ್‌ ವ್ಯಾಲಿಯಂಟೈನ್‌‌ ಎಂಬಾತನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಮೊದಲ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದ; ಒಂದು ಕತ್ತಲೆಗೊಳಿಸಲಾದ ಕೋಣೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಕಹಳೆಯ ಮೂಲಕ ಚೇತನಗಳು ತನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಈತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವ್ಯಾಲಿಯಂಟೈನ್‌‌ನನ್ನು ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು, ಬೆಳಕುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನು ತನ್ನ ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದರೆ ಪಕ್ಕದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕೇತ ದೀಪವು ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಅವನ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಎಡವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವಾದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಲಿಯಂಟೈನ್‌‌ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | url=http://skepdic.com/randi.html | title=Randi $1,000,000 paranormal challenge| publisher=The Skeptic's Dictionary | date= | first= | last= | accessdate =2008-02-03 }}</ref> ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ನಿಂದ 1924ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರ ಪೈಕಿ ಮಿನಾ ಕ್ರಾಂಡನ್‌‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಕೊನೆಯವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಸನ್ನಿವೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯ ಪುರಾವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹಣದ ರೂಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳು ಮುಂದುಮಾಡಿವೆ. 2.4 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌‌‌ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಈ ಬಹುಮಾನಗಳು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite news | url=http://www.skepticreport.com/skepticism/getrichquick.htm | title=Get Rich Quick or Save the World| publisher=Skeptic Report | date= September, 2003 | first=Claus | last=Larsen | accessdate =2007-03-07 }}</ref> ಅತಿಮಾನುಷ ಅಥವಾ ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಲ್ಲ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದೆ. ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮುಂದೆಬಂದಿಲ್ಲ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{sisterlinks}} '''ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ:''' ಗುಪ್ತ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಸಂಗತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಪ್ರೇತಗಳು, ಗೀಳುಹಿಡಿದ ತಾಣಗಳು, ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾದ, ಹೊಸ ಯುಗ, ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳು for UFOಗಳು, ಅಧಿಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಅಸಂದಿಗ್ಧಕರಣದ ಅಧ್ಯಯನ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅತಿಮಾನುಷ, UFOಗಳು, USO, UFO ದೃಶ್ಯಗಳು, ಪ್ರೇತ ಕೇಂದ್ರಗಳು. '''ಲೇಖಕರು:''' ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಟ್‌, ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ ಹ್ಯೂವೆಲ್ಮಾನ್ಸ್‌‌, J. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಹಿಚಿಂಗ್‌‌, J.B. ರೈನ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ ರಿಪ್ಲೆ, ಅರ್ಥರ್‌‌ C ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌, ಕಾರ್ಲ್‌ ಸ್ಯಾಗನ್‌‌, ಇವಾನ್‌ ಸ್ಯಾಂಡರ್‌‌ಸನ್‌‌, ಜಾನ್‌ ಕೀಲ್‌‌, ಹಿಲರಿ ಎವಾನ್ಸ್‌‌, ಬ್ರೂಸ್‌ ಬ್ಯಾರಿಮೋರ್‌ ಹಾಲ್‌ಪೆನ್ನಿ, ಬಿಲ್‌ ಸ್ವೀಟ್‌. '''ಸಂದೇಹವಾದ:''' ಸಂಶಯವಾದದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಿತಿ, ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವಿಕೆ, ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಕರು, ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸಗಳು, ಜೇಮ್ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಡಿ, ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರಾವೆಗಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಹುಮಾನಗಳು, ಸಂದೇಹವಾದ '''ವಿಜ್ಞಾನ:''' ಗೌಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ಹುಸಿವಿಜ್ಞಾನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Cite check|date=October 2008}} {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{DMOZ|/Society/Paranormal/}} {{Parapsychology}} {{pseudoscience}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಧಿಸಾಮಾನ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಅಸಂಗತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು</span>]] [[ವರ್ಗ:ಅಧಿಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] 7yxaff3jnvbaseyplorcdmo40r2iz51 0 27093 1372756 1335471 2026-05-05T07:58:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372756 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ | image = Arundhati Roy W.jpg | imagesize = 250px | caption = | birth_date = 1961 ನವೆಂಬರ್ 24 | birth_place = [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]], [[ಮೇಘಾಲಯ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = ಭಾರತೀಯ | religion = ನಾಸ್ತಿಕ<ref>[http://www.nndb.com/people/240/000073021 Profile – Arundhati Roy][[NNDB]]</ref> | occupation = ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ, ಪ್ರಬಂಧಗಾರ್ತಿ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ | period = ೧೯೯೭–ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ | notableworks = [[ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ಼್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್]] | awards = {{nowrap|[[ಮ್ಯಾನ್ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೧೯೯೭) <br /> [[ಸಿಡ್ನಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೨೦೦೪)}} | signature = ArundhatiRoy_Autograph.jpg }} '''ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್''' (ಜನನ 1961 ನವೆಂಬರ್ 24) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ. ಅವರು 1997ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ '''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'''ಗಾಗಿ ಬುಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಪರಿಸರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಬರೆಹಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಭಾರತ ದೇಶದ [[ಮೆಘಾಲಯ|ಮೇಘಾಲಯ]] ರಾಜ್ಯದ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ,<ref name="loc">{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Arundhati Roy, 1959 – | work = The South Asian Literary Recordings Project | publisher = [[Library of Congress]], New Delhi Office | date = 2002-11-15 | url = http://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/arundhathiroy.html | doi = | accessdate = 2009-04-06}}</ref> ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಮೇರಿ ರಾಯ್ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳೀಯ]] ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡದವರಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ರಣಜಿತ್‌ ರಾಯ್‌ ಬಂಗಾಲ ಮೂಲದ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಹಾ ತೋಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು [[ಕೇರಳ]]ದ ಐಮನಮ್‌ದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ ನಂತರ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲವ್‌ಡೇಲ್‌ನ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]ಯ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅರುಂಧತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪತಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡ ಕುನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾದರು. 1984ರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೆ ಪತಿ, ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ ಪ್ರದೀಪ್ ಕೃಷ್ಣ ಅವರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾದರು. ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾಸ್ಸೇ ಸಾಹಿಬ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಒಬ್ಬ ಹಳ್ಳಿ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ 'ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್‌' ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಲಭಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನವದೆಹಲಿಯ ಪಂಚತಾರಾ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಏರೋಬಿಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಯಾಮ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವರು ಇತರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಅರುಂಧತಿ, ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಪ್ರಣಯ್‌ ರಾಯ್‌ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿ.<ref>[http://www.rediff.com/news/oct/15mary.htm ರೆಡಿಫ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ನೆಟ್‌: ಪುತ್ರಿಯ ವಿಜಯದ ಸಿಹಿಘಳಿಗೆ ಸವಿದ ಮೇರಿ ರಾಯ್‌].</ref> ಅರುಂಧತಿ ಸದ್ಯ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ === ===ಆರಂಭದ ವೃತ್ತಿ: ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳು=== ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪತಿ 1989ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಇನ್ ವಿಚ್ ಆನ್ನಿ ಗಿವ್ಸ್ ಇಟ್ ದೋಸ್ ಒನ್ಸ್‌'' ಗಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದರು. ಅವರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಪಡೆದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಿದು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ, 1992ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೂನ್‌'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಚಿತ್ರಕಥೆ ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಫೂಲನ್ ದೇವಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, 1994ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶೇಖರ್ ಕಪೂರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬ್ಯಾಂಡಿಟ್ ಕ್ವೀನ್‌'' ನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಅರುಂಧತಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. 'ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ರೇಪ್ ಟ್ರಿಕ್' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, 'ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಅತ್ಯಾಚಾರವನ್ನು ಆಕೆಯ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮರುಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ' ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. 'ಶೇಖರ್‌ ಕಪೂರ್ ಫೂಲನ್‌ ದೇವಿಯನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | title = Arundhati Roy: A 'small hero' | publisher = BBC News Online | date = 2002-03-06 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1857495.stm}}</ref><ref name="live">{{cite news | last = Ramesh | first = Randeep | coauthors = | title = Live to tell | work = | place = | pages = | language = | publisher = [[The Guardian]] | date = 2007-02-17 | url = https://www.theguardian.com/books/2007/feb/17/fiction.arundhatiroy | accessdate = 2009-04-06 | location=London}}</ref> === ''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'' === ''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 1992ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ, 1996ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="social">{{cite book | last = Roy | first = Amitabh | authorlink = | coauthors = | title = The God of Small Things: A Novel of Social Commitment | publisher = Atlantic | year = 2005 | location = | pages = 37–38 | url = https://books.google.com/?id=2LgYuhRK0yIC&pg=PA37&dq=%22Pradip+Krishen%22 | doi = | id = | isbn = 978-81-269-0409-9}}</ref> ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವು ಐಮಾನಮ್‌ನಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="loc" /> ''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್‌'' ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಅರುಂಧತಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ,ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾನಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಬುಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'' ‌ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news | title = Notable Books of the Year 1997 | publisher = New York Times | date = 1997-12-07 | url = https://www.nytimes.com/books/97/12/07/reviews/notable-fiction.html | accessdate = 2007-03-21}}</ref> ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'' ‌ ಘೋಷಿಸಿದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಯ ಪುಸ್ತಕ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news | title = Best Sellers Plus | publisher = New York Times | date = 1998-01-25 | url = https://www.nytimes.com/books/98/01/25/bsp/fictioncompare.html | accessdate = 2007-03-21 }}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅರುಂಧತಿ ಐದು ಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ ಹಣವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="live" /> ಇದು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಜೂನ್ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಹದಿನೆಂಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref name="social" /> ''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'' ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಮೆರಿಕದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಮಟ್ಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆ ಗಳಿಸಿತು. ''ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಒಂದು 'ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ,'<ref>{{Cite news | last = Kakutani | first = Michiko | title = Melodrama as Structure for Subtlety | newspaper = [[New York Times]] | date = 1997-06-03 | url = https://www.nytimes.com/1997/06/03/books/melodrama-as-structure-for-subtlety.html?scp=3&sq=%22the+god+of+small+things%22&st=nyt | accessdate = }}</ref> 'ಅಸಾಮಾನ್ಯ', 'ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನೈತಿಕವಾಗಿ ತ್ರಾಸದಾಯಕವೂ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವೇದ್ಯವೂ ಆದ ಕೃತಿ'<ref>{{Cite news | last = Truax | first = Alice | title = A Silver Thimble in Her Fist | newspaper = New York Times | date = 1997-05-25 | url = https://www.nytimes.com/books/97/05/25/reviews/970525.25truaxt.html | postscript = <!--None-->}}</ref>; ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪ್ರಕಾರ 'ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮನಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ<ref>{{Cite news | last = Eder | first = Richard | title = As the world turns: rev. of ''The God of Small Things'' | newspaper = [[Los Angeles Times]] | page = 2 | date = 1997-06-01 | url = http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/12168713.html?dids=12168713:12168713&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jun+01%2C+1997&author=RICHARD+EDER&pub=Los+Angeles+Times&desc=As+the+World+Turns%3B+THE+GOD+OF+SMALL+THINGS.++By+Arundhati+Roy+.+Random+House%3A+321+pp.%2C+%2423&pqatl=google | accessdate = 2010-01-18 | archive-date = 2011-06-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110604044505/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/12168713.html?dids=12168713:12168713&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jun+01,+1997&author=RICHARD+EDER&pub=Los+Angeles+Times&desc=As+the+World+Turns%3B+THE+GOD+OF+SMALL+THINGS.++By+Arundhati+Roy+.+Random+House:+321+pp.,+$23&pqatl=google | url-status = dead }}</ref>'; ಕೆನಡಾದ ''ಟೋರಂಟೋ ಸ್ಟಾರ್'' ಸೇರಿದಂತ ಇತರೆ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 'ಒಂದು ರಸಭರಿತ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕಾದಂಬರಿ'<ref>{{Cite news | last = Carey | first = Barbara | title = A lush, magical novel of India | newspaper = [[Toronto Star]] | page = M.21 | date = 1997-06-07 | accessdate = 2010-01-18}}</ref>. ದಿ ಗಾಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿಯು 1997ರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ''ಟೈಮ್'' ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಐದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news | title = Books: The best of 1997 | newspaper = [[Time (magazine)|TIME]] | date = 1997-12-29 | url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,987619,00.html | accessdate = 2010-01-18 | archive-date = 2010-08-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100825144624/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,987619,00.html | url-status = dead }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1996ರಲ್ಲಿ ಬುಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಮೆನ್‌ ಕಾಲಿಲ್‌ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 'ಅಸಹ್ಯ' ಎಂದು ಜರಿದರು. 'ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹಳ ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂದು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ಟೀಕಿಸಿತು.<ref>{{Cite news | title = The scene is set for the Booker battle | publisher = [[BBC News]] | date = 1998-09-24 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/179131.stm | accessdate = 2010-01-18}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿಯ ಮೂಲ ರಾಜ್ಯ [[ಕೇರಳ]]ದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಇ. ಕೆ. ನಯನಾರ್ <ref>{{Cite news | last = Kutty | first = N Madhavan | title = Comrade of Small Jokes | newspaper = [[Indian Express]] | date = 1997-11-09 | url = http://www.indianexpress.com/ie/daily/19971109/31350653.html | accessdate = 2010-01-18}}</ref>‌ಅವರು, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಭಂಧವಿಲ್ಲದೇ ವರ್ಣಿಸಿದ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{Cite news | last = Bumiller | first = Elisabeth | title = A Novelist Beginning with a Bang | newspaper = [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] | date = 1997-07-29 | url = https://www.nytimes.com/1997/07/29/books/a-novelist-beginning-with-a-bang.html?scp=4&sq=%22the+god+of+small+things%22&st=nyt | accessdate = 2010-01-18}}</ref> === ನಂತರದ ವೃತ್ತಿ === ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕ ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆಹಗಾರರಾದರು. ಟೀವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ದಿ ಬನ್ಯನ್ ಟ್ರೀ'',{{Citation needed|date=November 2008}} ಹಾಗೂ ''ಡ್ಯಾಂ/ಏಜ್: ಎ ಫಿಲ್ಮ್ ವಿಥ್ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್'' (2002) ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದರು. 2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಎರಡನೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="live" /><ref>{{cite news |url=http://www.smh.com.au/news/books/an-activist-returns-to-the-novel/2007/03/08/1173166881043.html?page=fullpage#contentSwap2 |title=An activist returns to the novel |date= 2007-03-10 |publisher = Sydney Morning Herald | accessdate = 2007-03-13 |author=Randeep Ramesh}}</ref> ''ವಿ ಆರ್ ಒನ್: ಎ ಸಿಲೆಬ್ರೇಷನ್ ಆಫ್ ಟ್ರೈಬಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು, ಇದು 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.survivalinternational.org/news/4981 |title=''We Are One: a celebration of tribal peoples'' published this autumn |publisher=Survival International |date=2009-10-16 |accessdate=2009-11-25}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಭಾವನೆ,ರಾಜಧನವು ಭಾರತೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಸರ್ವೈವಲ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿತು. == ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ == ''ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'' ಪ್ರಕಟನೆ ಬಳಿಕ ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ಸಮಯದ ಹೆಚ್ಚುಪಾಲನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಕಲ್ಪಿತ ವಸ್ತು ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರಲ್ಲದೇ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗತೊಡಗಿದರು. ಅವರು ಜಾಗತೀಕರಣ -ವಿರೋಧಿ/ಎಚ್ಚೆತ್ತ-ಜಾಗತೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ವಕ್ತಾರರಾದರು; ಮತ್ತು ನವ-ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಜಾಗತಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕುರಿತು ಭಾವಾವೇಶದ ಕಟು-ಟೀಕಾಕಾರರಾದರು. ಸದ್ಯ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನೀತಿ, ತ್ವರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನೀತಿ-ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಎನ್ರಾನ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಇವರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು. === ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ === 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ದೈನಿಕ ''ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದುವುದರ ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಪರ ಭಾರೀ ಧರಣಿಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಮರನಾಥ್‌ ಭೂ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿವಾದದ ನಂತರ, 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು, [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]] ರಾಜ್ಯದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾಗದ ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500,000 ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{cite news | last = Thottam | first = Jyoti | title = Valley of Tears | publisher = [[Time magazine]] | date = 2008-09-04 | url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1838586,00.html | accessdate = 2009-04-06 | archive-date = 2010-05-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100505142414/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1838586%2C00.html | url-status = dead }}</ref> ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಜನರು ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಬಯಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಚಳವಳಿಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸಂಕೇತ.<ref>{{cite news | last = Ghosh | first = Avijit | title = Kashmir needs freedom from India: Arundhati Roy | publisher = [[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]] | date = 2008-08-19 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/Kashmir_needs_freedom_from_India_Arundhati_Roy/articleshow/3378687.cms | accessdate = 2009-04-06}}</ref> ಅರುಂಧತಿಯ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] (ಐಎನ್‌ಸಿ)‌ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ) ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವು.<ref name="ectimes20808">{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/News/PoliticsNation/Cong_attacks_Roy_on_Kashmir_remark/articleshow/3384003.cms |title=Cong attacks Roy on Kashmir remark |date=20 Aug 2008|work=Economic Times |publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]] |accessdate=2009-03-25}}</ref> 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ '''ಆಜಾದಿ'' - ಇದೊಂದೇ ದಾರಿ' (ಆಜಾದಿ ಎಂದರೆ 'ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ' <ref name="NYT01" />) ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌, ಹುರ್ರಿಯತ್‌ ಕಾನ್ಫೆರೆನ್ಸ್‌ ಮುಖಂಡ ಸಯದ್‌ ಅಲಿ ಷಾ ಜಿಲಾನಿ ಮತ್ತು ವರವರ ರಾವ್‌ ಒಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಕಾಶ್ಮೀರವು '''ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ'' ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದಿಂದ '''ಆಜಾದಿ'' ' ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದ್ದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯವು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:<ref>http://www.mid-day.com/news/2010/oct/301010-Arundhati-Roy-controversial-Kashmir-speech-LTG-Sedition.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{quotation|When I was in Kashmir.. what broke my heart on the street of [[Srinagar]] was when people say "Nanga Bhukha Hindustan, Jaan se Pyara Pakistan" and I said no because "Nanga Bhukha Hindustan" is with you, and if you are fighting for a just society then you must align yourself with powers and here are people who have fought their lives opposing Indian state....You have to look beyond stone pelting and how the state is using people....You have to know your enemy and you have to be able to respond by aligning tactically, intelligently, locally or internationally.}} ಅವರ ಈ ಭಾಷಣ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡ ಅರುಣ್‌ ಜೇಟ್ಲಿಯವರಿಂದ ಕಟು ಟೀಕೆ ಎದುರಿಸಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅರುಂಧತಿ ಹಾಗೂ ಆ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ದಂಡನೆಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅರುಣ್‌ ಜೈಟ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.dailypioneer.com/291631/Jaitley-blasts-Arundhati--co.html |title=ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳನ್ನು ದಂಡನೆಗೊಳಪಡಿಸಿ, ಅವರ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮ ಹಾಕಿ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227092202/http://www.dailypioneer.com/291631/Jaitley-blasts-Arundhati--co.html |url-status=dead }}</ref> ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ನೀಡಿದ ಈ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಬಹುದು ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆದರೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅರುಂಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಭಾರತದ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ ಪಿ ಚಿದಂಬರಮ್‌ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/No-legal-action-against-Arundhati-Chidambaram/Article1-620769.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204085855/http://www.hindustantimes.com/No-legal-action-against-Arundhati-Chidambaram/Article1-620769.aspx |url-status=dead }}</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ದೈನಿಕ ಡೈಲಿ ಪಯೊನಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ, 'ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿಭಾಗ 124ಎ ಅಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ದ್ರೋಹದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಾಸನಾತ್ಮಕವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಸೂಕ್ತ ಕಲಮುಗಳಡಿ ಅರುಂಧತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು' ಎಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಐಪಿಎಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಮಿತಾಭ್‌ ಠಾಕುರ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.dailypioneer.com/292395/UP-IPS-man-seeks-action-against-Geelani-Roy.html |title=ಅರುಂಧತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2010-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101029052526/http://dailypioneer.com/292395/UP-IPS-man-seeks-action-against-Geelani-Roy.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dailypioneer.com/294261/Social-status-doesn%E2%80%99t-give-immunity-to-Arundhati.html |title=ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ |access-date=2011-01-12 |archive-date=2021-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309182007/https://www.dailypioneer.com/294261/Social-status-doesn%E2%80%99t-give-immunity-to-Arundhati.html |url-status=dead }}</ref> 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ಅರುಂಧತಿ ಶ್ರೀನಗರ ಮತ್ತು ಷೋಪಿಯಾನ್‌ ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ವರದಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್‌ ಹುಸೇನ್‌ ಒಬಾಮಾ]]ರ ಭೇಟಿ ಆಗಷ್ಟೇ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದದ್ದನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು -ಒಬಾಮಾ ಅವರ ದ್ವಂದ್ವ ಹೇಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡಿ,ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾದರು. "2008ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚುನಾಯಿತರಾಗುವ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆ... ಸ್ವಯಂ ಅಧಿಕಾರವೇ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹೋರಾಟದ ಕಾರಣ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ 1947ರಿಂದಲೂ ಮೂರು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರುವುದು.. ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಸಿವಿಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು" ಏಕೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಆದಾಗಿಂದಲೂ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕುರಿತು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.' ಒಬಾಮಾ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, 'ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಅತಿಥೇಯರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿದರು ಎಂಬು ಅರುಂಧತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸದ ಕುರಿತು, ತಾವು ಷೋಪಿಯಾನ್ ನಗರ ತಲುಪುವ ಮುಂಚೆಯೇ, 2009ರ ಷೋಪಿಯಾನ್‌ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೇಳಿದ್ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, 'ನನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ "ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿಕಿರಿ"ಯುಂಟಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನಾನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಷಾದಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರೇರಣೆಯಿರಲಿಲ್ಲ'. ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಅರುಂಧತಿ ಮರಳಿದಾಗ, 'ಇಂದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉದ್ರಿಕ್ತ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗವು ನನ್ನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಧರಣಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹನಗಳು ಈ ಘಟನೆಯ ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದವು. ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೂ ಹೇಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದೆಂದು, ಮಾರಕವೆನಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಬಜರಂಗದಳವು ಘೋಷಿಸಿದೆ.' 'ದಬಾವಣೆ ಮತ್ತು [[ಬೋಯಿಂಗ್|ಬೊಯಿಂಗ್]]‌ ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ನಂಬಿದಂತಿವೆ. ಆದರೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಸ್ಥೂಲ ಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ವರದಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ-17 ಗ್ಲೋಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ III ವಿಮಾನವು ಒಬಾಮಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಷೋಪಿಯಾನ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರೊಬ್ಬರ ಪೋಷಕರಿಂದ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಸಂದಿದ್ದವು.<ref name="NYT01">ರಾಯ್, ಅರುಂಧತಿ, [https://www.nytimes.com/2010/11/09/opinion/09roy.html?pagewanted=1&amp;_r=1&amp;ref=opinion "ಕಾಶ್ಮೀರ್ಸ್‌ ಫ್ರುಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಕಾರ್ಡ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'',ನವೆಂಬರ್ 8, 2010 (2010-11-09ರಂದು ಪುನರ್ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. A20 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಆವೃತ್ತಿ.). ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2010-11-09.</ref> === ಸರ್ದಾರ್‌ ಸರೋವರ್‌ ಯೋಜನೆ === ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರೀಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ [[ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್|ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್‌]] ಜೊತೆ ಅರುಂಧತಿ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿದರು. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡದು.<ref>{{Cite journal | last = Roy | first = Arundhati | author-link = | title = The Greater Common Good | journal = [[Frontline (magazine)]] | volume = 16 | issue = 11 | date = May 22 – June 04, 1999 | url = http://www.hinduonnet.com/fline/fl1611/16110040.htm | postscript = <!--None--> | access-date = ಜನವರಿ 12, 2011 | archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 11, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070211021855/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1611/16110040.htm | url-status = dead }}</ref> ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ಬೂಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವನೆ ರಾಜಧನವನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೊ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ದಾನ ನೀಡಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ನರ್ಮದಾ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ಫ್ರಾನಿ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರ ''ಡ್ರೌನ್ಡ್‌ ಔಟ್‌'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Drowned Out | work = | publisher = [[Internet Movie Database]] | year = 2009 | url = http://www.imdb.com/title/tt0424055/ | format = | doi = | accessdate = 2009-04-06}}</ref> ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಅರುಂಧತಿಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವ ಯತ್ನವೆಂದು ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯದ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]‌ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]] ನಾಯಕರು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು..<ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = Playwright Tendulkar in BJP gunsight | work = | place = | pages = | language = | publisher = [[The Telegraph (Kolkata)]] | date = 2003-12-13 | url = http://www.telegraphindia.com/1031213/asp/nation/story_2674388.asp | accessdate = 2009-04-06}} ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ – ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ: ನೇಶನ್].</ref> 2002ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತೀಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ತಮಗೆ ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನಾ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಒಂದು ಶಪಥಪತ್ರ(ಅಫಿಡವಿಟ್‌)ದಲ್ಲಿ 'ಸೇನಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹಗರಣಗಳ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು, ಯಾವುದೋ ಸಡಿಲ ಆಧಾರದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ, ನ್ಯಾಯನಿಂದನೆಯ ಗುಮ್ಮವನ್ನು ಬಳಸಿ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹತ್ತಿಕುವ ಯತ್ನ' ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | title = Arundhati’s contempt: Supreme Court writes her a prison sentence | publisher = Indian Express | date = 2002-03-07 | url = http://www.indianexpress.com/india-news/ie20020307/top3.html }}{{cite news | title = Of contempt and legitimate dissent | author = V. Venkatesan and Sukumar Muralidharan | publisher = Frontline | date = August 18–31, 2001 | url = http://www.flonnet.com/fl1817/18170910.htm | access-date = 2011-01-12 | archive-date = 2012-02-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120220161858/http://www.flonnet.com/fl1817/18170910.htm | url-status = dead }}</ref> ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರುಂಧತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ, ಯಾವುದೇ ವಿಷಾದವಿಲ್ಲದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಅಪರಾಧೀ ಪ್ರಮಾಣಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಒಂದು ದಿನದ 'ಸಾಂಕೇತಿಕ' ಕಾರಾವಾಸ ಮತ್ತು 2,500 ರೂಪಾಯಿಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತು.<ref>{{cite court |litigants= In re: Arundhati Roy.... Contemner |reporter= JUDIS |court= Supreme Court of India bench, Justices G.B. Pattanaik & R.P. Sethi |date=2002-03-06 | url = http://judis.nic.in/supremecourt/qrydisp.asp?tfnm=18299}}</ref> ಅರುಂಧತಿ ಕಾರಾವಾಸ ಮುಗಿಸಿ, ದಂಡ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕಾರಾವಾಸ ತಪ್ಪಿಸಲು, ದಂಡದ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | last = Roy | first = Arundhati | author_link = Arundhati Roy | title = Statement by Arundhati Roy | date = 2002-03-07 | publisher = Friends of River Narmada | url = http://www.narmada.org/sc.contempt/aroy.stmt.mar7.2002.html | accessdate = 2007-03-21 | archive-date = 2006-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060928143159/http://www.narmada.org/sc.contempt/aroy.stmt.mar7.2002.html | url-status = dead }}</ref> ಪರಿಸರೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ ಅರುಂಧತಿಯ ನರ್ಮದಾ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರೂ, 'ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆ ಅತಿರೇಕತೆ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯಿಂದ <ref>ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ, [http://www.hinduonnet.com/2000/11/26/stories/13260411.htm ದಿ ಅರುಣ್ ಶೌರೀ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಫ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101108121117/http://www.hinduonnet.com/2000/11/26/stories/13260411.htm |date=2010-11-08 }}, ''ದಿ ಹಿಂದು'', 2000-11-26.</ref> ಕೂಡಿದೆ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 'ಅರುಂಧತಿ ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಸರಳಗೊಳಿಸುವ, ಸೈತಾನನೊ ದೈವ ರೂಪದವನು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ದ್ವಂದ್ವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಲುವು, ಅವರ ಜೋರು ಮಾತು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಪರಿಸರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತಂದಿವೆ.' <ref>ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ, [http://www.hindu.com/2000/12/17/stories/1317061b.htm ಪೆರಿಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮಿಸ್ಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140620101457/http://www.hindu.com/2000/12/17/stories/1317061b.htm |date=2014-06-20 }}, ''ದಿ ಹಿಂದೂ'', 2000-12-17.</ref> ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೊ ಆಂದೋಲನ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವಿರುದ್ಧ ಅರುಂಧತಿಯ ಟೀಕೆಯು ಬಹಳ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅರುಂಧತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ತಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಾವಾವಿಷ್ಠ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದರು. 'ಹೌದು, ನಾನು ''ನಿಜಕ್ಕೂ'' ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ,ಚಿತ್ತೋದ್ರೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಮನೆಮೇಲಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹವಳು. ಆದರೆ ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಠಾಕು ಠೀಕಾದ ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯದ ಕ್ಲಬ್..ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಬೇಡ, 'ಶ್ಶ್‌! ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚು. ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದವರಿಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತೆ!' ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲೇ''ಬೇಕು'', ಅದು ನನ್ನ ಇಂಗಿತ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡಲಿ.' <ref>{{cite web | last = Ram | first = N. | author_link = N. Ram | title = Scimitars in the Sun: N. Ram interviews Arundhati Roy on a writer's place in politics. | date = 6–19 January 2001| publisher = ''Frontline'', ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' | url = http://www.frontlineonnet.com/fl1801/18010040.htm | accessdate = 2008-10-30 }}</ref> ಅರುಂಧತಿ ಹಾಗೂ ಗೇಯ್ಲ್‌ ಒಮ್ವರ್ಟ್‌ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು-ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನ ಕುರಿತು ಗಹನ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದುಂಟು. ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಅರುಂಧತಿಯ ನಿಲುವು, ಹಾಗೂ, ಇತರೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕೆಂದು ಗೇಯ್ಲ್‌ ಒಮ್ವರ್ಟ್‌ ನಿಲುವು ತಾಳಿದ ಕಾರಣ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಮತವಿದ್ದರೂ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಟೀಕಾ-ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | last = Omvedt | first = Gail | author_link = Gail Omvedt | title = An Open Letter to Arundhati Roy | date = | publisher = Friends of River Narmada | url = http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html | accessdate = 2008-10-30 | archive-date = 2008-10-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081026041539/http://www.narmada.org/debates/gail/gail.open.letter.html | url-status = dead }}</ref> === ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿದೇಶ ನೀತಿ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ ಯುದ್ಧ === ಆಗ 2001ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೇನಾ ದಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. 2001ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೇಲೆ ಆತಂಕವಾದಿ ದಾಳಿಗೆ ಸೇಡಿನ ಕ್ರಮ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 'ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಮೇಲಿನ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇಡಲ್ಲ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಜನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಕೃತ್ಯ.' ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್]]‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಟೊನಿ ಬ್ಲೇರ್‌ ದೊಡ್ಡಣ್ಣನ ತರಹ ದ್ವಂದ್ವ ಯೋಚನೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಅವರು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ವಾಯುಸೇನಾ ದಾಳಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು, 'ನಮ್ಮದು ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶ.' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಯಭಾರಿ ಎನ್ನಲಾದ, ಅಸಲಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಪ್ರಧಾನಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇಯ್ರ್‌ ಬುಷ್‌ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ದನಿಗೂಡಿಸಿದರು: 'ನಾವು ಶಾಂತಿಯುತ ಜನ.' ‌ಎಂದಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಸತ್ಯಾಂಶ ಏನೆಂದು ಗೊತ್ತು. ಹಂದಿಗಳು ಕುದುರೆಗಳಾಗಿವೆ. (ನಿಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.) ಹುಡುಗಿಯರು ಹುಡುಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (ಮೃದು ಸ್ವಭಾವ ಬಿಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.) ಯುದ್ಧವೀಗ ಶಾಂತಿಯಾಗಿದೆ." ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತಾನು ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಪ್ರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶವು ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರದ ನಂತರ, [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಇತರೆ ತೃತೀಯ ಪ್ರಪಂಚದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಕದನ ನಡೆಸಿದ್ದುಂಟು ಅಥವಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದುಂಟು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೆ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ-ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಇದೇ ತಾಲಿಬಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ವಲಯದ ಮೈತ್ರಿಪಡೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಔತ್ತರೀಯ ಮೈತ್ರಿಪಡೆಯ 'ರೀತಿನೀತಿಗಳು ತಾಲಿಬಾನ್‌ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಷ್ಟೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ'. ಅರುಂಧತಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದರು: 'ಇಂದು, ಪ್ರೌಢರೂ ಹಾಗೂ ಆಳುವವರೆನಿಸಿದ, ತಾಲಿಬಾನ್‌ ಜನರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲೆಸೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರವೆಸಗುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ಮಾಡುವುದು ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದು ತಾಲಿಬಾನ್‌ರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.' ಅಂತಿಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌-ಶೈಲಿಯ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ: 'ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಉದ್ದಿಮೆ, ತೈಲ, ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮ ಜಾಲಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿದೇಶ ನೀತಿಗಳು - ಇವೆಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮೂಹಗಳ ಕೈವಾಡವಿದೆ.' ಅವರು ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ]]ದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ನೈತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ- ಅಂದರೆ ಎರಡನ್ನೂ ಆತಂಕವಾದದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. 2001ರ ನಂತರ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದರು. 'ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಯ, ಎಳೆ ಮರಿಯೊಂದು ಕಣ್ಣು ಬಿಡುವ ಮುಂಚೆಯೇ ನಡೆದಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂದು ಅವರು ಅಚ್ಚರಿಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿಸುವ ಹಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಿಲ ಕೊರೆಯುವ ದಂಶಕವೊಂದು ಆಗಷ್ಟೇ ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದಾಗ, ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?' ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="brutality">{{cite news | last = Roy | first = Arundhati | coauthors = | title = 'Brutality smeared in peanut butter': Why America must stop the war now | work = | pages = | language = | publisher = [[The Guardian]] | date = 2001-10-23 | url = https://www.theguardian.com/Archive/Article/0,4273,4283081,00.html | accessdate = 2009-03-11 | location=London}}</ref> 2003ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದ ರಿವರ್ಸೈಡ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ 'ಇಂಸ್ಟೆಂಟ್‌-ಮಿಕ್ಸ್‌ ಇಂಪಿರಿಯಲ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ (ಬಯ್‌ ಒನ್‌, ಗೆಟ್‌ ಒನ್‌ ಫ್ರೀ)' ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ನೀಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ವು ಎಲ್ಲೇಯಾದರೂ, ಎಂದಾದರೂ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇವರಿಂದಲೂ ಜನಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪೂರ್ವ ನಿಯೋಜಿತ ದಾಳಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಭಾಷಣವಿದು.<ref>{{cite web | last = Roy | first = Arundhati | authorlink = | coauthors = | title = Instant-Mix Imperial Democracy (Buy One, Get One Free) | work = Text of speech at the [[Riverside Church]] | publisher = Commondreams.org | date = 2003-05-13 | url = http://www.commondreams.org/views03/0518-01.htm | doi = | accessdate = 2009-04-06 | archive-date = 2009-04-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090404085415/http://www.commondreams.org/views03/0518-01.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | last = Roy | first = Arundhati | authorlink = | coauthors = | title = Instant-Mix Imperial Democracy, Buy One Get One Free – An Hour With Arundhati Roy | work = Text of speech at the [[Riverside Church]] | publisher = Democracy Now! | date = | url = http://www.democracynow.org/2003/10/24/instant_mix_imperial_democracy_buy_one | format = | doi = | accessdate = 2009-04-06}}</ref> 2005ರ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇರಾಕ್‌ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ 2006ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್‌]] ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಟೀಕಿಸಿ, 'ಬುಷ್‌ ಒಬ್ಬ ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧಿ' ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | last = Roy | first = Arundhati | title = George Bush go home | language = en | publisher = The Hindu | date = 2006-02-28 | url = http://www.hindu.com/2006/02/28/stories/2006022804301100.htm | accessdate = 2007-03-21}}</ref> === ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತ === ಭಾರತ 1998ರಲ್ಲಿ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದ ಪೋಖರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವೀ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅರುಂಧತಿ '''ದಿ ಎಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್'' ‌' ಬರೆದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಮಾಣು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಕಲನ '''ದಿ ಕಾಸ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್'' ‌' ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]], [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. === ಇಸ್ರೇಲ್‌ ದೇಶದ ಟೀಕೆ === 2006ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತು [[ನೋಅಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕೀ|ನೋಮ್‌ ಚೊಮ್ಸ್ಕಿ]], ಹೊವಾರ್ಡ್‌ ಝಿನ್‌ ಮತ್ತಿತರರು, ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ-ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ 2006ರ ಲೆಬನಾನ್‌ ಯುದ್ಧವು ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧೀ ಕೃತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ-ಬೆಂಬಲಿತ ಆತಂಕವಾದದ ಆರೋಪವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/israel/Story/0,,1835915,00.html |title=War crimes and Lebanon |date= 2006-08-03 | accessdate = 2009-04-06 | location=London | work=The Guardian}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಯರ್ಸ್‌ ಅಂಡರ್ಮೈನಿಂಗ್‌ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟೆರರಿಸಮ್‌ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯನ್‌, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೊಲ್ಲಿ ವಲಯ ಕ್ವಿಯರ್ಸ್‌ ಮೊದಲು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಿದ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಸಹ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ [[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲಿ]] ಪ್ರಾಯೋಜನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ, ಹಾಗೂ, ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲಿ ದೂತಾವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಪ್ರಾಯೋಜಿಸದಿರುವ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.ebar.com/news/article.php?sec=news&article=1838 |title=Political Notebook: Queer activists reel over Israel, Frameline ties |date=2007-05-17 |access-date=2011-01-12 |archive-date=2007-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070820041155/http://www.ebar.com/news/article.php?sec=news&article=1838 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://electronicintifada.net/v2/article6966.shtml |title=San Francisco Queers Say No Pride in Apartheid |date= 2007-05-29}}</ref> === 2001ರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್‌ ದಾಳಿ === 2001ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 13ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್‌ ಭವನದ ಮೇಲೆ ಆತಂಕವಾದಿಗಳ ದಾಳಿಯ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸಂಸದೀಯ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಮುಗಿಸುವ ವರೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಅಫ್ಜಲ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಮರಣದಂಡಣ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.countercurrents.org/hr-roy311006.htm ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್, 'ಎಂಡ್ ಹೀಸ್ ಲೈಫ್ ಶುಡ್ ಬಿಕಮ್ ಎಕ್ಸ್ಟಿಂಕ್ಟ್‌'], ''ಔಟ್ಲುಕ್'', 2006-10-30.</ref> [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ) ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಒಬ್ಬ ಆತಂಕವಾದಿಯ ಪರ ನಿಲುವು ತಾಳುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ಮಾರಕ ಎಂದಿದೆ.<ref>[http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200610281922.htm ಬಿಜೆಪಿ ಫ್ಲೇಯ್ಸ್‌ ಅರುಂಧತಿ ಫಾರ್ 'ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್' ಅಫ್ಜಲ್], ''ದಿ ಹಿಂದು'', 2006-10-28. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016195649/http://hindu.com/thehindu/holnus/002200610281922.htm |date=2007-10-16 }}</ref> === ಮುಥಾಂಗಾ ಘಟನೆ === 2003ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಭೂ ಹಕ್ಕು ಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಯಾದ ಆದಿವಾಸಿ ಗೋತ್ರ ಮಹಾ ಸಭಾ ಸಂಘಟನೆಯು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಧಾಂಗಾ ವನ್ಯಧಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ನೀಲಗಿರಿ ತೋಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಧರಣಿ ನಡೆಸಿತು. 48 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿಡುವಳಿದಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ಉಳಿದುಕೊಂಡವರನ್ನು, ಹೊರಹಾಕಲು,ಓಡಿಸಲು ಪೊಲೀಸ್‌ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು. ಈ ಚಳವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಚಳವಳಿಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ನಂತರ, ಕೇರಳದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿ ಎ ಕೆ ಆಂಟೊನಿಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದರು -ಅದರಲ್ಲಿ 'ನಿಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ!' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="frontline">{{cite news |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2006/stories/20030328002104500.htm |title="You have blood on your hands"; Arundhati Roy to Kerala Chief Minister Antony |last=Roy |first=Arundhati |date=March 15, 2003 |work=Frontline, Vol.20, Issue 6 |publisher=The Hindu |accessdate=2009-03-25 |archive-date=2008-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081222014454/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2006/stories/20030328002104500.htm |url-status=dead }}</ref> === 2008 ಮುಂಬಯಿ ದಾಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು === ಆಗ 2008ರ ನವೆಂಬರ್‌ 26ರಂದು ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಆತಂಕವಾದಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಡಿಲುತನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯ, ಹಾಗೂ [[ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ]] (ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದ ಉದರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಂತಿಮವಾದ, ಬಲವಾದ ಒದೆತ), 2002ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮುಗಲಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಘರ್ಷಣೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೋಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 13ರ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕೂಗುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದರೂ, 'ಆತಂಕವಾದವನ್ನು ಯಾವುದೂ, ಏನೂ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾರದು' ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಆತಂಕವಾದವನ್ನು 'ಹೃದಯವಿಲ್ಲದ ಸಿದ್ದಾಂತ' ಎಂದು ಜರಿದಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. 'ಆತಂಕವಾದಿ ದಾಳಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹಿಡಿದು, ಅದೇ ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಡಲು ಅಸಾಧ್ಯ'. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯವು ಅರಾಜಕತೆಯ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಬೀಳಬಹುದು'.<ref>{{Cite news | last = Roy | first = Arundhati | coauthors = | title = The monster in the mirror | newspaper = [[The Guardian]] | date = 2008-12-13 | url = https://www.theguardian.com/world/2008/dec/12/mumbai-arundhati-roy | accessdate = 2010-01-18 | location=London}}</ref> [[ಸಲ್ಮಾನ್ ರಶ್ದಿ|ಸಲ್ಮಾನ್‌ ರಷ್ದಿ]] ಮತ್ತು ಇತರರು ಅರುಂಧತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. ಮುಂಬಯಿಯ ಆತಂಕವಾದಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳಿಗೆ <ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/All_terrorism_roads_lead_to_Pakistan_says_Salman_Rushdie/articleshow/3855871.cms |title=All terrorism roads lead to Pakistan, says Rushdie |date=18 December 2008 |work=The Times of India}}</ref> ಹೋಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಷ್ದಿ ಅವರು ತಾಜಮಹಲ್‌ ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ & ಟವರ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿ ಮೇಲೆ ಟೀಕಾ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{Cite news | title = Rushdie Slams Arundhati Roy | newspaper = [[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]] | date = 2008-12-18 | url = http://timesofindia.indiatimes.com/videoshow/3858343.cms | accessdate = 2010-01-18}}</ref> ಭಾರತದ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ತವ್ಲೀನ್‌ ಸಿಂಗ್, ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು 'ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾದ, ಭ್ರಮಾಧೀನ ಮಾತುಗಳ ಸರಣಿ'‌ ಎಂದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news | last = Singh | first = Tavleen | title = The Real Enemies | newspaper = [[Indian Express]] | date = 2008-12-21 | url = http://www.indianexpress.com/news/the-real-enemies/400963/ | accessdate = 2010-01-18}}</ref> === ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕೆ === 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1ರಂದು, ಪುನಃ, ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಸೂಚಿ ಅಂಕಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧ ಆ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಗಳತ್ತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ತಮಿಳರನ್ನು ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಬಿರಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. 'ಯಾವುದೇ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದ, ನಿರ್ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನಾಂಗೀಯ ಯುದ್ಧವಿದು' ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/01/sri-lanka-india-tamil-tigers |title=This is not a war on terror. It is a racist war on all Tamils |last=Roy|first=Arundhati|date=2009-04-01 |work=The Guardian online edition |publisher=[[The Guardian]] | location=London}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆ<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/01/sri-lanka-india-tamil-tigers |title=This is not a war on terror. It is a racist war on all Tamils |last=Roy|first=Arundhati|date=2009-04-01 |work=The Guardian online edition |publisher=[[The Guardian]] | location=London}}</ref> ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಕೃತ್ಯವನ್ನೆಸಗುವುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿದೆ. ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಐಡಿಪಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು 'ಸೆರೆ ಶಿಬಿರಗಳು' ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1176597/Exclusive-Inside-Sri-Lankas-concentration-camps.html|title=Inside Sri Lanka's 'concentration camps'|last=Fernandes|first=Edna|date=3 May 2009|publisher=[[Daily Mail]], UK|accessdate=24 October 2009}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮೂಲದ ಬರಹಗಾರ ರುವಾನಿ ಫ್ರೀಮನ್‌ ಅರುಂಧತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು 'ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ್ದು ಮತ್ತು ಆಷಾಢಭೂತಿತನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅರುಂಧತಿ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಯ ಘೋರ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref> [http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=Lankan+writer+slams+Arundhati+Roy&amp;artid=IqkFCp223gA= ಲಂಕನ್ ರೈಟರ್ ಸ್ಲಾಮ್ಸ್ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್] ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್ – ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2009</ref> ಅರುಂಧತಿ ಇಂತಹ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, 'ಇತರೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಡುವವರನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾರೆ. ಆದರೂ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಂಹಳೀಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರು ತಮಿಳು ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಘೋರ, ಭೀಕರ, ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ, ಅನ್ಯಾಯದ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಹಿಂಸಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಯ ಕೃತ್ಯಗಳು ನಗಣ್ಯ' ಎಂದರು.<ref>{{cite news|title=Situation in Sri Lanka absolutely grim|url=http://www.tamilguardian.com/article.asp?articleid=2582|work=[[Tamil Guardian]]|date=25 October 2010|accessdate=1 November 2010}}</ref> === ಅರಣ್ಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ === ''ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಢಿ ಸನಿಹ ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ <ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1681245.cms ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್, ವಿಕ್ರಮ್ ಸೇಠ್ ಇನ್ ಎನ್ಕ್ರೋಚ್ಮೆಂಟ್ ಕೇಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110126125844/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1681245.cms |date=2011-01-26 }} ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ – ಜೂನ್ 26, 2006</ref> ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಂಗಲೆಯು ಗುರುತಿಸಲಾದ ವನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಪಂಚಮಢಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite news | last = KIDWAI | first = RASHEED | title = Bungalow blow to Arundhati – Allotment on notified forest land cancelled in Panchmarhi | language = en | publisher = The Telegraph (Calcutta) | date = 2003-05-07 | url = http://www.telegraphindia.com/1030507/asp/frontpage/story_1945565.asp | accessdate = 2007-03-21 | archive-date = 2006-11-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061111105335/http://www.telegraphindia.com/1030507/asp/frontpage/story_1945565.asp | url-status = dead }}</ref> ಈ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪ್ರಕರಣದಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ವಿಕ್ರಮ್‌ ಸೇಠ್‌ರ ಸಹೋದರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿಯ ಪತಿ ಈ {{convert|4346|sqft|m2|abbr=on}} ಸ್ವತ್ತನ್ನು 1994ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.dailypioneer.com/297320/Arundhati-Roy--Pradip-Krishen-grab-tribal-land-in-MP.html ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಎಂಡ್ ಪ್ರದೀಪ್ ಕೃಷೆನ್ ಗ್ರಾಬ್ ಟ್ರೈಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ ಎಂಪಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122030055/http://www.dailypioneer.com/297320/Arundhati-Roy--Pradip-Krishen-grab-tribal-land-in-MP.html |date=2011-01-22 }} ದಿ ಪಾಯೋನೀರ್ - ನವೆಂಬರ್ 18, 2010</ref> === ನಕ್ಸಲರ ಬಗೆಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲೀಯ-ಮಾವೋವಾದಿ ಬಂಡುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು 'ದೇಶದ ಅತಿ-ಬಡಜನರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧ' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, (ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸರ್ಕಾರವು, ಈ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು, 'ಜನತೆಯತ್ತ ಇರುವ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ' <ref name="Thapar" /> ನಕ್ಸಲರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಿದೆ'.<ref>[http://ibnlive.in.com/news/govt-at-war-with-naxals-to-aid-mncs-arundhati/103627-3-single.html ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಎಟ್ ವಾರ್ ವಿಥ್ ನಕ್ಸಲ್ಸ್ ಟು ಏಡ್ ಎಮ್‌ಎನ್‌ಸಿಸ್‌: ಅರುಂಧತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227204938/http://ibnlive.in.com/news/govt-at-war-with-naxals-to-aid-mncs-arundhati/103627-3-single.html |date=2013-12-27 }}. IBNLive.com. 21 ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ 2009</ref> ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅರುಂಧತಿ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ ದೊರಕಿದರೂ,<ref>ಅಮೂಲ್ಯ ಗಂಗೂಲಿ. [http://www.dnaindia.com/opinion/main-article_rooting-for-rebels_1381959 ರೂಟಿಂಗ್ ಫಾರ್ ರೆಬಲ್ಸ್]. 11 ಮೇ 2010. ಡಿಎನ್ಎ ಇಂಡಿಯಾ.</ref> ಮಾವೊವಾದಿಗಳನ್ನು ಗಾಂಧಿವಾದಿಗಳು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದದ್ದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.outlookindia.com/article.aspx?264738-0 ವಾಕಿಂಗ್ ವಿಥ್ ದಿ ಕಾಮ್ರೇಡ್ಸ್] ಔಟ್ ಲುಕ್ ಕವರ್ ಸ್ಟೋರಿ. 29 ಮಾರ್ಚ್ 2010 <http://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSL08815827></ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Cops-shouldnt-have-used-public-bus-Arundhati/articleshow/5946936.cms ಕಾಪ್ಸ್ ಶುಡ್ ನಾಟ್ ಹ್ಯಾವ್ ಯೂಸ್ಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬಸ್: ಅರುಂಧತಿ]. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಮೇ 19, 2010</ref> ಇತರೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, 'ಒಂದೆಡೆ, ನಕ್ಸಲೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೇಶಭಕ್ತರಾಗಿ <ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Naxals-are-patriots-Arundhati/Article1-629303.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-12 |archive-date=2011-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120023756/http://www.hindustantimes.com/Naxals-are-patriots-Arundhati/Article1-629303.aspx |url-status=dead }}</ref> ಸಂವಿಧಾನದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="Thapar" /> ಮಾವೋಗಳ ಆತಂಕವಾದೀ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಕಂಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.southasiaanalysis.org/%5Cpapers35%5Cpaper3489.html ಎ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್: “ದಿ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಈಸ್ ಅಂಡರ್ ಅಟ್ಯಾಕ್”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112013727/http://www.southasiaanalysis.org/%5Cpapers35%5Cpaper3489.html |date=2012-01-12 }} ಸೌಥ್ ಏಶಿಯಾ ಅನಲಿಸಿಸ್ ಗ್ರೂಪ್ – ನವೆಂಬರ್ 5, 2009</ref><ref>[http://www.dailypioneer.com/291666/Privilege-of-being-Arundhati-Roy.html ಪ್ರಿವಿಲೇಜ್ ಆಫ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227092208/http://www.dailypioneer.com/291666/Privilege-of-being-Arundhati-Roy.html |date=2010-12-27 }} ದಿ ಪಯೊನಿಯರ್‌ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2010</ref> [[Karan Thapar|ಸಿಎನ್‌ಎನ್‌-ಐಬಿಎನ್]] ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ, ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ, 'ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ವರ್ಗವನ್ನು ಉರಳಿಸುವುದು ಮಾವೋವಾದಿಯ ಪರಮೋಚ್ಚ ಗುರಿ' ಎಂದು ನಕ್ಸಲರ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅಥವಾ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದೆಂದು ನಂಬದ ಕಾರಣ, ತಾವು ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಪದೇ-ಪದೇ ಕೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="Thapar">{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/india-is-a-corporate-hindu-state-arundhati/130817-3.html |title=ಇಂಡಿಯಾ ಈಸ್ ಎ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್, ಹಿಂದೂ ಸ್ಟೇಟ್: ಅರುಂಧತಿ - ಕರಣ್ ಥಾಪರ್, ಸಿಎನ್ಎನ್-ಐಬಿಎನ್, ಸೆ. 12, 2010 |access-date=2011-01-12 |archive-date=2013-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227204935/http://ibnlive.in.com/news/india-is-a-corporate-hindu-state-arundhati/130817-3.html |url-status=dead }}</ref> <blockquote> ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌: ನೀವು ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುವಿರಿ?<br> ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ''ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ವಿರೋಧೀ ಚಳವಳಿಗಳ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಅತಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಗುಂಪು.'' <br> ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌: ಆದರೆ, ಭಾರತೀರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಯತ್ನವನ್ನು ನೀವು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತೀರೇನು?<br> ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ''...'' '' ಒಂದು ವೇಳೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಸಹ ಒಬ್ಬ ಮಾವೋವಾದಿ ಎಂದಂತೆ. '' ''ಆದರೆ ನಾನು ಮಾವೋವಾದಿಯಲ್ಲ.'' <br> ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌:.. ಆದರೆ ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವೇನು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ?..<br> ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ''ಈಗಾಗಲೇ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ... ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಸುತ್ತ 800 ಜನ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌ ಸೈನಿಕರಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಹಾಳು ಮಾಡಿ, ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿರಾಹಾರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.'' ''ಜನರು ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಾನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.'' <br> </blockquote> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == 'ದಿ ಗಾಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್‌' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ಗೆ 1997ರಲ್ಲಿ ಬೂಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ 30,000 ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಳು <ref>{{cite web | title = Arundhati Roy interviewed by David Barsamian | publisher = The South Asian | month = September | year = 2001 | url = http://www.the-south-asian.com/Sept2001/Arundhati_Roy-Interview1.htm}}</ref> ಹಾಗೂ 'ಈ ಪುಸ್ತಕವು ತಾನು ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಈಡೇರಿಸಿದೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಿನ್ನವತ್ತಳೆ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | title = Previous winners – 1997 | publisher = Booker Prize Foundation | url = http://www.themanbookerprize.com/about/previous/1997.php | accessdate = 2007-03-21 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070127162449/http://www.themanbookerprize.com/about/previous/1997.php |archivedate = January 27, 2007}}</ref> ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, 1989ರಲ್ಲಿ ''ಇನ್‌ ವಿಚ್‌ ಆನೀ ಗಿವ್ಸ್ ಇಟ್‌ ದೋಸ್‌ ಒನ್ಸ್'' ‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0233926/awards ಇನ್‌ ವಿಚ್‌ ಆನ್ನೀ ಗಿವ್ಸ್‌ ಇಟ್‌ ದೋಸ್‌ ಒನ್ಸ್‌ - ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌] ''ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಮೂವಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್''.</ref> ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಪ್ರಬಲ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು (ಉದ್ದಿಮೆ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವಿಧತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಲಾನಾನ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web | title = 2002 Lannan Cultural Freedom Prize awarded to Arundhati Roy | publisher = Lannan Foundation | url = http://www.lannan.org/lf/cf/detail/2002-prize-for-cultural-freedom-roy/ | accessdate = 2007-03-21 | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206132403/http://www.lannan.org/lf/cf/detail/2002-prize-for-cultural-freedom-roy/ | url-status = dead }}</ref> ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸೆಯ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ 2004ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ''ದಿ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಆಫ್‌ ಇನ್ಫೈನೈಟ್ ಜಸ್ಟಿಸ್'' ಎಂಬ‌ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ 2006ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಅಕ್ಷರ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಣಿದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ನೀತಿ ಅನುರಿಸರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸೈನ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ನವ-ಸುಧಾರೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="commondreams.org">[http://www.commondreams.org/headlines06/0116-01.htm ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್: ಗೌರವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821132821/http://www.commondreams.org/headlines06/0116-01.htm |date=2013-08-21 }}.</ref><ref name="commondreams.org"/> == ಕೃತಿಗಳು == === ಪುಸ್ತಕಗಳು === * ''ದಿ ಗಾಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್‌''. ಫ್ಲಮಿಂಗೊ, 1997. ISBN 0-00-655068-1. * ''ದಿ ಎಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್‌''. ಕೊಟ್ಟಯಮ್‌: ಡಿ.ಸಿ. ಬುಕ್ಸ್‌, 1998. ISBN 81-7130-867-8. * ''ದಿ ಕಾಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿವಿಂಗ್‌''. ಫ್ಲಮಿಂಗೊ, 1999. ISBN 0-375-75614-0. 'ದಿ ಗ್ರೇಟರ್‌ ಕಾಮನ್‌ ಗುಡ್'‌ ಮತ್ತು 'ದಿ ಎಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್'‌ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ''ದಿ ಗ್ರೇಟರ್‌ ಕಾಮನ್‌ ಗುಡ್‌''. ಮುಂಬಯಿ: ಇಂಡಿಯಾ ಬುಕ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್‌, 1999. ISBN ISBN 81-7310-121-3. * ''ದಿ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಆಫ್‌ ಇನ್ಫೈನೈಟ್‌ ಜಸ್ಟಿಸ್‌.''. ಫ್ಲಮಿಂಗೊ, 2002. ISBN 0-00-714949-2. ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನ: "ದಿ ಎಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್‌," "ದಿ ಗ್ರೇಟರ್‌ ಕಾಮನ್‌ ಗುಡ್‌," "ಪವರ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌", "ದಿ ಲೇಡಿಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್‌, ಸೊ...," "ದಿ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಆಫ್‌ ಇನ್ಫೈನೈಟ್ ಜಸ್ಟಿಸ್‌," "ವಾರ್‌ ಇಸ್‌ ಪೀಸ್‌," "ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ," "ವಾರ್‌ ಟಾಕ್‌", ಮತ್ತು "ಕಮ್‌ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌." * ''ಪವರ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌: ಸೌತೆಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2002. ISBN 0-89608-668-2. * ''ವಾರ್‌ ಟಾಕ್‌''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌: ಸೌತೆಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2003. ISBN 0-89608-724-7. * ಫೋರ್‌ವರ್ಡ್‌ ಟು [[ನೋಅಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕೀ|ನೋಮ್‌ ಚೋಮ್ಸ್ಕಿ]], ''ಫಾರ್‌ ರೀಸನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌''. 2003. ISBN 1-56584-794-6. * ''ಆನ್‌ ಆರ್ಡಿನರಿ ಪರ್ಸನ್ಸ್‌ ಗೈಡ್‌ ಡು ಎಂಪೈಯರ್‌''. ಕನ್ಸಾರ್ಟಿಯಮ್‌, 2004. ISBN 0-89608-727-1. * ''ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಪವರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಏಜ್‌ ಆಫ್‌ ಎಂಪೈಯರ್‌'' ಸೆವೆನ್‌ ಸ್ಟೋರೀಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2004. ISBN 1-58322-682-6. * ''ದಿ ಚೆಕ್‌ಬುಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಕ್ರೂಯಿಸ್‌ ಮಿಸ್ಸೈಲ್‌: ಕಾನ್ವರ್ಸೇಷನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌''. (ಡೇವಿಡ್ ಬರ್ಸಮಿಯನ್ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನಗಳು). ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌: ಸೌತೆಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2004. ISBN 0-89608-710-7. * ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌‌ ಟು ''13 ಡಿಸೆಂಬರ್‌, ಎ ರೀಡರ್‌: ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಕೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಟ್ಯಾಕ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪಾರ್ಲಿಯಮೆಂಟ್‌'' ನವದೆಹಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌, 2006. ISBN 0-14-310182-X. * ''ದಿ ಷೇಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್‌: ಕಾನ್ವರ್ಸೇಷನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌''. ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ: ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌, ವೈಕಿಂಗ್‌, 2008. ISBN 978-0-670-08207-0. * ''ಲಿಸೆನಿಂಗ್‌ ಟು ಗ್ರ್ಯಾಸ್‌ಹಾಪರ್ಸ್‌: ಫೀಲ್ಡ್‌ ನೋಟ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ''. ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ: ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌, ಹ್ಯಾಮಿಷ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌, 2009. ISBN 978-0-670-08379-4. === ಭಾಷಣಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಸಂದರ್ಶನಗಳು === * [http://www.weroy.org We] 'ವಿ,' ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಚಯ ನೀಡುವ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ * [http://nmazca.com/verba/roy.htm ಕಮ್‌ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100728082504/http://nmazca.com/verba/roy.htm |date=2010-07-28 }} 2002ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18ರಂದು ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ, ಹಾಗೂ ಹವಾರ್ಡ್‌ ಜಿನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ * [http://www.democracynow.org/2006/5/23/arundhati_roy_on_india_iraq_u ಭಾರತ, ಇರಾಕ್‌, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿ - ''ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನ.] * [http://www.greenleft.org.au/back/2004/569/569p12.htm 'ವಿ ಹ್ಯಾವ್‌ ಟು ಬಿಕಮ್‌ ದಿ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ರಿಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060928203747/http://www.greenleft.org.au/back/2004/569/569p12.htm |date=2006-09-28 }} 2004ರ ಜನವರಿ 16ರಂದು ವಿಶ್ವ ಸಮಾಜ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆವೃತ್ತಿ) * [http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml ಟೈಡ್‌? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071115062050/http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml |date=2007-11-15 }}[http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml ಆರ್‌ ಐವರಿ ಷೋ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071115062050/http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml |date=2007-11-15 }}[http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಪವರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಏಜ್‌ ಆಫ್‌ ಎಂಪೈಯರ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071115062050/http://www.democracynow.org/static/Arundhati_Trans.shtml |date=2007-11-15 }} (ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ 2004ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 16ರಂದು ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ) * ಎಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೊ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ [http://abc.net.au/rn/bigidea/stories/s1232956.htm ಸಿಡ್ನಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಂದು ನೀಡಲಾದ ಭಾಷಣದ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101071039/http://www.abc.net.au/rn/bigidea/stories/s1232956.htm |date=2009-01-01 }} (ಧ್ವನಿಪಥದೊಂದಿಗೆ) [http://www.tvset.org/roy3.html ಅಥವಾ ಭಾಷಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202035956/http://www.tvset.org/roy3.html |date=2008-12-02 }} * [http://www.globalresearch.ca/index.php?context=viewArticle&amp;code=ROY20050628&amp;articleId=540 'ದಿ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಕವರ್ಡ್ಲಿ ವಾರ್‌ ಇನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ'; ಇರಾಕ್‌ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ವಾಕ್ಯ] (ಲೇಖನದ ದಿನಾಂಕ 24 ಜೂನ್‌ 2005) * [http://www.cityweekend.com.cn/shanghai/articles/blogs-shanghai/shanghai-book-club/live-blogging-with-arundhati-roy-andpankaj-mishra-india-in-the-world-arundhati-roy-in-coversation-with-pankaj-mishra/ ಷಾಂಘೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಮತ್ತು ಪಂಕಜ್‌ ಮಿಶ್ರಾ 'ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌' ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಚರ್ಚೆಯ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028032829/http://www.cityweekend.com.cn/shanghai/articles/blogs-shanghai/shanghai-book-club/live-blogging-with-arundhati-roy-andpankaj-mishra-india-in-the-world-arundhati-roy-in-coversation-with-pankaj-mishra/ |date=2010-10-28 }} * [http://www.democracynow.org/2009/9/28/author_arundhati_roy_on_conflicts_and ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಬಾಮಾರ ಹೇಳಿಕೆ, ಹಾಗೂ ಅಫ್‌-ಪಾಕ್‌ (ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ)ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾ ದಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ] * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/documentaries/2009/07/090703_theforum_050709.shtml ಧ್ವನಿಪಥ: ''ದಿ ಫೋರಮ್‌'' ಬಿಬಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌ ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಸಂಭಾಷಣೆ] * [http://www.democracynow.org/2010/3/22/arundhati_roy_on_obamas_wars_india ಒಬಾಮಾರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೆಂಬುದು ಏಕ 'ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಗರಣ'ವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ] * [http://ascentmagazine.com/articles.aspx?articleID=94&amp;page=read&amp;subpage=past&amp;issueID=09 "ಇನ್‌ ದಿ ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಟೈಗರ್ಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707174855/http://ascentmagazine.com/articles.aspx?articleID=94&page=read&subpage=past&issueID=09 |date=2011-07-07 }}; ನರ್ಮದಾ ಕಣಿವೆಯ ಕುರಿತು ಅಸೆಂಟ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಡನೆ ಸಂದರ್ಶನ * [https://www.theguardian.com/books/2010/mar/27/arundhati-roy-india-tribal-maoists-1 ''ಘಾಂಡಿ ಬಟ್‌ ನಾಟ್‌ ವಿತ್‌ ಗನ್ಸ್‌'' ] – guardian.co.ukದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ (2010-03-27) * [https://www.youtube.com/watch?v=gnTS9gHCZoI ''ಫಾಲ್ಟ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ – ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌'' (ವೀಡಿಯೊ)] – ಅಲ್‌ ಜಝೀರಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಒಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ (2010-05-06ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{wikiquote-inline}} * {{commonscat-inline}} *([http://www.democracynow.org/2010/10/27/acclaimed_indian_author_arundhati_roy_faces ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬಂಧನದ ಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್]‌ - ''ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ವರದಿ) *([http://www.democracynow.org/2010/11/8/acclaimed_indian_author_arundhati_roy_on ಒಬಾಮಾರ ಯುದ್ಧಗಳು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಾವೊವಾದಿ ಬಂಡುಕೋರರ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು] - ''ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ವೀಡಿಯೊ ಸಂದರ್ಶನ) {{Man Booker Prize Winners}} {{NationalFilmAwardBestScreenplay}} {{Footer Sydney Peace Prize laureates}} {{Persondata |NAME= Roy, Arundhati |ALTERNATIVE NAMES= Roy, Suzanna Arundhati |SHORT DESCRIPTION= Indian novelist, essayist |DATE OF BIRTH= November 24, 1961 |PLACE OF BIRTH= Shillong, Meghalaya |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Roy, Arundhati}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಗತೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮೂಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷಾ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಾಸ್ತಿಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] hw0kfh9rwx8gkfhovndb7wyp7zpltqf 0 27646 1372757 1335869 2026-05-05T09:03:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372757 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image=[[File:Allu Arjun at 62nd Filmfare awards south.jpg|thumb|All Arjun at 62nd Filmfare awards south]] | caption = | name = ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ | birth_date = {{birth date and age|1983|04|08|df=y}} | birth_place = [[Chennai, India|Chennai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India | birthname = Allu Arjun | othername = Bunny, Stylish Star Santosh | fiancée = Sneha Reddy | years active = 2002 - present | homepage = | notable role = }} '''ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್''' ({{lang-te|అల్లు అర్జున్}}) (''ಇದು ತೆಲುಗು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲು ಎಂಬುದು ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ'' ), ([[1983]] ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಂದು ಜನನ) ಅವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ಚಿತ್ರ ನಟರಾಗಿದ್ದು ಇವರು ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಂಬಂಧವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಅಲ್ಲು ಅರವಿಂದ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಇವರ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಬಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸೋದರ ಮಾವರಾದ [[ಚಿರಂಜೀವಿ (ನಟ)|ಚಿರಂಜೀವಿ]] ಮತ್ತು ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್, ಮತ್ತು ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ರಾಮ್ ಚರಣ್ ತೇಜಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಂತೋಷ್ ಆರ್ಯ ಅವರ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವರ್ಗದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್]] ಮತ್ತು ನಂದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಪ್ರಮುಖ ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಕೆ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ಅವರ ''ಗಂಗೋತ್ರಿ'' (2003) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ತದನಂತರ ಇವರು 2004 ರ ರೊಮಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರ '' ಆರ್ಯ'' ದ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನು ನಾಯಕಿಯ ಮೇಲೆ "ಏಕಮುಖ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು" ಮಾಡುವುದು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾರಂಭದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನ ವೃಂದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ, ಇವರ 2004 ರ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವಾದ ''ಆರ್ಯ 2'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇನ್ನಿತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ಸೊಗಸುಗಾರಿಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಶಸ್ವಿ '''' ವೇದಂ{/1 ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದು ಇವರನ್ನು ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಅತೀ ಜನಪ್ರಿಯವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇವರ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲೂ ಸಹ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ=== ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಕೆ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಗಂಗೋತ್ರಿ'' ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="List of 2003 films">{{Cite web |url=http://www.greatandhra.com/movies/analysis/tollywood_2003_analysis.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-02-03 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224221930/https://www.greatandhra.com/movies/analysis/tollywood_2003_analysis.html |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ನಟಿಸಿದ ದ್ವಿತೀಯ ಚಿತ್ರವು 2004 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಆರ್ಯ'' ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="List of Telugu films">http://www.idlebrain.com/news/2000march20/2004retrospect-movielist.html</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವು ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿಸಿತು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತೃತೀಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬನ್ನಿ'' ಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಇದು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು. ಇವರು ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಹ್ಯಾಪಿ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.<ref name="Tollywood Half Year Report">{{Cite web |url=http://www.nonstopcinema.com/nsc/boxoffice/display.php?id=223 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-02-03 |archive-date=2007-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070105143304/http://www.nonstopcinema.com/nsc/boxoffice/display.php?id=223 |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.<ref name="First half">{{Cite web |url=http://www.idlebrain.com/trade/index.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-02-03 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224221924/http://www.idlebrain.com/trade/index.html |url-status=dead }}</ref> ===ಯಶಸ್ಸು, 2007–ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ=== [[File:Leaderpremiere.jpg|thumb|left|(l-r) ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ದಗ್ಗುಬಾಟಿ, ರಾಮ್ ಚರಣ್ ತೇಜಾ ಮತ್ತು ನಾಗ ಚೈತನ್ಯ ಅವರುಗಳು ಲೀಡರ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ.|link=Special:FilePath/Leaderpremiere.jpg]] 2007 ರಲ್ಲಿ, ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇವರ ಐದನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ದೇಸಮುದುರು'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ ಹಿಟ್ ಆಗುವುದರ <ref name="Desamuduru hit">{{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/28450.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-02-03 |archive-date=2007-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070214091307/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/28450.html |url-status=dead }}</ref> ಜೊತೆಗೆ ಟಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಮೊಲದ<ref name="Single Hit">http://www.greatandhra.com/movies/news/feb2007/single_hit.php</ref> ಹಿಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಮೊದಲ ವಾರದೊಳಗೆ 12.58 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಟಾಲಿವುಡ್ ನಟರಾದರು. ಇದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಚಿರಂಜೀವಿಯವರ ಚಿತ್ರ ''ಶಂಕರ್ ದಾದಾ ಜಿಂದಾಬಾದ್'' ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2008 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಭಾಸ್ಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇವರ ಆರನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಪರುಗು'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಡಬ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೇಸಮುದ್ರುಡು ಚಿತ್ರವು ''ಹೀರೋ'' ಎಂದು ಮತ್ತು ಪರುಗು ಚಿತ್ರವು ''ಕೃಷ್ಣ'' ಎಂದು ಮತ್ತು ಗಂಗೋತ್ರಿಯು ''ಸಿಂಹಕುಟ್ಟಿ'' ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೂ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. 2009 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಆರ್ಯ 2'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು 2004 ರ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನ್ ಅವರೇ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ''ಆರ್ಯ'' ಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ಹಂದರವನ್ನೇ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಸುಕುಮಾರ್ ಅವರೇ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ''ಆರ್ಯ 2'' ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಜಲ್ ಅಗರವಾಲ್, ನವದೀಪ್, ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾ ದಾಸ್ ಅವರುಗಳು ಸಹ-ನಟಿಯರಾಗಿದ್ದರು.ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ, ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ 33 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದರೂ, ಆರ್ಯ 2 ನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಯಿತು.ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ನಂತರ ಗುಣಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಚಿತ್ರವಾದ ವರುದು ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವು 2010 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಾರಣ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ವರುದು ನಂತರ, ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ನಾಯಕ ನಟರುಗಳ ಚಿತ್ರ ''ವೇದಂ'' ನಲ್ಲಿ ಮಂಚು ಮನೋಜ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಅನುಷ್ಕಾ ಶೆಟ್ಟಿಯವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ ಜಾಗರ್ಲಮುಡು (ತಮ್ಮ ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರ ಗಮ್ಯಂಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು) ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲು ಅವರು ವೇದಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವೇದಂ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಪ್ರಶಂಶಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಟಿವಿ9 ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸ್ನೇಹಾ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರುಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭವು 2011 ರ ಮಾರ್ಚ್ 26 ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ "ಬದ್ರಿನಾಧ್" ಸಹ ಇವರ ಮದುವೆಯ ಮಾರನೇ ದಿನವಾದ 2011 ರ ಮಾರ್ಚ್ 27 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಅರ್ಜುನ್ ಅವರ ತಂದೆಯವರಾದ ಅಲ್ಲು ಅರವಿಂದ್ ಅವರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಗೀತಾ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರಿ ಬಜೆಟ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬದ್ರಿನಾಧ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿ.ವಿ ವಿನಾಯಕ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅರ್ಜುನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮನ್ನಾ ಅವರು ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚವು 35 ಕೋಟಿಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಜುಲೈ 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.<ref>[http://telugu.16reels.com/news/Movie/224_Yet-Another-Mega-Budget-Movie-form-Geetha-Arts.aspx ಅಲ್ಲು ಅರ್ಜುನ್ ವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621092539/http://telugu.16reels.com/news/Movie/224_Yet-Another-Mega-Budget-Movie-form-Geetha-Arts.aspx |date=2010-06-21 }} (10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009). [http://telugu.16reels.com/celebrities/Allu+Arjun-Celebrity.aspx 16reels.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225134707/http://telugu.16reels.com/celebrities/Allu+Arjun-Celebrity.aspx |date=2010-12-25 }}.</ref> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:90%" |- style="background:#B0C4DE" ! ವರ್ಷಗಳು ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !ನಟಿ |- | rowspan="1"|2002 | ''ಡ್ಯಾಡಿ'' | ಗೋಪಿ | ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="1"|2003 | ''ಗಂಗೋತ್ರಿ'' | ಸಿಂಹಾದ್ರಿ | | "ಅಧಿತಿ ಅಗರವಾಲ್" |- | rowspan="1"|2004 | ''ಆರ್ಯ'' | ಆರ್ಯ | '''ವಿಜೇತ''', ಸಂತೋಷಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>'''ವಿಜೇತ''', ನಂದಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | | "ಅನುರಾಧ ಮೆಹ್ತಾ" |- | rowspan="1"|2005 | ''ಬನ್ನಿ'' | ಬನ್ನಿ | '''ವಿಜೇತ''', ಸಂತೋಷಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | "ಗೌರಿ ಮುಂಜಾಲ್" |- | rowspan="1"|2006 | ''ಹ್ಯಾಪಿ'' | ಬನ್ನಿ | |- | | "ಜೆನಿಲಿಯಾ" | rowspan="2"|2007 | ''ದೇಸಮುದುರು'' | ಬಾಲ ಗೋವಿಂದ | |- | | "ಹಂಸಿಕಾ ಮೌತ್ವಾನಿ" | ''ಶಂಕರದಾದಾ ಜಿಂದಾಬಾದ್'' | | ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="1"|2008 | ''ಪರುಗು'' | ಕೃಷ್ಣಾ | '''ವಿಜೇತ''', ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆಲುಗು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>'''ವಿಜೇತ''', ನಂದಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | | "ಶೀಲಾ" | rowspan="1"|2009 | ''ಆರ್ಯ 2'' | ಆರ್ಯ | ನಾಮಾಂಕಿತ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆಲುಗು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | | "ಕಾಜಲ್ ಅಗರವಾಲ್" | rowspan="2"|2010 | ''ವರುಡು'' | ಸಂದೀಪ್ | |- | | "ಭಾನು ಮೆಹ್ರಾ" | ''ವೇದಂ'' | ಆನಂದ ("ಕೇಬಲ್") ರಾಜು | |- | | "ದೀಕ್ಷಾ ಸೇತ್" | rowspan="1"|2011 | ''ಬದ್ರಿನಾಧ್'' | ಬದ್ರಿನಾಧ್ | ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ | | "ತಮನ್ನಾ" |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} =ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ= {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! ವರ್ಷಗಳು ಸಿನಿಮಾ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳುನಟಿ |- |rowspan="1"|2002 || ''[[ಡ್ಯಾಡಿ (2001 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡ್ಯಾಡಿ]]'' || ಗೋಪಿ || ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- |rowspan="1"|2003 || ''[[ಗಂಗೋತ್ರಿ (ಚಿತ್ರ)|ಗಂಗೋತ್ರಿ]]'' || ಸಿಂಹಾದ್ರಿ ||||"ಅಧಿತಿ ಅಗರವಾಲ್" |- |rowspan="1"|2004 || ''[[ಆರ್ಯ (2004 ಚಿತ್ರ)|ಆರ್ಯ]]'' || ಆರ್ಯ || '''ವಿಜೇತ''', [[ಸಂತೋಷಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <Br>'''ವಿಜೇತ''',[[ನಂದಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ||"ಅನುರಾಧಾ ಮೆಹ್ತಾ" |- |rowspan="1"|2005 || ''[[ಬನ್ನಿ (2005 ಚಿತ್ರ)|ಬನ್ನಿ]]'' || ಬನ್ನಿ ||'''ವಿಜೇತ''', [[ಸಂತೋಷಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]||"ಗೌರಿ ಮುಂಜಾಲ್" |- |rowspan="1"|2006 || ''[[ಹ್ಯಾಪಿ (ಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾಪಿ]]'' || ಬನ್ನಿ || ||"ಜೆನಿಲಿಯಾ" |- |rowspan="2"|2007 || ''[[ದೇಸಮುದುರು]]'' || ಬಾಲ ಗೋವಿಂದ || ||"ಹಂಸಿಕಾ ಮೌಟ್ವಾನಿ" |- | ''[[ಶಂಕರದಾದಾ ಜಿಂದಾಬಾದ್]]'' || || ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- |rowspan="1"|2008 || ''[[ಪರುಗು]]'' || ಕೃಷ್ಣಾ || '''ವಿಜೇತ''', [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತೆಲುಗು)|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆಲುಗು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />'''ವಿಜೇತ''', [[ನಂದಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ||"ಶೀಲಾ" |- |rowspan="1"|2009 || ''[[ಆರ್ಯ 2]]'' || ಆರ್ಯ || ನಾಮಾಂಕಿತ, [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತೆಲುಗು)|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ತೆಲುಗು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ||"ಕಾಜಲ್ ಅಗರವಾಲ್" |- |rowspan="2"|2010 || ''[[ವರುದು]]'' || ಸಂದೀಪ್ || ||"ಭಾನು ಮೆಹ್ರಾ" |- | ''[[ವೇದಂ (ಚಿತ್ರ)|ವೇದಂ]]'' || ಆನಂದ ("ಕೇಬಲ್") ರಾಜು || ||"ದೀಕ್ಷಾ ಸೇತ್" |- |rowspan="1"|2011 || ''[[ಬದರಿನಾಧ್]]'' || ಬದರಿನಾಧ್ || ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ||"ತಮನ್ನಾ" |}Ala vaikuntapuramulo...in 2020 {{Interwikineeded}} qbceyq53qkauybjxds5pkqtuppugwqc 0 28935 1372761 1336229 2026-05-05T10:10:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372761 wikitext text/x-wiki {{ಚುಟುಕು}} {{ದ್ವಂದ್ವ|ಈ ಲೇಖನ ಶೇಕ್ಸ್ಪಪಿಯರ್ ನಾಟಕದ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ [[ಬಿರುಗಾಳಿ|ಬಿರುಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪುಟ ನೋಡಿ]]}} [[File:George Romney - William Shakespeare - The Tempest Act I, Scene 1.jpg|350px|right|ನಾಟಕದ ಒಂದನೇ ಅಂಕದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ.ಜಾರ್ಜ್ ರೋಮ್ನಿ ಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೭೯೭ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ ರವರು ರೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ(engraved)]] ಆ '''ಬಿರುಗಾಳಿ''' (ದ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್ ) ಇದು ವಿಲಿಯಮ್ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಅವರ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೬೧೦ ೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ,ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶೇಕ್ಸ್~ಪಿಯರ್ ಎಕಾಂತ ವಾಗಿ ಬರೆದ ಕೊನೆಯ ನಾಟಕ ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕತೆ ದೊರದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.shakespeare-navigators.com/tempest/ ''The Tempest'' Navigator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181102132432/http://www.shakespeare-navigators.com/tempest/ |date=2018-11-02 }} – Includes an annotated text, line numbers, scene summaries, and a search engine. * [http://records.viu.ca/~johnstoi/eng366/lectures/tempest.htm Introductory Lecture on The Tempest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101128131847/http://records.viu.ca/~johnstoi/eng366/lectures/tempest.htm |date=2010-11-28 }} * [http://webenglishteacher.com/tempest.html Lesson plans for The Tempest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070629160829/http://www.webenglishteacher.com/tempest.html |date=2007-06-29 }} at Web English Teacher * [http://www.virtualjamestown.org/TR%20original.doc William Strachey's "True Reportory" original-spelling version (.doc)] at Virtual Jamestown. * [http://www.speak-the-speech.org/thetempestpage.htm The Tempest Audio Book] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105041221/http://www.speak-the-speech.org/thetempestpage.htm |date=2009-01-05 }} – a free recorded performance of The Tempest by the Universal Shakespeare Broadcasting Company. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ]] {{Sisterlinks | wikt = Tempest | b = William Shakespeare's Works/Comedies/The Tempest | commons = Category:The Tempest | n = no | v = no }} aqzgf5krn68mxbugyxqcbnnmuy098cc 0 38596 1372726 1372354 2026-05-05T04:10:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372726 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್ | image = Atul chitnis foss.jpg | birth_date = {{Birth date |1962|02|20}} | birth_place = [[ಬರ್ಲಿನ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2013|06|3|1962|02|20}} | nationality = ಭಾರತೀಯ | residence = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಭಾರತ]] | known_for = [[ಫ಼ಾಸ್.ಇನ್]], [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ]] | occupation = ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ಲೇಖಕ | spouse = ಶುಭ |children = ಗೀತಾಂಜಲಿ | website = {{URL|AtulChitnis.net}} }} '''ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್''' ಜನನ: ೧೯೬೨ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೨೦, ಜರ್ಮನಿ ನಿಧನ: ೨೦೧೩ ಜೂನ್ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು ಓದು: ಬೆಳಗಾವಿಯ ಬಿ. ಎಂ. ಗೋಗ್ಟೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಕೆಲಸ: ಮುಂಬಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ನೆಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ರಚಿಸಿ, ಸಿ ಐ. ಎ‌ಕ್ಸ ಎಂಬ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. [http://atulchitnis.net/view/atul/pcq/agc12.html ಬಿ.ಬಿ. ಎಸ್ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಸಿದ್ದು.]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ೧೯೯೩-೯೭ ವರೆಗೆ ಪಿ ಸಿ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂ ವರ್ಸೇಷನ್ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಶಿಷ್ ಗುಲಾಟಿ, ಕಿಶೋರ್ ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಸುಚಿತ್ ನಂದಾರೊಡಗೂಡಿ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ೨೦೦೧ ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಲಿನಕ್ಸ್ ಬಳಗ ಮತ್ತು ಫ಼ಾಸ್ಸ್.ಇನ್ ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://atulchitnis.net ಚಿಟ್ನಿಸ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050728153839/http://atulchitnis.net/ |date=2005-07-28 }} {{commons category|Atul Chitnis}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೧೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರು]] h6kstco9cxhts6l6m0qbabz8ms237g7 0 70169 1372709 1368540 2026-05-04T18:47:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372709 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ'''(ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ) ಎಂಬುದು [[ನಿವೃತ್ತಿ]] ಉಳಿತಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ (ಐಆರ್‌ಎ). ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು [[ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]], ಖಾಸಗಿ [[ಸಾಲ|ಸಾಲಗಳು]], ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು, [[ತೈಲ]] ಮತ್ತು [[ಅನಿಲ]]ದ ಮಿತಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಅಮೂಲ್ಯ [[ಲೋಹ]]ಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳು, [[ಕುದುರೆ|ಕುದುರೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಪತ್ತು, ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web|last=Folger|first=Jean|title=A self-directed IRA gives you control over a greater choice of investment options, but it also means more responsibility and risks|url=https://www.businessinsider.com/what-is-a-self-directed-ira|access-date=2021-01-20|website=Business Insider}}</ref> ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ, ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|title=Self Directed IRA Rules Are Dangerously Complex (Until You Ask Yourself Three Simple Questions)|url=https://www.forbes.com/sites/forbesfinancecouncil/2017/09/22/self-directed-ira-rules-are-dangerously-complex-until-you-ask-yourself-three-simple-questions/|work=Forbes|access-date=9 October 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Investor Alert|url=https://www.sec.gov/investor/alerts/sdira.pdf|website=Investor.gov|publisher=Securities and Exchange Commission|access-date=9 October 2017}}</ref> ಆಂತರಿಕ [[ತೆರಿಗೆ]] ಸೇವೆ (ಐಆರ್‌ಎಸ್‌) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ ಐಆರ್‌ಎ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹವಾದ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿವೆ. ಟ್ರಸ್ಟಿ/ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಿಷಿದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ ಇತರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಐಆರ್‌ಎ ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕರು ಐಆರ್‌ಎ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಅನುಮತಿಸಿದ ಹೂಡಿಕೆ ಆಯ್ಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಐಆರ್‌ಎಗಳಿಗೆ, ಈ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಷೇರು]]ಗಳು, ಬಾಂಡ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು [[ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್|ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟಿತ ಐಆರ್‌ಎಗೆ "ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟಿತ" ಎಂಬ ಪದವು ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಐಆರ್‌ಎ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್‌ಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಬಹುದು, ಅಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಸಂಹಿತೆ (ಐಆರ್‌ಸಿ) ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|last=Ellis|first=Carole VanSickle|title=5 Questions to Ask Your Self-Directed IRA Custodian|url=https://www.fool.com/millionacres/real-estate-basics/investing-basics/5-questions-ask-your-self-directed-ira-custodian/|access-date=2021-01-20|website=Millionacres|language=en}}</ref> ==ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು== ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಕೋಡ್ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ರೆವೆನ್ಯೂ ಕೋಡ್) ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಏನನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಏನನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಕೋಡ್ ವಿಭಾಗಗಳು ೪೦೮ ಮತ್ತು ೪೯೭೫ ಅಸಮರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಹೂಡಿಕೆ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]], [[ಷೇರು]]ಗಳು, [[ಬಂಡವಾಳ]], ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು, [[ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಪಾಲುದಾರಿಕೆ]]ಗಳು, ಕೆಲವು ಅರ್ಹತೆಯ ಪುಷ್ಪಿತ [[ಲೋಹ]]ಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಹೂಡಿಕೆ, ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಲಾಯನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಐಆರ್‌ಎಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರಕಾರವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಬಳಸುವಾಗ ವಂಚನೆಯ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೆಂದು ವಿವರಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Investor Alert: Self-Directed IRAs and the Risk of Fraud|url=https://www.sec.gov/investor/alerts/sdira.pdf|website=sec.gov|publisher=[[Securities Exchange Commission]] Office of Investor Education and Advocacy|access-date=16 September 2015|ref=SECFraud}}</ref> ವ್ಯವಹಾರದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಎಂಬವು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ, ಜಂಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಜೋಂಟ್‌ ವೆನ್ಛರ್ಸ್‌), ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಇದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಐಆರ್‌ಎ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ) ಖಾತೆದಾರನಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯವರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ದೇಶಿತ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ನೀಡಲು ವೇದಿಕೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ ಅನ್ನು ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ (ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಲಯಾಬಿಲಿಟಿ ಕಂಪನಿ) ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದರೆ, ಆದಾಯವನ್ನು ಅನೈತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆದಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನೈತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=IRS598>{{cite web|title=Publication 598 (01/2015), tax on unrelated business income of exempt organizations|url=https://www.irs.gov/publications/p598/ch04.html|website=irs.gov|publisher=IRS|access-date=16 September 2015}}</ref> ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೦೮(ಎಮ್‌)(೩)ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಕೆಲವು [[ಚಿನ್ನ]], [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಅಥವಾ [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್]] [[ನಾಣ್ಯ]]ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಖಜಾನೆಗಳಿಂದ ಹೊರತರುವ ನಾಣ್ಯಗಳು ಈ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಮೋದಿತ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಈಗಲ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಕ್ಯಾನೇಡಿಯನ್ ಮೆಪಲ್ ಲೀಫ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕೋಅಲಾ ಬುಲ್ಲಿಯನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/26/408|title=Internal Revenue Code Section 408(m)(3)|publisher=Cornell Legal Information Institute}}</ref> <ref>{{Cite web|title=26 U.S. Code § 408 - Individual retirement accounts|url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/26/408|access-date=2021-01-14|website=LII / Legal Information Institute|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Tretina|first=Kat|date=2020-12-08|title=Precious Metal IRA: How To Invest For Retirement With Gold And Silver|url=https://www.forbes.com/advisor/retirement/precious-metal-ira-gold-silver/|access-date=2021-01-14|website=Forbes Advisor|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gold IRA Rollover Rules {{!}} Rollover a Precious Metals IRA|url=https://www.accuplan.net/precious-metals-ira/|access-date=2021-01-18|website=accuplan|language=en-US}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಐಆರ್‌ಎನಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು, ಅವುಗಳ [[ಖನಿಜ]] ಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ, ಅವು ಸಂಗ್ರಹಕಳ ನಾಣ್ಯಗಳಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಡಬಲ್ ಈಗಲ್ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು (ಅಮೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾದವು) ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಚಿನ್ನದ ಹೂಡಿಕೆ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಈ ಶುದ್ಧತೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬುಲ್ಲಿಯನ್ (ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಾರ್ಗಳು) ಅನ್ನು ಶುದ್ಧತೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಕಮೊಡಿಟಿ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಅನುಮೋದಿತ ರಿಫೈನರ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|last=Carlson|first=Bob|title=When You Can And Can't Own Gold In An IRA|url=https://www.forbes.com/sites/bobcarlson/2020/09/21/when-you-can-and-cant-own-gold-in-an-ira/|access-date=2021-01-18|website=Forbes|language=en}}</ref> ಐಆರ್‌ಎ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಖರೀದಿಸಲು ಐಆರ್‌ಎ ಪೂರೈಕೆದಾರ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವ ಐಆರ್‌ಎ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಐಆರ್‌ಎ ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖರೀದಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ನಗದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಐಆರ್‌ಎ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕಂಪನಿ/ಘಟಕ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ಐಆರ್‌ಎ ಜತೆ ಪಾಲುದಾರನಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಖರೀದಿಸಲು ಹಕ್ಕುಚ್ಯುತಿ ರಹಿತ ಸಾಲ(ನಾನ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಲೋನ್‌) ಪಡೆಯಬಹುದು. ಐಆರ್‌ಎ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಭಾಗ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಖರೀದಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮತ್ತು ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಐಆರ್‌ಎ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ತೆರಿಗೆ]]ಗಳು, [[ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣ|ಬಿಲ್ಲು]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಹೋಂಓನರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಶುಲ್ಕಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-10-08 |title=Do you Know What's Prohibited Within your Self-Directed IRA? |url=https://www.accuplan.net/blog/whats-prohibited-within-your-self-directed-ira/ |access-date=2021-01-18 |website=accuplan |language=en-US}}</ref> ಹಣಾ ವರ್ಧನೆಯಾಗುವ ಆಸ್ತಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಹಣ ಐಆರ್‌ಎಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ಕೆಲವೊಂದು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಐಆರ್‌ಎ-ನ ಮಾಲೀಕ ಅಥವಾ ಆ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿ) ಆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಅಥವಾ ರಜಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕ ಆ ಆಸ್ತಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಾವು ಸ್ವತಃ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.<ref>{{Cite news|last=Tamkin|first=Ilyce Glink and Samuel J.|title=Analysis {{!}} If you opt to use a self-directed IRA to purchase real estate, be sure you understand the rules|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/news/where-we-live/wp/2017/11/13/if-you-opt-to-use-a-self-directed-ira-to-purchase-real-estate-be-sure-you-understand-the-rules/|access-date=2021-01-18|issn=0190-8286}}</ref> ಐಆರ್‌ಎ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಐಆರ್‌ಎ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಐಆರ್‌ಎ ಮಾರಲು ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಐಆರ್‌ಎ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಾಲದಿಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಆದಾಯಗಳು ಅಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಹಾರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಐಆರ್‌ಎ ಹೂಡಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿನ ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕನಿಗೂ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಐಆರ್‌ಎ ಒಂದು ಪರಿಮಿತ ಸಮೂಹದ ಪಾಲುದಾರಿ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ಎಸ್‌-ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಸ್‌-ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಈ ನಿರ್ಬಂಧವು ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ನಿಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಐಆರ್‌ಎ ನಿಯಮಗಳ ಭಾಗವಲ್ಲ. ಎಸ್‌-ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಐಆರ್‌ಎ ಷೇರುಧಾರರಾಗಿ ಇರುವುದು ಅನುಮತಿಸದಂತೆ ಉಪಅಧ್ಯಾಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಐಆರ್‌ಎ ಷೇರುಧಾರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದರೆ, ಎಸ್‌-ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸ್ಥಿತಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.law.cornell.edu/uscode/text/26/1361|title=26 U.S. Code § 1361 - S corporation defined|website=LII / Legal Information Institute|language=en|access-date=2018-05-18}}</ref><ref>[https://www.401kcheckbook.com/compliance/permitted-non-permitted-investments/ IRA Investment in S-Corporations] - www.401kCheckbook.com. Retrieved 2017-4-26.</ref> ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ (ಆಯಕರ ಸೇವೆ) ಇರಾದಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸಾಲ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇರಾ ಹೊತ್ತವರು ಸಾಲಗಾರನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ, ಬಡ್ಡಿದರ, ಅವಧಿಯ ಲಂಬವ, ಪಾವತಿ ಆವಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಭದ್ರಪಡಿತವಾಗಿರುವುದಾದರೂ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಹ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web|last=Raskulinecz|first=Jaime|title=Council Post: Using A Self-Directed IRA To Lend Money—And Earn Tax-Advantaged Interest|url=https://www.forbes.com/sites/forbesfinancecouncil/2020/11/25/using-a-self-directed-ira-to-lend-money-and-earn-tax-advantaged-interest/|access-date=2021-01-19|website=Forbes|language=en}}</ref> ಆತ್ಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನೇಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐಆರ್‌ಎ ಹೋಲ್ಡರ್‌ನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಹೂಡಿಕೆವು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಡುವೆ ಬಹುಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ]] ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು.<ref>{{Cite web|last=CFP|first=Henry Yoshida|title=Council Post: Retirement Accounts Offer Tax-Advantaged Investing As IRS Ramps Up Cryptocurrency Tracking|url=https://www.forbes.com/sites/forbesfinancecouncil/2020/11/30/retirement-accounts-offer-tax-advantaged-investing-as-irs-ramps-up-cryptocurrency-tracking/|access-date=2021-01-19|website=Forbes|language=en}}</ref> == ನಿಷೇಧಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳು == ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಸಂಹಿತೆ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೯೭೫ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದಂತೆ, ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕ, ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕರ ಲಾಭಾರ್ಥಿ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅನರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಆನ್ಯೂಟಿಯಲ್ಲಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಅನಿಷ್ಟ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ನಿಯಮಗಳು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |title=Prohibited Transactions in a Self-Directed IRA |url=https://selfdirected.org/ira-prohibited-transactions |access-date=9 October 2017 |website=SelfDirected.org |publisher=SelfDirected.org |archive-date=10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010004434/https://selfdirected.org/ira-prohibited-transactions |url-status=dead }}</ref> ಇಂತಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿತರಣೆಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ಮತ್ತು ಖಾತೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ನಿಷೇಧಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಐಆರ್‌ಎ ದೇಯಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಇದರಿಂದ ಖಾತೆಯ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ, ಮಾಲೀಕರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ಖಾತೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಒದಗಿಸುವವರಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |last=Herlean |first=Greg |title=Council Post: Self-Directed IRA Rules Investors Should Know |url=https://www.forbes.com/sites/forbesfinancecouncil/2020/11/17/self-directed-ira-rules-investors-should-know/ |access-date=2021-01-25 |website=Forbes |language=en}}</ref> ಅಪರಾಧ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸ್ವಯಂ-ಅದಾಯ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿ-ಗುಂಟು ಕಟಗೊಳುಗಳು, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿಭಾಗಗಳ ೪೯೭೫(ಸಿ)(೧)(ಡಿ) ಮತ್ತು ೪೯೭೫(ಸಿ)(೧)(ಇ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ನಿಷಿದ್ಧ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗಾಗುವ ಅತಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಯಂ-ಅದಾಯ ಅಥವಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ-ಗುಂಟು ವಹಿವಾಟು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು, ನಿಷಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕ ಅಥವಾ ಲಾಭಾಂಶಿಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಖಾತೆಯನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ವಿತರಿಸಿದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿತರಣೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮುಂಚಿತ ವಿತರಣೆಯು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಂಡಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ೧೦% ಮುಂಚಿತ ವಿತರಣಾ ದಂಡ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Self-Directed IRA: A Different Way to Invest |url=https://www.insideindianabusiness.com/story/41678463/selfdirected-ira-a-different-way-to-invest |access-date=2021-01-28 |website=www.insideindianabusiness.com |language=en}}</ref> == ನಿಷೇಧಿತ ಸ್ವತ್ತು ವಿಧಗಳು == ಆಂತರಿಕ ಆದಾಯ ಸಂಹಿತೆ ವಿಭಾಗ ೪೦೮ [[ಜೀವ ವಿಮೆ|ಜೀವನ ವಿಮೆ]] ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಐಆರ್‌ಎ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=Bergman |first=Adam |title=Choosing The Right Self-Directed IRA Depends On What You Want To Own |url=https://www.forbes.com/sites/greatspeculations/2018/05/24/choosing-the-right-self-directed-ira-depends-on-what-you-want-to-own/ |access-date=2021-01-14 |website=Forbes |language=en}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಲೆಕೃತಿಗಳು, ಹಾಸುಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು, [[ಲೋಹ]]ಗಳು, ರತ್ನಗಳು, [[ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ]]ಗಳು, [[ನಾಣ್ಯ]]ಗಳು, [[ಮದ್ಯಪಾನ]]ಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಸ್ಪರ್ಶಗತ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು.<ref>{{Cite web |last1=March 24 |first1=Tax Facts Online {{!}} |last2=AM |first2=2017 at 07:02 |title=The Taxation of Precious Metals and Collectibles |url=https://www.thinkadvisor.com/2017/03/24/the-taxation-of-precious-metals-and-collectibles/ |access-date=2021-01-14 |website=ThinkAdvisor |language=en}}</ref>ಜೀವನ ವಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಸಂಗ್ರಹಣೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ==ಚೆಕ್ಬುಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ== ಚೆಕ್‌ಬುಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಇದನ್ನು "ಚೆಕ್‌ಬುಕ್ ಐಆರ್‌ಎ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಖಾತೆದಾರರು ಸ್ವತಃ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ತೆರಿಗೆದಾರರು ಐಆರ್‌ಎ ಅನ್ನು ಏಕೈಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಲೈಬಿಲಿಟಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು (ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೆರಿಗೆದಾರರು ಐಆರ್‌ಎ ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿ, ಆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಗೆ ಹೂಡಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಂತರ, ತೆರಿಗೆದಾರರು ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಪರವಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಹೂಡಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಐಆರ್‌ಎ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಈ ಒಳವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ ಚೆಕ್‌ಬುಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಭಂಧನ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೂ, ಅದರ ವಾದವನ್ನು ಸ್ವಾನ್ಸನ್ ವಿ. ಕಮೀಷನರ್ (೧೯೯೬) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>Maeda, Martha (2009) ''The Complete Guide to IRAs and IRA Investing''</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.irs.gov/retirement-plans/individual-retirement-arrangements-iras IRS ಪ್ರಕಟಣೆ (2020), ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿವೃತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (IRAs)] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 2v93niiiyrcfk3h1hmf8z39zjxh88s4 0 72457 1372723 1334326 2026-05-05T03:34:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372723 wikitext text/x-wiki '''ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ''' ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂದೇಹವಾದ. ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನಾಶಕ್ತಿ ಇಂದ್ರಿಯಾನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಾರದು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಕಾರಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ವಾದದ ಸಾರಾಂಶ. ==ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು== ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ (ಅಗ್ನಾಸ್ಟಿಸಿಸಮ್) ಆಸ್ತಿಕ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯುವಂಥ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಈಗ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯಲು ಶಕ್ಯವಲ್ಲದ್ದು-ಎಂಬುದೇ ಈ ವಾದದ ತಿರುಳು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಣಿತರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರವರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಮಿತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈಶ್ವರನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಂಥ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನವೇನನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರದೆಂದು ಇವರ ಅಭಿಮತ. ==ಪ್ರತಿಪಾದಕರು== [[File:ThomasHenryHuxley.jpg|thumb|upright|[[Thomas Henry Huxley]]]] [[File:Irreligion map.png|thumb|400px|left|Proportion of atheists and agnostics around the world]] ಅಗ್ನಾಸ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಅನ್ನುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಟಿ. ಎಚ್. ಹಕ್ಸ್ಲೆ ಎನ್ನುವವನು. ಹೊಸದಾದರೂ ಈ ಭಾವ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ತತ್ತ್ವಗಳು ನಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಮಾನ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಕೇವಲ ತರ್ಕದಿಂದ, ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ, [[ಆತ್ಮ]], [[ಪರಮಾತ್ಮ]], [[ಮೋಕ್ಷ]] ಇವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ವಾದ ಹೂಡಿದವ [[ಇಮ್ಯನ್ಯುಯಲ್ ಕ್ಯಾಂಟ್]] ಎಂಬ ಜರ್ಮನಿಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. [[ಹರ್ಬಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್]], [[ಅಗಸ್ಟ ಕಾಂಟ್]] ಮೊದಲಾದವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಪುಷ್ಪವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವೇದಾಂತ]]ದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವಾದದ ಛಾಯೆ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.shapell.org/manuscript.aspx?agnostic-einstein-religion-of-science-nature-but-still-jewish Albert Einstein on Religion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429161220/http://www.shapell.org/manuscript.aspx?agnostic-einstein-religion-of-science-nature-but-still-jewish |date=2014-04-29 }} Shapell Manuscript Foundation * [http://www.agnosticuniverse.org/ingersoll-why_i_am_an_agnostic.html Why I Am An Agnostic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060718144400/http://www.agnosticuniverse.org/ingersoll-why_i_am_an_agnostic.html |date=2006-07-18 }} by Robert G. Ingersoll, [1896]. * ''[http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-03 Dictionary of the History of Ideas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060909185501/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-03 |date=2006-09-09 }}'': Agnosticism * [http://inters.org/agnosticism Agnosticism from INTERS&nbsp;– Interdisciplinary Encyclopedia of Religion and Science] * [http://www.religioustolerance.org/agnostic.htm Agnosticism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219191643/http://www.religioustolerance.org/ |date=2010-02-19 }}&nbsp;– from [http://www.religioustolerance.org/ ReligiousTolerance.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206092311/http://www.religioustolerance.org/agnostic.htm |date=2010-12-06 }} * [http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/68831/jewish/What-do-Agnostics-Believe.htm What do Agnostics Believe?&nbsp;– A Jewish perspective] * [[Fides et Ratio]] [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_15101998_fides-et-ratio_en.html ''&nbsp;– the relationship between faith and reason''] [[Karol Wojtyla]] [1998] * For a utilitarian analysis of religion, see ''The (F)Utility of Religion: Who Needs God(s)?–A Prospective Bible for Non-Believers'' at http://bradmusil.kramernet.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080807154403/http://bradmusil.kramernet.org/ |date=2008-08-07 }} * [http://www.thenaturalreligion.org/ The Natural Religion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090408143154/http://thenaturalreligion.org/ |date=2009-04-08 }} by Dr Brendan Connolly, 2008 * {{Cite encyclopedia |url=http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaBook/tei/DicHist1.xml;chunk.id=dv1-03;toc.depth=1;toc.id=dv1-03;brand=default |first=Kai |last=Nielsen |title=Agnosticism |encyclopedia=Dictionary of the History of Ideas |publisher=University of Virginia Library |origyear=1968 |year=1973 |access-date=2015-10-21 |archive-date=2016-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110021515/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaBook/tei/DicHist1.xml;chunk.id=dv1-03;toc.depth=1;toc.id=dv1-03;brand=default |url-status=dead }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು]] qal90q69phu4cipkmwg3iwi045y508h 0 87516 1372725 1334430 2026-05-05T03:57:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372725 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} '''ಅಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕಾ''' ಭಾರತದ ಖೊಪೊಲಿಯಲ್ಲಿ 300-ಎಕರೆ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಆಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/adlabs-imagica-inside-indias-first-disney-style-theme-park-1200011|title=Adlabs Imagica: Inside India’s First Disney-Style Theme Park|author=|date=18 April 2013|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/lifestyle/travel-tourism/imagica-adds-a-snow-park-this-summer/235098/|title=Imagica adds a Snow Park this summer - The Financial Express|author=|date=11 April 2016|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/companies/adlabs-imagica-to-open-water-park-hotel-this-year-114071300170_1.html|title=Adlabs Imagica to open water park, hotel this year|first=Press Trust of|last=India|date=|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/imagica-to-monetise-characterbased-merchandise/article6929728.ece|title=Imagica to monetise character-based merchandise|first=Bindu D|last=Menon|date=24 February 2015|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/industry/companies/adlabs-to-open-2-more-theme-parks-in-india-in-3-5-years/204794/|title=Adlabs to open 2 more theme parks in India in 3-5 years - The Financial Express|author=|date=31 January 2016|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://profit.ndtv.com/news/budget/article-adlabs-imagica-plans-to-open-theme-parks-in-hyderabad-delhi-745498|title=Adlabs Imagica Plans to Open Theme Parks in Hyderabad, Delhi - NDTV|author=|date=|publisher=}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.siliconindia.com/news/life/Relive-the-Child-in-You-with-these-Seven-Thrilling-Amusement-Parks-nid-197689-cid-51.html|title=Relive the Child in You; with these Seven Thrilling Amusement Parks|first=|last=SiliconIndia|date=|publisher=}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/6-of-the-best-amusement-parks-in-india-adlabs-imagica-wonderla-worlds-of-wonder-adventure-island-grs-fantasy-park/1/638889.html|title=6 amusement parks in India you should travel for|author=|date=|publisher=}}</ref> "[[ಮುಂಬಯಿ]] ಮತ್ತು ಥಾಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮ್ಯೂಸ್ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್". ಪಾರ್ಕ್ 15,000 ಸಂದರ್ಶಕರ ದೈನಂದಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಪಾರ್ಕ್ 3.5 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಪಾರ್ಕ್ಗಳಿವೆ: ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್, ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೋ ಪಾರ್ಕ್ ==ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಸವಾರಿಗಳು== ವಿವಿಧ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಅವರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅತಿಥಿಗಳು ಟ್ಯೂಬ್ಬಿ - ಆನೆ, ರಾಬರ್ಟೊ - ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚೆಫ್, ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟ್, ಶ್ರೀ ಇಂಡಿಯಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮೊಗಂಬೊ ಮತ್ತು ದಿ ಜಿಂಜರ್ಬ್ರೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ನ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆಂತರಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=https://www.cleartrip.com/local/mumbai/terrific-tuesday-imagica-theme-park-in-mumbai-8778-1|title=Adlabs Imagica|author=|date=|publisher=cleartrip.com}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:Adlabs Imagica 2013 (10364145606).jpg|thumb|Nitro Roller Coaster]] '''ನೈಟ್ರೊ''': ನೈಟ್ರೊ ಒಂದು ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು 132 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 2800 ಅಡಿ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಟ್ರೊ ಗಂಟೆಗೆ 120 ಕಿ.ಮೀ.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ರೈಡ್ನ 150 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಗಾರರು 3.8 ಜಿಎಸ್ನ ಜಿ ಫೋರ್ಸ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಇಮ್ಯಾಜಿಕಾ ಥೀಮ್ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ಗಳು== ಥೀಮ್ಗೆ 5 ಅನನ್ಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರಿಗೆ ಆಹಾರದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ==ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್== ಈ ಮೈಕೋನೋಸ್-ವಿಷಯದ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನೆಚ್ಚಿನ ದಿನದ ಪಾರ್ಟಿ ಹ್ಯಾಂಗ್ಔಟ್ ತಾಣವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೇಯ್ಡ್ಸ್ ಗಳಿವೆ. ==ಸ್ನೋ ಪಾರ್ಕ್ == ಇಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಸ್ನೋ ಪಾರ್ಕ್ ಒಂದು ತರಹದ ಒಳಾಂಗಣ ಹಿಮ-ಆಧಾರಿತ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನ 15,000 ಚದರ ಅಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮಪದರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 45 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಲಾಟ್ಗಳು ಇವೆ. ಟಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ನೀವು ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಸ್ಲಾಟ್ ಟೈಮಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಮ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ನೀವು ಒಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಜಾಕೆಟ್, ಹ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ಲೋವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೋ ಹೈಕಿಂಗ್ ಶೂಸ್ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನೋ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ನೋ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಆಟಗಳು ಇವೆ. ==ಹಿಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ== ಹಿಮ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾದ ಕಂಡೆನ್ಸರ್ನಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮಂಜನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಂಜಿನ ಹಿಮವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು== ಅಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕಾ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಮುಂಬಯಿ ಪುಣೆ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು 75 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಡ್ರೈವ್ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. • ಕಾರ್ ಮೂಲಕ (ಮುಂಬೈನಿಂದ) ಮುಂಬೈ - ಪುಣೆ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಖೊಪಾಲಿ ಟೋಲ್ ನಾಕಾ ಖೋಪೋಲಿ ನಿರ್ಗಮನದ ಮೊದಲ ಎಡಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ. ಪಾಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಓವರ್ಹೆಡ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ, ಬಲ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ 3 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಎಡ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ನೀವು ಅಡ್ಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ ಅನ್ನು ನೋಡುತ್ತೀರಿ. • ಕಾರ್ ಮೂಲಕ (ಪುಣೆಯಿಂದ) ಮುಂಬೈ - ಪುಣೆ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಖಲಾಪುರ ಟೋಲ್ ನಾಕಾ ಮೊದಲು ಯು-ಟರ್ನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಮುಂದೆ ನಿಮ್ಮ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖೊಪೊಲಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ. ಪಾಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಓವರ್ಹೆಡ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ, ಬಲ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ 3 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಎಡ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ನೀವು ಅಡ್ಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ ಅನ್ನು ನೋಡುತ್ತೀರಿ. • ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ಇಮಾಗಿಕಾಕ್ಕೆ: ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಖೊಪೊಲಿ. ಸಿ.ಎಸ್.ಟಿ- ಖೊಪೊಲಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರೈನ್ ಮುಂಬೈಯಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕೇವಲ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ್, ಖೊಪೊಲಿ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಶಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ದೈನಂದಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಬುಕಿಂಗ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತಿಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ==ನೊವೊಟೆಲ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ== ಆಡ್ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ ಸಹ 287-ರೂಮ್ ಹೊಟೆಲ್ ಹೊಂದಿದೆ - ಉದ್ಯಾನವನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೊವಾಟೆಲ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕ್, ಅತಿಥಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ 3 ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಬೇಸ್-ಕ್ಯಾಂಪ್ನಂತೆ 1 ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು 2 ರಾತ್ರಿ ಸ್ಟೇಜ್ ಪ್ಯಾಕೇಜುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಈಜುಕೊಳ, ಮಕ್ಕಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕೇಂದ್ರ, ವಿಶೇಷ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಜಿಮ್ ಮತ್ತು ಔತಣಕೂಟಗಳ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.novotel.com/gb/hotel-9832-novotel-imagica-khopoli/index.shtml|title=Novotel Imagica|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ==ಸುರಕ್ಷತೆ== ಎಲ್ಲಾ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ - ಎಎಸ್ ಟಿಎಂ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಥವಾ ಎನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್, ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳು. ಟಿಯುವಿ ಎಸ್ಯುಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅನುಸ್ಥಾಪನಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ == * ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಒಟಿಎಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತಿ ಭರವಸೆಯ ಹೊಸ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಟ್ರಿಪ್ ಅಡ್ವೈಸರ್ ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2015 * ಐಎಎಪಿಐ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016 - ಮೋಸ್ಟ್ ಇನ್ನೊವೇಟಿವ್ ರೈಡ್ - ರನ್ನರ್ ಅಪ್ * ಐಎಎಪಿಐ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016 - ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಾ - ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ - ವಿಜೇತರು * ಐಎಎಪಿಐ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016 - ಪ್ರಿಂಟ್ ಮೀಡಿಯಾ – ವಿಜೇತರು {{Commons category|Adlabs Imagica}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|20em}} [[ವರ್ಗ : ಮುಂಬೈ]] {{Interwikineeded}} 841239d8oms9eukobiudkyhrct0qdl5 0 87944 1372717 1333718 2026-05-05T00:51:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372717 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Orphan|date=ಜುಲೈ ೨೦೧೭}} '''ANIL C T Huruli channabsappa''' {{sidebar | name = Sandalwood films | width = auto | title = [[Cinema of Karnataka|Sandalwood<br />(Kannada) cinema]] | titlestyle = font-size:120% | titleclass = navbox-title | image = [[File:India film clapperboard (variant).svg|60px]] | headingclass = navbox-title | headingstyle = border-bottom: 2px solid white | heading1 = <!-- [[List of highest-grossing Kannada films|Top-grossing]] --> | heading2 = [[List of Kannada films of the 1930s|1930s]] | content2 = | heading3 = [[List of Kannada films of the 1940s|1940s]] | content3 = | heading4 = [[List of Kannada films of the 1950s|1950s]] | content4 = | heading5 = [[List of Kannada films of the 1960s|1960s]] | content5 = [[List of Kannada films of 1960|1960]] [[List of Kannada films of 1961|1961]] [[List of Kannada films of 1962|1962]] [[List of Kannada films of 1963|1963]] [[List of Kannada films of 1964|1964]]<br>[[List of Kannada films of 1965|1965]] [[List of Kannada films of 1966|1966]] [[List of Kannada films of 1967|1967]] [[List of Kannada films of 1968|1968]] [[List of Kannada films of 1969|1969]] | heading6 = [[List of Kannada films of the 1970s|1970s]] | content6 = [[List of Kannada films of 1970|1970]] [[List of Kannada films of 1971|1971]] [[List of Kannada films of 1972|1972]] [[List of Kannada films of 1973|1973]] [[List of Kannada films of 1974|1974]]<br>[[List of Kannada films of 1975|1975]] [[List of Kannada films of 1976|1976]] [[List of Kannada films of 1977|1977]] [[List of Kannada films of 1978|1978]] [[List of Kannada films of 1979|1979]] | heading7 = [[List of Kannada films of the 1980s|1980s]] | content7 = [[List of Kannada films of 1980|1980]] [[List of Kannada films of 1981|1981]] [[List of Kannada films of 1982|1982]] [[List of Kannada films of 1983|1983]] [[List of Kannada films of 1984|1984]]<br/>[[List of Kannada films of 1985|1985]] [[List of Kannada films of 1986|1986]] [[List of Kannada films of 1987|1987]] [[List of Kannada films of 1988|1988]] [[List of Kannada films of 1989|1989]] | heading8 = [[List of Kannada films of the 1990s|1990s]] | content8 = [[List of Kannada films of 1990|1990]] [[List of Kannada films of 1991|1991]] [[List of Kannada films of 1992|1992]] [[List of Kannada films of 1993|1993]] [[List of Kannada films of 1994|1994]]<br/>[[List of Kannada films of 1995|1995]] [[List of Kannada films of 1996|1996]] [[List of Kannada films of 1997|1997]] [[List of Kannada films of 1998|1998]] [[List of Kannada films of 1999|1999]] | heading9 = [[List of Kannada films of the 2000s|2000s]] | content9 = [[List of Kannada films of 2000|2000]] [[List of Kannada films of 2001|2001]] [[List of Kannada films of 2002|2002]] [[List of Kannada films of 2003|2003]] [[List of Kannada films of 2004|2004]]<br/>[[List of Kannada films of 2005|2005]] [[List of Kannada films of 2006|2006]] [[List of Kannada films of 2007|2007]] [[List of Kannada films of 2008|2008]] [[List of Kannada films of 2009|2009]] | heading10 = [[List of Kannada films of the 2010s|2010s]] | content10 = [[List of Kannada films of 2010|2010]] [[List of Kannada films of 2011|2011]] [[List of Kannada films of 2012|2012]] [[List of Kannada films of 2013|2013]] [[List of Kannada films of 2014|2014]]<br />[[List of Kannada films of 2015|2015]] [[List of Kannada films of 2016|2016]] 2017 }} A list of Kannada language films produced in the [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|Kannada film industry]] in India in 2017. * Films are generally released every Friday or Festival Day * In addition films can be released on specific [[ಹಬ್ಬ|festival days]]. == Film awards events == * ೬೪ ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೨೦೧೬ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * 64 ನೇ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೌತ್ * 6th South Indian International Movie Awards * Suvarna Film Awards, by Suvarna channel. * Udaya Film Awards, by Udaya Channel * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮೋತ್ಸವ|Bengaluru International Film Festival]] * Bangalore Times Film Awards == Scheduled releases == === January–June === {| class="wikitable sortable " style="margin-bottom: 10px;" ! colspan="2" style="width:6%;" | '''Opening''' ! style="width:18%;" |ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ನಿರ್ದೇಶಕ ! style="width:30%;" | ನಟವರ್ಗ ! style="width:10%;" | '''Genre''' ! Notes ! Ref !# |- | rowspan="10" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;" | '''J<br> A<br> N<br> U<br> A<br> R<br> Y''' | rowspan="3" style="text-align:center; background:#ffdacc; textcolor:#000;" |'''೬''' | align="center" |ನೋ ಬಾಲ್ | align="center" | ಪ್ರಕಾಶ್ ಗೋಪಿ | ಆಕಾಶ್, ರಾಖಿ | align="center" | ನಾಟಕ | Produced by Samarth Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/01/05/no-ball-2017/|title=No Ball – ನೊ ಬಾಲ್ (2017/೨೦೧೭)|date=2016-12-06|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=2017-01-01}}</ref> |001 |- | align="center" |[[ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನ (2017ರ ಚಿತ್ರ)|ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನ]] | align="center" | ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ |[[ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್]], [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]], ಯುವಿನ ಪಾರ್ಥವಿ, [[ಜೂಹಿ ಚಾವ್ಲಾ|ಜುಹಿ ಚಾವ್ಲಾ]] | align="center" | ನಾಟಕ | '''Based''' on Korean film ''Miracle in Cell No. 7'' <br> Produced by Vikhyath Cinemas | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/pushpaka-vimana-to-release-on-jan-6?fromNewsdog=1|title="Pushpaka Vimana" to release on Jan 6|date=2016-12-06|publisher=News Karnataka|accessdate=2016-12-19}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |002 |- | align="center" |[[ಶ್ರೀಕಂಠ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶ್ರೀಕಂಠ]] | align="center" | ಮಂಜು ಸ್ವರಾಜ್ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜ್ಕುಮಾರ್]], ಚಾಂದಿನಿ ಶ್ರೀಧರನ್, [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] | align="center" | ಆಕ್ಷನ್ | Produced by Mahashaila Cinebandha | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://chitraloka.com/news/14120-srikanta-to-release-on-january-6th.html|title=Srikanta To Release On January 6th|date=2016-12-17|publisher=Chitraloka|accessdate=2016-12-26|archive-date=2016-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226215812/http://chitraloka.com/news/14120-srikanta-to-release-on-january-6th.html|url-status=dead}}</ref> |003 |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc; textcolor:#000;" |'''೧೩''' | align="center" |[[ಲೀ (2017 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲೀ]] | align="center" | ಎಚ್.ಎಂ.ಶ್ರೀನಂದನ್ |[[ಸುಮಂತ್ ಶೈಲೇಂದ್ರ]], ನಭಾ ನಟೇಶ್, ಸ್ನೇಹ ನಮ್ಧಾನಿ, [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ]], ರಾಹುಲ್ ದೇವ್, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], [[ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ]], [[ಸುಚೀಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] | align="center" | ಆಕ್ಷನ್/ ರೊಮಾನ್ಸ್ | Produced by Vivid Dreams Entertainment | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14131-jayanna-to-distribute-lee-releasing-on-january-13th.html|title=Jayanna To Distribute Lee - Releasing On January 13th|date=20 December 2016|publisher=Chitraloka|accessdate=13 January 2017|archive-date=21 ಮಾರ್ಚ್ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321075813/https://chitraloka.com/news/14131-jayanna-to-distribute-lee-releasing-on-january-13th.html|url-status=dead}}</ref> |004 |- | rowspan="4" style="text-align:center; background:#ffdacc; textcolor:#000;" |'''20''' | align="center" |ಅರಿವು | align="center" | ಆರ್. ರಂಗನಾಥ್ | Varun, Mahendra Munnoth, Navaneeth, B M Giriraj, Honnavalli Krishna, Chiranjeevi, Akshitha | align="center" | ಡಾಕುಡ್ರಾಮಾ | Produced by Anand Cinemas | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/01/19/arivu-2017/|title=Arivu – ಅರಿವು (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada movies info|accessdate=20 January 2017}}</ref> |005 |- | align="center" |[[ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಮನಸುಗಳು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬ್ಯುಟಿಫ಼ುಲ್ ಮನಸುಗಳು]] | align="center" | ಜಯತೀರ್ಥ | Sathish Ninasam, Shruthi Hariharan, Achyuth Kumar, Tabla Nani, Prashanth Siddhi | align="center" | Romance | Produced by Skanda Entertainment | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/beautiful-manasugalu-to-hit-the-screens-jan-20-252114.html|title=Beautiful Manasugalu To Hit The Screens Tomorrow (Jan 20)|date=19 January 2017|publisher=Filmibeat|accessdate=20 January 2017}}</ref> |006 |- | align="center" |ಎನ್ ನಿನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಮು | align="center" | ಲಕ್ಕಿ | Channegowda, Singri Gowda, Abhishek H N, Nandini | align="center" | Comedy | Produced by Lucky Movies | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/01/19/en-nin-problemmu-2017/|title=En Nin Problemmu – ಏನ್ ನಿನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಮು (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada movies info|accessdate=20 January 2017}}</ref> |007 |- | align="center" |''[[ರಿಕ್ತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಿಕ್ತ]]'' | align="center" | ಅಮೃತ್ ಕುಮಾರ್ ಟಿ. ಎಂ. | Sanchari Vijay, Advika Kanagal, Ramya, Varshini, Abhi, Madesh | align="center" | Thriller | Produced by Sri Lakshmihayagreeva Combines | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14232-sanchari-vijay-s-riktha-to-release-on-january-19th.html|title=Sanchari Vijay's Riktha To Release On January 19th|publisher=Kannada movies info|accessdate=20 January 2017|archive-date=13 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113220700/http://www.chitraloka.com/news/14232-sanchari-vijay-s-riktha-to-release-on-january-19th.html|url-status=dead}}</ref> |008 |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc; textcolor:#000;" |'''26''' | align="center" |''[[ಅಲ್ಲಮ( ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಲ್ಲಮ್ಮ]]'' | align="center" |ಟಿ.ಎಸ್. ನಾಗಭರಣ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ಮೇಘನಾ ರಾಜ್, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ, [[ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್]], ತೌಷಿರ್, ರಾಮಕೃಷ್ಣ | align="center" | Historical Drama | Produced by Yajaman Enterprises | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14256-allama-to-release-on-january-26th.html|title=Allama to release on 26 January|publisher=Chitraloka|accessdate=17 January 2017|archive-date=17 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117204257/http://www.chitraloka.com/news/14256-allama-to-release-on-january-26th.html|url-status=dead}}</ref> |009 |- | rowspan="1" style="text-align:center; background:#ffdacc; textcolor:#000;" |'''27''' | align="center" |''ಮುಂಬೈ'' | align="center" | ಎಸ್. ಆರ್. ರಮೇಶ್ | 'Darling' Krishna, Theju, Ashish Vidyarthi, Rangayana Raghu, Chaswa, Bullet Prakash | align="center" | Action | Produced by Ramu Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/mumbai/movie-review/56797371.cms|title=Mumbai Movie Review|publisher=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|accessdate=27 January 2017}}</ref> |010 |- | rowspan="15" style="text-align:center; background:#dcc7df; textcolor:#000;" | '''F<br> E<br> B<br> R<br> U<br> A<br> R<br> Y''' | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ede3ef;" |'''3''' | align="center" |[[ಚೌಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚೌಕ]] | align="center" |ತರುಣ್ ಸುಧೀರ್ |[[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್]], [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]], ಪ್ರಜ್ವಲ್ ದೇವರಾಜ್, [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ, ಭಾವನಾ ಮೆನನ್, ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ, ದೀಪಾ ಸನ್ನಿಧಿ, [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್|ದರ್ಶನ್]], [[ಕಾಶೀನಾಥ್|ಕಾಶಿನಾಥ್]] | align="center" | Romantic drama | Produced by Dwarakish Chithra & Bagpipers Soda | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/chowka-will-release-on-feb-3-253076.html|title=Finally! Chowka Will Release On Feb 3|publisher=Filmibeat|accessdate=31 January 2017}}</ref> |011 |- | align="center" |''ಹಾಯ್'' | align="center" | ಜಿ.ಎನ್.ರುದ್ರೇಶ್ | Yashraj, Sania, Jai Jagadish, Vijayakashi, Pavithra Lokesh, Sangeetha, Sadhu Kokila | align="center" | Romance | Produced by Sevencrore Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/02/hai-2017/|title=Hai – ಹಾಯ್ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=3 February 2017}}</ref> |012 |- | align="center" |ಜಲ್ಸಾ | align="center" | ಕಾಂತ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ | Niranjan Wadeyar, Akanksha, Anusha, Shashank Seshagiri, Vinay, Anand, Shobhraj, Bullet Prakash | align="center" | Romance | Produced by Silver Screen Talkies | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://dramamoviewiki.com/movies-wiki/jalsa-kannada-movie-2017|title=Jalsa Kannada movie|work=Drama Movie|accessdate=3 February 2017|archive-date=3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170203163931/http://dramamoviewiki.com/movies-wiki/jalsa-kannada-movie-2017|url-status=dead}}</ref> |013 |- | align="center" |ರಶ್ | align="center" | ರುತ್ವಿಕ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ | Ruthvik Deshpande, Prakash, Sneha Nair | align="center" | Romance | Produced by Deshpande Combines | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/02/rush-2017/|title=Rush – ರಶ್ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=3 February 2017}}</ref> |014 |- | align="center" |ಸ್ಟೈಲ್ ರಾಜ | align="center" | ಹರೀಶ್ | Chikkanna, Girish, Ranusha Kushvi, Girija Lokesh, Shobhraj | align="center" | Comedy | Produced by Bhumika Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/02/style-raja-2017/|title=Style Raja – ಸ್ಟೈಲ್ ರಾಜ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=3 February 2017}}</ref> |015 |- | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ede3ef;" |'''10''' | align="center" |ಅಮರಾವತಿ | align="center" | ಬಿ.ಎಂ.ಗಿರಿರಾಜ್ | Achyuth Kumar, Ninasam Ashwath, Hemanth Sushil, Vidya Venkataram, Vaishali Deepak | align="center" | Drama | Produced by Sri Nilayam Cine Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/09/amaravathi-2017/|title=Amaravathi – ಅಮರಾವತಿ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=10 February 2017}}</ref> |016 |- | align="center" |ಬಣ್ಣದ ನೆರಳು | align="center" | ಶಶಿಧರ್. ಬಿ | Nassar, Tennis Krishna, Priya Danappanavar, Ananya Shetty, Srithej | align="center" | Crime thriller | Produced by Shivaram Maheshwari Movies | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/09/bannada-neralu-2017/|title=Bannada Neralu – ಬಣ್ಣದ ನೆರಳು (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=10 February 2017}}</ref> |017 |- | align="center" |ಏನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ | align="center" | ರವಿ ಬಸಪ್ಪನದೊಡ್ಡಿ | Arjun, Roja, Chithkala Biradar, Milind Gunaji, Sunethra Pandit, M. S. Umesh | align="center" | Romance | Produced by Sugar Cube Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://kannadanews-tv9.blogspot.in/2017/02/yenendu-hesaridali-all-set-for-release.html|title=`Yenendu Hesaridali` All Set for Release on Feb 10|publisher=Kannada News TV9 Blog|accessdate=10 February 2017|archive-date=11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080137/http://kannadanews-tv9.blogspot.in/2017/02/yenendu-hesaridali-all-set-for-release.html|url-status=dead}}</ref> |018 |- | align="center" |[[ಮೇಲುಕೋಟೆ ಮಂಜ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮೇಲುಕೋಟೆ ಮಂಜ]] | align="center" | ಜಗ್ಗೇಶ್ |[[ಜಗ್ಗೇಶ್]], ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ, ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪ್ರಭು, ಕಿಲ್ಲರ್ ವೆಂಕಟೇಶ್, ಚಂದ್ರಕಲಾ, ಮಿಮಿಕ್ರಿ ದಯಾನಂದ, ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜನಾರ್ಧನ್ | align="center" | Comedy | Produced by Sri Kondada Beereshwara Swamy Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14292-melukote-manja-to-release-on-feb-10th.html|title=Melukote Manja To Release On Feb 10th|publisher=Chitraloka|accessdate=27 January 2017|archive-date=29 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170129141059/http://www.chitraloka.com/news/14292-melukote-manja-to-release-on-feb-10th.html|url-status=dead}}</ref> |019 |- | align="center" |[[ಸ್ಮೈಲ್ ಪ್ಲೀಜ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸ್ಮೈಲ್ ಪ್ಲೀಜ್]] | align="center" | ರಘು ಸಮರ್ಥ್ | ಗುರುನಂದನ್, ಕಾವ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ, ನೇಹಾ ಪಾಟೀಲ್, ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಭು, ಅವಿನಾಶ್, ಸುಧಾ ಬೆಲವಾಡಿ | align="center" | Romance | Produced by K Manju Cinemas | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/smile-please-is-a-family-film-thats-relevant-to-our-times-gurunandan/articleshow/57061852.cms|title=Smile Please is a family film that’s relevant to our times: Gurunandan|publisher=The Times of India|accessdate=10 February 2017}}</ref> |020 |- | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ede3ef;" |'''17''' | align="center" |ಮನ ಮಂಥನ | align="center" | ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಳಿಕರ್ | ಕಿರಣ್ ರಜಪೂತ, ಅರ್ಪಿತಾ ಗೌಡ, ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಲಿಕರ್, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಸಂಗೀತಾ, ಸುಮನ್ | align="center" | Drama | Produced by Manasa Arts | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=%91MANA%20MANTHANA%92%20ON%20FRIDAY&id=8960&ptype=News|title=‘MANA MANTHANA’ ON FRIDAY|publisher=Chitratara.com|accessdate=17 February 2017}}</ref> |021 |- | align="center" |ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ | align="center" | ಕಾಶಿ | Chaithanya, Nidhi Kushalappa, Girish T S, Girish Vidyanathan, Yamuna Srinidhi, Tennis Krishna | align="center" | Romance | '''Remake''' of Telugu film ''Ee Rojullo'' (2012) <br> Produced by Virgo Illusions & P R Movie Makers | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/priti-prema-ready-to-strike-slated-for-feb-17-kannada-news-178682.html|title='Priti Prema' ready to strike, slated for Feb 17|publisher=Indiaglitz.com|accessdate=17 February 2017|archive-date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170217223419/http://www.indiaglitz.com/priti-prema-ready-to-strike-slated-for-feb-17-kannada-news-178682.html|url-status=dead}}</ref> |022 |- | align="center" |ಟಾನಿಕ್ | align="center" | ಪ್ರಕಾಶ್ - ಗೋಪಿ | ಓಂಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್, ಹರ್ಷಿಕಾ ಗೌಡ | align="center" | Adult comedy | Produced by Samarth Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/02/16/tonic-2017/|title=Tonic – ಟಾನಿಕ್ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannada Movies Info|accessdate=17 February 2017}}</ref> |023 |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ede3ef;" |'''23''' | align="center" |[[ಹೆಬ್ಬುಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೆಬ್ಬುಲಿ]] | align="center" | ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ | Sudeep, Amala Paul, V. Ravichandran, P. Ravi Shankar, Ravi Kishan, Kabir Duhan Singh, Sampath Raj, Chikkanna | align="center" | Action | Produced by SRV Productions & Umapathy Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/hebbuli-gets-ua-release-on-23-feb-kannada-news-179563.html|title='Hebbuli' gets U/A, release on 23 Feb|publisher=Indiaglitz.com|accessdate=23 February 2017|archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170223095648/http://www.indiaglitz.com/hebbuli-gets-ua-release-on-23-feb-kannada-news-179563.html|url-status=dead}}</ref> |024 |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ede3ef;" |'''24''' | align="center" |ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ | align="center" | ಎಂ. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ | ಎಂ. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಕವಿತಾ ಗೌಡ, ನಿಖಿಲಾ ರಾವ್, ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, [[ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ಎಚ್.ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ]], ಆರ್ ಜೆ ಪಲ್ಲವಿ, ಸುಜಯ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ | align="center" | Comedy | Produced by Mars Films & MG Cinemas | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/srinivas-kalyana-to-release-on-feb-24|title=Srinivas Kalyana" to release on Feb 24|publisher=NewsKarnataka.com|accessdate=24 February 2017|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224215840/http://www.newskarnataka.com/sandalwood/srinivas-kalyana-to-release-on-feb-24|url-status=dead}}</ref> |025 |- | rowspan="17" style="text-align:center; background:#98fb98; textcolor:#000;" | '''M<br> A<br> R<br> C<br> H''' | rowspan="3" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''3''' | align="center" |೧/೪ ಕೇಜಿ ಪ್ರೀತಿ | align="center" | ಸತ್ಯ ಶೌರ್ಯ ಸಾಗರ್ | ವಿಹಾನ್ ಗೌಡ, ಹಿತಾ ಚಂದ್ರಶೇಕರ್ | align="center" | Romance | Produced by Long Drive Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/03/02/14-kg-preethi-2017/|title=1/4 Kg Preethi – ೧/೪ ಕೆಜಿ ಪ್ರೀತಿ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannadamoviesinfo.com|accessdate=3 March 2017}}</ref> |026 |- | align="center" |[[ಎರಡನೇ ಸಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಎರಡನೇ ಸಲ]] | align="center" | ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ |[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], ಸಂಗೀತಾ ಭಟ್, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಅವಿನಾಶ್, ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್ | align="center" | Romantic drama | Produced by Yogesh Motion Pictures & Guruprasad Inc. | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/eradane-sala-to-release-on-march-3|title="Eradane Sala" to release on March 3|publisher=News Karnataka.com|accessdate=3 March 2017|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303201158/http://www.newskarnataka.com/sandalwood/eradane-sala-to-release-on-march-3|url-status=dead}}</ref> |027 |- | align="center" |''[[ಜಿಲೇಬಿ (೨೦೧೭ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜಿಲೇಬಿ]]'' | align="center" | ಲಕ್ಕಿ ಶಂಕರ್ |[[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]], ಯಶಸ್ ಸೂರ್ಯ, ವಿಜಯ್ ಚಂಡೂರ್, ನಾಗೇಂದ್ರ ಯು ಎ, ಹೆಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ತಬಲಾ ನಾನಿ | align="center" | Comedy thriller | Produced by Shivashankar Film Factory | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/jilebi-hot-and-sweet-to-release-on-march-3/article17375254.ece|title=‘Jilebi Hot and Sweet’ to release on March 3|publisher=The Hindu|accessdate=27 February 2017}}</ref> |028 |- | rowspan="5" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''10''' | align="center" |[[ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂಡರ್ವರ್ಲ್ಡ್]] | align="center" | ಪಿ.ಎನ್. ಸತ್ಯ | ಆದಿತ್ಯ, ಪಾಯಲ್ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ, ಭಾವನಾ, ಡೇನಿಯಲ್ ಬಾಲಾಜಿ, ಕೋಟೆ ಪ್ರಭಾಕರ್, ಹರೀಶ್ ರೈ | align="center" | Crime drama | Produced by Majestic Touring Talkies | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://filmupdates.in/bengaluru-underworld-movie-release-date-confirmed/|title=Bengaluru Underworld Movie Release Date Confirmed|publisher=film updates|accessdate=10 March 2017|archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308060836/http://filmupdates.in/bengaluru-underworld-movie-release-date-confirmed/|url-status=dead}}</ref> |029 |- | align="center" |''ಪ್ರತಿಮ'' | align="center" | ಎನ್. ಶಿವಾನಂದಂ | ಹೆಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ದಿವ್ಯಶ್ರೀ, ರವಿ ಚೇತನ್, ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಹರ್ತಿ, ಬಿ. ಶಿವಾನಂದ್ | align="center" | Drama | Produced by Technomark Television Network Pvt Ltd | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2017/03/09/prathima-2017/|title=Prathima – ಪ್ರತಿಮಾ (2017/೨೦೧೭)|publisher=Kannadamoviesinfo.com|accessdate=10 March 2017}}</ref> |030 |- | align="center" |ರೀಯಲ್ ಪೋಲೀಸ್ | align="center" | ಓಂ ಸಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್ | Saikumar, Disha Poovaiah, Sadhu Kokila, Manjunath Hegde, Akshatha | align="center" | Action / Crime | Produced by Azad Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=REAL%20POLICE%20RIGHT%20POLICE%20ON%2010th%20MARCH&id=9026&ptype=News|title=REAL POLICE RIGHT POLICE ON 10th MARCH|publisher=chitratara.com|accessdate=10 March 2017}}</ref> |031 |- | align="center" |''ವರ್ಧನ'' | align="center" | ಎಸ್. ಕೆ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಅರಸ್ | Harsha, Neha Patil, Chikkanna, Padmaja Rao, Shobhraj, Petrol Prasanna | align="center" | Action | Produced by KVS Cine Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/vardhana-bengaluru/movie-bang-ET00053571-MT/20170310|title=Vardhana Movie, Showtimes in Bengaluru & Online Ticket Booking|publisher=bookmyshow.com|accessdate=10 March 2017}}</ref> |032 |- | align="center" |''ವೀರ ರಣಚಂಡಿ'' | align="center" | ಆನಂದ್ ಪಿ. ರಾಜು |[[ರಾಗಿಣಿ ದ್ವಿವೇದಿ]], ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ, ಭಜರಂಗಿ ಲೋಕಿ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಪದ್ಮಜ ರಾವ್, ಶೋಭರಾಜ್ | align="center" | Action | Produced by Super Good Combines & Vijayakumari Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitratara.com/show-content.php?id=9053&ptype=News&title=RAGINI%20VEERA%20RANACHANDI%20ON%20MARCH%2010th|title=RAGINI VEERA RANACHANDI ON MARCH 10th|publisher=chitratara.com|accessdate=10 March 2017}}</ref> |033 |- | rowspan="5" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''17''' | align="center" |ಧ್ವನಿ | align="center" | ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಡೇವಿಡ್ | ಚಂದನ್ ಶರ್ಮಾ, ಇತಿ ಆಚಾರ್ಯ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ವಿನಯ ಪ್ರಸಾದ್ | align="center" | Drama | Produced by Lion Cine Creations | align="center" |<ref name="Filmibeat.com">{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/kannada-releases-5-movies-fight-for-supremacy-this-week-mar-17-256648.html|title=Kannada Releases: 5 Movies Fight For Supremacy This Week (Mar 17)|publisher=Filmibeat.com|accessdate=17 March 2017}}</ref> |034 |- | align="center" |''ಎರಡು ಕನಸು'' | align="center" | ಮದನ್. ಎ |[[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]], ಕಾರುಣ್ಯ ರಾಮ್, ಕೃಷಿ ತಾಪಂಡ | align="center" | Romantic drama | Produced by Sterling Movie Makers | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14462-vijay-raghavendra-s-eradu-kanasu-to-release-on-march-17th.html|title=Vijay Raghavendra's Eradu Kanasu To Release On March 17th|publisher=Chitraloka.com|accessdate=17 March 2017|archive-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316115316/http://www.chitraloka.com/news/14462-vijay-raghavendra-s-eradu-kanasu-to-release-on-march-17th.html|url-status=dead}}</ref> |035 |- | align="center" |''[[ಕಲಬೆರಕೆ]]'' | align="center" | ಮಧು ದಿವಾಕರ್ | Aniruddh, Sanjana Prakash | align="center" | Romantic drama | Produced by Cine Kefe | align="center" |<ref name="Filmibeat.com"/> |036 |- | align="center" |''[[ಶುದ್ಧಿ(ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ)|ಶುದ್ಧಿ]]'' | align="center" | ಆದರ್ಶ್ ಈಶ್ವರಪ್ಪ | Nivedhitha, Lauren Spartano, Amrutha Karagada, Shashank Purushottam | align="center" | Crime drama | Produced by Sanvi Pictures | align="center" |<ref name="Filmibeat.com"/> |037 |- | align="center" |''[[ಉರ್ವಿ( ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಉರ್ವಿ]]'' | align="center" | ಬಿ.ಪ್ರದೀಪ್ ವರ್ಮಾ | Shruti Hariharan, Shraddha Srinath, Shwetha Pandit, Achyuth Kumar | align="center" | Crime drama | Produced by Airier Drreams | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/mar/17/urvi-review-film-starts-stark-but-falls-flat-1582544.html|title='Urvi' Review: Film starts stark but falls flat|publisher=The New Indian Express|accessdate=17 March 2017}}</ref> |038 |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''24''' | align="center" |''[[ರಾಜಕುಮಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಾಜಕುಮಾರ]]'' | align="center" | ಸಂತೋಷ್ ಆನಂದ್ ರಾಮ್ | Puneeth Rajkumar, Priya Anand, Ananth Nag, R. Sarath Kumar, Prakash Raj | align="center" | Drama | Produced by Hombale Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/tickets-puneeth-rajkumars-raajakumara-selling-like-hot-cakes-720235|title=Tickets of Puneeth Rajkumar's Raajakumara selling like hot cakes|publisher=ibtimes.com|accessdate=23 March 2017}}</ref> |039 |- | rowspan="3" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''31''' | align="center" |''ಅಜರಾಮರ'' | align="center" | ರವಿ ಕಾರಂಜಿ | Tharak Ponnappa, Roshini Prakash, Mithra, Suchendra Prasad, Ramesh Bhat | align="center" | Romantic drama | Produced by Banz Creative vision | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/ajaraamara/ET00055335|title=Ajaraamara Kannada|publisher=bookmyshow.com|accessdate=31 March 2017}}</ref> |040 |- | align="center" |''[[ಮನಸು ಮಲ್ಲಿಗೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮನಸ್ಸು ಮಲ್ಲಿಗೆ]]'' | align="center" | ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ | ನಿಶಾಂತ್, ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು | align="center" | Romance | '''Remake''' of Marathi film ''Sairat'' (2016) <br> Produced by Rockline Productions and Zee Studios | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://chitraloka.com/news/14473-manasu-mallige-releasing-on-march-31.html|title=Manasu Mallige Releasing on March 31|publisher=Chitraloka|accessdate=31 March 2017|archive-date=31 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331211245/http://chitraloka.com/news/14473-manasu-mallige-releasing-on-march-31.html|url-status=dead}}</ref> |041 |- | align="center" |''[[ರೋಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರೋಗ್]]'' | align="center" | ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ್ | Ishaan, Mannara Chopra, Angela Krislinzki, Thakur Anoop Singh, Ajaz Khan | align="center" | Action | Produced by Tanvi Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/rogue-on-31-march-gets-u-a-certificate-kannada-news-182087.html|title=Rogue on 31 March, gets U/A certificate|publisher=Indiaglitz|accessdate=31 March 2017|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170330193330/http://www.indiaglitz.com/rogue-on-31-march-gets-u-a-certificate-kannada-news-182087.html|url-status=dead}}</ref> |042 |- | rowspan="8" style="text-align:center; background:#b4cae3; textcolor:#000;" | '''A<br> P<br> R<br> I<br> L''' | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''7''' | align="center" |''ರೂಪ'' | align="center" | ಆಂಟನಿ ಕಮಲ್ | Mamata Rahuth, Shobharaj, Rekha Kumar, Anthony Kamal | align="center" | Suspense thriller | Produced by Rogers Production House | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/roopa/ET00055645|title=Roopa (A) Kannada film|publisher=bookmyshow.com|accessdate=7 April 2017}}</ref> |043 |- | align="center" |ಸೌಂದರ್ಯ ನಿಲಯ | align="center" | ಗುರುಮುರ್ತಿ | ಕಮಲ್, ಅಭಿನಯಶ್ರೀ, ಕೆಂಪೇ ಗೌಡ, ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ರವಿ ರೆಡ್ಡಿ | align="center" | Horror | Produced by Nandini Combines | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/soundarya-nilaya--horror-dose-kannada-news-181385.html|title=Soundarya Nilaya' : horror dose|publisher=Indiaglitz.com|accessdate=7 April 2017|archive-date=8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170408081455/http://www.indiaglitz.com/soundarya-nilaya--horror-dose-kannada-news-181385.html|url-status=dead}}</ref> |044 |- | rowspan="1" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''14''' | align="center" |''[[ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]'' | align="center" | ಚಿಂತನ್.ಎ. ವಿ. | ದರ್ಶನ್, ದೀಪಾ ಸನ್ನಿಧಿ, ಆದಿತ್ಯ, ಶೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್, ಕುಮಾರ್ ಬಂಗಾರಪ್ಪ, ದಿನಕರ ತೂಗುದೀಪ | align="center" | Crime drama | Produced by Veera Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14523-chakravarthy-releasing-on-april-14th.html|title=Chakravarthy Releasing On April 14th|publisher=Chitraloka.com|accessdate=14 April 2017|archive-date=14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414171308/http://www.chitraloka.com/news/14523-chakravarthy-releasing-on-april-14th.html|url-status=dead}}</ref> |045 |- | rowspan="3" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''21''' | align="center" |ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ | align="center" | ವಿನಯ್ ರತ್ನಸಿದ್ದಿ | ಸಂತೋಷ್, ಶಂಕರ್, ಚಂದನ, ಕಾವ್ಯ, ಶಮತಾಜ್ | align="center" | Drama | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/engineers/ET00056033|title=Engineers (U/A) Kannada|publisher=Bookmyshow.com|accessdate=21 April 2017}}</ref> |046 |- | align="center" |ಪಾರ್ಟ್ ೨ | align="center" | ಬುದ್ಧದೇವ್ | ಗೋವಿಂದು, ಪಲ್ಲವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್, ಲೋಹಿತ್, ಜೀವನ್ ಶ್ರೀಧರ್ | align="center" | Horror | Produced by Sneha Sparsha Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/part-2-is-a-certified-horror-in-excess-kannada-news-173479.html|title=Part 2 is A certified, horror in excess|publisher=Indiaglitz.com|accessdate=21 April 2017|archive-date=8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170408083007/http://www.indiaglitz.com/part-2-is-a-certified-horror-in-excess-kannada-news-173479.html|url-status=dead}}</ref> |047 |- | align="center" |''[[ರಾಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಾಗ]]'' | align="center" | ಪಿ.ಸಿ.ಶೇಕರ್ | ಮಿತ್ರ, ಭಾಮಾ, ಅವಿನಾಶ್, ರೂಪಿಕಾ, ಕಡ್ಡಿಪುಡಿ ಚಂದ್ರು | align="center" | Romantic drama | Produced by Mithra Entertainer Cine Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://kannada.filmibeat.com/news/kannada-movie-raaga-has-releasing-on-21st-april-024478.html|title=ಈ ವಾರ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣವಾಗಲಿದೆ ಮಿತ್ರನ 'ರಾಗ'|publisher=Filmibeat.com|accessdate=21 April 2017}}</ref> |048 |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#d9e4f1;" |'''28''' | align="center" |ಪೋರ್ಕಿ ಹುಚ್ಚ ವೆಂಕಟ್ | align="center" | ಹುಚ್ಚ ವೆಂಕಟ್ | ಹುಚ್ಚ ವೆಂಕಟ್, ಸೌಮ್ಯ ವಾರಣಾಸಿ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಕೀರ್ತಿ ರಾಜ್ | align="center" | Drama | Produced by Sri Sankashta Hara Ganapathi Cine Pictures | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/porki-huccha-venkat/ET00056573|title=Porki Huccha Venkat|last=|first=|date=|website=|publisher=Bookmyshow.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=28 April 2017}}</ref> |049 |- | align="center" |''ಯುದ್ಧ ಕಾಂಡ'' | align="center" | ಓಂ ಸಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್ | Kishore, Madhuri Itagi, Adhi Lokesh, Shobhraj | align="center" | Action | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/yudha-kanda/ET00056563|title=Yudha Kanda|last=|first=|date=|website=|publisher=Bookmyshow.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=28 April 2017}}</ref> |050 |- | rowspan="14" style="text-align:center; background:#f64a8a;" | '''M<br> A<br> Y''' | rowspan="5" style="text-align:center;background:#ffb5da;" |'''5''' | align="center" |''ಚಲಗಾರ'' | align="center" | ಎ. ಆರ್. ರವೀಂದ್ರ | Manohar, Gururaj Hoskote, Manjunath Hegde, Padma Vasanthi | align="center" | Children drama | Produced by Sukruthi Chitralaya Film | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/chalagara-movie-preview-kannada-news-184751.html|title='Chalagara' Movie Preview|publisher=Indiaglitz.com|accessdate=5 May 2017|archive-date=7 ಮೇ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507102628/http://www.indiaglitz.com/chalagara-movie-preview-kannada-news-184751.html|url-status=dead}}</ref> |051 |- | align="center" |[[ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್]] | align="center" | ಪನ್ನಘ ಭರಣ | ಬಿ. ಸಿ. ಪಾಟೀಲ್, ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ, ದಿಗಂತ್, ಸಾಯಿಕುಮಾರ್, ಧನಂಜಯ್, ಸುಧಾರಣಿ, ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್, ಶೃತಿ ಪಾಟೀಲ್ | align="center" | Anthology | Produced by Soumya Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14600-happy-new-year-on-may-5th.html|title=Happy New Year On May 5th|publisher=Chitraloka.com|accessdate=5 May 2017|archive-date=2 ಮೇ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170502064623/http://www.chitraloka.com/news/14600-happy-new-year-on-may-5th.html|url-status=dead}}</ref> |052 |- | align="center" |''ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ'' | align="center" | ಯೋಗೇಶ್ ಮಾಸ್ಟರ್ | Shruti, Suchendra Prasad, Aniruddh, Shankar Aryan, Rohan Kidiyoor | align="center" | Drama | Produced by Sukruthi Chitralaya Film | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/marali-manege/ET00055612|title=Marali Manege Kannada|publisher=bookmyshow.com|accessdate=5 May 2017}}</ref> |053 |- | align="center" |ಪೋಕರಿ ರಾಜ | align="center" | ಕೆ. ಶಂಕರ್ | Raja, Shobha, Ramya, Petrol Prasanna | align="center" | Romance | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/movies/pokari-raja.html|title=Pokari Raja Kannada|publisher=filmibeat.com|accessdate=5 May 2017}}</ref> |054 |- | align="center" |''ಸಿಂಹ ಹಾಕಿದ ಹೆಜ್ಜೆ'' | align="center" | ವಿಕ್ರಮ್ ಕೆ. ಕುಮಾರ್ | ಪ್ರೀತಮ್ ಪುನೀತ್, ಅಮೃತ, ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ, ಶೋಭರಾಜ್ | align="center" | Romantic drama | Produced by Pathi Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/simha-hakida-hejje/ET00056820|title=Simha Hakida Hejje Kannada|publisher=bookmyshow.com|accessdate=5 May 2017}}</ref> |055 |- | rowspan="2" style="text-align:center;background:#ffb5da;" |'''12''' | align="center" |''ಲಿಫ಼್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್'' | align="center" | ಶ್ರೀಧರ್ | ಸುಂದರ್ ರಾಜ್, ಸುರೇಶ್ ಹೆಬ್ಲಿಕರ್, ಶೀತಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ | align="center" | Drama | Produced by Ram Pictures | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/liftman/ET00057141|title=Liftman(U/A) Kannada|publisher=Bookmyshow.com|accessdate=12 May 2017}}</ref> |056 |- | align="center" |''[[ಮಾಸ್ತಿ ಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಾಸ್ತಿ ಗುಡಿ]]'' | align="center" | ನಾಗಶೇಖರ್ |[[ದುನಿಯಾ ವಿಜಯ್|ದುನಿಯ ವಿಜಯ]], [[ಕೃತಿ ಖರಭಂದ]], [[ಅಮೂಲ್ಯ (ನಟಿ)|ಅಮೂಲ್ಯ]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] | align="center" | Action | Produced by KPS Combines | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/duniya-vijays-maasthi-gudi-ready-take-baahubali-2-725929|title=Duniya Vijay's Maasthi Gudi ready to take on Baahubali 2|publisher=IB Times|accessdate=12 May 2017}}</ref> |057 |- | rowspan="3" style="text-align:center;background:#ffb5da;" |'''19''' | align="center" |[[ಬಂಗಾರ s\o ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಂಗಾರ s\o ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ]] | align="center" | ಯೋಗಿ ಜಿ. ರಾಜ್ |[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರದೀಪ್, [[ಶ್ರೀನಾಥ್]], ಶಿವರಾಮ್, [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ]], [[ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ]] | align="center" | Drama | Produced by Jayanna Combines | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/bangara-so-bangaradha-manushya/ET00057106|title=Bangara s/o Bangaradha Manushya Movie|last=|first=|date=|website=|publisher=Bookmyshow|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=16 May 2017}}</ref> |058 |- | align="center" |''ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು'' | align="center" | ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ | ರವಿರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಅನ್ವಿತ ಸಾಗರ್, ರಿಯಾ ಮೇಘನಾ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ | align="center" | Drama | Produced by Sri Muthuram Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://m.dailyhunt.in/news/india/english/see+and+say+english-epaper-seaands/banna+bannada+baduku+all+set+to+release+on+may+19-newsid-67663865|title="Banna Bannada Baduku" all set to release on May 19|publisher=Dailyhunt|accessdate=19 May 2017}}</ref> |059 |- | align="center" |''ಕರಾಲಿ'' | align="center" | ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ | ಸಾಹಿಲ್ ರಾಜ್, ಪ್ರೇರಣಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ವಿಕಾಸ್ ದೇಶ್ಮುಖ್, ಶಾಲಿನಿ | align="center" | Thriller | Produced by Vedanth Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://www.ourbangaloretab.com/2017/04/10/suspense-thriller-karaali-release-soon/|title=Suspence thriller Karaali release soon|publisher=Ourbangaloretab.com|accessdate=19 May 2017}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |060 |- | rowspan="4" style="text-align:center;background:#ffb5da;" |'''26''' | align="center" |[[ಬಿಬಿ೫ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಿಬಿ೫]] | align="center" | ಜನಾರ್ಧನ್. ಎನ್ | Radhika Chetan, Poornachandra Mysore, Rajesh Nataranga, Rashmi Prabhakar | align="center" | Thriller | Produced by Shiva Home Talkies | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.filmykannada.com/news-poornachandras-bb5-releasing-on-may-26th-413321.htm|title=Poornachandra's BB5 releasing on May 26th|publisher=Filmy Kannada|accessdate=26 May 2017|archive-date=14 ಮೇ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170514232324/http://www.filmykannada.com/news-poornachandras-bb5-releasing-on-may-26th-413321.htm|url-status=dead}}</ref> |061 |- | align="center" |''ಕೀಟ್ಲೆ ಕೃಷ್ಣ'' | align="center" | ನಾಗರಾಜ್ ಅರೆಹೊಳೆ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಹೇಮಂತ್, ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಧುಸೂಧನ್, ಸ್ಪಂದಾನ, ಇಂಚರಾ ಸುರೇಶ್, ಹರೀಶ್ ರಾಜ್, ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವತ್, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪ್ರಸನ್ನ | align="center" | Children's drama | Produced by Surya Entertainers | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/keetle-krishna/ET00057634|title=Keetle Krishna (U/A)|publisher=Bookmyshow|accessdate=26 May 2017}}</ref> |062 |- | align="center" |''[[ಪಟಾಕಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪಟಾಕಿ]]'' | align="center" | ಮಂಜು ಸ್ವರಾಜ್ | ಗಣೇಶ್, ರನ್ಯ ರಾವ್, ಸಾಯಿಕುಮಾರ್, ಸಾಧು ಕೊಕಿಲಾ | align="center" | Action comedy | '''Remake''' of Telugu film ''Pataas'' (2015)<br> Produced by S. V. Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14715-pataki-to-release-on-26th-may.html|title=Pataki To Release On 26th May|publisher=Chitraloka|accessdate=24 May 2017|archive-date=27 ಮೇ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170527093135/http://www.chitraloka.com/news/14715-pataki-to-release-on-26th-may.html|url-status=dead}}</ref> |063 |- | align="center" |ಟ್ಯಾಬ್ | align="center" | ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ ಹೊಯ್ಸಳ | ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಹೆಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೆಗ್ಡೆ, ಸಿದ್ಧರಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ್ಕರ್, ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಯಂತ್ | align="center" | Children's drama | Produced by S. L. V. Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/tab/ET00057514|title=Tab Kannada (U)|publisher=Bookmyshow|accessdate=26 May 2017}}</ref> |064 |- | rowspan="13" style="text-align:center; background:#50c878; textcolor:#000;" | '''J<br> U<br> N<br> E''' | rowspan="4" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''2''' | align="center" |ಈ ಕಲರವ | align="center" | ಸಂದೀಪ್ ದಕ್ಷ | ನವೀನ್ ಕೃಷ್ಣ, ರೋಹಿಣಿ ಭಾರದ್ವಾಜ್ | align="center" | Drama | Produced by MMG Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/e-kalarava/ET00057928|title=Ee Kalarava Kannada (U)|publisher=Bookmyshow|accessdate=2 June 2017}}</ref> |065 |- | align="center" |ಎಳೆಯರು ನಾವು ಗೆಳೆಯರು | align="center" | ವಿಕ್ರಮ್ ಸೂರಿ | ಅಚಿಂತ್ಯ, ನಿಹಾಲ್, ತೇಜಸ್ವಿನಿ, ಮಹತಿ, ಅಭಿಷೇಕ್, ಅಮೋಘ್, ಮಹೇಂದ್ರ, ತುಷಾರ್, ಸೂರಜ್ | align="center" | Children's drama | Produced by Akash Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/kannada-film-eleyaru-naavu-geleyaru-ready-release-friday/5165/|title=Kannada film Eleyaru Naavu Geleyaru ready for release this Friday|publisher=Newsfolo.com|accessdate=2 June 2017}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |066 |- | align="center" |''ಲೈಫ಼್ 360'' | align="center" | ಅರ್ಜುನ್ ಕಿಶೋರ್ ಚಂದ್ರ | ಅರ್ಜುನ್ ಕಿಶೋರ್ ಚಂದ್ರ, ಅನುಷ ರಂಗನಾಥ್, ಪಾಯಲ್ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ, ಹೇಮಂತ್ ಸುಶೀಲ್ | align="center" | Drama | Produced by Sri Sai Gagan Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/life-36/ET00055011|title=Life 360 Kannada (U)|publisher=Bookmyshow|accessdate=2 June 2017}}</ref> |067 |- | align="center" |ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ದೇವರ ಕೆಲಸ | align="center" | ಆರ್. ರವೀಂದ್ರ | ರವಿಶಂಕರ್ ಗೌಡ, ಸಂಯುಕ್ತ ಹೊರನಾಡ್, ಆಶಿಷ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ರಾಜು ತಾಲಿಕೋಟೆ | align="center" | Comedy | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/life-36/ET00055011|title=Sakaari Kelasa Devara Kelasa Kannada (U)|publisher=Bookmyshow|accessdate=2 June 2017}}</ref> |068 |- | rowspan="4" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''9''' | align="center" |''ಜಿಂದಾ'' | align="center" | ಮುಸಂಜೆ ಮಹೇಶ್ | ಯುವರಾಜ್, ಮೇಘನಾ ರಾಜ್, ದೇವರಾಜ್, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ, ಗಿರೀಜಾ ಲೋಕೇಶ್ | align="center" | Crime drama | Produced by Dattha Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14747-mussanje-mahesh-s-jinda-to-release-on-june-9th.html|title=Mussanje Mahesh's Jinda To Release On June 9th|publisher=Chitraloka|accessdate=9 June 2017|archive-date=9 ಜೂನ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609194635/http://www.chitraloka.com/news/14747-mussanje-mahesh-s-jinda-to-release-on-june-9th.html|url-status=dead}}</ref> |069 |- | align="center" |''[[ನೂರೊಂದು  ನೆನಪು]]'' | align="center" | ಕುಮಾರೇಶ್ ಎಂ | ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್, ಸುಶ್ಮಿತಾ ಜೋಶಿ, ಮೇಘನಾ ರಾಜ್, ರಾಜವರ್ಧನ್, ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ | align="center" | Period drama | '''Adapted''' from Marathi play ''Duniyadari'' <br> Produced by 3 Lions Production | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://allaboutbelgaum.com/news/noorondu-nenpu-kannada-movie-made-belagavi-desais-will-release/|title=Noorondu Nenpu Kannada movie made in Belagavi by Desai’s will release on June 9|publisher=AllaboutBelgaum.com|accessdate=9 June 2017}}</ref> |070 |- | align="center" |ಯುಗಪುರುಷ | align="center" | ಮಂಜುನಾಥ್ ಮಸ್ಕಲ್ಮಟ್ಟಿ | ಅರ್ಜುನ್ ದೇವ್, ಪೂಜಾ ಜಾವೆರಿ, ದೇವರಾಜ್, ಪವನ್, ಶೋಭರಾಜ್ | align="center" | Action drama | Produced by Rashi Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.filmykannada.com/news-yugapurusha-is-releasing-on-june-9th-423918.htm|title=Yugapurusha is releasing on June 9th|publisher=Filmykannada.com|accessdate=9 June 2017}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |071 |- | align="center" |ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ) | align="center" | ಪಿ.ಎನ್. ಸತ್ಯ | ದರ್ಶನ್, ಮಾನ್ಯ, ಸಾಧು ಕೊಕಿಲಾ | align="center" | Action | Produced by Namana Films | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14754-darshan-s-shastri-re-releasing-on-june-9th.html|title=Darshan's Shastri Re Releasing On June 9th|publisher=Chitraloka|accessdate=9 June 2017|archive-date=7 ಜೂನ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607162751/http://www.chitraloka.com/news/14754-darshan-s-shastri-re-releasing-on-june-9th.html|url-status=dead}}</ref> |'''RR''' |- | rowspan="5" style="text-align:center;background:#a8e4bc;" |'''16''' | align="center" |ಭಗವದ್ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜ | align="center" | ರಾಜ ರವಿಶಂಕರ್ | ಗಣೇಶ್ ರಾವ್, ಓಂ ಸಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್, ಭರತ್ ಕಲ್ಯಾಣ್, ರಾಧಿಕಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | align="center" | Biographical | Produced by Sri Yathiraj Creations | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://www.filmipop.com/movies/bhagavad-sri-ramanuja-movie-15825|title=Bhagavad Sri Ramanuja|publisher=Filmipop.com|accessdate=16 June 2017}}</ref> |072 |- | align="center" |ಚಿತ್ತ ಚಂಚಲ | align="center" | ಸುಂದರ್ ‌ಎತಿನಟ್ಟಿ | ದಿವಮ್ ಕುಂದೇರ್, ಪ್ರತಿಕಾ ಸರೋಯ್, ಚಿತ್ರಾ ಶೆಣೈ, ಧೃತಿ ಸಾಯಿ | align="center" | Thriller | Produced by Take One Productions | align="center" |<ref>{{cite web|url=https://www.mangalorean.com/kannada-film-chitta-chanchala-hit-silver-screens-soon/|title=Kannada Film Chitta Chanchala to Hit Silver Screens soon|publisher=Mangalorean.com|accessdate=16 June 2017}}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |073 |- | align="center" |ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ | align="center" | ಮುರಳಿ ಗುರಪ್ಪ | ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ, ಸೂರಜ್ ಗೌಡ, ಕಾವ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ, ಏಕ್ತಾ ರಾಥೋಡ್, ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ, ಅಶೋಕ್ | align="center" | Action | '''Remake''' of Tamil film ''Metro'' <br> Produced by Kannada Circle | align="center" |<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14753-silicon-city-to-release-on-june-16th.html|title=Silicon City To Release On June 16th|publisher=Chitraloka|accessdate=16 June 2017|archive-date=7 ಜೂನ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607162244/http://www.chitraloka.com/news/14753-silicon-city-to-release-on-june-16th.html|url-status=dead}}</ref> |074 |- | align="center" |ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ | align="center" | ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಆರ್. ಎಸ್. | ಕಿರಣ್ ಜಿ. ರಾಲ್ಬಗಿ, ಅಂಕಿತಾ, ಸುವರ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ, ಸಚಿನ್ ಹೊಸಮನೆ, ಸಚಿನ್ ಪುರೋಹಿತ್, ಮಡಿಕೇರಿ ಭವ್ಯ | align="center" | Romantic drama | Produced by R. S. Productions | align="center" |<ref name="Filmibeat">{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/kannada-movies-releasing-this-weekend-june-16-263327.html|title=Four Movies To Be Released Tomorrow, June 16; Which One Will Be Your First Watch?|publisher=Filmibeat|accessdate=16 June 2017}}</ref> |075 |- | align="center" |ಟೈಗರ್ | align="center" | ನಂದ ಕಿಶೋರ್ | ಪ್ರದೀಪ್, ಮಧುರಿಮಾ, ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್, ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ, ಓಂ ಪುರಿ, ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ಕೆ. ಶಿವರಾಮ್ | align="center" | Thriller drama | Produced by Inchara Film Factory | align="center" |<ref name="Filmibeat"/> |076 |- |rowspan="1" style="text-align:center;background:#a8e4bc;"|'''23''' |align="center"|''ಪಂಟ'' |align="center"| ಎಸ್. ನಾರಯಣ್ || ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ, ರಿತಿಕ್ಷ, ರವಿ ಕಾಳೆ, ಕರಿ ಸುಬ್ಬು |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || '''Remake''' of Tamil film ''[[Rajathandhiram]]'' (2015) <br> Produced by Devasenaa Arts |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14777-anup-revanna-s-panta-to-release-on-june-23rd.html|title=Anup Revanna's Panta To Release On June 23rd|publisher=Chitraloka|accessdate=23 June 2017|archive-date=18 ಜೂನ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618044340/http://www.chitraloka.com/news/14777-anup-revanna-s-panta-to-release-on-june-23rd.html|url-status=dead}}</ref> |077 | |- |rowspan="4" style="text-align:center;background:#a8e4bc;"|'''30''' |align="center"|''ಆಕೆ'' |align="center"| ಕೆ.ಎಂ. ಚೈತನ್ಯ || ಚಿರಂಜೀವಿ ಸರ್ಜಾ, ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ, ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಬೆಲ್ವಾಡಿ ||<center> [[Horror film|Horror]]</center> || '''Remake''' of Tamil film ''[[Maya (2015 Tamil film)|Maya]]'' (2015) <br> Produced by [[Eros International]] and K. S. Dreams |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.filmykannada.com/news-chiranjeevi-sarjas-aake-releasing-on-june-30th-427527.htm|title=Chiranjeevi Sarja's Aake releasing on June 30th|publisher=Filmy Kannada|accessdate=30 June 2017}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |078 |- |align="center"|''ನಮ್ಮೂರ್ ಹೈಕ್ಳು'' |align="center"| ಪ್ರಸನ್ನ ಶೆಟ್ಟಿ || ಪವನ್, ತೇಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ಮಮತಾ ರಾಹುತ್, ದೀಪ್ತಿ ಮನ್ನೆ, ರಘು ರಾಜ್ |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by V. P. Combines |align="center"| |079 |- |align="center"|''ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಒಳ್ಳೇವ್ನು'' |align="center"| ವಿಜಯ್ ಮಹೇಶ್ || ವಿಜಯ್ ಮಹೇಶ್, ಸೌಜನ್ಯ, ಹರ್ಷಿತಾ, ಆನಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್, ರವಿತೇಜಾ |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by V. M. Creations |align="center"| |080 |- |align="center"|''ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಹೂವು'' |align="center"| ಎಂ.ಡಿ. ಕೌಶಿಕ್ || ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಜಯಶ್ರೀ ರಾಜ್, ಅರ್ಜುನ್ ಯೋಗೇಶ್ ರಾಜ್ |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Sri Lakshminarasimha Arts |align="center"| |081 |- |} ===July–December=== {| class="wikitable sortable " |- style="background:#b0e0e6; text-align:center;" ! colspan="2" style="width:6%;"| '''Opening''' ! style="width:18%;"|'''Title''' ! style="width:10.5%;"|'''Director''' ! style="width:30%;" | '''Cast''' ! style="width:10%;" | '''Genre''' !! Notes !! Ref !# |- July! | rowspan="20" style="text-align:center; background:#40e0d0;"| '''J<br />U<br />L<br />Y''' | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#afeeee;"|'''7''' |align="center"|ಹೊಂಬಣ್ಣ |align="center"| ರಕ್ಷಿತ್ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ || Subbu Talabi, Dhanu Gowda, Varsha Acharya, [[Suchendra Prasad]], [[H. G. Dattatreya]] |align="center"| [[Satire| Satire comedy]] || Produced by Sanchalana Movies |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/award-winning-film-hombanna-set-to-release-this-week/articleshow/59440329.cms|title=Award winning film Hombanna set to release this week |publisher= The Times of India|accessdate=6 July 2017}}</ref> |082 |- |align="center"|''ಕೋಲಾರ'' |align="center"| ಆರ್ಯ.ಎಂ. ಮಹೇಶ್ ||[[Yogesh (actor)|Yogesh]], [[Naina Sarwar]], Ninasam Ashwath, Sampath Kumar, [[Thilak]] |align="center"| [[Crime drama]] || Produced by Arya Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/yogi-s-kolara-begins-news-kannada-oibj8Kjiecdjj.html|title=Yogi's 'Kolara' begins|publisher=Sify.com|accessdate=6 July 2017|archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140801162127/http://www.sify.com/movies/yogi-s-kolara-begins-news-kannada-oibj8Kjiecdjj.html|url-status=dead}}</ref> |083 |- |align="center"|''ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಕಥೆ'' |align="center"| [[Raj B. Shetty|ರಾಜ್ ಬಿ.ಶೆಟ್ಟಿ]] || [[Raj B. Shetty]], Shailashree Mulki, Usha Bhandary, Deepak Rai Panaje |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Pawan Kumar Studios |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/7-kannada-films-releasing-this-weekend-july-7-264666.html|title=7 Releases This Weekend, July 7: What's Your Pick?|publisher= Filmibeat.com|accessdate=6 July 2017}}</ref> |084 |- |align="center"|''ಕಥ ವಿಚಿತ್ರ'' |align="center"| ಅನೂಪ್ ಆಂಟನಿ || Anu Poovamma, Sri Harshavardhan, Harry Praveen Correa |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Sketch Pencil Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/Mangalurus-Harry-all-set-to-release-Katha-Vichitra/articleshow/52050080.cms|title=Mangaluru's Harry all set to release Katha Vichitra|publisher= The Times of India|accessdate=6 July 2017}}</ref> |085 |- | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#afeeee;"|'''14''' |align="center"|''೨'' |align="center"| ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಜು || ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ, ಮಕರಂದ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಸಂಜನಾ, ಶೃತಿ, ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ, ರವಿ ಕಾಳೆ, ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್ |align="center"| [[Crime drama]] || Produced by Venkaat Movies |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/dandupalya-2-set-for-july-14-release/articleshow/59401092.cms|title=Dandupalya-2 set for July 14 release |publisher= The Times of India|accessdate=14 July 2017}}</ref> |086 |- |align="center"|''ಗ್ಯಾಪಲ್ಲೊಂದು ಸಿನಿಮಾ'' |align="center"| ಮಂಜು ಹೆಡ್ಡೂರ್ || Shashi Kumar, Mamatha Rahuth, Pruthvi Raj, Ravi Suriya |align="center"| [[Suspense]] || Produced by Arya Aanya Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/gapallondu-cinema/ET00059144 |title=Gapallondu Cinema|publisher= Book My Show|accessdate=14 July 2017}}</ref> |087 |- |align="center"|''ಹಳ್ಳಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ'' |align="center"| ಜಿ. ಉಮೇಶ್ || Singri Gowda, Abhishek H. N., Channe Gowda, [[Geetha (actress)|Geetha]] |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Sri Vaishnavi Entertainers |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/halli-panchayathi/ET00059525|title=Halli Panchayathi|publisher= Book My Show|accessdate=14 July 2017}}</ref> |088 |- |align="center"|''ಹೊಸ ಅನುಭವ'' |align="center"| ಎಸ್. ಉಮೇಶ್ ||[[Sanchari Vijay]], B. R. Ravanappa, [[S. Narayan]], Yashaswini, [[Bhavya]] |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by K. S. Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/hosa-anubhava-next-week-producer-story-kannada-news-189744.html|title=Hosa Anubhava next week, producer story|publisher=Indiaglitz|accessdate=14 July 2017|archive-date=14 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714115914/http://www.indiaglitz.com/hosa-anubhava-next-week-producer-story-kannada-news-189744.html|url-status=dead}}</ref> |089 |- |align="center"|''ಪುಟಾಣಿ ಸಫ಼ಾರಿ'' |align="center"| [[Ravindra Venshi|ರವೀಂದ್ರ ವಂಶಿ]] || Manish Ballal, Sahanashri, Master Rakina, Master Rajiva Pratham, Baby Brinda, Baby Manasa |align="center"| [[Drama film|Children drama]] || Produced by Swarnaganga Films & Friends Film Factory |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/putani-safari-ready-it-is-ragi-vs-pizza-kannada-news-172568.html|title=Putani Safari ready - it is Ragi Vs Pizza|publisher=Indiaglitz|accessdate=14 July 2017|archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161206013039/http://www.indiaglitz.com/putani-safari-ready-it-is-ragi-vs-pizza-kannada-news-172568.html|url-status=dead}}</ref> |090 |- |rowspan="7" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#afeeee;"|'''21''' |align="center"|''ದಾದ ಇಸ್ ಬ್ಯಾಕ್'' |align="center"| ಸಂತೋಷ್ ||[[R. Parthiepan]], Arun Kumar, Shravya, [[Sudharani]], Ajay Raj Urs, [[Sharath Lohitashwa]] |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by Apple Films & Dayanand Sounds |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.filmipop.com/bangalore/movies/dada-is-back-movie-15731/showtimes|title= Dada Is Back - Now Showing|publisher= Filmipop|accessdate=21 July 2017}}</ref> |091 |- |align="center"|ಧೈರ್ಯಂ |align="center"| ಶಿವ ತೇಜಸ್ ||[[Ajay Rao]], Aditi Prabhudeva, [[P. Ravishankar]], [[Sadhu Kokila]], [[Jai Jagadish]] |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by Raj Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.chitraloka.com/news/15013-dhairyam-to-release-on-july-21st.html|title=Dhairyam To Release On July 21st|publisher=Chitraloka|accessdate=21 July 2017|archive-date=14 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714205321/http://www.chitraloka.com/news/15013-dhairyam-to-release-on-july-21st.html|url-status=dead}}</ref> |092 |- |align="center"|''ಮೀನಾಕ್ಷಿ'' |align="center"| ಶ್ರೀಧರ್ ||[[Raghu Mukherjee]], [[Shubha Poonja]], [[Geetha (actress)|Geetha]] |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Adithya Ramesh Combines |align="center"|<ref name="7 Films Releasing This Weekend, Jul">{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/7-films-releasing-on-july-21-what-is-your-pick/articlecontent-pf213828-265887.html|title=7 Films Releasing This Weekend, July 21; What's Your Pick?|publisher= Filmibeat|accessdate=21 July 2017}}</ref> |093 |- |align="center"|''ಆಪರೇಷನ್ ಅಲುಮೇಲಮ್ಮ'' |align="center"| [[Simple Suni|ಸಿಂಪಲ್ ಸುನಿ]] || Manish Rishi, [[Shraddha Srinath]], Aruna Balaraj, Vijeth Gowda |align="center"| [[Comedy thriller]] || Produced by StarFab Productions and Suni Cinemas |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.filmykannada.com/news-operation-alamelamma-releasing-on-july-21st-436998.htm|title=Operation Alamelamma releasing on July 21st|publisher=Filmy Kannada|accessdate=21 July 2017|archive-date=14 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714195237/http://www.filmykannada.com/news-operation-alamelamma-releasing-on-july-21st-436998.htm|url-status=dead}}</ref> |094 |- |align="center"|''ಶ್ವೇತ'' |align="center"| ರಾಜೇಶ್ ಆರ್. ಬಲಿಪ || Akshatha Marla, Hridaya Shiva, Jayasheela Gowda, Srinivas Prabhu, Kiran Vati |align="center"| [[Horror film|Horror]] || Produced by SRY Productions |align="center"|<ref name="7 Films Releasing This Weekend, Jul"/> |095 |- |align="center"|''ಟಾಸ್'' |align="center"| [[Dayal Padmanabhan|ದಯಾಳ್ ಪದ್ಮನಾಭನ್]] ||[[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]], ಸಂದೀಪ್, ರಮ್ಯಾ ಬಾರ್ನ |align="center"| [[Romantic comedy]] || Produced by D Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://chitraloka.com/news/14923-dayal-s-toss-to-release-on-july-21st.html|title=Dayal's Toss To Release On July 21st|publisher=Chitraloka|accessdate=21 July 2017|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804230818/http://www.chitraloka.com/news/14923-dayal-s-toss-to-release-on-july-21st.html|url-status=dead}}</ref> |096 |- |align="center"|''ಟ್ರಿಗರ್'' |align="center"| ವಿಜಯ್ ಪಾಳೇಗಾರ್ || Chethan Gandharva, Jeevika Pillappa, Ninasam Ashwath, Honnavalli Krishna |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by Kamadhenu SKS Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=TRIGGER%20OPENS%20ON%2021ST%20JULY&id=9617&ptype=News|title=TRIGGER OPENS ON 21ST JULY|publisher= Chitratara|accessdate=21 July 2017}}</ref> |097 |- |rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#afeeee;"|'''28''' |align="center"|''ಆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು'' |align="center"| ಬಿ. ಮಧುಸೂಧನ್ || Renuk Mathad, Ameeta S. Kulal, [[Ramakrishna (Kannada actor)|Ramakrishna]], Triveni |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Abhimatha Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.filmykannada.com/news-aa-eradu-varshagalu-in-its-2nd-schedule-334943.htm|title=Aa Eradu Varshagalu in its 2nd schedule|publisher=Filmykannada|accessdate=28 July 2017|archive-date=28 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728155549/http://www.filmykannada.com/news-aa-eradu-varshagalu-in-its-2nd-schedule-334943.htm|url-status=dead}}</ref> |098 |- |align="center"|''ಬರಗಾಲ'' |align="center"| ಮಹಾಂತೇಶ್ ರಾಮದುರ್ಗ || Mahantesh Ramdurga, Nagarathna |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by SRY Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/baragala/ET00060185|title= Baragala (U/A)|publisher= Bookmyshow|accessdate=28 July 2017}}</ref> |099 |- |align="center"|''ಕಿರೀಟ'' |align="center"| ಕಿರಣ್ ಚಂದ್ರ || Samarth, Deepthi Kapse, Lekha Chandra, [[Rishika Singh]], Ugram Manju |align="center"| [[Action film|Romantic action]] || Produced by BGR Pictures |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/kireeta-shoot-complete-three-heroines-film-kannada-news-175475.html|title=Kireeta shoot complete, three heroines film|publisher=Indiaglitz|accessdate=28 July 2017|archive-date=28 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728172529/http://www.indiaglitz.com/kireeta-shoot-complete-three-heroines-film-kannada-news-175475.html|url-status=dead}}</ref> |100 |- |align="center"|''ವಿಸ್ಮಯ'' |align="center"| [[Arun Vaidyanathan|ಅರುಣ್ ವೈದ್ಯನಾಥನ್]] || [[Arjun Sarja]], [[Sruthi Hariharan]], [[Varalaxmi Sarathkumar]], [[Prasanna (actor)|Prasanna]], [[Vaibhav Reddy]], [[Suhasini Maniratnam]], [[Sudharani]] |align="center"| [[Crime thriller]] || Produced by Passion Film Factory <br> Tamil - Kannada bilingual film |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/vismaya/ET00044629|title= Vismaya (U/A)|publisher= Bookmyshow|accessdate=28 July 2017}}</ref> |101 |- |- August! | rowspan="16" style="text-align:center; background:#00ffff;"| '''A<br />U<br />G<br />U<br />S<br />T''' | rowspan="3" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#e0ffff;"|'''4''' |align="center"|''ರಾಜ್ ವಿಷ್ಣು'' |align="center"| ಕೆ. ಮಾದೇಶ್ ||[[Sharan (actor)|Sharan]], [[Chikkanna]], [[Vaibhavi Shandilya]], [[Sadhu Kokila]], [[Sriimurali]] |align="center"| [[Comedy drama]] || '''''Remake''''' of Tamil film ''[[Rajini Murugan]]'' (2016) <br> Produced by Ramu Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.chitraloka.com/news/15039-raj-vishnu-to-release-on-august-4th.html|title=Raj-Vishnu To Release On August 4th|publisher=Chitraloka|accessdate=4 August 2017|archive-date=21 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170721054120/http://www.chitraloka.com/news/15039-raj-vishnu-to-release-on-august-4th.html|url-status=dead}}</ref> |102 |- |align="center"|''ಸ್ನೇಹ ಚಕ್ರ'' |align="center"| ಮನೋಜ್ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ || Vijay Venkat, Anvitha Sagar, Shilpa Suvarna |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Sri Lakshmi Venkateshwara Swami Prasanna |align="center"|<ref name="Three Films Releasing This Weekend">{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/three-films-releasing-on-august-4-what-is-your-pick/articlecontent-pf215819-266914.html|title=Three Films Releasing This Weekend, August 4; What's Your Pick?|publisher= Filmibeat|accessdate=4 August 2017}}</ref> |103 |- |align="center"|''ತಾತನ ತಿಥಿ ಮೊಮ್ಮಗನ ಪ್ರಸ್ತ'' |align="center"| ಕೃಷ್ಣ ಚಂದ್ರ || Loki, [[Shubha Poonja]], [[Om Prakash Rao]], Singri Gowda, Channe Gowda |align="center"| [[Comedy film|Comedy]] || Produced by Sri Srinivasa Groups |align="center"|<ref name="Three Films Releasing This Weekend"/> |104 |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#e0ffff;"|'''11''' |align="center"|ಇ೧ |align="center"| ಎ. ಆರ್. ರಮೇಶ್ || A. R. Ramesh, Shamitha Shah |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/e1/ET00060678|title= E1 (Kannada)|publisher= Bookmyshow|accessdate=11 August 2017}}</ref> |105 |- |align="center"|''ಜಾನಿ'' |align="center"| ಪಿ.ಕೆ. ಎಚ್. ದಾಸ್ ||[[Vijay Raghavendra]], [[Milana Nagaraj]], Janani Anthony, [[Suman (actor)|Suman]], [[Rangayana Raghu]], [[Sadhu Kokila]] |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by Aishwarya Film Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=JAANI%20RELEASE%20ON%2011TH%20AUGUST&id=9710&ptype=News|title= JAANI RELEASE ON 11TH AUGUST |publisher= Chitratara|accessdate=11 August 2017}}</ref> |106 |- |align="center"|''ಮಾಸ್ ಲೀಡರ್'' |align="center"| ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿ ||[[Shiva Rajkumar]], [[Vijay Raghavendra]], [[Pranitha Subhash]], [[Vamsi Krishna]], [[Gururaj Jaggesh]], [[Ashika Ranganath]], [[Yogesh (actor)|Yogesh]], [[Sharmiela Mandre]] |align="center"| [[Action film|Action]] - [[War film|War]] || Produced by Tarun Talkies |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.thenewsminute.com/article/kannada-star-shiva-rajkumar-s-mass-leader-release-august-11-66480|title=Kannada star Shiva Rajkumar's Mass Leader to release on August 11|publisher= The News Minute|accessdate=11 August 2017}}</ref> |107 |- |align="center"|''ಪಾರು ಐ ಲವ್ ಯು'' |align="center"| ಸುನೀಲ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ||[[Neethu]], Ranjan, Killer Venkatesh, Micheal Madhu, Mohan Juneja |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Jagadh Jyothi Movie Makers |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/13356/kannada/paaru-i-love-you/index.htm|title=Paaru I Love You ( U ) (2017) (Kannada)|publisher=Now Running.com|accessdate=11 August 2017|archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811143302/http://www.nowrunning.com/movie/13356/kannada/paaru-i-love-you/index.htm|url-status=dead}}</ref> |108 |- | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#e0ffff;"|'''18''' |align="center"|''ಫಸ್ಟ್ ಲವ್'' |align="center"| ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ || RJ Rajesh, Sneha Nair, Kavitha Gowda |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Aditya Film Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/first-love/ET00061007|title= First Love (Kannada)|publisher= Bookmyshow|accessdate=18 August 2017}}</ref> |109 |- |align="center"|ಕಾಫಿ ತೋಟ |align="center"| [[T. N. Seetharam|ಟಿ.ಎನ್. ಸೀತಾರಾಮ್]] || [[Raghu Mukherjee]], [[Radhika Chetan]], [[Rahul Madhav]], [[Samyukta Hornad]], [[B. C. Patil]], [[T. N. Seetharam]], Veena Sunder |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Manvanthara Chitra |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/kaafi-thota-film-to-be-released-tomorrow-august-18-267253.html|title= Kaafi Thota To Release This Weekend, August 18, Tomorrow!|publisher= Filmibeat|accessdate=18 August 2017}}</ref> |110 |- |align="center"|''ಕಾದಲ್'' |align="center"| ಮುರಳಿ ಎಸ್. ವಿ. || Aakash Suresh, Dharani |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by A A Motion Pictures |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://citytoday.news/kadal-kannada-movie-to-be-released-on-august-18/|title=‘Kadhal’ Kannada movie to be released on August 18|publisher=City today|accessdate=18 August 2017}}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |111 |- |align="center"|''ಮಾರಿಕೊಂಡವರು'' |align="center"| ಕೆ. ಶಿವರುದ್ರಯ್ಯ ||[[Sanchari Vijay]], [[Samyukta Hornad]], Sonu Gowda, Sardar Sathya |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Akshara Creations |align="center"|<ref name="ref">{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/21372/kannada/maarikondavaru/|title=Maarikondavaru ( U ) (2017) (Kannada)|publisher=Now Running|accessdate=18 August 2017|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818133803/http://www.nowrunning.com/movie/21372/kannada/maarikondavaru/|url-status=dead}}</ref> |112 |- |align="center"|''ಪರಚಂಡಿ'' |align="center"| ಜೂಮ್ ರವಿ || Vasudeva Murthy, Shobharaj, Mahesh Devi. Shivaji |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Indian Entertainers |align="center"|<ref name="ref" /> |113 |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#e0ffff;"|'''25''' |align="center"|''೫ತ್ ಜನರೇಶನ್'' |align="center"| ಗುರುವೇಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ || Praveen Tej, [[Nidhi Subbaiah]] |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by J J Enterprises |align="center"| |114 |- |align="center"|''ಕೃಷ್ಣ S/o CM'' |align="center"| ಎಂ. ಎಸ್. ರಮೇಶ್ ||[[Ajay Rao]], Bharathi |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Saraswathi Entertainers |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/krishna-s-o-cm-kannada-news-75221.html|title='Krishna S/O CM'|publisher=Indiaglitz|accessdate=25 August 2017|archive-date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825104524/http://www.indiaglitz.com/krishna-s-o-cm-kannada-news-75221.html|url-status=dead}}</ref> |115 |- |align="center"|''ಮಾರ್ಚ್ ೨೨'' |align="center"| [[Kodlu Ramakrishna|ಕೊಡ್ಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] || Aryavardhan, Kiran Raj, Meghashree Bhagavatar, [[Ananth Nag]], [[Geetha (actress)|Geetha]], Deepti Shetty |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Lakshmi Movies |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/march-22-has-a-valuable-message-for-society/articleshow/60190214.cms|title= March 22 has a valuable message for society|publisher= The Times of India|accessdate=25 August 2017}}</ref> |116 |- |align="center"|''ಸಾಹೇಬ'' |align="center"| ಭರತ್. ಎಸ್ ||[[Manoranjan Ravichandran]], [[Shanvi Srivastav]], [[Bullet Prakash]], Pramila Joshai |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Jayanna Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/saheba/ET00061134|title=Saheba (U/A) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=25 August 2017}}</ref> |117 |- |- September! | rowspan="10" style="text-align:center; background:orange; textcolor:#000;"| '''S<br/>E<br/>P<br/>T<br/>E<br/>M<br/>B<br/>E<br/>R''' | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;"|'''1''' |align="center"|ಹ್ಯಾಪಿ ಜರ್ನಿ |align="center"| ಶ್ಯಾಮ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ||[[Srujan Lokesh]], Amitha Kulal, [[Ramesh Bhat]], [[Naveen D. Padil]], Shivadwaj |align="center"| [[Romantic thriller]] || Produced by Sri Sai Karishma Cine Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/happy-journey-of-srujan-kannada-news-165739|title='Happy Journey' of Srujan|publisher=Indiaglitz|accessdate=1 September 2017|archive-date=1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901112043/http://www.indiaglitz.com/happy-journey-of-srujan-kannada-news-165739|url-status=dead}}</ref> |118 |- |align="center"|''ಮುಗುಳು ನಗೆ'' |align="center"| [[Yogaraj Bhat|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] || ಗಣೇಶ್, ಅಪೂರ್ವ ಅರೋರಾ, ನಿಕಿತ ನಾರಾಯಣ್, ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್, ಅಮೂಲ್ಯ, ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ರಂಗಾಯಣ ರಘು |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by S. S. Films, Golden Movies and Yogaraj Cinemas |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.chitraloka.com/news/15307-mugulu-nage-censored-releasing-on-september-1st.html|title=Mugulu Nage Censored – Releasing on September 1st|publisher=Chitraloka|accessdate=25 August 2017|archive-date=24 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824011526/http://chitraloka.com/news/15307-mugulu-nage-censored-releasing-on-september-1st.html|url-status=dead}}</ref> |119 |- | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;"|'''8''' |align="center"|''ಅಯನ'' |align="center"| ಗಂಗಾಧರ ಸಾಲಿಮಟ || ದೀಪಕ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಅಪೂರ್ವ ಸೋಮ, ವೇದಶ್ರೀ ರಾವ್, ಶ್ರೀಹರ್ಷ ಹೊಸಕೆರೆ, ಮೋಕ್ಷ ಕುಶಾಲ್ |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Dees Films |align="center"|<ref name="Ayana U/A Kannada">{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/ayana/ET00056182|title= Ayana (U/A) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=8 September 2017}}</ref> |120 |- |align="center"|''ದರ್ಪಣ'' |align="center"| ಕಾರ್ತಿಕ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ || Arvind Rau, Yethiraj, Sundeep Malani, Dubai Rafiq, KC Singh, Chitra, Madhura |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by JAH's Creative Inn |align="center"|<ref name="Ayana U/A Kannada"/> |121 |- |align="center"|''H ಯಾರಿಗೆ'' |align="center"| ಲಕ್ಷ್ಮೀರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ || ಲಕ್ಷ್ಮೀರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಸಿರೀಶ ರೆಡ್ಡಿ |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Roseland Pictures |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/h-yarige/ET00061810|title= H Yarige (A) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=8 September 2017}}</ref> |122 |- |align="center"|''ಹಳ್ಳಿ ಸೊಗಡು'' |align="center"| ಎಮ್. ಆರ್. ಕಪಿಲ್ || ಆರವ್ ಸೂರ್ಯ, ಅಕ್ಷರ, ದೊಡ್ಡರಂಗೇ ಗೌಡ |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Rajendra Suri Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/halli-sogadu/ET00061725|title= Halli Sogadu Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=8 September 2017}}</ref> |123 |- |align="center"|''ರಾಜಹಂಸ'' |align="center"| ಜದೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಹಂಪಿ || Gowrishankar, [[Ranjani Raghavan]], [[Sridhar (Kannada actor)|Sridhar]], [[Yamuna (actress)|Yamuna]], [[B. C. Patil]], [[Tabla Nani]], [[Bullet Prakash]] |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Jana Mana Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/entertainment/gossip/movies-releasing-on-7th-september/articleshow/60410825.cms|title= Rajahamsa:movies releasing on 7th september|publisher= Vijay Karnataka|accessdate=8 September 2017}}</ref> |124 |- | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;"|'''15''' |align="center"|''ಭರ್ಜರಿ'' |align="center"| [[Chethan Kumar (director)|ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್]] || [[Dhruva Sarja]], [[Rachita Ram]], [[Hariprriya]], [[Vaishali Deepak]], [[Sudharani]], [[Tara (Kannada actress)|Tara]], [[P. Ravishankar]], [[Saikumar Pudipeddi|Saikumar]] |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by R. S. Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://chitraloka.com/news/15455-bharjari-release-date-fixed-to-release-on-september-15th.html|title=Bharjari Release Date Fixed; To Release On September 15th|publisher=Chitraloka|accessdate=15 September 2017|archive-date=15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915114710/https://chitraloka.com/news/15455-bharjari-release-date-fixed-to-release-on-september-15th.html|url-status=dead}}</ref> |125 |- |align="center"|''ಕ್ರಾಕ್'' |align="center"| K. Ram Narayan || Vinod Prabhakar, Akanksha Gandhi, Kaddipudi Chandru, [[H. G. Dattatreya]], Padmaja Rao |align="center"| [[Action thriller]] || Produced by Samuha Talkies and Vijay Cinemas |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/krack/ET00061844|title= Krack (U/A) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=15 September 2017}}</ref> |126 |- | rowspan="1" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ffc04c;"|'''29''' |align="center"|''ತಾರಕ್'' |align="center"| [[Prakash (film director)|Prakash]] || [[Darshan (actor)|Darshan]], [[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ|Shanvi Srivastava]], [[Sruthi Hariharan]], [[Devaraj]], [[Sadhu Kokila]] |align="center"| [[Action drama]] || Produced by Sri Chowdeshwari Cine Creations & Sri Jaimatha Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/darshan-s-taarak-movie-release-date-announced-265410.html|title=Darshan Thoogudeep's Upcoming Movie Taarak’s Release Date Is Announced!|publisher= Filmibeat|accessdate=29 September 2017}}</ref> |127 |- |- October! | rowspan="17" style="text-align:center; background:#eef003; textcolor:#000;"| '''O<br/>C<br/>T<br />O<br />B<br/>E<br/>R''' | rowspan="5" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#f9fab3;"|'''6''' |align="center"|''ಏಪ್ರಿಲ್ ನ ಹಿಮಬಿಂದು'' |align="center"| Shiv - Jagan || [[H. G. Dattatreya]], Babu Hirannaiah, Spandana, Chidanand |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Shiv Jagan and Associates |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/aprilna-himabindu/ET00062869|title= April`Na Himabindu Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=6 October 2017}}</ref> |128 |- |align="center"|''ಹುಲಿರಾಯ'' |align="center"| [[Aravind Kaushik]] || Balu Nagendra, Divya Uruduga, Navarasa Ramakrishna, Renu, Chirashree Anchan |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by SLN Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/aravind-kaushik-directorial-huliraya-to-be-released-on-october-6-268336.html|title= HULIRAYA Release Date Fixed: Rakshit Shetty's Next Production To Hit Theatres On October 6!|publisher= Filmibeat|accessdate=6 October 2017}}</ref> |129 |- |align="center"|''ಕಿಡಿ'' |align="center"| Raghu. S || R Bhuvan Chandra, Pallavi Gowda, Ugramm Manju, Danny Kuttappa, Pavan. K |align="center"| [[Action film|Action]] || '''Remake''' of Malayalam film ''[[Kali (2016 film)|Kali]]'' (2016) <br> Produced by Master Choice Creations |align="center"|<ref name="Bangalore Mirror">{{cite web|url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/5-kannada-films-lined-up-for-october-6/articleshow/60819362.cms|title= 5 Kannada films lined up for October 6|publisher= Bangalore Mirror|accessdate=6 October 2017}}</ref> |130 |- |align="center"|''ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣ ಪರಪಂಚನೇ ಬೇರೆ'' |align="center"| [[Vinaya Prasad]] || [[Vinaya Prasad]], Manjunath Hegde, Prathama Prasad, Jyothi Prakash |align="center"| [[Comedy drama]] || Produced by Vinaya Prasad Productions Limited. |align="center"|<ref name="Bangalore Mirror"/> |131 |- |align="center"|''ವೈರ'' |align="center"| ನವರಸನ್ || Sharan Ulthi, Priyanka Malnad, [[Tabla Nani]], Navarasan, [[Ajay (actor)|Ajay]] |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Dharmasree Enterprises and Geetha Entertainments |align="center"|<ref name="Bangalore Mirror"/> |132 |- | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#f9fab3;"|'''13''' |align="center"|''ಆಡು ಆಟ ಆಡು'' |align="center"| ರಾಮನಾಥ ರುಗ್ವೇದಿ || Shruthi Marathe, Biju Menon, [[Thilak Shekar]], [[Suman Ranganathan]] |align="center"| [[Drama film|Action drama]] || Remake of Tamil film ''[[Thiruttu Payale]]'' (2006)<br>Produced by Kuber Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/aadu-aata-aadu/ET00063378| title=Aadu Aata Aadu Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |133 |- |align="center"|''ಗಾಯತ್ರಿ'' |align="center"| ಸತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಟ್ || Chethan Kumar, Shobha Rani, Vijay Gowda |align="center"| [[Horror film|Horror]] || Produced by Kumar Movies |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/gayatri/ET00063216|title= Gayatri Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |134 |- |align="center"|''ಕರಿಯ ೨'' |align="center"| ಪ್ರಭು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ||[[Santhosh Balaraj]], [[Mayuri Kyatari]], [[Sadhu Kokila]], [[Ajay (actor)|Ajay Ghosh]] |align="center"| [[Crime drama]] || Produced by Santhosh Enterprises |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/kariya-2/ET00063215|title= Kariya 2 Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |135 |- |align="center"|''ಕಟಕ'' |align="center"| [[Ravi Basrur|ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್]] || Ashok Raj, Spandana, Shlaga Saligrama, Madhav Karkada |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Omkar Movies and Ravi Basrur Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/kataka/ET00059773|title= Kataka Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |136 |- |align="center"|''ಸಿತಾರ'' |align="center"| ಎ.ಆರ್. ಮಸ್ತಾನ್ ||[[Harish Raj]], [[Dileep Raj]], Neha Patil, [[Neethu]], [[Ramesh Bhat]] |align="center"| [[Romantic drama]] || |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/sithara/ET00063245|title= Sithara Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |137 |- |align="center"|''ತಿಕ್ಲ ಕಂಬನಿಯ ಕಥೆ'' |align="center"| ಆಂಜಿನಯ್ಯ || Vijay Venkata, Radhika Ram, Mandeep Roy |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Sri Gayatri Devi Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/thikla-kambaniya-kathe/ET00063346|title= Thikla Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=13 October 2017}}</ref> |138 |- | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#f9fab3;"|'''20''' |align="center"|''ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ'' |align="center"| ರೋಹಿತ್ ಪದಕಿ ||[[Raghu Mukherjee]], [[Vasishta N. Simha]], [[Sukrutha Wagle]], [[Samyukta Hornad]], Rajesh Nataranga, [[Poornachandra Mysore]], [[Bhavana Rao]], [[Prakash Belawadi]], Sangeetha Bhatt |align="center"| [[Comedy drama]] || Produced by Krishna Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/dayavittu-gamanisi/ET00061034| title=Dayavittu Gamanisi Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=19 October 2017}}</ref> |139 |- |align="center"|''[[Satya Harishchandra (2017 film)|ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ]]'' |align="center"| [[Dayal Padmanabhan|ದಯಾಳ್ ಪದ್ಮನಾಭನ್]] || [[Sharan (actor)|Sharan]], [[Sanchita Padukone]], [[Bhavana Rao]], [[Chikkanna]], [[Sadhu Kokila]], [[Seetha (actress)|Seetha]] |align="center"| [[Comedy film|Comedy]] || '''Remake''' of Punjabi film ''[[Singh vs Kaur]]'' (2013) <br> Produced by [[K. Manju|K. Manju Cinemaas]] |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/sathya-harishchandra/ET00060184| title=Satya Harishchandra Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=19 October 2017}}</ref> |140 |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#f9fab3;"|'''27''' |align="center"|''ಡುಮ್ಕಿ ಡಮಾರ್'' |align="center"| ಎಸ್. ಪ್ರದೀಪ್ ವರ್ಮಾ || S. Pradeep Varma, Chaitra Shetty, Inchara Gowda, Anushka Sethi, Sunil Kumar |align="center"| [[Comedy drama]] || Produced by Sri Bhumika Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/dumki-damaar/ET00062585| title=Dumki Damaar Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=27 October 2017}}</ref> |141 |- |align="center"|ಮೋಜೊ |align="center"| ಶ್ರೀಷ ಬೆಳಕವಾಡಿ || Manu U. B., Anusha Krishna |align="center"| [[Mystery film|Mystery thriller]] || Produced by Poorvi Arts |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mojo/ET00063297| title=Mojo Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=27 October 2017}}</ref> |142 |- |align="center"|''ಸರ್ವಸ್ವ'' |align="center"| ಶ್ರೇಯಸ್ ಕಬಡಿ ||[[Tilak Shekar]], Chethan Vardhan, Ranusha Kashvi, Sathvika Appaiah |align="center"| [[Romantic thriller]] || Produced by Sarvam Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/sarvasva/ET00063153| title=Sarvasva Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=27 October 2017}}</ref> |143 |- |align="center"|''ಟೈಗರ್ ಗಲ್ಲಿ'' |align="center"| ರವಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ||[[Sathish Ninasam]], [[Bhavana Rao]], [[Roshni Prakash]], Shivamani, Sai Krishna, Pooja Lokesh |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by YKF |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/tiger-galli/ET00063978| title=Tiger Galli Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=27 October 2017}}</ref> |144 |- |- November! | rowspan="22" style="text-align:center; background:#ffa07a; textcolor:#000;" | '''N<br/>O<br/>V<br/>E<br/>M<br/>B<br/>E<br/>R''' | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;"|'''3''' |align="center"|''ಹಾಲು ತುಪ್ಪ'' |align="center"| ಶಶಾಂಕ್ ರಾಜ್ || Pawan Soorya, Gaddappa, Singre Gowda, Mouna, Honnavalli Krishna, Jayaram |align="center"| [[Comedy drama]] || Produced by Bhumiputra |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.chitratara.com/show-content.php?id=9143&ptype=News&title=HAALU%20THUPPA%20FOR%20GOOD%20AND%20BAD| title=HAALU THUPPA FOR GOOD AND BAD|publisher= Chitratara|accessdate=3 November 2017}}</ref> |145 |- |align="center"|''ಜಾಲಿ ಬಾರು ಮತ್ತು ಪೋಲಿ ಹುಡುಗುರು'' |align="center"| ಶ್ರೀಧರ್ ||[[Krishna (Kannada actor)|Madarangi Krishna]], Manasi Vasudeva, [[Chikkanna]], Sanket Kashi, Jayalakshmi |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Silver Feather Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/jaali-baaru-mattu-poli-hudugaru/ET00060034| title=Jaali Baaru Mattu Poli Hudugaru Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=3 November 2017}}</ref> |146 |- |align="center"|''ನಿಶ್ಯಬ್ದ'' |align="center"| Devaraj Kumar || ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಆರಾಧ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ, ಅವಿನಾಶ್, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪ್ರಸನ್ನ |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Makara Jyothi Productions |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/nishabda-2/ET00064104| title=Nishabda 2 Movie (2017) Kannada|publisher= Bookmyshow|accessdate=3 November 2017}}</ref> |147 |- |align="center"|''ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್ ಕೌರವ'' |align="center"| [[S. Mahendar]] || Naresh Gowda, Anusha Ranganath, [[Devaraj]], [[Anu Prabhakar]], [[Shivaram]] |align="center"| [[Action drama]] || Produced by Ayush Enterprises |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.chitraloka.com/news/15592-once-more-kaurava-to-release-in-october.html|title=Once More Kaurava To Release In October|publisher=Chitraloka|accessdate=3 November 2017|archive-date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107055233/https://www.chitraloka.com/news/15592-once-more-kaurava-to-release-in-october.html|url-status=dead}}</ref> |148 |- | rowspan="8" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''10''' |align="center"|''ಬಿಕೋ'' |align="center"| Sandeep Daksh || Reva, Rishitha Malnad, Rockline Sudhakar |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by Jai Chamundeshwari Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/biko/ET00064888| title=Biko (A) Kannada |publisher= Bookmyshow|accessdate=10 November 2017}}</ref> |149 |- |align="center"|''ಕಾಲೇಜ್ ಕುಮಾರ್'' |align="center"| Santhu || [[Vikky Varun]], [[Samyuktha Hegde]], [[P. Ravishankar]], [[Shruti (actress)|Shruti]], [[Achyuth Kumar]] |align="center"| [[Romantic drama]] || Produced by M. R. Pictures |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.filmipop.com/bangalore/movies/college-kumar-movie-21224/showtimes| title=Now Showing College Kumar |publisher= Filmipop|accessdate=10 November 2017}}</ref> |150 |- |align="center"|''ಜಯಸೂರ್ಯ'' |align="center"| Santosh Shiramundu || Santosh Shiramundu |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Kolhapur Mahalaxmi Cine Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/jayasurya-kannada/ET00064905| title=Jayasurya Film |publisher= Bookmyshow|accessdate=10 November 2017}}</ref> |151 |- |align="center"|''ಖಾರಬಾತ್'' |align="center"| M. S. Ravindra || M. S. Ravindra, Shwetha Reddy, Balaram, Ashwini Chandru |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Colors Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/kharabhat/ET00064981| title=Kharabhat Film |publisher= Bookmyshow|accessdate=10 November 2017}}</ref> |152 |- |align="center"|''ನುಗ್ಗೇಕಾಯಿ'' |align="center"| A. Venugopal || Madhusudhan Vijaykumar, Ester Noronha, [[Suchendra Prasad]], [[Vijanath Biradar]], Mukund Gowda |align="center"| [[Comedy film|Comedy]] || Produced by Ads Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/nuggekai/ET00064103| title=Nuggekai Film |publisher= Bookmyshow|accessdate=10 November 2017}}</ref> |153 |- |align="center"|''ಸೈಕೋ ಶಂಕರ'' |align="center"| ಪುನಿತ್ ಆರ್ಯ || Navarasan, Yashas Surya, Vijay Chendoor, [[Sharath Lohitashwa]], Amrutha Ramamurthy, Rashika |align="center"| [[Comedy film|Comedy]] || Produced by Adi Shakti Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/psycho-shankar-film-ready-kannada-news-199276|title=Psycho Shankar film ready|publisher=Indiaglitz|accessdate=10 November 2017|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171110173210/https://www.indiaglitz.com/psycho-shankar-film-ready-kannada-news-199276|url-status=dead}}</ref> |154 |- |align="center"|''ರಾಜರು'' |align="center"| ಗಿರೀಶ್ ಮೂಲಿಮನಿ || Niranjan Shetty, Shalini Vadnikatti, Pruthi Ambar, Mythri Jagadish, Kari Subbu |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by MRS Cine Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/rajaru-ready-kannada-news-170323|title=Rajaru ready|publisher=Indiaglitz|accessdate=10 November 2017|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171110173053/https://www.indiaglitz.com/rajaru-ready-kannada-news-170323|url-status=dead}}</ref> |155 |- |align="center"|''ಸಂಯುಕ್ತ ೨'' |ಅಭಿರಾಮ್ |Prabhu Suryah, [[Chetan Chandra]], Neha Patil, Aishwarya Sindhogi, [[Tabla Nani]] |align="center"|[[Thriller film|Thriller]] |Produced by Siri Productions |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/samyuktha-2/ET00064688|title=Samyuktha-2 Movie (2017)|publisher=Bookmyshow|accessdate=10 November 2017}}</ref> |156 |- | rowspan="6" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''17''' |align="center"|''೯ ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್'' |align="center"| ಕೆ. ನರೇಂದ್ರ ಬಾಬು || ಕಿರಣ್ ಭಗವಾನ್, ದಿವ್ಯಾ ರಾವ್ |align="center"| [[Horror film|Horror]] || Produced by RV Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/9-hilton-house/ET00065227| title=9 Hilton House Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |157 |- |align="center"|''ಕೆಂಪಿರ್ವೆ'' |ವೆಂಕಟ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ |ಎಚ್.ಜಿ.ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ಸಯ್ಯಾಜಿ ಶಿಂಧೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶಿವಶಂಕರ್, ನಟರಂಗ ಶಿಕಾಶಾ, ಭಾಸಿ ಭಾಸ್ಕರ್ |align="center"|[[Drama film|Drama]] |Produced by Amrutha Film Center |<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/kempirve/ET00065136|title=Kempirve|publisher=Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |158 |- |align="center"|''ಮಹಾನುಭಾವರು'' |align="center"| ಸಂದೀಪ್ ನಾಗಲಿಕಾರ್ || Gokul Raj, Balachander, Anusha Rai, Priyanka |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Munnudi Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mahanubhavaru/ET00065067|title=Mahanubhavaru Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |159 |- |align="center"|''ನನ್ ಮಗಳೇ ಹೀರೊಹಿನ್'' |align="center"| ಬಾಹುಬಲಿ ||[[Sanchari Vijay]], [[B. C. Patil]], [[Tabla Nani]], Amrutha Rao, Vijay Chendoor |align="center"| [[Comedy film|Comedy]] || Produced by Sri Kalabhairaveshwara Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/nan-magale-heroine/ET00065068|title=Nan Magale Heroine Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |160 |- |align="center"|''ಪಾನಿಪುರಿ'' |align="center"| ಕೆ. ಪಿ. ನವೀನ್ || Jagadish, Akshata Sreedhar Shastry, Sanjay, Vaibhav |align="center"| [[Comedy film|Comedy drama]] || Produced by Kushi Combines |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/panipuri/ET00065163|title=Panipuri Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |161 |- |align="center"|''ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತೆ ಬಾ'' |align="center"| ಎನ್. ಅರುಣ್ ಲೋಕನಾಥ್ ||ಉಪೇಂದ್ರ, ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್, ಪ್ರೇಮಾ, ಹರ್ಷಿಕಾ ಪೂನಚ್ಚ, ಅವಿನಾಶ್, ವಸಿಷ್ಠ ಎನ್. ಸಿಂಹ, ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ |align="center"| [[Action film|Action]] || '''Remake''' of Telugu film ''[[Soggade Chinni Nayana]]'' (2016) <br> Produced by Hayagreeva Enterprises |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/dabra/movies/upendra-matte-baa/ET00062667| title=Upendra Matte Baa |publisher= Bookmyshow|accessdate=17 November 2017}}</ref> |162 |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000;background:#F7C099;" |'''24''' |align="center"|''ಅತೀರಥ'' |align="center"| ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ||[[Chethan Kumar]], [[Latha Hegde]], [[Kabir Duhan Singh]], [[Sadhu Kokila]], [[Avinash]], [[Achyuth Kumar]] |align="center"| [[Action thriller]] || '''Remake''' of Tamil film ''[[Kanithan]]'' (2016) <br> Produced by Chamundi Cine Creations |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/athiratha/ET00065319| title=Athiratha Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=24 November 2017}}</ref> |163 |- |align="center"|''ಹನಿ ಹನಿ ಇಬ್ಬನಿ'' |align="center"| ಮದ್ದೂರ್ ಶಿವು || Manoj Nandam, Deepthi Kapse, Ajit Jayaraj |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by Sri Sai Ventures |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/hani-hani-ibbani/ET00065548| title=Hani Hani Ibbani Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=24 November 2017}}</ref> |164 |- |align="center"|''ಮೊಂಬತ್ತಿ'' |align="center"| ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕೌಶಿಕ್ || Ravi Kumar, [[Neethu]], Rachana Smith, Yethiraj |align="center"| [[Action drama]] || Produced by Bright Cut Cinema Frames |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mombathi/ET00063061| title=Mombatthi Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=24 November 2017}}</ref> |165 |- |align="center"|''ಉಪ್ಪು ಹುಳಿ ಖಾರ'' |align="center"| [[Imran Sardhariya|ಇಮ್ರಾನ್ ಸರ್ಧಾರಿಯಾ]] || [[Sharath (actor)|Sharath]], [[Anushree (Kannada actress)|Anushree]], [[Malashri]], Jayashree, Shashi Devaraj |align="center"| [[Thriller drama]] || Produced by Tejeshwini Enterprises |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/uppu-huli-khara/ET00046434| title=Uppu Huli Khara Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=24 November 2017}}</ref> |166 |- |- December! | rowspan="15" style="text-align:center; background:skyBlue; textcolor:#000;"| '''D<br />E<br />C<br />E<br />M<br />B<br />E<br />R''' | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''1''' |align="center"|''ಡ್ರೀಮ್ ಗರ್ಲ್'' |align="center"| ಲಕ್ಷ್ಮಣ ನಾಯಕ್ || Patre Ajith, Amrutha Rao, Deepika Das |align="center"| [[Romance film|Romance]] || Produced by |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/dream-girl/ET00066137| title=Dream Girl Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=29 November 2017}}</ref> |167 |- |align="center"|''ಗೌಡ್ರ ಹೋಟಲ್'' |align="center"| ಪೊನ್ ಕುಮಾರನ್ || Rachan Chandra, [[Vedhicka]], [[Ananth Nag]], [[Prakash Raj]] |align="center"| [[Drama film|Drama]] || '''Remake''' of Malayalam film ''[[Ustad Hotel]]'' (2012) <br> Produced by Eminent Movie Makers |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/gowdru-hotel/ET00052988| title=Gowdru Hotel Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=29 November 2017}}</ref> |168 |- |align="center"|''ಮಂತ್ರಮ್'' |align="center"| ಎಸ್. ಎಸ್. ಸಜ್ಜನ್ || Shamanth Shetty, Pallavi Raju, Gaurish Akki, Anil Kumar |align="center"| [[Horror film|Horror]] || Produced by |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mantram/ET00065369| title=Mantram Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=29 November 2017}}</ref> |169 |- |align="center"|''ಮಫ಼್ತಿ'' |align="center"| ನಾರ್ಥನ್ ||[[Sriimurali]], [[Shiva Rajkumar]], [[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ|Shanvi Srivastava]], [[Vasishta N. Simha]] |align="center"| [[Crime drama]] || Produced by Jayanna Films |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.newskarnataka.com/sandalwood/mufti-passes-censor-test-to-release-on-dec-1|title='Mufti' passes censor test; to release on Dec 1|publisher=News Karnataka|accessdate=29 November 2017|archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201042836/https://www.newskarnataka.com/sandalwood/mufti-passes-censor-test-to-release-on-dec-1|url-status=dead}}</ref> |170 |- | rowspan="4" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''8''' |align="center"|''ಅನ್ವೇಷಿ'' |align="center"| ವೇಮಗಲ್ ಜಗನ್ನಾಥ ರಾವ್ ||[[Tilak Shekar]], Raghu Bhat, Shraddha Sharma, Disha Poovaiah, [[Ramya Barna]], [[Anu Agarwal]], [[Avinash]] |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Sri Lakshmi Venkateshwara Entertainer |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/anveshi-in-5-languages-kannada-news-200792|title=Anveshi in 5 languages|publisher=Indiaglitz|accessdate=8 December 2017|archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208174948/https://www.indiaglitz.com/anveshi-in-5-languages-kannada-news-200792|url-status=dead}}</ref> |171 |- |align="center"|''ಮಿ. ಪರ್ಫ಼ೆಕ್ಟ್'' |align="center"| ಎ. ರಮೇಶ್ ಬಾಬು || ಅನೂಪ್ ಸಾ.ರಾ ಗೋವಿಂದ್, ಶಾಲಿನಿ, ಸಂಗೀತಾ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್ |align="center"| [[Comedy drama]] || Produced by |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mr-perfect-kannada/ET00059326| title=Mr. Perfect (Kannada) Movie 2017 |publisher= Book My Show|accessdate=8 December 2017}}</ref> |172 |- |align="center"|''ಸ್ಮಗ್ಲರ್'' |align="center"| ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್ || ಪ್ರಿಯಾ ಹಾಸನ್, ಸುಮನ್, ಸಯ್ಯಾಜಿ ಶಿಂಧೆ, ರವಿ ಕಾಳೆ |align="center"| [[Action film|Action]] || Produced by Rainbow Groups |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/smuggler/ET00022680| title=Smuggler (Kannada) Movie 2017 |publisher= Book My Show|accessdate=8 December 2017}}</ref> |173 |- |align="center"|''ವುಮೆನ್ಸ್ ಡೇ'' |align="center"| ಇಶಾ ||ಸಾಯಿ ಕುಮಾರ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿದ್ಧಿ, ಸೂರ್ಯ, ಸಾನಿಹ ಯಾದವ್, ರಿಪ್ಪು ದಮನ್ ಸಿಂಗ್, ಅಕ್ಷರ, ಸ್ನೇಹ, ಮೋನಿಕಾ |align="center"| [[Crime drama]] || Produced by RK Motion Pictures |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/womens-day/ET00066557| title=Women's Day (Kannada) Movie 2017 |publisher= Book My Show|accessdate=8 December 2017}}</ref> |174 |- | rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''15''' |align="center"|''ಇಲ್ಲ'' |align="center"| ರಾಜ್ ಪ್ರಭು || ರಾಜ್ ಪ್ರಭು |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Sushanth Talkies |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/illa/ET00067139| title=Illa Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=15 December 2017}}</ref> |175 |- |align="center"|''ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿ'' |align="center"| ನೀನಾಸಂ ಮಂಜು || ಸತೀಶ್ ಕುಮಾರ್, ಪೂಜಾ ಎಸ್.ಎಂ. |align="center"| [[Drama film|Drama]] || Produced by Heeralal Movies |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/mooka-hakki/ET00066554| title=Mooka Hakki Movie (2017) |publisher= Bookmyshow|accessdate=15 December 2017}}</ref> |176 |- |style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''21''' |align="center"|''ಅಂಜನಿ ಪುತ್ರ'' |align="center"| [[A. Harsha|ಎ. ಹರ್ಷ]] || ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್, ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ, ರಮ್ಯ ಕೃಷ್ಣನ್, ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್, ಮುಕೇಶ್ ತಿವಾರಿ, ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ |align="center"| [[Masala film|Masala]] || '''Remake''' of Tamil film ''[[Poojai]]'' (2014)<br> Produced by MNK Movies and Jayashreedevi Productions |align="center"|<ref name="The Fine Express">{{cite web|url=http://thefinexpress.com/anjani-putra-movie-release-date-fixed-coming-december-21/6808/|title=Anjani Putra Movie release date fixed, Coming on December 21|publisher=The Fine Express|accessdate=21 December 2017|archive-date=19 ಜುಲೈ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719234033/https://thefinexpress.com/anjani-putra-movie-release-date-fixed-coming-december-21/6808/|url-status=dead}}</ref> |177 |- |rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''22''' |align="center"|''ರೈಲ್ವೆ ಚಿಲ್ರನ್'' |align="center"| ಪೃಥ್ವಿ ಕೊಣಣೂರ್ || ಯಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಮನೋಹರ, ಶ್ರೀಕಾಂತ್, ನರಸಪ್ಪ |align="center"| [[Docudrama]] || Produced by Anjali Nayak |align="center"|<ref name="The Fine Express"/> |178 |- |align="center"|''ಟೋರ ಟೋರ'' |align="center"| ಹರ್ಷ ಗೌಡ || Sanath, Siddhu Moolimani, Saniha Yadav, Nataraj. L, Pooja Raju |align="center"| [[Sci-fi film|Sci-fi]] || Produced by Mayavi Productions |align="center"|<ref name="The Fine Express"/> |179 |- |rowspan="2" style="text-align:center; textcolor:#000; background:#ADD8E6;"|'''29''' |align="center"|''ಅವಾಹಯಾಮಿ'' |align="center"| ಗಿರೀಶ್ ಕುಮಾರ್. ಬಿ || Vijay Raj, Mouna Shree, [[Dileep Raj]] |align="center"| [[Thriller film|Thriller]] || Produced by Wood Creepers & Friends |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/aavahayami/ET00068329| title=Aavahayami Movie 2017|publisher= Bookmyshow|accessdate=29 December 2017}}</ref> |180 |- |align="center"|''ಚಮಕ್'' |align="center"| ಸಿಂಪಲ್ ಸುನಿ ||ಗಣೇಶ್, ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ, ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ |align="center"| [[Romantic comedy]] || Produced by Crystal Park Cinemas |align="center"|<ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/chamak/ET00059286| title=Chamak Movie 2017|publisher= Bookmyshow|accessdate=26 December 2017}}</ref> |181 |- |} ==Dubbed films== {| class="wikitable sortable sortable" |- ! scope="col" rowspan="2"| Opening ! scope="col" rowspan="2"| Title ! scope="col" rowspan="2"| Director(s) ! scope="col" colspan="2"| Original film ! scope="col" rowspan="2"| Cast ! scope="col" rowspan="2" class="unsortable"| {{tooltip|Ref.|ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} |- ! scope="col" | Title ! scope="col" | Language |- | 2016 | ''Naanu Nanna Preeti'' | [[Vinod Chhabria]] | ''[[My Husband's Wife]]'' | Hindi | [[Pawan Sharma]], [[Rakhi Vohra]], Alisha Khan, [[Rati Agnihotri]], [[Prem Chopra]], [[Shakti Kapoor]] | <ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/when-tamils-ajith-speaks-in-kannada/article17385292.ece|title=My Husbands Wife dubbed version to hit screens Friday|work=The Hindu|date=1 March 2017}}</ref> |- | March 3 | ''Sathyadev I. P. S.'' | [[Gautham Vasudev Menon]] | ''[[Yennai Arindhaal]]'' | Tamil | [[Ajith Kumar]], [[Trisha Krishnan]], [[Anushka Shetty]], [[Arun Vijay]] | <ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/when-tamils-ajith-speaks-in-kannada/article17385292.ece|title=Yennai Arindhaal ’s dubbed version to hit screens Friday|work=The Hindu|date=1 March 2017}}</ref> |- | September 1 | ''Vega Matthu Udvega 8'' | [[F. Gary Gray]] | ''[[The Fate of the Furious]]'' | English | [[Vin Diesel]], [[Dwayne Johnson]], [[Jason Statham]], [[Charlize Theron]] | <ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/kannada-dubbed-version-of-fast-and-furious-8-to-be-released-on-september-1-267554.html|title=UNBELIEVABLE! Vega Mattu Udvega 8 To Release This Weekend, September 1!|work=Filmibeat|date=1 September 2017}}</ref> |- | November 10 | ''Dheera'' | [[Vishnuvardhan (director)|Vishnuvardhan]] | ''[[Arrambam]]'' | Tamil | [[Ajith Kumar]], [[Arya (actor)|Arya]], [[Nayantara]], [[Taapsee Pannu]] | <ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/bengaluru/movies/dheera/ET00064097|title=Dheera Kannada (U/A)|work=Bookmyshow|date=10 November 2017}}</ref> |- |} ==Notable deaths== {| cellspacing="0" cellpadding="4" border="0" |- style="background:#dae3e7; text-align:center;" | '''Month''' || '''Date''' || '''Name''' || '''Age''' || '''Sex''' || '''Country''' || '''Profession''' || '''Notable films''' || '''Ref''' |- valign="top" |- valign="center" | rowspan="1" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in January 2017|January]]''' | style="text-align:center; vertical-align:top;"| ''6'' || style="text-align:center; vertical-align:top;"| '''[[Om Puri]]''' || style="text-align:center;"| 66 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor || style="text-align:center;" | ''[[Tabbaliyu Neenade Magane]]'', ''[[AK-47 (film)|AK-47]]'' || <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-om-puri-passes-away-bollywood-mourns-his-demise/articleshow/56367905.cms | title=Veteran actor Om Puri passes away, Bollywood mourns his demise|publisher=''[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]''|date=9 January 2017}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in February 2017|February]]''' | style="text-align:center; vertical-align:top;"| ''14'' || style="text-align:center; vertical-align:top;"| '''Ravikumar''' || style="text-align:center;"| 62 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Producer || style="text-align:center;" | ''[[Crazy Loka]]'', ''[[Preethiyinda Ramesh]]'', ''[[Radhan Ganda]]'' || <ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14354-king-ravikumar-no-more.html|title=King Ravikumar No More|publisher=''Chitraloka.com''|date=15 February 2017|access-date=22 ಜೂನ್ 2017|archive-date=26 ಜೂನ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626135124/http://www.chitraloka.com/news/14354-king-ravikumar-no-more.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in March 2017|March]]''' | style="text-align:center; vertical-align:top;"| ''6'' || style="text-align:center; vertical-align:top;"| '''Padma Kumuta''' || style="text-align:center;"| 58 || style="text-align:center;"| Female || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor || style="text-align:center;" | ''[[Chomana Dudi]]'', ''[[Bayalu Daari]]'' || <ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14431-senior-television-actress-padma-kumuta-no-more.html|title=Padma Kumuta No More|publisher=''Chitraloka.com''|date=6 March 2017|access-date=22 ಜೂನ್ 2017|archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310151124/http://www.chitraloka.com/news/14431-senior-television-actress-padma-kumuta-no-more.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="1" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in May 2017|May]]''' | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''31'' || style="text-align:center; vertical-align:top;"| '''[[Parvathamma Rajkumar]]''' || style="text-align:center;"| 78 || style="text-align:center;"| Female || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Producer and distributor || style="text-align:center;" | ''[[Thrimurthy]]'', ''[[Shankar Guru (1978 film)|Shankar Guru]]'', ''[[Haalu Jenu]]'', ''[[Chalisuva Modagalu]]'', ''[[Shravana Banthu]]'', ''[[Apoorva Sangama]]'', ''[[Anand (1986 film)|Anand]]'', ''[[Devatha Manushya]]'', ''[[Om (1995 film)|Om]]'', ''[[Nanjundi Kalyana]]'', ''[[Appu (2002 film)|Appu]]'' || <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/parvathamma-rajkumar-wife-of-late-kannada-actor-rajkumar-dies/articleshow/58920731.cms | title=Parvathamma Rajkumar, wife of late Kannada actor Rajkumar, dies|publisher=''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]''|date=31 May 2017}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in August 2017|August]]''' | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''1'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''Dhruv Sharma''' || style="text-align:center;"| 35 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor and CCL player || style="text-align:center;" | ''Snehanjali'', ''Tippajji Circle'', ''Neenandre Ishta Kano'', ''Hit List'' || <ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kannada-actor-dhruv-sharma-dies-cardiac-arrest-multiple-organ-failure/1/1015816.html | title=Kannada actor Dhruv Sharma dies of cardiac arrest and multiple organ failure|publisher=''[[India Today]]''|date=1 August 2017}}</ref> |- | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''30'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[L. N. Shastry]]''' || style="text-align:center;"| 46 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Music director and playback singer || style="text-align:center;" | ''[[Janumada Jodi]]''. ''[[Malla (film)|Malla]]''. ''[[Ravimama]]''. ''[[Aunty Preethse]]''. ''[[Bellary Naga]]''. ''[[Aham Premasmi]]''. ''[[Adyaksha]]''|| <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/playback-singer-l-n-shastry-passes-away/articleshow/60292092.cms| title=Playback singer L N Shastry passes away|publisher=''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]''|date=30 August 2017}}</ref> |- | rowspan="3" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in September 2017|September]]''' | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''1'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''Lambu Nagesh''' || style="text-align:center;"| || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor || style="text-align:center;" | ''[[Police Story 2 (2007 film)|Police Story 2]]''. ''[[Joke Falls]]''. ''Huliya''. ''[[Belli Kalungura]]'' || <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/lambu-nagesh-passes-away/articleshow/60335127.cms | title=Kannada actor Lambu Nagesh passes away|publisher=''[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]''|date=1 September 2017}}</ref> |- | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''8'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[R. N. Sudarshan]]''' || style="text-align:center;"| 78 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor and producer || style="text-align:center;" | ''[[Vijayanagarada Veeraputhra]]''. ''[[Karulina Kare]]''. ''[[Kadina Rahasya]]''. ''[[Kappu Bilupu]]''. ''[[Mareyada Deepavali]]''. ''[[Kaliyuga Bheema]]''. ''[[Hrudaya Pallavi]]''. ''[[Mata (film)|Mata]]''. ''[[Super (2010 Kannada film)|Super]]'' || <ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/rn-sudarshan-dead-at-78-bengaluru/1/1043702.html | title=Kannada actor RN Sudarshan dies at 78 in Bengaluru|publisher=''[[India Today]]''|date=8 September 2017}}</ref> |- | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''10'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[B. V. Radha]]''' || style="text-align:center;"| 69 || style="text-align:center;"| Female || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actress and producer || style="text-align:center;" | ''[[Navakoti Narayana]]''. ''[[Bangaarada Manushya]]''. ''[[Devaru Kotta Thangi (1973 film)|Devaru Kotta Thangi]]''. ''[[Bhale Adrushtavo Adrushta]]''. ''[[Lagna Pathrike]]''. ''[[Mayor Muthanna]]''. ''[[Hoomale]]''. ''[[Kalavida]]''. ''[[Thandege Thakka Maga]]'' || <ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/actor-bv-radha-passes-away/article19655467.ece | title=Actor B.V. Radha passes away |publisher=''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]''|date=11 September 2017}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''[[Deaths in October 2017|October]]''' | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''2'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''Rakesh''' || style="text-align:center;"| 27 || style="text-align:center;"| Male || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Actor || style="text-align:center;" | ''[[Cheluvina Chittara]]''. ''Dhoomapana'' || <ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/635988/kannada-actor-rakesh-pappusi-comedy.html | title=Actor Rakesh passes away |publisher=''[[Deccan Herald]]''|date=3 October 2017}}</ref> |- | style="text-align:center; vertical-align:center;"| ''13'' || style="text-align:center; vertical-align:center;"| '''Poornima Mohan''' || style="text-align:center;"| 48 || style="text-align:center;"| Female || style="text-align:center;"| {{Flagicon|india}} || style="text-align:center;"| Producer, Director || style="text-align:center;" | ''[[Julie (2006 film)|Julie]]'' ||<ref>http://www.ibtimes.co.in/kannada-filmmaker-poornima-mohan-dies-cardiac-arrest-745566</ref> |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|3}} ==External links== * [https://www.imdb.com/search/title?at=0&languages=kn|1&sort=num_votes&year=2016,2016 Kannada Movies of 2016] at [[Internet Movie Database]] {{s-start}} {{succession box|title=[[List of Kannada films|Kannada films]]|before=[[List of Kannada films of 2016|Kannada films 2016]]|after= [[List of Kannada films of 2018|Kannada films of 2018]]|years='''2017'''|}} {{s-end}} {{Cinema of Karnataka}} {{Films by country}} {{2017 films}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2010s Kannada-language films]] [[ವರ್ಗ:Lists of 2017 films by country or language|Kannada]] [[ವರ್ಗ:Lists of Kannada films by year]] [[ವರ್ಗ:2017 in Indian cinema|Kannada]] jg95uxvozs0jac5dmc2zsbu3m2rscl7 4 90682 1372712 1372242 2026-05-04T20:42:55Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-19 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372712 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೭:೧೧, ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೭:೦೬, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೩:೪೪, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೮, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೧, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೪೬, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೧೧, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೮:೦೦, ೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೩೯, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೧೬, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೧೧, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೩, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೧, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೫೩, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೯, ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೦, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೩, ೬ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೦೬, ೧೩ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೪೧, ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೩೩, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೨೩, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೪೫, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೦೭, ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೪೯, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೦೯, ೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೩೪, ೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೩೭, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೧೦, ೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೫೫, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೯:೦೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೫೭, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೦೬, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೫:೪೦, ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೮, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೬:೪೨, ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೩೫, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೨೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೦, ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೫೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೭, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೪, ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೨, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೦೭, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೫೫, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೨೫, ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೭, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೧೪, ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೩೨, ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೩:೧೪, ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೫೯, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೧೩, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೪:೫೯, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೪೬, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೨೧, ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೦೫, ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೨:೨೦, ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೫, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೪೮, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೪೮, ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೨೯, ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೩:೩೫, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೨, ೫ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> 99dbug7k0r6ua22wpe0z056fkxx9doc 0 108855 1372768 1336298 2026-05-05T10:26:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372768 wikitext text/x-wiki {{short description|British mathematician who proved Fermat's Last Theorem}} {{Use dmy dates|date=October 2017}} {{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = ಸರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ವೈಲ್ಸ್ | birth_name = ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾನ್ ವೈಲ್ಸ್ | honorific_suffix = | image = Andrew wiles1-3.jpg | caption = ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಸ್‌ ಅವರು | birth_date = {{birth date and age|df=yes|೧೯೫೩|೪|೧೧}} | birth_place = ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | nationality = ಬ್ರಿಟಿಷ್ | field = [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]] | work_institutions = {{Plainlist| * ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} | education = ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್<br/>ಲೇಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ | alma_mater = {{Plainlist| <!--Oxbridge colleges do not award degrees, so Merton College and Clare College don't belong here--> * ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಎಮ್‌‌ಎ) * [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (ಪಿಎಚ್‌ಡಿ) }} | doctoral_advisor = ಜಾನ್ ಕೋಟ್ಸ್<ref name="mathgene"/> | doctoral_students = {{Plainlist| * ಮಂಜುಲ್ ಭಾರ್ಗವ * ಬ್ರಿಯಾನ್ ಕಾನ್ರಾಡ್ * ಎಹುದ್ ಡಿ ಶಾಲಿತ್ * ಫ್ರೆಡ್ ಡೈಮಂಡ್ * ರಿತಬ್ರತ ಮುನ್ಷಿ * ಕಾರ್ಲ್ ರೂಬಿನ್ * ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಸ್ಕಿನ್ನರ್ * ರಿಚರ್ಡ್ ಟೇಲರ್<ref name="mathgene">{{MathGenealogy}}</ref> * ವಿನಾಯಕ್ ವತ್ಸಲ್}} | thesis_title = ಪರಸ್ಪರ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಿನ್ನರ್ಟನ್-ಡಯರ್ ಅವರ ಊಹೆ | thesis_year = ೧೯೭೯ | thesis_url = http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.477263 | known_for = ಅರೆಸ್ಥಿರ ಅಂಡವೃತ್ತದ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ತನಿಯಾಮಾ–ಶಿಮುರಾ ಊಹೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು, ಆ ಮೂಲಕ [[ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯ]]<br/>ಇವಾಸಾವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯ ಊಹೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು | prizes = {{Plainlist| * ವೈಟ್‌ಹೆಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೮೮)</small> * ರೋಲ್ಫ್ ಸ್ಕಾಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೫)</small> * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೫)</small> * ಫರ್ಮಾಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೫)</small> * ವುಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೫/೬)</small> * ರಾಯಲ್ ಪದಕ <small>(೧೯೯೬)</small> * ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್(NAS) ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೬)</small> * ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಫಾರಿನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ <small>(೧೯೯೬)</small> * ಕೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೭)</small> * ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <small>(೧೯೯೭)</small> * ವುಲ್ಫ್‌ಸ್ಕೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೭)</small> * ಐಎಮ್‌ಯು(IMU) ಬೆಳ್ಳಿ ಫಲಕ <small>(೧೯೯೮)</small> * ಕಿಂಗ್ ಫೈಸಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಫೈಸಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೧೯೯೮)</small> * ಶಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೨೦೦೫)</small> * ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <small>(೨೦೧೬)</small> * ಕಾಪ್ಲಿ ಪದಕ <small>(೨೦೧೭)</small><ref name ="Copley"/> * ಡಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಪದಕ <small>(೨೦೧೯)</small> }} }} '''ಸರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾನ್ ವೈಲ್ಸ್''' (ಜನನ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೩) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಞ]]. ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾನ್ ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯ]](ಫರ್ಮಾಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಯರಮ್) ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೬ ರ ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ೨೦೧೭ ರ ಕಾಪ್ಲೆ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref name ="Copley">{{Cite web|url=https://royalsociety.org/news/2017/05/mathematician-andrew-wiles-wins-royal-society-copley-medal | title=Mathematician Sir Andrew Wiles FRS wins the Royal Society's prestigious Copley Medal|website=The Royal Society|access-date=27 May 2017}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ರೆಜಿಯಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref name="RProf">{{cite web |url=http://www.ox.ac.uk/news/2018-05-31-sir-andrew-wiles-appointed-first-regius-professor-mathematics-oxford |title=Sir Andrew Wiles appointed first Regius Professor of Mathematics at Oxford |work=News & Events |publisher=[[University of Oxford]] |date=2018-05-31 |access-date=2018-06-01 |archive-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180917123615/http://www.ox.ac.uk/news/2018-05-31-sir-andrew-wiles-appointed-first-regius-professor-mathematics-oxford |url-status=dead }}</ref> ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೌರಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ವೈಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಬ್ಯಾರಿ ಮಜೂರ್ ಅವರ ಇವಾಸಾವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಗ್ಯಾಲೋಯಿಸ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು, ಅಂಡಾಕಾರದ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ರೂಪಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಹಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಸೆಮಿಸ್ಟೆಬಲ್ ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೊರಟರು. ಇಇದು ಫೆರ್ಮಟ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಫೆರ್ಮಟ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಗಣಿತಜ್ಞರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಲು ಹೊಸ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂವರು ಗಣಿತಜ್ಞರು ವೈಲ್ಸ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೨೦೬ ರಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೩ ರಂದು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ವೈಲ್ಸ್ (೧೯೨೩-೨೦೦೫) ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ವೈಲ್ಸ್ (ನೀ ಮೌಲ್) ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೫ ರವರೆಗೆ, ಅವರ ತಂದೆ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ರಿಡ್ಲಿ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರೆಜಿಯಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದರು.<ref>https://www.ukwhoswho.com/display/10.1093/ww/9780199540884.001.0001/ww-9780199540884-e-39819</ref> ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು [[ನೈಜೀರಿಯ|ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ತನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |title=Alumni |url=https://www.kcs.cambs.sch.uk/about-us/alumni/ |publisher=King's College School, Cambridge |access-date=1 February 2022}}</ref> ಮತ್ತು ದಿ ಲೇಸ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |title=Old Leysian Prof Sir Andrew Wiles wins the Copley Medal |url=https://www.theleys.net/media/news/article/234/old-leysian-prof-sir-andrew-wiles-wins-the-copley-medal |publisher=The Leys & St Faith's Schools Foundation |access-date=1 February 2022 |date=2 November 2017}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೦ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ತಿಳಿದರು. ಆಗ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ]] ಎರಿಕ್ ಟೆಂಪಲ್ ಬೆಲ್ ಅವರ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೦ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಯಾರೂ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರು ಇದನ್ನು ನಾನೇ ಮೊದಲು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಛಲವನ್ನು ತೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ  ಅವರ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ಆ ಕನಸನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಇವರಿಗೆ ೩೩ ವರ್ಷವಿರುವಾಗ ಕೆನ್ ರಿಬೆರ್ಟ್ರವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮೇಯವೊಂದು ವೈಲ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಫರ್ಮನ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿತು.<ref>{{cite book|last=Chang|first=Sooyoung|title=Academic Genealogy of Mathematicians|date=2011|isbn=9789814282291|page=207|publisher=World Scientific |url=https://books.google.com/books?id=4siw31DPONUC&pg=PA207}}</ref> ==ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ== ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನ ಮೆರ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೭೫ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಸ್‌ ಅವರ [[ಪದವಿ]] ಸಂಶೋಧನೆಯು ಜಾನ್ ಕೋಟ್ಸ್‌ರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇವಾಸಾವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗುಣಾಕಾರದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳ ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಬ್ಯಾರಿ ಮಜೂರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಇವಾಸಾವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="royal"/><ref name=nas>{{cite web|title=Andrew Wiles|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/3001745.html|publisher=National Academy of Sciences|access-date=16 March 2016}}</ref> ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಕ್ಲೇರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name=wphd>{{cite thesis|degree=PhD|publisher=University of Cambridge|title=Reciprocity laws and the conjecture of birch and swinnerton-dyer|first=Andrew John|last=Wiles|date=1978|url=http://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=15254|id={{EThOS|uk.bl.ethos.477263}}|website=lib.cam.ac.uk|oclc=500589130|access-date=15 ಜೂನ್ 2024|archive-date=18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918072603/https://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=15254|url-status=dead}}</ref> ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು.<ref name=andrew>{{cite web|first1=John J.|last1=O'Connor|first2=Edmund F.|last2=Robertson|title=Andrew John Wiles Biography|url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Wiles/|publisher=MacTutor History of Mathematics archive|date=September 2009|access-date=1 February 2022}}</ref> ೧೯೮೫ - ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಬಳಿಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಡೆಸ್ ಹೌಟ್ಸ್ ಎಟುಡೆಸ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಕೋಲ್ ನಾರ್ಮಲ್ ಸುಪರಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಗೆನ್‌ಹೈಮ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ|ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="royal">{{cite web|url=https://collections.royalsociety.org/DServe.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=show.tcl&dsqSearch=(RefNo==%27EC%2F1989%2F39%27)|title=EC/1989/39: Wiles, Sir Andrew John|publisher=[[The Royal Society]]|access-date=16 March 2016|archive-date=13 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713195729/https://collections.royalsociety.org/DServe.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=show.tcl&dsqSearch=(RefNo==%27EC%2F1989%2F39%27)|url-status=dead}}</ref> ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರವರೆಗೆ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಜೀನ್ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.<ref name=andrew/> ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವೈಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ರೆಜಿಯಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="RProf"/> ===ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯದ ಪುರಾವೆ=== ೧೯೮೬ ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೇ, ಜೀನ್-ಪಿಯರ್ ಸೆರ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೆನ್ ರಿಬೆಟ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಪ್ರಗತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯವು ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಪ್ರಮೇಯದ ಸೀಮಿತ ರೂಪದ ಅನುಬಂಧವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಪ್ರಮೇಯವು ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ವೈಲ್ಸ್‌ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವೈಲ್ಸ್ ಅವರು ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಫ್ರೇಯ ವಕ್ರರೇಖೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಊಹೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವವಾಲನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಲೆಸ್ ಅವರು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಮೇಯದ ಪುರಾವೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರು. ಅವರ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಜೂನ್ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಮೇಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬಂತು. ಇನ್ನೇನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮತ್ತೊಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಲೇಖನ ಫರ್ಮನ ಪ್ರಮೇಯದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಎರಡೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇ ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಆನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಮೀಸಲಾದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== [[File:Wiles vor Sockel.JPG|thumb|೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ವೈಲ್ಸ್ [[ಪಿಯರಿ ಡೆ ಫರ್ಮ]] ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್-ಡಿ-ಲೊಮ್ಯಾಗ್ನೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫರ್ಮನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ]] ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯದ ವೈಲ್ಸ್‌ನ ಪುರಾವೆಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ತಜ್ಞರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ನಿಂತಿದೆ. ವೈಲ್ಸ್‌ರನ್ನು ಬಿಬಿಸಿ(BBC) ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯ ಹೊರೈಸನ್‌ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಫರ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮೇಯದ ಕುರಿತು ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು "ದಿ ಪ್ರೂಫ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಿಬಿಎಸ್(PBS) ವಿಜ್ಞಾನ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಸಂಚಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸೈಮನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಫರ್ಮನ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಯರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಲ್ಸ್‌ ಅವರಿಗೆ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ: *ಲಂಡನ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜೂನಿಯರ್ ವೈಟ್‌ಹೆಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೮) *೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ (FRS) ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು<ref name=royale>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117014255/https://royalsociety.org/people/andrew-wiles-12529/|access-date=1 February 2022 |archive-date=17 November 2015 |url=https://royalsociety.org/people/andrew-wiles-12529/ |title=Sir Andrew Wiles KBE FRS |publisher=Royal Society |location=London|quote=One or more of the preceding sentences incorporates text from the royalsociety.org website where: All text published under the heading 'Biography' on Fellow profile pages is available under Creative Commons Attribution 4.0 International License.}}</ref><ref name="royal"/> *ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯ (೧೯೯೪)<ref>{{Cite web|title=Andrew J. Wiles|url=https://www.amacad.org/person/andrew-j-wiles|access-date=2021-12-10|website=American Academy of Arts & Sciences|language=en}}</ref> <ref name=andrew/> *ಸ್ಕಾಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೫)<ref name=andrew/> *ಫರ್ಮಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೫)<ref name=shaw/> *ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೫/೬) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು (೧೯೯೬) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಿಂದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಏನ್‌ಏಎಸ್(NAS) ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬)<ref name=NASMath>{{cite web|title=NAS Award in Mathematics|url=http://www.nasonline.org/site/PageServer?pagename=AWARDS_mathematics|publisher=National Academy of Sciences|access-date=13 February 2011| archive-url= https://web.archive.org/web/20101229195210/http://www.nasonline.org/site/PageServer?pagename=AWARDS_mathematics| archive-date= 29 December 2010}}</ref> *ರಾಯಲ್ ಮೆಡಲ್ (೧೯೯೬) *ಒಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬)<ref>[https://www.ams.org/notices/199606/people.pdf Wiles Receives Ostrowski Prize]. American Mathematical Society. Retrieved 16 March 2016.</ref> *ಕೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭)<ref>{{cite web|title=1997 Cole Prize, Notices of the AMS|url=https://www.ams.org/notices/199703/comm-cole.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.ams.org/notices/199703/comm-cole.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|access-date=13 April 2008|publisher=American Mathematical Society}}</ref> *ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (೧೯೯೭) *ವೋಲ್ಫ್ಸ್ಕೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭)<ref>[https://www.ams.org/notices/199710/barner.pdf Paul Wolfskehl and the Wolfskehl Prize]. American Mathematical Society. Retrieved 16 March 2016.</ref> – ಪಾಲ್ ವೋಲ್ಫ್ಸ್ಕೆಲ್ ನೋಡಿ *ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯ (೧೯೯೭)<ref>{{Cite web|title=APS Member History|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Andrew+Wiles&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|access-date=2021-12-10|website=search.amphilsoc.org|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210205826/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Andrew+Wiles&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|url-status=dead}}</ref> *ಕಿಂಗ್ ಫೈಸಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೮)<ref>{{cite web|url=https://www.ams.org/notices/199805/comm-wiles.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.ams.org/notices/199805/comm-wiles.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |title=Andrew Wiles Receives Faisal Prize |publisher=American Mathematical Society |access-date=12 June 2014}}</ref> *ಕ್ಲೇ ರಿಸರ್ಚ್ ಅವಾರ್ಡ್ (೧೯೯೯) *ಪ್ರೀಮಿಯೋ ಪಿಟಗೋರಾ (ಕ್ರೋಟಾನ್, ೨೦೦೪)<ref>{{cite web|url=http://www.lami.unical.it/premiopitagora.php |title=Premio Pitagora |publisher=University of Calabria |language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20140115040247/http://www.lami.unical.it/premiopitagora.php|archive-date=15 January 2014 |access-date=16 March 2016}}</ref> *ಶಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫)<ref name=shaw>[https://www.ams.org/notices/200508/comm-shaw.pdf Wiles Receives 2005 Shaw Prize]. [[American Mathematical Society]]. Retrieved 16 March 2016.</ref> *ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ (೨೦೦೦) *ಅಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬)<ref name="natureAbel">{{cite journal|last=Castelvecchi|first=Davide|title=Fermat's last theorem earns Andrew Wiles the Abel Prize|journal=Nature|volume=531|issue=7594|year=2016|pages=287|doi=10.1038/nature.2016.19552|pmid=26983518|bibcode=2016Natur.531..287C|doi-access=free}}</ref><ref name="associatedpress">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/british-mathematician-sir-andrew-wiles-gets-abel-math-prize/2016/03/15/41146a7e-eaa9-11e5-a9ce-681055c7a05f_story.html |title=British mathematician Sir Andrew Wiles gets Abel math prize |agency=Associated Press |date=15 March 2016 |newspaper=The Washington Post |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315135239/https://www.washingtonpost.com/world/europe/british-mathematician-sir-andrew-wiles-gets-abel-math-prize/2016/03/15/41146a7e-eaa9-11e5-a9ce-681055c7a05f_story.html |archive-date=15 March 2016 |df=dmy }}</ref><ref name="sheenamckenzie,cnn">{{cite news |last=McKenzie |first=Sheena |date=16 March 2016 |title=300-year-old math question solved, professor wins $700k – CNN |publisher=CNN |url=http://www.cnn.com/2016/03/16/europe/fermats-last-theorem-solved-math-abel-prize/index.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.businessinsider.com/andrew-wiles-abel-prize-fermats-last-theorem-2016-3|title=A British mathematician just won a $700,000 prize for solving this fascinating centuries-old math problem 22 years ago|website=Business Insider|access-date=19 March 2016}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=http://time.com/4263916/andrew-wiles-abel-prize-fermat-theorem/|title=Andrew Wiles Wins 2016 Abel Prize for Fermat's Last Theorem|last=Iyengar|first=Rishi|magazine=Time|access-date=19 March 2016|archive-date=16 ಜನವರಿ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116125050/https://time.com/4263916/andrew-wiles-abel-prize-fermat-theorem/|url-status=dead}}</ref> *ಕಾಪ್ಲೆ ಪದಕ (೨೦೧೭) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{sister project links|d=Q184433|c=Andrew Wiles|n=no|q=Andrew Wiles|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|wikt=no|s=no|species=no}} *[https://www.maths.ox.ac.uk/people/andrew.wiles Profile from Oxford] *[https://dof.princeton.edu/about/clerk-faculty/emeritus/andrew-john-wiles Profile from Princeton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211105042955/https://dof.princeton.edu/about/clerk-faculty/emeritus/andrew-john-wiles |date=5 November 2021 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 8pm4hbe4bqss8k6ymmxl8jhdzrnuid1 0 130154 1372714 1369861 2026-05-04T23:21:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372714 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency|agency_name=ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣೀಯ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ|chief8_name=|chief2_name=|chief2_position=<!-- (etc.) -->|chief3_name=|chief3_position=|chief4_name=|chief4_position=|chief5_name=|chief5_position=|chief6_name=|chief6_position=|chief7_name=|chief7_position=|chief8_position=|chief1_name=ಇಂದು ಶೇಖರ್ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಐಏಎಸ್|chief9_name=|chief9_position=|parent_department=|parent_agency=|child1_agency=|child2_agency=<!-- (etc.) -->|keydocument1=<!-- (etc.) -->|website=https://mnre.gov.in/|map=|map_width=|map_caption=|footnotes=|chief1_position=ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ|deputyminister2_pfo=<!-- (etc.) -->|nativename=|formed=1992|nativename_a=|nativename_r=|type=|seal=|seal_width=|seal_caption=|logo=MNRE India.svg|logo_width=|logo_caption=|picture=Raj Kumar Singh with PM Modi (cropped).jpg|picture_width=|picture_caption=|preceding1=ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳ ಇಲಾಖೆ|deputyminister2_name=|preceding2=<!-- (etc.) -->|dissolved=|jurisdiction={{flagicon|India}}[[ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ]]|headquarters=[[ನವದೆಹಲಿ]]|coordinates=<!--{{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}}-->|motto=|employees=|budget={{INRConvert|5146.63|c}} <small>(2018-19 ಅಂ.)<ref>{{cite web |url=http://www.indiabudget.gov.in/ub2018-19/eb/sbe95.pdf |title=Budget data |date=2019 |website=www.indiabudget.gov.in |format=PDF |access-date=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180304170727/http://www.indiabudget.gov.in/ub2018-19/eb/sbe95.pdf |archive-date=4 March 2018 |url-status=dead }}</ref></small>|minister1_name=ರಾಜಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್|minister1_pfo=<nowiki>ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)]]</nowiki><!-- (etc.) -->|deputyminister1_name=|deputyminister1_pfo=|agency_type=}}<nowiki> </nowiki>'''ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣೀಯ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ'''ವು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಾದ [[ಗಾಳಿ ಶಕ್ತಿ]], ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು [[ಸೌರ ಶಕ್ತಿ|ಸೌರಶಕ್ತಿ]]. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ, ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಇಂಧನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿಶಾಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ಆರ್.ಕೆ.ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆನಂದ್ ಕುಮಾರ್.<ref>{{Cite web|url=http://www.energynext.in/2017/07/anand-kumar-joins-mnre-as-secretary/|title=Anand Kumar joins MNRE as Secretary|website=Energynext|language=en-US|access-date=2019-06-23|archive-date=2019-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190620114054/http://www.energynext.in/2017/07/anand-kumar-joins-mnre-as-secretary/|url-status=dead}}</ref> ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯ]] ಲೋಧಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯದ 2016-17ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಹಲವಾರು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸೌರ ಶಕ್ತಿ|ಸೌರಶಕ್ತಿ]], [[ಗಾಳಿ ಶಕ್ತಿ|ಪವನ ಶಕ್ತಿ]] ಮತ್ತು [[ಜಲವಿದ್ಯುತ್|ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿವೆ]].<ref>{{Cite web|url=http://mnre.gov.in/file-manager/annual-report/2016-2017/EN/index.html|title=Annual Report|date=|publisher=Mnre.gov.in|access-date=2018-09-15|archive-date=2018-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180323044917/http://mnre.gov.in/file-manager/annual-report/2016-2017/EN/index.html|url-status=dead}}</ref> == ದೃಷ್ಟಿ == ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಘಟಕಗಳು, ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶೇಷಣಗಳು, ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಿಯತಾಂಕಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ದೇಶವನ್ನು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿವ್ವಳ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಸುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು / ಅಥವಾ ಇಂಧನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು.<ref>{{Cite web|url=http://mnre.gov.in/mission-and-vision-2/mission-and-vision/area-work/|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129140748/http://mnre.gov.in/mission-and-vision-2/mission-and-vision/area-work/|archive-date=29 January 2018|access-date=29 January 2018}}</ref> == ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳು == * ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ * ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಖರೀದಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು * ನೆಟ್ ಮೀಟರಿಂಗ್ ನೀತಿ * ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ * ಸೂರ್ಯ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * [http://mnre.gov.in/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ ಎಂಎನ್‌ಆರ್‌ಇ] * [http://powermin.nic.in/ ಅಧಿಕೃತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111014124436/http://powermin.nic.in/ |date=2011-10-14 }} [http://mnre.gov.in/ ಜಾಲತಾಣ] ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯ * [http://www.seci.co.in/index.php ಸೌರಶಕ್ತಿ ನಿಗಮ]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://nise.res.in/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ] * [http://niwe.res.in/ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವಿಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ, ಭಾರತ] * [https://web.archive.org/web/20150925204813/http://www.ireda.gov.in/ ಭಾರತೀಯ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇಂಧನಗಳು]] hw9zzjutocwpu9oopzjm0f8adk9laad 0 143046 1372716 1286327 2026-05-05T00:24:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372716 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Battle of Bhima Koregaon (2018).jpg|alt=Manappa y Bhajantri/2018 ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನ|thumb| ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನ]]   '''೨೦೧೮ರ ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಹಿಂಸಾಚಾರ''' ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ [[ಕೋರೇಗಾಂವ್ ಯುದ್ಧ|ಕದನದ]] ೨೦೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ೧ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಂದು ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯಿತು.<ref name="auto">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/understanding-bhima-koregaon/article22361017.ece|title=Understanding Bhima Koregaon|last=Pol|first=Prabodhan|date=2018-01-04|work=The Hindu|access-date=2018-09-01|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಈ ಸಭೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ತೂರಾಟ ನಡೆದಾಗ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಉಂಟಾಗಿ ೨೮ ವರ್ಷದ ಯುವಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದರು ಮತ್ತು ಇತರ ಐವರಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವ ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/violence-in-maharashtra-as-dalits-protest-death-of-28-year-old-in-bhima-koregaon-clashes/story-zerVWqrSjLjF2x53oHMVXL.html|title=Dalits protest death of 28-year-old in Bhima Koregaon clashes|date=2018-01-02|work=Hindustantimes|access-date=2018-01-02|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ''ಎಲ್ಗರ್ ಪರಿಷತ್ ಸಮಾವೇಶ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿಜಿ ಕೋಲ್ಸೆ ಪಾಟೀಲ್ <ref name="TW01">{{Cite web|url=https://thewire.in/rights/pune-ats-justice-retd-bg-kolse-patil|title='Pune ATS Spreading Panic in My Neighbourhood': Justice (Retd) B. G. Kolse Patil|last=Staff|first=The Wire|website=The Wire|publisher=The Wire|access-date=25 October 2020}}</ref> ಮತ್ತು ಪಿಬಿ ಸಾವಂತ್ ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="FL">{{Cite web|url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/victims-of-vendetta/article32298401.ece|title=Elgar Parishad case: Victims of vendetta|last=Katakam|first=Anupama|website=Frontline|access-date=25 October 2020}}</ref>''ಎಲ್ಗರ್'' ಪದವು ''ಜೋರಾಗಿ ಆಹ್ವಾನ'' ಅಥವಾ ''ಜೋರಾಗಿ ಘೋಷಣೆ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿಬಿ ಸಾವಂತ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Scroll">Aarefa Johari, Abishek Dey, Mridula Chari & Shone Satheesh, [https://scroll.in/article/892850/from-pune-to-paris-how-a-police-investigation-turned-a-dalit-meeting-into-a-maoist-plot From Pune to Paris: How a police investigation turned a Dalit meeting into a Maoist plot], Scroll.in, 1 September 2018.</ref> == ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ == === ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನ === ೧೮೧೮ [[ಕೋರೇಗಾಂವ್ ಯುದ್ಧ|ರ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನವು]] ದಲಿತರಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ ಕದನ. ೧ ಜನವರಿ ೧೮೧೮ ರಂದು, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ]] ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಆರ್ಮಿಯ ೮೦೦ ಪಡೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೈನಿಕರು ಮಹಾರ್‌ಗಳು ಇವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ೨ ನೇ [[ಪೇಷ್ವೆ|ಪೇಶ್ವೆ]] ಬಾಜಿ ರಾವ್ ನ(೨೮,೦೦೦) ಪಡೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.ಇದರ ಸ್ಮರರ್ಣಾಥವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ''ವಿಜಯಸ್ತಂಭ'' (ವಿಜಯ್ ಸ್ತಂಭ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸಮಾರಂಭದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೧ ರಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ವಾದಿಗಳು ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವ [[ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಮೇಲ್ಜಾತಿ [[ಪೇಷ್ವೆ|ಪೇಶ್ವೆ]] ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ವಿಜಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Scroll"/><ref name="News18">[https://www.news18.com/news/india/bhima-koregaon-how-and-why-the-january-violence-snowballed-into-arrest-of-rights-activists-1860141.html Bhima Koregaon: How and Why the January Violence Snowballed Into Arrest of Rights Activists], News18, 29 August 2018.</ref><ref name="CNN">{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2018/01/04/asia/india-dalit-protests-explainer-intl/index.html?sr=fbCNN010518india-dalit-protests-explainer-intl0304PMStory|title=Caste violence erupts in India over 200-year-old faultline|date=5 January 2018|publisher=CNN|access-date=8 January 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/monument-at-koregaon-bhimrao-ambedkar-5007929/|title=Monument at Koregaon|date=2018-01-02|work=The Indian Express|access-date=2018-01-07|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/the-legend-of-the-1818-battle-of-bhima-koregaon/article22352514.ece|title=How a British war memorial became a symbol of Dalit pride|last=Banerjee|first=Shoumojit|date=2 January 2018|work=The Hindu|access-date=8 January 2018}}</ref><ref name="Quint">[https://www.thequint.com/videos/news-videos/history-of-bhima-koregaon-battle Let’s Rewind 200 Years to Understand Bhima Kore Violence], The Quint, 4 January 2018.</ref> === ವಧು ಬುದ್ರುಕ್ ಪ್ರಚೋದಕ === ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಔರಂಗಜೇಬ್ ೧೬೮೯ ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಭಾಜಿ|ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು]] ಕೊಂದು ಅವನ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ವಧು ಬುದ್ರುಕ್, ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಗೋವಿಂದ್ ಮಹಾರ್ ಎಂಬುವವರು ಅವರ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಆ ಗ್ರಾಮದ ದಲಿತ ಮಹಾರರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದ್ ಮಹಾರ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮರಾಠರು ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕೊನೆಯ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹರ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಗ್ರಾಮದ ಮರಾಠರು ಶಿವಲೆ (ಹೊಲಿಗೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ) ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ನ ಮಹರ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗೆ ಅವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref name="auto"/><ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/removal-of-dalits-and-marathas-mahar-samadhi-board-near-pune-sparked-clashes-chhatrapati-shivaji-maharaj-bhima-koregaon-5010738/|title=Removal of Mahar samadhi board near Pune sparked clashes|date=2018-01-04|work=The Indian Express|access-date=2018-09-01|language=en-US}}</ref> == ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರ ಘಟನೆಗಳು == [[ಕೋರೇಗಾಂವ್ ಯುದ್ಧ|ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನ]]ದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಲಪಂಥೀಯ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಗುಂಪುಗಳು ''ಎಲ್ಗಾರ್ ಪರಿಷದ್'' ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನವಾದ [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯ]] ಶನಿವಾರ ವಾಡದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವು. ಭಾಷಣಕಾರರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಬಿಜಿ ಕೋಲ್ಟೆ-ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಬಿ ಸಾವಂತ್,<ref name="FL"/> ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಜಿಗ್ನೇಶ್ ಮೇವಾನಿ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು. ಪೇಶ್ವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದುತ್ವವನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸುವುದು ಹಿಂದೂ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="News18"/> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಜನವರಿ ೧ ರಂದು ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ಗೆ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹರಿದು ಬಂದವು. ಮರಾಠಾ ದೊರೆ ಸಂಭಾಜಿಯ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಯಾವ ಸಮುದಾಯದವರು ನಡೆಸಿದರು - ಮಹಾರ್ ಅಥವಾ ಮರಾಠಾ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್‌ನ [[ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯ|ಪಂಚಾಯತ್]] ಆ ದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿತು.<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://scroll.in/article/892850/from-pune-to-paris-how-a-police-investigation-turned-a-dalit-meeting-into-a-maoist-plot|title=From Pune to Paris: How a police investigation turned a Dalit meeting into a Maoist plot|last=Aarefa Johari|first=Abhishek Dey|website=Scroll.in|language=en-US|access-date=2019-04-15}}</ref> ಸನಸವಾಡಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಷ್ಕರ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೧, ೨೦೧೮ ಅನ್ನು ಕರಾಳ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಆದೇಶ ನೀಡಿಲಾಯಿತು. ಈ ಆದೇಶದ ನಂತರ ಜನವರಿ ೧ ರಂದು ವಧು ಬದ್ರುಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಂಪೊಂದು ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭದ ಸುತ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿತು. ಹಿಂದೂ ಮುಖಂಡರಾದ ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಜಿ ಭಿಡೆ ಅವರು ದಲಿತರ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗುಂಪನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು, ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ <ref>{{Cite news|url=https://thewire.in/law/independent-inquiry-pune-police-inaction-bhima-koregaon-violence}}</ref> ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/maharashtra-tense-a-day-after-clashes-during-bicentenary-celebrations-of-koregaon-bhima-battle/article22352367.ece|title=Protests spread in Maharashtra post clashes during bicentenary celebrations of Bhima-Koregaon battle|last=Banerjee|first=Shoumojit|date=2018-01-02|work=The Hindu|access-date=2018-08-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಪುಣೆಯಾದ್ಯಂತ ವರದಿಯಾಯಿತು - ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟನು.<ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/maharashtra-bandh-minor-boy-killed-shutdown-called-by-dalit-parties-paralyses-state/1/1123119.html|title=Maharashtra bandh: Minor boy killed as shutdown called by Dalit parties paralyses state|access-date=2018-01-07}}</ref> ೩ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಂದು ಪ್ರಕಾಶ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಬಂದ್‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ]] ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೩೦ ಪೊಲೀಸರು ಗಾಯಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Politics/yWNS87nEsn4b2Vb3FSW65N/Maharashtra-protests-Over-30-cops-injured-300-persons-deta.html|title=Maharashtra protests: Over 30 cops injured, 300 persons detained|last=PTI|date=2018-01-04|work=livemint.com/|access-date=2018-01-07}}</ref> ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳುನಡೆದವು. [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ಸಬ್‍ಅರ್ಬನ್ ರೈಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದರಿಂದ [[ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಡಬ್ಬಾವಾಲಾಗಳು|ಡಬ್ಬಾವಾಲಾಗಳು]] ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/trains-hit-dabbawalas-suspend-services/article22362150.ece|title=Trains hit, dabbawalas suspend services|last=Srinivasan|first=Madhuvanti|date=2018-01-04|work=The Hindu|access-date=2018-01-07|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮ == * ೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಂದು ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಭಾಜಿ ಭಿಡೆ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.livelaw.in/bhima-koregaon-violence-petition-before-bombay-hc-seeking-arrest-of-sambhaji-bhide/|title=Bhima Koregaon Violence: Petition Before Bombay HC Seeking Arrest Of Sambhaji Bhide|date=2018-08-31|work=Live Law|access-date=2018-08-31|language=en-US}}</ref> * ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆ ವಿರುದ್ಧದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ಟೀಕಿಸಿತು, ಅವರು 'ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಏಕ್ಬೋಟೆ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು [[ಪುಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಲ್ಲಾಪುರ|ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ]] ಎಲ್ಲಾ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಡ್ಜ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ದೇವೇಂದ್ರ ಜಿ. ಫಡ್ನವಿಸ್|ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್]] ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು ಕೂಂಬಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪೋಲಿಸರು ವಿಫಲರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/rights/bhima-koregaon-violence-maharashtra-to-withdraw-cases|title=Bhima Koregaon Violence: Maharashtra to Withdraw All Cases Barring Major Ones|website=The Wire|access-date=2018-08-31}}</ref> * ಕೊನೆಗೆ ೧೪ ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಪುಣೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಐದು ಬಾರಿ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಿದರೂ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವರ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/bhima-koregaon-violence-prime-accused-milind-ekbote-arrested/article23238860.ece|title=Bhima-Koregaon violence: prime accused Milind Ekbote arrested|last=Banerjee|first=Shoumojit|date=2018-03-14|work=The Hindu|access-date=2018-08-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/politics/right-wing-leader-milind-ekbote-arrested-after-sc-rejects-his-anticipatory-bail-plea|title=Right-Wing Leader Milind Ekbote Arrested After SC Rejects His Anticipatory Bail Plea|website=The Wire|access-date=2018-08-31}}</ref> * ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ದಲಿತ ಸಾಕ್ಷಿಯು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಶವವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/pune-news/dalit-girl-witness-to-bhima-koregaon-violence-found-dead-in-well-near-pune-1841886|title=Dalit Girl, Witness To Bhima Koregaon Violence, Found Dead In Well Near Pune|work=NDTV.com|access-date=2018-08-31}}</ref> ಆಕೆಯ ಸಹೋದರ ಜೈದೀಪ್ ಸಹ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವನನ್ನು ಯಾವದೋ ಕೊಲೆ ಯತ್ನದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಪುಣೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/bhima-koregaon-shadow-over-death-of-dalit-witness-5150637/|title=Bhima Koregaon shadow over death of Dalit witness|date=2018-04-25|work=The Indian Express|access-date=2018-08-31|language=en-US}}</ref> * ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರ ತನಿಖೆಯು ವಿವಿಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ [[ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆ ) ಕಾಯ್ದೆ|ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ]] ರೋನಾ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/bhima-koregaon-how-and-why-the-january-violence-snowballed-into-arrest-of-rights-activists-1860141.html|title=Bhima Koregaon: How and Why the January Violence Snowballed Into Arrest of Rights Activists|work=News18|access-date=2018-09-01}}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವರವರ ರಾವ್, ಅರುಣ್ ಫೆರೇರಾ, ಸುಧಾ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ನವ್ಲಾಖಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಐವರು ದಲಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು,ಇವರ ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಘಟನೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾವೋವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/bhima-koregaon-violence-probe-police-claim-conclusive-proof-against-activists-seize-letters-planning-big-action-5088531.html|title=Bhima Koregaon violence probe: Police claim conclusive proof against activists, seize 'letters' planning 'big action' - Firstpost|date=31 August 2018|website=firstpost.com|access-date=2018-09-01}}</ref> * ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೨೦ ರಂದು, ಹೊಸದಾಗಿ ಚುನಾಯಿತವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/mahashtra-home-minister-anil-deshmukh-seeks-probe-report-on-bhima-koregaon-case-2160935|title=Maharashtra Home Minister Seeks Probe Report On Bhima Koregaon Case|website=NDTV|publisher=NDTV|access-date=9 October 2020}}</ref> * ಜನವರಿ ೨೫, ೨೦೨೦ ರಂದು, ಕೇಂದ್ರ [[ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)|ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ]] ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ]] ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅನಿಲ್ ದೇಶಮುಖ್ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/nia-bhima-koregoan-case-elgar-parishad-maharashtra-anil-deshmukh-1639956-2020-01-25|title=NIA takes over Koregaon-Bhima probe, Maharashtra minister Anil Deshmukh hits out at Centre|website=India Today|publisher=India Today|access-date=9 October 2020}}</ref> * ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು]] ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ೧೦,೦೦೦ ಪುಟಗಳ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಇದರಲ್ಲಿ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಪಾದ್ರಿ ಫ್ರಾ ಸ್ಟಾನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರು<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/nia-court-rejects-tribal-activist-stan-swamys-bail-plea-2314525|title=NIA Court Rejects Tribal Activist Stan Swamy's Bail Plea|last=Gupta|first=Saurabh|date=23 October 2020|access-date=23 October 2020|agency=NDTV}}</ref> ದಲಿತ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ|ಎನ್‌ಐಎ]] ಆರೋಪಿಸಿದೆ.ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವದು ''ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ನಿಷೇಧಿತ ಎಡಪಂಥೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎನ್ಐಎ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/this-is-what-nia-s-bhima-koregaon-chargesheet-says-about-stan-swamy-1731272-2020-10-13|title=This is what NIA's Bhima Koregaon chargesheet says about Stan Swamy|last=Sandhu|first=Kamaljit Kaur|date=2020-10-13|website=India Today|language=en|access-date=2020-10-13}}</ref> * ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಮೂಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರ್ಸೆನಲ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್‌ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರೋನಾ ವಿಲ್ಸನ್ ವಿರುದ್ಧ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಯಾವದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕದಿಯದ ಹಾಗೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂದು ಅವರ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ೨೨ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/india-bhima-koregaon-activists-jailed/2021/02/10/8087f172-61e0-11eb-a177-7765f29a9524_story.html|title=They were accused of plotting to overthrow the Modi government. The evidence was planted, new report says.|date=10 February 2021|access-date=11 February 2021|agency=The Washington Post}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://m.tribuneindia.com/news/nation/evidence-planted-in-bhima-koregaon-accused-rona-wilsons-computer-us-firm-210831|title=Evidence planted in Bhima Koregaon accused Rona Wilson's computer: US firm|date=11 February 2021|access-date=11 February 2021|agency=The Tribune}}</ref> == ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಆಯೋಗ == ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆಯು ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಆಯೋಗವು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆಎನ್ ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತ ಸುಮಿತ್ ಮುಲ್ಲಿಕ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು.<ref name="mm01">{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/crime/bhima-koregaon-commission-to-wind-up/articleshow/76458581.cms|title=Bhima Koregaon commission to 'wind up'?|last=Ganapatye|first=Shruti|date=19 June 2020|access-date=1 November 2020|agency=Mumbai Mirror}}</ref> ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. == ಬಂಧನಗಳು == * ೮ ಜೂನ್ ೨೦೧೮: ಪುಣೆ ಪೊಲೀಸರು ಸುರೇಂದ್ರ ಗಡ್ಲಿಂಗ್, ಸುಧೀರ್ ಧವಳೆ, ರೋನಾ ವಿಲ್ಸನ್, ಶೋಮಾ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ ರಾವುತ್ ಅವರನ್ನು ಗಲಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಮಾವೋವಾದಿ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/bhima-koregaon-violece-lawyer-3-others-with-alleged-maoist-links-arrested-professor-s-house-searched/story-yfDDMI6zOdESFRsQtRP0IM.html|title=Bhima-Koregaon violence: Police arrest 5 with alleged Maoist links for inciting riots|date=6 June 2018|work=hindustantimes.com/|access-date=30 October 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/activists-case-pune-police-gets-90-more-days-for-probe/articleshow/66422775.cms|title=Activists case: Pune police gets 90 more days for probe - Times of India|work=The Times of India|access-date=30 October 2018}}</ref> * ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮: ಪುಣೆ ಪೋಲೀಸರು ಒಂಬತ್ತು ಬಲಪಂಥೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಐವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಬಂಧಿತರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ವರವರ ರಾವ್, ವಕೀಲೆ ಸುಧಾ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ಅರುಣ್ ಫೆರೇರಾ, ಗೌತಮ್ ನವ್ಲಾಖಾ ಮತ್ತು ವೆರ್ನಾನ್ ಗೊನ್ಸಾಲ್ವಿಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.ndtv.com/india-news/activists-arrested-in-raids-in-many-cities-in-connection-with-caste-violence-in-maharashtras-bhima-k-1907380 After Arrest Of Activists Over "Maoist Plot", A Midnight Drama: 10 Facts], NDTV News, 29 August 2018.</ref> ಅವರನ್ನು ‘ಗೃಹಬಂಧನ’ದಲ್ಲಿರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು.<ref name=":3">{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/bhima-koregaon-violence-case-five-activists-will-remain-under-house-arrest-till-september-17-says-supreme-court-5352176/|title=Bhima Koregaon violence case: Five activists will remain under house arrest till September 17, says SC|date=2018-09-12|work=The Indian Express|access-date=2018-09-12|language=en-US}}</ref> * ೧೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೃಹ ಬಂಧನವನ್ನು ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref name=":3" /> * ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೃಹ ಬಂಧನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/koregaon-bhima-case-sc-refuses-to-interfere-with-arrests-of-five-activists/articleshow/65990909.cms|title=Bhima-Koregaon case: Supreme Court refuses to interfere with arrests of five activists|last=Rautray|first=Samanwaya|date=2018-09-28|work=The Economic Times|access-date=2018-09-28}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/bhima-koregaon-case-live-updates-supreme-court-likely-to-pronounce-verdict-in-activists-arrest-1923585|title=Supreme Court Extends Activists' House Arrest By 4 Weeks: LIVE Updates|work=NDTV.com|access-date=2018-09-28}}</ref> * ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮: ಆರೋಪಿಗಳಾದ ಅರುಣ್ ಫೆರೇರಾ ಮತ್ತು ವೆರ್ನಾನ್ ಗೊನ್ಸಾಲ್ವಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಮರುದಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿ ಸುಧಾ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. * ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರ ರಾತ್ರಿ: ಪುಣೆ ಪೊಲೀಸರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ವರವರ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. * ಪೊಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಧಿತ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮಾವೋವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಅವರು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಗರ್ ಪರಿಷತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. 1 ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಂದು ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಕದನದ ೨೦೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಗರ್ ಪರಿಷದ್ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. * ರಾವ್ ಬಂಧನದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಐವರು ಬಲಪಂತೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೦ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ ರಂದು ನಿಷೇಧಿತ ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದಲಿತ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಭಾಷಣಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಈ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಿ]] [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ|ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ]] ಹತ್ಯೆಗೂ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/bhima-koregaon-case-activist-varavara-rao-taken-arrested-from-hyderabad/1385159/|title=Bhima Koregaon case: Activist Varavara Rao arrested from Hyderabad|date=November 18, 2018}}</ref> * ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು, [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಅವರ ೧೨೯ ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎನ್ಬಂ.ಐ.ಎ ಬಂಧಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ ರಂದು ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ಅವರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/4/14/india-arrests-activist-anand-teltumbde-over-2018-caste-violence|title=India arrests activist Anand Teltumbde over 2018 caste violence|last=MN|first=Parth|website=www.aljazeera.com|language=en|access-date=2020-10-14}}</ref> ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಆರ್‌ಡಿಎಫ್ ( [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ತೆಲಂಗಾಣ|ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ]] ನಿಷೇಧಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ) ಮತ್ತು ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೊರ್ಚಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಎನ್‌ಐಎ ನಂತರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/bhima-koregaon-milind-teltumbde-organised-weapons-training-in-forests/23041297|title=Bhima Koregaon: Milind Teltumbde organised weapons training in forests, says NIA|date=2020-10-14|website=mid-day|language=en|access-date=2020-10-15}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/news/bhima-koregaon-teltumbde-organised-weapons-training-in-forests-news-national-ukonkwedfabfg.html|title=Bhima Koregaon: Teltumbde organised weapons training in forests|website=Sify|language=en|access-date=2020-10-15}}</ref> * ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೮೩ ವರ್ಷದ ಫಾದರ್ ಸ್ಟಾನ್ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ]] ಬಂಧಿಸಿತು. ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಸಹ-ಸಂಘಟಿಸಿದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾದ ಕೈದಿಗಳ ಐಕ್ಯತಾ ಸಮಿತಿ (ಪಿಪಿಎಸ್‌ಸಿ) ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಮುಂಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎನ್‌ಐಎ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/elghar-parishad-case-nia-files-charge-sheet-against-seven-accused/story-SQVhHaoAlQs1z3VCl7T5NL.html|title=In 10,000-page chargsheet, NIA names 8 accused in Elgar Parishad case|date=2020-10-09|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2020-10-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/nia-arrests-activist-stan-swamy-in-bhima-koregaon-violence-case/story-asJbYzvxNETfZ2qZGR0V9M.html|title=NIA arrests activist Stan Swamy in Bhima-Koregaon violence case|date=2020-10-09|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2020-10-13}}</ref> == ಸ್ವತಂತ್ರ ವರದಿಗಳು == ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಫೋರಮ್ ಫಾರ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ (ಎಫ್‌ಐಎನ್‌ಎಸ್) ಎಂಬ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್]] ಬೆಂಬಲಿತ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಯು ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಗಲಭೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವರದಿಯು ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್ ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಸಂಭಾಜಿ ಭಿಡೆ ಅವರನ್ನು ನೇರ ಬಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬದಲಾಗಿ ದಲಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು (ಅತಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು) ದೂಷಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಹ ''ಉದಾಸೀನತೆ'' ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೂಷಿಸಿದೆ.<ref name="free">Vivek Bhavsar, [http://www.freepressjournal.in/mumbai/bhima-koregaon-violence-rss-linked-committee-blames-police-apathy/1230726 Bhima-Koregaon violence: RSS-linked committee blames police apathy], The Free Press Journal, 3 March 2018.</ref><ref name="Chari">Mridula Chari, [https://scroll.in/article/892586/a-month-before-police-raids-security-think-tank-report-alleged-maoist-link-to-bhima-koregaon-events Bhima Koregaon case: A curiously prescient report puts focus on a Mumbai security think tank], Scroll.in, 31 August 2018.</ref><ref>[https://blogs.timesofindia.indiatimes.com/the-interviews-blog/maoists-call-urban-mass-organisations-weapons-battle-is-for-control-of-civil-society-through-subversion/ ‘Maoists call urban mass organisations weapons … battle is for control of civil society through subversion’ (Interview of Smita Gaikwad)], The Times of India, The Interviews Blog, 2 May 2018.</ref><ref name="gunning">Kiran Tare, [https://www.indiatoday.in/magazine/special-report/story/20180521-maharashtra-police-gadchiroli-huge-losses-insurgents-maoists-1231730-2018-05-10 Gunning for Maoists], India Today, 10 May 2018.</ref> ಪುಣೆ ಪೊಲೀಸರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫ಼ಿನ್ಸ್ ವರದಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="scroll">{{Cite web|url=https://scroll.in/article/892586/a-month-before-police-raids-security-think-tank-report-alleged-maoist-link-to-bhima-koregaon-events|title=Bhima Koregaon case: A curiously prescient report puts focus on a Mumbai security think tank|last=Chari|first=Mridula|website=Scroll|access-date=31 October 2020}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಬಲಪಂಥೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ಸಂಭಾಜಿ ಭಿಡೆ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಂದ್ ಎಕ್ಬೋಟೆ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಪಮೇಯರ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಧೆಂಡೆ ನೇತೃತ್ವದ ಬಹು-ಸದಸ್ಯ ''ವಾಸ್ತವಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ'' ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.<ref name="PTI02">{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/bhima-koregaon-violence-was-pre-planned-says-pune-committee-1915084|title=Bhima-Koregaon Violence Was "Pre-Planned", Says Pune Committee|date=11 September 2018|access-date=1 November 2020|agency=PTI}}</ref> ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಬಲಪಂಥೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ವಿಭಜಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಇನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಾ ದಳ (ಆರ್‌ಎಸ್‌ಡಿ) ವರದಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಯಾವುದೇ ಲೋಪದೋಷಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತನಿಖೆಗೆ ಆರ್.ಎಸ್.ಡಿ ಕರೆ ನೀಡಿತು.<ref name="kractivist">{{Cite web|url=https://kractivist.org/fact-finding-report-of-bhima-koregaon-violence-by-rashtra-seva-dal/|title=Fact finding report of Bhima Koregaon Violence by Rashtra Seva Dal|website=Kractivist|access-date=1 November 2020|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102044617/https://kractivist.org/fact-finding-report-of-bhima-koregaon-violence-by-rashtra-seva-dal/|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}}{{Reservation in India}} [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ]] qt4ym5ydjwhebbta53x32geysn2vm8a 0 147122 1372734 1344647 2026-05-05T04:46:31Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372734 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Gerty Theresa Cori.jpg | caption = ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕೋರಿ | birth_name = ಗರ್ಟಿ ಥೆರೆಸಾ ರಾಡ್ನಿಟ್ಜ್ | birth_date = {{Birth date|1896|8|15}} | birth_place = [[ಪ್ರಾಗ್]], ಬೊಹೆಮಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ | death_date = {{Death date and age|1957|10|26|1896|8|15}} | death_place = ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್, ಮಿಸೌರಿ, ಯು.ಎಸ್. | nationality = {{Plainlist| * ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ * ಅಮೇರಿಕನ್ (ನೈಸರ್ಗಿಕ) }} | alma_mater = ಪ್ರಾಗ್‌ನ ಕಾರ್ಲ್-ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ಸ್-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್ | fields = ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ | workplaces = ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ | known_for = {{Plainlist| * ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯ * ಕೋರಿ ಸೈಕಲ್ * ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ೧-ಫಾಸ್ಫೇಟ್‍ನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ }} | spouse = ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ | children = ೧ | awards = {{Plainlist| * ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೪೭) * ಗಾರ್ವಾನ್-ಓಲಿನ್ ಪದಕ (೧೯೪೮) }} }} [[ಚಿತ್ರ:Gerty_Theresa_Radnitz_Cori_(1896-1957)_and_Carl_Ferdinand_Cori_-_restoration1.jpg|thumb|ಗೆರ್ಟಿ ಕೋರಿ ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಸಹ-ನೊಬೆಲಿಸ್ಟ್, ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ, 1947 ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=http://siarchives.si.edu/collections/siris_arc_308461|title=Gerty Theresa Radnitz Cori (1896–1957) and Carl Ferdinand Cori (1896–1984) 1947|website=Smithsonian Institution Archives|publisher=Smithsonian Institution|access-date=July 23, 2013}}</ref>]] '''ಗರ್ಟಿ ಥೆರೆಸಾ ಕೋರಿ''' (ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೮೯೬ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬, ೧೯೫೭ <ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-gt-bio.html|title=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1947|year=1964|publisher=Elsevier Publishing Company|access-date=June 17, 2010}}</ref>) ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಗೆದ್ದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು "ಗ್ಲೈಕೋಜನ್‌ನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಣೆ" ಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-gt/facts/|title=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1947}}</ref> ಕೋರಿ [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು (ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈಗಿನ [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] ). ಗರ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಕೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.<ref name=":0"/> ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾವಿ ಪತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿಯನ್ನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು;<ref>{{Cite book|title=Headstrong : 52 women who changed science-- and the world|last=Rachel|first=Swaby|year=2015|isbn=9780553446791|edition=First|location=New York|oclc=886483944}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರ ಪದವಿಯ ನಂತರ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದೆಗೆಟ್ಟ ಕಾರಣ, ದಂಪತಿಗಳು ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಕಾರ್ಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಪತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗರ್ಟಿಯವರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಪತಿ ಅವರ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಹೌಸೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಗ್ಲೈಕೊಜನ್ ([[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನ]] ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ) - ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಕೋರಿ ಸೈಕಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಅವರು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವೇಗವರ್ಧಕ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋರಿ ದಂಪತಿಯು [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಗೆದ್ದ ಮೂರನೇ ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ACS Landmarks">{{cite web|title=Carl and Gerti Cori and Carbohydrate Metabolism|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/carbohydratemetabolism.html|publisher=[[American Chemical Society]]|access-date=March 29, 2018}}</ref> ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೈಲೋಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಅವರು ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್‌ನ [[ಯೆಹೂದ್ಯ|ಯಹೂದಿ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ, ಒಟ್ಟೊ ರಾಡ್ನಿಟ್ಜ್, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಯಶಸ್ವಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ [[ಆಲೆಮನೆ|ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದರು. ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಮಾರ್ಥಾ ([[ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ|ಫ್ರಾಂಜ್ ಕಾಫ್ಕಾ]] ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆ), ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ACS Landmarks"/> ಹುಡುಗಿಯರ ಲೈಸಿಯಮ್‌ಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ಮೊದಲು ಗರ್ಟಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಗರ್ಟಿ ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಲಿತರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name=":0" /> ಆಕೆಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.ಅವರನ್ನು ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್‌ನ ಕಾರ್ಲ್-ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ಸ್-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್‌ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. == ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವರು ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳ ಹುರುಪು, ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಗರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಇಬ್ಬರೂ ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರು.<ref name=":0"/> ಗರ್ಟಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡು, ಆಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.csupomona.edu/~nova/scientists/articles/cori.html|title=Gertrude "Gerty" Cori|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110101439/http://www.csupomona.edu/~nova/scientists/articles/cori.html|archive-date=November 10, 2012|access-date=January 15, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/cori.html|title=Gerty Theresa Radnitz Cori}}</ref> ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯೆನ್ನಾಕ್ಕೆ]] ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಗರ್ಟಿ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾರೊಲಿನೆನ್ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಗೆರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="ACS Landmarks"/> ಕಾರ್ಲ್ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಮರ ೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name=":0">{{Cite book|title=Movers and Shakers, Scalawags and Suffragettes: Tales from Bellefontaine Cemetery|last=Shepley|first=Carol Ferring|publisher=Missouri History Museum|year=2008|location=St. Louis, MO}}</ref> ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜೀವನವು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೆರೋಫ್ಥಾಲ್ಮಿಯಾದಿಂದ ಗರ್ಟಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯೆಹೂದ್ಯ-ವಿರೋಧಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ತೊರೆಯುವ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="flyinghopping">{{Cite web|url=http://www.chemheritage.org/women_chemistry/body/cori.html|title=Flying, Hopping and Rolling|last=Chemical Heritage Foundation|publisher=hemheritage.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20100620083837/http://chemheritage.org/women_chemistry/body/cori.html|archive-date=June 20, 2010|access-date=June 17, 2010}}</ref> == ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸ == ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಈಗಿನ [[ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿರುವ]] ರೋಸ್‌ವೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು (ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಗರ್ಟಿಯು ಕಾರ್ಲ್‌ಗಿಂತ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬಂದರು). ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರಾದರು.<ref name="National Library of Medicine">{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_69.html|title=Dr. Gerty Theresa Radnitz Cori|last=National Library of Medicine|publisher=nih.gov|access-date=June 17, 2010}}</ref><ref name="coribio">{{Cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/cori-cf-bio.html|title=Nobel Lectures – Physiology or Medicine 1942–1962|year=1964|publisher=Elsevier Publishing Company|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಗರ್ಟಿ ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಕಾರ್ಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದರು.<ref name=":0"/> {{quote box|quote=ಅವಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಳು, ಅಲ್ಲಿ ನಾವಿಬ್ಬರು ಒ೦ಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಗಾಜಿನ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಲ್‌ಗೆ ಕಟುವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ದಣಿದ ನಂತರ, ಅವಳು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸಣ್ಣ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಸಿಗರೇಟ್ ಬೂದಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು...|source=-ಜೋಸೆಫ್ ಲಾರ್ನರ್<ref name="Larner">{{cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:QvPvYjbqaCsJ:books.nap.edu/html/biomems/gcori.pdf+Gerty+Theresa+Cori&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESiF5EqmvrHoz5Kevg0GpC8sIjQKQWbB9DvJryEMJorpkN_wqg8uC4qpn1HIcbNPJ6EFn_tn2EwpZ748Aia-5rYFk76cnAyytrzDprbeWjiBoLKzN01L8x3dn_V4Na_NnqWMb4Q-&sig=AHIEtbQz8dSqsm3Hm9TMmKSLj2AioWYPig|title=Gerty Theresa Cori|last=Larner|first=Joseph|year=1992|publisher=National Academy of Sciences|pages=113, 124, 125|access-date=17 June 2010}}</ref>|salign=right| width = 25% | align = left | style = padding:10px; }}  ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳು ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ, ಅವರು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]] ಹೇಗೆ [[ಚಯಾಪಚಯ|ಚಯಾಪಚಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]] ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಐವತ್ತು ಪೇಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ನೀಡಿದ ಪೇಪರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಲೇಖಕರ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಏಕೈಕ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಹನ್ನೊಂದು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಅದು ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಕೋರಿ ಸೈಕಲ್) ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="National Library of Medicine" /> ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಮಾನವ ದೇಹವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಚಕ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="flyinghopping"/> == ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ == ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳು ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ವೆಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಕಾರ್ಲ್‌ಗೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದವು ಆದರೆ ಗರ್ಟಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು "ಅನ್-ಅಮೆರಿಕನ್" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗರ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ACS Landmarks"/> ಕಾರ್ಲ್ ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಲೆಯು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ.<ref name=":0"/> ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕಾರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಟಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಮಿಸೌರಿಗೆ]] ತೆರಳಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಗರ್ಟಿಯ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಳವು ಅವಳ ಪತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು.<ref name=":0" /> ಆಕೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಗರ್ಟಿಗೆ ತನ್ನ ಪತಿ ಪಡೆದ ಸಂಬಳದ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು;<ref>{{Cite web|url=http://beckerexhibits.wustl.edu/mowihsp/bios/cori.htm|title=Gerty Theresa Cori (1896–1957)|last=Washington University School of Medicine, St. Louis, Missouri|publisher=Bernard Becker Medical Library|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಹಾಗೂ ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="National Library of Medicine" /> ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಚಾನ್ಸಲರ್, [[ಆರ್ಥರ್ ಹೋಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್|ಆರ್ಥರ್ ಕಾಂಪ್ಟನ್]], ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಗರ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಶೇಷ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಗರ್ಟಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref name=":0" /> ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಶೋಧನಾ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="BernardBeckerMedicalLibrary2">{{Cite web|url=http://beckerexhibits.wustl.edu/mowihsp/bios/cori.htm|title=Gerty Theresa Cori (1896–1957)|last=Washington University School of Medicine|publisher=Bernard Becker Medical Library|access-date=June 24, 2010}}</ref> ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವರು ಕಪ್ಪೆ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಅದು ಗ್ಲೈಕೋಜನ್‌ನ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ೧-ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಈಗ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="flyinghopping"/> ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಿಸುವ ಕಿಣ್ವ ಫಾಸ್ಫೊರಿಲೇಸ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಅನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು.<ref name="ACS Landmarks"/> ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅನ್ನು ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಕೊನೆಯ ಹಂತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬಹುದಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.nobel-winners.com/Medicine/carl_and_gerty_cori.html|title=Carl Ferdinand & Gerty Theresa Cori|publisher=nobel-winners.com|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿಯು ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಶೇಖರಣಾ ರೋಗವನ್ನು ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಿಣ್ವಕ ದೋಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="Rothenberg">{{Cite book|url=https://archive.org/details/isbn_9780815307624|title=The history of science in the United States : an encyclopedia|last=Rothenberg|first=Marc|publisher=Garland|year=2000|isbn=0815307624|edition=[Online-Ausg.].|location=New York}}</ref> ಇವರು ಕಿಣ್ವದಲ್ಲಿನ ದೋಷವು ಮಾನವನ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದರು.<ref name="4Cent">{{Cite book|title=Extraordinary Women in Science & Medicine: Four Centuries of Achievement|last=Smeltzer|first=Ronald K.|publisher=The Grolier Club|year=2013}}</ref> ಗರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ ಅವರು "ಗ್ಲೈಕೋಜನ್‌ನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ" ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇನ್ನರ್ಧ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಹೌಸ್ಸೆ ಅವರಿಗೆ "ಸಕ್ಕರೆಯ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಭಾಗದ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಲೋಬ್‌ನ ಹಾರ್ಮೋನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/index.html|title=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1947|publisher=Nobelprize.org|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಅವರ ಕೆಲಸವು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಷ್ಟದ ಹಿಮ್ಮುಖ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ಇದು ಮಧುಮೇಹಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು.<ref name="ACS Landmarks"/> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು == {{quote box|quote= ಅತಿರೇಕದ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತ ನಿಯಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ-ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕೋರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತಾವಾದಿ.<ref>{{cite web|url=http://beckerexhibits.wustl.edu/women/cori.htm|title=Gerty Theresa Cori|last=Washington University School of Medicine|publisher=Bernard Becker Medical Library|access-date=17 June 2010}}</ref> | salign = right | width = 30% | align = right | style = padding:10px; }}   ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ, ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಗೆದ್ದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯಾದರು. ಇವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು [[ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ]] ಮತ್ತು [[ಐರನ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂರಿ|ಐರಿನ್ ಜೂಲಿಯಟ್-ಕ್ಯೂರಿ]]. ಇವರು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="factsphysmed">{{Cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/shortfacts.html|title=Facts on the Nobel Prize in Physiology or Medicine|publisher=Nobelprize.org|access-date=June 22, 2010}}</ref> ಅವರು ೧೯೫೩ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="AAAS">{{Cite web|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterC.pdf|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter C|publisher=American Academy of Arts and Sciences|access-date=July 29, 2014}}</ref> ಕೋರಿ ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹಿಳೆಯರು.<ref name="Gardner">{{Cite web|url=http://www.the-aps.org/education/k12curric/pdf/cori.pdf|title=Gerty Cori, Biochemist, 1896–1957|last=Gardner|first=A. L.|year=1997|website=Women Life Scientists: Past, Present, and Future – Connecting Role Models to the Classroom Curriculum|publisher=American Physiological Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20110609174716/http://www.the-aps.org/education/k12curric/pdf/cori.pdf|archive-date=June 9, 2011|access-date=June 24, 2010}}</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಹ್ಯಾರಿ ಎಸ್ ಟ್ರೂಮನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಎಸ್. ಟ್ರೂಮನ್]] ಅವರು ಗರ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು, ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="BernardBeckerMedicalLibrary2" /> ಗರ್ಟಿ ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ಸ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇವರ ಪತಿಗೆ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ವೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ) ಮತ್ತು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಎಂಡೋಕ್ರೈನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ವಿಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಕೋರಿ ಗಾರ್ವಾನ್-ಓಲಿನ್ ಪದಕ (೧೯೪೮), ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮), ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೫೦), ಬೋರ್ಡೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೫೧) ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content?_nfpb=true&_pageLabel=PP_ARTICLEMAIN&node_id=1319&content_id=CTP_004521&use_sec=true&sec_url_var=region1&__uuid=|title=Francis P. Garvan-John M. Olin Medal|publisher=American Chemistry Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20120224120713/http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content?_nfpb=true&_pageLabel=PP_ARTICLEMAIN&node_id=1319&content_id=CTP_004521&use_sec=true&sec_url_var=region1&__uuid=|archive-date=February 24, 2012|access-date=June 17, 2010}}</ref> ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕೋರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಚದರ ಅಡಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="ACS Landmarks"/> ಕೋರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಆರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೋಸೆಫ್ ಜಾನ್ ಥಾಮ್ಸನ್|ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಐಯೋಟಾ ಸಿಗ್ಮಾ ಪೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Awards">{{Cite web|url=http://www.iotasigmapi.info/awards/professionalawards.html|title=PROFESSIONAL AWARDS|publisher=Iota Stigma Pi: National Honor Society for Women in Chemistry|access-date=December 16, 2014}}</ref> [[ಚಂದ್ರ|ಚಂದ್ರನ]] ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿ ಕುಳಿಯು ಇವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇಡಲಾಗಿದೆ,<ref>{{Cite web|url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/jsp/AdvanceSearch2.jsp|title=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=usgs.gov|access-date=June 17, 2010}}{{Dead link|date=October 2017|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ಶುಕ್ರದ ಮೇಲಿನ ಕೋರಿ ಕುಳಿಯಂತೆ.<ref name="Waymarking">{{Cite web|url=http://www.waymarking.com/waymarks/WM43VQ_Cori_House_Cori_Crater|title=Cori House - Cori Crater - Extraterrestrial Locations on Waymarking.com|publisher=Waymarking.com|access-date=February 7, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.stlouiswalkoffame.org/inductees/?view=achievement|title=St. Louis Walk of Fame Inductees|last=St. Louis Walk of Fame|publisher=stlouiswalkoffame.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031162946/http://www.stlouiswalkoffame.org/inductees/?view=achievement|archive-date=October 31, 2012|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಅವರು ೧೯೯೮ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.<ref>[https://www.womenofthehall.org/inductee/gerty-theresa-radnitz-cori/ National Women's Hall of Fame, Gerty Cori]</ref> [[ಚಿತ್ರ:Glucose_1-phosphate.svg|left|thumb| ಯುಎಸ್ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲುಕೋಸ್-೧-ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ನ ಸರಿಯಾದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ]] ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯು [[ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ|ಅಂಚೆಚೀಟಿ]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕೋರಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು. ೪೧-ಸೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲುಕೋಸ್-೧-ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್) ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ದೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ದೋಷದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Associated Press">{{Cite web|url=http://www.foxnews.com/wires/2008Jan15/0,4670,StampChemical,00.html|title=Stamp Honoring Biochemist Bears Error|last=Associated Press|date=January 15, 2008|publisher=Fox News|archive-url=https://web.archive.org/web/20080119003311/http://www.foxnews.com/wires/2008Jan15/0,4670,StampChemical,00.html|archive-date=January 19, 2008|access-date=June 17, 2010}}</ref> ಅವರ ವಿವರಣೆಯು ಹೀಗಿದೆ: "ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ (೧೮೯೬-೧೯೫೭), ತನ್ನ ಪತಿ ಕಾರ್ಲ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು - ಇದು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಚಯಾಪಚಯ ರೋಗಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ, ದಂಪತಿಗೆ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅರ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು." <ref>{{Cite web|url=http://www.usps.com/communications/newsroom/2008/sr08_023.htm|title=Four Legends of American Science Now on U.S. Postage Stamps|last=United States Postal Service|date=March 6, 2008|publisher=usps.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100306082557/http://www.usps.com/communications/newsroom/2008/sr08_023.htm|archive-date=March 6, 2010|access-date=June 17, 2010}}</ref> ೨೦೧೫/೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಎನ್‌ಇಆರ್‌ಎಸ್‌ಸಿ -೮ ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಯುಎಸ್ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ಕೋರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://docs.nersc.gov/systems/cori/|title=NERSC-8 supercomputer|access-date=2022-11-26|archive-date=2022-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126105026/https://docs.nersc.gov/systems/cori/|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಇಆರ್‌ಎಸ್‌ಸಿಯ ಕೋರಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಟಾಪ್೫೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೫ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.top500.org/system/178924|title=Cori – Cray XC40, Intel Xeon Phi 7250 68C 1.4GHz, Aries interconnect {{!}} TOP500 Supercomputer Sites|website=www.top500.org|access-date=December 27, 2019}}</ref> ಇಂದು ಕೋರಿ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು.<ref name=":0" /> == ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳು == ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಮೂಳೆ ಮಜ್ಜೆಯ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾದ ಮೈಲೋಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು.<ref name="ACS Landmarks"/> ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಮಾಲಿಗ್ನಂಟ್ ಡಿಸೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಗರ್ಟಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಮಾನವ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಳರು, ಅದು ಅವರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.<ref name=":0" /> ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಾಗ ಅವರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು; ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವಳು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name="ACS Landmarks"/> ಗರ್ಟಿಯನ್ನು ದಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಚದುರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಆಕೆಯ ಮಗ ಮಿಸೌರಿಯ ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಲೆಫೊಂಟೈನ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿಗಾಗಿ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಏಕೈಕ ಮಗು ಟಾಮ್ ಕೋರಿಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದರು. ಟಾಮ್ ಕೋರಿಯವರು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಫಿಲ್ಲಿಸ್ ಸ್ಕ್ಲಾಫ್ಲೈ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="flyinghopping"/><ref>{{Cite web|url=http://www.nationalreview.com/corner/328285/nobels-all-around-jay-nordlinger|title=Nobels All Around|date=September 22, 2012|website=[[National Review]]|access-date=September 23, 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bizjournals.com/stlouis/print-edition/2010/12/10/anne-cori.html?page=all|title=Anne Cori|access-date=September 23, 2012}}</ref> ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಅನ್ನಿ ಫಿಟ್ಜ್‌ಗೆರಾಲ್ಡ್-ಜೋನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಮರುಮದುವೆಯಾದರು. ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಬೋಸ್ಟನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಅವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಂಭತ್ತೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name=":0" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ [https://archive.today/20130112134515/http://portal.acs.org/portal/PublicWebSite/education/whatischemistry/landmarks/carbohydratemetabolism/index.htm ಕಾರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಚಯಾಪಚಯ] * [http://beckerexhibits.wustl.edu/mowihsp/words/CoriEssay.htm ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಅವರಿಂದ "ಗ್ಲೋರೀಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಮೈಂಡ್"] * [http://beckerexhibits.wustl.edu/mowihsp/bios/HoussayMemCori.htm ಗರ್ಟಿ ಥೆರೆಸಾ ಕೋರಿಗೆ ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಎ. ಹೌಸ್ಸೆ ಸ್ಮಾರಕ] * [http://beckerexhibits.wustl.edu/mowihsp/bios/corimem.htm ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ ಸ್ಮರಣಿಕೆ] * [https://web.archive.org/web/20140730022125/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/Cori_Gerty.pdf ಜೋಸೆಫ್ ಲಾರ್ನರ್, "ಗರ್ಟಿ ಥೆರೆಸಾ ಕೋರಿ", ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಮೆಮೊಯಿರ್ (೧೯೯೨)] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] iq7f2wx81as1xy9fpp2zqfr58hs92nv 0 149202 1372699 1158457 2026-05-04T17:02:46Z RAVISHANKAR.A.K 34082 ಹೊಸ ಪುಟ ಸಂಪಾದನೆ 1372699 wikitext text/x-wiki ಎ.ರಘುರಾಂ | name       = ಎ.ರಘುರಾಂ | image = [[ಚಿತ್ರ:ಎ.ರಘುರಾಂ.jpg|thumb]] | imagesize = 200px | caption = | pseudonym = ಎ.ರಘುರಾಂ | birth_date = ೧೯೬೪ | ಡಾ.ಎ.ರಘುರಾಂ ಅವರು ೧೯೬೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ‘ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು – ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ’ ಎನ್ನುವ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೯೬ರಿಂದ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಎಚ್.ಪಿ.ಪಿ.ಸಿ.ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಚಳ್ಳಕೆರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಧನೂರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಗುಬ್ಬಿ, ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಾದೇವಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ದಂಡಿನಶಿವರದಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸದ್ಯ ಮಹಾರಾಣಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ತೆಲುಗು ಕತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. === ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ೧೯೯೬ರಿಂದ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಎಚ್.ಪಿ.ಪಿ.ಸಿ.ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಚಳ್ಳಕೆರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಧನೂರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಗುಬ್ಬಿ, ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಾದೇವಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ದಂಡಿನಶಿವರದಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸದ್ಯ ಮಹಾರಾಣಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. === ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ === == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == == ಕೃತಿಗಳು == {{colbegin|2}} === ವಿಮರ್ಶೆ === # ಆಕೃತಿ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ) # ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಗಳಿಗೆ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಸಿವಿಜಿ ಇಂಡಿಯಾ, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಅಯನ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್, ಬೆಂಗಳೂರು) # ನುಡಿ ಚಿಗುರು (ವಿಮರ್ಶೆ - ಐಸಿರಿ ಪ್ರಕಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು) === ಸಂಪಾದನೆ === # ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕತೆಗಳು (ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಸಿಂಧೂರ (ವಾರ್ಷಿಕ-ಸಂಪಾದನೆ) # ಬೆಳ್ಳಿಚುಕ್ಕಿ (ಸಿಂಧನೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳ್ಳಿಹಬ್ಬ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಸಂಪಾದನೆ) # ವಿಮರ್ಶೆಯ ನೆಲೆ (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಐಚ್ಛಿಕ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ) # ನವ್ಯೋತ್ತರ ಮಾರ್ಗ (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭಾಷಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ) # ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ - ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ (ಸಂಶೋಧನೆ- ಸಿವಿಜಿ ಇಂಡಿಯಾ, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೧, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೨, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೩, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೪, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೫, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೬, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೭, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೮, (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಐಚ್ಛಿಕ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಪಾದನೆ) # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ‘ಅನಿಕೇತನ’ ಸಂಚಿಕೆ೧೧೫, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೬, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೭, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೮ರ ಸಂಪಾದನೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ೨೦೨೧ # ಲೇಖನಗಳು - ‘ಹೊಸತು’, ‘ತರಂಗ’, ‘ಸಂಕ್ರಮಣ’, ‘ಸಂಚಯ’, ‘ಸಂವಾದ’, ‘ಸುಧಾ’ ‘ಮಯೂರ’, ‘ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದ’ ‘ಅನಿಕೇತನ’, ‘ಅರುಹು-ಕುರುಹು’, ‘ಪುಸ್ತಕಲೋಕ’ ‘ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ’ ಮುಂತಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://bevarahani.com/dr-raghuram-navyothara-kadambari}} * [https://kendasampige.com/%E0%B2%B2%E0%B3%8B%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%95%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%AF-%E0%B2%8F%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%AC%E0%B2%A6%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%A8/] * [https://www.prajavani.net/district/tumakuru/%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8B%E0%B2%A7%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF-%E0%B2%95%E0%B3%88%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%A1%E0%B2%BF-462575.html] rjsg7g2695piss4fci6e8v5mj5lfbjl 0 150046 1372721 1333984 2026-05-05T02:22:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372721 wikitext text/x-wiki '''ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟ್''' [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು ಪರ್ವತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಂಬೋಲಿಯ ಗಿರಿಧಾಮವು ಈ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಕೊಲ್ಲಾಪುರ|ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ]] [[ಸಾವಂತ್‍ವಾಡಿ|ಸಾವಂತವಾಡಿಗೆ]] ( [[ಅಂಬೋಲಿ]] ಮೂಲಕ) ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಘಾಟ್ ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು, ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/adventures-drive-through-the-9-majestic-ghats-of-maharashtra/ |title=Adventures Drive Through The 9 Majestic Ghats of Maharashtra |access-date=2023-04-29 |archive-date=2023-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429061641/http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/adventures-drive-through-the-9-majestic-ghats-of-maharashtra/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ಘಾಟ್ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಸೆಲ್ಫಿ ಸಾವುಗಳು == 31 ಜುಲೈ 2017 ರಂದು, ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು 2,000 ಅಡಿ ಆಳದ ಕಣಿವೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 August 2017 |title=Disturbing video: Two drunk men fall to their death in Amboli Ghat |url=http://www.mid-day.com/articles/disturbing-video-drunk-youths-fall-to-their-death-amboli-ghat-maharashtra/18478167 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 August 2017 |title=Body of youth who fell into valley in Amboli recovered |url=http://indianexpress.com/article/india/body-of-youth-who-fell-into-valley-in-amboli-recovered-4782677/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Caught on Camera: 2 Fall into 2,000-Ft Deep Valley in Maharashtra, die |url=http://www.ndtv.com/india-news/two-men-fall-into-valley-in-amboli-video-captures-fall-1733316}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}}{{Commons category|Amboli Ghat}}{{Mountain passes of India}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಪರ್ವತ]] lt5pjilvgzq6rabsi3ae0cyviido7wu 0 155824 1372740 1334681 2026-05-05T05:00:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372740 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Anarkali_tomb_sarcophagus,_November_2008.jpg|thumb|ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಬಿಳಿ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ|ಅಮೃತಶಿಲೆಯ]] ಸಮಾಧಿಯು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದೆಃ "ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಳ ಮುಖವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡಬಹುದೇ, ಪುನರುತ್ಥಾನದ ದಿನದವರೆಗೆ ನಾನು ದೇವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ]] '''ಅನಾರ್ಕಲಿ''' (ಅಕ್ಷರಶಃ ' ಹೂವು') ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್]] ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಂನಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಳೆ. ನಂತರ ಆತ [[ಜಹಾಂಗೀರ್]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದನು.<ref>{{Cite book|title=Nur Jahan, empress of Mughal India|last=Findly|first=Ellison Banks|date=1993|publisher=Oxford University Press|isbn=1-4237-3663-X|location=New York|pages=123|oclc=191946585}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|title=Imagining Lahore: the city that is, the city that was|last=Khalid|first=Haroon|date=17 August 2018|publisher=Penguin Random House India|isbn=978-93-5305-199-0|chapter=Humble Origins|oclc=1051299628}}</ref> ತಾವೈಫ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ತವಾಯಫ್ ಷರ್ಫ್-ಉನ್-ನಿಸಾ <ref>{{Cite news |date=2012-02-11 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |language=en |work=Dawn |url=https://www.dawn.com/2012/02/11/legend-anarkali-myth-mystery-and-history/ |access-date=2021-11-02}}</ref><ref>{{Cite news |last=Munir |first=Sana |date=June 16, 2019 |title=The chronicles of Anarkali |language=en |work=The News |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/567960-chronicles-anarkali |access-date=2022-07-21 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಊಹಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಸಲೀಂಅಕ್ರಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಮುಂದೆ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಅಕ್ಬರ್]] ಆಕೆಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದನು.<ref>{{Cite book|title=The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2021|isbn=978-1-83860-045-7|location=London|pages=122, 123, 124|oclc=1151195232}}</ref> ಈ ಪಾತ್ರವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ೧೯೬೦ ರ [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಮೊಘಲ್-ಎ-ಅಜಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಧುಬಾಲಾ]] ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ == [[ಚಿತ್ರ:Tomb_of_Anar_Kali_Lahore.jpg|thumb|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ [[ಲಾಹೋರ್]] ನಗರದ ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಮಾಧಿ.]] ೧೬೦೮ರ ಆಗಸ್<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> ೨೪ರಂದು [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಿಲಿಯಂ ಫಿಂಚ್ ಅವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಖಾತೆಗಳು === ಸಲೀಂ ಮತ್ತು ಅನಾರ್ಕಲಿ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಥನಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಲಿಯಂ ಫಿಂಚ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೆರ್ರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]] ಪರವಾಗಿ ಬಯಾನಾ ಖರೀದಿಸಿದ [[ಇಂಡಿಗೋ|ಇಂಡಿಗೊ]] ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಫಿಂಚ್, ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸಾವಿನ ೧೧ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೬೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್ಗೆ ತಲುಪಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://www.rarebooksocietyofindia.org/book_archive/196174216674_10154077840246675.pdf|title=William Flinch|last=Flinch|first=William|work=Early Travels in India 1583 to1619|publisher=Humphrey Milford Oxford University Press|year=1921|editor-last=Foster|editor-first=William|pages=166}}</ref> ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಅವರ ವಿವರಣೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<blockquote>...ಇದು ಅಕ್ಬರನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಅವನ ತಾಯಿ ಡಾನ್ ಶಾಳ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಶಾ ಸೆಲಿಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಅವಳ ಹೆಸರು ಇಮ್ಮೇಕ್ ಕೆಲ್ಲೆ, ಅಥವಾ ಪೊಮ್ಗ್ರಾನೇಟ್ ಕೆರ್ನೆಲ್) ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಜನು [ಅಕ್ಬರ್] ತನ್ನ ಮೊಹೊಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗೋಡೆಯೊಳಗೆ ಅವಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮರಣಹೊಂದಿದಳು. ಮತ್ತು ರಾಜನು [ಜಹಾಂಗೀರ್] ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಚದರ ಉದ್ಯಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಭವ್ಯವಾದ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. &nbsp;ಆತನು ಬಯಸಿದ ಸಮಾಧಿಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಜೌನ್ಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡದಾದ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. (ಸಿಕ್ಕ್-ವಿಲಿಯಂ ಫಿಂಚ್)</blockquote>ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಕ್ಬರ್ ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ಗೋಡೆಯೊಳಗೆ ಬಾಗ ಸುತ್ತುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ನಿಧನರಾದರು. ಜಹಾಂಗೀರ್, ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಚದರ ಉದ್ಯಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.<ref>{{Cite book|title=The city in the Muslim world: depictions by Western travel writers|last=Chida-Razvi|first=Mehreen|date=2015|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-317-54822-5|editor-last=Gharipour|editor-first=Mohammad|location=Milton Park, Abingdon, Oxon|page=90|chapter=Where is the "greatest city in the East"? The Mughal city of Lahore in European travel accounts (1556–1648)|oclc=904547599|editor-last2=Özlü|editor-first2=Nilay}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.rarebooksocietyofindia.org/book_archive/196174216674_10154077840246675.pdf|title=William Flinch|last=Flinch|first=William|work=Early Travels in India 1583 to1619|publisher=Humphrey Milford Oxford University Press|year=1921|editor-last=Foster|editor-first=William|pages=166}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFlinch1921">Flinch, William (1921). Foster, William (ed.). [https://www.rarebooksocietyofindia.org/book_archive/196174216674_10154077840246675.pdf ''William Flinch''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Humphrey Milford Oxford University Press. p.&nbsp;166.</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code">&#x7C;work=</code> ignored ([[ಸಹಾಯಃ CS1 ದೋಷಗಳು|help]])</span> </ref> ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಸಮಾಧಿಯ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಫಿಂಚ್ ಭೇಟಿಯಾದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಕ್ಬರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನಾರ್ಕಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದನು.<ref>{{Cite journal|last=L. D. B.|date=February 1923|title=History of Jahangir. By Beni Prasad, M.A. With foreword by Shafaat Ahmad Khan, Litt.D.|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|volume=3|issue=1|pages=45–46|doi=10.1017/s0041977x00000161|issn=0041-977X}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/avoyagetoeastin00terrgoog/page/n7/mode/1up?ref=ol&view=theater&q=Lahore|title=A Voyage to East-India|last=Terry|first=Edward|publisher=J. Wilkir|year=1655|location=London|pages=408}}</ref> ಆದರೆ ಅವನ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನದೇ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದನು ಎಂದು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೆರ್ರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. === ದಂತಕಥೆಗಳು === ಬಾಲಬನಿಲಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುಪಾಲು ದಂತಕಥೆಗಳು ಅಕ್ಬರನ ಅಂತಃಪುರದ ದಾಸಿಯಾದ ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ, ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮುನಿಲಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಸಲೀಮ್‍ನ ತಾಯಿ ಮರಿಯಮ್-ಉಜ್-ಜಮಾನಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಮಗ ಸಲೀಂ ಮತ್ತು ಅನಾರ್ಕಲಿ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ನಂತರ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಕ್ಬರ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಬರನು ಅನಾರ್ಕಲಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಈ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಸಲೀಂ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಏಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite book|title=The emperor Jahangir: power and kingship in Mughal India|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2021|isbn=978-1-83860-045-7|location=London|pages=122, 123, 124|oclc=1151195232|quote=Most versions of the legend assert that the young Anarkali was a member of Akbar’s household, either in the harem as a favourite wife or a beloved concubine or a palace servant. The various accounts agree that on discovering the relationship between his son and Anarkali, the enraged and jealous Akbar had the woman entombed alive within a wall in the fort, an act of such cruelty that it was credited by some for inspiring Salim’s rebellion.... The enticing and romantic gossip became popular legend, and even today the story of Salim and Anarkali is widely believed, however unsubstantiated and unlikely.}}</ref> ಬಲಬನಿಲಾರ್ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಈ ದಂತಕಥೆಯು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. === ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನಗಳು === ==== ಶಾಸನ ==== ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸಮಾಧಿ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆಃ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hs1YQ-RO7lwC&pg=PA303|title=The Mughal Emperor as Soloman, Majnun, and Orpheus, or The album as think tank for allegory|last=Koch|first=Ebba|work=Muqarnas|publisher=BRILL|others=Leal Karen|year=2010|isbn=978-90-04-18511-1|editor-last=Necipoğlu|editor-first=Gülru|pages=277–312 & Footnote:62|language=en}}</ref><poem> Could I behold the face of my beloved once more, I would thank God until the day of resurrection. ~ Majnun Salim Akbar</poem> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hs1YQ-RO7lwC&pg=PA303|title=The Mughal Emperor as Soloman, Majnun, and Orpheus, or The album as think tank for allegory|last=Koch|first=Ebba|work=Muqarnas|publisher=BRILL|others=Leal Karen|year=2010|isbn=978-90-04-18511-1|editor-last=Necipoğlu|editor-first=Gülru|pages=277–312 & Footnote:62|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKoch2010">Koch, Ebba (2010). Necipoğlu, Gülru (ed.). [https://books.google.com/books?id=hs1YQ-RO7lwC&pg=PA303 ''The Mughal Emperor as Soloman, Majnun, and Orpheus, or The album as think tank for allegory'']. Leal Karen. BRILL. pp.&nbsp;277–312 & Footnote:62. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-90-04-18511-1</bdi>.</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code">&#x7C;work=</code> ignored ([[ಸಹಾಯಃ CS1 ದೋಷಗಳು|help]])</span> </ref> ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಟಾಪ್ಸ್ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆತನ ಪುಸ್ತಕ ಪೇಂಟಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಮೊಘಲ್ ಇಂಡಿಯಾ, (ಪುಟ ೧೭೧ ಎನ್. ೧೮) ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೆಲ್ಟನ್ ಈ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದವುವೆಂದು ಕವಿ ಸಾದಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.&nbsp; ==== ಮಜ್ನುನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ==== ಎಬ್ಬಾ ಕೋಚ್ ಪ್ರಕಾರ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮಜನೂನ್ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಜನೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆತ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಹುಚ್ಚನಾಗಿದ್ದನು. ಎಬ್ಬಾ ಕೋಚ್ ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಜ್ನುನ್ ಎಂದು ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ೧೬೧೮ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಮಜ್ನುನ್ ಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಲಾ ಮತ್ತು ಮಜ್ನುನ್ ಎಂಬ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಜೋಡಿ ಸಾರಸ್ ಕ್ರೇನ್‌‍ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hs1YQ-RO7lwC&pg=PA303|title=The Mughal Emperor as Soloman, Majnun, and Orpheus, or The album as think tank for allegory|last=Koch|first=Ebba|work=Muqarnas|publisher=BRILL|others=Leal Karen|year=2010|isbn=978-90-04-18511-1|editor-last=Necipoğlu|editor-first=Gülru|pages=277–312 & Footnote:62|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKoch2010">Koch, Ebba (2010). Necipoğlu, Gülru (ed.). [https://books.google.com/books?id=hs1YQ-RO7lwC&pg=PA303 ''The Mughal Emperor as Soloman, Majnun, and Orpheus, or The album as think tank for allegory'']. Leal Karen. BRILL. pp.&nbsp;277–312 & Footnote:62. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-90-04-18511-1</bdi>.</cite><span data-ve-ignore="true"> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code">&#x7C;work=</code> ignored ([[ಸಹಾಯಃ CS1 ದೋಷಗಳು|help]])</span> </ref> ಕೋಚ್ ಅವರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬರೆದನು.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/9944798|title=History of Mughal architecture|last=Nath|first=Ram|date=1982–2005|publisher=Abhinav|isbn=0-391-02650-X|volume=III|location=New Delhi|pages=79|oclc=9944798|author-link=Ram Nath}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮ್‌ನಾಥ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲೀಂ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟುಕಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಜ್ನುನ್ (ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಪ್ರೇಮಿ) ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಯಾರಿಗೂ ಧೈರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾಥ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಅಕ್ಬರನನ್ನು ಬಹಳ ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೂ ೧೫೯೯ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಕ್ಬರನ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅನಾರ್ಕಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಮಧುತ ಪ್ರೇಮ ಬಹುಶಃ ಅಕ್ಬರನಿಂದ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ==== ಅನಾರ್ಕಲಿ ಯಾರೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಊಹೆಗಳು ==== * ಅದು ಕೇವಲ ದಾಳಿಂಬೆ ತೋಟವಾಗಿತ್ತು. * ತನ್ನ ಮಗ ಜಹಾಂಗೀರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅನಾರ್ಕಲಿ. * ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು (ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರ ದಾನಿಯಲ್ನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು), ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಗ ಜಹಾಂಗೀರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. * ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಜಹಾಂಗೀರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಸಾಹಿಬ್-ಇ ಜಮಾಲ್ ಅಥವಾ ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ===== ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳಿಂಬೆ ತೋಟ ===== ಖಾಲಿದ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂಭೋಗವಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಉಪಪತ್ನಿಯ ಅವನ ದಂಗೆಕೋರ ಮಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಬಹಳ ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. ಮೊಮ್ಮಗ ದಾರಾ ಶಿಕೋಹ್ ತನ್ನ ಕೃತಿ "ಸಾಕಿನಾತ್ ಅಲ್-ಔಲಿಯಾ" ದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಮಿಯಾನ್ ಮಿರ್ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ದಾಳಿಂಬೆ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2022-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-28 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ಪರಿಹಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ದಾರಾ ಸಹ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಧಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. "ಲಾಹೋರ್ ಪಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್" ನ ಲೇಖಕ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಕೀರ್‌‍ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಮೂಲತಃ ಜಹಾಂಗೀರನ ಪತ್ನಿಯೊಬ್ಬರಾದ ಸಾಹಿಬ್-ಇ-ಜಮಾಲ್ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ಉದ್ಯಾನದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಸಮಾಧಿಗೆ ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸಮಾಧಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ===== ಸಾಹಿಬ್-ಇ ಜಮಾಲ್ ===== ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಕೀರ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಸಮಾಧಿಯು ಸಾಹಿಬ್-ಇ ಜಮಾಲ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ರಾಜಕುಮಾರನ ಎರಡನೇ ಮಗ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪರ್ವೇಜ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುಲೀನ ಝೈನ್ ಖಾನ್ ಕೋಕ ಅವರ ಮಗಳಾದ ಸಲೀಮ್ ಅವರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿ. ೧೫೯೬ರ ಜೂನ್ ೧೮ರಂದು ಝೈನ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಸಲೀಮ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.   ಅನಿರುದ್ಧ ರೇ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ೧೫೯೯ನೇ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಸಲೀಂ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆತ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ ಆತನ ಉಪನಾಮ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಬರ್ ೧೫೯೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಲಾಹೋರ್ನಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕ್ಬರ್ ೧೫೯೯ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ರೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|title=Towns and cities of medieval India: a brief survey|last=Ray|first=Aniruddha|date=2016|isbn=978-1-351-99730-0|location=London|oclc=960038823}}</ref> ಪತ್ನಿ ಸಾಹಿಬ್-ಇ ಜಮಾಲ್ ೧೫೯೯ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಳಾದಳು ಎಂದು ರೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ===== ಷಾರ್ಫ್-ಉನ್-ನಿಸ್ಸಾ ===== ಹರೂನ್ ಖಾಲಿದ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದ ತನ್ನ ತೆಹ್ಕಿಕತ್-ಇ-ಚಿಶ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೂರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಚಿಶ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರನು ಅನಾರ್ಕಲಿ ಅಥವಾ ಷರ್ಫ್-ಉನ್-ನಿಸಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ನೆಚ್ಚಿನ ಉಪಪತ್ನಿಯೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತೆಹ್ಕಿಕತ್-ಇ-ಚಿಶ್ತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಬರ್ ದಖ್ಖನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅನಾರ್ಕಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಚಿಸ್ತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಜಹಾಂಗೀರ್ ತನ್ನ ತಂದೆ ಅಕ್ಬರನ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದ ಸಮಯ ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Khalid">{{Cite book|title=Imagining Lahore: the city that is, the city that was|last=Khalid|first=Haroon|date=17 August 2018|publisher=Penguin Random House India|isbn=978-93-5305-199-0|chapter=Humble Origins|oclc=1051299628}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKhalid2018">Khalid, Haroon (17 August 2018). "Humble Origins". ''Imagining Lahore: the city that is, the city that was''. Penguin Random House India. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-93-5305-199-0</bdi>. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/1051299628 1051299628].</cite></ref> ದಖ್ಖನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಕೆಂಪು ರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅಕ್ಬರನ ಮಗ ಜಹಾಂಗೀರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥನವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Khalid"/> ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ಸಹ ಇದೇ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಲತೀಫ್ ಅವರ ೧೮೯೨ರ ಪುಸ್ತಕ ತರೀಖ್-ಎ-ಲಾಹೋರ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಷರ್ಫ್-ಉನ್-ನಿಸ್ಸಾ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|title=Nur Jahan, empress of Mughal India|last=Findly|first=Ellison Banks|date=1993|publisher=Oxford University Press|isbn=1-4237-3663-X|location=New York|pages=123|oclc=191946585}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFindly1993">Findly, Ellison Banks (1993). ''Nur Jahan, empress of Mughal India''. New York: Oxford University Press. p.&nbsp;123. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷಃ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು/1-4237-3663-X|<bdi>1-4237-3663-X</bdi>]]. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/191946585 191946585].</cite></ref> ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಫೈಂಡ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರ ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ನಾದಿರಾ ಬೇಗಂ ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರವಾಸಿ ಫಿಂಚ್ ಪ್ರಕಾರ ಅವಳು ಡೇನಿಯಲ್ನ ತಾಯಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|title=The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2021|isbn=978-1-83860-045-7|location=London|pages=122, 123, 124|oclc=1151195232}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBalabanlilar2021">Balabanlilar, Lisa (2021). ''The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india''. London: I.B. Tauris. pp.&nbsp;122, 123, 124. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-1-83860-045-7</bdi>. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/1151195232 1151195232].</cite></ref> ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಉಪಪತ್ನಿಯೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಆತ ನೀಡಿದ ದಂತಕಥೆಯಂತೆ, ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಬಳಿಗೆ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಮರಳಿರುವುದನ್ನು ಅಕ್ಬರ್ ಗಮನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಕೆಟ್ಟದು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹಾಕಿಸಿದನು. ಅದನ್ನೇ ಫಿಂಚ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದನು. "ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಜ [ಅಕಬರ್] ತನ್ನ ಮೊಹೊಲ್ನ ಗೋಡೆಯೊಳಗೆ ಅವಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸತ್ತಳು"... ಲಿಸಾ ಬಾಲಬನಿಲಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಕನಿಷ್ಠ ೨೦ ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿನ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಊಹಿಸಿದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಜಹಾಂಗೀರನ ಹಲವಾರು ಮದುವೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಅವನಿಗೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೂವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರವೂ ಮದುವೆಯಾದನು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮತ್ತು ಅನಾರ್ಕಲಿಯವರ ದಂತಕಥೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಲಿ ತಾಜ್ ಅವರ ೧೯೨೨ ರ ನಾಟಕ 'ಅನಾರ್ಕಲಿ' ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನಂತರದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬರಹಗಾರರು ಲತೀಫ್ ಅವರ ಅದೇ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ===== ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರ ತಾಯಿ ===== ಮೇಲಿನ ಎರಡು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಃ ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮೊಘಲ್'' ಲೇಖಕ ಅಬ್ರಹಾಂ ಎರಾಲಿ, "ಅಕ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಸಲೀಂ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಎಡಿಪಾಲ್ ಸಂಘರ್ಷವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite book|title=The last spring: the lives and times of the great Mughals|last=Eraly|first=Abraham|date=1997|isbn=978-93-5118-128-6|location=New Delhi|oclc=983835171}}</ref> ರಾಜಕುಮಾರ ದಾನಿಯಲ್ ಮಿರ್ಜಾನ ತಾಯಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆತ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಅಬುಲ್ ಫಜಲ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಾಲಿ ತನ್ನ ಊಹೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲೀಂನ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಬರನ ರಾಜಮನೆತನದ ಅರಮನೆಯ ಕಾವಲುಗಾರರು ಒಂದು ಸಂಜೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ಕಾವಲುಗಾರರ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹುಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಅಕ್ಬರನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು.<ref>{{Cite book|title=The last spring: the lives and times of the great Mughals|last=Eraly|first=Abraham|date=1997|isbn=978-93-5118-128-6|location=New Delhi|oclc=983835171}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFEraly1997">Eraly, Abraham (1997). ''The last spring: the lives and times of the great Mughals''. New Delhi. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-93-5118-128-6</bdi>. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/983835171 983835171].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: location missing publisher ([[ವರ್ಗಃ CS1 ನಿರ್ವಹಣೆಃ ಪ್ರಕಾಶಕ ಕಾಣೆಯಾದ ಸ್ಥಳ|link]])</span> </ref> ಫಜಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸಲೀಂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಆತನು ಒಳನುಸುಳುವವನು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದನು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಆಗಮಿಸಿ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾಗ ಆತನಿಗೆ ಸಲೀಂನ ಗುರುತು ತಿಳಿಯಿತು. ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಂ ಆಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರನ ಅಸಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಹುಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನ ಕಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಹಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎರಾಲಿಯ ಊಹೆ ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2022-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-28 |website=www.tribuneindia.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFParihar2022">Parihar, Subhash (8 April 2022). [https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm "The Tribune - Windows - Featured story"]. ''www.tribuneindia.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 July</span> 2022</span>.</cite></ref> ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜಕುಮಾರ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರ ತಾಯಿ ೧೫೯೬ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಇದು ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ದಿನಾಂಕಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ===== ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ===== ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಪತಿ ಶೇರ್ ಆಫ್ಘನ್ ೧೬೦೭ರಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಸಾಕು ಸಹೋದರ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಕೋಕನೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದನು.<ref>{{Cite book|title=The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2021|isbn=978-1-83860-045-7|location=London|pages=122, 123, 124|oclc=1151195232|quote=.. Popular legend, once again drawn to the romantic life of the Mughal king, suggests that Jahangir had met and fallen in love with Mihrunnisa long before her husband’s death, some versions even directly implicating Jahangir in his murder. These stories have no credibility. Had Jahangir been jealous of Istajlu’s marriage to Mihrunnisa, it would be very hard to explain Jahangir’s years of patronage and extravagant reward for the warrior, or the nearly four years between the death of her husband and her subsequent marriage to the emperor. Mughal accounts support the claim that Jahangir had met Mihrunnisa when she was a widow residing in the imperial harem, during the Nowruz festivities when the women of the Mughal family, joined by wives and daughters of the nobility, created a private Meena bazaar for themselves, selling small items to each other and donating the proceeds to charity&nbsp;... The Emperor Jahangir married Mihrunnisa on the 25th of May 1611.}}</ref> ನೂರ್ ಜಹಾನ್‌ಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ೧೬೧೧ರ ಮೇ ೨೫ರಂದು ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು.<ref>{{Cite book|title=History of Islam|last=Hasan|first=Masudul|date=2009|publisher=Adam Publishers & Distributors|isbn=978-81-7435-019-0|edition=Rev.|location=New Delhi|page=425|oclc=241437504}}</ref> ಹಸನ್ ಮತ್ತು ಲಿಸಾ ಬಲಬನಿಲಾರ್ ಅವರ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಆಕೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅಕ್ಬರ್ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಜಹಾಂಗೀರು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದಾಗ ಆತ ಆಕೆಯ ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಂದು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಞಾತ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಶೇರ್ ಆಫ್ಘನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯು ೧೫೯೯ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಸುಮಾರು ೨೨ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಜಹಾಂಗೀರ್ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನ ತಂದೆ ಅಕ್ಬರ್ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾಥ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/9944798|title=History of Mughal architecture|last=Nath|first=Ram|date=1982–2005|publisher=Abhinav|isbn=0-391-02650-X|volume=III|location=New Delhi|pages=75–78|oclc=9944798|author-link=Ram Nath}}</ref> ಬೆನಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ದಂತಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾಥ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಫ್ಘನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಜಹಾಂಗೀರ್ ನೂರ್ ಜಹಾನ್‌ಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅಕ್ಬರ್ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು ಎಂದು ಡಿ ಲಾಟ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರವಾಸಿ ಪೆಲ್ಸರ್ಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾಥ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಾರ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ನೂರ್ ಜಹಾನ್‌ನ ಮೊದಲ ಗಂಡನನ್ನು (೧೬೦೭) ಕೊಲೆ ಮಾಡಿ, ಆತನ ಪ್ರೇಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ದಂತಕಥೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.<ref name="Balabanlilar 2021 122, 123, 124">{{Cite book|title=The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2021|isbn=978-1-83860-045-7|location=London|pages=122, 123, 124|oclc=1151195232|quote=.. Popular legend, once again drawn to the romantic life of the Mughal king, suggests that Jahangir had met and fallen in love with Mihrunnisa long before her husband’s death, some versions even directly implicating Jahangir in his murder. These stories have no credibility. Had Jahangir been jealous of Istajlu’s marriage to Mihrunnisa, it would be very hard to explain Jahangir’s years of patronage and extravagant reward for the warrior, or the nearly four years between the death of her husband and her subsequent marriage to the emperor. Mughal accounts support the claim that Jahangir had met Mihrunnisa when she was a widow residing in the imperial harem, during the Nowruz festivities when the women of the Mughal family, joined by wives and daughters of the nobility, created a private Meena bazaar for themselves, selling small items to each other and donating the proceeds to charity&nbsp;... The Emperor Jahangir married Mihrunnisa on the 25th of May 1611.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">Balabanlilar, Lisa (2021). ''The emperor Jahangir: power and kingship in mughal india''. London: I.B. Tauris. pp.&nbsp;122, 123, 124. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-1-83860-045-7</bdi>. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/1151195232 1151195232]. <q>.. Popular legend, once again drawn to the romantic life of the Mughal king, suggests that Jahangir had met and fallen in love with Mihrunnisa long before her husband's death, some versions even directly implicating Jahangir in his murder. These stories have no credibility. Had Jahangir been jealous of Istajlu's marriage to Mihrunnisa, it would be very hard to explain Jahangir's years of patronage and extravagant reward for the warrior, or the nearly four years between the death of her husband and her subsequent marriage to the emperor. Mughal accounts support the claim that Jahangir had met Mihrunnisa when she was a widow residing in the imperial harem, during the Nowruz festivities when the women of the Mughal family, joined by wives and daughters of the nobility, created a private Meena bazaar for themselves, selling small items to each other and donating the proceeds to charity&nbsp;... The Emperor Jahangir married Mihrunnisa on the 25th of May 1611.</q></cite></ref><ref>{{Cite book|title=History of Islam|last=Hasan|first=Masudul|date=2009|publisher=Adam Publishers & Distributors|isbn=978-81-7435-019-0|edition=Rev.|location=New Delhi|page=425|oclc=241437504}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHasan2009">Hasan, Masudul (2009). ''History of Islam'' (Rev.&nbsp;ed.). New Delhi: Adam Publishers & Distributors. p.&nbsp;425. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-81-7435-019-0</bdi>. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/241437504 241437504].</cite></ref> ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಈಗಾಗಲೇ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅವಳು ೩೦ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರ್ ೪೦ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಅವಳ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು ಎಂದು ಹಸನ್ ಮತ್ತು ಬಲಬನಿಲಾರ್ಸೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/1274799925|title=The Women Who Ruled India : Leaders. Warriors. Icons.|last=Gupta|first=Archana Garodia|date=2019|isbn=978-93-5195-153-7|location=Gurugram|oclc=1274799925}}</ref> ಗರೋಡಿಯಾ ಗುಪ್ತಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯಾದ ಶೇರ್ ಅಫ್ಘಾನ್ ನಂತರ, ಜಹಾಂಗೀರ್ ಅವರು ಮೇವಾರ್ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶೇರಾ ಅಫ್ಘಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ, ನೂರ್ ಜಹಾನ್ರೊಂದಿಗಿನ ಪೂರ್ವ ಪ್ರೇಮದ ದಂತಕಥೆಯು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಬರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೂರ್ ಜಹಾನನ ತಂದೆ ಉಪಖಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆತನ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದನು. ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದನು. ೧೬೦೭ರಲ್ಲಿ, ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ವಾರ್ಡ್ ಆಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.<ref name="Balabanlilar 2021 122, 123, 124"/> ಆಕೆ ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಳು. ಮರಣದ ೧೬ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೧೬೪೫5ರಲ್ಲಿ ನೂರ್ ಜೆಹಾನ್ ನಿಧನ ಲಾಹೋರ್ನ ಶಹದಾರಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಧಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=2012-07-16 |title=Restoration of Nur Jahan's Tomb to begin soon |url=http://tribune.com.pk/story/409285/restoration-of-nur-jahans-tomb-to-begin-soon |access-date=2022-07-19 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref>  ==== ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ==== ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆರ್. ನಾಥ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಜಹಾಂಗೀರ್‌ಗೆ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪತ್ನಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2000-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-21 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ''ಮಜ್ನುನ್'' ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪದವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆಃ<blockquote>ಮಹಾ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ತನ್ನ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ''ಯಾರ್'' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ''ಮಜ್ನುನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ನೋಡಲಿಲ್ಲವೇ? ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಅವಳು ಅವನ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ ಪ್ರಿಯಕರನಷ್ಟೇ. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಯಿಯಾಗುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅವನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಇದು ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಪ್ರೇಮಿಯ ವಿಫಲ ಪ್ರಣಯದ ಪ್ರಕರಣವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ರಾಜಕುಮಾರನು ಅವಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ವರ್ಷ ೧೫೯೯ರಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದರೆ, ಅವನು ಅವನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ದಂಗೆ ಎದ್ದನು.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/9944798|title=History of Mughal architecture|last=Nath|first=Ram|date=1982–2005|publisher=Abhinav|isbn=0-391-02650-X|volume=III|location=New Delhi|pages=79|oclc=9944798|author-link=Ram Nath}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFNath1982–2005">[[ರಾಮ್ ನಾಥ್|Nath, Ram]] (1982–2005). [https://www.worldcat.org/oclc/9944798 ''History of Mughal architecture'']. Vol.&nbsp;III. New Delhi: Abhinav. p.&nbsp;79. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷಃ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು/0-391-02650-X|<bdi>0-391-02650-X</bdi>]]. [[ಒ. ಸಿ. ಎಲ್. ಸಿ. (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/9944798 9944798].</cite></ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2000-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-21 |website=www.tribuneindia.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFParihar2000">Parihar, Subhash (8 April 2000). [https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm "The Tribune - Windows - Featured story"]. ''www.tribuneindia.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 July</span> 2022</span>.</cite></ref> ಅದೇ ವರ್ಷ ಶೇರ್ ಆಫ್ಘನ್ (ನಂತರ ನೂರ್ಜಹಾನ್ ಬೇಗಂ) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು. ಯುವ ರಾಜಕುಮಾರನು ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರೇಮಕಥೆಗಳ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾವನೆಗಳ ನಾಶದಿಂದ ಎಷ್ಟು ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿದ್ದನೆಂದರೆ ಅವನು ಅಕ್ಬರನನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವಷ್ಟು ದೂರ ಹೋದನು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. </blockquote> == ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ == {| class="wikitable" !ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. !ಯಾರು? !ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಯದ ಸಾಲು |- |ಅನಾರ್ಕಲಿ | * ಚಕ್ರವರ್ತಿ''- ಎಂದು'' ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರೇಮಿ-ಅನಾರ್ಕಲಿ * ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇದು ಲಾಹೋರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಳಿಂಬೆ ಉದ್ಯಾನದ ಹೆಸರು. | |- |''ಮಜ್ನುನ್ [[ಜಹಾಂಗೀರ್|ಸಲೀಂ ಅಕ್ಬರ್]]'' |ಸ್ವತಃ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಜಹಾಂಗೀರ್]] |೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫೬೯-೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬೨೭ ಆಳ್ವಿಕೆ: ೩ ನವೆಂಬರ್ ೧೬೦೫-೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬೨೭ |- |[[ಅಕ್ಬರ್]] |[[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರನ ತಂದೆ |ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫೪೨-೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬೦೫ ಆಳ್ವಿಕೆ: ೧೫೫೬ರಿಂದ ೧೬೦೫ |- |ಡೇನಿಯಲ್ ಮಿರ್ಜಾ |ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಜಹಾಂಗೀರ್]] ಸಹೋದರ. |೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫೭೨-೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೬೦೫ |- |ಸಾಹಿಬ್ ಇ-ಜಮಾಲ್ |<ref>{{Cite book|title=Imperial Identity in the Mughal Empire: Memory and Dynastic Politics in Early Modern South and Central Asia|last=Balabanlilar|first=Lisa|publisher=I.B. Tauris|year=2012|isbn=9781848857261|location=London|page=10}}</ref> ಹೆಂಡತಿ [೨೫] ಸಲೀಂನ ಎರಡನೇ ಮಗ ರಾಜಕುಮಾರ ಪರ್ವಿಜ್ ತಾಯಿ. ಹೆರಾತ್ ಖ್ವಾಜಾ ಹಸನ್ನ ಮಗಳು, ಅವಳನ್ನು ಝೈನ್ ಖಾನ್ ಕೋಕಾ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದಳು |ಸಾವು ೨೫ ಜೂನ್ ೧೫೯೯ |- |ಖಾಸ್ ಮಹಲ್ |ಝೈನ್ ಖಾನ್ ಕೋಕಾ ಮಗಳು ೧೫೯೬ರ ಜೂನ್ ೧೮ರಂದು ಸಲೀಮ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. | |- |ಖ್ವಾಜಾ ಹಸನ್ ಅವರ ಮಗಳು |ಸಲೀಂನ ಪತ್ನಿ ಅಂದರೆ ಜಹಾಂಗೀರ್ | |- |<nowiki><span lang="fr" id="mwAVE">ನೂರ್</span></nowiki> ಜಹಾನ್ (ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮೆಹರ್-ಉನ್-ನಿಸ್ಸಾ, |ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಜಹಾಂಗೀರ್]] ಇಪ್ಪತ್ತನೇ (ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ) ಪತ್ನಿ ೧೬೧೧ರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು. ಆಕೆ ಜಹಾಂಗೀರನ ನೆಚ್ಚಿನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. |೩೧ ಮೇ ೧೫೭೭-೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬೪೫ {{Sfn|Banks Findly|1993|p=8}} |} == ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಣಗಳು == ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಷಯ. ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕವಾದ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಲಿ ತಾಜ್ ಅವರು [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] ವಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Loves of a Moghul Prince |url=https://www.imdb.com/title/tt0256895/ |via=imdb.com}}</ref> ನಾಟಕವನ್ನು ಲವ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಮೊಘಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ತಾಜ್ ಅಕ್ಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ತವಾಯಿಫ್ ಕುರಿತಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರತೀಯ ಮೂಕ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಆರ್. ಎಸ್. ಚೌಧರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆತ ಅದನ್ನು ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೀನಾ ರಾಯ್ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ, [[ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್|ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್]] ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ ದೇವಿ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja|title=Encyclopaedia of Indian cinema|last=Rajadhyaksha|first=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|publisher=British Film Institute|year=1999|isbn=9780851706696|url-access=registration}}</ref> ಕುಂಚಾಕೋ ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ [[ತಮಿಳು]] ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ, ಕೆ. ಆಸಿಫ್ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರ ''ಮೊಘಲ್-ಎ-ಆಜಮ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಮಧುಬಾಲಾ]] ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ (ಚಿತ್ರ ನಟ)|ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್]] ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Schofield|first=Katherine Butler|date=April 2012|title=The Courtesan Tale: Female Musicians and Dancers in Mughal Historical Chronicles, c.1556-1748|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0424.2011.01673.x|journal=Gender & History|language=en|volume=24|issue=1|pages=150–171|doi=10.1111/j.1468-0424.2011.01673.x|quote=.. The most famous tale of a brave love and a horrible death is probably that of Salim and Anarkali, although there are no contemporary Mughal sources for the story, just gossipy European travel tales;... Salim's father, the emperor Akbar, walled Anarkali up alive to punish the pair for defying his will. There is a twist in perhaps the most important film version of the tale, Mughal‐e‐Azam, wherein Akbar secretly lets Anarkali go. This seems to have been necessitated by the film‐makers' inability to reconcile modern notions of justice and tolerance, of which the nationalist hero Akbar was meant to be the epitome, with the patent cruelty of walling a woman up alive...}}</ref> ಬಟ್ಲರ್ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್‌‍ನ ಪ್ರಕಾರ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹರಡಿದ ವದಂತಿಯಂತೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದನು. ಮೊಘಲ್-ಇ-ಅಜಮ್ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಂತಕಥೆಗೆ ಒಂದು ತಿರುವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಸ್ವತಃ ಅನಾರ್ಕಲಿಯು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ತಿರುಚುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಆದರ್ಶ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕನನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೂರರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೯ರ<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja|title=Encyclopaedia of Indian cinema|last=Rajadhyaksha|first=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|publisher=British Film Institute|year=1999|isbn=9780851706696|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRajadhyakshaWillemen1999">Rajadhyaksha, Ashish; Willemen, Paul (1999). <span class="cs1-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:encyclopaediaofi0000raja|''Encyclopaedia of Indian cinema'']]</span>. British Film Institute. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780851706696|<bdi>9780851706696</bdi>]].</cite></ref>, ತೆಲುಗು ಸೂಪರ್ಸ್ಟಾರ್ ಎನ್. ಟಿ. ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ''ಅಕ್ಬರ್ ಸಲೀಂ ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಂದಮೂರಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಸಲೀಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೀಪಾ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Prince_Salim_(the_future_Jahangir)_and_his_legendary_illicit_love.jpg|thumb|[[ಜಹಾಂಗೀರ್]] ಮತ್ತು ಅನಾರ್ಕಲಿ. (ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಣ 1940) ]] ಅನ್ವರ್ ಕಮಲ್ ಪಾಷಾ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಖಮರ್ ಅಜ್ನಾಲ್ವಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಲಿ ತಾಜ್ ನಾಟಕ/ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ನೂರ್ ಜೆಹಾನ್ ಅವರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಅನಾರ್ಕಲಿ'' ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=8 May 2016 |title='Anarkali' screened at Mandwa |url=https://www.thenews.com.pk/print/118242-Anarkali-screened-at-Mandwa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230223093304/https://www.thenews.com.pk/amp/118242-Anarkali-screened-at-Mandwa |archive-date=23 February 2023 |access-date=10 April 2023 |website=The News International (newspaper)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karan Bai |date=19 March 2016 |title=The fascinating tales of the many Anarkalis |url=https://scroll.in/reel/805349/the-fascinating-tale-of-the-many-anarkalis |access-date= |website=Scroll.in}}</ref> ಶೋಯೆಬ್ ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರ ಕಿರು ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ''ಇಷ್ಕ್'' (ಲವ್) ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಇಮಾನ್ ಅಲಿ ಅನಾರ್ಕಲಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್]] ಅವರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ''ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್'' ನಲ್ಲಿ, ಹೀನಾ ಪರ್ಮಾರ್ ಅವರು ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಸಾನಿಯಾ ತೌಕೀರ್ ಯುವ ಅನಾರ್ಕಲಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>[https://www.zee5.com/tv-shows/details/jodha-akbar/0-6-4z531922 Jodha Akbar]. ''[[Zee5]]''.</ref><ref>[https://timesofindia.com/tv/news/hindi/heena-parmar-is-salims-anarkali/articleshow/45616962.cms Heena Parmar is Salim's Anarkali]. ''[[Times of India]]''.</ref><ref>[https://timesofindia.com/tv/news/hindi/jodha-akbar-zeroes-in-on-lil-anarkali-and-haider/articleshow/44930938.cms Jodha Akbar zeroes in on li'l Anarkali and Haider]. ''[[Times of India]]''.</ref><ref>[https://www.voot.com/shows/salim-anarkali/100392 Salim Anarkali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220719040917/https://www.voot.com/shows/salim-anarkali/100392 |date=2022-07-19 }}. ''[[Voot]]''.</ref><ref>[https://timesofindia.com/tv/news/hindi/salim-anarkali-fame-sonarika-bhadoria-writes-a-love-filled-note-for-her-former-co-star-shaheer-sheikh/articleshow/69111496.cms Salim Anarkali fame Sonarika Bhadoria writes a love-filled note for her former co-star Shaheer Sheikh]. ''[[Times of India]]''</ref> "ದಾಸ್ತಾನ್-ಎ-ಮೊಹಬ್ಬತ್... ಸಲೀಂ ಅನಾರ್ಕಲಿ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಹೀರ್ ಶೇಖ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಲೀಂ ಮತ್ತು [[ಸೋನಾರಿಕಾ ಭಡೋರಿಯಾ]] ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅನಾರ್ಕಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಟಿ.ಎ.ಜೆ. ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸರಣಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ನಂತರ 'ಅನಾರ್ಕಲಿ' ಸರಣಿಯ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.   == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_of_Anarkali" rel="mw:ExtLink" title="Tomb of Anarkali" class="cx-link" data-linkid="281">Tomb of Anarkali</a> * <nowiki><i><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Layla_and_Majnun" rel="mw:ExtLink" title="Layla and Majnun" class="cx-link" data-linkid="283">Layla and Majnun</a></nowiki><nowiki></i></nowiki> * <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Anarkali_Bazaar" rel="mw:ExtLink" title="Anarkali Bazaar" class="cx-link" data-linkid="285">Anarkali Bazaar</a> * <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Madhubala" rel="mw:ExtLink" title="Madhubala" class="cx-link" data-linkid="287">Madhubala</a> * [[ಮಧುಬಾಲಾ]] == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Dad, Aisha. 2022. [https://dash.harvard.edu/handle/1/37372092 'Through the Looking Glass': The Narrative Performance of Anarkali]. Doctoral dissertation, Harvard University Graduate School of Arts and Sciences. * Nath, Prof R.. India As Seen by William Finch (1608-11 A.D): (With an Introduction to Medieval Travelogue). N.p., Independently Published, 2020. * Sen Gupta, Subhadra. MAHAL: Power and Pageantry in the Mughal Harem. India, Hachette India, 2019. * Early Travels in India, 1583-1619. India, Alpha Editions, 2020. * Choudhry, Zulfiqar Ali. Anarkali. United Kingdom, Whyte Tracks publishing, 2017. * Khawaja, Mabel Deane. “The Entombed Slave Girl of the Moguls: A Victim of Imperialism.” ''International Journal of Critical Cultural Studies'', vol. 14, no. 2, June 2016, pp.&nbsp;1–9. ''EBSCOhost'', <nowiki>https://doi.org/10.18848/2327-0055/cgp/v14i02/1-9</nowiki>. * Moosvi, Shireen. The invention and persistence of a legend—The Anārkalī story. ''Studies in People's History,'' Volume: 1 issue: 1, page(s): 63-68. Article first published online''':''' June 1, 2014; Issue published: June 1, 2014 <nowiki>https://doi.org/10.1177/2348448914537345</nowiki> * Schofield, Katherine Butler. (2012), The Courtesan Tale: Female Musicians and Dancers in Mughal Historical Chronicles, ''c''.1556–1748. Gender & History, 24: 150-171. <nowiki>https://doi.org/10.1111/j.1468-0424.2011.01673.x</nowiki> * Sharma, Sunil. “Forbidden Love, Persianate Style: Re-Reading Tales of Iranian Poets and Mughal Patrons.” ''Iranian Studies'', vol. 42, no. 5, 2009, pp.&nbsp;765–779., {{doi|10.1080/00210860903306044}} * Glover, William J.. Making Lahore Modern: Constructing and Imagining a Colonial City. United Kingdom, U of Minnesota Press, 2008. * Lal, Ruby. Domesticity and Power in the Early Mughal World. United Kingdom, Cambridge University Press, 2005. * Chaudhry, Nazir Ahmad. Anarkali, Archives and Tomb of Sahib Jamal: A Study in Perspective. Pakistan, Sang-e-Meel Publications, 2002. * Bāqir, Muḥammad. Lahore: Past And Present (being An Account Of Lahore Compiled From Original Sources). India, Low Price Publications, 1996. * Asher, Catherine Ella Blanshard, et al. Architecture of Mughal India. United Kingdom, Cambridge University Press, 1992. p 118. * Quayum, Mohammad A. "From A String of Sweet Pearls, Vol. II (1922)". ''The Essential Rokeya''. Leiden, The Netherlands: Brill, 2013. <nowiki>https://doi.org/10.1163/9789004255876_004</nowiki> Web. * H.Beveridge, Visit to Umarkot, Calcutta Review. India, University of Calcutta, 1900. Page 67, 68, 69 * {{cite book|url=https://archive.org/details/memoirsemperorj00pricgoog/page/n60/mode/2up|title=Memoirs of the Emperor Jahangueir|author=Jahangir|publisher=Oriental Translation Committee|year=1829|location=London|translator=David Prince|author-link=Jahangir|translator-link=David Price (East India Company officer)}} * Panjab Gazetteer. India, n.p, 1883. Page 177. === ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ === * Bombay Cinema's Islamicate Histories. United Kingdom, Intellect Books Limited, 2022. * Ray, Neil. The Autobiography of Time: The Saga of Human Civilization: Ambition, Greed and Power from the Dawn of Man. United Kingdom, Archway Publishing, 2020. Semi fiction * Sharma, Manimugdha. Allahu Akbar: Understanding the Great Mughal in Today's India. India, Bloomsbury Publishing. 2019 * Isaac, Megan Lynn. Suzanne Fisher Staples: The Setting Is the Story. United Kingdom, Scarecrow Press, 2009. * Sundaresan, Indu. The Twentieth Wife: A Novel. United States, Washington Square Press, 2003. * Reviewed Work: Anarkali, a Sanskrit Play in ten acts, by V. Raghavan Palsule, G. B. ''Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute'', vol. 54, no. 1/4, 1973, pp.&nbsp;301–03. ''JSTOR'', {{JSTOR|41692219}}. * Taj, Afroz. Two Anarkalis: Saghar Nizami’s Dream Drama and the Deconstruction of the Parsi Theatre. Southeast Review of Asian Studies Volume 32 (2010), pp.&nbsp;177–92. * DÉSOULIÈRES, ALAIN. Religious culture and folklore in the Urdu historical drama Anarkali, revisited by Indian cinema. Book: Indian Literature and Popular Cinema, 2007. Routledge ISBN 9780203933299 * Rini Bhattacharya Mehta (2011) Ur-national and secular mythologies: popular culture, nationalist historiography and strategic essentialism, South Asian History and Culture, 2:4, 572-588, {{doi|10.1080/19472498.2011.605300}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಮೂಲಗಳು == * {{Cite book|title=Nur Jahan: Empress of Mughal India|last=Banks Findly|first=Ellison|date=11 February 1993|publisher=Nur Jahan : Empress of Mughal India|isbn=9780195074888|location=Oxford, UK}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lPLVAAAAMAAJ|title=The Islamic Architectural Heritage of Pakistan: Funerary Memorial Architecture|last=Hasan|first=Shaikh Khurshid|publisher=Royal Book Company|year=2001|isbn=978-969-407-262-3}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/Akbar/page/n309/mode/2up|title=Akbar|last=Lal|first=Muni|date=1980|publisher=Vikas Publishing House|isbn=978-0-7069-1076-6|location=New Delhi|language=en}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20160825200112/https://sites.ualberta.ca/~rnoor/tomb_anarkali.html ಅನಾರ್ಕಲಿ ಸಮಾಧಿ]-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆಲ್ಬರ್ಟಾ (Archived 25 August 2016) {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:CS1 errors: periodical ignored]] [[ವರ್ಗ:CS1 maint: location missing publisher]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] t983vop4fym2468l4b2nhtc0qjny4g5 0 156167 1372769 1336378 2026-05-05T10:42:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372769 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ಆಕ್ರೋಷ್ ೨೦೧೦ರ ಚಲನಚಿತ್ರ|image=Aakrosh 2010.jpg |caption=Theatrical release poster |director=ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ್ |producer=ಕುಮಾರ್ ಮಂಗತ್ ಪಾಠಕ್ |writer=ರೋಬಿನ್ ಭಟ್<br>ಆದಿತ್ಯ ಧರ್<br />ಆಕಾಶ್ ಖುರಾನ |starring=ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್<br>ಅಕ್ಷಯ್ ಖನ್ನಾ<br>ಬಿಪಾಷಾ ಬಸು<br>ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್<br>ರೀಮಾ ಸೇನ್|music='''Songs:'''<br>ಪ್ರೀತಂ<br>'''Background Score:'''<br>ಔಸೆಪಚ್ಚನ್ |cinematography=ತಿರ್ರು |editing=ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅರವಿಂದ್ |studio= ಬಿಗ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಎಂಟರ್ ಟೈನ್ಮೆಂಟ್<br/> ಝೀ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ |distributor=ಝೀ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ)<br> ಎರೋಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ)|released={{Film date|df=yes|2010|10|15|}}|runtime=146 minutes<ref>{{cite web|url=https://www.bbfc.co.uk/release/aakrosh-q29sbgvjdglvbjpwwc00mjm0ntm|title=Aakrosh|website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref>|country=ಭಾರತ |language=ಹಿಂದಿ |budget={{INR}}380&nbsp;million<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/105615/ramayana-aakrosh-knocked-box-office.html|title='Ramayana', 'Aakrosh' 'Knock(ed) Out' at box office|date=18 October 2010|website=Deccan Herald}}</ref>|gross={{INR}}194&nbsp;million<ref>[https://archive.today/20120720181649/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==/ BoX office India]</ref>}} ಆಕ್ರೋಷ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಮಂಗತ್ ಪಾಠಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2010 |title=Action Packed |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/action-packed-4/ |access-date=22 October 2010 |website=[[The Indian Express]] |quote=I would call Aakrosh an action thriller. The last action thriller that I did was Qayamat,which was a big hit.}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will Aakrosh meet the same fate as Crook and Lamhaa? |url=https://www.moneylife.in/article/will-aakrosh-meet-the-same-fate-as-crook-and-lamhaa/10029.html |access-date=15 October 2010 |website=Moneylife |quote=It's basically an action thriller. We are expecting revenue of Rs 40crore plus from all-over-the-world collections. |archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117094402/https://www.moneylife.in/article/will-aakrosh-meet-the-same-fate-as-crook-and-lamhaa/10029.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2010 |title=Aakrosh, Knock-out hit theatres today |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/aakrosh-knock-out-hit-theatres-today/story-S6eG6aJulD4iFmDBLoTvjI.html |access-date=15 October 2010 |website=[[Hindustan Times]]}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ [[ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್|ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್]], ಅಕ್ಷಯ್ ಖನ್ನಾ ಮತ್ತು [[ಬಿಪಾಶಾ ಬಸು]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್, ರೀಮಾ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಫರಾಜ್ ಖಾನ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇರ್ಷಾದ್ ಕಾಮಿಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಿರು ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಸಾಬು ಸಿರಿಲ್ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಂಕಲನವಿದೆ. ತ್ಯಾಗ್ ರಾಜನ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಪಿ. ಯಾದವ್ ಚಿತ್ರದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆ ಕೊಲೆಪ್ರಕರಣಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ೧೯೯೯೮ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಬರ್ನಿಂಗ್ನ'' ರಿಮೇಕ್ ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=15 October 2010 |title=Aakrosh – The burning of Jhanjhad |url=http://www.livemint.com/Leisure/fUDK8FLdl1wkXEZdQED1xL/Aakrosh--The-burning-of-Jhanjhad.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Aakrosh Burning? |url=https://www.mid-day.com/articles/aakrosh-burning/91686 |access-date=2024-03-30 |archive-date=2020-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426094840/https://www.mid-day.com/articles/aakrosh-burning/91686 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Aakrosh – Movie – Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=107 |access-date=22 May 2020 |website=boxofficeindia.com}}</ref> == ಕಥಾವಸ್ತು == ದೆಹಲಿಯ ಮೂವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಝಂಜರ್ನಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೂ ಅವರ ಕಣ್ಮರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಚಳುವಳಿಯು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಿಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಚತುರ್ವೇದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ]]ದ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗೃಹ ಸಚಿವರ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಶೂಲ್ ಸೇನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ದಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಅಜಾತಶತ್ರು ಸಿಂಗ್ ಐಪಿಎಸ್ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಹ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತಳಾದ ರೋಶ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಜಾತಶತ್ರು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಮಿ ಗೀತಾ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನಿಖೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಣೆಯಾದ ಮೂವರು ಸ್ನೇಹಿತರ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೀತಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಿಂದ ಈ ಹುಡುಗರ ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ತನಿಖೆಯು ಅಜಾತಶತ್ರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅನೇಕ ಬಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಅವರು ಸಿಬಿಐ ಹೆಸರನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಿಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಪ್ರತಾಪ್ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತ್ ಜೋಡಿ ಅಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಶೂಲ್ ಸೇನೆಯು ಆತನು ಗೂಢಾಚಾರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಆತ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈತ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಅಪರಾಧಿ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳುವ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಗೀತಾ ಸಿಬಿಐಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಜಾತಶತ್ರು ತಿಳಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ಗೀತಾಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲಿನ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಬೆಲ್ಟ್ನಿಂದ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಕೋಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಾಪ್ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಫೋನ್ಗಳ ಡ್ಯಾಟಾಬೇಸನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಜಾತಶತ್ರು ಅವರ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ ಪ್ರತಾಪ್ ಅವನನ್ನು ರೇಜರ್ನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಲೂನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅತೀ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೩೦೦ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಥಳಿಸಿದಕ್ಕೆ, ಜಮುನಿಯಾಳ ಅಪಹರಣ, ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಾಕ್ಷಿ ಸಿಗದ ಕಾರಣ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತನು ಇವರಿಂದ ನಾಲಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಹಿಳೆ ಜಮುನಿಯಾಳ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಿವಾಲ್ವರ್ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೀತಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಹೊರಡಲು ರೈಲು ಹತ್ತುವಾಗ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ನೋಡುತ್ತಾ ಇರುವಲ್ಲಿಗೆ ಚಿತ್ರ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಏಜೆಂಟ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್|ಅಜಯ್ ದೇವಗನ್]] * ಏಜೆಂಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಚತುರ್ವೇದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ್ ಖನ್ನಾ * ಗೀತಾ ಸಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಬಿಪಾಶಾ ಬಸು]] * ಜಮುನಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೀಮಾ ಸೇನ್ * ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಜಾದ್ ಶತ್ರು ಸಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್, ಗೀತಾಳ ಗಂಡ * ಪಪ್ಪು ತಿವಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೈದೀಪ್ ಅಹ್ಲಾವತ್ * ಕಿಶೋರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಕಜ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ * ಹುಕುಂ ಲಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಶ್ರಫುಲ್ ಹಕ್ * "ಇಸಾಕ್ ಸೆ ಮೀಠಾ ಕುಚ್ ಭಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಮೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಸಂಗೀತ ==   ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಹಿರಿಯ ಮಲಯಾಳಂ ಸಂಯೋಜಕ ಔಸೆಪ್ಪಚನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Aakrosh (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://itunes.apple.com/in/album/aakrosh-original-motion-picture/id511319305 |access-date=25 November 2014 |publisher=iTunes}}</ref>   == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == ; 2011 ಝೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ <ref>{{Cite web |title=Nominations for Zee Cine Awards 2011 |url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/01/01/6977/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110415033726/http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/01/01/6977/index.html |archive-date=15 April 2011 |access-date=7 January 2011 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ-ಪರೇಶ್ ರಾವಲ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * {{IMDb title|1708453|Aakrosh}} {{Priyadarshan}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] cp8kuo9tqlsp7nqlij8zq40lxvszaq2 0 158041 1372727 1334534 2026-05-05T04:18:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372727 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ|native_name=ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಶ್ರಿಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ರಿ)|caption=ಅನ್ನ-ಅಕ್ಷರ-ಆರೋಗ್ಯ-ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ|formation=1997|founder=ಶ್ರೀ ಅನಂತಕುಮಾರ್|type=[[ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ]]|status=|image=AdamyaChetanaBangalore.jpg|headquarters=ಬೆಂಗಳೂರು|region=ಭಾರತ|website=|purpose=ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ|map=}} '''ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ''' ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಲಾಭರಹಿತ [[ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಅನ್ನ]]-[[ಅಕ್ಷರ]]-[[ಆರೋಗ್ಯ]]-[[ಪ್ರಕೃತಿ]]-[[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಲ್ಪಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇವಾನಿರತವಾಗಿದೆ. 1997 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿ ದಿವಂಗತ [[ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್]] ರವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರಾದ ಶ್ರಿಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮತಿ [[ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್|ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಅನಂತಕುಮಾರ್]] ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ [[:en:Trustee|ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ]] ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>https://www.adamyachetana.org/about-us/</ref>. == ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು == ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸತತವಾಗಿ 6 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]] ಮತ್ತು ಶ್ರೀ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]]ಯವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ [[ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ|ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆ ಸಚಿವರಾಗಿ]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/ananth-kumar-parliamentary-affairs-minister-passes-away-at-59/article62026920.ece</ref> ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ [[ಅನಂತ್ ಕುಮಾರ್|ಶ್ರೀ ಅನಂತಕುಮಾರ್]] ರವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ “ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ” ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1997 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. == ಅನ್ನಪೂರ್ಣ == ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ  ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರು, [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]], [[ಕಲಬುರಗಿ]] ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ [[ಜೋಧಪುರ್]] [[ಅಡುಗೆ]] ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ್ ಒಟ್ಟು ೧,೬೦,೦೦ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶುಚಿರುಚಿಯೆಯಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಬಿಸುಯೂಟವನ್ನು  ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ<ref>https://bpac.in/field-visit-to-adamya-chetana-trust/</ref>.  ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ<ref>https://issuu.com/renure/docs/20171102_mhrd_compendium_v029/s/10635277{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=5-qkmYkTg_E</ref> == ಸುಸ್ಥಿರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು == ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಅಡುಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರಿತವಾಗಿ ನಿಷೇದಿಸಿದ್ದು, ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ೬೦ ಸಿಲೆಂಡರ್/೩೦ ಲೀ ನಷ್ಟು ಡೀಸೆಲ್/ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕಸವನ್ನೇ ಇಂಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ, ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮರು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ(ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ) ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ (ಫಾಸಿಲ್ ಫ್ರೀ ) ಇಂಧನದಿಂದ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ<ref>https://www.thenewsminute.com/blog/adamya-chetana-go-green-bengaluru-initiative-beginning-kitchen-43546</ref>. '''ಕಸರಹಿತ ಅಡುಗೆ ಮನೆ''': ೨೦೧೦ ರಿಂಡ್ ಯಾವುದೇ ಕಸವನ್ನು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಕೊಡದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಸರಹಿತ ಅಡುಗೆಮನೆಯಾಗಿರುವದು ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.  ಯಶಸ್ಸಿ ಶೂನ್ಯ ರಹಿತ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ತೊಳೆದ ನೀರನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡದೆ ಅದನ್ನ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾಹನವನ್ನೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟುಕೋಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. == ಆರೋಗ್ಯ == ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ<ref>https://www.chetanasociety.in/covid-vaccination-at-adamya-chetana/</ref>. ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಕುಲವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದಂತಹ ಮಹಾಮಾರಿ ಕೋವಿಡ್ ಅಲೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದರಿಯನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು.  ಕೋವಿಡ್ ಹಂತದ ಮೊದಲ ಅಲೆಯ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಕಠಿಣ ಸಂಧರ್ಭದ್ಲಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರೇ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  ಪ್ರತಿದಿನ ೨೦,೦೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣ ಮಾಡಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಜನತೆಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೮,೦೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನೂ ವಿತರಿಸಿದಲ್ಲದೆ ೭,೦೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸತಿರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಆಹಾರ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.  ಕೋವಿಡ್ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೬,೦೦ ಆಹಾರ ಪೊಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ೪೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ೭೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.  ಕೋವಿಡ್ ಸೇನಾನಿಗಳಾದ ವೈದ್ಯರು, ದಾದಿಯರು, ಆರಕ್ಷಕರು, ರುದ್ರಭೂಮಿ ಸೇವಾಕರ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಅವರಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ೪೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ೬,೫೦೦ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web |url=https://www.youthforseva.org/COVID-19-Relief-Activities |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702080128/https://www.youthforseva.org/COVID-19-Relief-Activities |url-status=dead }}</ref><ref>https://annapoorna.org.in/2021/06/02/annapoorna-adamya-chetana-cooked-meals/</ref><ref>https://annapoorna.org.in/2021/06/23/impact-cooked-meals-to-medical-staff-40-hospitals-bangalore/</ref><ref>https://www.newstrailindia.com/inner.php?id=1826</ref>[https://newstrailindia.com/inner.php?id=2046] == ಶಿಕ್ಷಣ == ಅದಮ್ಯ ಚೇತನವು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ<ref>[https://oaksys.net/about-us/our-csr-initiatives/#:~:text=Adamya%20Chetana%20is%20a%20voluntary,started%20in%20the%20year%201997. https://oaksys.net/about-us/our-csr-initiatives/#:~:text=Adamya%20Chetana%20is%20a%20voluntary,started%20in%20the%20year%201997.]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೋಚಿಂಗ್ ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ<ref>https://bpac.in/field-visit-to-adamya-chetana-trust/</ref><ref>https://www.kannadaprabha.com/districts/bangalore/2013/Nov/10/%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%A8-%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%A3%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%85%E0%B2%A6%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%9A%E0%B3%87%E0%B2%A4%E0%B2%A8-%E0%B2%89%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%B5-133997.html</ref>. == ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ == ಸಂಸ್ಥೆಯು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ, ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2024/columnists/the-indomitable-spirit-of-indian-women.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702080127/https://www.dailypioneer.com/2024/columnists/the-indomitable-spirit-of-indian-women.html |url-status=dead }}</ref>. == ಪ್ಲೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ == ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ತಿಂಡಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೋಟ – ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕೆಲವೆಡೆ ಅಡಿಕೆ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಸದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ತಟ್ಟೆಗಳು, ಚಮಚಗಳು, ಲೋಟಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಊಟದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಟೀಲ್ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಃಶುಲ್ಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಮಿತ ಬಳಕೆ – ಮರುಬಳಕೆ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಮಂತ್ರ<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/a-plate-and-tumbler-bank/articleshow/53791011.cms</ref>. == ಸಾಧನೆಗಳು == ಅದಮ್ಯ ಚೇತನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿದಿನ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಲು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಅವರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಗೌರವಿಸಿದೆ<ref>https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2021/Nov/01/dr-sudarshan-adamya-chetana-among-66chosen-for-awards-2378157.html</ref> ಅನ್ನದಾನ, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ<ref>https://vijaykarnataka.com/news/karnataka/adamya-chethana-programme-inaugurated/articleshow/56259826.cms</ref> {{Multiple image | image1 = Adamya Chetana Boiler.jpg | image2 = Adamya Chetana Fuel.jpg | total_width = 600 | align = left | direction = horizontal | width = 400 | image3 = Adamya Chetana Nitya Annadana.jpg | caption3 = ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾನ | image4 = Adamya Chetana AnnaDhana.jpg | image5 = Adamya Chetana Workers.jpg | caption5 = ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರು | image6 = Adamya Chetana Kitchen 3.jpg }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] 1yk0w579bxcykwtokgwu9fajmc9jrth 0 161350 1372711 1369063 2026-05-04T20:27:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372711 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name=ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ |image=Phasianus versicolor in Japan.JPG |image_caption=ಜಪಾನಿನ ಹಸಿರುಫೆಸೆಂಟ್ ಗಂಡು |image2=Phasianus versicolor female.JPG |image2_caption=ಜಪಾನಿನ ಹಸಿರುಫೆಸೆಂಟ್ ಹೆಣ್ಣು |status=LC |status_system=IUCN3.1 |status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Phasianus versicolor'' |volume=2016 |page=e.T22732650A95047948 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22732650A95047948.en |access-date=12 November 2021}}</ref> |genus=Phasianus |species=versicolor |authority=[[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1825<ref name="ITIS">{{Cite web |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=175906 |title=''Phasianus versicolor'' (Vieillot, 1825) |publisher=[[ITIS]] |access-date=2012-04-03}}</ref> |synonyms=''Phasianus colchicus versicolor''}} '''ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್''' ('''ಜಪಾನೀಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಫೆಸೆಂಟ್''' )ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಹಕ್ಕಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಫ್ಯಾಸಿಯಾನಸ್ ವರ್ಸಿಕೋಲಾರ್. ಇದು ಜಪಾನಿನ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿ. ಕೆಲವು ಜೀವವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್, ''ಫಾಸಿಯಾನಸ್ ಕೊಲ್ಚಿಕಸ್'' ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು [[ಜಪಾನ್]] ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="japanlink">{{Cite web |title=Kokucho (The national bird) |url=http://www.japanlink.co.jp/ka/symb.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913060625/http://www.japanlink.co.jp/ka/symb.htm |archive-date=13 September 2014 |access-date=25 July 2014 |website=japanlink.co.jp}}</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಶಾಸ್ತ್ರ == ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್ ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ ಇತರರು ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಮೂರು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಉಪವರ್ಗವಾದ ''ಪಿ. ವಿ. ವರ್ಸಿಕಲರ್'' ಅನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಕಿಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್, ಪಿ. ವಿ. ಟಮೆನ್ಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹಸಿರು ಫೆಸಂಟ್, ಪಿ. ಭಿ. ರೋಬಸ್ಟೈಪ್ಸ್, ಇತರ ಎರಡು ಉಪವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಫೆಸೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಹೈಬ್ರಿಡ್ಗಳಿವೆ.<ref name="BoB">{{Cite web |last=Ramel |first=Gordon |title=Green Pheasants aka Japanese Green Pheasants |url=https://www.beautyofbirds.com/greenpheasants.html |access-date=2016-03-20 |website=Earthlife.net }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು == ಗಂಡು ದಕ್ಷಿಣ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್, ''ಪಿ. ವಿ. ವರ್ಸಿಕಲರ್ಗೆ'' ಎದೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಹಸಿರು ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ನೀಲಿ-ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಹುಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಿವಿ ಟಫ್ಟ್ಸ್, ಕೆಂಪು ವ್ಯಾಟಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ, ತಿಳಿ ಬೂದು-ಬ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಂದು-ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು ತೆಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಉಪವರ್ಗದ ಗಂಡುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನ ಗಂಡು ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್, ''ಪಿ. ವಿ. ಟ್ಯಾಮೆನ್ಸಿಸ್ ನಾಮಿನೇಟ್'' ಉಪವರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಉತ್ತರದ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಪಿ. ವಿ. ರೋಬಸ್ಟೈಪ್ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಕವಚವು ಇತರ ಉಪವರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಚಿನದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಉಪವರ್ಗಗಳ ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಆದರೂ, ಗಂಡುಗಳಂತೆ, ''ಪಿ. ವಿ. ವರ್ಸಿಕಲರ್'' ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಢವಾದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪಿ. ವಿ ರೋಬಸ್ಟೈಪ್ಗಳ ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="auto">{{Cite web |last=Ramel |first=Gordon |title=Green Pheasants aka Japanese Green Pheasants |url=https://www.beautyofbirds.com/greenpheasants.html |access-date=2016-03-20 |website=Earthlife.net }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRamel">Ramel, Gordon. </cite></ref> == ವರ್ತನೆ == === ಆಹಾರಕ್ರಮ === ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಹಸಿರು ಪೆಸೆಂಟ್ಗಳು ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಅವು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಇವಕ್ಕೆ ಬೀಜಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="auto"/> === ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ === ಹಸಿರು ಪೆಸೆಂಟ್ಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲವು ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಪೆಸೆಂಟ್ಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ತಾಯಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕ್ಲಚ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕ್ಲಚ್ ಆರರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು 23 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾವುಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="auto"/> [[ಚಿತ್ರ:Faisan_versicolore_MHNT.jpg|thumb|ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಮೊಟ್ಟೆ]] == ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪೆಸೆಂಟ್ ಭೂಕಂಪಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 'ಕಿರುಚಾಟದಿಂದ' ಹೆದರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಜಪಾನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ ಈ ಹೆಣ್ಣುಹಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಪಾನಿನ 10,000 ಯೆನ್ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Nicol |first=C.W. |date=2005-04-07 |title=Birds of fine feather -- and taste |url=https://www.japantimes.co.jp/life/2005/04/07/environment/birds-of-fine-feather-and-taste/ |access-date=2024-06-10 |work=[[The Japan Times]]}}</ref> == ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು == ಇದು ಹೊನ್ಶು, ಶಿಕೋಕು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಶೂ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಹವಾಯಿ]] ಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ([[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]] ಗೇಮ್ ಬರ್ಡ್ ಆಗಿ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name = BEA>{{cite book | last = Brazil | first = Mark | title = Birds of East Asia | year = 2009| publisher = Christopher Helm | pages = 40–41| isbn = 978-0-7136-7040-0}}</ref> ಈ ಪ್ರಭೇದವು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಆಟದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್ನೊಂದಿಗೆ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="auto"/> ಜಪಾನಿನ ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೆಸೆಂಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟೇ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಜಪಾನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೆಸೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ತಂದರೂ ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿವೆ. ಇವು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೆಸಂಟ್ ಹಸಿರು ಫೆಸಂಟ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣ ಹೀಗಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.. == ಸಂರಕ್ಷಣೆ == ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ತೀವ್ರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ಬೇಟೆ, ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿರು ಫೆಸೆಂಟ್ ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ 29 'ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಬಹುದಾದ ಜೀವಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಬಹುದಾದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು. ಇವುಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಪರವಾನಗಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Wildlife Protection System and Hunting Law, Wildlife Conservation in Japan |url=https://www.env.go.jp/en/nature/biodiv/law.html |access-date=2020-01-02 |website=Ministry of environment(government of Japan)}}</ref> == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಚಿತ್ರ:Phasianus_versicolor_-Japan_-male-8.jpg|ಜಪಾನಿನ ಹಸಿರು ಪೆಸೆಂಟ್ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಚಿತ್ರ:Phasianus_versicolor(Male_female).jpg|ಗಂಡು(ಎಡಕ್ಕೆ) ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು(ಬಲಕ್ಕೆ). ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯಿರದ ಒಂದೇ ತರದ ಬಣ್ಣ ಗಂಡಿನ ಗುರುತು. ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಕೆಳಭಾಗ ಹೆಣ್ಣಿನ ಗುರುತು </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] f015gx615ral3q8uitcj7evrp8r1pw3 0 161739 1372707 1354062 2026-05-04T17:49:47Z BENET G AMANNA 18509 /* ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು */ 1372707 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Infobox person |name = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | image = Prabhakara Neermarga.jpg | imagesize = 200px | caption = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | birth_date = | birth_place = ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | occupation = ಲೇಖಕರು, ವಿ.ವಿ.ಯ ನಿವೃತ್ತ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವರು | nationality = ಭಾರತೀಯ | genre = ವಿಮರ್ಶಕ,ಕಾದಂಬರಿ,ಪ್ರಬಂಧ, ಸಂಶೋಧಕ | subject = ಕನ್ನಡ | debut_works = (ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿ/ಗಳು) | footnotes = (ಇತರ ವಿಷಯಗಳು) }} ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ <ref>{{cite web | url=https://v4news.com/prabhaker-neermarga/ | title=ಮಂಗಳೂರು: ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರಿಗೆ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | date=November 2023 }}</ref> ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == # ಬಿ. ಎ ಪದವಿ , `ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ’ ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡಬಿದ್ರಿ # ಎಂ.ಎ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಮೈಸೂರು ವಿವಿ) # ಎಂ.ಬಿ.ಎ (ಅಲಗಪ್ಪನ್ ವಿವಿ) # ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ (ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ) == ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು == # ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆ # ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ # ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅಂಚೆತೆರಪಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ # ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ.ಯ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ ,ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ == ಪ್ರಸ್ತುತ == ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಮ್ಯಾಪ್ಸ್‌ ಸಂದ್ಯಾ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು<ref>{{cite web | url=https://www.bookbrahma.com/author/prabhakar-neeramarga | title=ಪ್ರಭಾಕರ್‌ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ }}</ref> === ಕೃತಿಗಳು === # ದಾಯಿತ್ವ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(1997) 99ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ # ಶಿಶಿರ:ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ(1998) # ಪ್ರತಿಶೋಧ: ಸಾಮಾಜಿಕಕಾದಂಬರಿ (1999) # ತಿಲ್ಲಾನ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾದಂಬರಿ(2000) # ಧೀಂಗಣ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕಾದಂಬರಿ (2001)ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ’ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಅಘ್ರ್ಯ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2002) # ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2003) ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪಣಿಯಾಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. # ತಂಬಿಲ:ನಾಗಾರಾಧನೆ ಕ್ರೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2004) # ಭೀಕರ ನ್ಯಾಯಕಟ್ಟೆ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕನಾಟಕ (2005) # ಕಂಬುಲ:ಕಂಬಳ ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2006) # ಮಂಗಳೂರು ಕ್ರಾಂತಿ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(2007)ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಮಾದಿರ:ತುಳು ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2008) # ಮದಿಪು:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2009) # ಮಥನ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2010) # ಜಾತ್ರೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ಭಾರಣೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ವೇಷ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2012) # ದಿಬ್ಬಣ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ಗುರಿಕಾರ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ತರಿಕಿಟ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2014) # ಕಾರ್ಣಿಕ: ಭೂತರಾಧನೆ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2016) # ಕಾಲಚಕ್ರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2017) # ಧರ್ಮಚಾವಡಿ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2018) # ಊರಸಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೧೮ # ಕಾಣದ ಕಡಲಿಗೆ ಸ್ವಾನುಭವದ ಶ್ರುತಿ ೨೦೧೯ # ತುಳುನಾಡು ನಾಡು ನುಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ಐತಿಹಾಸಿಕ) # ಕಣ್ಮಣಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ -2021<ref>{{cite web | url=https://www.daijiworld.com/kannada/newsDisplay?newsID=60459&newsCategory=karvalli | title=ಮಂಗಳೂರು: ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕ ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರ 'ಕಣ್ಮಣಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ }}</ref> # ತುಳು ಬದುಕು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ – 2022 # ಓಲಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ 2022 # ಸಾಗರದಾಚೆ ಒಂದುಲೋಕ === ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು === # `ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಜಾತ್ರೆ’ - ಡಾ. ಸಾತ್ವಿಕ್ # `ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ’ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್ #. ನೆಲದ ದನಿ’ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಬದುಕು ಬರಹ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್(ಸಂ.) # ಸಿರಿಮರಾಯಿ – ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗರವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಯಾನ [[ಬೆನೆಟ್‌ ಜಿ. ಅಮ್ಮನ್ನ]](ಸಂ.) == ಉಲ್ಲೇಖ == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] ggnkuhw3o1u98v4mrzfx2jsmwb6l23r 1372708 1372707 2026-05-04T17:54:11Z BENET G AMANNA 18509 /* ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು */ 1372708 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Infobox person |name = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | image = Prabhakara Neermarga.jpg | imagesize = 200px | caption = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | birth_date = | birth_place = ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | occupation = ಲೇಖಕರು, ವಿ.ವಿ.ಯ ನಿವೃತ್ತ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವರು | nationality = ಭಾರತೀಯ | genre = ವಿಮರ್ಶಕ,ಕಾದಂಬರಿ,ಪ್ರಬಂಧ, ಸಂಶೋಧಕ | subject = ಕನ್ನಡ | debut_works = (ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿ/ಗಳು) | footnotes = (ಇತರ ವಿಷಯಗಳು) }} ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ <ref>{{cite web | url=https://v4news.com/prabhaker-neermarga/ | title=ಮಂಗಳೂರು: ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರಿಗೆ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | date=November 2023 }}</ref> ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == # ಬಿ. ಎ ಪದವಿ , `ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ’ ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡಬಿದ್ರಿ # ಎಂ.ಎ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಮೈಸೂರು ವಿವಿ) # ಎಂ.ಬಿ.ಎ (ಅಲಗಪ್ಪನ್ ವಿವಿ) # ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ (ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ) == ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು == # ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆ # ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ # ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅಂಚೆತೆರಪಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ # ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ.ಯ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ ,ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ == ಪ್ರಸ್ತುತ == ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಮ್ಯಾಪ್ಸ್‌ ಸಂದ್ಯಾ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು<ref>{{cite web | url=https://www.bookbrahma.com/author/prabhakar-neeramarga | title=ಪ್ರಭಾಕರ್‌ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ }}</ref> === ಕೃತಿಗಳು === # ದಾಯಿತ್ವ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(1997) 99ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ # ಶಿಶಿರ:ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ(1998) # ಪ್ರತಿಶೋಧ: ಸಾಮಾಜಿಕಕಾದಂಬರಿ (1999) # ತಿಲ್ಲಾನ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾದಂಬರಿ(2000) # ಧೀಂಗಣ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕಾದಂಬರಿ (2001)ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ’ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಅಘ್ರ್ಯ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2002) # ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2003) ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪಣಿಯಾಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. # ತಂಬಿಲ:ನಾಗಾರಾಧನೆ ಕ್ರೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2004) # ಭೀಕರ ನ್ಯಾಯಕಟ್ಟೆ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕನಾಟಕ (2005) # ಕಂಬುಲ:ಕಂಬಳ ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2006) # ಮಂಗಳೂರು ಕ್ರಾಂತಿ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(2007)ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಮಾದಿರ:ತುಳು ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2008) # ಮದಿಪು:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2009) # ಮಥನ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2010) # ಜಾತ್ರೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ಭಾರಣೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ವೇಷ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2012) # ದಿಬ್ಬಣ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ಗುರಿಕಾರ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ತರಿಕಿಟ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2014) # ಕಾರ್ಣಿಕ: ಭೂತರಾಧನೆ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2016) # ಕಾಲಚಕ್ರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2017) # ಧರ್ಮಚಾವಡಿ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2018) # ಊರಸಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೧೮ # ಕಾಣದ ಕಡಲಿಗೆ ಸ್ವಾನುಭವದ ಶ್ರುತಿ ೨೦೧೯ # ತುಳುನಾಡು ನಾಡು ನುಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ಐತಿಹಾಸಿಕ) # ಕಣ್ಮಣಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ -2021<ref>{{cite web | url=https://www.daijiworld.com/kannada/newsDisplay?newsID=60459&newsCategory=karvalli | title=ಮಂಗಳೂರು: ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕ ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರ 'ಕಣ್ಮಣಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ }}</ref> # ತುಳು ಬದುಕು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ – 2022 # ಓಲಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ 2022 # ಸಾಗರದಾಚೆ ಒಂದುಲೋಕ === ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು === # `ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಜಾತ್ರೆ’ - ಡಾ. ಸಾತ್ವಿಕ್ # `ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ’ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್ #. ನೆಲದ ದನಿ’ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಬದುಕು ಬರಹ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್(ಸಂ.) # ಸಿರಿಮರಾಯಿ – ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗರವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಯಾನ [[ಬೆನೆಟ್‌ ಅಮ್ಮನ್ನ]](ಸಂ.) == ಉಲ್ಲೇಖ == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] nowb0ijrdq89rwrnllbk0ygv93sio11 0 179044 1372700 1372641 2026-05-04T17:11:26Z BENET G AMANNA 18509 1372700 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ – ಕಾದಂಬರಿ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} * [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ – ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] qisi6nwi215jmyaeku6yawcak90az5n 1372701 1372700 2026-05-04T17:19:56Z BENET G AMANNA 18509 /* ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು */ 1372701 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} * [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ – ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] f4ybnmjv8g58g1xeccea7kjquhbimi6 1372702 1372701 2026-05-04T17:33:04Z BENET G AMANNA 18509 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372702 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} # [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru # ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ – ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] loyop83kh78nwo83k2n9wnpczyixe9a 1372703 1372702 2026-05-04T17:37:44Z BENET G AMANNA 18509 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372703 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} # [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ – ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] qbu6uggqp81tmab1ren91babnip52gv 1372704 1372703 2026-05-04T17:41:19Z BENET G AMANNA 18509 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372704 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} # [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru pustakamanekarkala@gmail.com [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] plapk191f8itwuw68ti5kehav1h19e4 1372705 1372704 2026-05-04T17:42:05Z BENET G AMANNA 18509 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372705 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} # [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru [https://www.pustakamanekarkala@gmail.com [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] fqm2ynkx3991gemazzg73ogkalmpi1p 1372706 1372705 2026-05-04T17:43:39Z BENET G AMANNA 18509 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372706 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] # ಬಾನಂಗಳ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಪಯಣ – ಕವನ ಸಂಕಲನ # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ – ಕಾದಂಬರಿ # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ – ಕಾದಂಬರಿ # ಜೀವನ ಯಾನ – ಕಾದಂಬರಿ # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ(ಕಳಸ-ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಥನ) ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಲ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ೨೦೨೬ # ಮನ್ವಂತರ – ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ # ಅನಿಕೇತನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಕದಿರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಸಿಂಚನ – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು – ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ – ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಜ್ಞಾನ – ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ – ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ # ಸ್ಥಳೀಯತೆ – ವಿಮರ್ಶೆ # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ – ಸಂಶೋಧನೆ # ಲೋಕದ ಸ್ವರ – ಅಂಕಣ ಬರೆಹ # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಠ್ಯ == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ # ಕಟಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} # [https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] qlrz724nik1x0th8vd8syb3zehjink7 3 179052 1372722 2026-05-05T03:13:37Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1372722 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Chinnu patil}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೪೩, ೫ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) 3mq8tm35v1lgqvz0m3mpi0qashrvpgl 0 179053 1372728 2026-05-05T04:27:19Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372728 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | image = Wolfgang Köhler.jpg | caption = | name = ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್ | birth_date = 21ಜನವರಿ 1887 | birth_place = Reval <small>(now [[Tallinn]])</small>, [[Governorate of Estonia]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date and age|1967|06|11|1887|1|21|df=y}} | death_place = [[Enfield, New Hampshire]], U.S. | alma_mater = [[University of Bonn]] | institutions = [[University of Berlin]]<br>[[Swarthmore College]]<br>[[Dartmouth College]] | school_tradition = [[Gestalt psychology]]<br>[[Berlin School of experimental psychology]]<br>[[Phenomenological psychology]] | main_interests = [[Psychology]] | notable_ideas = Psychology of [[problem solving]] | doctoral_advisor = [[Carl Stumpf]] | academic_advisors = [[Max Planck]] | doctoral_students = [[Carl Gustav Hempel]], [[Karl Popper]] | thesis_title = Akustische Untersuchungen (Acoustic investigations) | thesis_url = http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:2352343/component/escidoc:2352342/K%C3%B6hler_1910_Akustische.pdf | thesis_year = 1909 | signature = WK_signature.png | signature_alt = Wolfgang Köhler signature from a letter to W. J. H. Sprott dated July 6, 1926 }} '''ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್''' ೧೮೮೭-೧೯೬೭. ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಟುಂಘನ (Carl Stumpf) ಬಳಿ ಉಚ್ಚಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದು ಸೇರುವ ಮುನ್ನ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋಯ್ಲರ್ ಸ್ಟುಂಘನ ಅನಂತರ [[ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನಿಯಮಿತನಾದ (1920). ಈ ನಡುವೆ 1913ರಿಂದ 1917ರ ವರೆಗೆ ಟೆನೆರಿಫ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ ನರವಾನರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಉತ್ಕಷ್ಟವಾದ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಸಮಷ್ಟಿ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಪ್ರೌಢವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜರ್ಮನ್ ಗ್ರಂಥ ತುಂಬ ನೆರವಾಯಿತು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಕೊನವನ್ನೂ ಮಾನಸ ವಿವರಗಳ ಕಡೆ ಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಈತ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಫ್ಯನ (Kurt Koffka) ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡಿ. ಆತ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಸೈಕಾಲಜಿಷ್ ಫಾರ್‍ಸಂಗ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಈತ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], [[ಅಮೆರಿಕ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೇರೂರಲು ಕೋಯ್ಲರ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ. ಸ್ಥಾಯಿ ಭೌತಿಕ ಸಮಷ್ಟಿಗಳ (ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟೆನ್) ಮೇಲೆ ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.gestalttheory.net/ Comprehensive Gestalt psychology website of the international Society for Gestalt Theory and its Applications - GTA] * [http://www.ship.edu/~cgboeree/gestalt.html Short biography on Köhler, et al.] * [http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html Köhler Biography at Swarthmore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050209123937/http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html |date=2005-02-09 }} * [http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm Memoir Wolfgang Köhler - Wolfgang Köhler Primate Research Center, Leipzig] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214010812/http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm |date=2021-02-14 }} * [http://vlp.mpiwg-berlin.mpg.de/people/data?id=per312 Biography and bibliography] in the [[Virtual Laboratory]] of the [[Max Planck Institute for the History of Science]] * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kohler-wolfgang.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಯ್ಲರ್, ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್}} ka15bel9ir20scz61j2e1qq0q14vei0 1372729 1372728 2026-05-05T04:27:39Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372729 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | image = Wolfgang Köhler.jpg | caption = | name = ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್ | birth_date = 21ಜನವರಿ 1887 | birth_place = Reval <small>(now [[Tallinn]])</small>, [[Governorate of Estonia]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date and age|1967|06|11|1887|1|21|df=y}} | death_place = [[Enfield, New Hampshire]], U.S. | alma_mater = [[University of Bonn]] | institutions = [[University of Berlin]]<br>[[Swarthmore College]]<br>[[Dartmouth College]] | school_tradition = [[Gestalt psychology]]<br>[[Berlin School of experimental psychology]]<br>[[Phenomenological psychology]] | main_interests = [[Psychology]] | notable_ideas = Psychology of [[problem solving]] | doctoral_advisor = [[Carl Stumpf]] | academic_advisors = [[Max Planck]] | doctoral_students = [[Carl Gustav Hempel]], [[Karl Popper]] | thesis_title = Akustische Untersuchungen (Acoustic investigations) | thesis_url = http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:2352343/component/escidoc:2352342/K%C3%B6hler_1910_Akustische.pdf | thesis_year = 1909 | signature = WK_signature.png | signature_alt = Wolfgang Köhler signature from a letter to W. J. H. Sprott dated July 6, 1926 }} '''ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್''' ೧೮೮೭-೧೯೬೭. ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಟುಂಘನ (Carl Stumpf) ಬಳಿ ಉಚ್ಚಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದು ಸೇರುವ ಮುನ್ನ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋಯ್ಲರ್ ಸ್ಟುಂಘನ ಅನಂತರ [[ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನಿಯಮಿತನಾದ (1920). ಈ ನಡುವೆ 1913ರಿಂದ 1917ರ ವರೆಗೆ ಟೆನೆರಿಫ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ ನರವಾನರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಉತ್ಕಷ್ಟವಾದ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಸಮಷ್ಟಿ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಪ್ರೌಢವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜರ್ಮನ್ ಗ್ರಂಥ ತುಂಬ ನೆರವಾಯಿತು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಕೊನವನ್ನೂ ಮಾನಸ ವಿವರಗಳ ಕಡೆ ಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಈತ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಫ್ಯನ (Kurt Koffka) ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡಿ. ಆತ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಸೈಕಾಲಜಿಷ್ ಫಾರ್‍ಸಂಗ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಈತ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], [[ಅಮೆರಿಕ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೇರೂರಲು ಕೋಯ್ಲರ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ. ಸ್ಥಾಯಿ ಭೌತಿಕ ಸಮಷ್ಟಿಗಳ (ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟೆನ್) ಮೇಲೆ ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.gestalttheory.net/ Comprehensive Gestalt psychology website of the international Society for Gestalt Theory and its Applications - GTA] * [http://www.ship.edu/~cgboeree/gestalt.html Short biography on Köhler, et al.] * [http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html Köhler Biography at Swarthmore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050209123937/http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html |date=2005-02-09 }} * [http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm Memoir Wolfgang Köhler - Wolfgang Köhler Primate Research Center, Leipzig] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214010812/http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm |date=2021-02-14 }} * [http://vlp.mpiwg-berlin.mpg.de/people/data?id=per312 Biography and bibliography] in the [[Virtual Laboratory]] of the [[Max Planck Institute for the History of Science]] * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kohler-wolfgang.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಯ್ಲರ್, ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] fxfayq9apuhc977rqtzt2s2gio4slf6 1372730 1372729 2026-05-05T04:27:55Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372730 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | image = Wolfgang Köhler.jpg | caption = | name = ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್ | birth_date = 21ಜನವರಿ 1887 | birth_place = Reval <small>(now [[Tallinn]])</small>, [[Governorate of Estonia]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date and age|1967|06|11|1887|1|21|df=y}} | death_place = [[Enfield, New Hampshire]], U.S. | alma_mater = [[University of Bonn]] | institutions = [[University of Berlin]]<br>[[Swarthmore College]]<br>[[Dartmouth College]] | school_tradition = [[Gestalt psychology]]<br>[[Berlin School of experimental psychology]]<br>[[Phenomenological psychology]] | main_interests = [[Psychology]] | notable_ideas = Psychology of [[problem solving]] | doctoral_advisor = [[Carl Stumpf]] | academic_advisors = [[Max Planck]] | doctoral_students = [[Carl Gustav Hempel]], [[Karl Popper]] | thesis_title = Akustische Untersuchungen (Acoustic investigations) | thesis_url = http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:2352343/component/escidoc:2352342/K%C3%B6hler_1910_Akustische.pdf | thesis_year = 1909 | signature = WK_signature.png | signature_alt = Wolfgang Köhler signature from a letter to W. J. H. Sprott dated July 6, 1926 }} '''ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಕೋಯ್ಲರ್''' ೧೮೮೭-೧೯೬೭. ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಟುಂಘನ (Carl Stumpf) ಬಳಿ ಉಚ್ಚಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದು ಸೇರುವ ಮುನ್ನ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋಯ್ಲರ್ ಸ್ಟುಂಘನ ಅನಂತರ [[ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನಿಯಮಿತನಾದ (1920). ಈ ನಡುವೆ 1913ರಿಂದ 1917ರ ವರೆಗೆ ಟೆನೆರಿಫ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ ನರವಾನರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಉತ್ಕಷ್ಟವಾದ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಸಮಷ್ಟಿ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಪ್ರೌಢವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜರ್ಮನ್ ಗ್ರಂಥ ತುಂಬ ನೆರವಾಯಿತು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಕೊನವನ್ನೂ ಮಾನಸ ವಿವರಗಳ ಕಡೆ ಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಈತ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಫ್ಯನ (Kurt Koffka) ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡಿ. ಆತ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಸೈಕಾಲಜಿಷ್ ಫಾರ್‍ಸಂಗ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಈತ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], [[ಅಮೆರಿಕ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೇರೂರಲು ಕೋಯ್ಲರ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ. ಸ್ಥಾಯಿ ಭೌತಿಕ ಸಮಷ್ಟಿಗಳ (ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಗೆಸ್ಟಾಲ್ಟೆನ್) ಮೇಲೆ ಈತ 1920ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.gestalttheory.net/ Comprehensive Gestalt psychology website of the international Society for Gestalt Theory and its Applications - GTA] * [http://www.ship.edu/~cgboeree/gestalt.html Short biography on Köhler, et al.] * [http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html Köhler Biography at Swarthmore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050209123937/http://www.swarthmore.edu/bulletin/dec02/em_kohler.html |date=2005-02-09 }} * [http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm Memoir Wolfgang Köhler - Wolfgang Köhler Primate Research Center, Leipzig] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214010812/http://wkprc.eva.mpg.de/english/files/wolfgang_koehler.htm |date=2021-02-14 }} * [http://vlp.mpiwg-berlin.mpg.de/people/data?id=per312 Biography and bibliography] in the [[Virtual Laboratory]] of the [[Max Planck Institute for the History of Science]] * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kohler-wolfgang.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಯ್ಲರ್, ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]] oxrntb3bna9ddp2xembnr0bago7p8rq 0 179054 1372731 2026-05-05T04:41:05Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372731 wikitext text/x-wiki [[File:AGMA Ostrakon Thémistocle 1.jpg|thumb|right|Vote cast against [[Themistocles]]. A quorum of 6,000 was required for [[ostracism]] under the [[Athenian democracy]], according to [[Plutarch]]; a similar quorum was necessary in the following century for grants of [[Athenian citizenship#Athenian citizenship|citizenship]].<ref>{{cite book|title=Democracy and Participation in Athens|publisher=[[Cambridge University Press]]|author=Sinclair, R. K.|isbn=0521423899|year=1988|pages=114–9}}</ref>]] '''ಕೋರಂ''' ಒಂದು ಸಭೆ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹಾಜರಿರಬೇಕಾದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-11-23 |title=Definition of QUORUM |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/quorum |access-date=2023-12-05 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ಕೋರಂ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣ ಇರತಕ್ಕದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಆ ಸಂಘದ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ [[ಕಾನೂನು]], [[ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ]], [[ಸಂವಿಧಾನ]], ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವೇ ಕೋರಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಕೋರಂ ಎಣಿಸುವಾಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ವಿನಾ, ಮತ ನೀಡುವವರನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವವನು ಸಭಾಪತಿ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನೂ-ಅವರು ಮತ ಕೊಡಲಿ ಬಿಡಲಿ-ಅವನು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಣಿಕೆಗೆ ಬಂದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ==ಆವಶ್ಯಕತೆ== ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಕಲಾಪಗಳಿಗೂ ಕೋರಂ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಅವಶ್ಯ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದಾಗ ಸಭಾಕಲಾಪವನ್ನು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೇಡವೆಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಕಲಾಪ ಮುಂದುವರಿಯತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಒಂದು ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಕೋರಂ ಇರುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಗಮನಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಯಾವ ನಡೆವಳಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಲಾಯಿತೋ ಆ ನಡೆವಳಿಕೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಯಾವ ವ್ಯವಹಾರ ಯಾವಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತೋ ಅದದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಡೆವಳಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಮುಗಿದುಹೋದ ಮೇಲೆ ಕೋರಂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಕೋರಂ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲು ಕೋರಂ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೆಂಬುದು ಸ್ವತಸ್ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದ್ದು ಮತದಾನ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. ಸಭೆಯ ಹಾಜರಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಾಗ ಅನಂತರದ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳು ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಸಭಾಪತಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== tmnuxb8up6p90uezu9pgyof09fb66nw 1372732 1372731 2026-05-05T04:41:44Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಾನೂನು ಪದಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372732 wikitext text/x-wiki [[File:AGMA Ostrakon Thémistocle 1.jpg|thumb|right|Vote cast against [[Themistocles]]. A quorum of 6,000 was required for [[ostracism]] under the [[Athenian democracy]], according to [[Plutarch]]; a similar quorum was necessary in the following century for grants of [[Athenian citizenship#Athenian citizenship|citizenship]].<ref>{{cite book|title=Democracy and Participation in Athens|publisher=[[Cambridge University Press]]|author=Sinclair, R. K.|isbn=0521423899|year=1988|pages=114–9}}</ref>]] '''ಕೋರಂ''' ಒಂದು ಸಭೆ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹಾಜರಿರಬೇಕಾದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-11-23 |title=Definition of QUORUM |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/quorum |access-date=2023-12-05 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ಕೋರಂ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣ ಇರತಕ್ಕದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಆ ಸಂಘದ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ [[ಕಾನೂನು]], [[ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ]], [[ಸಂವಿಧಾನ]], ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವೇ ಕೋರಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಕೋರಂ ಎಣಿಸುವಾಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ವಿನಾ, ಮತ ನೀಡುವವರನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವವನು ಸಭಾಪತಿ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನೂ-ಅವರು ಮತ ಕೊಡಲಿ ಬಿಡಲಿ-ಅವನು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಣಿಕೆಗೆ ಬಂದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ==ಆವಶ್ಯಕತೆ== ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಕಲಾಪಗಳಿಗೂ ಕೋರಂ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಅವಶ್ಯ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದಾಗ ಸಭಾಕಲಾಪವನ್ನು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೇಡವೆಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಕಲಾಪ ಮುಂದುವರಿಯತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಒಂದು ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಕೋರಂ ಇರುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಗಮನಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಯಾವ ನಡೆವಳಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಲಾಯಿತೋ ಆ ನಡೆವಳಿಕೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಯಾವ ವ್ಯವಹಾರ ಯಾವಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತೋ ಅದದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಡೆವಳಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಮುಗಿದುಹೋದ ಮೇಲೆ ಕೋರಂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಕೋರಂ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲು ಕೋರಂ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೆಂಬುದು ಸ್ವತಸ್ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದ್ದು ಮತದಾನ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. ಸಭೆಯ ಹಾಜರಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಾಗ ಅನಂತರದ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳು ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಸಭಾಪತಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಪದಗಳು]] 5q8lsvd1lfz7qbegekamxzmn3d5ozo3 1372733 1372732 2026-05-05T04:42:15Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಾನೂನು/ನ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372733 wikitext text/x-wiki [[File:AGMA Ostrakon Thémistocle 1.jpg|thumb|right|Vote cast against [[Themistocles]]. A quorum of 6,000 was required for [[ostracism]] under the [[Athenian democracy]], according to [[Plutarch]]; a similar quorum was necessary in the following century for grants of [[Athenian citizenship#Athenian citizenship|citizenship]].<ref>{{cite book|title=Democracy and Participation in Athens|publisher=[[Cambridge University Press]]|author=Sinclair, R. K.|isbn=0521423899|year=1988|pages=114–9}}</ref>]] '''ಕೋರಂ''' ಒಂದು ಸಭೆ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹಾಜರಿರಬೇಕಾದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-11-23 |title=Definition of QUORUM |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/quorum |access-date=2023-12-05 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ಕೋರಂ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣ ಇರತಕ್ಕದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಆ ಸಂಘದ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ [[ಕಾನೂನು]], [[ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ]], [[ಸಂವಿಧಾನ]], ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವೇ ಕೋರಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಕೋರಂ ಎಣಿಸುವಾಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ವಿನಾ, ಮತ ನೀಡುವವರನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವವನು ಸಭಾಪತಿ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರನ್ನೂ-ಅವರು ಮತ ಕೊಡಲಿ ಬಿಡಲಿ-ಅವನು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಣಿಕೆಗೆ ಬಂದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ==ಆವಶ್ಯಕತೆ== ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಕಲಾಪಗಳಿಗೂ ಕೋರಂ ಇರಬೇಕಾದ್ದು ಅವಶ್ಯ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದಾಗ ಸಭಾಕಲಾಪವನ್ನು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೇಡವೆಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಕಲಾಪ ಮುಂದುವರಿಯತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಒಂದು ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಕೋರಂ ಇರುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಗಮನಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಯಾವ ನಡೆವಳಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಲಾಯಿತೋ ಆ ನಡೆವಳಿಕೆ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಯಾವ ವ್ಯವಹಾರ ಯಾವಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತೋ ಅದದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಡೆವಳಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಮುಗಿದುಹೋದ ಮೇಲೆ ಕೋರಂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಕೋರಂ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಲು ಕೋರಂ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಸಭೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಂ ಇದೆಯೆಂಬುದು ಸ್ವತಸ್ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಭಾಪತಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನೆತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಲೋಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋರಂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದ್ದು ಮತದಾನ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. ಸಭೆಯ ಹಾಜರಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೋರಂ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟಾಗ ಅನಂತರದ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳು ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಸಭಾಪತಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು/ನ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] f04o8w3lfag20uti2nabjuop2ug244y 0 179055 1372736 2026-05-05T04:59:07Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372736 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Carl Ferdinand Cori.jpg | caption = ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ-1947 | birth_date = {{birth date|1896|12|5}} | birth_place = [[Prague]], Austria-Hungary | death_date = {{Death date and age|1984|10|20|1896|12|5}} | resting_place = [[Mount Auburn Cemetery]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Gerty Cori|Gerty Radnitz]]|1920|1957|end=d}} * {{marriage|Anne Fitzgerald-Jones|1960}} }} | children = 1 | citizenship = {{plainlist | * [[United States]] * [[Austrian-Hungarian]]}} | field = [[Biochemistry]] {{*}} [[Pharmacology]] | workplaces = {{plainlist | *[[Roswell Park Comprehensive Cancer Center|State Institute for the Study of Malignant Diseases]], [[Buffalo, New York]] * [[Washington University in St. Louis]] * [[Harvard Medical School]], [[Boston, Massachusetts]]}} | alma_mater = {{Plainlist| * [[First Faculty of Medicine, Charles University in Prague]]}} | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Metabolism]] of [[carbohydrates]] | awards = {{Plainlist| * [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1946) * [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1947) * [[Willard Gibbs Award]] (1948) * [[Austrian Decoration for Science and Art]] (1959) }} | website = {{URL|https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/biographical/ | Nobel Prize Biography}} }} [[File:Gerty Theresa Radnitz Cori (1896-1957) and Carl Ferdinand Cori - restoration1.jpg|thumb|Carl Cori with his wife and fellow-Nobelist, [[Gerty Cori]], in 1947]] '''ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ '''ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ [[ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ಕೋರಿ|ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ರ್ಯಾಡ್ನಿಟ್ಸ್ ಕೋರಿ]]. [[ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪರಿಣತರು. ಇವರಿಗೆ 1947ರಲ್ಲಿ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ದೊರೆಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ) 1896ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{Cite journal |last= Cohn | first= M. |title = Carl Ferdinand Cori: December 5, 1896-October 19, 1984 |journal = Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences |volume = 61 |pages = 79–109 |year = 1992 |pmid = 11616228}}</ref><ref>{{Cite journal |doi = 10.1016/0006-3002(56)90255-4 |last= Houssay | first= B. A. |title = Carl F. And Gerty T. Cori |journal = Biochimica et Biophysica Acta |volume = 20 |issue = 1 |pages = 11–16 |year = 1956 |pmid = 13315342}}</ref>. 1920ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ [[ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಎಂ.ಡಿ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು [[ವಿಯೆನ್ನ]]ದ ವೈದ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನಂತರ 1922ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕೆಗೆ]] ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪಟ್ಟಣದ [[ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 1931-1967ರ ವರೆಗೆ ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ [[ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಕಾಲಜಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ 1947ರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದಳು. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದದ್ದು [[ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ]]ಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನ್ನು ಕುರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]] ಏನೇನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಹೇಗೆ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್-1-ಫಾಸ್ಫೇಟನ್ನು ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ನಿನ ಫಾಸ್ಪಾರಿಲೈಸಿಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು (1930). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಿರುಗಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ಎನ್‍ಜೈಮುಗಳನ್ನು ಕೋರಿಗಳು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಪಿನೆಫ್ರಿನ್‍]]ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳದು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಇವರುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೋ ಸಂಗಡಿಗರೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== omk7yc9dq2fq0ruzm730p11yrip0u3b 1372737 1372736 2026-05-05T04:59:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372737 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Carl Ferdinand Cori.jpg | caption = ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ-1947 | birth_date = {{birth date|1896|12|5}} | birth_place = [[Prague]], Austria-Hungary | death_date = {{Death date and age|1984|10|20|1896|12|5}} | resting_place = [[Mount Auburn Cemetery]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Gerty Cori|Gerty Radnitz]]|1920|1957|end=d}} * {{marriage|Anne Fitzgerald-Jones|1960}} }} | children = 1 | citizenship = {{plainlist | * [[United States]] * [[Austrian-Hungarian]]}} | field = [[Biochemistry]] {{*}} [[Pharmacology]] | workplaces = {{plainlist | *[[Roswell Park Comprehensive Cancer Center|State Institute for the Study of Malignant Diseases]], [[Buffalo, New York]] * [[Washington University in St. Louis]] * [[Harvard Medical School]], [[Boston, Massachusetts]]}} | alma_mater = {{Plainlist| * [[First Faculty of Medicine, Charles University in Prague]]}} | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Metabolism]] of [[carbohydrates]] | awards = {{Plainlist| * [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1946) * [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1947) * [[Willard Gibbs Award]] (1948) * [[Austrian Decoration for Science and Art]] (1959) }} | website = {{URL|https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/biographical/ | Nobel Prize Biography}} }} [[File:Gerty Theresa Radnitz Cori (1896-1957) and Carl Ferdinand Cori - restoration1.jpg|thumb|Carl Cori with his wife and fellow-Nobelist, [[Gerty Cori]], in 1947]] '''ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ '''ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ [[ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ಕೋರಿ|ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ರ್ಯಾಡ್ನಿಟ್ಸ್ ಕೋರಿ]]. [[ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪರಿಣತರು. ಇವರಿಗೆ 1947ರಲ್ಲಿ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ದೊರೆಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ) 1896ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{Cite journal |last= Cohn | first= M. |title = Carl Ferdinand Cori: December 5, 1896-October 19, 1984 |journal = Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences |volume = 61 |pages = 79–109 |year = 1992 |pmid = 11616228}}</ref><ref>{{Cite journal |doi = 10.1016/0006-3002(56)90255-4 |last= Houssay | first= B. A. |title = Carl F. And Gerty T. Cori |journal = Biochimica et Biophysica Acta |volume = 20 |issue = 1 |pages = 11–16 |year = 1956 |pmid = 13315342}}</ref>. 1920ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ [[ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಎಂ.ಡಿ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು [[ವಿಯೆನ್ನ]]ದ ವೈದ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನಂತರ 1922ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕೆಗೆ]] ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪಟ್ಟಣದ [[ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 1931-1967ರ ವರೆಗೆ ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ [[ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಕಾಲಜಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ 1947ರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದಳು. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದದ್ದು [[ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ]]ಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನ್ನು ಕುರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]] ಏನೇನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಹೇಗೆ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್-1-ಫಾಸ್ಫೇಟನ್ನು ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ನಿನ ಫಾಸ್ಪಾರಿಲೈಸಿಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು (1930). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಿರುಗಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ಎನ್‍ಜೈಮುಗಳನ್ನು ಕೋರಿಗಳು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಪಿನೆಫ್ರಿನ್‍]]ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳದು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಇವರುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೋ ಸಂಗಡಿಗರೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] mlgzfx473dsz5curxrgxy1t7ggog5eg 1372738 1372737 2026-05-05T05:00:21Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372738 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Carl Ferdinand Cori.jpg | caption = ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ-1947 | birth_date = {{birth date|1896|12|5}} | birth_place = [[Prague]], Austria-Hungary | death_date = {{Death date and age|1984|10|20|1896|12|5}} | resting_place = [[Mount Auburn Cemetery]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Gerty Cori|Gerty Radnitz]]|1920|1957|end=d}} * {{marriage|Anne Fitzgerald-Jones|1960}} }} | children = 1 | citizenship = {{plainlist | * [[United States]] * [[Austrian-Hungarian]]}} | field = [[Biochemistry]] {{*}} [[Pharmacology]] | workplaces = {{plainlist | *[[Roswell Park Comprehensive Cancer Center|State Institute for the Study of Malignant Diseases]], [[Buffalo, New York]] * [[Washington University in St. Louis]] * [[Harvard Medical School]], [[Boston, Massachusetts]]}} | alma_mater = {{Plainlist| * [[First Faculty of Medicine, Charles University in Prague]]}} | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Metabolism]] of [[carbohydrates]] | awards = {{Plainlist| * [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1946) * [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1947) * [[Willard Gibbs Award]] (1948) * [[Austrian Decoration for Science and Art]] (1959) }} | website = {{URL|https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/biographical/ | Nobel Prize Biography}} }} [[File:Gerty Theresa Radnitz Cori (1896-1957) and Carl Ferdinand Cori - restoration1.jpg|thumb|Carl Cori with his wife and fellow-Nobelist, [[Gerty Cori]], in 1947]] '''ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ '''ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ [[ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ಕೋರಿ|ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ರ್ಯಾಡ್ನಿಟ್ಸ್ ಕೋರಿ]]. [[ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪರಿಣತರು. ಇವರಿಗೆ 1947ರಲ್ಲಿ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ದೊರೆಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ) 1896ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{Cite journal |last= Cohn | first= M. |title = Carl Ferdinand Cori: December 5, 1896-October 19, 1984 |journal = Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences |volume = 61 |pages = 79–109 |year = 1992 |pmid = 11616228}}</ref><ref>{{Cite journal |doi = 10.1016/0006-3002(56)90255-4 |last= Houssay | first= B. A. |title = Carl F. And Gerty T. Cori |journal = Biochimica et Biophysica Acta |volume = 20 |issue = 1 |pages = 11–16 |year = 1956 |pmid = 13315342}}</ref>. 1920ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ [[ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಎಂ.ಡಿ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು [[ವಿಯೆನ್ನ]]ದ ವೈದ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನಂತರ 1922ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕೆಗೆ]] ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪಟ್ಟಣದ [[ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 1931-1967ರ ವರೆಗೆ ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ [[ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಕಾಲಜಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ 1947ರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದಳು. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದದ್ದು [[ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ]]ಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನ್ನು ಕುರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]] ಏನೇನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಹೇಗೆ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್-1-ಫಾಸ್ಫೇಟನ್ನು ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ನಿನ ಫಾಸ್ಪಾರಿಲೈಸಿಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು (1930). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಿರುಗಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ಎನ್‍ಜೈಮುಗಳನ್ನು ಕೋರಿಗಳು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಪಿನೆಫ್ರಿನ್‍]]ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳದು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಇವರುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೋ ಸಂಗಡಿಗರೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] g873mhfj6tkcaw6l6hxz0x0t57ct5pa 1372739 1372738 2026-05-05T05:00:34Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372739 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Carl Ferdinand Cori.jpg | caption = ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ-1947 | birth_date = {{birth date|1896|12|5}} | birth_place = [[Prague]], Austria-Hungary | death_date = {{Death date and age|1984|10|20|1896|12|5}} | resting_place = [[Mount Auburn Cemetery]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Gerty Cori|Gerty Radnitz]]|1920|1957|end=d}} * {{marriage|Anne Fitzgerald-Jones|1960}} }} | children = 1 | citizenship = {{plainlist | * [[United States]] * [[Austrian-Hungarian]]}} | field = [[Biochemistry]] {{*}} [[Pharmacology]] | workplaces = {{plainlist | *[[Roswell Park Comprehensive Cancer Center|State Institute for the Study of Malignant Diseases]], [[Buffalo, New York]] * [[Washington University in St. Louis]] * [[Harvard Medical School]], [[Boston, Massachusetts]]}} | alma_mater = {{Plainlist| * [[First Faculty of Medicine, Charles University in Prague]]}} | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Metabolism]] of [[carbohydrates]] | awards = {{Plainlist| * [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1946) * [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1947) * [[Willard Gibbs Award]] (1948) * [[Austrian Decoration for Science and Art]] (1959) }} | website = {{URL|https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1947/cori-cf/biographical/ | Nobel Prize Biography}} }} [[File:Gerty Theresa Radnitz Cori (1896-1957) and Carl Ferdinand Cori - restoration1.jpg|thumb|Carl Cori with his wife and fellow-Nobelist, [[Gerty Cori]], in 1947]] '''ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕೋರಿ '''ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ [[ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ಕೋರಿ|ಗರ್ಟಿ ತೆರೇಸ ರ್ಯಾಡ್ನಿಟ್ಸ್ ಕೋರಿ]]. [[ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪರಿಣತರು. ಇವರಿಗೆ 1947ರಲ್ಲಿ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ದೊರೆಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ [[ಪ್ರಾಗ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ) 1896ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{Cite journal |last= Cohn | first= M. |title = Carl Ferdinand Cori: December 5, 1896-October 19, 1984 |journal = Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences |volume = 61 |pages = 79–109 |year = 1992 |pmid = 11616228}}</ref><ref>{{Cite journal |doi = 10.1016/0006-3002(56)90255-4 |last= Houssay | first= B. A. |title = Carl F. And Gerty T. Cori |journal = Biochimica et Biophysica Acta |volume = 20 |issue = 1 |pages = 11–16 |year = 1956 |pmid = 13315342}}</ref>. 1920ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ [[ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಎಂ.ಡಿ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು [[ವಿಯೆನ್ನ]]ದ ವೈದ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನಂತರ 1922ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕೆಗೆ]] ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪಟ್ಟಣದ [[ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 1931-1967ರ ವರೆಗೆ ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರಿ [[ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಕಾಲಜಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಗರ್ಟಿ ಕೋರಿ 1947ರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದಳು. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದದ್ದು [[ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ]]ಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನ್ನು ಕುರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]] ಏನೇನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಹೇಗೆ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್-1-ಫಾಸ್ಫೇಟನ್ನು ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ನಿನ ಫಾಸ್ಪಾರಿಲೈಸಿಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು (1930). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಎಸ್ಟರ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೊಜೆನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ತಿರುಗಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕೋರಿ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ಎನ್‍ಜೈಮುಗಳನ್ನು ಕೋರಿಗಳು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಪಿನೆಫ್ರಿನ್‍]]ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. [[ಸೈಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಕೋರಿ ದಂಪತಿಗಳದು. ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಇವರುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೋ ಸಂಗಡಿಗರೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] 4blw228q2fmoe6zya0aai81ktphokqx 0 179056 1372742 2026-05-05T06:13:06Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372742 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = William Cory | image = William Johnson Cory.jpg | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = William Johnson | birth_date = {{Birth date|1823|01|09|df=yes}} | birth_place = [[Great Torrington]], [[Devon]], England | death_date = {{Death date and age|1892|06|11|1823|01|09|df=yes}} | death_place = [[Hampstead]], London, England | resting_place = | occupation = Teacher | language = English | nationality = British | ethnicity = | citizenship = | education = [[Eton College]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]] | period = | genre = Poetry | subject = | movement = | notableworks = Ionica | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''ವಿಲಿಯಮ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಕೋರಿ''' 1823-1892 [[ಕವಿ]]. ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ನನ ಮಗ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಟೊರಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್|ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍]]ನ ಈಟನ್<ref>W.C. Lubenow, ''The Cambridge Apostles 1820–1914: Liberalism, Imagination, and Friendship'' (Cambridge University Press, 1998), at p. 258</ref> ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಹಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ''ಐಯೋನಿಕ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ 1858ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರ ಕವಿ ಎನಿಸಿದ್ದ. ''ಹೆರಾಕ್ಲಿಟಸ್'' ಈತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವನ. ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಮಾಕಸ್ ಎಂಬ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್]] ಕವಿಯ ಕವನದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Wikisource author-inline|William Johnson Cory}} * {{Gutenberg author | id=24877}} * {{Internet Archive author |sname=William Johnson Cory}} * [http://www.mmkaylor.com Michael Matthew Kaylor, ''Secreted Desires: The Major Uranians: Hopkins, Pater and Wilde'' (2006)], a 500-page scholarly volume that considers the prominent Victorian writers of Uranian poetry and prose, such as Johnson (the author has made this volume available in a free, open-access, PDF version). * [https://archive.org/details/ionicawithbiogra00coryuoft Ionica. With biographical introd. and notes by Arthur C. Benson (1905)] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿ, ವಿಲಿಯಮ್ಜಿ ಜಾನ್ಸನ್}} mq7tfjtamoechyv9oc0edzshmel1qnd 1372743 1372742 2026-05-05T06:13:24Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372743 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = William Cory | image = William Johnson Cory.jpg | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = William Johnson | birth_date = {{Birth date|1823|01|09|df=yes}} | birth_place = [[Great Torrington]], [[Devon]], England | death_date = {{Death date and age|1892|06|11|1823|01|09|df=yes}} | death_place = [[Hampstead]], London, England | resting_place = | occupation = Teacher | language = English | nationality = British | ethnicity = | citizenship = | education = [[Eton College]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]] | period = | genre = Poetry | subject = | movement = | notableworks = Ionica | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''ವಿಲಿಯಮ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಕೋರಿ''' 1823-1892 [[ಕವಿ]]. ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ನನ ಮಗ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಟೊರಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್|ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍]]ನ ಈಟನ್<ref>W.C. Lubenow, ''The Cambridge Apostles 1820–1914: Liberalism, Imagination, and Friendship'' (Cambridge University Press, 1998), at p. 258</ref> ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಹಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ''ಐಯೋನಿಕ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ 1858ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರ ಕವಿ ಎನಿಸಿದ್ದ. ''ಹೆರಾಕ್ಲಿಟಸ್'' ಈತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವನ. ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಮಾಕಸ್ ಎಂಬ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್]] ಕವಿಯ ಕವನದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Wikisource author-inline|William Johnson Cory}} * {{Gutenberg author | id=24877}} * {{Internet Archive author |sname=William Johnson Cory}} * [http://www.mmkaylor.com Michael Matthew Kaylor, ''Secreted Desires: The Major Uranians: Hopkins, Pater and Wilde'' (2006)], a 500-page scholarly volume that considers the prominent Victorian writers of Uranian poetry and prose, such as Johnson (the author has made this volume available in a free, open-access, PDF version). * [https://archive.org/details/ionicawithbiogra00coryuoft Ionica. With biographical introd. and notes by Arthur C. Benson (1905)] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿ, ವಿಲಿಯಮ್ಜಿ ಜಾನ್ಸನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] cxtrq00qh4ygcp1fk5mfqweikejh55c 1372744 1372743 2026-05-05T06:13:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372744 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = William Cory | image = William Johnson Cory.jpg | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = William Johnson | birth_date = {{Birth date|1823|01|09|df=yes}} | birth_place = [[Great Torrington]], [[Devon]], England | death_date = {{Death date and age|1892|06|11|1823|01|09|df=yes}} | death_place = [[Hampstead]], London, England | resting_place = | occupation = Teacher | language = English | nationality = British | ethnicity = | citizenship = | education = [[Eton College]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]] | period = | genre = Poetry | subject = | movement = | notableworks = Ionica | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''ವಿಲಿಯಮ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಕೋರಿ''' 1823-1892 [[ಕವಿ]]. ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ನನ ಮಗ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಟೊರಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್|ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍]]ನ ಈಟನ್<ref>W.C. Lubenow, ''The Cambridge Apostles 1820–1914: Liberalism, Imagination, and Friendship'' (Cambridge University Press, 1998), at p. 258</ref> ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಹಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ''ಐಯೋನಿಕ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ 1858ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರ ಕವಿ ಎನಿಸಿದ್ದ. ''ಹೆರಾಕ್ಲಿಟಸ್'' ಈತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವನ. ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಮಾಕಸ್ ಎಂಬ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್]] ಕವಿಯ ಕವನದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Wikisource author-inline|William Johnson Cory}} * {{Gutenberg author | id=24877}} * {{Internet Archive author |sname=William Johnson Cory}} * [http://www.mmkaylor.com Michael Matthew Kaylor, ''Secreted Desires: The Major Uranians: Hopkins, Pater and Wilde'' (2006)], a 500-page scholarly volume that considers the prominent Victorian writers of Uranian poetry and prose, such as Johnson (the author has made this volume available in a free, open-access, PDF version). * [https://archive.org/details/ionicawithbiogra00coryuoft Ionica. With biographical introd. and notes by Arthur C. Benson (1905)] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿ, ವಿಲಿಯಮ್ಜಿ ಜಾನ್ಸನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] of3mocfahtyyged4gnpa5mrzee50j27 1372745 1372744 2026-05-05T06:13:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372745 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = William Cory | image = William Johnson Cory.jpg | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = William Johnson | birth_date = {{Birth date|1823|01|09|df=yes}} | birth_place = [[Great Torrington]], [[Devon]], England | death_date = {{Death date and age|1892|06|11|1823|01|09|df=yes}} | death_place = [[Hampstead]], London, England | resting_place = | occupation = Teacher | language = English | nationality = British | ethnicity = | citizenship = | education = [[Eton College]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]] | period = | genre = Poetry | subject = | movement = | notableworks = Ionica | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | module = | website = <!-- www.example.com --> | portaldisp = }} '''ವಿಲಿಯಮ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಕೋರಿ''' 1823-1892 [[ಕವಿ]]. ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ನನ ಮಗ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಟೊರಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ. [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್|ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍]]ನ ಈಟನ್<ref>W.C. Lubenow, ''The Cambridge Apostles 1820–1914: Liberalism, Imagination, and Friendship'' (Cambridge University Press, 1998), at p. 258</ref> ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಹಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಹಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ''ಐಯೋನಿಕ'' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ 1858ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈತ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ]]ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರ ಕವಿ ಎನಿಸಿದ್ದ. ''ಹೆರಾಕ್ಲಿಟಸ್'' ಈತನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವನ. ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಮಾಕಸ್ ಎಂಬ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್]] ಕವಿಯ ಕವನದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Wikisource author-inline|William Johnson Cory}} * {{Gutenberg author | id=24877}} * {{Internet Archive author |sname=William Johnson Cory}} * [http://www.mmkaylor.com Michael Matthew Kaylor, ''Secreted Desires: The Major Uranians: Hopkins, Pater and Wilde'' (2006)], a 500-page scholarly volume that considers the prominent Victorian writers of Uranian poetry and prose, such as Johnson (the author has made this volume available in a free, open-access, PDF version). * [https://archive.org/details/ionicawithbiogra00coryuoft Ionica. With biographical introd. and notes by Arthur C. Benson (1905)] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿ, ವಿಲಿಯಮ್ಜಿ ಜಾನ್ಸನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು]] ctp0rcojkus942enqcorafv30jkpk1n 0 179057 1372746 2026-05-05T06:49:04Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372746 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Coreopsisgigantea.jpg |image_caption = ''Coreopsis gigantea'' |display_parents = 2 |taxon = ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ |authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<!--1753--> |subdivision_ranks = Species |subdivision = Many, see text |synonyms = *''Acispermum'' <small>Neck.</small> *''Calliopsis'' <small>Rchb.</small> *''Chrysomelea'' {{small|Tausch}} *''Coreopis'' {{small|Gunnerus}}, orth. var. *''Coreopsoides'' {{small|Moench}} *''Cymbaecarpa'' {{small|Cav.}} *''Diplosastera'' {{small|Tausch}} *''Leachia'' {{small|Cass.}} *''Lophactis'' {{small|Raf.}} *''Odoglossa'' {{small|Raf.}} *''Pugiopappus'' <small>A.Gray</small> *''Selleophytum'' <small>Urb.</small> *''Vernasolis'' {{small|Raf.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Coreopsis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60437222-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=13 March 2025}}</ref> }} '''ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್''' [[ಆಸ್ಟರೇಸೀ]] (ಕಂಪಾಸಿಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ<ref>''Sunset Western Garden Book,'' 1995:606–607</ref>). ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸು.50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ 3'ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ದನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅಂದವಾದ ಎಲೆಗಳೂ ಒಂಟಿಹೂಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳೂ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಹಲವಾರು ರೇ ಹೂಗಳೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಕ್ ಹೂಗಳೂ ಇವೆ. ರೇ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಈ ಗಿಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಕಂಚು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಕಡುಗೆಂಪು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಗಿಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನಿಸಿದೆ<ref name=":0">{{Cite web|url=http://mtcubacenter.org/trials/coreopsis/|title=Coreopsis For the Mid-Atlantic Region Research Report|date=December 2015|access-date=27 January 2017}}</ref> . ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರ್ರಾಮುಖ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು: 1 ಕೋ.ಡ್ರಮಾಂಡಿಯೈ. 8"-10" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕುಳ್ಳುಪ್ರಭೇದ; ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. 2 ಕೋ.ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರ. 3 ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. 3 ಕೋ. ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ. 1'-3' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 4 ಕೋ.ಕರೊನೇರಿಯ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡವನ್ನು ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹರಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಂಡಗಳಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಒಟ್ಲು ಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಎಲೆ ಹೊರಟಾಗ ಬೇರೆ ಮಡಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಒಂದು [[ಸಸಿ]]ಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ 1'-1 ಳಿ ಅಂತರ ಇರಬೇಕು. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿಗೊಬ್ಬರದ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕುತ್ತ ಇದ್ದು ಗಿಡಗಳು 75 ದಿವಸ ವಯಸ್ಸಿನವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಚಿವುಟಿಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದೆ 15 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಹೂಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=108000 Flora of North America: Coreopsis] *{{Wikispecies-inline}} *{{Commons category-inline}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== qcq9vlmpek0thaht9pegky70iaxlzqc 1372747 1372746 2026-05-05T06:49:20Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹೂವುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372747 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Coreopsisgigantea.jpg |image_caption = ''Coreopsis gigantea'' |display_parents = 2 |taxon = ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ |authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<!--1753--> |subdivision_ranks = Species |subdivision = Many, see text |synonyms = *''Acispermum'' <small>Neck.</small> *''Calliopsis'' <small>Rchb.</small> *''Chrysomelea'' {{small|Tausch}} *''Coreopis'' {{small|Gunnerus}}, orth. var. *''Coreopsoides'' {{small|Moench}} *''Cymbaecarpa'' {{small|Cav.}} *''Diplosastera'' {{small|Tausch}} *''Leachia'' {{small|Cass.}} *''Lophactis'' {{small|Raf.}} *''Odoglossa'' {{small|Raf.}} *''Pugiopappus'' <small>A.Gray</small> *''Selleophytum'' <small>Urb.</small> *''Vernasolis'' {{small|Raf.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Coreopsis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60437222-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=13 March 2025}}</ref> }} '''ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್''' [[ಆಸ್ಟರೇಸೀ]] (ಕಂಪಾಸಿಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ<ref>''Sunset Western Garden Book,'' 1995:606–607</ref>). ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸು.50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ 3'ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ದನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅಂದವಾದ ಎಲೆಗಳೂ ಒಂಟಿಹೂಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳೂ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಹಲವಾರು ರೇ ಹೂಗಳೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಕ್ ಹೂಗಳೂ ಇವೆ. ರೇ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಈ ಗಿಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಕಂಚು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಕಡುಗೆಂಪು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಗಿಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನಿಸಿದೆ<ref name=":0">{{Cite web|url=http://mtcubacenter.org/trials/coreopsis/|title=Coreopsis For the Mid-Atlantic Region Research Report|date=December 2015|access-date=27 January 2017}}</ref> . ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರ್ರಾಮುಖ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು: 1 ಕೋ.ಡ್ರಮಾಂಡಿಯೈ. 8"-10" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕುಳ್ಳುಪ್ರಭೇದ; ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. 2 ಕೋ.ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರ. 3 ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. 3 ಕೋ. ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ. 1'-3' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 4 ಕೋ.ಕರೊನೇರಿಯ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡವನ್ನು ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹರಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಂಡಗಳಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಒಟ್ಲು ಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಎಲೆ ಹೊರಟಾಗ ಬೇರೆ ಮಡಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಒಂದು [[ಸಸಿ]]ಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ 1'-1 ಳಿ ಅಂತರ ಇರಬೇಕು. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿಗೊಬ್ಬರದ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕುತ್ತ ಇದ್ದು ಗಿಡಗಳು 75 ದಿವಸ ವಯಸ್ಸಿನವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಚಿವುಟಿಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದೆ 15 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಹೂಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=108000 Flora of North America: Coreopsis] *{{Wikispecies-inline}} *{{Commons category-inline}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] j1zcpxf41n9jcl329otx06gg0zljqvo 1372748 1372747 2026-05-05T06:49:34Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372748 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Coreopsisgigantea.jpg |image_caption = ''Coreopsis gigantea'' |display_parents = 2 |taxon = ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ |authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<!--1753--> |subdivision_ranks = Species |subdivision = Many, see text |synonyms = *''Acispermum'' <small>Neck.</small> *''Calliopsis'' <small>Rchb.</small> *''Chrysomelea'' {{small|Tausch}} *''Coreopis'' {{small|Gunnerus}}, orth. var. *''Coreopsoides'' {{small|Moench}} *''Cymbaecarpa'' {{small|Cav.}} *''Diplosastera'' {{small|Tausch}} *''Leachia'' {{small|Cass.}} *''Lophactis'' {{small|Raf.}} *''Odoglossa'' {{small|Raf.}} *''Pugiopappus'' <small>A.Gray</small> *''Selleophytum'' <small>Urb.</small> *''Vernasolis'' {{small|Raf.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Coreopsis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60437222-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=13 March 2025}}</ref> }} '''ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್''' [[ಆಸ್ಟರೇಸೀ]] (ಕಂಪಾಸಿಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ<ref>''Sunset Western Garden Book,'' 1995:606–607</ref>). ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸು.50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ 3'ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ದನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅಂದವಾದ ಎಲೆಗಳೂ ಒಂಟಿಹೂಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳೂ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಹಲವಾರು ರೇ ಹೂಗಳೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಕ್ ಹೂಗಳೂ ಇವೆ. ರೇ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಈ ಗಿಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಕಂಚು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಕಡುಗೆಂಪು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಗಿಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನಿಸಿದೆ<ref name=":0">{{Cite web|url=http://mtcubacenter.org/trials/coreopsis/|title=Coreopsis For the Mid-Atlantic Region Research Report|date=December 2015|access-date=27 January 2017}}</ref> . ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರ್ರಾಮುಖ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು: 1 ಕೋ.ಡ್ರಮಾಂಡಿಯೈ. 8"-10" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕುಳ್ಳುಪ್ರಭೇದ; ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. 2 ಕೋ.ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರ. 3 ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. 3 ಕೋ. ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ. 1'-3' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 4 ಕೋ.ಕರೊನೇರಿಯ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡವನ್ನು ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹರಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಂಡಗಳಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಒಟ್ಲು ಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಎಲೆ ಹೊರಟಾಗ ಬೇರೆ ಮಡಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಒಂದು [[ಸಸಿ]]ಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ 1'-1 ಳಿ ಅಂತರ ಇರಬೇಕು. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿಗೊಬ್ಬರದ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕುತ್ತ ಇದ್ದು ಗಿಡಗಳು 75 ದಿವಸ ವಯಸ್ಸಿನವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಚಿವುಟಿಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದೆ 15 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಹೂಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=108000 Flora of North America: Coreopsis] *{{Wikispecies-inline}} *{{Commons category-inline}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] f7q0tv9fs5go81e7tu7u628lymnqmuo 1372749 1372748 2026-05-05T06:51:17Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372749 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Coreopsisgigantea.jpg |image_caption = ''Coreopsis gigantea'' |display_parents = 2 |taxon = ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ |authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<!--1753--> |subdivision_ranks = Species |subdivision = Many, see text |synonyms = *''Acispermum'' <small>Neck.</small> *''Calliopsis'' <small>Rchb.</small> *''Chrysomelea'' {{small|Tausch}} *''Coreopis'' {{small|Gunnerus}}, orth. var. *''Coreopsoides'' {{small|Moench}} *''Cymbaecarpa'' {{small|Cav.}} *''Diplosastera'' {{small|Tausch}} *''Leachia'' {{small|Cass.}} *''Lophactis'' {{small|Raf.}} *''Odoglossa'' {{small|Raf.}} *''Pugiopappus'' <small>A.Gray</small> *''Selleophytum'' <small>Urb.</small> *''Vernasolis'' {{small|Raf.}} |synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Coreopsis'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60437222-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=13 March 2025}}</ref> }} '''ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್''' [[ಆಸ್ಟರೇಸೀ]] (ಕಂಪಾಸಿಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ<ref>''Sunset Western Garden Book,'' 1995:606–607</ref>). ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸು.50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ 3'ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ದನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅಂದವಾದ ಎಲೆಗಳೂ ಒಂಟಿಹೂಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಮಾದರಿಯ ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳೂ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಹಲವಾರು ರೇ ಹೂಗಳೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಕ್ ಹೂಗಳೂ ಇವೆ. ರೇ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಈ ಗಿಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಕಂಚು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಕಡುಗೆಂಪು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಗಿಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನಿಸಿದೆ<ref name=":0">{{Cite web|url=http://mtcubacenter.org/trials/coreopsis/|title=Coreopsis For the Mid-Atlantic Region Research Report|date=December 2015|access-date=27 January 2017}}</ref> . ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರ್ರಾಮುಖ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು: 1 ಕೋ.ಡ್ರಮಾಂಡಿಯೈ. 8"-10" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕುಳ್ಳುಪ್ರಭೇದ; ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. 2 ಕೋ.ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರ. 3 ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. 3 ಕೋ. ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ. 1'-3' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 4 ಕೋ.ಕರೊನೇರಿಯ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್ ಗಿಡವನ್ನು ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹರಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಕುಂಡಗಳಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಒಟ್ಲು ಪಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಸಿಗಳಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಎಲೆ ಹೊರಟಾಗ ಬೇರೆ ಮಡಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಒಂದು [[ಸಸಿ]]ಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ 1'-1 ಳಿ ಅಂತರ ಇರಬೇಕು. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿಗೊಬ್ಬರದ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕುತ್ತ ಇದ್ದು ಗಿಡಗಳು 75 ದಿವಸ ವಯಸ್ಸಿನವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಚಿವುಟಿಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದೆ 15 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಹೂಬಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=108000 Flora of North America: Coreopsis] *{{Wikispecies-inline}} *{{Commons category-inline}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿಯಾಪ್ಸಿಸ್}} [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] m0qeoqrdamcz812h5ampg05jw61q7ra 0 179058 1372752 2026-05-05T07:35:14Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372752 wikitext text/x-wiki [[File:Corioliskraftanimation.gif|thumb|In the inertial frame of reference (upper part of the picture), the black ball moves in a straight line. However, the observer (red dot) who is standing in the rotating/non-inertial frame of reference (lower part of the picture) sees the object as following a curved path due to the Coriolis and centrifugal forces present in this frame.<ref>{{cite book |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat, Advanced Edition |edition=illustrated |first1=Steven C. |last1=Frautschi |first2=Richard P. |last2=Olenick |first3=Tom M. |last3=Apostol |first4=David L. |last4=Goodstein |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2007 |isbn=978-0-521-71590-4 |page=396 |url=https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC}} [https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC&pg=PA396 Extract of page 396]</ref>]] '''ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು''' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಆಕಾಶವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆಕಾಶಕಾಯ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೈಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟರ್ಡ್‍ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಆತನ ಹೆರನ್ನೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ವೃತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಣದ ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವಾಗ mv2/r ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. (m ಆ ಕಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ, r ಕಕ್ಷೆಯ ತ್ರಿಜ್ಯ). ಇದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ. ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಸಹ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ; [[ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ|ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ [[ಸಮೀಕರಣ]]ಗಳ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ==ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಭೂಮಿಯ ದೈನಂದಿನ ಆವರ್ತನೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪಥದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಒಂದು ರಾಕೆಟನ್ನು ಮೈಸೂರಿನತ್ತ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಅದರ ಚಲನ ದರ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 1 ಮೈಲಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು (12.50) ತಲಪುವುದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 22.50 ಯಷ್ಟು ಆವರ್ತಿಸಿರುವುದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬದಲು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅರೇಬಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಕೋತ್ರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೆಲದಿಂದ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ರಾಕೆಟ್‍ನ ಪಥ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯಾಗಿರದೆ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವಕ್ರಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ]] ಇರಲೇಬೇಕು. ಸೂತ್ರದಂತೆ ಮೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನೊದಗಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ. ಭೂಮಿಯ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎಡದಂಡೆಗಿಂತ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮ ತುಫಾನುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗಲಂತೂ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [https://web.archive.org/web/20110709024931/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=coriolis-force1 The definition of the Coriolis effect from the Glossary of Meteorology] <!-- Dead note "2": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab5/gfd_v.htm Rotating turntable setup] The concave turntable used at MIT for educational purposes. --> <!-- Dead note "3": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab1/gfd_1.htm Taylor columns] The counterintuitive behavior of a rotating fluid. Demonstration at MIT for educational purposes --> * [https://web.archive.org/web/20050906101226/http://met.no/english/topics/nomek_2005/coriolis.pdf The Coriolis Effect — a conflict between common sense and mathematics] PDF-file. 20 pages. A general discussion by Anders Persson of various aspects of the coriolis effect, including Foucault's Pendulum and Taylor columns. * [https://wgpqqror.homepage.t-online.de/coriolis.pdf The coriolis effect in meteorology] PDF-file. 5 pages. A detailed explanation by Mats Rosengren of how the gravitational force and the rotation of the Earth affect the atmospheric motion over the Earth surface. 2 figures * [https://web.archive.org/web/20170824181256/http://weather.about.com/od/weathertutorials/tp/coriolisvideos.htm 10 Coriolis Effect Videos and Games]- from the About.com Weather Page * [http://scienceworld.wolfram.com/physics/CoriolisForce.html Coriolis Force] – from [[ScienceWorld]] * [https://web.archive.org/web/20070920165705/http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/phy00/phy00733.htm ''Coriolis Effect and Drains''] An article from the NEWTON web site hosted by the [[Argonne National Laboratory]]. * [https://web.archive.org/web/20080607115312/http://www.imaginascience.com/articles/sciencesphysiques/mecanique/coriolis/coriolis4.php Catalog of Coriolis videos] * [https://www.youtube.com/watch?v=mcPs_OdQOYU ''Coriolis Effect: A graphical animation''], a visual Earth animation with precise explanation * [https://www.youtube.com/watch?v=khRil3tWYEA ''An introduction to fluid dynamics''] SPINLab Educational Film explains the Coriolis effect with the aid of lab experiments * [http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html ''Do bathtubs drain counterclockwise in the Northern Hemisphere?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515152407/http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html |date=15 May 2008 }} by Cecil Adams. * [http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadCoriolis.html ''Bad Coriolis.''] An article uncovering misinformation about the Coriolis effect. By Alistair B. Fraser, emeritus professor of meteorology at [[Pennsylvania State University]] * [http://stratus.ssec.wisc.edu/courses/gg101/coriolis/coriolis.html ''The Coriolis Effect: A (Fairly) Simple Explanation''], an explanation for the layperson * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es1904/es1904page01.cfm?chapter_no=visualization Observe an animation of the Coriolis effect over Earth's surface] * [https://www.youtube.com/watch?v=49JwbrXcPjc Animation clip] showing scenes as viewed from both an inertial frame and a rotating frame of reference, visualizing the Coriolis and centrifugal forces. * [http://www.inwit.com/inwit/writings/coriolisforce.html Vincent Mallette ''The Coriolis Force'' @ INWIT] * [http://pwg.gsfc.nasa.gov/stargaze/Srotfram.htm NASA notes] * [http://andygiger.com/science/e-coriolis/index.html Interactive Coriolis Fountain] lets you control rotation speed, droplet speed and frame of reference to explore the Coriolis effect. * [http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf Rotating Co-ordinating Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416093111/http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf |date=16 April 2021 }}, transformation from inertial systems ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== m9i0pneysajz66dv2l8mgvybrg74cb0 1372753 1372752 2026-05-05T07:35:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372753 wikitext text/x-wiki [[File:Corioliskraftanimation.gif|thumb|In the inertial frame of reference (upper part of the picture), the black ball moves in a straight line. However, the observer (red dot) who is standing in the rotating/non-inertial frame of reference (lower part of the picture) sees the object as following a curved path due to the Coriolis and centrifugal forces present in this frame.<ref>{{cite book |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat, Advanced Edition |edition=illustrated |first1=Steven C. |last1=Frautschi |first2=Richard P. |last2=Olenick |first3=Tom M. |last3=Apostol |first4=David L. |last4=Goodstein |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2007 |isbn=978-0-521-71590-4 |page=396 |url=https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC}} [https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC&pg=PA396 Extract of page 396]</ref>]] '''ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು''' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಆಕಾಶವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆಕಾಶಕಾಯ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೈಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟರ್ಡ್‍ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಆತನ ಹೆರನ್ನೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ವೃತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಣದ ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವಾಗ mv2/r ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. (m ಆ ಕಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ, r ಕಕ್ಷೆಯ ತ್ರಿಜ್ಯ). ಇದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ. ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಸಹ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ; [[ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ|ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ [[ಸಮೀಕರಣ]]ಗಳ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ==ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಭೂಮಿಯ ದೈನಂದಿನ ಆವರ್ತನೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪಥದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಒಂದು ರಾಕೆಟನ್ನು ಮೈಸೂರಿನತ್ತ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಅದರ ಚಲನ ದರ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 1 ಮೈಲಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು (12.50) ತಲಪುವುದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 22.50 ಯಷ್ಟು ಆವರ್ತಿಸಿರುವುದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬದಲು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅರೇಬಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಕೋತ್ರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೆಲದಿಂದ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ರಾಕೆಟ್‍ನ ಪಥ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯಾಗಿರದೆ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವಕ್ರಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ]] ಇರಲೇಬೇಕು. ಸೂತ್ರದಂತೆ ಮೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನೊದಗಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ. ಭೂಮಿಯ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎಡದಂಡೆಗಿಂತ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮ ತುಫಾನುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗಲಂತೂ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [https://web.archive.org/web/20110709024931/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=coriolis-force1 The definition of the Coriolis effect from the Glossary of Meteorology] <!-- Dead note "2": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab5/gfd_v.htm Rotating turntable setup] The concave turntable used at MIT for educational purposes. --> <!-- Dead note "3": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab1/gfd_1.htm Taylor columns] The counterintuitive behavior of a rotating fluid. Demonstration at MIT for educational purposes --> * [https://web.archive.org/web/20050906101226/http://met.no/english/topics/nomek_2005/coriolis.pdf The Coriolis Effect — a conflict between common sense and mathematics] PDF-file. 20 pages. A general discussion by Anders Persson of various aspects of the coriolis effect, including Foucault's Pendulum and Taylor columns. * [https://wgpqqror.homepage.t-online.de/coriolis.pdf The coriolis effect in meteorology] PDF-file. 5 pages. A detailed explanation by Mats Rosengren of how the gravitational force and the rotation of the Earth affect the atmospheric motion over the Earth surface. 2 figures * [https://web.archive.org/web/20170824181256/http://weather.about.com/od/weathertutorials/tp/coriolisvideos.htm 10 Coriolis Effect Videos and Games]- from the About.com Weather Page * [http://scienceworld.wolfram.com/physics/CoriolisForce.html Coriolis Force] – from [[ScienceWorld]] * [https://web.archive.org/web/20070920165705/http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/phy00/phy00733.htm ''Coriolis Effect and Drains''] An article from the NEWTON web site hosted by the [[Argonne National Laboratory]]. * [https://web.archive.org/web/20080607115312/http://www.imaginascience.com/articles/sciencesphysiques/mecanique/coriolis/coriolis4.php Catalog of Coriolis videos] * [https://www.youtube.com/watch?v=mcPs_OdQOYU ''Coriolis Effect: A graphical animation''], a visual Earth animation with precise explanation * [https://www.youtube.com/watch?v=khRil3tWYEA ''An introduction to fluid dynamics''] SPINLab Educational Film explains the Coriolis effect with the aid of lab experiments * [http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html ''Do bathtubs drain counterclockwise in the Northern Hemisphere?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515152407/http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html |date=15 May 2008 }} by Cecil Adams. * [http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadCoriolis.html ''Bad Coriolis.''] An article uncovering misinformation about the Coriolis effect. By Alistair B. Fraser, emeritus professor of meteorology at [[Pennsylvania State University]] * [http://stratus.ssec.wisc.edu/courses/gg101/coriolis/coriolis.html ''The Coriolis Effect: A (Fairly) Simple Explanation''], an explanation for the layperson * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es1904/es1904page01.cfm?chapter_no=visualization Observe an animation of the Coriolis effect over Earth's surface] * [https://www.youtube.com/watch?v=49JwbrXcPjc Animation clip] showing scenes as viewed from both an inertial frame and a rotating frame of reference, visualizing the Coriolis and centrifugal forces. * [http://www.inwit.com/inwit/writings/coriolisforce.html Vincent Mallette ''The Coriolis Force'' @ INWIT] * [http://pwg.gsfc.nasa.gov/stargaze/Srotfram.htm NASA notes] * [http://andygiger.com/science/e-coriolis/index.html Interactive Coriolis Fountain] lets you control rotation speed, droplet speed and frame of reference to explore the Coriolis effect. * [http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf Rotating Co-ordinating Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416093111/http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf |date=16 April 2021 }}, transformation from inertial systems ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] 7ju2qdmtng7amv55kai313dj1lpgo66 1372754 1372753 2026-05-05T07:36:16Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372754 wikitext text/x-wiki [[File:Corioliskraftanimation.gif|thumb|In the inertial frame of reference (upper part of the picture), the black ball moves in a straight line. However, the observer (red dot) who is standing in the rotating/non-inertial frame of reference (lower part of the picture) sees the object as following a curved path due to the Coriolis and centrifugal forces present in this frame.<ref>{{cite book |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat, Advanced Edition |edition=illustrated |first1=Steven C. |last1=Frautschi |first2=Richard P. |last2=Olenick |first3=Tom M. |last3=Apostol |first4=David L. |last4=Goodstein |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2007 |isbn=978-0-521-71590-4 |page=396 |url=https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC}} [https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC&pg=PA396 Extract of page 396]</ref>]] '''ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು''' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಆಕಾಶವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆಕಾಶಕಾಯ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೈಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟರ್ಡ್‍ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಆತನ ಹೆರನ್ನೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ವೃತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಣದ ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವಾಗ mv2/r ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. (m ಆ ಕಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ, r ಕಕ್ಷೆಯ ತ್ರಿಜ್ಯ). ಇದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ. ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಸಹ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ; [[ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ|ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ [[ಸಮೀಕರಣ]]ಗಳ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ==ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಭೂಮಿಯ ದೈನಂದಿನ ಆವರ್ತನೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪಥದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಒಂದು ರಾಕೆಟನ್ನು ಮೈಸೂರಿನತ್ತ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಅದರ ಚಲನ ದರ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 1 ಮೈಲಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು (12.50) ತಲಪುವುದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 22.50 ಯಷ್ಟು ಆವರ್ತಿಸಿರುವುದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬದಲು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅರೇಬಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಕೋತ್ರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೆಲದಿಂದ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ರಾಕೆಟ್‍ನ ಪಥ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯಾಗಿರದೆ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವಕ್ರಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ]] ಇರಲೇಬೇಕು. ಸೂತ್ರದಂತೆ ಮೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನೊದಗಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ. ಭೂಮಿಯ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎಡದಂಡೆಗಿಂತ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮ ತುಫಾನುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗಲಂತೂ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [https://web.archive.org/web/20110709024931/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=coriolis-force1 The definition of the Coriolis effect from the Glossary of Meteorology] <!-- Dead note "2": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab5/gfd_v.htm Rotating turntable setup] The concave turntable used at MIT for educational purposes. --> <!-- Dead note "3": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab1/gfd_1.htm Taylor columns] The counterintuitive behavior of a rotating fluid. Demonstration at MIT for educational purposes --> * [https://web.archive.org/web/20050906101226/http://met.no/english/topics/nomek_2005/coriolis.pdf The Coriolis Effect — a conflict between common sense and mathematics] PDF-file. 20 pages. A general discussion by Anders Persson of various aspects of the coriolis effect, including Foucault's Pendulum and Taylor columns. * [https://wgpqqror.homepage.t-online.de/coriolis.pdf The coriolis effect in meteorology] PDF-file. 5 pages. A detailed explanation by Mats Rosengren of how the gravitational force and the rotation of the Earth affect the atmospheric motion over the Earth surface. 2 figures * [https://web.archive.org/web/20170824181256/http://weather.about.com/od/weathertutorials/tp/coriolisvideos.htm 10 Coriolis Effect Videos and Games]- from the About.com Weather Page * [http://scienceworld.wolfram.com/physics/CoriolisForce.html Coriolis Force] – from [[ScienceWorld]] * [https://web.archive.org/web/20070920165705/http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/phy00/phy00733.htm ''Coriolis Effect and Drains''] An article from the NEWTON web site hosted by the [[Argonne National Laboratory]]. * [https://web.archive.org/web/20080607115312/http://www.imaginascience.com/articles/sciencesphysiques/mecanique/coriolis/coriolis4.php Catalog of Coriolis videos] * [https://www.youtube.com/watch?v=mcPs_OdQOYU ''Coriolis Effect: A graphical animation''], a visual Earth animation with precise explanation * [https://www.youtube.com/watch?v=khRil3tWYEA ''An introduction to fluid dynamics''] SPINLab Educational Film explains the Coriolis effect with the aid of lab experiments * [http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html ''Do bathtubs drain counterclockwise in the Northern Hemisphere?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515152407/http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html |date=15 May 2008 }} by Cecil Adams. * [http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadCoriolis.html ''Bad Coriolis.''] An article uncovering misinformation about the Coriolis effect. By Alistair B. Fraser, emeritus professor of meteorology at [[Pennsylvania State University]] * [http://stratus.ssec.wisc.edu/courses/gg101/coriolis/coriolis.html ''The Coriolis Effect: A (Fairly) Simple Explanation''], an explanation for the layperson * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es1904/es1904page01.cfm?chapter_no=visualization Observe an animation of the Coriolis effect over Earth's surface] * [https://www.youtube.com/watch?v=49JwbrXcPjc Animation clip] showing scenes as viewed from both an inertial frame and a rotating frame of reference, visualizing the Coriolis and centrifugal forces. * [http://www.inwit.com/inwit/writings/coriolisforce.html Vincent Mallette ''The Coriolis Force'' @ INWIT] * [http://pwg.gsfc.nasa.gov/stargaze/Srotfram.htm NASA notes] * [http://andygiger.com/science/e-coriolis/index.html Interactive Coriolis Fountain] lets you control rotation speed, droplet speed and frame of reference to explore the Coriolis effect. * [http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf Rotating Co-ordinating Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416093111/http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf |date=16 April 2021 }}, transformation from inertial systems ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ]] 55bwa45mlqmvyvbt25k64l1th3qmkhq 1372755 1372754 2026-05-05T07:39:16Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372755 wikitext text/x-wiki [[File:Corioliskraftanimation.gif|thumb|In the inertial frame of reference (upper part of the picture), the black ball moves in a straight line. However, the observer (red dot) who is standing in the rotating/non-inertial frame of reference (lower part of the picture) sees the object as following a curved path due to the Coriolis and centrifugal forces present in this frame.<ref>{{cite book |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat, Advanced Edition |edition=illustrated |first1=Steven C. |last1=Frautschi |first2=Richard P. |last2=Olenick |first3=Tom M. |last3=Apostol |first4=David L. |last4=Goodstein |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2007 |isbn=978-0-521-71590-4 |page=396 |url=https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC}} [https://books.google.com/books?id=ZTnxQGJ1fHMC&pg=PA396 Extract of page 396]</ref>]] '''ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು''' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಆಕಾಶವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಆಕಾಶಕಾಯ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೈಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗ್ಯಾಸ್ಟರ್ಡ್‍ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಆತನ ಹೆರನ್ನೇ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ವೃತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಣದ ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವಾಗ mv2/r ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. (m ಆ ಕಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ, r ಕಕ್ಷೆಯ ತ್ರಿಜ್ಯ). ಇದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ. ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಸಹ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲ; [[ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ|ಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ [[ಸಮೀಕರಣ]]ಗಳ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ==ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಭೂಮಿಯ ದೈನಂದಿನ ಆವರ್ತನೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪಥದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಒಂದು ರಾಕೆಟನ್ನು ಮೈಸೂರಿನತ್ತ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಅದರ ಚಲನ ದರ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 1 ಮೈಲಿ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು (12.50) ತಲಪುವುದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 22.50 ಯಷ್ಟು ಆವರ್ತಿಸಿರುವುದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬದಲು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಅರೇಬಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಕೋತ್ರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೆಲದಿಂದ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ರಾಕೆಟ್‍ನ ಪಥ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯಾಗಿರದೆ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವಕ್ರಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ [[ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ]] ಇರಲೇಬೇಕು. ಸೂತ್ರದಂತೆ ಮೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್ ಉತ್ತರ ಮೇರುವಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನೊದಗಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ. ಭೂಮಿಯ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎಡದಂಡೆಗಿಂತ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಚಲನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮ ತುಫಾನುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗಲಂತೂ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [https://web.archive.org/web/20110709024931/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=coriolis-force1 The definition of the Coriolis effect from the Glossary of Meteorology] <!-- Dead note "2": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab5/gfd_v.htm Rotating turntable setup] The concave turntable used at MIT for educational purposes. --> <!-- Dead note "3": [http://www-paoc.mit.edu/labweb/lab1/gfd_1.htm Taylor columns] The counterintuitive behavior of a rotating fluid. Demonstration at MIT for educational purposes --> * [https://web.archive.org/web/20050906101226/http://met.no/english/topics/nomek_2005/coriolis.pdf The Coriolis Effect — a conflict between common sense and mathematics] PDF-file. 20 pages. A general discussion by Anders Persson of various aspects of the coriolis effect, including Foucault's Pendulum and Taylor columns. * [https://wgpqqror.homepage.t-online.de/coriolis.pdf The coriolis effect in meteorology] PDF-file. 5 pages. A detailed explanation by Mats Rosengren of how the gravitational force and the rotation of the Earth affect the atmospheric motion over the Earth surface. 2 figures * [https://web.archive.org/web/20170824181256/http://weather.about.com/od/weathertutorials/tp/coriolisvideos.htm 10 Coriolis Effect Videos and Games]- from the About.com Weather Page * [http://scienceworld.wolfram.com/physics/CoriolisForce.html Coriolis Force] – from [[ScienceWorld]] * [https://web.archive.org/web/20070920165705/http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/phy00/phy00733.htm ''Coriolis Effect and Drains''] An article from the NEWTON web site hosted by the [[Argonne National Laboratory]]. * [https://web.archive.org/web/20080607115312/http://www.imaginascience.com/articles/sciencesphysiques/mecanique/coriolis/coriolis4.php Catalog of Coriolis videos] * [https://www.youtube.com/watch?v=mcPs_OdQOYU ''Coriolis Effect: A graphical animation''], a visual Earth animation with precise explanation * [https://www.youtube.com/watch?v=khRil3tWYEA ''An introduction to fluid dynamics''] SPINLab Educational Film explains the Coriolis effect with the aid of lab experiments * [http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html ''Do bathtubs drain counterclockwise in the Northern Hemisphere?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515152407/http://www.straightdope.com/classics/a1_161.html |date=15 May 2008 }} by Cecil Adams. * [http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadCoriolis.html ''Bad Coriolis.''] An article uncovering misinformation about the Coriolis effect. By Alistair B. Fraser, emeritus professor of meteorology at [[Pennsylvania State University]] * [http://stratus.ssec.wisc.edu/courses/gg101/coriolis/coriolis.html ''The Coriolis Effect: A (Fairly) Simple Explanation''], an explanation for the layperson * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es1904/es1904page01.cfm?chapter_no=visualization Observe an animation of the Coriolis effect over Earth's surface] * [https://www.youtube.com/watch?v=49JwbrXcPjc Animation clip] showing scenes as viewed from both an inertial frame and a rotating frame of reference, visualizing the Coriolis and centrifugal forces. * [http://www.inwit.com/inwit/writings/coriolisforce.html Vincent Mallette ''The Coriolis Force'' @ INWIT] * [http://pwg.gsfc.nasa.gov/stargaze/Srotfram.htm NASA notes] * [http://andygiger.com/science/e-coriolis/index.html Interactive Coriolis Fountain] lets you control rotation speed, droplet speed and frame of reference to explore the Coriolis effect. * [http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf Rotating Co-ordinating Systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416093111/http://www.srl.caltech.edu/phys106/p106a00/topic7.pdf |date=16 April 2021 }}, transformation from inertial systems ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ]] jm8lqv1uab3bha14x7qhu3bp9veb4if 0 179059 1372758 2026-05-05T09:28:29Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372758 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ | image = Gaspard-Gustave de Coriolis.jpg | image_size = 250px | caption = Gaspard-Gustave de Coriolis | birth_date = {{birth date text|21 May 1792}} | birth_place = Paris, France | death_date = {{death-date and age|19 September 1843|21 May 1792}} | death_place =ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | residence = | citizenship = ಫ್ರಾನ್ಸ್ | ethnicity = | field = [[Mathematics]], [[Physics]] | work_institutions = [[École Centrale Paris]]<br>[[École Nationale des Ponts et Chaussées]]<br>[[École Polytechnique]] | alma_mater = [[École Polytechnique]] | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Coriolis effect]]<br>[[Differential analyser]]<br>[[Integraph]]<br>[[Kinetic energy]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | prizes = | religion = | footnotes = | signature = }} '''ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್''' 1792-1843. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ.[[ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು|ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳ]] ಆವಿಷ್ಕರ್ತೃ. ಚಲನಶಕ್ತಿ (ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಎಂಬ ಭೌತ ಪರಿಕಲ್ಪನಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನೀಡಿದಾತ<ref>{{cite book |last =Jammer |first=Max |title=Concepts of Force |publisher=Dover Publications |year=1957 |oclc=656163640 |page=167; footnotes 12, 14 |url=https://books.google.com/books?id=CZtEBcmOe6gC}}</ref>. ಚಲನಶಕ್ತಿ={{math|{{sfrac|1|2}}''mv''<sup>2</sup>}} (m ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ) ಕಾರ್ಯ=ಈಟ (ಈ ಬಲ, ಟ ಬಲದ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಚಲಿಸಿದ ದೂರ)-ಇವೇ ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು. ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮೈಯ ಮೇಲಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್‍ನ ವಿಶೇಷಾಸಕ್ತಿ (1835). ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಯೂ ಗಣಿತೀಯವಾಗಿಯೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಣದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೈಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು) ಚಲನೆಯ ಗಣಿತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಡಕವಾಗಿಸಲು ಎರಡು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಇವೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ== ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1792, ಫೆಬ್ರುವರಿ 21 ರಂದು ಮತ್ತು ಕಾಲವಾದದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1843, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * "Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps" (Coriolis, 1831 & 1835), online and analyzed on ''[http://www.bibnum.education.fr/physique/mecanique/sur-les-equations-du-mouvement-relatif-des-systemes-de-corps BibNum]'' <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> * "Sur le bruit du tonnerre" (Coriolis, 1833), online and analyzed on ''[https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre BibNum]'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220901072940/https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre |date=2022-09-01 }} <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== jopr171r90muhx4b5kfcdq6dabsqzow 1372759 1372758 2026-05-05T09:29:16Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372759 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ | image = Gaspard-Gustave de Coriolis.jpg | image_size = 250px | caption = Gaspard-Gustave de Coriolis | birth_date = {{birth date text|21 May 1792}} | birth_place = Paris, France | death_date = {{death-date and age|19 September 1843|21 May 1792}} | death_place =ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | residence = | citizenship = ಫ್ರಾನ್ಸ್ | ethnicity = | field = [[Mathematics]], [[Physics]] | work_institutions = [[École Centrale Paris]]<br>[[École Nationale des Ponts et Chaussées]]<br>[[École Polytechnique]] | alma_mater = [[École Polytechnique]] | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Coriolis effect]]<br>[[Differential analyser]]<br>[[Integraph]]<br>[[Kinetic energy]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | prizes = | religion = | footnotes = | signature = }} '''ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್''' 1792-1843. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ.[[ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು|ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳ]] ಆವಿಷ್ಕರ್ತೃ. ಚಲನಶಕ್ತಿ (ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಎಂಬ ಭೌತ ಪರಿಕಲ್ಪನಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನೀಡಿದಾತ<ref>{{cite book |last =Jammer |first=Max |title=Concepts of Force |publisher=Dover Publications |year=1957 |oclc=656163640 |page=167; footnotes 12, 14 |url=https://books.google.com/books?id=CZtEBcmOe6gC}}</ref>. ಚಲನಶಕ್ತಿ={{math|{{sfrac|1|2}}''mv''<sup>2</sup>}} (m ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ) ಕಾರ್ಯ=ಈಟ (ಈ ಬಲ, ಟ ಬಲದ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಚಲಿಸಿದ ದೂರ)-ಇವೇ ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು. ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮೈಯ ಮೇಲಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್‍ನ ವಿಶೇಷಾಸಕ್ತಿ (1835). ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಯೂ ಗಣಿತೀಯವಾಗಿಯೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಣದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೈಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು) ಚಲನೆಯ ಗಣಿತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಡಕವಾಗಿಸಲು ಎರಡು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಇವೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ== ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1792, ಫೆಬ್ರುವರಿ 21 ರಂದು ಮತ್ತು ಕಾಲವಾದದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1843, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * "Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps" (Coriolis, 1831 & 1835), online and analyzed on ''[http://www.bibnum.education.fr/physique/mecanique/sur-les-equations-du-mouvement-relatif-des-systemes-de-corps BibNum]'' <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> * "Sur le bruit du tonnerre" (Coriolis, 1833), online and analyzed on ''[https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre BibNum]'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220901072940/https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre |date=2022-09-01 }} <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] 8551rr640b9dcmaye6t5zv45qm0h8f3 1372760 1372759 2026-05-05T09:31:18Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372760 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ | image = Gaspard-Gustave de Coriolis.jpg | image_size = 250px | caption = Gaspard-Gustave de Coriolis | birth_date = {{birth date text|21 May 1792}} | birth_place = Paris, France | death_date = {{death-date and age|19 September 1843|21 May 1792}} | death_place =ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | residence = | citizenship = ಫ್ರಾನ್ಸ್ | ethnicity = | field = [[Mathematics]], [[Physics]] | work_institutions = [[École Centrale Paris]]<br>[[École Nationale des Ponts et Chaussées]]<br>[[École Polytechnique]] | alma_mater = [[École Polytechnique]] | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[Coriolis effect]]<br>[[Differential analyser]]<br>[[Integraph]]<br>[[Kinetic energy]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | prizes = | religion = | footnotes = | signature = }} '''ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್''' 1792-1843. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ.[[ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು|ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳ]] ಆವಿಷ್ಕರ್ತೃ. ಚಲನಶಕ್ತಿ (ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಎಂಬ ಭೌತ ಪರಿಕಲ್ಪನಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನೀಡಿದಾತ<ref>{{cite book |last =Jammer |first=Max |title=Concepts of Force |publisher=Dover Publications |year=1957 |oclc=656163640 |page=167; footnotes 12, 14 |url=https://books.google.com/books?id=CZtEBcmOe6gC}}</ref>. ಚಲನಶಕ್ತಿ={{math|{{sfrac|1|2}}''mv''<sup>2</sup>}} (m ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, v ಅದರ ವೇಗ) ಕಾರ್ಯ=ಈಟ (ಈ ಬಲ, ಟ ಬಲದ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಚಲಿಸಿದ ದೂರ)-ಇವೇ ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು. ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮೈಯ ಮೇಲಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್‍ನ ವಿಶೇಷಾಸಕ್ತಿ (1835). ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಯೂ ಗಣಿತೀಯವಾಗಿಯೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಣದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೈಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು) ಚಲನೆಯ ಗಣಿತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಡಕವಾಗಿಸಲು ಎರಡು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಲಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಇವೇ ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಬಲ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ== ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1792, ಫೆಬ್ರುವರಿ 21 ರಂದು ಮತ್ತು ಕಾಲವಾದದ್ದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ 1843, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * "Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps" (Coriolis, 1831 & 1835), online and analyzed on ''[http://www.bibnum.education.fr/physique/mecanique/sur-les-equations-du-mouvement-relatif-des-systemes-de-corps BibNum]'' <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> * "Sur le bruit du tonnerre" (Coriolis, 1833), online and analyzed on ''[https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre BibNum]'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220901072940/https://www.bibnum.education.fr/sciencesdelaterre/meteorologie/sur-le-bruit-du-tonnerre |date=2022-09-01 }} <small>[click 'à télécharger' for English version]</small> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋರಿಯೋಲಿಸ್, ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ಡ್ ಡ}} [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] 3et4pg72mxz96h0cnxmmlt8cak303ko 0 179060 1372762 2026-05-05T10:16:12Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372762 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Cola acuminata, flower of the Kola Nut tree (9906050364).jpg |genus = Cola |species = acuminata |authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] & [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]] |synonyms = ''Sterculia acuminata'' }} '''ಕೋಲ '''ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಂದು ಮರ. [[ಭಾರತ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಜಿಲ್]], [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ. ==ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ== ಸ್ಟರ್‍ಕ್ಯೂಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಕೋಲ ಅಕ್ಯಮಿನೇಟ. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೋಲ ಹಣ್ಣು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಬಿರಿಸುಕಾಯಿ. ಹಣ್ಣು ನಕ್ಷತ್ರದಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ರಸಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಗುಲಾಬಿ ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಮಾರುವಂತೆ ಕೋಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಇಡಿ ಇಡಿಯಾಗಿಯೂ ಪುಡಿಮಾಡಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದುಂಟು<ref name="bbc">{{cite news |author1=Veronique Greenwood |title=The little-known nut that gave Coca-Cola its name |url=https://www.bbc.com/future/article/20160922-the-nut-that-helped-to-build-a-global-empire |access-date=23 December 2019 |work=BBC News - Future |date=23 September 2016 |quote=These days, the Coca-Cola recipe is a closely guarded secret. But it's said to no longer contain kola nut extract, relying instead on artificial imitations to achieve the flavour}}</ref>. ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇವಕ್ಕೆ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ [[ಕೆಫೀನ್]], ಕೋಲನಿನ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗ್ಲೂಕೋಸೈಡ್-ಕೋಲಾನಿನ್ ಚಂಚಲತೈಲ ಇವೆ. ಕೆಫೀನ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೃದಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಗುಣ ಕೋಲ ಹಣ್ಣಿಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Cola acuminata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-183.jpg|''Cola acuminata'' in flower : coloured plate from ''[[Köhler's Medicinal Plants|Köhler's Medizinal-Pflanzen]]'' Image:Koeh-190.jpg|''Cola acuminata'' in fruit, also from ''Köhler's Medizinal-Pflanzen'' File:Pg157 Sterculia cola ou Sterculia acuminata.jpg|Botanical line drawing of anatomy of ''C. acuminata'', showing warty exterior of pod, from ''Du Niger au golfe de Guiné...'', by [[Louis Gustave Binger]] File:Cola MS 6687.JPG|Kola nuts spread out for sale in the central market in [[Ouagadougou]], Burkina Faso File:Cola acuminata - African kola nut seeds, with twigs.jpg|Dried kola nuts and [[chewing stick]]s harvested from ''C. acuminata'' </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 141etv17kw5bg1tdyqvlgjof5l3hq4c 1372763 1372762 2026-05-05T10:16:27Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372763 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Cola acuminata, flower of the Kola Nut tree (9906050364).jpg |genus = Cola |species = acuminata |authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] & [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]] |synonyms = ''Sterculia acuminata'' }} '''ಕೋಲ '''ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಂದು ಮರ. [[ಭಾರತ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಜಿಲ್]], [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ. ==ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ== ಸ್ಟರ್‍ಕ್ಯೂಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಕೋಲ ಅಕ್ಯಮಿನೇಟ. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೋಲ ಹಣ್ಣು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಬಿರಿಸುಕಾಯಿ. ಹಣ್ಣು ನಕ್ಷತ್ರದಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ರಸಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಗುಲಾಬಿ ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಮಾರುವಂತೆ ಕೋಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಇಡಿ ಇಡಿಯಾಗಿಯೂ ಪುಡಿಮಾಡಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದುಂಟು<ref name="bbc">{{cite news |author1=Veronique Greenwood |title=The little-known nut that gave Coca-Cola its name |url=https://www.bbc.com/future/article/20160922-the-nut-that-helped-to-build-a-global-empire |access-date=23 December 2019 |work=BBC News - Future |date=23 September 2016 |quote=These days, the Coca-Cola recipe is a closely guarded secret. But it's said to no longer contain kola nut extract, relying instead on artificial imitations to achieve the flavour}}</ref>. ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇವಕ್ಕೆ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ [[ಕೆಫೀನ್]], ಕೋಲನಿನ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗ್ಲೂಕೋಸೈಡ್-ಕೋಲಾನಿನ್ ಚಂಚಲತೈಲ ಇವೆ. ಕೆಫೀನ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೃದಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಗುಣ ಕೋಲ ಹಣ್ಣಿಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Cola acuminata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-183.jpg|''Cola acuminata'' in flower : coloured plate from ''[[Köhler's Medicinal Plants|Köhler's Medizinal-Pflanzen]]'' Image:Koeh-190.jpg|''Cola acuminata'' in fruit, also from ''Köhler's Medizinal-Pflanzen'' File:Pg157 Sterculia cola ou Sterculia acuminata.jpg|Botanical line drawing of anatomy of ''C. acuminata'', showing warty exterior of pod, from ''Du Niger au golfe de Guiné...'', by [[Louis Gustave Binger]] File:Cola MS 6687.JPG|Kola nuts spread out for sale in the central market in [[Ouagadougou]], Burkina Faso File:Cola acuminata - African kola nut seeds, with twigs.jpg|Dried kola nuts and [[chewing stick]]s harvested from ''C. acuminata'' </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] 77pvh7wlllgepwlipve7vr19e46n2la 1372764 1372763 2026-05-05T10:16:38Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372764 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Cola acuminata, flower of the Kola Nut tree (9906050364).jpg |genus = Cola |species = acuminata |authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] & [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]] |synonyms = ''Sterculia acuminata'' }} '''ಕೋಲ '''ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಂದು ಮರ. [[ಭಾರತ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಜಿಲ್]], [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ. ==ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ== ಸ್ಟರ್‍ಕ್ಯೂಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಕೋಲ ಅಕ್ಯಮಿನೇಟ. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೋಲ ಹಣ್ಣು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಬಿರಿಸುಕಾಯಿ. ಹಣ್ಣು ನಕ್ಷತ್ರದಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ರಸಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಗುಲಾಬಿ ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಮಾರುವಂತೆ ಕೋಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಇಡಿ ಇಡಿಯಾಗಿಯೂ ಪುಡಿಮಾಡಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದುಂಟು<ref name="bbc">{{cite news |author1=Veronique Greenwood |title=The little-known nut that gave Coca-Cola its name |url=https://www.bbc.com/future/article/20160922-the-nut-that-helped-to-build-a-global-empire |access-date=23 December 2019 |work=BBC News - Future |date=23 September 2016 |quote=These days, the Coca-Cola recipe is a closely guarded secret. But it's said to no longer contain kola nut extract, relying instead on artificial imitations to achieve the flavour}}</ref>. ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇವಕ್ಕೆ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ [[ಕೆಫೀನ್]], ಕೋಲನಿನ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗ್ಲೂಕೋಸೈಡ್-ಕೋಲಾನಿನ್ ಚಂಚಲತೈಲ ಇವೆ. ಕೆಫೀನ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೃದಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಗುಣ ಕೋಲ ಹಣ್ಣಿಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Cola acuminata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-183.jpg|''Cola acuminata'' in flower : coloured plate from ''[[Köhler's Medicinal Plants|Köhler's Medizinal-Pflanzen]]'' Image:Koeh-190.jpg|''Cola acuminata'' in fruit, also from ''Köhler's Medizinal-Pflanzen'' File:Pg157 Sterculia cola ou Sterculia acuminata.jpg|Botanical line drawing of anatomy of ''C. acuminata'', showing warty exterior of pod, from ''Du Niger au golfe de Guiné...'', by [[Louis Gustave Binger]] File:Cola MS 6687.JPG|Kola nuts spread out for sale in the central market in [[Ouagadougou]], Burkina Faso File:Cola acuminata - African kola nut seeds, with twigs.jpg|Dried kola nuts and [[chewing stick]]s harvested from ''C. acuminata'' </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] o9rs3cv8pgjmeef8ek9igmnwlf0i0ec 1372770 1372764 2026-05-05T11:57:59Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372770 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Cola acuminata, flower of the Kola Nut tree (9906050364).jpg |genus = Cola |species = acuminata |authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] & [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]] |synonyms = ''Sterculia acuminata'' }} '''ಕೋಲ '''ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಂದು ಮರ. [[ಭಾರತ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಜಿಲ್]], [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ. ==ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ== ಸ್ಟರ್‍ಕ್ಯೂಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಕೋಲ ಅಕ್ಯಮಿನೇಟ. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೋಲ ಹಣ್ಣು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಬಿರಿಸುಕಾಯಿ. ಹಣ್ಣು ನಕ್ಷತ್ರದಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ರಸಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಗುಲಾಬಿ ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಮಾರುವಂತೆ ಕೋಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಇಡಿ ಇಡಿಯಾಗಿಯೂ ಪುಡಿಮಾಡಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದುಂಟು<ref name="bbc">{{cite news |author1=Veronique Greenwood |title=The little-known nut that gave Coca-Cola its name |url=https://www.bbc.com/future/article/20160922-the-nut-that-helped-to-build-a-global-empire |access-date=23 December 2019 |work=BBC News - Future |date=23 September 2016 |quote=These days, the Coca-Cola recipe is a closely guarded secret. But it's said to no longer contain kola nut extract, relying instead on artificial imitations to achieve the flavour}}</ref>. ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಇವಕ್ಕೆ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯಿದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ [[ಕೆಫೀನ್]], ಕೋಲನಿನ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗ್ಲೂಕೋಸೈಡ್-ಕೋಲಾನಿನ್ ಚಂಚಲತೈಲ ಇವೆ. ಕೆಫೀನ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೃದಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಗುಣ ಕೋಲ ಹಣ್ಣಿಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Cola acuminata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-183.jpg|''Cola acuminata'' in flower : coloured plate from ''[[Köhler's Medicinal Plants|Köhler's Medizinal-Pflanzen]]'' Image:Koeh-190.jpg|''Cola acuminata'' in fruit, also from ''Köhler's Medizinal-Pflanzen'' File:Pg157 Sterculia cola ou Sterculia acuminata.jpg|Botanical line drawing of anatomy of ''C. acuminata'', showing warty exterior of pod, from ''Du Niger au golfe de Guiné...'', by [[Louis Gustave Binger]] File:Cola MS 6687.JPG|Kola nuts spread out for sale in the central market in [[Ouagadougou]], Burkina Faso File:Cola acuminata - African kola nut seeds, with twigs.jpg|Dried kola nuts and [[chewing stick]]s harvested from ''C. acuminata'' </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ}} [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] k1talwm5cmbvpfbun395knd3lwyc88f 0 179061 1372765 2026-05-05T10:24:22Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372765 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲಶಾಂತಯ್ಯ''' : - ಸು. 1160. [[ವೀರಶೈವ]] ಅಮರ ಗಣಾಧೀಶ್ವರರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವ ಈತ ಹಿರಿಯ [[ಶರಣರು|ಶರಣ]] ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ. [[ಬಸವೇಶ್ವರ|ಬಸವಣ್ಣ]], ಬಿಜ್ಜಳರ ಸಮಕಾಲೀನ. ಬಿಜ್ಜಳನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿವ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಕೋಲು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವಂತೆ ಈತ `ಚಿತ್ರದ ಜಂಗಮವನಿದವನನಿದ ಪವಾಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. [[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]] ರಚನೆಯಿಂದ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ದೊರೆತಿರುವಂತೆ ಈತನ ವಚನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 100. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 64 ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಗಳು, 36 ಬೆಡಗಿನ ವಚನಗಳು. ಪುಣ್ಯಾರಣ್ಯ ದಹನ ಭೀಮೇಶ್ವರಲಿಂಗ ನಿರಂಗಸಂಗ ಎಂಬುದು ಈತನ ವಚನಾಂಕಿತ. ಎಲ್ಲ ವಚನಕಾರರಂತೆ ಈತನೂ ಷಟ್ಸ್ಥಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತನಾದವನ ಜಡೆಮುಡಿಗಳು ಎಂತೇ ಇರಲಿ ಆತನ ನಡೆನುಡಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದರೆ ಸಾಕು. ಅವನಿಗೆ ಅವಸೋಂಕು ಬಂದರೂ ಭಾವ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.-ಎಂಬಿವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವೇಸಿಯ ಸಂಗ ದ್ರವ್ಯದ ಕೇಡು, ದಾಸಿಯ ಸಂಗ ಮಾನಹಾನಿಗೆ ಮೊದಲು; ಆಂದಣಗಿತ್ತಿಯ ಮಾತು ಬಂದಿಕಾರ ಜಗಳದಂತೆ, ಕಂಡವರಲ್ಲಿ ತಂದು ಮಾಡುವವನ ಮಾಟ ಸಾಕಿ ಕೊಂದಿಹನ ದಯದಂತೆ; ಮಾಡಿ ಆಡಲೇತಕ್ಕೆ, ಸಲಹಿಕೊಲಲೇತಕ್ಕೆ, ಬಿತ್ತಿ ಕೀಳಲೇತಕ್ಕೆ, ಕಟ್ಟಿ ಒಡೆಯಲೇಕೆ? ಮಾಡಿ ಮಾಡಿ ಮನಗುಂದುವ ನೀಡಿ ನೀಡಿ ನಿಜಗುಂದುವಣ ಬೇಡ-ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈತನ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ ಶಾಂತಯ್ಯ}} lcuqqz7i5trjykjbxtv0468ersdooq2 1372766 1372765 2026-05-05T10:24:37Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವೀರಶೈವ ಸಾಹಿತ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372766 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲಶಾಂತಯ್ಯ''' : - ಸು. 1160. [[ವೀರಶೈವ]] ಅಮರ ಗಣಾಧೀಶ್ವರರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವ ಈತ ಹಿರಿಯ [[ಶರಣರು|ಶರಣ]] ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ. [[ಬಸವೇಶ್ವರ|ಬಸವಣ್ಣ]], ಬಿಜ್ಜಳರ ಸಮಕಾಲೀನ. ಬಿಜ್ಜಳನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿವ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಕೋಲು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವಂತೆ ಈತ `ಚಿತ್ರದ ಜಂಗಮವನಿದವನನಿದ ಪವಾಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. [[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]] ರಚನೆಯಿಂದ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ದೊರೆತಿರುವಂತೆ ಈತನ ವಚನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 100. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 64 ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಗಳು, 36 ಬೆಡಗಿನ ವಚನಗಳು. ಪುಣ್ಯಾರಣ್ಯ ದಹನ ಭೀಮೇಶ್ವರಲಿಂಗ ನಿರಂಗಸಂಗ ಎಂಬುದು ಈತನ ವಚನಾಂಕಿತ. ಎಲ್ಲ ವಚನಕಾರರಂತೆ ಈತನೂ ಷಟ್ಸ್ಥಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತನಾದವನ ಜಡೆಮುಡಿಗಳು ಎಂತೇ ಇರಲಿ ಆತನ ನಡೆನುಡಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದರೆ ಸಾಕು. ಅವನಿಗೆ ಅವಸೋಂಕು ಬಂದರೂ ಭಾವ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.-ಎಂಬಿವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವೇಸಿಯ ಸಂಗ ದ್ರವ್ಯದ ಕೇಡು, ದಾಸಿಯ ಸಂಗ ಮಾನಹಾನಿಗೆ ಮೊದಲು; ಆಂದಣಗಿತ್ತಿಯ ಮಾತು ಬಂದಿಕಾರ ಜಗಳದಂತೆ, ಕಂಡವರಲ್ಲಿ ತಂದು ಮಾಡುವವನ ಮಾಟ ಸಾಕಿ ಕೊಂದಿಹನ ದಯದಂತೆ; ಮಾಡಿ ಆಡಲೇತಕ್ಕೆ, ಸಲಹಿಕೊಲಲೇತಕ್ಕೆ, ಬಿತ್ತಿ ಕೀಳಲೇತಕ್ಕೆ, ಕಟ್ಟಿ ಒಡೆಯಲೇಕೆ? ಮಾಡಿ ಮಾಡಿ ಮನಗುಂದುವ ನೀಡಿ ನೀಡಿ ನಿಜಗುಂದುವಣ ಬೇಡ-ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈತನ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ ಶಾಂತಯ್ಯ}} [[ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಸಾಹಿತ್ಯ]] 46e3dzwacufa9wdu67rr07q3c5qp28v 1372767 1372766 2026-05-05T10:25:24Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372767 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲಶಾಂತಯ್ಯ''' : - ಸು. 1160. [[ವೀರಶೈವ]] ಅಮರ ಗಣಾಧೀಶ್ವರರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವ ಈತ ಹಿರಿಯ [[ಶರಣರು|ಶರಣ]] ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ. [[ಬಸವೇಶ್ವರ|ಬಸವಣ್ಣ]], ಬಿಜ್ಜಳರ ಸಮಕಾಲೀನ. ಬಿಜ್ಜಳನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿವ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತನ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಕೋಲು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವಂತೆ ಈತ `ಚಿತ್ರದ ಜಂಗಮವನಿದವನನಿದ ಪವಾಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. [[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]] ರಚನೆಯಿಂದ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ದೊರೆತಿರುವಂತೆ ಈತನ ವಚನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 100. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 64 ಸಾಮಾನ್ಯವಚನಗಳು, 36 ಬೆಡಗಿನ ವಚನಗಳು. ಪುಣ್ಯಾರಣ್ಯ ದಹನ ಭೀಮೇಶ್ವರಲಿಂಗ ನಿರಂಗಸಂಗ ಎಂಬುದು ಈತನ ವಚನಾಂಕಿತ. ಎಲ್ಲ ವಚನಕಾರರಂತೆ ಈತನೂ ಷಟ್ಸ್ಥಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತನಾದವನ ಜಡೆಮುಡಿಗಳು ಎಂತೇ ಇರಲಿ ಆತನ ನಡೆನುಡಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದರೆ ಸಾಕು. ಅವನಿಗೆ ಅವಸೋಂಕು ಬಂದರೂ ಭಾವ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.-ಎಂಬಿವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವೇಸಿಯ ಸಂಗ ದ್ರವ್ಯದ ಕೇಡು, ದಾಸಿಯ ಸಂಗ ಮಾನಹಾನಿಗೆ ಮೊದಲು; ಆಂದಣಗಿತ್ತಿಯ ಮಾತು ಬಂದಿಕಾರ ಜಗಳದಂತೆ, ಕಂಡವರಲ್ಲಿ ತಂದು ಮಾಡುವವನ ಮಾಟ ಸಾಕಿ ಕೊಂದಿಹನ ದಯದಂತೆ; ಮಾಡಿ ಆಡಲೇತಕ್ಕೆ, ಸಲಹಿಕೊಲಲೇತಕ್ಕೆ, ಬಿತ್ತಿ ಕೀಳಲೇತಕ್ಕೆ, ಕಟ್ಟಿ ಒಡೆಯಲೇಕೆ? ಮಾಡಿ ಮಾಡಿ ಮನಗುಂದುವ ನೀಡಿ ನೀಡಿ ನಿಜಗುಂದುವಣ ಬೇಡ-ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈತನ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ ಶಾಂತಯ್ಯ}} [[ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ]] sz9h42zretbtcgu6yi5njivcseko1f4