ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 4418 1373187 1341886 2026-05-11T11:25:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373187 wikitext text/x-wiki {{ದ್ವಂದ್ವ|ಈ ಹೆಸರಿನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ [[ಕಾಡು (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ}} [[ಚಿತ್ರ:Amazon Rainforest-bird site.jpg|thumb|right|[[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್]] ನದಿ ಸುತ್ತಲ ಕಾಡು]] [[File:Proportion and distribution of global forest area by climatic domain, 2020.svg|thumb|upright=1.4|Proportion and distribution of global forest area by climatic domain, 2020<ref>{{Cite book|doi=10.4060/ca8753en|title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings|publisher=FAO|year=2020|isbn=978-92-5-132581-0|location=Rome|s2cid=130116768}}</ref>]] '''ಕಾಡು''' [[ಮರ]]ಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಮಿಯ ಸುಮಾರು ೯.೪% ಭಾಗವನ್ನು (ನೆಲಭಾಗದ ಸು. ೩೦%) ಆವರಿಸಿದೆ. ಮರಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಂದರವಾದ, ಜನದಟ್ಟಣೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕಾಡುಗಳು ಮಳೆಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಅವು ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ 9.4% ಅನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ. == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ == [[File:Niepolomice oli 2013251.jpg|thumb|right|Since the 13th century, the [[Niepołomice Forest]] in [[Poland]] has had special use and protection. In this view from space, different coloration can indicate different functions.<ref>{{cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=82464 |title=A Polish Royal Forest |publisher=[[NASA Earth Observatory]] |date=29 November 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104205531/http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=82464 |archive-date=4 January 2014}}</ref>]] ಕಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅರಣ್ಯದ 800 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="unep">{{cite web | url = http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf | title = Forest definition and extent | date = 2010-01-27 | publisher = United Nations Environment Programme | format = PDF | accessdate = 2014-11-16 | archive-date = 2010-07-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100726140947/http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf | url-status= dead }}</ref> ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ,<ref name="ap862">{{cite web | url = http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf | title = Forest Resources Assessment Working Paper 180 | first1 = Kenneth|last1=MacDicken | publisher = Food and Agriculture Organization of the United Nations Forestry Department. | location = Rome | date = 2013-03-15 | format = PDF | accessdate = 2014-11-16 }}</ref> ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಮರಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ipcc">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|title=Land Use, Land-Use Change and Forestry|editor-first1=Robert T.|editor-last1=Watson|editor-first2=David J.|editor-last2=Verardo|editor-first3=Ian R.|editor-last3=Noble|editor-first4=Bert|editor-last4=Bolin|editor-first5=N.H.|editor-last5=Ravindranath|editor-first6=David J.|editor-last6=Dokken|publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change|year=2000|accessdate=2014-11-16|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129020202/http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1 |title = Facts on Forests and Forestry |first1 = Nicholas |last1 = Menzies |first2 = Elisabeth |last2 = Grinspoon |publisher = ForestFacts.org, a subsidiary of GreenFacts.org |date = 2007-10-22 |accessdate = 2014-11-16 |archive-date = 2015-05-08 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150508030720/http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1 |url-status = dead }}</ref> ಅರಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೂರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ಭೂ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಭೂ ಪ್ರದೇಶ..<ref name="ipcc"/> ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾನೂನು ಪದನಾಮಗಳು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮರಗಳು ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಭೂಮಿ..<ref name="ipcc"/> ಭೂ ಬಳಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮರದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ಭೂ ಬಳಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ರೋಗ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಸಾಂದ್ರತೆ), ಮರದ ಕೆಳಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ, ಮರದ ಕಾಂಡಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ..<ref name="ipcc"/> ಅಂತಹ ಭೂದೃಶ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂಮಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಸವನ್ನಾಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ . ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಅರಣ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಇದು ಆವರಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ 60% ರಿಂದ 100% ವರೆಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತದೆ ref>{{cite web | url = http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html | title = Introduction: Definition of a Forest | publisher = MuseumLink Illinois | accessdate = 2014-11-16 }}</ref> ಆದರೆ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸವನ್ನಾ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸವನ್ನಾವನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶವು ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="ap862"/> ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕೆಲವು ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರಣ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ತೋಟಗಳನ್ನು ಮರಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವಿಕಸನ== ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮೊದಲ ಕಾಡುಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಆರ್ಕಿಯೊಪೆಟರಿಕ್ಸ್‌ನ ವಿಕಾಸದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref name=first>{{cite web|url=http://www.devoniantimes.org/opportunity/forests.html|title=The First Forests|work=Devonian Times|accessdate=2016-05-28|archive-date=2016-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160510190820/http://www.devoniantimes.org/opportunity/forests.html|url-status=dead}}</ref> ಆರ್ಕಿಯೊಪೆಟರಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ಸಸ್ಯ, ಮರದಂತಹ ಮತ್ತು ಮೂಲಿಕೆಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು, 10 ಮೀಟರ್ (33 ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆರ್ಕಿಯೊಪೆಟರಿಕ್ಸ್ ಸಮಭಾಜಕದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹರಡಿತು.<ref name=first/> ಆರ್ಕಿಯೊಪೆಟರಿಕ್ಸ್ ಮೊದಲ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ನೆರಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಆರ್ಕಿಯೊಪೆಟರಿಕ್ಸ್‌ನ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಾಗಗಳು ಅದರ ಅರಣ್ಯ ಮೇಲಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು. ಬಿದ್ದ ಭಾಗಗಳು, ನೆರಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು ಮೊದಲ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು.<ref name=first/> ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥವು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name=first/> ==ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ== ಭೂಮಿಯ ಜೀವಗೋಳದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ 75% ರಷ್ಟು ಅರಣ್ಯಗಳು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ 80% ರಷ್ಟು ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ.<ref name=yude>{{cite journal |title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World’s Forests |first1=Yude |last1=Pan |first2=Richard A. |last2=Birdsey |first3=Oliver L. |last3=Phillips |first4=Robert B. |last4=Jackson |journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst. |year=2013 |volume=44 |pages=593–62 |url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf |doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914 |access-date=2017-05-02 |archive-date=2016-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf |url-status= }}</ref> ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಮರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಭಾಜಕದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ 10° ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಾಗಿವೆ , ಆದರೆ 53°N ಮತ್ತು 67°N ನಡುವಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ಟೈಗಾ ಕಾಡುಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮದಂತೆ, ಕಾಡುಗಳು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಆಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಕಾಡುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪತನಶೀಲ ಕಾಡುಗಳು) ಅನೇಕ ಮರ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮರ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾ., ಟೈಗಾ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳು). ಇತರ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಾಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ==ರಚನೆ== [[File:Spiny Forest Ifaty Madagascar.jpg|thumb|Spiny forest at Ifaty, [[Madagascar]], featuring various ''[[Adansonia]]'' (baobab) species, ''[[Alluaudia procera]]'' (Madagascar ocotillo) and other vegetation]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಪದರಗಳಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲಿನ ಪದರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಳಗಿನ ಪದರ ಸೇರಿವೆ. ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ಐದು ಪದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮೇಲಿನ ಪದರವು ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಪದರವು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಪದರವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಚಿಕ್ಕ ಮರಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಪದರವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದನೇ ಪದರ, ನೆಲದ ಪದರವು ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಪದರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಪದರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಚಿಗಳ ಪದರವೂ ಇರುತ್ತದೆ . ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಐದು ಪದರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಮೂರು ಪದರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: ಮೇಲಿನ ಪದರ, ಕೆಳಗಿನ ಪದರ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಪದರ. ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಗಳು ಮಧ್ಯಂತರ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪದರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅರಣ್ಯ ಇರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ . ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ (ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ, ಪತನಶೀಲ) ಎಲೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಗೀಕರಣವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಗಲ ಎಲೆಗಳೇ ಅಥವಾ ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಆಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಇತರವುಗಳ ಸರಳೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು 26 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ 26 ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು 6 ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: # ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಡುಗಳು , # ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಕಾಡುಗಳು , # ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು , # ಶರತ್ಕಾಲದ ಕಾಡುಗಳು , # ವಿರಳ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು , # ಬೆಳೆಸಿದ ಕಾಡುಗಳು . ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಡುಗಳು === ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಡುಗಳು ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ, ಬಲವಾದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನ, ದೀರ್ಘ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬೇಸಿಗೆಗಳು ಈ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಅವು ಕೆಲವು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ, ಯುರೇಷಿಯಾ, [[ಕೆನಡಾ]], [[ಸ್ವೀಡನ್]], ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು [[ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಪೈನ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್, ಫರ್ ಮುಂತಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯ ಬೆಕ್ಕುಗಳು, [[ತೋಳ]]ಗಳು, [[ಕರಡಿ]]ಗಳು, [[ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ]]ಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು, ಹೈನಾಗಳು, ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಕಶೇರುಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣು ತೆಳ್ಳಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮಸ್ ನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣು ಫಲವತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಬೀಜಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. === ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳು === [[File:Namdapha2.jpg|thumb|upright|Broadleaf forest in [[Bhutan]]]] ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪತನಶೀಲ ಕಾಡುಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಮಾನವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಮರಗಳು ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮಳೆಗಾಲದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸುತ್ತವೆ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುತ್ತವೆ. ಅವು [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]], [[ಯುರೋಪ್]], ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, [[ಚಿಲಿ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 80-180 ಸೆಂ.ಮೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು 10-20 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನವು ಈ ಕಾಡುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮರಗಳು 40-50 ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಓಕ್, ಬೀಚ್, ಹತ್ತಿ ಮರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಮ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳಿವೆ. ಪಾಚಿಗಳು, ಪಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೈಕೆನ್‌ಗಳು ಮರದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು, ನರಿಗಳು, ಮರಕುಟಿಗಗಳು, ಆಮೆಗಳು, ಹಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಸಿಂಹಗಳು ಸೇರಿವೆ. === ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು === ಉಷ್ಣವಲಯದ [[ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು]]ಗಳು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮರಗಳು ಸಣ್ಣ ಸೂಜಿಯ ಆಕಾರದ ಎಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೈತ್ಯ ಮರಗಳಿಲ್ಲ. ಮರಗಳು 3.8 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಕತ್ತೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ಕಾಡು ಇಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿಗಳು. ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಗೊರಸುಗಳು, ಜಿಗಿಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು. === ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಕಾಡುಗಳು === ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಂಜು ತುಂಬಾ ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಿಂತ ಭೂಮಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಸ್ಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರೆಡ್‌ವುಡ್ ಮರಗಳು ಮತ್ತು [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಮರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. === ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು === ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಸಮಭಾಜಕದ ಬಳಿ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಎರಡೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 200-225 ಸೆಂ.ಮೀ.. ಇದು ವರ್ಷವಿಡೀ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ, [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಮಲಯ]], [[ಬೊರ್ನಿಯೊ]], ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮರಗಳು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಹಳ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಪತನಶೀಲ ಮರಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕಾಡುಗಳು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಕಶೇರುಕಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಹುಳುಗಳು, ಬಸವನಹುಳು, ಶತಪದಿಗಳು, ಮಿಲಿಪೀಡ್‌ಗಳು, ಚೇಳುಗಳು, ಜೇಡಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಗಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಜೀವಿಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಡುಗಳು ಆನೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಹುಲಿಗಳು, ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆಗಳು, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. === ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಾಡುಗಳು === ಉಷ್ಣವಲಯದ ಋತುಮಾನದ ಕಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಆರ್ದ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರವಲ್ಲದ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಮರಗಳು 40 ಮೀ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರ. ಅತಿ ಎತ್ತರದವು ಪತನಶೀಲ ಮರಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರಗಳು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ತೇಗ]] ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಮರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. == ಕಾಡುಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳು == ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮರವು 50 ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ 15,70,000 ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. * ಇದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ . * ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. * ಅವು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ . * ಮರವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಸತಿ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ , ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಶಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು . ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮರವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (220 ಪೌಂಡ್) ನಿವ್ವಳ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Luis Villazon|url=https://www.sciencefocus.com/planet-earth/how-many-trees-does-it-take-to-produce-oxygen-for-one-person/|title=How many trees does it take to produce oxygen for one person?|date=16 September 2015 |publisher=Science Focus|access-date=12 August 2019}}</ref> * ಇಂಗಾಲದ ಸಿಂಕ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು . ಆದ್ದರಿಂದ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅವು ಅವಶ್ಯಕ <ref name=IPCC>{{cite book |title=Global Warming of 1.5&nbsp;°C – an IPCC special report on the impacts of global warming of 1.5&nbsp;°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty Summary for Policymakers |url=http://report.ipcc.ch/sr15/pdf/sr15_spm_final.pdf |date=6 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003130/http://report.ipcc.ch/sr15/pdf/sr15_spm_final.pdf |archive-date=18 October 2018 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |page=22 |access-date=11 October 2021}}</ref>. * ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2017 ರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕಾಡುಗಳು ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು , ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಾಂಗಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಶಾಖದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref name="Rainforest-initiated wet season onset over the southern Amazon">{{cite journal |last1=S. Write |first1=Jonathon |last2=Fu |first2=Rong |last3=R. Worden |first3=John |last4=Chakraborty |first4=Sudip |last5=E. Clinton |first5=Nicholas |last6=Risi |first6=Camille |last7=Sun |first7=Ying |author7-link=Ying Sun (environmental scientist)|last8=Yin |first8=Lei |title=Rainforest-initiated wet season onset over the southern Amazon |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=114 |date=20 July 2017 |issue=Forests, Rainfall |pages=8481–86 |doi=10.1073/pnas.1621516114 |pmid=28729375 |pmc=5558997 |bibcode=2017PNAS..114.8481W |doi-access=free }}</ref> and in the tropics to [[occupational heat stress]] of outdoor workers.<ref>{{Cite news |last=Quaglia |first=Sofia |title=Deforestation making outdoor work unsafe for millions, says study |url=https://www.theguardian.com/environment/2021/dec/17/deforestation-making-outdoor-work-unsafe-for-millions-says-study |date=17 December 2021 |newspaper=The Guardian |access-date=16 February 2022}}</ref> * ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ನೀರು . * ಪ್ರವಾಹದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು . * ಆನುವಂಶಿಕ ಮೀಸಲು ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. * ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. * ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯ ಇಂಧನ, ಮರ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://doi.org/10.4060/ca8642en|title=The State of the World's Forests 2020 – Forests, biodiversity and people|publisher=FAO & UNEP|year=2020|isbn=978-92-5-132419-6|location=Rome|doi=10.4060/ca8642en|hdl=10568/109844 |s2cid=241858489}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.barrameda.com.ar/ecology/forests-in-danger.htm Forests in danger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304131941/http://www.barrameda.com.ar/ecology/forests-in-danger.htm |date=4 March 2009 }} * [https://web.archive.org/web/20150908225225/http://intactforests.org/ Intact Forests] with maps and reports (archived 8 September 2015) * [http://www.fao.org/docrep/008/a0400e/a0400e00.htm Global Forest Resources Assessment 2005] by the [[Food and Agriculture Organization]] * {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20080124171741/http://www.coolforests.org/ CoolForests.org – Conservation Cools the Planet]}} (archived 24 January 2008) * [http://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS Forest area is land under natural or planted stands of trees of at least 5 meters ''in situ'', whether productive or not, and excludes tree stands in agricultural production systems] * [http://www.google.com/publicdata/explore?ds=d5bncppjof8f9_&ctype=l&strail=false&nselm=h&met_y=ag_lnd_frst_k2&hl=en&dl=en Forest area (sq. km)] data from the [[World Bank]]'s [[World Development Indicators]], made available by Google * {{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/948_discovery_2008/page12.shtml|title=The first forests – Discovery 2008|last=Luck Baker|first=Andrew|date=18 November 2008|work=[[BBC Online]]}} * {{cite web|url=http://www.conservation.org/newsroom/pressreleases/Pages/The-Worlds-10-Most-Threatened-Forest-Hotspots.aspx|title=The World's 10 Most Threatened Forest Hotspots|date=2 February 2011|publisher=[[Conservation International]]}} * {{Cite EB1911|wstitle=Forests and Forestry|first1=Wilhelm|last1=Schlich|author-link1=Wilhelm Philipp Daniel Schlich|first2=Gifford|last2=Pinchot|author-link2=Gifford Pinchot|volume=10|pages=645–660}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಡುಗಳು|*]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ನಿಸರ್ಗ]] 6gzt0gev7eixjggo7umlo6scedi3ybo 0 10209 1373145 1373060 2026-05-10T20:38:55Z PrasannaKUSA 98856 1373145 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | image = Karpur_Srinivasa_Rao_portrait.jpg | image_caption = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್, ಅಂದಾಜು ೧೯೨೦ರ ದಶಕ | birth_date = {{birth date|1863|7|27|df=y}} | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | death_date = {{death date and age|1932|6|2|1863|7|27|df=y}} | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ | known_for = ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್; [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟು]]; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ; [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕ.ಸಾ.ಪ.]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು | awards = ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ (ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ); ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ; M.R.A.S. (೧೯೧೪) | spouse = ವೆಂಕುಬಾಯಿ | children = ೬ (ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ) | father = ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್ | mother = ಜೀವುಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ }} '''ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್''' (ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಯರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ;{{efn|'ಶ್ರೀನಿವಾಸ' ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತ [[ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (೧೮೮೬–೮೭), ದಿವಾನರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್, ಫೈಲ್ ಸಂ. ೫೯೧) ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಫಲಕ ('ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್' ಎಂದು) — ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.|group=note}} ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ – ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨), B.Sc., L.C.E., M.R.A.S., ಒಬ್ಬ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ (೧೯೧೨–೧೯೧೭) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದದ್ದು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಾವೇರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದದ್ದು; ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದದ್ದು. [[ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ]] (೧೮೮೭–೧೯೭೫), ಕನ್ನಡ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು,{{sfn|Indian Philatelics|1988}} ತಮ್ಮ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಎಂಬ ನೆನಪಿನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು 'ಹರ್ಕ್ಯುಲಿಯನ್' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪ್ರಬಂಧ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.{{sfn|Gundappa|1970}} ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಲೇಖಕಿ ಗೌರಿ ಸತ್ಯ ಅವರು ''ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು'' (ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು, ೨೦೨೫) ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ, ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನೇತೃತ್ವ ಕುರಿತು ಆರು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}}{{efn|ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ — ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಕ.ಸಾ.ಪ. ಫಲಕಗಳು, ಬಡ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್. 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ವಂಶನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಪೂರ್ವಿಕರು ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಅಡಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ತನಕ ಉಂಡೆ ಕರ್ಪೂರ ಉರಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ವಂಶಕ್ಕೆ 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತಂತೆ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್, ಬೆಂಗಳೂರು|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (B.Sc.) ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಸಾಯನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿ (L.C.E.) ಪಡೆದರು. ೧೮೮೬–೮೭ರ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಮ್‌ಶೇಟ್‌ಜಿ ದೊರಾಬ್‌ಜಿ ನಾಗೊಂವ್‌ವಾಲಾ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು — ಆ ವರ್ಷ ಆ ಬಗೆಯ ಏಕೈಕ ಬಹುಮಾನ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Bombay University Calendar|1886}} ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] (ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.) ಅವರೂ ಇದ್ದರು; ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Gundappa|1970}} ==ವೃತ್ತಿ== ===ಮುಂಬೈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (೧೮೮೭–೧೯೧೨)=== ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೮೭ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮುಂಬೈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಸೇರಿದರು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಣೆ, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ನಾಶಿಕ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದರು. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಡಕ್‌ವಾಸ್ಲಾ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಾ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್‌ಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದರು; ಅಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್ ಜಲ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=28}} ಇದೇ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ [[ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವಡಿಯರ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]] ಬಡಾವಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು — ನಗರದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನಿವೇಶನಗಳ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ನೇರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ===ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (೧೯೧೨–೧೯೧೭)=== ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಕರೆದರು. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಲು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಕೋರಿದೆ. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.'{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=48}} ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ನೇಮಕ 'ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಿವಾನ, ಸರ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ' ಆಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ನೇಮಕ ಜುಲೈ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂ. ೪೧೨ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{sfn|Mysore Gazette|1913}} ಅವರು ೨೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು{{efn|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ನ ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಸಿವಿಲ್ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ, G.M. ಫೈಲ್ ಸಂ. ೨೪೯ of ೧೯೧೩-೧೪ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.|group=note}} ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.{{sfn|Mysore PWD Civil List|1912}} ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೊರತೆ. ಆಮದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಿಗದಾದರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗದಿತ್ತು. ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುಣ್ಣದ ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ====ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು==== [[ಚಿತ್ರ:KRS_Dam_Principal_Officers_Plaque.png|thumb|right|280px|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಫಲಕ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] (ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್.) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕಣ್ಣಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಫಲಕ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.{{efn|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಫಲಕ, ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ ಅವರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ: "Rajasabhabhushana Karpur Shrinivasa Rav, B.Sc., L.C.E. — Nov 1912 – Jun 1917." ಎಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.|group=note}} ====೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ==== ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದ ಅವರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿತ್ತು. ಅವರ ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ನಡುವಣ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು' ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ಆದರೆ ಆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ೧೯೨೧ ರಿಂದ ೧೯೨೪ರ ವರೆಗೆ ಮದ್ರಾಸಿನ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕಡಂಬಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಎದುರು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜೆ. ಹೌಲೇ, ಕೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ), ಮತ್ತು ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಇದ್ದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಟಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ೨೦೨೪ರ ಬರಹದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಕಡಂಬಿ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.'{{sfn|Ramakrishnan|2024|p=33}} ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ರಂದು ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟ ೧೨೪.೮೦ ಅಡಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹ ೪೪,೮೨೭ ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಅಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನ ಎ.ಆರ್. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ. ಹಾಕಿನ್ಸ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮತ್ತು ಕಡಂಬಿ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವಡಿಯಾರ್ IV]] ಅವರಿಂದ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{efn|ದಕ್ಷಿಣಿ ಮರಾಠಿ ಅಡ್ಡ (೨೦೨೦) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು== [[ಚಿತ್ರ:Participants of the first Kannada Sahitya Parishat (Bangalore, 1915).jpg|thumb|right|280px|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ೩ ಮೇ ೧೯೧೫. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ (ಕುಳಿತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಐದನೆಯವರು) ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.]] ೩ ಮೇ ೧೯೧೫ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ]], ಪಿ.ಎಸ್. ಅಚ್ಯುತ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ರಘುನಾಥ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] (ಕ.ಸಾ.ಪ.) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|Mysuru Mithra|2024}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅವರೇ ರಚಿಸಿದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ೧೯೧೮ ರಿಂದ ೧೯೩೨ರ ತಮ್ಮ ನಿಧನದವರೆಗೆ — ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ — ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{sfn|KSP Website|2024}} ಅವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ಅರಮನೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು; ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ರಂದು ಅರಮನೆ ₹೩೦,೦೦೦ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಪೈಕಿ ₹೫,೦೦೦ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು, ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳ ಸಹಿತ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು (ಪತ್ರ ಸಂ. ೫೮, ಟಿ. ತಂಬೂ ಚೆಟ್ಟಿ ಸಹಿ).{{sfn|Ashwathanarayana|2015}} ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಃ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು; ಅದಕ್ಕೆ 'ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Gundappa|1970}} [[ಚಿತ್ರ:Kannada Sahitya Parishat.JPG|thumb|right|280px|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ, ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಚಿತ್ರ:KSP_Foundation_Stone_Plaque_KSR_1931.png|thumb|right|280px|ಕ.ಸಾ.ಪ. ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.]] ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ''ಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.'{{sfn|Gundappa|1970}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ನಡೆಸಿಲ್ಲ.{{sfn|KSP Website|2024}} ==ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜೀವನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ವೆಂಕುಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಅವರು [[ಮಾಧ್ವ]] ವೈಷ್ಣವ ಮತಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}} ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಮೇ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಯಲ್ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ (M.R.A.S.) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.{{sfn|JRAS|1914|p=820}} ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ — B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. — ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹಾಕಿದ ಕ.ಸಾ.ಪ. ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.{{efn|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ: ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ.|group=note}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ==ನಿಧನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪರಂಪರೆ== [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು]], [[ಮಂಡ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ — ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು ೧,೪೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.{{sfn|The Hindu|2023}} ಅವರು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ತಂದ ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ ತನ್ನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಎಸ್. ಗುಹಾನ್ ವರ್ಣಿಸುವಂತೆ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ನಡುವೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.{{sfn|Guhan|1993|pp=18-22}} ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಬಡಾವಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮೀರಿ ಹರಡಿತು. ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ಅವರು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿ]]ಗೆ ಇಂದು ೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಹಾವೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೬ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.{{sfn|The Hindu KSP|2023}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{notelist|group=note}} ==ಆಕರಗಳು== {{reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | title = Mysore Public Works Department Civil List | year = 1912 | publisher = Government of Mysore | location = Mysore | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD Civil List|1912}} }} * {{cite book | title = Bombay University Calendar 1886 | year = 1886 | publisher = Thacker & Co. | location = Bombay | language = en | ref = {{sfnref|Bombay University Calendar|1886}} }} * {{cite web | title = Mysore Gazette, Notification No. 412: Appointment of Chief Engineer | work = The Mysore Gazette, January–October 1913 | date = July 1913 | publisher = Government Press | location = Bangalore | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.106560 | access-date = 7 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore Gazette|1913}} }} * {{cite web | title = Annual award of a prize of Rs. 100 by Mr. Karpur Srinivasa Rao | website = Karnataka State Archives, Bangalore (via archive.org) | date = September 1908 | url = https://archive.org/details/karnataka-state-archives-RGVlcGFrMTM4NTY4-RGVlcGFrMQ/page/n1/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Karnataka State Archives|1908}} }} * {{cite book | title = Yearly Promotion Recommendation Roll of the Engineer Establishment: Mr. Karpur Shrinivasarao, B.Sc., L.C.E., for the year ending 31 December 1913 | year = 1913 | publisher = General and Revenue Secretariat, Government of Mysore | location = Bangalore | type = Archival document. Karnataka State Archives, Bangalore. G.M. File No. 249 of 1913–14, Serial Nos. 1–2 | language = en | ref = {{sfnref|Promotion Roll|1913}} }} * {{cite web | title = Notes of the Quarter: Anniversary Meeting, 12 May 1914 | work = Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland | date = July 1914 | url = https://archive.org/details/dli.ministry.15625/page/819/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|JRAS|1914}} }} ===ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | last = Visvesvaraya | first = M. | year = 1951 | title = Memoirs of My Working Life | publisher = Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting | location = Delhi | url = https://archive.org/details/VisvesvarayaAutobiography | access-date = 7 April 2026 | language = en }} * {{cite book | title = History of the Mysore Public Works Department (1856–1956) | year = 1956 | publisher = Government Press | location = Bangalore | oclc = 569234854 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD History|1956}} }} * {{cite book | last = Gundappa | first = D. V. | author-link = ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ | year = 1970 | title = ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ, ಸಂಪುಟ ೩: ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಾಸಕರು | chapter = ಲೇಖನ ೧೨: ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨) | publisher = ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | chapter-url = https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 }} * {{cite book | last = Guhan | first = S. | year = 1993 | title = The Cauvery River Dispute: Towards Conciliation | publisher = Madras Institute of Development Studies in association with Frontline | location = Madras | isbn = 9788185966014 | language = en }} * {{cite book | last = Nair | first = Janaki | year = 2005 | title = The Promise of the Metropolis: Bangalore's Twentieth Century | publisher = Oxford University Press | location = New Delhi | isbn = 9780195672084 | language = en }} * {{cite book | last = Ashwathanarayana | first = G. | year = 2015 | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೧೦೦: ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | isbn = 9788193077306 | language = kn }} * {{cite book | last = Ramakrishnan | first = T. | year = 2024 | title = Cauvery: A Long-Winded Dispute | publisher = The Hindu Group | location = Chennai | isbn = 9789393875969 | language = en }} * {{cite book | last = Satya | first = Gouri | year = 2025 | title = ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು | publisher = ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ | location = ಮೈಸೂರು | isbn = 9788198100092 | language = kn | pages = 162–167 }} : ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.'' * {{cite book | last = Chaturvedi | first = Hari Rao R. | title = Rajasabhabhushana Sri Karpur Srinivasa Rao: To My Knowledge | year = 2020 | type = Unpublished manuscript | language = en }} * {{cite news | title = KRS reaches maximum level, water security for Bengaluru ensured | work = The Hindu | date = 2023-08-20 | url = https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu|2023}} }} * {{cite news | title = 86th Kannada Sahitya Sammelana, Haveri | work = The Hindu | date = 2023-01-07 | url = https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu KSP|2023}} }} * {{cite web | title = Rajabhasha Bhushana Karpur Srinivasa Rao | website = Dakshini Marathi Adda | date = 2020 | url = https://www.dakshinimarathiadda.com/rajabhasha-bhushana-karpur-srinivas | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Dakshini MarathiAdda|2020}} }} ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" — ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ. ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖ.'' * {{cite web | title = ನಮ್ಮ ಪರಿಷತ್ತು (About the Parishat) | website = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | url = https://kannadasahithyaparishattu.in/%e0%b2%a8%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b7%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%a4%e0%b3%81/ | language = kn | access-date = 28 April 2026 | ref = {{sfnref|KSP Website|2024}} }} * {{cite web | title = Birth of Kannada Sahitya Parishat | website = Star of Mysore | date = 2015 | url = https://starofmysore.com/birth-kannada-sahitya-parishat/ | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Star of Mysore|2015}} }} * {{cite news | title = ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು: ರಾಜಸಭಾ ಭೂಷಣ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | work = ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ | date = 2024-07-07 | language = kn | ref = {{sfnref|Mysuru Mithra|2024}} }} * {{cite web | title = Dr. D.V. Gundappa (Scholar and Journalist) | website = Indian Philatelics | url = https://www.indianphilatelics.com/stamps/commemorative-stamps/1987-1988/item/8343-dr-dv-gundappa-scholar-and-journalist-click-for-stamp-information.html | access-date = 8 May 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Indian Philatelics|1988}} }} ಭಾರತ ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ತಂತಿ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಫೋಲ್ಡರ್ ಆಧರಿಸಿ. * {{cite book | last = Srinivasa Rao | first = S. V. | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | ref = {{sfnref|SV Srinivasa Rao}} }} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] * [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨)] — ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಪ್ರಬಂಧದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ, Prekshaa.in. [[ವರ್ಗ:೧೮೬೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ಮರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್]] dygbyossokz6low3z9ozl46oedgpurc 1373146 1373145 2026-05-10T20:39:50Z PrasannaKUSA 98856 1373146 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | image = Karpur_Srinivasa_Rao_portrait.jpg | image_caption = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್, ಅಂದಾಜು ೧೯೨೦ರ ದಶಕ | birth_date = {{birth date|1863|7|27|df=y}} | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | death_date = {{death date and age|1932|6|2|1863|7|27|df=y}} | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ | known_for = ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್; [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟು]]; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ; [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕ.ಸಾ.ಪ.]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು | awards = ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ (ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ); ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ; M.R.A.S. (೧೯೧೪) | spouse = ವೆಂಕುಬಾಯಿ | children = ೬ (ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ) | father = ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್ | mother = ಜೀವುಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ }} '''ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್''' (ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಯರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ;{{efn|'ಶ್ರೀನಿವಾಸ' ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತ [[ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (೧೮೮೬–೮೭), ದಿವಾನರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್, ಫೈಲ್ ಸಂ. ೫೯೧) ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಫಲಕ ('ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್' ಎಂದು) — ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.|group=note}} ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ – ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨), B.Sc., L.C.E., M.R.A.S., ಒಬ್ಬ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ (೧೯೧೨–೧೯೧೭) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದದ್ದು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಾವೇರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದದ್ದು; ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದದ್ದು. [[ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ]] (೧೮೮೭–೧೯೭೫), ಕನ್ನಡ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು,{{sfn|Indian Philatelics|1988}} ತಮ್ಮ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಎಂಬ ನೆನಪಿನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು 'ಹರ್ಕ್ಯುಲಿಯನ್' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪ್ರಬಂಧ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.{{sfn|Gundappa|1970}} ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಲೇಖಕಿ ಗೌರಿ ಸತ್ಯ ಅವರು ''ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು'' (ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು, ೨೦೨೫) ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ, ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನೇತೃತ್ವ ಕುರಿತು ಆರು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}}{{efn|ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ — ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಕ.ಸಾ.ಪ. ಫಲಕಗಳು, ಬಡ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್. 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ವಂಶನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಪೂರ್ವಿಕರು ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಅಡಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ತನಕ ಉಂಡೆ ಕರ್ಪೂರ ಉರಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ವಂಶಕ್ಕೆ 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತಂತೆ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (B.Sc.) ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಸಾಯನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿ (L.C.E.) ಪಡೆದರು. ೧೮೮೬–೮೭ರ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಮ್‌ಶೇಟ್‌ಜಿ ದೊರಾಬ್‌ಜಿ ನಾಗೊಂವ್‌ವಾಲಾ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು — ಆ ವರ್ಷ ಆ ಬಗೆಯ ಏಕೈಕ ಬಹುಮಾನ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Bombay University Calendar|1886}} ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] (ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.) ಅವರೂ ಇದ್ದರು; ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Gundappa|1970}} ==ವೃತ್ತಿ== ===ಮುಂಬೈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (೧೮೮೭–೧೯೧೨)=== ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೮೭ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮುಂಬೈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಸೇರಿದರು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಣೆ, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ನಾಶಿಕ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದರು. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಡಕ್‌ವಾಸ್ಲಾ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಾ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್‌ಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದರು; ಅಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್ ಜಲ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=28}} ಇದೇ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ [[ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವಡಿಯರ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]] ಬಡಾವಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು — ನಗರದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನಿವೇಶನಗಳ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ನೇರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ===ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (೧೯೧೨–೧೯೧೭)=== ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಕರೆದರು. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಲು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಕೋರಿದೆ. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.'{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=48}} ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ನೇಮಕ 'ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಿವಾನ, ಸರ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ' ಆಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ನೇಮಕ ಜುಲೈ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂ. ೪೧೨ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{sfn|Mysore Gazette|1913}} ಅವರು ೨೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು{{efn|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ನ ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಸಿವಿಲ್ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ, G.M. ಫೈಲ್ ಸಂ. ೨೪೯ of ೧೯೧೩-೧೪ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.|group=note}} ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.{{sfn|Mysore PWD Civil List|1912}} ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೊರತೆ. ಆಮದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಿಗದಾದರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗದಿತ್ತು. ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುಣ್ಣದ ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ====ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು==== [[ಚಿತ್ರ:KRS_Dam_Principal_Officers_Plaque.png|thumb|right|280px|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಫಲಕ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] (ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್.) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕಣ್ಣಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಫಲಕ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.{{efn|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಫಲಕ, ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ ಅವರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ: "Rajasabhabhushana Karpur Shrinivasa Rav, B.Sc., L.C.E. — Nov 1912 – Jun 1917." ಎಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.|group=note}} ====೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ==== ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದ ಅವರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿತ್ತು. ಅವರ ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ನಡುವಣ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು' ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ಆದರೆ ಆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ೧೯೨೧ ರಿಂದ ೧೯೨೪ರ ವರೆಗೆ ಮದ್ರಾಸಿನ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕಡಂಬಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಎದುರು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜೆ. ಹೌಲೇ, ಕೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ), ಮತ್ತು ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಇದ್ದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಟಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ೨೦೨೪ರ ಬರಹದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಕಡಂಬಿ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.'{{sfn|Ramakrishnan|2024|p=33}} ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ರಂದು ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟ ೧೨೪.೮೦ ಅಡಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹ ೪೪,೮೨೭ ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಅಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನ ಎ.ಆರ್. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ. ಹಾಕಿನ್ಸ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮತ್ತು ಕಡಂಬಿ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವಡಿಯಾರ್ IV]] ಅವರಿಂದ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{efn|ದಕ್ಷಿಣಿ ಮರಾಠಿ ಅಡ್ಡ (೨೦೨೦) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು== [[ಚಿತ್ರ:Participants of the first Kannada Sahitya Parishat (Bangalore, 1915).jpg|thumb|right|280px|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ೩ ಮೇ ೧೯೧೫. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ (ಕುಳಿತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಐದನೆಯವರು) ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.]] ೩ ಮೇ ೧೯೧೫ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ]], ಪಿ.ಎಸ್. ಅಚ್ಯುತ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ರಘುನಾಥ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] (ಕ.ಸಾ.ಪ.) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|Mysuru Mithra|2024}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅವರೇ ರಚಿಸಿದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ೧೯೧೮ ರಿಂದ ೧೯೩೨ರ ತಮ್ಮ ನಿಧನದವರೆಗೆ — ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ — ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{sfn|KSP Website|2024}} ಅವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ಅರಮನೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು; ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ರಂದು ಅರಮನೆ ₹೩೦,೦೦೦ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಪೈಕಿ ₹೫,೦೦೦ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು, ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳ ಸಹಿತ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು (ಪತ್ರ ಸಂ. ೫೮, ಟಿ. ತಂಬೂ ಚೆಟ್ಟಿ ಸಹಿ).{{sfn|Ashwathanarayana|2015}} ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಃ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು; ಅದಕ್ಕೆ 'ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Gundappa|1970}} [[ಚಿತ್ರ:Kannada Sahitya Parishat.JPG|thumb|right|280px|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ, ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಚಿತ್ರ:KSP_Foundation_Stone_Plaque_KSR_1931.png|thumb|right|280px|ಕ.ಸಾ.ಪ. ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.]] ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ''ಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.'{{sfn|Gundappa|1970}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ನಡೆಸಿಲ್ಲ.{{sfn|KSP Website|2024}} ==ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜೀವನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ವೆಂಕುಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಅವರು [[ಮಾಧ್ವ]] ವೈಷ್ಣವ ಮತಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}} ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಮೇ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಯಲ್ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ (M.R.A.S.) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.{{sfn|JRAS|1914|p=820}} ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ — B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. — ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹಾಕಿದ ಕ.ಸಾ.ಪ. ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.{{efn|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ: ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ.|group=note}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ==ನಿಧನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪರಂಪರೆ== [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು]], [[ಮಂಡ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ — ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು ೧,೪೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.{{sfn|The Hindu|2023}} ಅವರು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ತಂದ ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ ತನ್ನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಎಸ್. ಗುಹಾನ್ ವರ್ಣಿಸುವಂತೆ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ನಡುವೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.{{sfn|Guhan|1993|pp=18-22}} ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಬಡಾವಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮೀರಿ ಹರಡಿತು. ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ಅವರು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿ]]ಗೆ ಇಂದು ೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಹಾವೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೬ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.{{sfn|The Hindu KSP|2023}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{notelist|group=note}} ==ಆಕರಗಳು== {{reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | title = Mysore Public Works Department Civil List | year = 1912 | publisher = Government of Mysore | location = Mysore | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD Civil List|1912}} }} * {{cite book | title = Bombay University Calendar 1886 | year = 1886 | publisher = Thacker & Co. | location = Bombay | language = en | ref = {{sfnref|Bombay University Calendar|1886}} }} * {{cite web | title = Mysore Gazette, Notification No. 412: Appointment of Chief Engineer | work = The Mysore Gazette, January–October 1913 | date = July 1913 | publisher = Government Press | location = Bangalore | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.106560 | access-date = 7 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore Gazette|1913}} }} * {{cite web | title = Annual award of a prize of Rs. 100 by Mr. Karpur Srinivasa Rao | website = Karnataka State Archives, Bangalore (via archive.org) | date = September 1908 | url = https://archive.org/details/karnataka-state-archives-RGVlcGFrMTM4NTY4-RGVlcGFrMQ/page/n1/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Karnataka State Archives|1908}} }} * {{cite book | title = Yearly Promotion Recommendation Roll of the Engineer Establishment: Mr. Karpur Shrinivasarao, B.Sc., L.C.E., for the year ending 31 December 1913 | year = 1913 | publisher = General and Revenue Secretariat, Government of Mysore | location = Bangalore | type = Archival document. Karnataka State Archives, Bangalore. G.M. File No. 249 of 1913–14, Serial Nos. 1–2 | language = en | ref = {{sfnref|Promotion Roll|1913}} }} * {{cite web | title = Notes of the Quarter: Anniversary Meeting, 12 May 1914 | work = Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland | date = July 1914 | url = https://archive.org/details/dli.ministry.15625/page/819/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|JRAS|1914}} }} ===ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | last = Visvesvaraya | first = M. | year = 1951 | title = Memoirs of My Working Life | publisher = Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting | location = Delhi | url = https://archive.org/details/VisvesvarayaAutobiography | access-date = 7 April 2026 | language = en }} * {{cite book | title = History of the Mysore Public Works Department (1856–1956) | year = 1956 | publisher = Government Press | location = Bangalore | oclc = 569234854 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD History|1956}} }} * {{cite book | last = Gundappa | first = D. V. | author-link = ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ | year = 1970 | title = ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ, ಸಂಪುಟ ೩: ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಾಸಕರು | chapter = ಲೇಖನ ೧೨: ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨) | publisher = ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | chapter-url = https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 }} * {{cite book | last = Guhan | first = S. | year = 1993 | title = The Cauvery River Dispute: Towards Conciliation | publisher = Madras Institute of Development Studies in association with Frontline | location = Madras | isbn = 9788185966014 | language = en }} * {{cite book | last = Nair | first = Janaki | year = 2005 | title = The Promise of the Metropolis: Bangalore's Twentieth Century | publisher = Oxford University Press | location = New Delhi | isbn = 9780195672084 | language = en }} * {{cite book | last = Ashwathanarayana | first = G. | year = 2015 | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೧೦೦: ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | isbn = 9788193077306 | language = kn }} * {{cite book | last = Ramakrishnan | first = T. | year = 2024 | title = Cauvery: A Long-Winded Dispute | publisher = The Hindu Group | location = Chennai | isbn = 9789393875969 | language = en }} * {{cite book | last = Satya | first = Gouri | year = 2025 | title = ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು | publisher = ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ | location = ಮೈಸೂರು | isbn = 9788198100092 | language = kn | pages = 162–167 }} : ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.'' * {{cite book | last = Chaturvedi | first = Hari Rao R. | title = Rajasabhabhushana Sri Karpur Srinivasa Rao: To My Knowledge | year = 2020 | type = Unpublished manuscript | language = en }} * {{cite news | title = KRS reaches maximum level, water security for Bengaluru ensured | work = The Hindu | date = 2023-08-20 | url = https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu|2023}} }} * {{cite news | title = 86th Kannada Sahitya Sammelana, Haveri | work = The Hindu | date = 2023-01-07 | url = https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu KSP|2023}} }} * {{cite web | title = Rajabhasha Bhushana Karpur Srinivasa Rao | website = Dakshini Marathi Adda | date = 2020 | url = https://www.dakshinimarathiadda.com/rajabhasha-bhushana-karpur-srinivas | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Dakshini MarathiAdda|2020}} }} ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" — ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ. ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖ.'' * {{cite web | title = ನಮ್ಮ ಪರಿಷತ್ತು (About the Parishat) | website = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | url = https://kannadasahithyaparishattu.in/%e0%b2%a8%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b7%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%a4%e0%b3%81/ | language = kn | access-date = 28 April 2026 | ref = {{sfnref|KSP Website|2024}} }} * {{cite web | title = Birth of Kannada Sahitya Parishat | website = Star of Mysore | date = 2015 | url = https://starofmysore.com/birth-kannada-sahitya-parishat/ | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Star of Mysore|2015}} }} * {{cite news | title = ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು: ರಾಜಸಭಾ ಭೂಷಣ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | work = ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ | date = 2024-07-07 | language = kn | ref = {{sfnref|Mysuru Mithra|2024}} }} * {{cite web | title = Dr. D.V. Gundappa (Scholar and Journalist) | website = Indian Philatelics | url = https://www.indianphilatelics.com/stamps/commemorative-stamps/1987-1988/item/8343-dr-dv-gundappa-scholar-and-journalist-click-for-stamp-information.html | access-date = 8 May 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Indian Philatelics|1988}} }} ಭಾರತ ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ತಂತಿ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಫೋಲ್ಡರ್ ಆಧರಿಸಿ. * {{cite book | last = Srinivasa Rao | first = S. V. | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | ref = {{sfnref|SV Srinivasa Rao}} }} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] * [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨)] — ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಪ್ರಬಂಧದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ, Prekshaa.in. [[ವರ್ಗ:೧೮೬೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ಮರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್]] 9jba4j2e678eooqqroyuiigavp5z3gs 1373147 1373146 2026-05-10T20:41:25Z PrasannaKUSA 98856 1373147 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | image = Karpur_Srinivasa_Rao_portrait.jpg | image_caption = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್, ಅಂದಾಜು ೧೯೨೦ರ ದಶಕ | birth_date = {{birth date|1863|7|27|df=y}} | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | death_date = {{death date and age|1932|6|2|1863|7|27|df=y}} | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ | known_for = ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್; [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟು]]; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ; [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕ.ಸಾ.ಪ.]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು | awards = ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ (ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ); ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ; M.R.A.S. (೧೯೧೪) | spouse = ವೆಂಕುಬಾಯಿ | children = ೬ (ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ) | father = ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್ | mother = ಜೀವುಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ }} '''ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್''' (ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಯರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ;{{efn|'ಶ್ರೀನಿವಾಸ' ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತ [[ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (೧೮೮೬–೮೭), ದಿವಾನರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್, ಫೈಲ್ ಸಂ. ೫೯೧) ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಫಲಕ ('ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್' ಎಂದು) — ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.|group=note}} ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ – ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨), B.Sc., L.C.E., M.R.A.S., ಒಬ್ಬ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ (೧೯೧೨–೧೯೧೭) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದದ್ದು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಾವೇರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದದ್ದು; ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದದ್ದು. [[ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ]] (೧೮೮೭–೧೯೭೫), ಕನ್ನಡ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು,{{sfn|Indian Philatelics|1988}} ತಮ್ಮ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಎಂಬ ನೆನಪಿನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು 'ಹರ್ಕ್ಯುಲಿಯನ್' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪ್ರಬಂಧ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.{{sfn|Gundappa|1970}} ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಲೇಖಕಿ ಗೌರಿ ಸತ್ಯ ಅವರು ''ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು'' (ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು, ೨೦೨೫) ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ, ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನೇತೃತ್ವ ಕುರಿತು ಆರು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}}{{efn|ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ — ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಕ.ಸಾ.ಪ. ಫಲಕಗಳು, ಬಡ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್. 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ವಂಶನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಪೂರ್ವಿಕರು ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಅಡಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ತನಕ ಉಂಡೆ ಕರ್ಪೂರ ಉರಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ವಂಶಕ್ಕೆ 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತಂತೆ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ನನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (B.Sc.) ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಸಾಯನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿ (L.C.E.) ಪಡೆದರು. ೧೮೮೬–೮೭ರ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಮ್‌ಶೇಟ್‌ಜಿ ದೊರಾಬ್‌ಜಿ ನಾಗೊಂವ್‌ವಾಲಾ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು — ಆ ವರ್ಷ ಆ ಬಗೆಯ ಏಕೈಕ ಬಹುಮಾನ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Bombay University Calendar|1886}} ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] (ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.) ಅವರೂ ಇದ್ದರು; ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Gundappa|1970}} ==ವೃತ್ತಿ== ===ಮುಂಬೈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (೧೮೮೭–೧೯೧೨)=== ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೮೭ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮುಂಬೈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಸೇರಿದರು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಣೆ, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ನಾಶಿಕ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದರು. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಡಕ್‌ವಾಸ್ಲಾ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಾ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್‌ಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದರು; ಅಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್ ಜಲ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=28}} ಇದೇ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ [[ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವಡಿಯರ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]] ಬಡಾವಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು — ನಗರದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನಿವೇಶನಗಳ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ನೇರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ===ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (೧೯೧೨–೧೯೧೭)=== ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಕರೆದರು. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಲು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಕೋರಿದೆ. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.'{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=48}} ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ನೇಮಕ 'ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಿವಾನ, ಸರ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ' ಆಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ನೇಮಕ ಜುಲೈ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂ. ೪೧೨ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{sfn|Mysore Gazette|1913}} ಅವರು ೨೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು{{efn|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ನ ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಸಿವಿಲ್ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ, G.M. ಫೈಲ್ ಸಂ. ೨೪೯ of ೧೯೧೩-೧೪ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.|group=note}} ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.{{sfn|Mysore PWD Civil List|1912}} ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೊರತೆ. ಆಮದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಿಗದಾದರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗದಿತ್ತು. ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುಣ್ಣದ ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ====ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು==== [[ಚಿತ್ರ:KRS_Dam_Principal_Officers_Plaque.png|thumb|right|280px|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಫಲಕ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] (ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್.) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕಣ್ಣಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಫಲಕ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.{{efn|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಫಲಕ, ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ ಅವರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ: "Rajasabhabhushana Karpur Shrinivasa Rav, B.Sc., L.C.E. — Nov 1912 – Jun 1917." ಎಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.|group=note}} ====೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ==== ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದ ಅವರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿತ್ತು. ಅವರ ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ನಡುವಣ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು' ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ಆದರೆ ಆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ೧೯೨೧ ರಿಂದ ೧೯೨೪ರ ವರೆಗೆ ಮದ್ರಾಸಿನ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕಡಂಬಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಎದುರು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜೆ. ಹೌಲೇ, ಕೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ), ಮತ್ತು ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಇದ್ದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಟಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ೨೦೨೪ರ ಬರಹದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಕಡಂಬಿ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.'{{sfn|Ramakrishnan|2024|p=33}} ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ರಂದು ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟ ೧೨೪.೮೦ ಅಡಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹ ೪೪,೮೨೭ ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಅಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನ ಎ.ಆರ್. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ. ಹಾಕಿನ್ಸ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮತ್ತು ಕಡಂಬಿ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವಡಿಯಾರ್ IV]] ಅವರಿಂದ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{efn|ದಕ್ಷಿಣಿ ಮರಾಠಿ ಅಡ್ಡ (೨೦೨೦) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು== [[ಚಿತ್ರ:Participants of the first Kannada Sahitya Parishat (Bangalore, 1915).jpg|thumb|right|280px|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ೩ ಮೇ ೧೯೧೫. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ (ಕುಳಿತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಐದನೆಯವರು) ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.]] ೩ ಮೇ ೧೯೧೫ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ]], ಪಿ.ಎಸ್. ಅಚ್ಯುತ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ರಘುನಾಥ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] (ಕ.ಸಾ.ಪ.) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|Mysuru Mithra|2024}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅವರೇ ರಚಿಸಿದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ೧೯೧೮ ರಿಂದ ೧೯೩೨ರ ತಮ್ಮ ನಿಧನದವರೆಗೆ — ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ — ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{sfn|KSP Website|2024}} ಅವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ಅರಮನೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು; ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ರಂದು ಅರಮನೆ ₹೩೦,೦೦೦ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಪೈಕಿ ₹೫,೦೦೦ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು, ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳ ಸಹಿತ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು (ಪತ್ರ ಸಂ. ೫೮, ಟಿ. ತಂಬೂ ಚೆಟ್ಟಿ ಸಹಿ).{{sfn|Ashwathanarayana|2015}} ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಃ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು; ಅದಕ್ಕೆ 'ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Gundappa|1970}} [[ಚಿತ್ರ:Kannada Sahitya Parishat.JPG|thumb|right|280px|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ, ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಚಿತ್ರ:KSP_Foundation_Stone_Plaque_KSR_1931.png|thumb|right|280px|ಕ.ಸಾ.ಪ. ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.]] ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ''ಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.'{{sfn|Gundappa|1970}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ನಡೆಸಿಲ್ಲ.{{sfn|KSP Website|2024}} ==ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜೀವನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ವೆಂಕುಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಅವರು [[ಮಾಧ್ವ]] ವೈಷ್ಣವ ಮತಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}} ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಮೇ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಯಲ್ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ (M.R.A.S.) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.{{sfn|JRAS|1914|p=820}} ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ — B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. — ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹಾಕಿದ ಕ.ಸಾ.ಪ. ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.{{efn|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ: ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ.|group=note}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ==ನಿಧನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪರಂಪರೆ== [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು]], [[ಮಂಡ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ — ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು ೧,೪೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.{{sfn|The Hindu|2023}} ಅವರು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ತಂದ ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ ತನ್ನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಎಸ್. ಗುಹಾನ್ ವರ್ಣಿಸುವಂತೆ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ನಡುವೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.{{sfn|Guhan|1993|pp=18-22}} ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಬಡಾವಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮೀರಿ ಹರಡಿತು. ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ಅವರು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿ]]ಗೆ ಇಂದು ೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಹಾವೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೬ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.{{sfn|The Hindu KSP|2023}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{notelist|group=note}} ==ಆಕರಗಳು== {{reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | title = Mysore Public Works Department Civil List | year = 1912 | publisher = Government of Mysore | location = Mysore | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD Civil List|1912}} }} * {{cite book | title = Bombay University Calendar 1886 | year = 1886 | publisher = Thacker & Co. | location = Bombay | language = en | ref = {{sfnref|Bombay University Calendar|1886}} }} * {{cite web | title = Mysore Gazette, Notification No. 412: Appointment of Chief Engineer | work = The Mysore Gazette, January–October 1913 | date = July 1913 | publisher = Government Press | location = Bangalore | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.106560 | access-date = 7 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore Gazette|1913}} }} * {{cite web | title = Annual award of a prize of Rs. 100 by Mr. Karpur Srinivasa Rao | website = Karnataka State Archives, Bangalore (via archive.org) | date = September 1908 | url = https://archive.org/details/karnataka-state-archives-RGVlcGFrMTM4NTY4-RGVlcGFrMQ/page/n1/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Karnataka State Archives|1908}} }} * {{cite book | title = Yearly Promotion Recommendation Roll of the Engineer Establishment: Mr. Karpur Shrinivasarao, B.Sc., L.C.E., for the year ending 31 December 1913 | year = 1913 | publisher = General and Revenue Secretariat, Government of Mysore | location = Bangalore | type = Archival document. Karnataka State Archives, Bangalore. G.M. File No. 249 of 1913–14, Serial Nos. 1–2 | language = en | ref = {{sfnref|Promotion Roll|1913}} }} * {{cite web | title = Notes of the Quarter: Anniversary Meeting, 12 May 1914 | work = Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland | date = July 1914 | url = https://archive.org/details/dli.ministry.15625/page/819/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|JRAS|1914}} }} ===ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | last = Visvesvaraya | first = M. | year = 1951 | title = Memoirs of My Working Life | publisher = Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting | location = Delhi | url = https://archive.org/details/VisvesvarayaAutobiography | access-date = 7 April 2026 | language = en }} * {{cite book | title = History of the Mysore Public Works Department (1856–1956) | year = 1956 | publisher = Government Press | location = Bangalore | oclc = 569234854 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD History|1956}} }} * {{cite book | last = Gundappa | first = D. V. | author-link = ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ | year = 1970 | title = ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ, ಸಂಪುಟ ೩: ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಾಸಕರು | chapter = ಲೇಖನ ೧೨: ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨) | publisher = ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | chapter-url = https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 }} * {{cite book | last = Guhan | first = S. | year = 1993 | title = The Cauvery River Dispute: Towards Conciliation | publisher = Madras Institute of Development Studies in association with Frontline | location = Madras | isbn = 9788185966014 | language = en }} * {{cite book | last = Nair | first = Janaki | year = 2005 | title = The Promise of the Metropolis: Bangalore's Twentieth Century | publisher = Oxford University Press | location = New Delhi | isbn = 9780195672084 | language = en }} * {{cite book | last = Ashwathanarayana | first = G. | year = 2015 | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೧೦೦: ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | isbn = 9788193077306 | language = kn }} * {{cite book | last = Ramakrishnan | first = T. | year = 2024 | title = Cauvery: A Long-Winded Dispute | publisher = The Hindu Group | location = Chennai | isbn = 9789393875969 | language = en }} * {{cite book | last = Satya | first = Gouri | year = 2025 | title = ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು | publisher = ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ | location = ಮೈಸೂರು | isbn = 9788198100092 | language = kn | pages = 162–167 }} : ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.'' * {{cite book | last = Chaturvedi | first = Hari Rao R. | title = Rajasabhabhushana Sri Karpur Srinivasa Rao: To My Knowledge | year = 2020 | type = Unpublished manuscript | language = en }} * {{cite news | title = KRS reaches maximum level, water security for Bengaluru ensured | work = The Hindu | date = 2023-08-20 | url = https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu|2023}} }} * {{cite news | title = 86th Kannada Sahitya Sammelana, Haveri | work = The Hindu | date = 2023-01-07 | url = https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu KSP|2023}} }} * {{cite web | title = Rajabhasha Bhushana Karpur Srinivasa Rao | website = Dakshini Marathi Adda | date = 2020 | url = https://www.dakshinimarathiadda.com/rajabhasha-bhushana-karpur-srinivas | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Dakshini MarathiAdda|2020}} }} ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" — ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ. ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖ.'' * {{cite web | title = ನಮ್ಮ ಪರಿಷತ್ತು (About the Parishat) | website = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | url = https://kannadasahithyaparishattu.in/%e0%b2%a8%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b7%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%a4%e0%b3%81/ | language = kn | access-date = 28 April 2026 | ref = {{sfnref|KSP Website|2024}} }} * {{cite web | title = Birth of Kannada Sahitya Parishat | website = Star of Mysore | date = 2015 | url = https://starofmysore.com/birth-kannada-sahitya-parishat/ | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Star of Mysore|2015}} }} * {{cite news | title = ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು: ರಾಜಸಭಾ ಭೂಷಣ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | work = ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ | date = 2024-07-07 | language = kn | ref = {{sfnref|Mysuru Mithra|2024}} }} * {{cite web | title = Dr. D.V. Gundappa (Scholar and Journalist) | website = Indian Philatelics | url = https://www.indianphilatelics.com/stamps/commemorative-stamps/1987-1988/item/8343-dr-dv-gundappa-scholar-and-journalist-click-for-stamp-information.html | access-date = 8 May 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Indian Philatelics|1988}} }} ಭಾರತ ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ತಂತಿ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಫೋಲ್ಡರ್ ಆಧರಿಸಿ. * {{cite book | last = Srinivasa Rao | first = S. V. | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | ref = {{sfnref|SV Srinivasa Rao}} }} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] * [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨)] — ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಪ್ರಬಂಧದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ, Prekshaa.in. [[ವರ್ಗ:೧೮೬೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ಮರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್]] 021gl4p7kbbytcbelcyfhmfqsbnionb 1373148 1373147 2026-05-10T20:42:53Z PrasannaKUSA 98856 1373148 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | image = Karpur_Srinivasa_Rao_portrait.jpg | image_caption = ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್, ಅಂದಾಜು ೧೯೨೦ರ ದಶಕ | birth_date = {{birth date|1863|7|27|df=y}} | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | death_date = {{death date and age|1932|6|2|1863|7|27|df=y}} | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ | known_for = ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್; [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟು]]; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ; [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕ.ಸಾ.ಪ.]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು | awards = ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ (ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ); ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ; M.R.A.S. (೧೯೧೪) | spouse = ವೆಂಕುಬಾಯಿ | children = ೬ (ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ, ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ) | father = ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್ | mother = ಜೀವುಬಾಯಿ ಕರ್ಪೂರ }} '''ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್''' (ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಯರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ;{{efn|'ಶ್ರೀನಿವಾಸ' ಎಂಬ ಕಾಗುಣಿತ [[ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (೧೮೮೬–೮೭), ದಿವಾನರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ (ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್, ಫೈಲ್ ಸಂ. ೫೯೧) ಮತ್ತು ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಫಲಕ ('ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್' ಎಂದು) — ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.|group=note}} ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ – ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨), B.Sc., L.C.E., M.R.A.S., ಒಬ್ಬ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ (೧೯೧೨–೧೯೧೭) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದದ್ದು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಾವೇರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ|ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದದ್ದು; ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ್ದದ್ದು. [[ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ]] (೧೮೮೭–೧೯೭೫), ಕನ್ನಡ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು,{{sfn|Indian Philatelics|1988}} ತಮ್ಮ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಎಂಬ ನೆನಪಿನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು 'ಹರ್ಕ್ಯುಲಿಯನ್' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪ್ರಬಂಧ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.{{sfn|Gundappa|1970}} ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಲೇಖಕಿ ಗೌರಿ ಸತ್ಯ ಅವರು ''ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು'' (ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮೈಸೂರು, ೨೦೨೫) ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ, ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನೇತೃತ್ವ ಕುರಿತು ಆರು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}}{{efn|ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ — ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಕ.ಸಾ.ಪ. ಫಲಕಗಳು, ಬಡ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಯವರ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೩ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್. 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ವಂಶನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಪೂರ್ವಿಕರು ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಅಡಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ತನಕ ಉಂಡೆ ಕರ್ಪೂರ ಉರಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ವಂಶಕ್ಕೆ 'ಕರ್ಪೂರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತಂತೆ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (B.Sc.) ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಸಾಯನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿ (L.C.E.) ಪಡೆದರು. ೧೮೮೬–೮೭ರ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಮ್‌ಶೇಟ್‌ಜಿ ದೊರಾಬ್‌ಜಿ ನಾಗೊಂವ್‌ವಾಲಾ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು — ಆ ವರ್ಷ ಆ ಬಗೆಯ ಏಕೈಕ ಬಹುಮಾನ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Bombay University Calendar|1886}} ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] (ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.) ಅವರೂ ಇದ್ದರು; ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Gundappa|1970}} ==ವೃತ್ತಿ== ===ಮುಂಬೈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (೧೮೮೭–೧೯೧೨)=== ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೮೭ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮುಂಬೈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಸೇರಿದರು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಣೆ, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ನಾಶಿಕ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದರು. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಡಕ್‌ವಾಸ್ಲಾ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಾ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್‌ಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾದರು; ಅಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕೂರ್ ಜಲ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=28}} ಇದೇ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ [[ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವಡಿಯರ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]] ಬಡಾವಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು — ನಗರದ ಮೊದಲ ಯೋಜಿತ ವಸತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನಿವೇಶನಗಳ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ನೇರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ===ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (೧೯೧೨–೧೯೧೭)=== ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಕರೆದರು. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಲು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಕೋರಿದೆ. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಮುಂಬೈ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ.'{{sfn|Visvesvaraya|1951|p=48}} ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಯ ಅಧಿಕೃತ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ನೇಮಕ 'ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ದಿವಾನ, ಸರ್ ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ' ಆಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ನೇಮಕ ಜುಲೈ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂ. ೪೧೨ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{sfn|Mysore Gazette|1913}} ಅವರು ೨೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು{{efn|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ನ ಮೈಸೂರು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಸಿವಿಲ್ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ, G.M. ಫೈಲ್ ಸಂ. ೨೪೯ of ೧೯೧೩-೧೪ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.|group=note}} ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.{{sfn|Mysore PWD Civil List|1912}} ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೊರತೆ. ಆಮದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಿಗದಾದರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗದಿತ್ತು. ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಸುಣ್ಣದ ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ====ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು==== [[ಚಿತ್ರ:KRS_Dam_Principal_Officers_Plaque.png|thumb|right|280px|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಫಲಕ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] (ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್.) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕಣ್ಣಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Mysore PWD History|1956|p=115}} ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಫಲಕ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ ರಿಂದ ಜೂನ್ ೧೯೧೭ರ ವರೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.{{efn|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಫಲಕ, ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ ಅವರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ: "Rajasabhabhushana Karpur Shrinivasa Rav, B.Sc., L.C.E. — Nov 1912 – Jun 1917." ಎಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.|group=note}} ====೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ==== ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದ ಅವರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿತ್ತು. ಅವರ ಬಡ್ತಿ ಶಿಫಾರಸು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ನಡುವಣ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು' ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Promotion Roll|1913}} ಆದರೆ ಆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ೧೯೨೧ ರಿಂದ ೧೯೨೪ರ ವರೆಗೆ ಮದ್ರಾಸಿನ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕಡಂಬಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಎದುರು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜೆ. ಹೌಲೇ, ಕೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ನಂತರ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ), ಮತ್ತು ಸಿ. ಪಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಇದ್ದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಟಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ೨೦೨೪ರ ಬರಹದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಕಡಂಬಿ ಜೊತೆ ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.'{{sfn|Ramakrishnan|2024|p=33}} ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ರಂದು ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟ ೧೨೪.೮೦ ಅಡಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹ ೪೪,೮೨೭ ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಅಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನ ಎ.ಆರ್. ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ. ಹಾಕಿನ್ಸ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮತ್ತು ಕಡಂಬಿ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವಡಿಯಾರ್ IV]] ಅವರಿಂದ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{efn|ದಕ್ಷಿಣಿ ಮರಾಠಿ ಅಡ್ಡ (೨೦೨೦) ಬಿರುದನ್ನು 'ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ 'ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ' ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.|group=note}} ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು== [[ಚಿತ್ರ:Participants of the first Kannada Sahitya Parishat (Bangalore, 1915).jpg|thumb|right|280px|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ೩ ಮೇ ೧೯೧೫. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ (ಕುಳಿತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಐದನೆಯವರು) ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.]] ೩ ಮೇ ೧೯೧೫ರಂದು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು [[ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ]], ಪಿ.ಎಸ್. ಅಚ್ಯುತ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ರಘುನಾಥ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] (ಕ.ಸಾ.ಪ.) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|Mysuru Mithra|2024}}{{sfn|Satya|2025|pp=162-167}} ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅವರೇ ರಚಿಸಿದರು.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ೧೯೧೮ ರಿಂದ ೧೯೩೨ರ ತಮ್ಮ ನಿಧನದವರೆಗೆ — ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ — ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}}{{sfn|KSP Website|2024}} ಅವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Star of Mysore|2015}}{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ಕಾಯಂ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ಅರಮನೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು; ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ರಂದು ಅರಮನೆ ₹೩೦,೦೦೦ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಪೈಕಿ ₹೫,೦೦೦ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು, ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳ ಸಹಿತ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು (ಪತ್ರ ಸಂ. ೫೮, ಟಿ. ತಂಬೂ ಚೆಟ್ಟಿ ಸಹಿ).{{sfn|Ashwathanarayana|2015}} ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಃ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು; ಅದಕ್ಕೆ 'ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Gundappa|1970}} [[ಚಿತ್ರ:Kannada Sahitya Parishat.JPG|thumb|right|280px|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರ, ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶಾಶ್ವತ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಚಿತ್ರ:KSP_Foundation_Stone_Plaque_KSR_1931.png|thumb|right|280px|ಕ.ಸಾ.ಪ. ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೧. ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.]] ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರು ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ''ಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: 'ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದರು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.'{{sfn|Gundappa|1970}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ನಡೆಸಿಲ್ಲ.{{sfn|KSP Website|2024}} ==ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜೀವನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ವೆಂಕುಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಕರ್ಪೂರ ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಗೋವಿಂದರಾವ್, ಕರ್ಪೂರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ಶೇಷಿಬಾಯಿ, ಅಂಬಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿಬಾಯಿ.{{sfn|Chaturvedi|2020}} ಅವರು [[ಮಾಧ್ವ]] ವೈಷ್ಣವ ಮತಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ 'ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ' ಬಿರುದು ಪಡೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Dakshini MarathiAdda|2020}} ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಮೇ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಡ್ ರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಯಲ್ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ (M.R.A.S.) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.{{sfn|JRAS|1914|p=820}} ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಪದ ಪ್ರಮಾಣ — B.Sc., L.C.E., M.R.A.S. — ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹಾಕಿದ ಕ.ಸಾ.ಪ. ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.{{efn|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದ ಅಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫಲಕ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ: ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ಪೂರ.|group=note}} ಕ.ಸಾ.ಪ.ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.{{sfn|SV Srinivasa Rao}} ==ನಿಧನ== ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೨ ಜೂನ್ ೧೯೩೨ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪರಂಪರೆ== [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು]], [[ಮಂಡ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ — ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು ೧,೪೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.{{sfn|The Hindu|2023}} ಅವರು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ತಂದ ೧೯೨೪ರ ಕಾವೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ ತನ್ನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಎಸ್. ಗುಹಾನ್ ವರ್ಣಿಸುವಂತೆ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ದ ನಡುವೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನಡೆಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.{{sfn|Guhan|1993|pp=18-22}} ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ [[ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಚೌಕ-ಗ್ರಿಡ್ ಬಡಾವಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಮೀರಿ ಹರಡಿತು. ೧೮೯೮ರ ಪ್ಲೇಗ್ ನಂತರ [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಮತ್ತು [[ಬಸವನಗುಡಿ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಜಾನಕಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.{{sfn|Nair|2005|pp=38-41}} ಅವರು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿ]]ಗೆ ಇಂದು ೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಹಾವೇರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೮೬ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.{{sfn|The Hindu KSP|2023}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{notelist|group=note}} ==ಆಕರಗಳು== {{reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | title = Mysore Public Works Department Civil List | year = 1912 | publisher = Government of Mysore | location = Mysore | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD Civil List|1912}} }} * {{cite book | title = Bombay University Calendar 1886 | year = 1886 | publisher = Thacker & Co. | location = Bombay | language = en | ref = {{sfnref|Bombay University Calendar|1886}} }} * {{cite web | title = Mysore Gazette, Notification No. 412: Appointment of Chief Engineer | work = The Mysore Gazette, January–October 1913 | date = July 1913 | publisher = Government Press | location = Bangalore | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.106560 | access-date = 7 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore Gazette|1913}} }} * {{cite web | title = Annual award of a prize of Rs. 100 by Mr. Karpur Srinivasa Rao | website = Karnataka State Archives, Bangalore (via archive.org) | date = September 1908 | url = https://archive.org/details/karnataka-state-archives-RGVlcGFrMTM4NTY4-RGVlcGFrMQ/page/n1/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Karnataka State Archives|1908}} }} * {{cite book | title = Yearly Promotion Recommendation Roll of the Engineer Establishment: Mr. Karpur Shrinivasarao, B.Sc., L.C.E., for the year ending 31 December 1913 | year = 1913 | publisher = General and Revenue Secretariat, Government of Mysore | location = Bangalore | type = Archival document. Karnataka State Archives, Bangalore. G.M. File No. 249 of 1913–14, Serial Nos. 1–2 | language = en | ref = {{sfnref|Promotion Roll|1913}} }} * {{cite web | title = Notes of the Quarter: Anniversary Meeting, 12 May 1914 | work = Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland | date = July 1914 | url = https://archive.org/details/dli.ministry.15625/page/819/mode/2up | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|JRAS|1914}} }} ===ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book | last = Visvesvaraya | first = M. | year = 1951 | title = Memoirs of My Working Life | publisher = Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting | location = Delhi | url = https://archive.org/details/VisvesvarayaAutobiography | access-date = 7 April 2026 | language = en }} * {{cite book | title = History of the Mysore Public Works Department (1856–1956) | year = 1956 | publisher = Government Press | location = Bangalore | oclc = 569234854 | language = en | ref = {{sfnref|Mysore PWD History|1956}} }} * {{cite book | last = Gundappa | first = D. V. | author-link = ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ | year = 1970 | title = ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ, ಸಂಪುಟ ೩: ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಾಸಕರು | chapter = ಲೇಖನ ೧೨: ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨) | publisher = ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | chapter-url = https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 }} * {{cite book | last = Guhan | first = S. | year = 1993 | title = The Cauvery River Dispute: Towards Conciliation | publisher = Madras Institute of Development Studies in association with Frontline | location = Madras | isbn = 9788185966014 | language = en }} * {{cite book | last = Nair | first = Janaki | year = 2005 | title = The Promise of the Metropolis: Bangalore's Twentieth Century | publisher = Oxford University Press | location = New Delhi | isbn = 9780195672084 | language = en }} * {{cite book | last = Ashwathanarayana | first = G. | year = 2015 | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೧೦೦: ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | isbn = 9788193077306 | language = kn }} * {{cite book | last = Ramakrishnan | first = T. | year = 2024 | title = Cauvery: A Long-Winded Dispute | publisher = The Hindu Group | location = Chennai | isbn = 9789393875969 | language = en }} * {{cite book | last = Satya | first = Gouri | year = 2025 | title = ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು | publisher = ಮಹಿಮಾ ಪ್ರಕಾಶನ | location = ಮೈಸೂರು | isbn = 9788198100092 | language = kn | pages = 162–167 }} : ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಸತ್ಯ (೨೦೨೫) ಬಿರುದನ್ನು "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" ಎಂದು ಐದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಕರಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಬಿರುದಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.'' * {{cite book | last = Chaturvedi | first = Hari Rao R. | title = Rajasabhabhushana Sri Karpur Srinivasa Rao: To My Knowledge | year = 2020 | type = Unpublished manuscript | language = en }} * {{cite news | title = KRS reaches maximum level, water security for Bengaluru ensured | work = The Hindu | date = 2023-08-20 | url = https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu|2023}} }} * {{cite news | title = 86th Kannada Sahitya Sammelana, Haveri | work = The Hindu | date = 2023-01-07 | url = https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ | access-date = 9 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|The Hindu KSP|2023}} }} * {{cite web | title = Rajabhasha Bhushana Karpur Srinivasa Rao | website = Dakshini Marathi Adda | date = 2020 | url = https://www.dakshinimarathiadda.com/rajabhasha-bhushana-karpur-srinivas | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Dakshini MarathiAdda|2020}} }} ''ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ರಾಜಭಾಷಾ ಭೂಷಣ" ಎಂದಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೂಪ "ರಾಜಸಭಾಭೂಷಣ" — ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೋಡಿ. ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖ.'' * {{cite web | title = ನಮ್ಮ ಪರಿಷತ್ತು (About the Parishat) | website = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | url = https://kannadasahithyaparishattu.in/%e0%b2%a8%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%b0%e0%b2%bf%e0%b2%b7%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%a4%e0%b3%81/ | language = kn | access-date = 28 April 2026 | ref = {{sfnref|KSP Website|2024}} }} * {{cite web | title = Birth of Kannada Sahitya Parishat | website = Star of Mysore | date = 2015 | url = https://starofmysore.com/birth-kannada-sahitya-parishat/ | access-date = 4 April 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Star of Mysore|2015}} }} * {{cite news | title = ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು: ರಾಜಸಭಾ ಭೂಷಣ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ | work = ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ | date = 2024-07-07 | language = kn | ref = {{sfnref|Mysuru Mithra|2024}} }} * {{cite web | title = Dr. D.V. Gundappa (Scholar and Journalist) | website = Indian Philatelics | url = https://www.indianphilatelics.com/stamps/commemorative-stamps/1987-1988/item/8343-dr-dv-gundappa-scholar-and-journalist-click-for-stamp-information.html | access-date = 8 May 2026 | language = en | ref = {{sfnref|Indian Philatelics|1988}} }} ಭಾರತ ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ತಂತಿ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಫೋಲ್ಡರ್ ಆಧರಿಸಿ. * {{cite book | last = Srinivasa Rao | first = S. V. | title = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು | publisher = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು | location = ಬೆಂಗಳೂರು | language = kn | ref = {{sfnref|SV Srinivasa Rao}} }} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ]] * [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.prekshaa.in/Karpura-Srinivasa-Rao-Part-1 ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ (ಭಾಗ ೧ ಮತ್ತು ೨)] — ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅವರ ''ಜ್ಞಾಪಕಚಿತ್ರಶಾಲೆ'' (೧೯೭೦) ಪ್ರಬಂಧದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ, Prekshaa.in. [[ವರ್ಗ:೧೮೬೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ಮರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್]] 780s2qpxjhqdo2c5h855w52cf32n6zk 0 15283 1373157 1334650 2026-05-11T05:32:10Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1373157 wikitext text/x-wiki ಅನನ್ಪೆಂಟಿಯಮ್ [[ಮೂಲಧಾತು]] ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೫ ಕ್ಕೆ "[[ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[೨೦೦೪]]ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ ಎಂಬುದು ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 115 ರ ಅಂಶದ IUPAC ಹೆಸರು ; ಚಿಹ್ನೆ Mc.. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿಭಾರ ಅಂಶವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ಕೃತಕ ಅಂಶದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹೆಸರು ಅನ್‌ಅನ್‌ಪೆಂಟಿಯಮ್ '''(Uup) .''' 287 ರಿಂದ 290 ರವರೆಗಿನ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಇದರ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ ( IUPAC ) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ ( IUPAP ) ಗುರುತಿಸಿದವು. ಜೂನ್ 2016 ರಲ್ಲಿ IUPAC '''ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ''' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು Mc ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 28 ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] d1ptjmk6jf0dziiw5x5ejvxsd34but5 1373158 1373157 2026-05-11T05:33:32Z VASANTH S.N. 728 VASANTH S.N. [[ಅನನ್ಪೆಂಟಿಯಮ್]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1373157 wikitext text/x-wiki ಅನನ್ಪೆಂಟಿಯಮ್ [[ಮೂಲಧಾತು]] ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೫ ಕ್ಕೆ "[[ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]" ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[೨೦೦೪]]ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ ಎಂಬುದು ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 115 ರ ಅಂಶದ IUPAC ಹೆಸರು ; ಚಿಹ್ನೆ Mc.. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿಭಾರ ಅಂಶವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ಕೃತಕ ಅಂಶದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹೆಸರು ಅನ್‌ಅನ್‌ಪೆಂಟಿಯಮ್ '''(Uup) .''' 287 ರಿಂದ 290 ರವರೆಗಿನ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಇದರ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ ( IUPAC ) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ ( IUPAP ) ಗುರುತಿಸಿದವು. ಜೂನ್ 2016 ರಲ್ಲಿ IUPAC '''ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ''' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು Mc ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 28 ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] d1ptjmk6jf0dziiw5x5ejvxsd34but5 0 16266 1373142 1335842 2026-05-10T17:00:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373142 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:AlbertusMagnus.jpg|thumb|right|ಅಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್]] '''ಅಲ್ಬರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್'''(೧೨೦೬-೧೨೮೦)ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ [[ಕ್ರೈಸ್ತ]] ಧರ್ಮಗುರು ಹಾಗೂ [[ವಿಜ್ಞಾನಿ]].[[ಧರ್ಮ]] ಹಾಗೂ [[ವಿಜ್ಞಾನ]]ಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರಂತೆ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಶಾಂತವಾದ ಸಹ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಧರ್ಮಗುರುವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರು.[[ಗ್ರೀಸ್]] ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತಕ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಲ್ಯಾನಿಂಜೆನ್ನಲ್ಲಿ: ಸತ್ತದ್ದು ಕೊಲೋನ್ನಲ್ಲಿ. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿ ಇಟಲಿಯ ಪಡುವ ಮತ್ತು ಬೊಲೋನ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಕೊಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಡಾಮಿನಿಕ್ನ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಅನಂತರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಬೋಧಕನಾಗಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸು ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಸ್ ಅವನ ಶಿಷ್ಯನಾದ. 1260-67ರವರೆಗೆ ರೊಸನ್ಬರ್ಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದ. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಬೋಧನೆಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಈತ ಮೊದಲಿಗ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಿಸ್ಪಾಟಲನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಜ್ಞಾನದಾಹವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ತಮ್ಮದಲ್ಲದ ತಿಳಿವಿನ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿದರು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮಂದಿ ಇರಲಾರರು. ಹದಿಮೂರನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನ ಜನರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪುರ್ವವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಣನೀಯವಾದುದು. ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅರಿಸ್ಪಾಟಲನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಲು ಕಾರಣರಾದವರಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರಮುಖನೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೈಸ್ತಮತಕ್ಕೆ ಅರಿಸ್ಪಾಟಲನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಕೊಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಈತನೇ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಪ್ರಗತಿಪರವೆನ್ನಬಹುದಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಮುಂದೆ ಬಂದ ವಿಚಾರಪರರ ಮೇಲೆ ಇವನ ಬರಹಗಳೂ ಬೋಧನೆಗಳೂ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಯಾದವು. 1937ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಸಂತಪದವಿ ಲಭಿಸಿತು. ಈತನಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಪ್ರವೀಣ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಇತ್ತು. ಮತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಲ್ಯಾಂಬಾರ್ಡ್ ನ ಬುಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಂಟೆನ್ಸಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಟೀಕೆ-ಈತನ ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳು. == ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕ == {{commons|Albertus Magnus}} * [http://www.renaissanceastrology.com/albertusmagnus.html Albertus Magnus on Astrology & Magic] * [http://www.skyscript.co.uk/magnus.html "Albertus Magnus & Prognostication by the Stars"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128124243/http://www.skyscript.co.uk/magnus.html |date=2021-01-28 }} * [http://www.farlang.com/gemstones/magnus-virtue-stones/page_001 Albertus Magnus: "Secrets of the Virtues of Herbs, Stones and Certain Beasts"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070606230446/http://www.farlang.com/gemstones/magnus-virtue-stones/page_001 |date=2007-06-06 }} London, 1604, full online version. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] hjh0z33urbvekjen9uh6xxhnvggvgyc 0 22130 1373149 1337316 2026-05-10T21:28:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373149 wikitext text/x-wiki :''ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ, [[ಆವಕಾಡೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ನೋಡಿ.'' {{taxobox |name = Avocado |image = Avocado fruitnfoliage.jpg |image_caption = Avocado fruit and foliage, [[Huntington Library]], California |kingdom = [[plant]]ae |phylum = [[Angiosperm]]s |class = [[Magnoliid]]s |ordor = [[Laurales]] |family = [[Lauraceae]] |genus = ''[[Persea]]'' |species = '''''P. americana''''' |binomial nomenclature = ''Persea americana'' |binomial_authority = [[Philip Miller|Mill.]] |synonyms = ''Persea gratissima''}} '''''ಪಾಲ್ಟ'' ''' ಅಥವಾ '''''ಅಗ್ವಕಟೆ'' ''' ([[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]]), '''ಬಟರ್ ಪಿಯರ್''' ಅಥವಾ '''ಅಲಿಗೇಟರ್ ಪಿಯರ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ '''ಆವಕಾಡೊ''' ''ಪರ್ಸಿಯಾ ಅಮೇರಿಕಾನ'' ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ [[ಕ್ಯಾರಿಬೀನ್]] ‌ತವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಮರ]]. ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]], [[ಕರ್ಪೂರ]] ಮತ್ತು [[ಬೇ ಲಾರೆಲ್]] ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ‌ೂ [[ಹೂ ಬಿಡುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ]] ವಾಗಿದ್ದು [[ಲಾರಸಿಯೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಮರದ [[ಹಣ್ಣನ್ನು]] (ದೊಡ್ಡ ಬೀಜವುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡ [[ಬೆರಿ]] <ref>ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, [http://ucavo.ucr.edu/General/FruitBerry.html ವಾಟ್ ಕೈಂಡ್ ಆಫ್ ಫ್ರುಟ್ ಈಸ್ ದ ಆವಕಾಡೊ?]</ref>) "ಆವಕಾಡೊ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗೋಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆವಕಾಡೊಗಳು ತುಂಬಾ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಇವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಂತಹ ಕೆಲ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ) ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು-ಸಿಪ್ಪೆಯ, ಪೇರು ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಆಂಶಿಕ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ]] ಇವುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣಿನ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು [[ಕಸಿ ಮಾಡುವ]] ಮ‌ೂಲಕ [[ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ]] ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Avacado444.jpg|thumb]] ''P. ಅಮೇರಿಕಾನ'' ಅಥವಾ ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಹುಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ನೀರಿನ ಹೂಜಿಯ ಆಕಾರದ ಆವಕಾಡೊವೊಂದು A.D.900ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಇಂಕ]] ನಗರಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವದ್ದಾದ [[ಚಾನ್ ಚಾನ್‌]]<ref name="turtle">{{cite web | url = http://www.turtletrack.org/Issues01/Co04072001/CO_04072001_Recipes.htm | title = Avocado: The Early Roots of Avocado History | accessdate = 2007-12-29 | date = 2001-04-07 | last = Barry | first = PC | publisher = Canku Ota | archive-date = 2007-12-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071215142535/http://www.turtletrack.org/Issues01/Co04072001/CO_04072001_Recipes.htm | url-status = dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊ ಬಗ್ಗೆ [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡೇಜ್ ದಿ ಎನ್ಕಿಸೊ]] (c. 1470–c. 1528) ಅವನ ''ಸುಮ ದಿ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಕ್ಯು ಟ್ರಾಟ ದಿ ಟೋಡಸ್ ಲಾಸ್ ಪಾರ್ಟಿಡಾಸ್ ವೈ ಪ್ರೋವಿನ್ಸಿಯಾಸ್ ಡೆಲ್ ಮುಂಡೊ'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 1518 ಅಥವಾ 1519ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="IF">{{Cite web |url=http://www.indexfresh.com/avocado_history.htm |title=Avocado History |author=<!--Staff writer; no by-line.--> |work=IndexFresh.com |location=[[Bloomington, CA]] |publisher=Index Fresh Avocado |year=2007 |accessdate=2007-12-29 |archive-date=2007-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071225063117/http://www.indexfresh.com/avocado_history.htm |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=October 2008}}</ref><ref name="WCA">{{Cite web |url=http://whatscookingamerica.net/avacado.htm <!--Sic!--> |title=All About Avocados: History of the Hass Avocado |last=Stradley |first=Linda |work=What'sCookingAmerica.net |publisher=self-published |location=[[Newberg, OR]] |year=2004 |accessdate=2008-05-13 }} ಇದು ಸ್ವ-ಪ್ರಕಟಿತ ಬರಹ, ಇದರ ಮ‌ೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ರಾಡ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನ.</ref>'' '' 'ಆವಕಾಡೊ' ಪದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಾನ್ಸ್ ಸ್ಲೊಯಾನೆ]]ಯ [[ಜಮೈಕಾ]]ದ ಸಸ್ಯಗಳ 1696ರ ಸೂಚಿಯು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]‌ನ ಮೊದಲ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ 1750ರಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]‌ಗೆ 1809ರಲ್ಲಿ, [[ಲೆವಂಟ್]]‍‌ಗೆ 1908ರಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು. 1819ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತಂದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಅವೊಕ್ಯಾಡೊ ವಾಣಿಜ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ===ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ=== <blockquote>'ಆವಕಾಡೊ' ಪದವು [[ನಾವಾಟಲ್]] ಶಬ್ಧ 'ಅವಾಕಾಟಲ್' ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ (ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರವು '[[ವೃಷಣ]]'ವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ).<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?search=avocado ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಟಿಮೋಲಜಿ ಡಿಕ್ಶನರಿ - ಆವಕಾಡೊ]</ref> ಹಿಂದೆ ಆವಕಾಡೊಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ಉದ್ದವಾದ ಶಲಾಕಾಗ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅದಕ್ಕಿರುವ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ 'ಮಡಿವಂತರ್ಯಾರೂ' ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=October 2009}} ಅಜ್ಟೆಕ್‌ ಜನರು ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು 'ಫಲವಂತತೆಯ ಹಣ್ಣು' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬೋಲಿವಿಯಾ, ಚಿಲಿ, ಪೆರು, ಮತ್ತು ಉರುಗ್ವೆ ಮೊದಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊ ಅದರ [[ಕೆಚ್ವ(=ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆರು ಸುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಭಾಷೆ)]] 'ಪಾಲ್ಟ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್-ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಗ್ವಕಟೆ ಎಂದೂ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಬಕಟೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಆವಕಾಡೊ ಪಿಯರ್'' ಅಥವಾ ''ಅವಿಗೇಟರ್ ಪಿಯರ್'' (ಅದರ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲವು [[ತಳಿ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಒರಟಾದ ಹಸಿರು ಸಿಪ್ಪೆಗಾಗಿ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಾವಾಟಲ್ ಪದ ಅವಾಕಾಟಲ್ ಅನ್ನು ಇತರ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಮಾಡಬಹುದು, 'ಆವಕಾಡೊ ಸಾರು ಅಥವಾ ಸಾಂಬಾರು' ಎಂಬರ್ಥವಿರುವ ಅವಾಕಾಮೊಲ್ಲಿ ಶಬ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ಪದ ''[[ಗ್ವಾಕಮೋಲ್]]'' ಅನ್ನು ಇದರಿಂದಲೇ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.</blockquote> ಕೆಲವು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, "ಲಾ ಮಂಜಾನ ಡೆಲ್ ಇನ್ವೈರ್ನೊ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆವಕಾಡೊ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ - "ಚಳಿಗಾಲದ ಸೇಬಿನಹಣ್ಣು". ==ಕೃಷಿ== [[File:Avocado Seedling.jpg|thumb|150px|right|ಪರ್ಸಿಯಾ ಅಮೇರಿಕಾನ, ಬೀಜದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಳೆಯ ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯ.]] [[File:2005avocado.PNG|thumb|2005ರ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆವಕಾಡೊ ಉತ್ಪತ್ತಿ]] {| style="width:14em;font-size:85%;text-align:left" class="infobox" |- ! align="center" bgcolor="lightblue" colspan="3"|ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ |- | colspan="3" style="text-align:center"|[[File:Avocado.jpeg|100px]] |- | colspan="3" style="text-align:center"|''ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣು (cv. ''' ''ಫ್ಯುಯರ್ಟೆ'); ಎಡ:ಪೂರ್ಣಫಲ,ಬಲ:ಕೊಯ್ದಫಲ'' |- ! style="background:#e9e9e9"| '''ರಾಷ್ಟ್ರ''' ! style="background:#e9e9e9"| '''ಪ್ರಮಾಣ([[Tm]])''' ! style="background:#e9e9e9"| ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕ¹ |- | style="background:#f0f0f0"|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ | style="background:#f0f0f0" align="right"| 1,040,390 | style="background:#f0f0f0" align="right"| 1 |- | ಇಂಡೊನೇಷಿಯ | align="right"|263,575 | align="right"|2 |- | style="background:#f0f0f0"|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | style="background:#f0f0f0" align="right"|214,000 | style="background:#f0f0f0" align="right"|3 |- | ಕೊಲಂಬಿಯಾ | align="right"|185,811 | align="right"|4 |- | style="background:#f0f0f0"|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ | style="background:#f0f0f0" align="right"|175,000 | style="background:#f0f0f0" align="right"|5 |- | ಚಿಲಿ | align="right"|163,000 | align="right"|6 |- | style="background:#f0f0f0"|ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ | style="background:#f0f0f0" align="right"|140,000 | style="background:#f0f0f0" align="right"|7 |- |- | ಪೆರು | align="right"|102,000 | align="right"|8 |- | style="background:#f0f0f0"|ಚೀನಾ | style="background:#f0f0f0" align="right"|85,000 | style="background:#f0f0f0" align="right"|9 |- |- | ಇಥಿಯೋಪಿಯ | align="right"|81,500 | align="right"|10 |- |- | colspan="3" style="background:#e9e9e9" align="center"|<small>¹ಮ‌ೂಲ: [[FAO]] (2004) [http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html;jsessionid=1FD7B1AF15B3ADE8D52C26E94FF4B1EE?item=572&amp;lang=en&amp;year=2005 ಮೇಜರ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಆಫ್ ಆವಕಾಡೊ]</small> |- |} ಆವಕಾಡೊ ಮರವು 20&nbsp;ಮೀ (69&nbsp;ಅಡಿ) ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರ [[ಎಲೆಗಳು]] {{convert|12|cm|in|1}} – {{convert|25|cm|in|1}} ಉದ್ದವಿದ್ದು ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆ. [[ಹೂವು]]ಗಳು ನಸುಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಕಾಂತಿಹೀನವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ {{convert|5|mm|in|1}} – {{convert|10|mm|in|1}} ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. [[ಪೇರು ಹಣ್ಣಿನ]]-ಆಕಾರದ ಹಣ್ಣು {{convert|7|cm|in|1}} – {{convert|20|cm|in|1}} ಉದ್ದ ಮತ್ತು {{convert|100|g|oz}} – {{convert|1000|g|oz}} ತೂಕವಿದ್ದು, ಒಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ {{convert|5|cm|in|1}} – {{convert|6.4|cm|in|1}} ಗಾತ್ರದ ದೊಡ್ಡ [[ಬೀಜ]]ವಿರುತ್ತದೆ. [[ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ]] ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹಿಮವಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಳಿ ಇರುವ ಹವಾಗುಣ ಅವಶ್ಯಕ. ಬಿರುಸಾದ ಗಾಳಿಯು ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ಹೂಗಳನ್ನು ಶುಷ್ಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಹೂಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರ್ದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಬಿದ್ದರೂ ಬಲಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಕಾಯಿಗಳು ಉದುರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ [[ಹ್ಯಾಸ್]] [[ತಳಿ]]ಗಳು −1°[[C]]ಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನೂ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಮರವು ಬೆಳೆಯಲು 1 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಆಳ ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಾಳಿ ಹರಿಯುವ ಮಣ್ಣು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿಡಕ್ಕೆ ಪೂರೈಸುವ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು [[ಲವಣಯುಕ್ತ]]ವಾಗಿದ್ದರೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ - ದಕ್ಷಿಣ [[ಸ್ಪೇನ್]], [[ಲೆವಂಟ್]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಪೆರು]], ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಚಿಲಿ]]ಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]]ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]], [[ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]], [[ಮಲೇಷ್ಯ]], [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ]], ಕ್ಯಾರಿಬೀನ್, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], [[ಅರಿಜೋನಾ]], [[ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊ]], [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್]], ಮತ್ತು [[ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಈ ಮರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಈ ತಳಿಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನಾನಾಬಗೆಯ ಹ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ 1 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಕಟಾವಿನ ನಂತರ === ಸಾಧಾರಣ ಆವಕಾಡೊ ಮರಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 120 ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಣ್ಣು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯು ಪ್ರತಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ [[ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ]] ಸುಮಾರು 7 [[ಟನ್‌]]‌ಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ತೋಟಗಾರಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 20 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟೂ ತಲುಪುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.fao.org/docrep/003/x6902e/x6902e04.htm | title = Avocado Production in Australia | last = Whiley | first = A | publisher = [[Food and Agriculture Organization of the United Nations]] | date = 2000-09-01 | accessdate = 2007-12-29}}</ref> [[ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ]] ಫಸಲು ನೀಡುವುದೇ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಫಸಲು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇಳುವರಿ ಭಾರೀ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆವಕಾಡೊ ಮರಗಳು ಅತಿಶೀತ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲವು. ಆವಕಾಡೊ ಒಂದು [[ಸಂಧಿಕಾಲದ]] ಹಣ್ಣು (ಮತ್ತೊಂದು [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]]), ಅಂದರೆ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುತ್ತದೆ, ಮರದಿಂದ ಕಿತ್ತ ನಂತರ ಮಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಬಲಿತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಸಿರಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಕೊಯ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದು ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ 38ರಿಂದ 42&nbsp;°F (3.3ರಿಂದ 5.6&nbsp;°C)ನಷ್ಟು ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುವ ಶೈತ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆವಕಾಡೊಗಳು ಪಕ್ವವಾಗಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತಿರಬೇಕು. ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಾಗುವ ಆವಕಾಡೊಗಳ ರುಚಿ ಮತ್ತು ರೂಪವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವು ಹೊಂದಿರುವ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಲಿತ ನಂತರ ಕೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಬೆಳೆಗಾರರು ಹ್ಯಾಸ್-ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿನ 23%ನಷ್ಟು ಅಂಶ ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಕೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ‌ೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕೊಯ್ದ ನಂತರ ಆವಕಾಡೊಗಳು [[ಕೊಠಡಿ ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳೊಳಗಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗುತ್ತವೆ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣಿನಂಥ ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟರೆ ಅವು[[ಎತಿಲೀನ್]] ಅನಿಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ವತೆಯ ವೇಗ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] ಪಕ್ವಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಕೃತಕ [[ಎತಿಲೀನ್]]ನಿಂದ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಹಣ್ಣಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.mindfully.org/Plastic/Ethylene-Gas.htm ಎತಿಲೀನ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಂಡ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸ್]</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಮರದಲ್ಲೇ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಲಾಭಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಇದು ಬಹುಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ. ಹೇಗೇ ಆಗಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಯದೆ ತುಂಬಾ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹಾಗೇ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವು ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. === ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ === ಆ ತಳಿಗಳ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ [[ಡೈಕೊಗಾಮಿ]]ಗುಣ ಇರುವುದರಿಂದ [[ಸ್ವ-ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವು ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಈ ಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆವ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ [[ಕಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ]] ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ [[ಹೊಸ ಪರಿವರ್ತನೆ]]ಯಿಂದ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಶ್ರ-[[ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ]] ನಡೆಯುವ ಸಂಭವ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆಧುನಿಕ ಬೆಳೆಗಾರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. [[ರಿವರ್ಸೈಡ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ಹಾಗೂ [[ವೋಲ್ಕನಿ ಸೆಂಟರ್]] ಮತ್ತು [[ಚಿಲಿ]]ಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟೊ ಡಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನೆಸ್ ಅಗ್ರೋಪೆಕ್ವರಿಯಾಸ್ ಮೊದಲಾದವು ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಾಗುವ ಸಮಯವು ತಳಿಗಳಿಂದ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಆವಕಾಡೊದ್ದೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹೂಬಿಡುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ - "A" ಮತ್ತು "B". "A" ತಳಿಯ ಹೂವುಗಳು ಮೊದಲ ದಿನದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಾಗಿ ಅರಳಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆಗುವ ಮೊದಲು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ದಿನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅವು ಗಂಡು ಹೂವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. "B" ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮೊದಲ ದಿನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಾಗಿ ಅರಳಿ ಸಂಜೆಯೊಳಗೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ, ನಂತರದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗಂಡು ಹೂವಾಗಿ ಪುನಃ ಅರಳುತ್ತವೆ. :"A" ತಳಿ: ಹ್ಯಾಸ್, ಗ್ವೆನ್, ಲ್ಯಾಂಬ್ ಹ್ಯಾಸ್, ಪಿಂಕರ್ಟನ್, ರೀಡ್. ::"B" ತಳಿ: ಫುಯರ್ಟೆ, ಶಾರ್ವಿಲ್, ಜುಟಾನೊ, ಬ್ಯಾಕನ್, ಎಟ್ಟಿಂಗರ್, ಸಿರ್ ಪ್ರೈಜ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಹೋಲ್.<ref>{{cite web | url = http://ceventura.ucdavis.edu/Agriculture265/Avocado_Handbook.htm | title = Agriculture Handbook | publisher = [[University of California]] | accessdate = 2007-12-29 | year = 2007 | archive-date = 2007-12-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071217095028/http://ceventura.ucdavis.edu/Agriculture265/Avocado_Handbook.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://edis.ifas.ufl.edu/MG213 | title = Avocado Growing in the Florida Home Landscape | publisher = [[University of Florida]] | first = JH | last = Crane | coauthors = Balerdi CF, Maguire I | accessdate = 2007-12-29 | date = 2007-08-01 }}</ref> ಹ್ಯಾಸ್‌ನ ಕೆಲವು ತಳಿಗಳು ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಶೀತವನ್ನು (ಆವಕಾಡೊ ಶೀತ ಸಹಿಷ್ಣುವಲ್ಲ) ಸಹಿಸಲಾರದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಇಳುವರಿ ನೀಡಿದ ಮರು ವರ್ಷ ಹೇರಳವಾಗಿ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಫಸಲು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟ ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟಗಳು ಬರಿದಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕ ಫಲ ನೀಡುವ ಕ್ರಮ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=September 2008}} [[File:GrowingAvocadoFromSeed.JPG|thumb|right|150px|ಮೊಳೆಕೆಯೊಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲು ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಆವಕಾಡೊ]] === ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೇರುಕಾಂಡಗಳು === ಬೀಜದಿಂದ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫಲ ನೀಡಲು ಇದು ಸುಮಾರು 4-6 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಂತತಿಯು ಹಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮ‌ೂಲ ತಳಿಯನ್ನು ಹೋಲದೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಣ್ಣು-ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವವರು [[ಕಸಿ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ]] ಮತ್ತು [[ಬೇರುಕಾಂಡ]]ಗಳನ್ನು ಊರುವುದರಿಂದ ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರುಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮ‌ೂಲಕ (ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು ಬಿಟ್ಟ ಬೇರುಕಾಂಡಗಳು) ಹಾಗೂ [[ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೂತಿಡುವ]] (ಅಬೀಜ ಸಂತಾನದ ಬೇರುಕಾಂಡಗಳು) ಮ‌ೂಲಕ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಸಿದ ನಂತರ, ಎಳೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಸಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತುದಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವ ಕೊಂಬೆಗಳ ಕಸಿ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಕಸಿಕುಡಿ ತಳಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತೆ 6-12 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಬೀಜ ಸಂತಾನದ ಬೇರುಕಾಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ಬರುವ ಸಂಭವವಿದ್ದಾಗ ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಲಪೂರಣವು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ [[ಫೈಟೋಫ್ತೊರ]]ದಿಂದ ಬರುವ ಮಣ್ಣಿನ-ರೋಗ (ಬೇರು ಕೊಳೆಯುವುದು) ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೆ ಬರುತ್ತವೆ. ===ರೋಗಗಳು=== {{Main|List of avocado diseases}} ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯಗಳು [[ಏಕಾಣುಜೀವಿ(=ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ)]], [[ವೈರಸ್]] ಮತ್ತು [[ಶಿಲೀಂಧ್ರ]]ಗಳಿಂದ ಬರುವ ಹಾಗೂ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ (ಪ್ರಮುಖ ಲವಣಾಂಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯಿಂದ) ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ರೋಗವು ಸಸ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೂ ದುಃಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯದ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಕಲೆ ಉಂಟಾಗಲು, ಕೊಳೆಯಲು, ಸಸ್ಯ ನಿರ್ಜೀವಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗೆಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.apsnet.org/online/common/names/avocado.asp | last = Ohr | first = HD | coauthors = Coffer MD & McMillan RT | title = Common Names of Plant Diseases | date = 2003-08-04 | accessdate = 2008-05-13 | publisher = American Phytopathological Society | archive-date = 2008-04-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080423184119/http://www.apsnet.org/online/common/names/avocado.asp | url-status = dead }}</ref> [[File:Persea americana.jpg|thumb|right|150px|P. ಅಮೇರಿಕಾನ, ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯದ ಹೂವುಗಳು]] === ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಡೊ ಕೃಷಿ === [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ]]ದಿಂದ [[U.S.]] ರಾಜ್ಯ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಆವಕಾಡೊ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಬಹು ಯಶಸ್ವೀ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ]]ಯಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತೊಂಬತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಆವಕಾಡೊ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ 60%ನಷ್ಟು [[ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೊ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="CACFF">{{cite web | url = http://www.avocado.org/about/fun_facts | title = Avocado Fun Facts | publisher = California Avocado Commission | accessdate = 2008-06-03 | archive-date = 2010-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100620101626/http://www.avocado.org/about/fun_facts | url-status = dead }}</ref><ref name="kgkat.tripod.com">{{cite web | url = http://kgkat.tripod.com/avocado.html | title = Avocado Toxicity | last = Clipsham | first = R | accessdate = 2007-12-29 | archive-date = 2015-10-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20151027194519/http://kgkat.tripod.com/avocado.html | url-status = dead }}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು 59,000 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 24,000 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳು)ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಫಾಲ್‌ಬ್ರೂಕ್]] "ವಿಶ್ವದ ಆವಕಾಡೊ ರಾಜಧಾನಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಫಾಲ್‌ಬ್ರೂಕ್ ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಪಿಂಟೇರಿಯಾ-]] ಇವೆರಡೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಆವಕಾಡೊ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ===A ತಳಿಗಳು=== ====ಹ್ಯಾಸ್==== [[File:Hass avocado -white background.jpg|thumb|150px|ಎರಡು ಹ್ಯಾಸ್ ಆವಕಾಡೊಗಳು]] {{Main|Hass avocado}} ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊಗಳ ಹಲವಾರು [[ತಳಿ]]ಗಳಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವುದು [[ಹ್ಯಾಸ್ ಆವಕಾಡೊ]]. ಇದು ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ USನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆವಕಾಡೊ ಆಗಿದೆ.<ref name="WCA" /><ref name="Avocado.org 1">{{Cite web |url=http://www.avocado.org/about/avocado-history/mother-tree |author=<!--Staff writers; no by-line.--> |title=The Hass Mother Tree: 1926–2002 |work=Avocado.org |pages="About Avocados: History" section |publisher=[[California Avocado Commission]] |location=[[Irvine, CA]] |date=2008 &#91;copyright date&#93; |accessdate=2008-09-27 |archive-date=2008-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913165316/http://www.avocado.org/about/avocado-history/mother-tree |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಹ್ಯಾಸ್ ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯಗಳು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾ ಹಾಬ್ರ ಹೈಟ್ಸ್‌]]ನ ಪ್ರಮುಖ ರುಡೋಲ್ಫ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಂಚೆ ವಾಹಕ ಬೆಳೆದ ಏಕೈಕ "‌ಮ‌ೂಲ ಸಸ್ಯ"ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ.<ref name="IF" /><ref name="Avocado.org 1" /> ಹ್ಯಾಸ್ 1935ರಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿ [[ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ]] ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೆಲವು ಉಪಜಾತಿಗಳ "ಮ‌ೂಲ ಸಸ್ಯ"ಗಳು [[ಬೇರು ಕೊಳೆಯುವ]] ರೋಗದಿಂದ ಸತ್ತವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು 2002ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಉರಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="WCA" /><ref name="Avocado.org 1" /> ಇದರ ಹಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು (150-250ಗ್ರಾಂ) ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪಗಿರುವ ಇದರ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಮೈ ನುಣುಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕರಟಕಾಯಿ ಪರಿಮಳವಿರುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶ 19%. ಹಣ್ಣಾದಂತೆ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್‌ ಪ್ರಕಾರದ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 26&nbsp;°F. ಮರದ ಗಾತ್ರ - 6ಮೀ x 4ಮೀ ====ಗ್ವೆನ್==== ಇದು 1982ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಹ್ಯಾಸ್ x ತಿಲ್ಲೆಯ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಸಸಿಯ ಸಂತತಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ `ಹ್ಯಾಸ್'‌ಗಿಂತ ಇದು ಅಧಿಕ ಫಸಲು ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕುರುಚಲಾದ ಗಿಡ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, `ಹ್ಯಾಸ್'‌ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿರುತ್ತವೆ (100-200ಗ್ರಾಂ). ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕರಟಕಾಯಿ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಪ್ಪೆಯ ರಚನೆಯು `ಹ್ಯಾಸ್'‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನುಣುಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಣ್ಣಾದಾಗ ನಸುಹಸಿರು ಬಣ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು 30&nbsp;°F ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ====ಪಿಂಕರ್ಟನ್==== ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾಟಿಕೋಯ್‌ನ ಪಿಂಕರ್ಟನ್ ರ‌್ಯಾಂಚ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1970ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ತಳಿಯು ಹ್ಯಾಸ್ ರಿಂಕಾನ್‌ನ ಮೊಳಕೆ ಗಿಡ. ಸಣ್ಣ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದರ ಹಣ್ಣು ದೊಡ್ಡದು. ಸಿಪ್ಪೆಯು ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು, ಹಣ್ಣಾದ ಹಾಗೆ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳು ಮೃದುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೆನೆಯಂತಿದ್ದು, ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶ ಅಧಿಕ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ತಣ್ಣಗಿನ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಫಸಲು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಸುಲಿಯಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಸಿಪ್ಪೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್ ಪ್ರಕಾರವು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ತಾಪಮಾನ 30&nbsp;°F. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ತಳಿ ಇದು. ====ರೀಡ್==== ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ S. ರೀಡ್ ಎಂಬುವನು ಸಸಿಯೊಂದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ. ಹಣ್ಣು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಉರುಟಾಗಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದಿಂದಿದ್ದು, ಮೃದುವಾಗಿ ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕರಟಕಾಯಿಯ ಸುವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಪ್ಪೆಯು ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್ ಜಾತಿಯು 30&nbsp;°F ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರದ ಗಾತ್ರ - 5m x 4m. ===B ತಳಿಗಳು=== ====ಬ್ಯಾಕನ್==== ವ್ಯವಸಾಯಗಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕನ್ 1954ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು. ಇದೊಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಣ್ಣು. ಅಲ್ಪ ರುಚಿ ಇದ್ದು, ಮೃದುವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಸಿಪ್ಪೆ ಇರುತ್ತದೆ. ತಿರುಳಿನ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಕ್ವಗೊಂಡಾಗ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಹಸಿರಾಗಿ ಉಳಿದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾಢವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲೇ ಫಸಲು ನೀಡುವ ಮರವಿದು. -5°Cಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಗಿನ ಶೀತ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ====ಎಟ್ಟಿಂಗರ್==== ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್‌ನ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ, ಫುಯರ್ಟೆಯ ಮೊಳಕೆ ಗಿಡ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಮೂಲದ್ದಾದ ಇದು, 1947ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬೆಳೆದ ಮರವು 4 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ -6°Cನಷ್ಟು ಶೀತವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ಮೃದುವಾದ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಸಿಪ್ಪೆ ಇದ್ದು, ಸುಲಿಯಲು ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಇದರ ತಿರುಳಿನ ಬಣ್ಣ ನಸು ಹಸಿರು. ====ಫ್ಯುಯರ್ಟೆ==== ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್ ಮಿಶ್ರತಳಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಫ್ಯುಯರ್ಟೆ ಎಂದರೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಬಲ ಅಥವಾ ಬಲಿಷ್ಠ' ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. 1913ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ತೀವ್ರ ಶೀತಹವಾಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 26&nbsp;°F ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪೇರುಹಣ್ಣಿನಾಕಾರದ ಈ ಹಣ್ಣು ಸುಲಿಯಲು ಸುಲಭವಾಗಿರುವ ಹಸಿರು ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಮಳ ಭರಿತವಾಗಿರುವ ಇದರ ತಿರುಳು ಕೆನೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. 18%ನಷ್ಟು ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಮರದ ಗಾತ್ರ - 6ಮೀ x 4ಮೀ. ====ಶಾರ್ವಿಲ್==== ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗ್ವಾಟೆಮಲನ್ ತಳಿ. 1951ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ QLDನ ರೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೇಯಲ್ಲಿ ಸರ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಶಾರ್ಪೆ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ. ಶಾರ್ಪ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಸನ್‌ ಹೆಸರಿನ ಸಂಯೋಗದಿಂದ 'ಶಾರ್ವಿಲ್' ಹೆಸರು ನಿಷ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ (J.C. ವಿಲ್ಸನ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದವನು). ಇದರ ಕಸಿಕುಡಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ಹವಾಯ್‌ಗೆ 1966ರಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ನುಣುಪಿಲ್ಲದ ಹಸಿರು ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ಈ ಹಣ್ಣು ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಫ್ಯುಯರ್ಟೆಯನ್ನು ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದಾದರೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳು ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದು, ಕರಟಕಾಯಿ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯಂಶವಿರುತ್ತದೆ (20-24%) ಇದರ ಬೀಜ ಸಣ್ಣದು. ಮಾಗಿ ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹವಾಯ್‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 57%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ NSWನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆವಕಾಡೊಗಳಲ್ಲಿ 20%ನಷ್ಟು ಈ ತಳಿಯೇ ಇದೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಿಮದ ತಣ್ಣನೆಯ ವಾತಾರವಣಕ್ಕೆ ಇದು ಅತಿಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಸಸ್ಯ. ಫ್ಯುಯರ್ಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದು. ====ಜುಟಾನೊ==== ಫಾಲ್‌ಬ್ರೂಕ್‌ನ R.L. ರುಯಿಟ್ 1926ರಲ್ಲಿ ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಪ್ರಭೇದದ ಇದು, 25&nbsp;°F ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ಇದರ ಹಣ್ಣು ದೊಡ್ಡ ಪೇರುಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ತೆಳುವಾದ ಸಿಪ್ಪೆಯಿದ್ದು, ತಿರುಳು ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ನಾರುನಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿಯುವುದು ಸುಲಭ. ===ಇತರ ತಳಿಗಳು=== ಇತರ ಆವಕಾಡೊ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು - [[ಸ್ಪಿಂಕ್ಸ್‌]]. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹೊರಗೆ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ತಳಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ದುಂಡಗಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಮೃದುವಾದ ಹಸಿರು ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ತಿರುಳು ನಾರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ-ಕ್ಯಾಲೊರಿಯುಳ್ಳ ಆವಕಾಡೊಗಳಾದ ಇವು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುಹಿಂದಿನಿಂದ ಇರುವ ಇತರ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ (ಅವು [[ತೋಟಗಾರಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ ಬಿಡಲಿ) - ಚಾಲೆಂಜ್, ಡಿಕಿನ್ಸನ್, ಕಿಸ್ಟ್, ಕ್ವೀನ್, ರೇ, ರಾಯಲ್, ಶಾರ್ಪ್‌ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಫ್ಟ್.<ref name="CAA 1924-25">{{Cite journal |url= http://www.avocadosource.com/CAS_Yearbooks/CAS_10_1924-25/CAS_1924-25_PG_32-40.pdf |title=Cold Storage Behavior of Avocados |first=E. L. |last=Overholser |journal=California Avocado Association Annual Report |publisher=California Avocado Association |location=[[San Diego, CA]] |date=1924&ndash;25 |volume=10 |pages=32-40 |accessdate=August 19, 2009 }}</ref> ===ಆವಕಾಡೊ- ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಗತಿಗಳು=== [[File:Avocado firstInternationalShipment.jpg|right|thumb|200px|ಕೆನಾಡಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಿಂದ, CA, ಟೊರೊಂಟೊ, ಒಂಟಾರಿಯೊಗೆ ಮಾಡಿದ ಆವಕಾಡೊಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮೊದಲ ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ.]] 1994ರಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫ್ರೀ ಟ್ರೇಡ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್]] (NAFTA) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು [[US]]ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಯತ್ನ ನಡೆಸಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ [[ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಾದಿಗಳೂ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೂರಿದ US ಸರಕಾರ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸರಕಾರವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ U.S ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗದ ತಪಾಸಣಾಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ-ಕೀಟಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಉಪಯೋಗಕರವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ U.S ಸರಕಾರ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ನಂತರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸರಕಾರ ಈಶಾನ್ಯ USಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅತೀಶೀತವನ್ನು ಹಣ್ಣಿನ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಸಹಿಸಲಾರವು) ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. US ಸರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶವು US [[ಬೆಳೆ]]ಗೆ ಪ್ರತಿಬಂಧ ಹೇರಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ US ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. [[ಪರ್ಸಿಯಾ ಮಿಟೆ]] ಮತ್ತು ಆವಕಾಡೊ [[ಥ್ರಿಪ್ಸ್]] ಮೊದಲಾದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ರೋಗಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ವಿನಾಶಕಾರೀ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ ದಾಳಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ನ್ಯಾಯ-ಸಮ್ಮತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಏರಿಸಿತು,ಮತ್ತು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿದ್ದ [[ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವೀವಿಲ್‌ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಕಾರಕ ರೋಗಗಳು ತೀವ್ರ ಗಂಡಾಂತರ ಒಡ್ಡಿದವು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ (ಮತ್ತು [[ಚಿಲಿ]]) ರಫ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಹೊಸ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ, ಉಂಟಾಗುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಿಂದ ಬರುವ ಆವಕಾಡೊಗಳಿಗೆ ಇಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ 50 ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ. [[ಮೈಕೋವಕಾನ್]]ನ (ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ 90%ನಷ್ಟು ಹ್ಯಾಸ್ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ರಾಜ್ಯ]]) [[USDA]] ಪರಿಶೀಲನಾಧಿಕಾರಿಗಳು, [[ಉರ್ವಪನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ವರ್ಷ 2005–2006ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ರಫ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 130,000 [[ಟನ್]]‌ಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿತು.<ref name="IHT">{{cite news | url = http://www.iht.com/articles/ap/2007/02/03/business/LA-FIN-ECO-Mexico-US-Avocados.php | title = Mexico praises lifting of last U.S. avocado import barriers | accessdate = 2007-12-29 | date = 2007-02-02 | publisher = International [[Herald Tribune]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118082253/http://www.iht.com/articles/ap/2007/02/03/business/LA-FIN-ECO-Mexico-US-Avocados.php|archivedate=2008-01-18}}</ref>{{Clarify|date=September 2008|reason=Shouldn't that be [[short ton]]? The US generally doesn't use the metric system very much. If it is correct, use "metric ton"; North Americans even more broadly do not use "tonne".}} ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು USಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಜೊತೆ 2009ರಲ್ಲಿ ಪೆರು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="COPLA">{{citeweb | url = http://www.cop-la.net/en/system/files/Productivity+and+opennes_Mor%C3%B3n.pdf | title = The productivity connection behind openness | accessdate = 2009-05-20 | date = 2009-05-05 | publisher = Trade and Poverty in Latin America ([[COPLA]]) | archive-date = 2014-10-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141019162524/http://www.cop-la.net/en/system/files/Productivity+and+opennes_Mor%C3%B3n.pdf | url-status = dead }}</ref> USನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಆವಕಾಡೊಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ USನಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ.{{Clarify|date=September 2008|reason=What sort of sense is that supposed to make?}} ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳುವರಿ ನೀಡಲು ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲ, ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ, ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀರುಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲಿದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ಇದು ಅತಿ ದುಬಾರಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆವಕಾಡೊ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="CACFF" /> ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿನ ಸಿಂಹ ಪಾಲು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆವಕಾಡೊ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ 40%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="COPLA" /> ==ಆರೋಗ್ಯಕಾರೀ ಪ್ರಯೋಜನ== ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆವಕಾಡೊ ಸೇವನೆಯು ರಕ್ತಸಾರದ [[ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್]] ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಏಳು-ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, [[ಹೈಪರ್‌ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲೀಮಿಯ]] ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಾರದಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಮಟ್ಟವು 17%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸೇವನೆಯು [[LDL]] (ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್) ಮತ್ತು [[ಟ್ರೈಗ್ಲಿಸಿರೈಡ್]] ಮಟ್ಟವನ್ನು 22%ನಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ [[HDL]] (ಉತ್ತಮ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್) ಮಟ್ಟವನ್ನು 11%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{citation|url=http://grande.nal.usda.gov/ibids/index.php?mode2=detail&origin=ibids_references&therow=45635|title=Monounsaturated fatty acid (avocado) rich diet for mild hypercholesterolemia|author=Lopez Ledesma, R|coauthors=Frati Munari, A C : Hernandez Dominguez, B C : Cervantes Montalvo, S : Hernandez Luna, M H : Juarez, C : Moran Lira, S|journal=Arch-Med-Res.|date=1996 Winter|volume=27|issue=4|pages=519–23|access-date=2009-12-30|archive-date=2010-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820080806/http://grande.nal.usda.gov/ibids/index.php?mode2=detail&origin=ibids_references&therow=45635|url-status=dead}}</ref> ಜಪಾನಿನ ತಂಡವು ನಾಲ್ಕು ಕೈರಲ್(=ಅಸಮಮಿತ ಅಂಶ) ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ (2R, 4R)-16-ಹೆಪ್ಟಡೀಸಿನ್-1, 2, 4-ಟ್ರಯೋಲ್ಅನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೀವಿರೋಧಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{cite journal|url=http://www.journalarchive.jst.go.jp/english/jnlabstract_en.php?cdjournal=bbb1961&cdvol=46&noissue=2&startpage=481 mode2=detail&origin=ibids_references&therow=45635|title=Synthesis of All Four Stereoisomers of Antibacterial Component of Avocado|author=Takeyoshi SUGIYAMA1), Akemi SATO and Kyohei YAMASHITA S|journal=Agricultural and Biological Chemistry Vol.46, No.2(1982)pp.481-485}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಬಳಕೆಗಳು== {{Refimprovesect|date=March 2009}} {{nutritionalvalue | name=Avocado, raw (edible parts) | kJ=670 | protein=2 g | fat=14.66 g | satfat=2.13 g | monofat=9.80 g | polyfat=1.82 g | carbs=8.53 g | fiber=6.7 g | sugars=0.66 g | iron_mg=0.55 | calcium_mg=12 | magnesium_mg=29 | phosphorus_mg=52 | potassium_mg=485 | zinc_mg=0.64 | vitC_mg=10 | pantothenic_mg=1.389 | vitB6_mg=0.257 | folate_ug=81 | thiamin_mg=0.067 | riboflavin_mg=0.130 | niacin_mg=1.738 | right=1 | source_usda=1 }} ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ತಳಿಗಳ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ [[ಪೇರುಹಣ್ಣಿನ]] ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ-ವಲಯದ ಪೇರುಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಹೊರಭಾಗ ಗಾಢ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಹಸಿರು-ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ (ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಕಪ್ಪು) ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಹಣ್ಣು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಧಿಕ [[ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಮೋನೊಅನ್‌ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಕೊಬ್ಬು]] ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶವಿರುವ ಇತರ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಹೆಚ್ಚು-ಕೊಬ್ಬಿರುವ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನು, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಗಿದ ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಸುಕಿ, ಬಿಡಿಸಿ ತಿನ್ನಬಹುದು. ತಿರುಳು ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹಣ್ಣಾದ ನಂತರ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಲಾದ ತಿರುಳು [[ಎಂಜೈಮ್‌ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ]], ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಆವಕಾಡೊಗಳ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ [[ನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ [[ಗಜನಿಂಬೆ]] ರಸವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[File:IndonesianFood JusAlpokat.JPG|left|thumb|ಚಾಕೊಲೇಟ್ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ-ಶೈಲಿಯ ಆವಕಾಡೊ ಪಾನೀಯ]] [[ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಅಡುಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊ ಬಹುಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಸಲಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಸಿಹಿಯಾಗಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಮಳಭರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮೃದುವಾಗಿ ಕೆನೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಗ್ವಕಮೋಲ್]] ಎಂಬ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ]] [[ಡಿಪ್(=ಗೊಜ್ಜು)]] ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರೋಲ್(=ರೊಟ್ಟಿ)]] ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ [[ಸೂಷಿ(=ಚಿತ್ರಾನ್ನ)]] ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಕೋಳಿಮಾಂಸದಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಟೋಸ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಳುಮೆಣಸಿನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ), ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ರುಚಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ(=ಮಿಲ್ಕ್‌ಶೇಕ್ಸ್) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ [[ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮು]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]], [[ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರು ಮತ್ತು ನುಣ್ಣನೆ ಕೆನೆಯಂತೆ ಮಾಡಿದ ಆವಕಾಡೊ‌ ರಸ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ [[ಸಿಹಿಯಾದ]] ಪಾನೀಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಚಾಕೋಲೇಟ್ ದ್ರಾವಕನ್ನು]] ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಳಿಮಾಂಸದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥದೊಂದಿಗೂ ತಿನ್ನಲು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[ಘಾನ]]ದಲ್ಲಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಚೂರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಿಯ ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನಂತೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತ ಈ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಅಥವಾ ಟ್ರೀಸಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಅನ್ನ, ಸಾರು, ಸಲಾಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು [[ಟೆಕ್ವೆನೊ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೋನೈಸೆ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, [[ಪರಿಲ್ಲಾ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಲಾಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಟ್ಯೂನಾ, ಸಿಗಡಿ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಳಿಮಾಂಸ, [[ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾಟ್ ಡಾಗ್]]‌ಗಳಲ್ಲಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಕೆನೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ಹಾಗೂ [[ಸೆಲರಿ]] ಅಥವಾ [[ಲೆಟಿಸ್]] ಸಲಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ [[ಚಿಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಲಿಯ [[ಸೀಸರ್‌ ಸಲಾಡ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಬಲಿತ ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣಿನ ಚೂರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣನ್ನಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಸಲಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಸಲಾಡ್‌ನಲ್ಲೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಂತಿ ವರ್ಧಿಸುವ ಮುಖದ ಕ್ರೀಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಸರಿನೇಮ್]] ಮತ್ತು [[ರೆಸಿಫೆ]]‌ಯ ಡಚ್ ಜನರು ತಯಾರಿಸುವ [[ಅಡ್ವೊಕಾಟ್]] ಪಾನೀಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪರಿಮಳಭರಿತವನ್ನಾಗಿಸಲು ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು ನುಣ್ಣನೆ ಕೆನೆಯಂತೆ ಮಾಡಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ===ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೌಲ್ಯ=== ಆವಕಾಡೊಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75%ನಷ್ಟು ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶವಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ [[ಮೋನೊಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಕೊಬ್ಬು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿ]]ಗಿಂತ 60% ಹೆಚ್ಚು [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್]]ಆವಕಾಡೊಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[B ಜೀವಸತ್ವ]] ಇರುವುದಲ್ಲದೆ [[E ಜೀವಸತ್ವ]] ಮತ್ತು [[K ಜೀವಸತ್ವ]]ವೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.nutritiondata.com/facts-C00001-01c20Tk.html | title = Avocados, raw, California | publisher = NutritionData.com | accessdate = 2007-12-29 | year = 2007 }}</ref> ಈ ಹಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳು 75%ನಷ್ಟು ಕರಗದಿರುವ ಮತ್ತು 25%ನಷ್ಟು ಕರಗಬಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="pmid12097685">{{cite journal |author=Naveh E, Werman MJ, Sabo E, Neeman I |title=Defatted avocado pulp reduces body weight and total hepatic fat but increases plasma cholesterol in male rats fed diets with cholesterol|journal=J. Nutr. |volume=132 |issue=7 |pages=2015–8 |year=2002 |pmid=12097685 |doi=}}</ref> ಒಂದು [[ದ್ವಿಬಂಧ]]ದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಕೊಬ್ಬುಳ್ಳ [[ಟ್ರಯೋಲ್]] ([[ಕೊಬ್ಬು ಇರುವ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್]]), [[ಅವಾಡೊಸೀನ್]] (16-ಹೆಪ್ಟಡೀಸಿನ್-1,2,4-ಟ್ರಯೋಲ್), ಆವಕಾಡೊದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.cyberlipid.org/simple/simp0003.htm#3 | title = FATTY ALCOHOLS: Unsaturated alcohols | accessdate = 2007-12-29 | publisher = Cyberlipid Center | archive-date = 2012-06-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120625155634/http://www.cyberlipid.org/simple/simp0003.htm#3 | url-status = dead }}</ref> === ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿ === [[File:avocadoashouseplantb.jpg|right|thumb|180px|ಮನೆಗಿಡವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಆವಕಾಡೊ ಸಸ್ಯ]] ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಆವಕಾಡೊವನ್ನು [[ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು]] ಹಾಗೂ ಮನೆಯ ಅಲಂಕರಣ ಸಸ್ಯವನ್ನಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮುಳುಗಿಸಿಟ್ಟರಾಗಲಿ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮೊಳಕೆ ಬರಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೀಜವು 4-6 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೆಡಬಹುದು. ಸಸ್ಯವು ಬೆಳೆದು ಅನಾವಶ್ಯಕ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸವರಿ ಹಾಕುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದರೂ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ-ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಂದು ಸಸ್ಯ ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಅದು ಹಣ್ಣು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ==ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ== ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿ, ಕರು, ಆಡು, ಮೊಲ, ಇಲಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಮೊದಲಾದ ಜೀವಿಗಳು<ref name="kgkat.tripod.com" /><ref>{{cite web | url = http://www.cbif.gc.ca/pls/pp/ppack.info?p_psn=238&p_type=all&p_sci=comm&p_x=px | title = Notes on poisoning: avocado | publisher = [[Canadian Biodiversity Information Facility]] | accessdate = 2007-12-29 | date = 2006-06-30 }}</ref> ಆವಕಾಡೊ ಎಲೆ, ತೊಗಟೆ, ಸಿಪ್ಪೆ ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಅವುಗಳು ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅವು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಉಂಟು. ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣು ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ. ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಂತಹ ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಇದು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು [[ASPCA]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಹೇಳಿವೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.aspca.org/pet-care/poison-control/plants/avocado.html |title=Avocado|work=ASPCA Animal Poison Control Center}}</ref> ಅವೊಡರ್ಮ್ ಎಂಬ ನಾಯಿ ಆಹಾರ<ref>{{cite web | url = http://www.breeders-choice.com/dog_products/avodermdog.htm | title = AvoDerm Natural Premium Dog Food | accessdate = 2009-01-13 | archive-date = 2010-04-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100429213142/http://www.breeders-choice.com/dog_products/avodermdog.htm | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕಿನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣೂ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.breeders-choice.com/cat_products/avodermcat.htm | title = AvoDerm Natural Premium Cat Food | accessdate = 2009-01-13 | archive-date = 2010-01-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100131050507/http://www.breeders-choice.com/cat_products/avodermcat.htm | url-status = dead }}</ref> ಆದರೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣು ಅವಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ASPCA ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.aspca.org/pet-care/ask-the-expert/ask-the-expert-poison-control/dog-food-containing-avocado.html |title=Dog Food Containing Avocado}}</ref> ಆವಕಾಡೊ ಎಲೆಗಳು [[ಪರ್ಸಿನ್]] ಎಂಬ ವಿಷಕಾರಿ ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇದರ ಸೇವನೆಯು [[ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿಗೆ]] ಕಾರಣವಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಸಾವನ್ನೂ ತರಬಹುದು.<ref name="pmid8581318">{{cite journal |author=Oelrichs PB, Ng JC, Seawright AA, Ward A, Schäffeler L, MacLeod JK |title=Isolation and identification of a compound from avocado (Persea americana) leaves which causes necrosis of the acinar epithelium of the lactating mammary gland and the myocardium |journal=Nat. Toxins |volume=3 |issue=5 |pages=344–9 |year=1995 |pmid=8581318|doi=10.1002/nt.2620030504}}</ref> ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ - ಜಠರಗರುಳಿನ ಕೆರಳಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಅತಿಸಾರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ರಕ್ತನಿಬಿಡತೆ(=ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಹೃದಯದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಸುತ್ತ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವೂ ಬಂದೆರಗಬಹುದು. ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಈ ವಿಷಮಯ ಅಂಶದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇದರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಗ್ಗದಿಕೆ(=ಅಲರ್ಜಿ) ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಸಹ-ವಿಕಾಸ== ಆವಕಾಡೊ 'ವಿಕಾಸವಾದದಲ್ಲಿ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದದಿರುವುದಕ್ಕೆ' ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ-[[ಅಳಿದಿರುವ]] ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ದೈತ್ಯ [[ನೆಲದ ಸ್ಲಾತ್ ಪ್ರಾಣಿ]] ಅಥವಾ [[ಗೋಂಫೋಥೆರೆ]]ಯಂತಹ) [[ಪರಿಸರ]] ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಹಣ್ಣು ಇದು. ಹೆಚ್ಚು ತಿರುಳಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳು [[ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣ]] ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಬೀಜ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹಣ್ಣನ್ನು [[ಪ್ಲೈಸ್ಟೊಸೀನ್ ಮೆಗಾಫೌನ]] ಇಡಿಯಾಗಿ ನುಂಗಿ,ಸಗಣಿಯ ಮ‌ೂಲಕ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆಗ ಬೀಜವು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆವಕಾಡೊ [[ವಿಕಾಸವಾಗಿರಬಹುದು]] ಎಂದು ಲೇಖಕ ಕೊನ್ನಿ ಬಾರ್ಲೊ ಊಹೆಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡುವಂಥ ಯಾವುದೇ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಾಣಿ ಈಗಿಲ್ಲ. ಮಾನವನು ಆವಕಾಡೊಗಳ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಮ‌ೂಲಕ "ವಿಕಾಸವಾದದ ಛಾಯೆ"ಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರದೆ ಇದ್ದರೆ, ಆವಕಾಡೊಗಳ ಪರಿಸರ ಜೊತೆಗಾರರು ಎಂದು ಊಹೆ ಮಾಡಿದವುಗಳು ಅಳಿದುಹೋದಾಗ ಇವೂ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ ವಿಕಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="isbn0-465-00551-9">{{cite book |author=Barlow, Connie C. |title=The ghosts of evolution: nonsensical fruit, missing partners, and other ecological anachronisms |publisher=Basic Books |location=New York |year=2000 |pages= |isbn=0-465-00551-9 |oclc= |doi=}}</ref> ==ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನ== ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಬಹುದಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದ್ದಿ ತಿನ್ನುವಂಥ ದ್ರವರೂಪಿ ಆಹಾರ(=ಡಿಪ್‌) ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಗ್ವಾಕಮೋಲ್]] ಆವಕಾಡೊಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ಜನಪ್ರಿಯ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೋಸ್ಟ್‌ ಮೇಲೆ ಈ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರಕ್ಕೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಾಳುಮೆಣಸಿನೊಂದಿಗೆ ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಸುಟ್ಟ ಬಿಸಿ ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆವಕಾಡೊ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗರ್]], [[ಟೋರ್ಟಾಸ್]], [[ಹಾಟ್ ಡಾಗ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ನೆ ಅಸಾಡ]] ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆವಕಾಡೊಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೂ (ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆ, ಟೋರ್ಟಿಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ) ಜತೆಗೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆವಕಾಡೊವನ್ನು ಕಹಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿಯಾಗಿಯೇ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರೋಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಕಿಜುಶಿ]]ಯಲ್ಲಿ ("ಮಾಕಿ" ಅಥವಾ ರೋಲ್ ಮಾಡಿದ [[ಸುಶಿ]]) ಆವಕಾಡೊ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಆವಕಾಡೊ ರಿಟ್ಜ್ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ.<ref>ಆವಕಾಡೊ ರಿಟ್ಜ್‌ಗೆ ಪಾಕವಿಧಾನ http://www.rainbownation.com/recipes/recipe.asp?type=1&amp;id=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111208025351/http://www.rainbownation.com/recipes/recipe.asp?type=1&id=1 |date=2011-12-08 }}</ref> ==ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *[[ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಲೈಮ್ &amp; ಆವಕಾಡೊ ಗ್ರೋವರ್ಸ್, ಇಂಕ್. v. ಪಾಂಲ್]] *[[ರೆಕಾಲ್‌ಸಿಟ್ರಂಟ್ ಸೀಡ್]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == ಪರ್ಸಿಯಾ ಅಮೇರಿಕಾನ (ಆವಕಾಡೊ): ಪುರಾತನ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹಣ್ಣಾಗಿಸಲು ಜಿನೋಮಿಕ್ಸ್ ಶಕಕ್ಕೆ ತರುವುದು. ಚಂದರ್ಬಾಲಿ AS, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ VA, ಅಶ್ವರ್ತ್ VE, ಕ್ಲೆಗ್ MT, ಲಿಟ್ಜ್ RE, ಸೋಲ್ಟಿಸ್ DE, ಸೋಲ್ಟಿಸ್ PS. ಬಯೋಎಸ್ಯೇಸ್. 2008 ಎಪ್ರಿಲ್;30(4):386-96.PMID 18348249 == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|Persea americana}} {{Wiktionary}} {{Cookbook|Avocado}} {{Wikisource1911Enc|Avocado Pear}} * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_33/lec_33.html ಪರ್ಡ್ಯು ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ ಆನ್ ಆವಕಾಡೋಸ್ ವಿತ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಲ್ಟಿವೇಶನ್ ಫ್ರಮ್ ಫರ್ಟಿಲೈಸೇಶನ್ ಟು ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100418013859/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_33/lec_33.html |date=2010-04-18 }} * [http://www.gardenology.org/wiki/Persea_americana ಆವಕಾಡೊ ಕಲ್ಚರ್ ಆಂಡ್ ಕೇರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309221609/http://www.gardenology.org/wiki/Persea_americana |date=2010-03-09 }} * [http://avocadopoint.com ಆವಕಾಡೊ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160325174651/http://avocadopoint.com/ |date=2016-03-25 }} * [http://avocadosource.com/ Avocadosource.com] - ಆವಕಾಡೊ ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾಹಿತಿಕೇಂದ್ರ. * [http://www.avocado.org.au/ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆವಕಾಡೋಸ್]. * [http://www.crfg.org/pubs/ff/avocado.html ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರೇರ್ ಫ್ರುಟ್ ಗ್ರೋವರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107033301/http://www.crfg.org/pubs/ff/avocado.html |date=2006-11-07 }} - ''ಪರ್ಸಿಯಾ ಅಮೇರಿಕಾನ'' ನಂತರದ ಆವಕಾಡೊ *[http://www.avocados.es/ ಫ್ರೋಜನ್ ಆವಕಾಡೋಸ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206134723/http://www.avocados.es/ |date=2010-02-06 }}. {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೋಸ್ಟ ರಿಕಾದ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ವಾಟೆಮಲದ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೋಂದುರಾಸ್‌ನ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಮೈಕಾದ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿಕರಾಗ್ವಾದ ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪರ್ಸಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕೃಷಿ]] [[ವರ್ಗ:ನಾವಾಟಲ್ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಣ್ಣು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಸ್ವೀಕೃತ-ಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಹವಾಯ್‌ನ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕಾನ್ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[pl:Smaczliwka]] qukwtm1vaplgg29uximhnyl9hohk9al 0 22525 1373143 1370679 2026-05-10T17:18:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373143 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Largest known prime number by year.svg|thumb|prime number chat]] [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]], '''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ''' ಯು ಒಂದು [[ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು]],ಕೇವಲ ೧ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇದರ [[ಅಪವರ್ತನ|ಅಪವರ್ತನಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ]] :ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಇಂತಿವೆ: :[[೨]], [[೩]], [[೫]], [[೭]], [[೧೧]], [[೧೩]], [[೧೭]], [[೧೯]], [[೨೩]], [[೨೯]], [[೩೧]], [[೩೭]], [[೪೧]], [[೪೩]], [[೪೭]], [[೫೩]], [[೫೯]], [[೬೧]], [[೬೭]], [[೭೧]], [[೭೩]], [[೭೯]], [[೮೩]], [[೮೯]], [[೯೭]].<ref>2.1%</ref> ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ೩೦೦ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್|ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನಿಂದ]] ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಹಾಗೆ <ref name="primes.utm.edu">http://primes.utm.edu/notes/proofs/infinite/euclids.html</ref> ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಂದು ಅಪರಿಮಿತತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="primes.utm.edu"/> ಸಂಖ್ಯೆ ೧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ. [[ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ]]ವು [[ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]] ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯವಲ್ಲದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ, ಅದನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಥವಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಘಾತ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಸಂಖ್ಯೆ ೧ಕ್ಕೆ ಅಪವರ್ತನದ [[ಖಾಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ|ಖಾಲಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ). ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಪವರ್ತನಗಳ ಪುನಃಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಭವನೀಯತೆಗೆ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗುವ ವಿಶೇಷ ಗುಣವನ್ನು '''ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಣೆ ವಿತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದು, ಹಾಗೆಂದರೆ ''n'' ನ್ನು <math>m=\sqrt{n}</math> ಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸುವುದು, ನಂತರ ''n'' ''m'' ನ ಗುಣಿತ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ಒಂದು [[ಸಂಯುಕ್ತ]] ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು. ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳು ರಚಿಸಿರುವ ಆ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಲ್ಲದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಪರಿಚಿತ ಸೂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಆದ್ಯಾಗಿಯೂ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ಅಂದರೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಫಲಿತಾಂಶ [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮೇಯ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮೇಯವಾಗಿದ್ದು]], ಇದು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ''n'' ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ಅದರ ಅಂಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ವಿಲೋಮಾನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ''n'' ನ ವಿಘಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಿಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೮೫೯ರ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲಾಗದ [[ರೀಮನ್ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ/ಆಳವಾಗಿ ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಲವು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ/ನಿರ್ಧಾರವಾಗದೆ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಬಾಚ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ|ಗೋಲ್ಡ್‌ಬಾಚ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ]] ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಯಾವುದೇ ಸರಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಎರಡು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ [[ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ|ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ]] ಪ್ರಕಾರ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಹಲವು ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು (ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಜೋಡಿಗಳು ಅವುಗಳ ಅಂತರ ಎರಡು) ಇವೆ. ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸರಳತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಇತರೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಬೀಜಗಣಿತ|ಬೀಜಗಣಿತದ]], [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮಾದರಿ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮಾದರಿಗಳ]] ಕಲ್ಪನೆ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ]] ಹಲವು ನಿಯತಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀಲಿ ಗುಪ್ತಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀಲಿ ಗುಪ್ತಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರ]], ಅವುಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಒಳಗೆ [[ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಪವರ್ತನಮಾಡುವ]] ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇದು ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು [[ವಿತರಿಸಿದ ಗಣನೆ|ವಿತರಿಸಿದ ಗಣನೆಯನ್ನು]] ಪದೇ ಪದೇ ಬಳಸಿರುವುದು, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷ ವಿಧಗಳ ಆಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು]]. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಲಭದ್ದಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ರಂತೆ, [[ಗೊತ್ತಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯ]] ಸುಮಾರು ೧೩ ಮಿಲಿಯನ್ [[ದಶಾಂಶ ಅಂಕೆ|ದಶಾಂಶ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ.<ref>GIMPS Home; http://www.mersenne.org/</ref> ೨೦೧೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು ೧೩ ಮಿಲಿಯನ್ ದಶಮಾಂಶ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. == ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ == ಒಂದು [[ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ|ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯು]] ಖಚಿತವಾಗಿ ಎರಡು ''ವಿಭಿನ್ನ'' ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾಜಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಒಂದು '''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ''' ಅಥವಾ ಕೇವಲ '''ಅವಿಭಾಜ್ಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲವಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಸಂಯುಕ್ತ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ೧ ಒಂದೇ ಒಂದು ಭಾಜಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಲ್ಲ. ಅದರ ಭಾಜಕ ೧. ಆದರೂ, ೨ ಮತ್ತು ೩ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು, ಅವುಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಜಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೧ ಮತ್ತು ೨, ಮತ್ತು ೧ ಮತ್ತು ೩. ನಂತರ, ೪, ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ೩ ಭಾಜಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ೧, ೨, ಮತ್ತು ೪. ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' > ೧ ಇದೊಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಬರೆಯುವುದಾದರೆ, ಇದು ೧ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ''a'' ಮತ್ತು ''b'' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಪವರ್ತನಗಳ ಒಂದು ಗುಣಕವಾಗಿರಬಾರದು: :''n'' = ''a'' · ''b''. [[ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ]] ಮತ್ತು ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಹತ್ವ ''ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ'' ದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ೧ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಧನಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಣಲಬ್ದವಾಗಿ [[ವಿಶೇಷ|ವಿಶೇಷವಾಗಿ]] ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ [[ಅಪವರ್ತನ|ಅಪವರ್ತನಗಳ]] ಕ್ರಮವು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ "ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾವು ಹೀಗೆ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ: : {| |- | ೨೩೨೪೪ | = ೨ · ೨ · ೩ · ೧೩ · ೧೪೯ |- | | = ೨<sup>೨/sup> · ೩ · ೧೩ · ೧೪೯. (೨<sup>೨</sup> ಇದನ್ನು ೨ರ [[ಚದರ]] ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಘಾತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.) |} ಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ, ಒಂದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ವಿಭಜನೆ :''n'' = ''p'' <sub>೧</sub> · ''p'' <sub>೨</sub> ·... · ''p'' <sub>''t'' </sub> ''n'' ಸಂಖ್ಯೆಯ (ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅನೇಕ) ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನಗಳು ''p'' <sub>೧</sub>, ''p'' <sub>೨</sub>,... to ''p'' <sub>''t'' </sub> ನ್ನು ''n'' ನ ''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪವರ್ತನದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಹಲವು [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ]] ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳಿವೆ, ಅವು ಎಲ್ಲವು ಒಂದೇ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ [[ಗುಂಪನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ '''P''' ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Prime rectangles.png|thumb|೧೧ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು,೧೨ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಣೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.]] ಏಕೈಕ ಸರಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨ ಆಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೨ರಿಂದ ಭಾಗವಾಗಬಲ್ಲದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೆಸ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪದವು ೨ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಯಾವುದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲ ಭಾಗಗಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ ೧೨ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ವಿಧಾನ. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ೨ ಮತ್ತು ೫ನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಸಾಧಾರಣ ದಶಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ೧, ೩, ೭ ಅಥವಾ 9 ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೆ, ಹಾಗಾಗಿ ೦, ೨, ೪, ೬ ಅಥವಾ ೮ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೨ರ ಗುಣಕಗಳು ಮತ್ತು 0 ಅಥವಾ ೫ ರಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೫ ರ ಗುಣಕಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ, ೩ಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೬''n'' − ೧ ಅಥವಾ ೬''n'' + ೧ ನ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಇತರೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೨ ಅಥವಾ ೩ರಿಂದ ಭಾಗವಾಗಬಲ್ಲವು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ್ದಾಗ, ''q'' ನ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು [[q#|''q'' #]]·''n'' + ''m'' ನ ರೂಪ, ಆದರೆ 0 < ''m'' < ''q'', ಮತ್ತು ''m'' ≤ ''q'' ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ''p'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದರೆ ಮತ್ತು ''p'' ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ''ab'' ಯನ್ನು ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೆ, ''p'' ಯು ''a'' ಯನ್ನು ಅಥವಾ ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ ''p'' ಯು ''b'' ಯನ್ನು ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ ಲೆಮ್ಮಾ]] ಎಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ === ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ೧ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗಿದೆ. ೧ ಅನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಿಖರವಾದ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ೩ ಅನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: : ೩ = ೧ · ೩ ಹಾಗೂ ೩ = ೧ · ೧ · ೧ · ೩ = ೧<sup>೩</sup> · ೩. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಹಲವು ಗಣಿತಜ್ಞರು ೧ ಅನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು, ಕಾರಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಜಕಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ೧ ಅನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದರೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಗಣಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಕಾರ್ಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸ್ಟರ್ನ್]] ಹಾಗೂ ಜಿಸಲ್ ಅವರುಗಳ ಗ್ರಂಥಗಳು. [[ಡೆರಿಕ್ ನೊರ್ಮೆನ್ ಲೆಹ್ಮರ್‌|ಡೆರಿಕ್ ನೊರ್ಮೆನ್ ಲೆಹ್ಮರ್‌ರವರ]] [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] ೧ ಮೊದಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ೧೦,೦೦೬,೭೨೧ ರವರೆಗೆ ಇದ್ದು,<ref>[7] ^ [6]</ref> ಇದನ್ನು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಮರು ಮುದ್ರಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Harvard citations | last1=Conway | last2=Guy | year=1996|loc=pp. 129–130|nb=yes }}.</ref> [[ಹೆನ್ರಿ ಲಿಬೆಸ್ಗೂ|ಹೆನ್ರಿ ಲಿಬೆಸ್ಗೂರವರು]] ೧ ಅನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆದ ಕೊನೆಯ ವೃತ್ತಿ ನಿರತ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Fact|date=September 2008}} [[ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] "ಪ್ರತಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಇರುತ್ತದೆ" ''ಎಂಬುದನ್ನು'' ಸಮಂಜಸವಾಗಿಸಲು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು.<ref>{{Harvard citations | last1=Gowers | year=2002|loc=p. 118|nb=yes}} "ಅವಿಭಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯರೂಪವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ೧ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ… ಆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ಇದು ಉಪಯೋಗಾರ್ಹ ರೀತಿನೀತಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಪವರ್ತನೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ."</ref><ref>"[http://primes.utm.edu/notes/faq/one.html "ವೈ ಈಸ್ ದ ನಂಬರ್ ಒನ್ ನಾಟ್ ಪ್ರೈಮ್?"]". ೨೦೦೭-೧೦-೦೨ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮುಂದುವರೆದು, ಸಂಖ್ಯೆ ೧ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಹಲವು ಗುಣಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಯೂಲರ್‌‌ನ ಟೊಟಿನೆಂಟ್ ಕ್ರಿಯೆ]] ಅಥವಾ ಭಾಜಕಗಳ ಮೊತ್ತದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ತನ್ನ ಸರಿಹೊಂದುವ ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ.<ref>"[http://primefan.tripod.com/Prime1ProCon.html "ಆರ್ಗ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಆಗೈನೆಸ್ಟ್ ದ ಪ್ರಿಮಾಲಿಟಿ ಆಫ್ 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224130159/http://primefan.tripod.com/Prime1ProCon.html |date=2021-02-24 }}".</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Sieve_of_Eratosthenes_animation.gif|thumb|300px|ಎರಾಟೊಸ್ಥೆನೆಸ್‌‌ನ ಶೋಧಿಸುವಿಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೂರ್ಣಾಂಕದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಸರಳ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಆಟ್ಕಿನ್‌ನ ಶೋಧಿಸುವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ವೇಗವಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ.ಎರಾಟೊಸ್ಥೆನೆಸ್‌ ಶೋಧಿಸುವಿಕೆಯು, ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದ ಎರಾಟೊಸ್ಥೆನೆಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.]] [[ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟ|ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟರ]] ಉಳಿದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿದ ಅನುಸಾರ, ಅವರಿಗೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ರಿಂಡ್ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್‌|ರಿಂಡ್ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್‌ನ]] [[ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಭಿನ್ನಾಂಕ]] ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹಲವು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ದೊರೆತಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕರಿಂದ]] ಬಂದಿವೆ. [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ]] (ಸುಮಾರು ೩೦೦ BC) ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಗಳ ಅಪರಿಮಿತತೆ ಹಾಗೂ [[ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಸೇರಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ. [[ಮರ್ಸಿನೆ ಸಂಖ್ಯೆ|ಮರ್ಸಿನೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ]] [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು]] ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಎಂದು ಕೂಡ ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. [[ಎರೆಟೊಸ್ತೆನೀಜ್‌|ಎರೆಟೊಸ್ತೆನೀಜ್‌ಗೆ]] ರಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾದ [[ಎರೆಟೊಸ್ತೆನೀಜ್‌ನ ಶೋಧನೆ|ಎರೆಟೊಸ್ತೆನೀಜ್‌ನ ಶೋಧನೆಯು]] ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಣನಿಸುವ ಒಂದು ಸುಲಭ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರೀಕರ ನಂತರ, ೧೭ನೇಯ ಶತಮಾನದವರಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ೧೬೪೦ರಲ್ಲಿ [[ಪಿಯೆರ್ ಡಿ ಫೆರ್ಮಾಟ್]] [[ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು (ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ). (ನಂತರ ಇದರ ರುಜುವಾತನ್ನು [[ಲೈಬ್ನಿಜ್]] ಹಾಗೂ [[ಯೂಲರ್‌]] ನೀಡಿದರು). ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಚೀನಾದ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ೨<sup>೨<sup>''n'' </sup></sup> + ೧ ರೂಪದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದರು (ಅವುಗಳನ್ನು [[ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ|ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು) ಹಾಗೂ ಅವರು ಇದನ್ನು ''n'' = ೪ (ಅಥವಾ ೨<sup>೧೬</sup> + ೧) ತನಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಮುಂದಿನ ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ೨<sup>೩೨</sup> + ೧ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ (ಇದರ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಜ್ಯ ೬೪೧). ಯೂಲರ್‌ನ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸನ್ಯಾಸಿ [[ಮಾರಿನ್ ಮರ್ಸಿನೆ]] ೨<sup>''p'' </sup> − ೧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ''p'' ಅವಿಭಾಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಗೌರವದಲ್ಲಿ [[ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳೆಂದು]] ಕರೆಯಲಾಗಿತು. ಯೂಲರ್‌ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. [[ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರಣಿ|ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರಣಿಯು]][[{{nowrap|೧/೨ + ೧/೩ + ೧/೫ + ೧/೭ + ೧/೧೧ + …}}]] ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು. ೧೭೪೭ರಲ್ಲಿ, ಸಮ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು]] ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ೨<sup>''p'' −೧</sup>(೨<sup>''p'' </sup> − ೧) ರೂಪದ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎರಡನೇಯ ಅಪವರ್ತನ ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು. ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ''x'' ಅನಂತತೆಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ''x'' ವರೆಗಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ''x'' /ln(''x'' )ಕ್ಕೆ ಅಸಿಂಪ್ಟೊಟಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ln(''x'' )ಯು ''x'' ರ [[ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಘುಗಣಕ]] ಎಂದು ಲೆಜೆಂಡ್ರೆ ಹಾಗೂ ಗಾಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿದರು. ರಿಮಾನ್ನನ ಅವರ [[೧೮೫೯ರ ಜೀಟಾ-ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದ]] ಆಲೋಚನೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿತು. ಇದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಂದು ರುಜುವಾತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು [[ಹೆಡಮಾರ್ಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಡಿ ಲಾ ವಾಲೆ ಪೂಸಿನ್‌|ಡಿ ಲಾ ವಾಲೆ ಪೂಸಿನ್‌ರು]] ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಇವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು]] ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿದರು. ಟ್ರಿವಿಯಲ್ ಭಾಗಾಕಾರದ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ರುಜುವಾತು ಮಾಡಲು (ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ) ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಗಣಿತಜ್ಞರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗ|ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ(೧೮೭೭) [[ಪೆಪಿನ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗ]], [[ಪ್ರೊಥ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಸುಮಾರು ೧೮೭೮), [[ಲುಕಾಸ್-ಲೆಹ್ಮರ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗ]] (1856ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು) ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ [[ಲುಕಾಸ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗ|ಲುಕಾಸ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು]] ಸೇರಿವೆ. ಇನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ [[APRT-CL]], [[ECPP]] ಹಾಗೂ [[AKS]] ಅಂತಹ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿವೆ. ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಳಕೆ [[ಶುದ್ಧ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ|ಶುದ್ಧ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು]] ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಅತಿ ಸಿಮಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು;{{Fact|date=August 2008}} ಇದು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ಪಬ್ಲಿಕ್-ಕೀ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಫಿ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ನಂತರ ಬದಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ [[RSA]] ಕ್ರಿಪ್ಟೊಸಿಸ್ಟಂ ಕ್ರಮಾವಳಿಯಂತಹ ಮೊದಲ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಆಧಾರವಾದವು. ೧೯೫೧ೞರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ [[ಪರಿಚಿತ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಪರಿಚಿತ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ]] ಮೂಲಕ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಶೋಧನೆ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊರೆತ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಕುತುಹಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ದ [[ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮರ್ಸಿನೆ ಪ್ರೈಮ್ ಸೀರ್ಚ್]] ಹಾಗೂ ಇತರ [[ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] ಯೋಜನೆಗಳು ಕಳೆದ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ == {{Main|Euclid's theorem}} ಹಲವು [[ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾದ]] ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪರಿಚಿತ ಪುರಾತನ ರುಜುವಾತು ''ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ'' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಗ್ರೀಕ ಗಣಿತಜ್ಞ [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌|ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ]] ಕಾರಣ. ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ರ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ "ಯಾವುದೇ [ಸೀಮಿತ] ಕೊಟ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಇವೆ" ಮತ್ತು ಅವರ ಅಗತ್ಯವಾದ ರುಜುವಾತು ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: <blockquote>ಯಾವುದೇ ಸೀಮಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗುಣಿಸಿ ಮತ್ತು ೧ ಅನ್ನು ಕೂಡಿರಿ ([[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ]] ನೋಡಿ). ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಬರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾವು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸೀಮಿತ ಗುಂಪಿನ ಯಾವುದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಭಾಜ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರಿಂದಲೂ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಶೇಷ ೧ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಧಾರವಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, ಅವಾಗ ಈ ಪರಿಣಾಮಕ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇವು ಪರಿಣಾಮಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಬಲ್ಲದ ಆದರೆ ಆರಂಭದ ಸೀಮಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿರಬಹುದು. ಈ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯಾದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸೀಮಿತ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕನಿಷ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಿದೆ. ನಾವು ಯಾವುದೇ ಸೀಮಿತ ಗುಂಪನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಈ ವಾದ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿವೆ. (ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌, ''ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್'' : ಪುಸ್ತಕ IX, ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ೨೦) </blockquote> ಯಾಕೆ ಸೀಮಿತ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಣಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶ ''P'' ಅನ್ನು ೧ರಿಂದ ಕೂಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯದಿಂದ (ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದರಿಂದಲೇ) ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲದೆ ಭಾಜಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾದ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರುಜುವಾತನ್ನು ಕೆಲವು ಸಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ ರೀತಿಯು ಓದುಗರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಓದುಗರು ''P'' + ೧ ಯೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ೧ ಅನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗೊಂದಲವು ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ರುಜುವಾತನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ''P'' ಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೀಮಿತ ಗುಂಪಿನ ಗುಣಾಕಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. {{nowrap|''P'' + ೧}}ಅದೆ ಗುಂಪಿನ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಭಾಜ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದು ಯಾವ ಅವಿಭಾಜ್ಯದಿಂದಲೂ ಭಾಜ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು "ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ" ಎಂದು ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ([[G.H. ಹಾರ್ಡಿ]]<ref>{{Harvard citations | last1=Hardy |year=1908|loc=pp. 122–123|nb=yes}}.</ref> ಹೇಳಿಕೆ). ಇದು ಕೆಲವು ಸಲ ಓದುಗರಿಗೆ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಮಾನದತ್ತ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತದೆ, ಅದು ಏನೆಂದರೆ ''P'' [[ಮೊದಲ n ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಣಾಕಾರ|ಮೊದಲ ''n'' ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಣಾಕಾರ]]ವಿದ್ದರೆ {{nowrap|''P'' + ೧}} ಅವಿಭಾಜ್ಯ. ಆ ತೀರ್ಮಾನವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಎಂದು ರುಜುವಾತಾದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ರುಜುವಾತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯ{{nowrap|''P'' + ೧}} ಒಂದು ವಿರುದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ :(೨ × ೩ × ೫ × ೭ × ೧ × ೧೩) + ೧ = ೩೦,೦೩೧ = ೫೯ × ೫೦೯ (ಎರಡೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು). ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಅಪರಿಮಿತತೆಯ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ರುಜುವಾತುಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಬದಲಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೂಡಿದಾಗ ಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ [[ಅಪರಿಮಿತ ಸರಣಿ]]: :<math>\sum_{p \text{ prime}} \frac 1 p = \frac 1 2 + \frac 1 3 + \frac 1 5 + \frac 1 7 + \cdots = \infty</math> ಆ [[ಹೇಳಿಕೆಯ ರುಜುವಾತಿಗೆ]] ಕಾರಣ ಯೂಲರ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ''S'' (''x'' ) ಎಲ್ಲ ''p'' ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಅನುಗುಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೂಡಿದಾಗ ಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ''p'' ≤ ''x'' ಜೊತೆಗೆ, ಅವಾಗ :''S'' (''x'' ) = ln ln ''x'' + [[O]](೧) for ''x'' → ∞. ಇನ್ನೊಂದು [[ರುಜುವಾತನ್ನು]] [[ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ‌|ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ‌ಗಳ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಗೊಲ್ಡ್‌ಬಾಕ್‌|ಗೊಲ್ಡ್‌ಬಾಕ್‌ರವರು]] ನೀಡಿದರು.<ref>ಜುಲೈ ೧೭೩೦, [[ಲ್ಯಾಟಿನ್‌|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಗೋಲ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಚ್ ಟು ಯೂಲರ್‌‌ನ [http://www.math.dartmouth.edu/~euler/correspondence/letters/OO0722.pdf ಲೆಟರ್].</ref> [[ಕುಮ್ಮರ್‌|ಕುಮ್ಮರ್‌ನ]] ರುಜುವಾತು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಾಜೂಕಾಗಿದ್ದು,<ref>{{Harvard citations | last1=Ribenboim |year=2004|nb=yes|loc=p. 4}}.</ref> [[ಹ್ಯಾರಿ ಫರ್ಸ್ಟೆಬರ್ಗ್]] [[ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತಿಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ರುಜುವಾತ|ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತಿಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ರುಜುವಾತನ್ನು]] ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Harvard citations | last1=Furstenberg | year=೧೯೫೫ | nb=yes}}.</ref> ಬರೀ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಇರದೆ, [[ಡಿರಿಕ್ಲೆಟ್‌ನ ಅಂಕಗಣಿತದ ಸರಣಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಇದನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ [[ಅಂಕಗಣಿತದ ಸರಣಿ]] ''a'', {{nowrap|''a'' + ''q'',}} {{nowrap|''a'' + ೨''q'',}} {{nowrap|''a'' + ೩''q'',}} … ಇಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳು ''a'' ಹಾಗೂ ''q'' [[ಸಹ‌ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಸಹ‌ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ]] ಹಾಗೂ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಉದ್ದ ಸರಣಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಗ್ರೀನ್-ಟಾವ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Harvard citations|first1=Ben|last1=Green|author1-link=Ben J. Green|first2=Terence|last2=Tao|author2-link=Terence Tao|id={{arxiv|math.NT/0404188}}|title=The primes contain arbitrarily long arithmetic progressions|journal=[[Annals of Mathematics]]|volume=೧೬೭|year=೨೦೦೮|pages=೪೮೧–೫೪೭}}.</ref> == ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ == {{main|Primality test}} ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಅವಿಭಾಜ್ಯವೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಲವು ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಿತಿಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು [[ಸೀವ್]] ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಸೀವ್ ಎಂದರೆ [[ಸೀವ್ ಆಫ್‌ ಎರಟೊಸ್ಥೆನೀಸ್]] (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ). ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ [[ಸೀವ್ ಆಫ್‌ ಅಟ್ಕಿನ್]] ಹೆಚ್ಚು ಜಟಿಲವಾಗಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸಿದರೆ ಇದು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಎಸಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಆಗಮನದ ಮುಂಚೆ, ೧೦<sup>೭</sup> ವರೆಗಿನ ಮಿತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[36] ^ [35]</ref> ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಎರಡು ಸೀವ್ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು [[ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು]] ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯವೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಹಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಟ್ರಿವಿಯಲ್ ಭಾಜ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಈ ರೀತಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಆಗಿದ್ದು, ''n'' ಅನ್ನು ಎಲ್ಲ ''m'' ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಭಾಜಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ''m'' ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರು ಭಾಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಾಂಕವಾಗಿ ಹೊರ ಬಂದರೆ ಆರಂಭದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅದು ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಟ್ರಿವಿಯಲ್ ಭಾಜನೆಗಳನ್ನು ''m'' ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಕು. ಆದರೆ ಒಂದು ಸುಲಭ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ, ದೊಡ್ಡ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಗೆ ಸಂಭಾವನೀಯ ಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ: ಕೆಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನುಸಾರ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ''n'' / ([[ln]] (''n'' ) − ೧)ರ ಹತ್ತಿರ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ''n'' ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬೇಕಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಜಕವು ಕೇವಲ <math>\scriptstyle\sqrt{n}</math> ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಇಂತಹ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಜಕ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ <math>\sqrt{n}/(\ln\sqrt{n} - 1)</math> ಗೆ ಹತ್ತಿರ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ''n'' ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ''n'' ನ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಗಣನೆ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ: ''n'' = ೧೦<sup> ೨೦</sup>ಗೆ ಇದು ೪೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, [[ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಭಾವನೀಯಕತೆ]] (ಅಥವಾ "ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೊ") ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು. ಸಂಭಾವನೀಯ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಒಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಈ ತರಹದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಸಲ ಸಂಭಾವನೀಯಕತೆಯ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಎಸಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ತರಹದ ಹಲವು ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಂಭಾವನೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ''a'' ಯನ್ನು "ಸಾಕ್ಷಿ"ಯಾಗಿ ಆರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ''n'' ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಪುನರಾವೃತ್ತಿಗಳ ನಂತರ, ಅವುಗಳು ''n'' ಅನ್ನು "ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ" ಅಥವಾ "[[ಸಂಭಾವ್ಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ]]" ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ]] [[ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಚಿಕ್ಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಫೆರ್ಮಾಟ್‌ನ ಚಿಕ್ಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ]] ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಿದೆ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ). ಹೀಗಾಗಿ, ಒಂದುವೇಳೆ :''a'' <sup>''p'' − ೧</sup> (mod ''p'' ) ೧ಗೆ ಸಮಾನವಾಗದಿದ್ದರೆ, ''p'' ಯು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ''a'' <sup>''p'' − ೧</sup> = ೧ (mod ''p'' ) ಇದ್ದರು ಸಹ ''p'' ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಲ್ಲ ''a'' ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ, ''p'' ಒಂದು [[ಕಾರಮೈಕಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ]] ಇದೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದಾಗ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಯಾವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಬಂಧಿಸದೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಭಾವಿಕ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದವುಗಳನ್ನು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅನುಗುಣವಾಗಿ [[ಸೂಡೊಪ್ರೈಮ್‌|ಸೂಡೊಪ್ರೈಮ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಸಂಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿರುವ ಮಂಡನೆ ಕೆಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಲನೆಯ ಸಮಯ ''n'' ನ್ನು ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವಿಕಾತ್ಮಕ ಗಣನ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ''k'' ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable sortable " border="1" |- ! ಪರೀಕ್ಷೆ ! ಆಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಮಯ ! ನಿರ್ಣಯಕ ! ಚಾಲನೆಯ ಸಮಯ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[AKS ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರಿಕ್ಷೆ]] | ೨೦೦೨ | ಹೌದು | [[O]](log<sup>೬+ε</sup>(''n'' )) | |- | [[ಫೆರ್ಮಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ]] | | ಇಲ್ಲ | O(''k'' · log<sup>೨</sup>''n'' · log log ''n'' · log log log ''n'' ) | [[ಕಾರಮಿಕೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ|ಕಾರಮಿಕೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಅಸಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. |- | [[ಲುಕಾಸ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ]] | | ಹೌದು | | ''n'' − ೧ ರ ಭಾಜಕತೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ |- | [[ಸೊಲೊವೆ-ಸ್ಟ್ರಾಸ್ಸೆನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ]] | ೧೯೭೭ | ಇಲ್ಲ, ದೋಷ ಸಂಭಾವನೆ ೨<sup>−''k'' </sup> | O(''k'' ·log<sup>೩</sup> ''n'' ) | |- | [[ಮಿಲ್ಲರ್-ರಾಬಿನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ]] | ೧೯೮೦ | ಇಲ್ಲ, ದೋಷ ಸಂಭಾವನೆ ೪<sup>−''k'' </sup> | O(''k'' · log<sup>೨</sup> ''n'' · log log ''n'' · log log log ''n'' ) | |- | [[ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆ ರುಜುವಾತು ನಡೆಸುವುದು]] | ೧೯೭೭ | ಇಲ್ಲ | O(log<sup>೫+ε</sup>(''n'' )) | ಹ್ಯುರಿಸ್ಟಿಕ್ ಚಾಲನೆಯ ಸಮಯ |} === ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು === {{See|List of prime numbers}} [[ಚಿತ್ರ:Pentagon construct.gif|right|thumb|ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪಂಚಕೋನದ ರಚನೆ.5ಯು ಒಂದು ಫೆರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.]] ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಧಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸೂತ್ರ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಇದರ ದಶಾಂಶ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿರುವಂತಹವು. ೨<sup>''p'' </sup> − ೧ ರಚನೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ''p'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವುಗಳು [[ಮರ್ಸಿನ್ನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಮರ್ಸಿನ್ನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತ. ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾದ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. {{nowrap|೨<sup>೨<sup>''n''</sup></sup> + ೧}} ರಚನೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು [[ಫೆರ್‌ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಫೆರ್‌ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ; ಒಂದು [[ವ್ಯವಸ್ಥಿತ n-gon|ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ''n'' -gon]] ನ್ನು ಗೆರೆಕೋಲು ಮತ್ತು ಕಂಪಾಸ್ ಬಳಸಿ ರಚಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಕೇವಲ, ಮತ್ತು ಕೇವಲ :''n'' = ೨<sup>''i'' </sup> · ''m'' ಆಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ''m'' ಭಿನ್ನವಾದ ಫೆರ್‌ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತ್ತು i ಯು, ಸೊನ್ನೆಯು ಒಳಗೊಂಡು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಣಕವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಐದು ಫೆರ್‌ಮ್ಯಾಟ್‍ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅವು: ೩, ೫, ೧೭, ೨೫೭, ಮತ್ತು ೬೫,೫೩೭. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ''p'' ಯಾಗಿದ್ದು ೨''p'' + ೧ ಸಹ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[ಸೋಫೀ ಜರ್ಮನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಸೋಫೀ ಜರ್ಮನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ''p'' ಯನ್ನು ಅದು ಕೆಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ''[[ಪ್ರಿಮೋರಿಯಲ್]]'' ಅಥವಾ ''ಪ್ರೈಮ್-ಫ್ಯಾಕ್ಟೋರಿಯಲ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: :''p'' = ''n'' #&nbsp;±&nbsp;1 ಇದರಲ್ಲಿ, ''n'' ಎಂಬ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[n#|''n'' #]] ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಣಕ{{nowrap|೨ · ೩ · ೫ · ೭ · …}}ವಾಗಿರುತ್ತದೆ {{nowrap|≤ ''n''}}. ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವು ರಚನೆಯಲ್ಲಿದರೇ ಅದನ್ನು ''[[ಕ್ರಮಗಣಿತ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ{{nowrap|[[factorial|''n''!]] ± ೧}}. ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಿಮೋರಿಯಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಮಗಣಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ. === ಪರಿಚಿತ ಅತಿ ದೊಡ್ದ ಅವಿಭಾಜ್ಯದ ನೆಲೆ === {{main|Largest known prime|Mersenne prime}} ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯವು ಮರ್ಸೆನ್ನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಆಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೇಗದ ಪ್ರೈಮ್ಯಾಲಿಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅದು [[ಲ್ಯೂಕಾಸ್–ಲೆಹ್ಮರ್ ಪ್ರೈಮ್ಯಾಲಿಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆ]]. ಕೆಳಗೆ ಕಾಣುವ ಕೋಷ್ಟಕವು ಈ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಧಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಚಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. {| class="wikitable sortable " border="1" |- ! Prime ! Number of decimal digits! Type Date !! Found by |- | ೨<sup>೪೩,೧೧೨,೬೦೯</sup> − ೧ | ೧೨,೯೭೮,೧೮೯ | Mersenne prime | August ೨೩, ೨೦೦೮ | [[Great Internet Mersenne Prime Search]] |- | ೧೯,೨೪೯ × ೨<sup>೧೩,೦೧೮,೫೮೬</sup> + ೧ | ೩,೯೧೮,೯೯೦ | not a Mersenne prime ([[Proth number]]) | March ೨೬, ೨೦೦೭ | [[Seventeen or Bust]] |- | ೩೯೨೧೧೩# + ೧ | ೧೬೯,೯೬೬ | primorial prime | ೨೦೦೧ | Heuer<ref>[http://primes.utm.edu/top20/page.php?id=5 The Top Twenty: Primorial]</ref> |- | ೩೪೭೯೦! − ೧ | ೧೪೨,೮೯೧ | factorial prime | ೨೦೦೨ | Marchal, Carmody and Kuosa <ref>[http://primes.utm.edu/top20/page.php?id=30 ದ ಟಾಪ್ ಟ್ವೆಂಟಿ:ಫ್ಯಾಕ್ಟೊರಿಯಲ್]</ref> |- | ೬೫೫೧೬೪೬೮೩೫೫ × ೨<sup>೩೩೩೩೩೩</sup> ± ೧ | ೧೦೦,೩೫೫ | twin primes | ೨೦೦೯ | [[Twin prime search]]<ref>[http://primes.utm.edu/top20/page.php?id=1 ದ ಟಾಪ್ ಟ್ವೆಂಟಿ: ಟ್ವಿನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಸರ್ಚ್]</ref> |} ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರಚನೆಯಿಲ್ಲದ (ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಾಗೆ ಯಾವುದೇ ಸರಳವಾದ ಸೂತ್ರವಿಲ್ಲದ) ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅರೆ-ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾದ ಜೋಡಿ ಡಾಟಾದ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು <var>n</var> ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಒಂದು ಧನಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ <var>k</var>ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, 256<sup><var>k</var></sup>ರಿಂದ ಗುಣಿಸಿ, [೨೫೬<sup>''k'' </sup>''n'' + ೧, ೨೫೬<sup>''k'' </sup>(''n'' + ೧) − ೧] ಈ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕನಿಷ್ಟ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂಕೆಗಳ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಿಗೆ [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರೊನ್ಟಿಯರ್ ಫೌಂಡೇಷನ್]] US$೧೦೦,೦೦೦ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೦೯ರಂದು, ಈ ಬಹುಮಾನವನ್ನು [[ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಹುಡುಕಾಟ|ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ]] (GIMPS) ೪೫ನೇ ಪರಿಚಿತ ಮರ್ಸಿನ್ನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅದು ೨<sup>೪೩,೧೧೨,೬೦೯</sup> − ೧. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[UCLA]] ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ್ದು ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನ ಮೊತ್ತದ ಅರ್ಧ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಧರ್ಮಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | url= https://www.eff.org/press/archives/2009/10/14-0 | title= Record ೧೨-Million-Digit Prime Number Nets $೧೦೦,೦೦೦ Prize | date= October ೧೪, ೨೦೦೯ | publisher= [[Electronic Frontier Foundation]] | accessdate= ೨೦೧೦-೦೧-೦೪ }}</ref> EFF ಸಹ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಂಕೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ $೧೫೦,೦೦೦ ಮತ್ತು $೨೫೦,೦೦೦ ಬಹುಮಾನ ಘೋಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url= https://www.eff.org/awards/coop | title= EFF Cooperative Computing Awards | date= | publisher= [[Electronic Frontier Foundation]] | accessdate= ೨೦೧೦-೦೧-೦೪ }}</ref> == ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು == {{main|Formula for primes}} ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾದ ಪರಿಚಿತ [[ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂತ್ರ|ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂತ್ರವಿಲ್ಲ]]. ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ೯ ಛಲಪರಿಮಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗಣಿತದ ಸ್ಥಿರ ರಾಶಿ/ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ [[ಡಯೋಫ್ಯಾಂಟೈನ್ ಸಮೀಕರಣಗಳ]] ಒಂದು ಗುಂಪು ಇದೆ: ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಮೀಕರಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಗಣಿತದ ಸ್ಥಿರ ರಾಶಿ/ಮಾನದಂಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ''ಸೊನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ'' ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕೇವಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಹಲವು ಛಲಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ [[ಪಾಲಿನಾಮಿಯಲ್]] ಇಲ್ಲ. ಆದ್ಯಾಗಿಯೂ, ಸೊನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳು (ಎಲ್ಲ ಬದಲಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಧನಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ) ಖಚಿತವಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವು ಛಲಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿನಾಮಿಯಲ್‌ಗಳಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂತ್ರ]] ನೋಡಿ). ಇನ್ನೊಂದು ಸೂತ್ರ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವಿಲ್ಸನ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ೨ನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಬಾರಿ. ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಇದನ್ನು ಹೋಲುವ ಇತರೆ ಸೂತ್ರಗಳು ಇವೆ. == ಹಂಚಿಕೆ-ವಿತರಣೆ == {{further|[[Prime number theorem]]}} [[ಚಿತ್ರ:Ulam 1.png|right|200px|thumb|ದ ಉಲ್ಯಾಮ್ ಸ್ಪಿರಾಲ್. ಕಪ್ಪು ಚಿತ್ರಬಂಧಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.]] ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಾಸ್ತವದ ಅನುಸಾರ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಅಪರಿಮಿತತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಅಸಹಜತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸಹಜ. ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳಿಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ತಪಾಸಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ಹಂಚಿಕೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಾನೂನುಗಳಿದ್ದರೂ ([[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಹಾಗೂ [[ಬರ್ಟೆಂಡ್‌ನ ಸಮರ್ಥನೆ|ಬರ್ಟೆಂಡ್‌ನ ಸಮರ್ಥನೆಯಂತಹವು]]) ಕೂಡಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು [[ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆ|ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಇರುವುದು (ಈವರೆಗೆ) ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. [[ಲಿಯೊನ್ಹಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್‌]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <blockquote>ಗಣಿತಜ್ಞರು ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಭೇದಿಸಲಾಗದ ನಿಗೂಢತೆ ಎಂದು ನಂಬಲು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಾರಣವಿದೆ.<ref>{{Harvard citations | last1=Havil |year=೨೦೦೩|loc=p. ೧೬೩|nb=yes}}.</ref></blockquote> ೧೯೭೫ರ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ [[ಡೊನ್ ಜಾಗಿರ್]] ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: <blockquote> ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಳಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮನದಟ್ಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಅಗಾಧವಾದ ಆಸೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕುರಿತ ಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಹಾಗೂ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೂ ಸಹ ಅವು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಳಗೆ ಕಳೆಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವ ನಿಯಮವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಯಾರೂ ಕೂಡ ಮುಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆ ಯೊಡೆದು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾರರು. ಎರಡನೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕ್ರಮವತ್ತತೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವರ್ತನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ಸೈನ್ಯದ ನಿಖರತೆಯಂತೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Harvard citations | last1=Havil |year=೨೦೦೩|loc=p. ೧೭೧|nb=yes}}.</ref> </blockquote> ಯೂಲರ್‌ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು: :''n'' <sup>೨</sup> + ''n'' +೪೧ ಇದು ''n'' < ೪೦ ಗೆ (ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ''n'' ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ) ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಆಳವಾದ [[ಬೀಜಗಣಿತ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಬೀಜಗಣಿತ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ]] ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ [[ಹೀಗ್ನರ್ ಸಂಖ್ಯೆ|ಹೀಗ್ನರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ]] ಕುರಿತು. [[ಉಲಮ್ ಸ್ಪೈರಲ್]] ಎಲ್ಲ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸುರುಳಿಯ ಹಾಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಓರೆಯಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಾಗಿ-ಸೇರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇತರರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. === ಒಂದು ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೆಳಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ === {{Main|Prime counting function}} [[File:PrimeNumberTheorem.png|right|thumb|200px|ನಕ್ಷೆಯು π(ಎನ್) (ನೀಲಿ), ಎನ್ /(ಎನ್) (ಹಸಿರು) ಮತ್ತು ಲಿ (ಎನ್)ನಲ್ಲಿ, ದ ಆಫ್‌ಸೆಟ್ ಲೊಗರಿಥ್‌ಮಿಕ್ ಇಂಟೆಗ್ರಾಲ್(ಕೆಂಪು)ಅನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.]] ''ಅವಿಭಾಜ್ಯ-ಎಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ'' π(''n'' )ನ್ನು ''n'' ವರೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ π(೧೧) = ೫, ೧೧ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಮನಾದ ಐದು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿವೆ. ''n'' ವರೆಗಿನ ಪ್ರತಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯವನ್ನು ಗಣನೆಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ π(''n'' )ನ ಖಚಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗಣನೆಮಾಡಲು ಪರಿಚಿತ [[ಕ್ರಮಾವಳಿ|ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳಿವೆ]]. π(೧೦<sup>೨೦</sup>)ರಷ್ಟು ದೊಡ್ದದಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧುನಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಕ್ಷೀಪ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಚಿತವಾಗಿ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅಧುನಿಕ ಉಪಕರಣದ ಮಿತಿಯ ಹೊರಗಿನ,''n'' ನ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ, [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮೇಯ]] ಒಂದು ಅಳತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: π(''n'' ) ಸುಮಾರು ''n'' /ln(''n'' ಆಗಿದೆ). ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ''n'' ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಗೆ, ''n'' ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು ''n'' ನಲ್ಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ವಿಲೋಮಾನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಅಂದಾಜುಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ [[ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮೇಯ#ವಿಘಾತದ ಸಮಗ್ರ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ-ಎಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ]]. ಒಂದುವೇಳೆ ''n'' ೧ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಒಂದು ಖಚಿತ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯಾದರೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ''p'' ಇದ್ದು, ಅದು ''n'' < ''p'' < ೨''n'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ ([[ಬರ್ಟ್‌ರಾಂಡ್‌ನ ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮ]]). === ಆವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ === {{main|Prime gap}} ನಿರಂತರ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಂದು ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅದು ಒಂದು ''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂತರ'' ವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಉದ್ದವಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂತರಗಳಿವೆ : ೧ಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಗೆ, ಅನುಕ್ರಮ (ಅಂಕನ ಪದ್ಧತಿ ''n'' !ಗೆ [[ಸಂಕೇತನ]] ಓದಿ) : ''n'' ! + ೨, ''n'' ! + ೩, …, ''n'' ! + ''n'' ಇದೊಂದು {{nowrap|''n'' − ೧}} ನಿರಂತರ ಸಂಯುಕ್ತ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಂದು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ : ''n'' ! + m = m · (''n'' !/m + ೧) = m · [(೧ · ೨ · … · (''m'' − ೧) · (''m'' + ೧) … ''n'' ) + ೧] ಯಾವುದೇ ೨ ≤ m ≤ ''n'' ಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದಲ್ಲದೇ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಂತರಗಳು ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾಗಲಬ್ಧವು :(''p'' <sub>''i'' + ೧</sub> − ''p'' <sub>''i'' </sub>) / ''p'' <sub>''i'' </sub>, ಇಲ್ಲಿ ''p'' <sub>''i'' </sub> ''i'' ನೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ., ''p'' <sub>೧</sub> = ೨, ''p'' <sub>೨</sub> = ೩, ಇತ್ಯಾದಿ.), ಮತ್ತು ''i'' ಅನಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅದು ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು [[ತಲುಪುತ್ತದೆ]]. == ಅನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು == === ರೀಮನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ === {{Main|Riemann hypothesis}} ''ರೀಮನ್‌ ಕಲ್ಪನೆ'' ಯು ಒಂದು ತುಂಬ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಗಣಿತದ [[ಊಹೆ|ಊಹೆಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು [[ರೀಮನ್‌ ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯ|ರೀಮನ್‌ ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು]] ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ (''s'' ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರ [[ನೈಜ ಭಾಗವು]] ೧ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ). :<math>\zeta(s)=\sum_{n=1}^\infin \frac{1}{n^s} = \prod_{p} \frac{1}{1-p^{-s}}.</math> ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎರಡನೇಯ ಗುಣವಾಗಿದ್ದು, ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯವು ಅಳವಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಗಿ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂಬ ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ), ಅವುಗಳನ್ನು [[ಸಂಗತ ಸರಣಿಗಳ]] ಚದುರುವಿಕೆಯಿಂದ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯ: :<math>\zeta(1) = \sum_{n=1}^\infin \frac{1}{n} = \prod_{p} \frac{1}{1-p^{-1}} = \infty.</math> ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಧುನಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ]] ಒಂದು ಮಿನುಗು ನೋಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಯೂಲರ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಈ ಮುಂದಿನ ಗುರುತು([[ಬ್ಯಾಸೆಲ್ ಸಮಸ್ಯೆ]]): :<math>\zeta(2) = \prod_{p} \frac{1}{1-p^{-2}}= \frac{\pi^2}{6}.</math> ರೀಮನ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆ ζ-ಕಾರ್ಯದ ಸೊನ್ನೆಗಳೊದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ (ಉದಾ., ''s'' ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ ζ(''s'' ) = 0). ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಎಷ್ಟೂ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಭೌತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು, ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾದ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಏಸಿಂಪ್ಟೋಟಿಕ್ ಹಂಚಿಕೆ (೧/ log ''x'' ರಷ್ಟು) ''x'' ನ ವರ್ಗಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ದದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಧ್ಯಾಂತರಗಳಿಗೆ ಸಹ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು ''x'' ಮಧ್ಯಾಂತರಗಳಿಗೆ). ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ/ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಸರಳ ಊಹೆ ಎಂದರೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಸಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. === ಇತರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು === {{See|:Category:Conjectures about prime numbers}} ರೀಮನ್‌ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಳೆಯದು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು [[ಲ್ಯಾಂಡೌನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು]] ೧೯೧೨ರಿಂದ (ಗೋಲ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಚ್, ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಲೆಂಜೆಂಡ್ರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ''n'' <sup>೨</sup>+೧ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ) ಇನ್ನೂ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಂದು ಅನಂತತೆ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಊಹೆಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಅನಂತವಾದ [[ಫಿಬೊನಾಚಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಫಿಬೊನಾಚಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]]<ref>ದ [[ಪ್ರೈಮ್ ಪೇಜಸ್‌|ಪ್ರೈಮ್ ಪೇಜಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಾಡ್‍ವೆಲ್, ಚೆರೀಸ್, [http://primes.utm.edu/top20/page.php?id=48 ''ದ ಟಾಪ್ ಟ್ವೆಂಟಿ: ಲುಕಾಸ್ ನಂಬರ್'' ].</ref> ಮತ್ತು ಅನಂತವಾದ [[ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಮರ್ಸಿನೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಇವೆ, ಆದರೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಫರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಫರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಲ್ಲ]] ಎಂಬ ಊಹೆಯಿದೆ.<ref>ಉದಾ.ನೋಡಿ{{Harvard citations | last1=Guy | year=೧೯೮೧|loc=problem A3, pp. 7–8|nb=yes}}.</ref> ಒಂದು ಅನಂತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ|ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು]] ಇವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವು ಊಹೆಗಳಿವೆ. ಅನಂತವಾದ [[ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯಿದ್ದು, ಅವು ೨ ಅಂತರ ಹೊಂದಿರುವ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿವೆ.([[ಅವಳಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಊಹೆ]]). [[ಪೋಲಿನ್ಯಾಕ್‌ನ ಊಹೆ]] ಆ ಊಹೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಗೆ, ಅನಂತವಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಜೋಡಿಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ೨''n'' ನ ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆ. ''n'' <sup>೨</sup> + ೧.<ref>{{MathWorld|urlname=LandausProblems|title=Landau's Problems}}</ref> ರಚನೆಯ/ವಿಧದ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯಿದೆ. ಈ ಊಹೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಶಿಂಜೆಲ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ H|ಶಿಂಜೆಲ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ Hನ]] ವಿಶೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಾಗಿವೆ.{{Fact|date=April 2009}} [[ಬ್ರೊಕಾರ್ಡ್‌ನ ಊಹೆ|ಬ್ರೊಕಾರ್ಡ್‌ನ ಊಹೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ, 2ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕನಿಷ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. [[ಲೆಜೆಂಡ್ರೆಯ ಊಹೆಯು]] ''n'' <sup>೨</sup> ಮತ್ತು (''n'' + ೧)<sup>೨</sup> ನಡುವೆ ಪ್ರತಿ ಸೊನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಗೆ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೃಢವಾದ [[ಕ್ರ್ಯಾಮರ್‌ನ ಊಹೆಯ|ಕ್ರ್ಯಾಮರ್‌ನ ಊಹೆಯದ]] ಮೂಲಕ ಇದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ [[ಅಧಿಕ ಆಕಾರಗಳ|ಅಧಿಕ ಆಕಾರಗಳನ್ನು]] ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ:[[ಗೋಲ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಚ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ]] ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ೨ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪ್ರತಿ ಸರಿ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎರಡು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮೊತ್ತ ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ, ಹಾಗೇ ೫ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪ್ರತಿ ಬೆಸ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೂರು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮೊತ್ತ ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು [[ಅನಿಶ್ಚಿತ ಆವೃತ್ತಿ]] ಹೇಳುತ್ತದೆ. == ಅಳವಡಿಕೆಗಳು == ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಸ್ವಹಿತದೃಷ್ಟಿಯ ಬಾಹ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಶುದ್ಧ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ/ಅಂಗೀಕೃತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತಿಗಳಾದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜಿ.ಎಚ್. ಹಾರ್ಡಿ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಿಲಟರಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರೇ ಅಭಿಮಾನ ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Harvard citations | last1=Hardy |year=೧೯೪೦|nb=yes}} "ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಿದ್ದಾಂತ ಅಥವಾ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಯಾವುದೇ ಯುದ್ದೋಚಿತ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.ಯಾರಾದರೂ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅನೀರಿಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು."</ref> ಆದರೆ,ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೀ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರ]] ಕ್ರಮಾವಳಿಯ ರಚನೆಗೆ ಆಧಾರದಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಛಿದ್ರವಾಯಿತು. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು [[ಹ್ಯಾಶ್ ಕೋಷ್ಟಕ|ಹ್ಯಾಶ್ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು]] ಮತ್ತು [[ನಕಲಿ-ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ಪಾದಕ|ನಕಲಿ-ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ಪಾದಕಗಳಿಗಾಗಿ]] ಸಹ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು [[ತಿರುಗೋಲು ಯಂತ್ರ|ತಿರುಗೋಲು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು]] ಪ್ರತಿ ತಿರುಗೋಲು ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪಿನ್ನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ತಿರುಗೋಲಿನ ಮೇಲಿನ ಪಿನ್ನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ತಿರುಗೋಲಿನ ಮೇಲಿನ ಪಿನ್ನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಥವಾ [[ಸಹಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಸಹಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ]]. ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಮೊದಲು [[ಪೂರ್ಣ ಚಕ್ರ]] ತಿರುಗೋಲು ಸಂಭವನೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಒಂದು ಅಂಕದ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅದು ೧೧ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಅಂಕಗಣಿತದ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ''p'' === {{Main|Modular arithmetic}} ''ಪ್ರಮಾಣ ಅಂಕಗಣಿತ'' ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಕಗಣಿತದ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದು, "ಪ್ರಮಾಣ" ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ''n'' ಬಳಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಎಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣ ಅಂಕಗಣಿತದ ಎಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು [[ಸೀಮಿತ ಶ್ರೇಣಿ|ಸೀಮಿತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ]] ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ. :{೦, ೧, ೨,..., ''n'' − ೧}. ಪ್ರಮಾಣ ''n'' ಅನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ, ಕಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಗುಣಕಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅನಂತರ ಮಾತ್ರ ''n'' ನಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದ ನಂತರದ [[ಶೇಷ|ಶೇಷವನ್ನು]] ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''n'' = ೭ ಆಗಿರಲಿ. ನಂತರ, ಪ್ರಮಾಣ ಅಂಕಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ೭, ೩ + ೫ರ ಮೊತ್ತ 8ರ ಬದಲಾಗಿ ೧, ಏಕೆಂದರೆ ೭ರಿಂದ ೮ಅನ್ನು ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ೧ ಶೇಷ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ೬ + ೧ = ೦ ಪ್ರಮಾಣ ೭, ೨ − ೫ = ೪ ಪ್ರಮಾಣ ೭ ( −೩ + ೭ = ೪ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ) ಮತ್ತು ೩·೪ = ೫ ಪ್ರಮಾಣ ೭ (೧೨ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೫ ಶೇಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). [[ಸಂಕಲನ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಯವಕಲನ|ವ್ಯವಕಲನದ]] ಗುಟಮಟ್ಟದ ಲಕ್ಷಣಗಳು [[ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ|ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳ]] ಅಥವಾ [[ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯೆ|ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ]] ಸಂಖ್ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪರಿಚಿತ ಊರ್ಜಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ :(''a'' + ''b'' ) · ''c'' = ''a'' · ''c'' + ''b'' · ''c'' ([[ವಿತರಣಶೀಲತೆಯ]] ನಿಯಮ). ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''n'' = ೬ಗೆ, ಸಮೀಕರಣ :೩ · ''x'' = ೨ (ಪ್ರಮಾಣ ೬), ೨/೩ಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ''x'' ನ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ೩ · ೦,..., ೩ · ೫ ಪ್ರಮಾಣ ೬ ನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ''n'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣ ಅಂಕಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗಕಾರ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ''n'' = ೭ಗೆ, ಸಮೀಕರಣ :೩ · ''x'' = ೩ (ಪ್ರಮಾಣ ೭) ಇದೊಂದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ''x'' = ೩. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ, ''m'' {{nowrap|೩ ≤ ''m'' ≤ ''n'' − ೧}} ನೆರವೇರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳು ''n'' ಗೆ ''[[ಸಹಅವಿಭಾಜ್ಯ]]'' ವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ''n'' ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, 1 ಅವುಗಳ [[ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಜಕವಾಗುತ್ತದೆ]]. ಯೂಲರ್‌ನ ಟೋಟಿಯೆಂಟ್ ಫಂಕ್ಶನ್ φ ಬಳಸಿದಾಗ ''n'' ಎಂಬುದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ {{nowrap begin}}φ(''n'' ) = ''n'' − ೧.{{nowrap end}} ಆಗಿರಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ''n'' ಗೆ ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಕಲನ ಹೊಂದಿದ {{nowrap|{೦, ೧, ೨,..., ''n'' − ೧},}} ಗುಂಪು '''Z''' /''n'' '''Z''' ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಮೂರ್ತವಾದ ಬೀಜಗಣಿತ|ಅಮೂರ್ತವಾದ ಬೀಜಗಣಿತದ]] ಮಾತಿನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ''n'' ಗೆ ಇದು ಒಂದು [[ವರ್ತುಲ]], ಆದರೆ ''n'' ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಒಂದು [[ಪರಿಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪರಿಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ]]. ಒಂದು ಅಮೂರ್ತವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ '''Z''' /''p'' '''Z''' ಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರಿಂದ ಹಲವು ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫೆರ್‌ಮ್ಯಾಟ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮೇಯ]] ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ''a'' ಗೆ ''p'' ಯಿಂದ ''a'' <sup>''p'' </sup> − ''a'' ಯನ್ನು ಭಾಗಿಸಬಲ್ಲದು, ಈ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಬೀತುಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಳಗಿನದು ಇದರ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ: 2 ಮತ್ತು 5ನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ''p'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದರೆ, <sup>೧</sup>/<sub>''p'' </sub> ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು [[ಪುನರಾವರ್ತಕ ದಶಮಾಂಶ]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದರ ಕಾಲ {{nowrap|''p'' − ೧}} ಅಥವಾ {{nowrap|''p'' − ೧}}ರ ಒಂದು ಭಾಜಕವಾಗಿದೆ. ''p'' ''q'' ನ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗದ್ದಿದಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿನ ''q'' ನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ ದಶಮಾಂಶ <sup>೧</sup>/<sub>''p'' </sub> ವು (ತಳ ೧೦ರ ಬದಲು) ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ವೀಲ್ಸನ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯ]] ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ''p'' > ೧ ಅವಿಭಾಜ್ಯ [[ಕ್ರಮಗುಣಿತದ]] (''p'' &nbsp;−&nbsp;೧)! + ೧ is ''p'' ಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಒಂದು ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ''n'' > ೪ ಯು (''n'' &nbsp;−&nbsp;೧) ''n'' ಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ!. === ಅವಿಭಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳು === ಹಲವು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ಸೈಲೋ ಪ್ರಮೇಯಗಳು]] [[ಪರಿಮಿತ ಗುಂಪು|ಪರಿಮಿತ ಗುಂಪುಗಳ]] ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ: ''G'' ಒಂದು ಪರಿಮಿತ ಗುಂಪಾದರೆ ಮತ್ತು ''p'' <sup>''n'' </sup> ಇದು ''G'' ನ [[ಕ್ರಮ|ಕ್ರಮವನ್ನು]] ಭಾಗಿಸುವ ''p'' ಅವಿಭಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ಘಾತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ''G'' ''p'' <sup>''n'' </sup> ಕ್ರಮದ ಒಂದು ಉಪಗುಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕ್ರಮದ ಯಾವುದೇ ಗುಂಪು ಆವರ್ತ ([[ಲ್ಯಾಗ್‌ರೇಂಜ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯ]]) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. === ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ === {{main|Public key cryptography}} [[RSA]] ಮತ್ತು [[ಡಿಫೀ-ಹೆಲ್‌ಮನ್ ಕೀ ಬದಲಾವಣೆ|ಡಿಫೀ-ಹೆಲ್‌ಮನ್ ಕೀ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ]] ಹಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೫೧೨ [[bit|bitಗಳ]] ಜೊತೆ). ''x'' ಮತ್ತು ''y'' ಎಂಬ ಎರಡು (ದೊಡ್ಡ) ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವುದು ''x'' ಮತ್ತು ''y'' ([[ಸಹಅವಿಭಾಜ್ಯ]] ಎಂದುಕೊಂಡಂತಹವು)ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊತ್ತವಾದ ''xy'' ನ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತಿರುವಾಗ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ (ಅಂದರೆ.. ಹೆಚ್ಚು ಫಲಕಾರಿ) ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರು ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. === ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು === ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ, ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ, ''ಏಕೆಂದರೆ'' ಅವುಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಕೆಗಳು. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ''[[Magicicada]]'' ವರ್ಗದ [[ಸಿಕಾಡಾ|ಸಿಕಾಡಾಗಳು]] ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಿಕಸನತೆಯ ತಂತ್ರ.<ref>ಗೊಲ್ಸ್,ಇ., ಶುಲ್ಜ್, ಒ. ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಎಮ್. ಮಾರ್ಕಸ್(೨೦೦೧). "ಪ್ರೈಮ್ ನಂಬರ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೈಕಲ್ಸ್ ಇನ್ ಅ ಪ್ರೀಡೇಟರ್-ಪ್ರೇ ಮಾಡೆಲ್", ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ೬(೪): ೩೩-೩೮</ref> ಈ ಕೀಟಗಳು ಅವುಗಳ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ರಹಸ್ಯ/ ಭೂವಿಯೊಳಗಿನ [[ಲಾರ್ವಾಗಳ]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಗೂಡುಹುಳುಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ೧೩ ಅಥವಾ ೧೭ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಬಿಲದಿಂದ ಹೊರ ಬರುತ್ತವೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾರುತ್ತವೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿದಂತಹ ತರ್ಕವೆಂದರೆ, ಅವು ಹೊರಬರುವ ಸಮಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯು ಇವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತಹ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ''Magicicadas'' ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | author = Paulo R. A. Campos, Viviane M. de Oliveira, Ronaldo Giro, and Douglas S. Galvão. | url = http://link.aps.org/abstract/PRL/v93/e098107 | title = Emergence of Prime Numbers as the Result of Evolutionary Strategy | journal = [[Physical Review Letters|Phys. Rev. Lett.]] | volume = ೯೩ | doi = 10.1103/PhysRevLett.93.098107 | year = ೨೦೦೪ | accessdate = 2006-11-26 | pages = ೦೯೮೧೦೭ }}</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ ''Magicicadas'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ಪ್ರತಿ ೨, ೩, ೪, ೬, ಅಥವಾ ೧೨ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳು ದೊರಕಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦-ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ೧೪ ಮತ್ತು ೧೫-ವರ್ಷಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿಕಾಡಾಗಳ ಹೊರಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೩ ಮತ್ತು ೧೭-ವರ್ಷಗಳ ಸಿಕಾಡಾಗಳ ಹೊರಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ೨%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|work=[[The Economist]]|url=http://economist.com/PrinterFriendly.cfm?Story_ID=2647052|title=Invasion of the Brood|date=May 6, 2004|accessdate=2006-11-26|archive-date=2006-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20060515184334/http://economist.com/PrinterFriendly.cfm?Story_ID=2647052|url-status=dead}}</ref> ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸಣ್ಣದಾದರೂ, ಈ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾಲಮಾನದ ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. [[ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯ|ಜೀಟಾ ಕಾರ್ಯದ]] ಸೊನ್ನೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯೊಂದು ಇದೆ.<ref>{{cite web |author=Ivars Peterson | work=[[MAA Online]]| url=http://www.maa.org/mathland/mathtrek_6_28_99.html |title=The Return of Zeta |date=June 28, 1999|accessdate=2008-03-14 }}</ref> == ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗಳು == ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಇದನ್ನು ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಿನ್ನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗೊಳ್ಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಅವಿಭಾಜ್ಯ" ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು]] ೦ ಮತ್ತು ೧ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ''F'' ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಉಪಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು '''Q''' ಅಥವಾ ''p'' ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಪರಿಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಆಗಿದೆ, ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಸಹಾ ಈ ಶಬ್ದ ಅವಿಭಾಜ್ಯದಿಂದ ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ನಾಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ನಾಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]], ಒಂದು [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ನಾಟ್]] ಒಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗದ [[ನಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಇದು ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದ ನಾಟ್‌ಗಳ [[ನಾಟ್‌ ಮೊತ್ತ]] ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಯಾವುದೇ ನಾಟ್‌‌ನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ನಾಟ್‌ಗಳ ಒಂದು ಜೋಡಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಎಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.<ref>ಶುಬರ್ಟ್, ಹೆಚ್. "Die eindeutige Zerlegbarkeit eines Knotens in Primknoten". ''ಎಸ್.-ಬಿ ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗರ್ ಅಕಾಡ್. '' ''ವಿಸ್. '' ''ಮ್ಯಾತ್.-ನಾಟ್. ಕೆ‌ಎಲ್.'' ೧೯೪೯ (1949), ೫೭–೧೦೪.</ref> [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮಾದರಿ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮಾದರಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ 3-ಬಹುವಿಧ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ 3-ಬಹುವಿಧಗಳು]] ಈ ವಿಧಕ್ಕೆ ಇತರೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. === ವರ್ತುಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು === {{Main|Prime element|Irreducible element}} ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಅವು ಯಾವುದೇ [[ವರ್ತುಲ]] ''R'' ನ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ''R'' ಒಂದು [[ಬೀಜಗಣಿತದ ರಚನೆ|ಬೀಜಗಣಿತದ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು]], ಸಂಕಲನ, ವ್ಯವಕಲನ ಮತ್ತು ಗುಣಾಕಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: ಅವುಗಳು ''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು'' ಮತ್ತು ''ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಅಂಶಗಳು''. ಒಂದು ಅಂಶವು [[ಏಕಮಾನ]] ಆಗಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, ಒಂದು [[ಗುಣಾಕಾರದ ವಿಲೋಮ|ಗುಣಾಕಾರದ ವಿಲೋಮವನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೆ) ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಹೇಳುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ್ದಿದರೆ ''R'' ನ ''p'' ಅಂಶವನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ''R'' ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ''x'' ಮತ್ತು ''y'' ಹಾಗೆ ''p'' ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ನಂತರ ''p'' ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಅಪವರ್ತನವನ್ನು ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಘಟಕಗಳಲ್ಲದವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ತುಲದ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವವೇ ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಅಂಶಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಒಂದು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವರ್ತುಲ '''Z''' ನಂತಹ ಯಾವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಗುಂಪು ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಅಂಶಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸಮವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು '''Z''' ಗೆ: :{…, −೧೧, −೭, −೫, −೩, −೨, ೨, ೩, ೫, ೭, ೧೧, …}. '''Z''' [''i'' ] [[ಗಾಸಿಯನ್ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ|ಗಾಸಿಯನ್ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, '''Z''' ನಲ್ಲಿ ''a'' &nbsp;+&nbsp;''bi'' ಜೊತೆಗೆ ''a'' ಮತ್ತು ''b'' ರಚನೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪು. ಇದು ಒಂದು ಗಣಿತದ ಸಮಗ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು [[ಗಾಸಿಯನ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಗಾಸಿಯನ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳೂ ('''Z''' ನಲ್ಲಿನ) ಒಂದು ಗಾಸಿಯನ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಲ್ಲ: ದೊಡ್ಡದಾದ '''Z''' [''i'' ] ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ, ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ (೧ + ''i'' )ಮತ್ತು (೧ − ''i'' )ರ ಒಳಗೆ ೨ ಅಪವರ್ತನಗಳು. ೪''k'' &nbsp;+&nbsp;೩ ನ ಸ್ವರೂಪದ ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆ '''Z''' ನಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು) ಗಾಸಿಯನ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ೪''k'' &nbsp;+&nbsp;೧ ಸ್ವರೂಪದ ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲ. ಗಾಸಿಯನ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು [[ವರ್ಗ ಸಮೀಕರಣ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆ|ವರ್ಗ ಸಮೀಕರಣ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆಯನ್ನು]] ನಿರೂಪಿಸುವಾಗ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ [[ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ|ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು]] [[ಘನಾಕೃತಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆ|ಘನಾಕೃತಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆಗೆ]] ಸಮಾನ ರೂಪದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. === ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳು === {{Main|Prime ideals}} [[ವರ್ತುಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ವರ್ತುಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]], ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ|ಪರಿಪೂರ್ಣದೊಂದಿಗೆ]] ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳು'', ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳು [[ಕಮ್ಯೂಟೇಟಿವ್ ಬೀಜಗಣಿತ]], [[ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಮತ್ತು [[ಬೀಜಗಣಿತದ ರೇಖಾಗಣಿತ|ಬೀಜಗಣಿತದ ರೇಖಾಗಣಿತಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ/ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವರ್ತುಲ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳು (೦), (೨), (೩), (೫), (೭), (೧೧), … ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ [[ಲಾಸ್ಕರ್-ನೋಥರ್ ಪ್ರಮೇಯ|ಲಾಸ್ಕರ್-ನೋಥರ್ ಪ್ರಮೇಯಕ್ಕೆ]] ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮೇಯವು ಒಂದು [[ನೋಥೇರಿಯನ್]] [[ಕಮ್ಯೂಟೇಟಿವ್ ವರ್ತುಲ|ಕಮ್ಯೂಟೇಟಿವ್ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿನ]] ಯಾವುದೇ ಪರಿಪೂರ್ಣವನ್ನು [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣ|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳ]] ಛೇದನ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ವರ್ಗ|ಅವಿಭಾಜ್ಯ ವರ್ಗಗಳ]] ಸೂಕ್ತ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{Harvard citations | last1=Eisenbud | year=1995 |nb=yes|loc=section 3.3.}}</ref> ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳು [[ಒಂದು ವರ್ತುಲದ ವೈವಿಧ್ಯ|ಒಂದು ವರ್ತುಲದ ವೈವಿಧ್ಯದ]] ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಣಿತ-ರೇಖಾಗಣಿತದ ವಿಷಯಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. [[ಅಂಕಗಣಿತದ ರೇಖಾಗಣಿತ]] ಸಹ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರೇಖಾಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅವರ್ತನೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಗಳ [[ಶಾಖೆಗಳು]] [[ವಿಸ್ತರಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರ|ವಿಸ್ತರಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ]] ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಾಗ, ಬೀಜಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ [[ರೇಖಾಗಣಿತದಲ್ಲಿನ ಶಾಖೆಗಳ]] ಜೊತೆ ಕೆಲವು ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. === ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು === ಬೀಜಗಣಿತದ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ]] [[p-adic ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು|''p'' -adic ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು]] ಒಂದು ಆರಂಭದ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ''p'' ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವುದು ಉನ್ನತ ವರ್ಗ ''p'' ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆ ''n'' ಅನ್ನು ಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿ, ''p'' -adic ಮಟ್ಟವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಳಕೆಯ [[ಖಚಿತ ಮೌಲ್ಯ|ಖಚಿತ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ''p'' ಯಿಂದ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ''ಗುಣಿಸಿದಾಗ'' ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಪನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ '''Q''' ನ [[ಮುಕ್ತಾಯ|ಮುಕ್ತಾಯವು]] ಅಸಲಿಗಳಾದ '''R''' ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ (ತರ್ಕಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ) [[p-adic ಸಂಖ್ಯೆಗಳ|''p'' -adic ಸಂಖ್ಯೆಗಳ]] ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ '''Q''' <sub>''p'' </sub>ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ '''R''' ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಲು, ಖಚಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು [[ಅನಂತ ಅವಿಭಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಆಗಾಗ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೋವ್‌ಸ್ಕಿಯ ಪ್ರಮೇಯ|ಆಸ್ಟ್ರೋವ್‌ಸ್ಕಿಯ ಪ್ರಮೇಯದ]] ಪ್ರಕಾರ ಇವೆಲ್ಲವೂ '''Q''' ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಭವನೀಯ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಕ್ಷೇತ್ರ ''K'' ಯಲ್ಲಿ, ''K'' ದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಹಜ ಸಂಖ್ಯೆ '''R''' ವರೆಗಿನ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ''K'' ನ ಮೇಲಿನ [[ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ|ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು]] ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ|ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವೂ]] ''K'' ಯಲ್ಲಿನ ಟೋಪಾಲಜಿಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು ಒಂದೇ ಟೋಪಾಲಜಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ''Kನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ'' (ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಒಂದು ''Kನ ಸ್ಥಳ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳ ಒಂದು [[ಸಮಾನಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಗ]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ. [[ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರ|ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾದ '''Q''' ಬಹುಶಃ, ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ([[ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತ) ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು, ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ [[ಸ್ಥಳೀಯ-ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ನಿಯಮ]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತ. ಇದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. == ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ == ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಪ್ರೆಂಚ್ [[ರಚನಾಕಾರ]] [[ಓಲಿವಿಯರ್ ಮೆಸ್ಸಿಯನ್]] "ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ"ದ ಮೂಲಕ ಅಂಕಗಣಿದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ''[[La Nativité du Seigneur]]'' ಮತ್ತು ''Quatre études de rythme'' (೧೯೪೯-೫೦) ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಊಹಿಸಲಾಗದ ಸ್ವರತರಂಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅವರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಳ ಜೊತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ನೀಡಿದ ಉದ್ದಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅಧ್ಯಯನ ಒಂದರಲ್ಲಿ ೪೧, ೪೩, ೪೭ ಮತ್ತು ೫೩ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೆಸ್ಸಿಯನ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿಯ ರಚನೆಯು "ಪರಿಸರದ ಚಲನೆಗಳು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನವಾದ ಸಮಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡಿದೆ".<ref>{{Harvard citations | editor1-last=Hill | year=೧೯೯೫|nb=yes}}.</ref> ಅವನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಲ್ಪಿತ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್‌]]'' ಯನ್ನು, ನಂತರ [[ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ|ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ]] ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ [[ನಾಸಾ]] ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಕಾರ್ಲ್ ಸಾಗನ್‌]] ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅನ್ಯಲೋಕ ಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಡ್ರಾಕ್]] ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>[[ಕಾರ್ಲ್ ಪೊಮರ್ಯಾನ್ಸ್]], [http://www.math.dartmouth.edu/~carlp/PDF/extraterrestrial.pdf ಪ್ರೈಮ್ ನಂಬರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್], ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> <ref name="ಸ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈಮ್ಸ್">[http://www.musicoftheprimes.com/films.htm ಸ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈಮ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151009135943/http://www.musicoftheprimes.com/films.htm |date=2015-10-09 }}, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ [[ಮರ್ಕಸ್ ಡು ಸೌಟಾಯ್]]'ರ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಯ್ಕೆ.</ref> ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಳೆತ/ಮೋಡಿಯನ್ನು ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ: ಆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''[[ಕ್ಯೂಬ್]]'', ''[[ಸ್ನೀಕರ್ಸ್]]'', ''[[ದಿ ಮಿರರ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಟು ಫೇಸ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫೂಲ್ ಮೈಂಡ್]]'', ಕೊನೆಯದು [[ಸೈಲ್ವಿಯಾ ನಾಸರ್]] ಬರೆದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ [[ಜಾನ್ ಫೊರ್ಬ್ಸ್ ನ್ಯಾಶ್‌|ಜಾನ್ ಫೊರ್ಬ್ಸ್ ನ್ಯಾಶ್‌ನ]] ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿದೆ.<ref name="ಸ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈಮ್ಸ್"/> ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರವಾಗಿ [[ಪಾವ್ಲೋ ಜಿಯಾರ್ಡಾನೋ|ಪಾವ್ಲೋ ಜಿಯಾರ್ಡಾನೋನ]] ಕಾದಂಬರಿ ''ದಿ ಸಾಲಿಟ್ಯೂಡ್ ಅಫ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು‌'' ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Introducing Paolo Giordano|url=http://www.wbqonline.com/feature.do?featureid=342|publisher=Books Quarterly}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == <div> * [[ಬೋನ್ಸ್‌ರ ಅಸಮತೆ]] * [[ಬ್ರೂನ್‌ರ ಸ್ಥಿರತೆ]] * [[ಬರ್ನ್‌ಸೈಡ್ ಸಿದ್ದಾಂತ]] * [[ಚೆಬೊಟರ್ವ್‌ನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಸಿದ್ದಾಂತ]] * [[ಚೆನ್‌ನ ಸಿದ್ದಾಂತ]] * [[ಚೀನಿಯರ ಶೇಷ ಸಿದ್ದಾಂತ]] * [[ಸೀಮಿತ ಸರಳ ಗುಂಪುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ]] * [[ಕೊಪ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್-ಎರ್ಡೊಸ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕ]] * [[ಐಸೆನ್ಸ್‌ಟೈನ್‌ರ ಮಾನದಂಡ]] * [[ಅಕ್ರಮ ಅವಿಭಾಜ್ಯ]] * [[ಪೂರ್ಣಾಂಕದ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ]] * [[ಲಾರ್ಜ್ ಸೀವ್]] * [[ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇಸ್ಲಾಂನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಗುಣಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯ]] * [[ಗುಣಾತ್ಮಕ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತ]] * [[ಪೈಲಿಯಾರ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೊಸಿಸ್ಟಮ್]] * [[ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಲ]] * [[ಪ್ರಿಮನ್ ಅನಿಲ]] * [[ಕ್ವಾಡ್ರಾಟಿಕ್ ರೆಸಿಡ್ಯುಯೊಸಿಟಿ ಸಮಸ್ಯೆ]] * [[ರಾಮಾನುಜನ್-ಪೀಟರ್‌ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ]] * [[ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ]] </div> === ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಿಭಜಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಗಣನೆ ಯೋಜನೆಗಳು === * [[ಪ್ರೈಮ್‌ಗ್ರಿಡ್]] [[ಬೃಹತ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕ|ಬೃಹತ್‌ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕಗಳನ್ನು]] ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. * [[Wieferich@Home]] [[ವೈಫೆರಿಚ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕ|ವೈಫೆರಿಚ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕಗಳನ್ನು]] ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. * [[GIMPS]] [[ಮಾರ್ಸೆನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕ|ಮಾರ್ಸೆನ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯಕಗಳನ್ನು]] ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == * {{Citation | last1=Conway | first1=John Horton | author1-link=John Horton Conway | last2=Guy | first2=Richard K. | author2-link=Richard K. Guy | title=The Book of Numbers | publisher=Copernicus | location=New York | isbn=978-0-387-97993-9 | year=1996}} * {{Citation | last1=Crandall | first1=Richard | author1-link=Richard Crandall | last2=Pomerance | first2=Carl | author2-link=Carl Pomerance | title=Prime Numbers: A Computational Perspective | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=2nd | isbn=978-0-387-25282-7 | year=2005}} * {{Citation | last1=Derbyshire | first1=John | author1-link=John Derbyshire | title=Prime obsession | publisher=Joseph Henry Press, Washington, DC | isbn=978-0-309-08549-6 | id={{MathSciNet | id = 1968857}} | year=2003}} * {{Citation | last1=Eisenbud | first1=David | author1-link= David Eisenbud | title=Commutative algebra | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | series=Graduate Texts in Mathematics | isbn=978-0-387-94268-1| id={{MathSciNet | id = 1322960}} | year=1995 | volume=150}} * {{Citation | last1=Furstenberg | first1=Harry | author1-link=Hillel Furstenberg | title=On the infinitude of primes | url=http://www.jstor.org/stable/2307043 | doi=10.2307/2307043 | year=1955 | journal=[[American Mathematical Monthly|The American Mathematical Monthly]] | issn=0002-9890 | volume=62 | pages=353}} * {{citation|first1=Ben|last1=Green|author1-link=Ben J. Green|first2=Terence|last2=Tao|author2-link=Terence Tao|id={{arxiv|math.NT/0404188}}|title=The primes contain arbitrarily long arithmetic progressions|journal=[[Annals of Mathematics]]|volume=167|year=2008|pages=481–547}} * {{Citation | last1=Gowers | first1=Timothy | author1-link=William Timothy Gowers | title=Mathematics: A Very Short Introduction | publisher=[[Oxford University Press]] | isbn=978-0-19-285361-5 | year=2002}} * {{Citation | last1=Guy | first1=Richard K. | author1-link=Richard K. Guy | title=Unsolved Problems in Number Theory | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-0-387-90593-8 | year=1981}} * {{Citation | last1=Havil | first1=Julian | title=Gamma: Exploring Euler's Constant | publisher=[[Princeton University Press]] | isbn=978-0-691-09983-5 | year=2003}} * {{Citation | last1=Hardy | first1=Godfrey Harold | author1-link=G. H. Hardy | title=A Course of Pure Mathematics | publisher=[[Cambridge University Press]] | isbn=978-0-521-09227-2 | year=1908}} * {{Citation | last1=Hardy | first1=Godfrey Harold | author1-link=G. H. Hardy | title=[[A Mathematician's Apology]] | publisher=[[Cambridge University Press]] | isbn=978-0-521-42706-7 | year=1940}} * {{Citation | last1=Lehmer | first1=D. H. | author1-link=D. H. Lehmer | title=Factor table for the first ten millions containing the smallest factor of every number not divisible by 2, 3, 5, or 7 between the limits 0 and 10017000 | publisher=Carnegie Institution of Washington | location=Washington, D.C. | year=1909}} * {{Citation | last1=Narkiewicz | first1=Wladyslaw | title=The development of prime number theory: from Euclid to Hardy and Littlewood | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-3-540-66289-1 | year=2000 |series=Springer Monographs in Mathematics}} * {{Citation | last1=Ribenboim | first1=Paulo | author1-link=Paulo Ribenboim | title=The little book of bigger primes | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-0-387-20169-6 | year=2004}} * {{Citation | last1=Riesel | first1=Hans | title=Prime numbers and computer methods for factorization | publisher=Birkhäuser | location=Basel, Switzerland | isbn=978-0-8176-3743-9 | year=1994}} * {{Citation | last1=Sabbagh | first1=Karl | title=The Riemann hypothesis | publisher=Farrar, Straus and Giroux, New York | isbn=978-0-374-25007-2 | id={{MathSciNet | id = 1979664}} | year=2003}} * {{Citation | last1=du Sautoy | first1=Marcus | title=The music of the primes | publisher=HarperCollins Publishers | isbn=978-0-06-621070-4 | id={{MathSciNet | id = 2060134}} | year=2003 | url=http://www.musicoftheprimes.com/ The Music of Primes website | access-date=2010-02-10 | archive-date=2015-09-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150907212920/http://www.musicoftheprimes.com/ | url-status=dead }} === ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ === * {{Citation | editor1-last=Hill | editor1-first=Peter Jensen | title=The Messiaen companion | publisher=Amadeus Press | location=Portland, Or | isbn=978-0-931340-95-6 | year=1995}} * {{Citation | editor1-last=Kelly | editor1-first=Katherine E. | title=The Cambridge companion to Tom Stoppard | publisher=[[Cambridge University Press]] | isbn=978-0-521-64592-8 | year=2001}} * {{Citation | last1=Stoppard | first1=Tom | title=Arcadia | publisher=Faber and Faber | location=London | isbn=978-0-571-16934-4 | year=1993}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wikinews|Two largest known prime numbers discovered just two weeks apart, one qualifies for $100k prize}} * ಕಾಡ್‌ವೆಲ್, ಕ್ರಿಸ್,[http://primes.utm.edu/ primes.utm.edu] ನಲ್ಲಿ ದ [[ಪ್ರೈಮ್ ಪೇಜಸ್]]. * [http://mathworld.wolfram.com/topics/PrimeNumbers.html ಮ್ಯಾಥ್‌ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು] * [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/history/HistTopics/Prime_numbers.html ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮ್ಯಾಕ್‌ಟುಟರ್ ಇತಿಹಾಸ] * [http://www.primepuzzles.net/ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು] * [http://aleph0.clarku.edu/~djoyce/java/elements/bookIX/propIX20.html ಎಕ್ಲಿಡ್‌ನ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾಂತರ ಕರಡುಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಅನೇಕ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳಿವೆ] * [http://www.numberspiral.com/index.html ಅವಭಾಜ್ಯ ಮಾದರಿಯ ಸಂಖ್ಯಾ ಸುರುಳಿ] * [http://www.maths.ex.ac.uk/~mwatkins/zeta/vardi.html ಐಲಾನ್ ವರ್ದಿ ಮತ್ತು ಸಿರಿಲ್ ಬಂಡೆರಿಯರ್‌ ಅವರ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರುಡಕ್ಷನ್ ಟು ಅನಾಲಿಟಿಕ್ ನಂಬರ್ ಥಿಯರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925090553/http://www.maths.ex.ac.uk/~mwatkins/zeta/vardi.html |date=2006-09-25 }} * [https://www.eff.org/awards/coop.php EFF ಕೊಅಪರೇಟಿವ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205092814/http://www.eff.org/awards/coop.php |date=2008-12-05 }} * ಎನ್ರಿಕ್ಯು ಜೆಲೆನಿಯ, [[ವೊಲ್ಫ್ರಾಮ್ ಡೆಮಾನ್ಸ್‌ಟ್ರೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌|ವೊಲ್ಫ್ರಾಮ್ ಡೆಮಾನ್ಸ್‌ಟ್ರೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ]] ''[http://demonstrations.wolfram.com/WhyANumberIsPrime/ ವೈ ಎ ನಂಬರ್ ಈಸ್ ಪ್ರೈಮ್]''. * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಿಲೇನಿಯಂ ಮ್ಯಾಥ್‌ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಉಚಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾದ ಪ್ಲಸ್‌ನಿಂದ [http://plus.maths.org/issue49/package/index.html ಪ್ಲಸ್ ಟೀರ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್: ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090704042640/http://plus.maths.org/issue49/package/index.html |date=2009-07-04 }} * ಲೂಯಿಸ್ ಮ್ಯಾಟೊಸ್ ಅವರ ''[http://www.amcomputersystems.com/primes/index.html ಪ್ರೈಮ್ ನಂಬರ್ಸ್ ಸ್ಪೈರಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ವಿಷ್ಯುವಲ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128095137/http://www.amcomputersystems.com/primes/index.html |date=2009-11-28 }}'' === ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಕೋಷ್ಟಕಗಳು === * [http://www.numberempire.com/primenumbers.php ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರೈಮ್‌ ನಂಬರ್ ಜೆನೆರೇಟರ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಚೆಕ್ಕರ್ ] - 128 ಅಂಕಿಗಳವರೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತಪಾಸಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹುಡುಕುವುದು (ಜಾವಾ ಅಥವಾ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ) * [http://www.alpertron.com.ar/ECM.HTM ಫಾಸ್ಟ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರೈಮಲಿಟಿ ಟೆಸ್ಟ್- ಡರಿಯೊ ಆಲ್ಪರ್ನ್’ಸ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಸೈಟ್] – ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವೆ ಮೆಥೆಡ್‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ(ಸಾವಿರ ಅಂಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳವರೆಗೆ ತಪಾಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ !, ಇದಕ್ಕೆ ಜಾವಾ ಅಗತ್ಯವಿದೆ) * [http://publicliterature.org/tools/prime_number_generator ಪ್ರೈಮ್ ನಂಬರ್ ಜೆನರೇಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090814005741/http://publicliterature.org/tools/prime_number_generator/ |date=2009-08-14 }} — ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಆರಂಭದ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೃಷ್ಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಜನರೇಟಾರ್ ಆದ WIMSನಿಂದ [http://wims.unice.fr/wims/wims.cgi?module=tool/number/primes.en ಪ್ರೈಮ್ಸ್]. * [http://www.bigprimes.net/ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ] * [http://www.prime-numbers.org/ ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು 10,000,000,000ರ ಕೆಳಗಿರುತ್ತವೆ.] {{Divisor classes}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆ ಪರಿವಿಡಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖನಗಳು ಕರಡುಪ್ರತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಿತ]] 7qjttidtdq9wd0t0y19af0z1w6d77af 0 23825 1373144 1336866 2026-05-10T19:52:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373144 wikitext text/x-wiki {{about|Shakespeare's play}} '''''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ]] ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಹಸನ]].ಇದನ್ನು [[ವಿಲಿಯಮ್ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್]] ಸುಮಾರು ೧೫೯೯ ಅಥವಾ ೧೬೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.೧೬೨೩ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಕಟನೆಯ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು.[[ಚಿತ್ರ:FirstFolioAsYouLikeIt.jpg|thumb|ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ ನ ಸ್ವರೂಪದ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿ.ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪೊಲಿಯೊ ಅವರಿಂದ 1623ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ]] ಈ ಕೃತಿಯು [[ಥಾಮಸ್ ಲೊಜ್]] ಅವರ ''[[ರೊಸಾಲಿಂಡೆ]] '' ಎಂಬ ರೊಮಾಂಚಕ ಗದ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕದ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮೊದಮೊದಲು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೂ ೧೬೦೩ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನ ನಾಯಿಕಿ ರೊಸಾಲಿಂಡ್ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕಾಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿ ಸಿಲೈ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಾಸ್ಯಗಾರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಟಚ್ ಸ್ಟೊನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.ಮುಂದೆ ಕ್ರಮೇಣ [[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಡೆನ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಪಾಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾಳೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹಲವೆಡೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಟೀಕೆಗಳು ಬಂದಿವೆ,ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನುಳಿದ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಉತ್ತಮ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಮರುಕಳಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆ "[[ಆಲ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇಸ್ ಎ ಸ್ಟೇಜ್]] "ಇದು ಮೂಲ ಘೋಷವಾಕ್ಯ "ಟೂ ಮಚ್ ಆಫ್ ಎ ಗುಡ್ ಥಿಂಗ್ "ದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.ರೇಡಿಯೊ,ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. == ಪಾತ್ರಗಳು == {{col-begin}} {{col-2}} '''ದಿ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡ್ಯುಕ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್:''' * ಡ್ಯುಕ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ, ಡ್ಯುಕ್ ಸೆನಿಯರ್ ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಆತನ ಹಿತಚಿಂತಕ,ಸೆಲೈನ್ ತಂದೆಯೂ ಹೌದು. * [[ರೊಸಾಲಿಂಡ್]], ಡ್ಯುಕೆ ಸೆನಿಯರ್ ನ ಪುತ್ರಿ * ಸೆಲೈ, ಡ್ಯುಕ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ನ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ರೊಸಾಲಿಂಡ್ ಳ'ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿ * [[ಟಚ್ ಸ್ಟೊನ್]], ಆಸ್ಥಾನದ ವಿದೂಷಕ * ಲೆ ಬ್ಯು, ಓರ್ವ ಆಸ್ಥಾನಿಕ * ಚಾರ್ಲ್ಸ್,ಓರ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಪಟು '''ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಡೆನ್ ನಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಕ್ ಸೆನಿಯರ್ ಅಜ್ಞಾತ ಆಸ್ಥಾನ:''' * ಡ್ಯುಕ್ ಸೆನಿಯರ್, ಡ್ಯುಕ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ರೊಸಾಲಿಂಡ್ ನ ತಂದೆ * ಜಾಕ್ವೆಸ್,ಓರ್ವ ಖಿನ್ನಗೊಂಡ ಅತೃಪ್ತ ಅರಸ * ಅಮೆಯಿನ್ಸ್, ಅರಸನ ಆಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ '''ದಿವಂಗತ ಸರ್ ರೊಲಾಂಡ್ ಡೆ ಬಾಯ್ಸ್ ನ ಮನೆವಾಸದ ತಾಣ:''' * ಆಲಿವರ್, ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ * ಜಾಕ್ವೆಸ್, ಎರಡನೆಯ ಪುತ್ರ ನಾಟಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪೆ ಅವಧಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * [[ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ]], ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರ * ಆಡಮ್, ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಹಳೆಯ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. * ಡೆರ್ನಿಸ್, ಆಲಿವರ್ ನ ಸೇವಕ {{col-2}} '''ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಡೆನ್ ನಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗರು:''' * ಫೆಬೆ, ಕುರಿ ಕಾಯುವವಳು * ಸಿಲ್ವಿಸ್, ಓರ್ವ ಕುರಿಗಾಹಿ * ಆಡ್ರಿಯೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಹುಡುಗಿ * ಕೊರಿನ್, ಓರ್ವ ಕುರಿಗಾಹಿ * ವಿಲಿಯಮ್, ಓರ್ವ ಹಳ್ಳಿಗ * ಸರ್ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ಟ್, ಓರ್ವ ರೋಗವಾಸಿ ಮಾಡುವವ '''ಇನ್ನುಳಿದ ಪಾತ್ರಗಳು:''' * ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಅರಸರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು * ಡ್ಯುಕ್ ಸೆನಿಯರ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಅರಸರು * ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರು * ಹಿಮನ್, ನಾಟಕದೊಳಗಣದ ನಾಟಕದ ಒಂದು ಪಾತ್ರ. {{col-end}} == ಸಾರಾಂಶ == [[ಚಿತ್ರ:Francis Hayman 002.jpg|thumb|300px| ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ ನ ದೃಶ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹೈಮನ್1750.]] [['ಫ್ರಾನ್ಸ|'ಫ್ರಾನ್ಸನಲ್ಲಿನ]] [[ಡಚಿ]] ಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.ಆದರೆ ಈ ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು [['ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡೆನ್]] 'ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಡಚಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನಲ್ಲದೇ ಆತನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಡ್ಯುಕ್ ಸೆನಿಯರ್ ನನ್ನು [[ಅಜ್ಞಾತವಾಸ|ಅಜ್ಞಾತವಾಸಕ್ಕೆ]] ಅಟ್ಟಿದ. ಆದರೆ ಡ್ಯುಕ್ ನ ಪುತ್ರಿ ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು;ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ನ್ ಒಬ್ಬಳೇ ಪುತ್ರ ಸೈಲಾನ ಹತ್ತಿರದವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಒರ್ಲಾಂಡೊ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಸಭ್ಯ ಯುವಕ ಮೊದಲ ನೋಟದಲ್ಲೇ ರೊಸಾಲಿಂಡ್ ಳ ಪ್ರೇಮಪಾಶಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ.ಆದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಆಲಿವರ್ ನ ಕಿರಿಕಿರಿಯಿಂದ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ವಂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೆಲಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ,ಇವರೊಂದಿಗೆ ವಿದೂಷಕ ಟಚ್ ಸ್ಟೋನ್ ಕೂಡಾ ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.ಇಲ್ಲಿ ರೊಸಾಲಿಂಡಳು ಓರ್ವ ಯುವಕನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳು ಈಗ [[ಗನ್ನಿಮೆಡೆ|ಗನ್ನಿಮೆಡೆಯಾಗಿ]] ವೇಷ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ ("[[ಜೊವ್]] ನ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಂತೆ")ಸೆಲಿಯಾನು ಅಲೈನಾ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ನಂತೆ ಒಬ್ಬ "ಅಪರಿಚಿತ"ನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ,ಅವರೆಲ್ಲರೂ [[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಅರ್ಡೆನ್]] ನ [[ಅರ್ಕಾಡಿಯನ್]] ಗೆ ಬೋರುತ್ತಾರೆ.ಅಲ್ಲಿ [[ಅಜ್ಞಾತ|ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿರುವ]] ಡ್ಯುಕ್ ಕೆಲವು ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.ಅಲ್ಲಿ "[[ಖೇದ|ಖೇದದಿಂದ]] [[ಜಿಂಕೆ|ಜಿಂಕೆಯೊಂದನ್ನು]] ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ದುಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಕ್ವಿಸ್ ನಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ," "ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆ" ಮತ್ತು "ಅಲೈನಾ" ಹಠಾತ್ ನೆ ಡ್ಯುಕ್ ಹಾಗು ಆತನ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವದಿಲ್ಲಏದ್ದ ಬಡ [[ಬಾಡಿಗೆದಾರ]] ಎನಿಸಿದ್ದ ಕೊರಿನ್ ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಆತನ ಮಾಲಿಕನ ಕಳಪೆ ಕಾಟೇಜ್ ನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾದುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Audrey - Philip Richard Morris.jpg|thumb|left|upright| ಫಿಲಿಪ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಮಾರಿಸ್ ಅವರಿಂದ ಔಡ್ರೆ]] ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಆತನ ಸೇವಕ ಅಡಮ್ (ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವತ: ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಮಾದಿರಬಹುದು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಕಥೆಯು <ref>ಡೊಲೊನ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ E. "ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್" in ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್, ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ ''. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ : ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್, ೨೦೦೦.</ref> ನಕಲಿಯಾಗಿದೆ.)ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಕ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂಬಾಲಕರು ರೊಸಾಲಿಂಡಾಗಾಗಿ [[ಮರ|ಮರಗಳ]] ಮೇಲೆಲ್ಲಾ [[ಪ್ರೇಮ ಕವಿತೆ|ಪ್ರೇಮ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು]] ಬರೆಯಲು ತೊಡಗಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಕೂಡಾ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ;ಆತನನ್ನು ಗೆನ್ನಿಮೆಡಾ ಆಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಆತನ ಪ್ರೇಮದ ರೋಗವನ್ನು ತಾನು ವಾಸಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಗೆನ್ನಿಮೆಡಾ ಹೇಳುವಂತೆ "ಆತ" ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳ ಜಾಗೆಗೆ ಕರೆದೊಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಲ್ಲ್ಲದೇ "ಆತ" ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸೇರಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುರಿಕಾಯುವವಳಾಗಿದ್ದ ಫೆಬೆ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರ ಸಿಲ್ವಿಯುಸ್ ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ.(ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಇರುತ್ತಾಳೆ.)ಇಲ್ಲಿ "ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆ" "ಆತನ"ಗೆ ಫೆಬೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಟಚ್ ಸ್ಟೊನ್ ಆಡುಗಳ ಹಿಂಡಿನ ಹುಡುಗಿ ಔಡ್ರಿಯೆಡೆಗೆ ತನ್ನ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿ [[ಮದುವೆ|ಮದುವೆಯಾಗಲು]] ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.ಆದರೆ ಜಕ್ವೆಸ್ ಈತನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನುಚ್ಚು ನೂರು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್,ಫೆಬೆ,ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆ ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅವರುಗಳು ಯಾರನ್ನು ಯಾರು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆ ತಾನ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕೊನೆಗೆ ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.ತಾನು ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಫೆಬೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮರುದಿನ ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆಯು ತಾನು ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಫೆಬೆಗೆ ತನ್ನ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರೇಮದ ಅರಿವಾಗಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ,ಆಲಿವರ್ ನನ್ನು [[ಅರಣ್ಯ|ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ]] ನೋಡುತ್ತಾನೆ.ಅಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಹೆಣ್ಣು [[ಸಿಂಹ|ಸಿಂಹದ]] ಬಾಯಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಾಡಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾನೆ.(ಹಲವಾರು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇದನ್ನು ನೈಜ ಘಟನೆಗಿಂತ ಕಥೆಯೆಂದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.) ಒಲಿವರ್ ಅಲೈನಾಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.(ಸೆಲಿಯಾನ ನಕಲಿ ವೇಷ ಇದಾಗಿತ್ತು.)ನಂತರ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮ ಪಾಶದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ರೊಸಾಲಿಂಡ್,ಆಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲಿಯಾ,ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಫೆಬೆ ಮತ್ತು ಟಚ್ ಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಔಡ್ರೆಯೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೊನೆಯ [[ದೃಶ್ಯ|ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮನಗಂಡರು.ಅಲ್ಲದೇ ಆತನ ಖಾಸಾ ಸಹೋದರ [[ಡ್ಯುಕ್]] ಡಾಮ್ ನನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕು ನಡೆಸಲು ಅಣಿಯಾದರು. ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ವಿಷಣ್ಣತೆಯನ್ನು ಮರೆತನಲ್ಲದೇ ಇವರ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ತನ್ನ ಅರಣ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ.ಮತ್ತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದುಕು ನಡೆಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. == ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ವಿಷಯ == ಈ ನಾಟಕವು [[ಸ್ಟೇಶನರಿ ಕಂಪನಿ|ಸ್ಟೇಶನರಿ ಕಂಪನಿಯ]] ನೊಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟ್ ೪,೧೬೦೦ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.ಆದರೆ ಅದು ತನ್ನ [[ಮೊದಲ ಖಾತಾ ಪುಟ|ಮೊದಲ ಖಾತಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೇರಿದ ನಂತರ ೧೬೨೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. == ಸನ್ನಿವೇಶ == ಅರ್ಡೆನ್ ಎನ್ನುವುದು ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ [[ಸ್ವಂತ ಊರಿ|ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ]] ಸಮೀಪದಲ್ಲಿನ [[ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಫೊರ್ಡ್ ಅಪಾನ್ -ಅವಾನ್]] ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಸಂಪುಟವು 'ಆರ್ಡೆನ್ 'ಎನ್ನುವ ಭೌಗೊಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ನಂತರ [[ಇಂಗ್ಲೀಷಿಕರಣ|ಇಂಗ್ಲೀಷಿಕರಣಗೊಂಡಿರಬಹುದು]].ಆದರೆ [[ಆರ್ಡೆನ್ನೆಸ್]] ಎಂಬ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ನಂತರ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಹಾಗು ಪದ ಜೋಡನೆಯಿಂದ ಹೀಗಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದೂ <ref>{{cite book|last=Bate|first=Jonathan|authorlink=Jonathan Bate|title=Soul of the Age: the life, mind and world of William Shakespeare|publisher=Viking|page=37|location=London|date=2008|isbn=978-0-670-91482-1}}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಪುಟಗಳು ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ 'ಆರ್ಡೈನ್ 'ಪದ ಗುಚ್ಚವನ್ನು [[ಕ್ರಿಶ್ಚಯನ್ ಧರ್ಮ ಗುರುಗಳ ಪುಸ್ತಕ]] ಹಾಗು ಅವರ [[ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ|ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು]] ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೇಳೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವರ್ಣನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡುವದಿಲ್ಲ. ಶೆಕ್ಸಪಿಯರ್ ನ ಆರ್ಡೆನ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಇದು [[ವಿಶೇಷ]] ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ [[ಆರ್ಕೇಡ್]] ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು [[ಬೈಬಲ್]] ನ [[ಗಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಈಡನ್]] ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ನಂಬುಗೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಕೂಡಾ [[ಮೇರಿ ಆರ್ಡೆನ್]],ಇಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಸರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಕಾಕತಾಳೀಯ {{Citation needed|date=November 2009}}ಎನಿಸುತ್ತದೆ. == ನಿರ್ವಹಣೆ == ಈ ನಾಟಕವನ್ನು [[ಕಾಯ್ದಿಡುವ]] ಮುಂಚೆ ಬಹುಶ: ಯಾವುದೇ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ವಿಲ್ಟ್ಸ್ ಶೈರ್]] ನಲ್ಲಿನ ವಿಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಭವವಿದೆ.ಇದು [[ಅರ್ಲ್ಸ್ ನ ಪೆಂಬ್ರೊಕೆ]] ಯ ಅಧಿಕಾರ ಗದ್ದುಗೆ. [[ಪೆಂಬ್ರೊಕೆಯ ಮೂರನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ವಿಲಿಯಮ್ ಹರ್ಬರ್ಟ್]] [[ಜೇಮ್ಸ್ I]] ನನ್ನು ತನ್ನ ಅತಿಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದ.ಸುಮಾರು ೧೬೦೩ರ ಆಕ್ಟೊಬರ್ ದಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ.ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನ [[ಜಾಕೊಬಿಯನ್]] [[ಬುಬೊನಿಕ್ ತೀವ್ರ ಪ್ಲೇಗ]] ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗ ರಾಜನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು £೩೦ನ್ನು ನೀಡಿ ವಿಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್ ಗೆ ಬಂದು ಇದನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೧೬೦೩ರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹೆರ್ಬರ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ರಾತ್ರಿ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನಾಟಕವನ್ನು ಅಂದು <ref>[[ಎಫ್. ಇ. ಹ್ಯಾಲ್ಲಿಡೇ]], ''ಎ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ೧೫೬೪–೧೯೬೪,'' ಬಾಲ್ಟಿಮೊರೆ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ೧೯೬೪; p. ೫೩೧.</ref> ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಯ್ದಿಡುವ ಅವಧಿ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಯ್ದಿಡುವ ಅವಧಿಯು]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ರಾಜನ ಪರಿಚಾರಕ|ರಾಜನ ಪರಿಚಾರಕರು]] [[ರಾಜನ ಸಮರ್ಥನೆ|ರಾಜನ ಸಮರ್ಥನೆಯ]] ಮೇರೆಗೆ ೧೬೬೯ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಡಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ೧೭೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಡ್ರುರಿ ಲೇನ್]] ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಡಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ''ಲೌ ಇನ್ ಅ ಫಾರೆಸ್ಟ್'',[[ಕೊಲ್ಲಿ ಕಿಬ್ಬರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಇದರ ಮೂಲ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಡುರ್ರಿ ಲೇನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಷನ್ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (೧೭೪೦)ರಲ್ಲಿ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ್ ಗದ್ಯವನ್ನು <ref>ಹ್ಯಾಲ್ಲಿ ಡೇ,''ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್,'' p. ೪೦.</ref> ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳೆಂದರೆ [[ಒಲ್ಡ್ ವಿಸಿ ಥೆಯೆಟರ್]] ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಎಡಿತ್ ಇವಾನ್ಸ್]] ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ,ನಂತರ ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ [[ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಥೆಯೆಟರ್]] ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವೆನೆಸ್ಸಾ ರೆಡ್ ಗ್ರೆವ್]] ಅವರ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಅತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವರೆಗೆ ನಡೆದ [[ಬ್ರಾಡ್ ವೆ]] ನಿರ್ಮಾಪಕರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಕಾತ್ ರಿನ್ ಹೆಪ್ ಬರ್ನ್]] ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳ ಪಾತ್ರ,[[ಕ್ಲೊರಿಸ್ ಲೀಚ್ ಮನ್]] ಸೆಲಿಯಾನ ಪಾತ್ರ,[[ವಿಲಿಯಮ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]] ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆಗಿ ಮತ್ತು [[ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಥೆಸಿಗರ್]] ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಅಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿದ್ದರು.[[ಮೈಕೆಲ್ ಬೆಂಟಾಲ್]] ಇದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ೧೪೫ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಂದರೆ [[ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಫೊರ್ಡ್ ಒಂಟರಿಯೊ|ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಫೊರ್ಡ್ ಒಂಟರಿಯೊದಲ್ಲಿನ]] [[ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಫೊರ್ಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.ಇದು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡದ್ದು ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಗೀತ ರಚನೆಗಳನ್ನು [[ಬಾರೆನ್ ಕೆಡ್ ಲೇಡೀಸ್]] ಬರೆದಿದ್ದರು,ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. == ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == [[ಚಿತ್ರ:Rosalind - Robert Walker Macbeth.jpg|thumb|upright|ರೊಸಾಲಿಂಡ್ ರಾಬರ್ಟ್ ವಾಕರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಬೆತವರಿಂದ]] ಪರಿಣತರು ಈ ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿ ತೋರಿದ್ದರು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ ಜಾನ್ ಸನ್ ನನ್ನುನ್ ಹಿಡಿದು [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ]] ನವರೆಗಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದದಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಗೆ ಇರುವ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯ ಸೊಗಡು ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ [[wikt:crowdpleaser|ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಅಕರ್ಷಿಸಲು]]ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಇದನ್ನು ಬರೆದಿರಬಹುದೆಂದು ಶಾ ಅಲೋಚಿಸಿದರು.ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಂತಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಅವರು ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ''ಆಸ್ '''ಯು ''' ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ಕಥೆಯು ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊಂದಲಾರದೆಂದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ [[ಅನೈತಿಕ|ಅನೈತಿಕತೆಯನ್ನು]] [[ಟೊಲ್ ಸ್ಟಾಯ್]] ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಟಚ್ ಸ್ಟೊನ್ ಪಾತ್ರದ ನಿರಂತರ ವಿದೂಷಕತೆಯನ್ನುಟೀಕಿಸ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರಮ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. [[ಹಾರೊಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಪಾತ್ರವು ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಈ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ನಾಟಕವು ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗ ಕಾಣುವ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ-ಪುರುಷ ಪಾತ್ರಗಳ ಅದಲು ಬದಲು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು [[ಲಿಂಗ ಭೇದದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ|ಲಿಂಗ ಭೇದದ ಅಧ್ಯಯನಗಳದ]] ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿತು. ನಾಟಕದ ನಾಲ್ಕು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಯುವಕನ ಹಾಗೆ ವೇಷ ತೊಟ್ಟದ್ದು ಹಾಗು ಫೆಬೆ (ಈ ಪಾತ್ರವೂ ಹುಡಗನೊಬ್ಬನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.)ಹೀಗೆ ಈ ಪಾತ್ರವು "[[ಗೆನ್ನಿಮೆಡೆ]]"ಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರೇಮ ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು [[ಸಲಿಂಗ ಪ್ರೇಮ]] ಎಂದೂ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಉಪಸಂಹಾರದ ಭಾಗವು ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳಿಂದ ಕೊನೆಗಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.(ಅಥವಾ ಈ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವತ್ತಿದ್ದವನೊಬ್ಬ ಪುರುಷ) ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. == ವಿಷಯಗಳು == === ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Émile Bayard - As you like it.jpg|thumb|upright|ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ ಗೆ ಎಮಿಲಿ ಬೆಯರ್ಡ್ (1837-1891) ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು."ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಗೆ ಚೇನ್ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ."]] ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ನೊವೆಲ್ಸ್,೧೯೭೭ರ ನಿವ್ ವೇರಿಯೊರಮ್ ಸಂಚಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಈ ನಾಟಕವು ಹೇಗೆ ಪೌರಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ."ಇದರಲ್ಲಿನ ಮಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರವು ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ <ref>ELH, volume ೩೩, March (೧೯೬೬) pp ೧-೨೨</ref> ಇಟ್ "ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೌರಾಣಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಡನ್,[[ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ತ|ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು]] ಇಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇದ್ರಲ್ಲಿನ ಯಾವುದಒ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಆತ ಅಸಮರ್ಥನಾದರೂ ಇದು ಪೂರ್ಣವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಕ್ತಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಕೆಲವರು ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. === ಭಾಷೆ === ದೃಶ್ಯII,ಸನ್ನಿವೇಶ ೭,ರಲ್ಲಿ [[ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚ್ಕಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಆತ್ಮಗತ ಏಕಾಲಾಪಗಳು]] ಸಾರುತ್ತವೆ. :"ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ನಾಟಕರಂಗಮಂಚ ::ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು; :::ಅವರವರಿಗೆ ಅವರವರದೇ ಆದ ಹೊರಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ, ::::ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, :::::"ಆತ ತನ್ನ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಂತೆ ನಾಟಕ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ದ [[ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ|ಅನ್ಯೋಕ್ತಿಯು]] ಜಾಕ್ವೆಸ್ ನಿಂದ ಹೇಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಮೂರ್ತತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಉಪಮೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಿತವು ಆತನ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ. "ಈ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ "ಸೆನ್ ಏಜಿಸ್ ""ಮಗುವೊಂದು ನರ್ಸ್ ಒಬ್ಬಳ ಬಗಲಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು" ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಆರು ವರ್ಣ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿಸಿದ್ದುಹೀಗೆ ಇದು "ಎರಡನೆಯ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ನೆಪವಾಗಿ ಜನ್ಮದ ಗುರುತು ಇಲಿದ್ದು ದಂತಗಳು,ಕಣ್ಣುಗಳು,ರುಚಿ,ಹಾಗು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಉಪಮೆಯಾಗಿದೆ". === ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾಡಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Deverell.JPG|thumb|upright|ವಾಲ್ಟರ್ ಡೆವೆರೆಲ್, ದಿ ಮಾಕ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಆಫ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ರೊಸಾಲಿಂಡ್, 1853]] ಈ [[ಹಾಸ್ಯಭರಿತ|ಹಾಸ್ಯಭರಿತನಾಟಕದಲ್ಲಿನ]] ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ಪ್ರೀತಿ ಉಕ್ಕಿಸಿವೆ.ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳ ಪ್ರೀತಿಯು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ನಗರ ಹಾಗು ಗ್ರಾಮೀಣರ ಮಧ್ಯದ ಒಲವು ಬೆಸೆವ ಅಜ್ಞಾತವಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಅರಣ್ಯ|ಅರಣ್ಯದ]] ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಎನಿಸಿದರೂ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ,ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಡೊಂದು ಬಂದು ಅಡತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿವಾಹ ದೇವತೆ|ವಿವಾಹ ದೇವತೆಯೇ]] ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮದುವೆಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. <blockquote> ವಿಲಿಯಮ್ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿದೂಷಕ ರೊಮಾನ್ಸ್ ನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ;ಆದರೆ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ವಿದೂಷಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅತೃಪ್ತಿಯು ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ.ಸಮಾಜದ್ರೋಹಿಗಳ ಪರಿಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲು,ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆಯಲು,ಸ್ವಯಂ ನಾಶದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದೊಡಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೊಮಾಂಟಿಕ್ ಕವಿ [[ಪೆಟ್ರಾರ್ಕ್]] ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ <ref>{{cite web | author=Sarah Clough | url=http://www.sheffieldtheatres.co.uk/creativedevelopmentprogramme/productions/asyoulikeit/comedy.shtml | publisher=Sheffield Theatres | title=As You Like It: Pastoral Comedy, The Roots and History of Pastoral Romance | accessdate=2008-08-10 | archive-date=2008-10-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081011014924/http://www.sheffieldtheatres.co.uk/creativedevelopmentprogramme/productions/asyoulikeit/comedy.shtml | url-status=dead }}</ref> ಬರುತ್ತಾನೆ. </blockquote> ಈ ತೆರನಾದ ಹಗುರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಾತ್ರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ವೀಕ್ಷಕರು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಇದೊಂದು ಅತಿ [[ಸರಳ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗ|ಸರಳ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗವಾದರೂ]] ಇದರ ಗದ್ಯದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.ಈ ಅನ್ಯೋಕ್ತಿಯ ಕೊನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳ [[ಆಶಾವಾದಿತ್ವ|ಆಶಾವಾದಿತ್ವವು]] ಜಾಕ್ವೆಸ್ ನ [[ಮಹಿಳಾದ್ವೇಶಿ]] ವಿಷಣ್ಣತೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಕೆಲವು ನಾಟಕದ ಗದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಗಂಭೀರತೆ ಇದೆ,ನಂತರದ ಆತನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಕ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯುಕ್ ನ ಅಜ್ಞಾತವಾಸಗಳು'' [[ಮೀಜರ್ ಫಾರ್ ಮೀಜರ್]]'' ಮತ್ತು'' [[ದಿ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್]]'' ಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾವಸ್ತಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಆಕಸ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯದ ಹೊನಲನ್ನು ಹರಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ವನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬಹುದು. == ರೂಪಾಂತರಗಳು == === ಸಂಗೀತ === [[ಚಿತ್ರ:Rosalind and Celia by Hugh Thomson 1909.jpg|thumb|upright|ರೊಸಾಲಿಂಡಾ ಮತ್ತು ಸೆಲಿಯಾ ಹುಗ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ]] [[ಡೊನೊವಾನ್]] ನ್ನು "ದಿ ಗ್ರೀನ್ ವುಡ್ ಟ್ರೀ" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕಲನವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು.೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''[[ಎ ಗಿಫ್ಟ್ ಫ್ರಾಮ್ ಎ ಫ್ಲಾವರ್ ಟು ಎ ಗಾರ್ಡನ್]] '' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಥಾಮಸ್ ಮೊರ್ಲಿ]] (ಸಿ.೧೫೫೭-೧೬೦೨) "ಇಟ್ ವಾಜ್ ಎ ಲವರ್ ಅಂಡ್ ಹೀಸ್ ಲಾಸ್ "ಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ.ಆತ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ತರಹ ಬದುಕನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದ.ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೆಕ್ಸಪಿಯರ್ ನ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ. === ರೇಡಿಯೋ === ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ [[ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರ]] [[U.S. state|U.S. stateನಲ್ಲಿದ್ದ]] [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]] [[WCAL]],''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನಾಟಕವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೇಡಿಯೊ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು. === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{See also|Shakespeare on screen#As You Like It}} [[ಲಾರೆನ್ಸ್ ಆಲಿವರ್]] ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಚಿತ್ರ ''[[ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್]] '' ತೆರೆ ಕಂಡಿತು.ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನೆರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರಲಿ ತಾನೇ ನಟಿಸಿದ. ಇದನ್ನು [[UK|UKನಲ್ಲಿ]] ತಯಾರಿಸಿ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದರ್ಫಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಪೌಲ್ ಜಿನ್ನರ್]] ನ ಪತ್ನಿ [[ಎಲಿಜಾಬೆತ್ ಬೆರ್ಗರ್ನರ್]] ರೊಸಾಲಿಂಡಾಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜರ್ಮನ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಇದು "ಹಾಲಿವುಡ್ "ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎನಿಸಿದರೂ ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ''ಎ ಮಿಡ್ ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಮ್'' ಮತ್ತು ''ರೊಮಿಯೊ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಟ್'' ಗಳನ್ನು ಆಗ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಕಲಾವಿದರೇ ಹೆಚ್ಚ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಇದು ಆಲಿವರ್ ಗಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ಯಶಸ್ವು ತರಲಿಲ್ಲ. <ref>''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' (೧೯೭೮) at the ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಮೂವಿಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್, http://www.imdb.com/title/tt0077180/</ref> ಸುಮಾರು [[1978 BBC ವಿಡಿಯೊ ಟೇಪ್ಡ್ ಆವೃತ್ತಿ|1978 BBC ವಿಡಿಯೊ ಟೇಪ್ಡ್ ಆವೃತ್ತಿಯ]]'' ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನಲ್ಲಿ [[ಹೆಲೆನ್ ಮಿರ್ರೆನ್]] ರೊಸಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಳ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಳು.ಇದನ್ನು ಬ್ಯಾಸಿಲ್ ಕೊಲೆಮನ್ <ref>''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' (1978) at the ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಮೂವಿಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್, http://www.imdb.com/title/tt0077180/</ref> ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಕ್ರಿಸ್ಟೈನ್ ಎಡ್ಜರ್ಡ್ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತುಗೊಳಿಸಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಫಾಕ್ಸ್]],ಸಿರಿಯಲ್ ಕುಸೆಕ್,ಆಂಡ್ರೆವ್ ಟೆರ್ನಾನ್,ಗ್ರಿಫ್ ರಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎವಾನ್ ಬ್ರೆಮ್ನರ್ ಅವರುಗಳು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಮಂದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ಮೂಡಿಸಿತು. ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನ ಒಂದು [[ಆವೃತ್ತಿ|ಆವೃತ್ತಿಯು]] ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಇದನ್ನು [[ಕೆನ್ನೆಥ್ ಬ್ರನಘ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಸ್ ಡಾಲ್ಲಾಸ್ ಹಾವರ್ಡ್]],[[ಡೆವಿಡ್ ಒವೆಲೊವೊ]],[[ರೊಮೊಲಾ ಗರೈ]],[[ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮೊಲಿನಾ]],[[ಕೆವಿನ್ ಕ್ಲೈನ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೇನ್ ಬ್ಲೆಸ್ಸಡ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಸಿನೆಮಾಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.iಇದು ಕೇವಲ ಯುರೊಪ್ ನ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[HBO|HBOನ]] U.S.ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡಿತು. === ಸಂಗೀತ ರಂಗಮಂದಿರ === ಡೇನಿಯಲ್ ಅಕ್ವಿಸಿಟೊ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ಮಿ ಬಕ್ ಇಬ್ಬರು ೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ "ಲೈಕ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ "ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.sammybuck.com/words |title=Sammy Buck |publisher=Sammy Buck |date=2007-05-29 |accessdate=2009-04-23 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602094157/http://www.sammybuck.com/words |url-status=dead }}</ref> === ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಕಾದಂಬರಿ === ಒಂದು(ಜಪಾನಿ ಶೈಲಿಯ ಕಾಮಿಕ್ ) [[ಮಾಂಗಾ]]-ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಸೆಲ್ಫ್ -ಮೇಡ್ ಹಿರೊ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಪರಕಟಿಸಿದರು.ಇದರಲ್ಲಿನ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡೆನ್ ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ರವಾನೆಯಾಯಿತು. ರಿಚರ್ಡ್ ಆಪ್ಪಿಗ್ನಾನೆಸ್ ಅವರಿಂದ ಕಥೆ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಚೆ ಕುತ್ಸುವಾಡಾ ದ ವಿವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಆಗ ಹೊರಬಂತು. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} {{wikisource}} {{Commons category}} * {{ibdb show|1709}} * {{iobdb show|}} * {{imdb title}} * [http://www.shakespeare-literature.com/As_You_Like_It/ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526071429/http://www.shakespeare-literature.com/As_You_Like_It |date=2010-05-26 }} - searchable e-text * [http://william-shakespeare.classic-literature.co.uk/as-you-like-it/ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' ] - HTML ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿ. * [http://www.gutenberg.net/etext/2244 ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829173950/http://www.gutenberg.net/etext/2244 |date=2008-08-29 }} - ಸರಳ ವನ್ನಿಲಾ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ [[ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್ ಬರ್ಗ್|ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್ ಬರ್ಗ್‌ನಿಂದ]] * [http://www.maximumedge.com/shakespeare/asyoulikeit.htm MaximumEdge.com] - scene-indexed, searchable version of the play * [http://humanscience.wikia.com/wiki/As_You_Like_It "ಕ್ಯಾರಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್" ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' ] ನಲ್ಲಿ ಹುಮನ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಕಿಯಾದಲ್ಲಿ * [http://webenglishteacher.com/ayli.html ಲೆಸ್ಸನ್ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಫಾರ್ ''ಆಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209200532/http://www.webenglishteacher.com/ayli.html |date=2010-02-09 }} at Web English Teacher * [http://www.mala.bc.ca/~johnstoi/eng366/lectures/Ayl.htm ಪ್ರೀತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405164936/http://www.mala.bc.ca/~johnstoi/eng366/lectures/Ayl.htm |date=2005-04-05 }}"ನಾಟಕ್ಕಕ್ಕೊಂದು ಪರಿಚಯದ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಕುರಿತ ಹಾಸ್ಯದ ತಿಳಿವು {{OlivierAward PlayRevival}} {{Shakespeare}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1600 ನಾಟಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗಿಷ್ ರೆನೇಸ್ಸನ್ಸ್ ನಾಟಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೆಕ್ಸ್ ಪಿಯರಿನ್ ಕಾಮಿಡೀಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ]] 3hzms5g5mjdv15r3vbixncwezqjpoc0 0 27976 1373135 1371858 2026-05-10T15:16:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373135 wikitext text/x-wiki {{Dablink|This article is about the indigenous people of the United States. For other indigenous people see [[Indigenous peoples by geographic regions]]}} {{Infobox Ethnic group |group = Native Americans |image =<div style="white-space:nowrap;"><!--If taşaksız swap out an image, change the "x##px" entry for EACH image in the row so that the width of the row lines up with the others--> [[Image:Joseph Brant by Gilbert Stuart 1786.jpg|x97px]][[Image:Sequoyah.jpg|x97px]][[Image:Pushmataha high resolution.jpg|x97px]]<br/>[[Image:Tecumseh02.jpg|x113px]][[Image:Touch the Clouds 1877a.gif|x113px]][[Image:Sitting Bull.jpg|x113px]]<br/>[[Image:ChiefJoseph.jpeg|x99px]][[File:Charles eastman smithsonian gn 03462a-cropped.jpg|x99px]]<br/>[[File:Billy Bowlegs III.jpg|79px]][[Image:Jim Thorpe football.png|x112px]][[Image:JohnBHarrington.jpg|x112px]] |caption = Native Americans of the United States (from top left):<br /> [[Joseph Brant]]{{·}}[[Sequoyah]]{{·}}[[Pushmataha]]<br />[[Tecumseh]]{{·}}[[Touch the Clouds]]{{·}}[[Sitting Bull]]<br />[[Chief Joseph]]{{·}} [[Charles Eastman]] {{·}} [[Holmes Colbert]]<br />[[Billy Bowlegs III]]{{·}}[[Jim Thorpe]]{{·}} [[John Herrington]] |population = '''American Indian and Alaska Native'''<br />'''One race''': 2.5 million are registered <ref name="census-OO">U.S. Census Bureau. (2001–2005). ''[http://www.census.gov/prod/cen2000/dp1/2kh00.pdf Profiles of General Demographic Characteristics 2000: 2000 Census of Population and Housing.]'' U.S. Census Bureau. Retrieved on 2007-05-23.</ref><br />'''In combination with one or more other races''': 1.6 million are registered <ref name="census-OOb">U.S. Census Bureau. (2001–2005). ''[http://www.census.gov/prod/cen2000/dp1/2kh00.pdf Profiles of General Demographic Characteristics 2000: 2000 Census of Population and Housing.]'' U.S. Census Bureau. Retrieved on 2007-05-23. "In combination with one or more of the other races listed." Figure here derived by subtracting figure for "One race (American Indian and Alaska Native)": 2,475,956, from figure for "Race alone or in combination with one or more other races (American Indian and Alaska Native)": 4,119,301, giving the result 1,643,345. Other races counted in the census include: "White"; "Black or African American"; "Asian"; "Native Hawaiian and Other Pacific Islander"; and "Some other race."</ref><br><small>'''1.37% of the U.S. population'''</small> |popplace = Predominantly in the [[Western United States]] |languages = [[American English]], [[Native American languages]] |religions = [[Native American Church]]<br />[[Protestant]]<br />[[Roman Catholic]]<br />[[Russian Orthodox]]<br />Traditional Ceremonial Ways<br/>(Unique to Specific Tribe or Band) |related = [[Indigenous peoples of the Americas]] }} '''ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು''', ಇಂದಿನ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಲಾಸ್ಕ|ಅಲಾಸ್ಕಾ]]ದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು, ಹಾಗು [[ಹವಾಯಿ]] ದ್ವೀಪದ, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ]]. ಅವರು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು, [[ದೇಶ|ರಾಜ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿವೆ;ಈ 1995ರ US ಜನಗಣತಿ ವಿಭಾಗದ ಮನೆ ಮನೆಗಳ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು '''ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್''' ಅಥವಾ '''ಇಂಡಿಯನ್ನ''' ರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯ 500 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಆಫ್ರೊ-ಯುರೇಷಿಯನ್ನರು, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಶತಮಾನಗಳ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಬಹುಪಾಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ವಲಸೆ ಬಂದ ನಂತರ ರೂಪಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="test">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2009/1/ ಕೊಲಿನ್ ಜಿ ಕ್ಯಾಲ್ಲೊವೇ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129115541/http://americanheritage.com/articles/magazine/ah/2009/1/ |date=2010-11-29 }} "ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಫರ್ಸ್ಟ್ ವಿವ್ಯೂ ವೈಟ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಶೋರ್," ''ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್'', ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ 2009.</ref> ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಹಗಾರ ಸಮುದಾಯಗಳಂತೆ ಬದುಕಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಕೂಡ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ: ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ, ಬೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಜಾತಿಯ ತರಕಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೇಷಿಯದ ಮೂಲ-ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಸಿಗರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ದೀರ್ಘಸ್ಥಾಪಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಬಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳು, ಹಾಗು ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿಂದ 18 ಮಿಲಿಯನ್ ವರೆಗಿತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="ggbook">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=yiKgBuSUPUIC&lpg=RA1-PA44&dq=%22north%20america%22%20%22pre-columbian%22%20population%20million&pg=RA1-PA44 |title=The Native Peoples of North America |author= Bruce E. Johansen |accessdate=June 28, 2009 |publisher==[[Rutgers University Press]] | isbn=9780813538990 |date=2006-11}}</ref><ref name="encbrit">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1357826/Native-American/273135/North-America-and-Europe-circa-1492 |title=Native American |accessdate=June 28, 2009 |publisher==[[Encyclopaedia Britannica]]}}</ref> ವಸಾಹತುಗಳು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಮೇಲೆ ದಂಗೆಯೆದ್ದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ನಾಕ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಲೆಂದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು "ನಾಗರಿಕಗೊಳಿಸುವ" ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದರು.<ref name="perdue"> {{Cite book | last = Perdue | first = Theda | title = Mixed Blood Indians: Racial Construction in the Early South | publisher= = The University of Georgia Press | chapter = Chapter 2 "Both White and Red" | page = 51 | isbn = 0-8203-2731-X | year = 2003 }} </ref><ref name="remini_reform_begins"> {{Cite book | last = Remini | first = Robert | title = Andrew Jackson | publisher= = History Book Club | chapter = "The Reform Begins" | page = 201 | isbn = 0060801328 | year = 1977, 1998 }}</ref><ref name="remini_submit_adoption"> {{Cite book | last = Remini | first = Robert | title = Andrew Jackson | publisher= = History Book Club | chapter = "Brothers, Listen... You Must Submit" | page = 258 | isbn = 0060801328 | year = 1977, 1998 }}</ref><ref name="eric_miller"> {{cite web | url = http://www.dreric.org/library/northwest.shtml | title = George Washington and Indians | accessdate = 2008-05-02 | author = Eric Miller | last = Miller | first = Eric | year = 1994 | chapter = Washington and the Northwest War, Part One | publisher= = Eric Miller }} </ref><ref name="Tom_Jewett"> {{cite web | url = http://www.earlyamerica.com/review/2002_summer_fall/tj_views.htm | title = Thomas Jefferson's Views Concerning Native Americans | accessdate = 2009-02-17 | author = Tom Jewett | last = Jewett | first = Tom | year = 1996–2009 | publisher= = Archiving America }} </ref> ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು (ಚಾಕ್ಟವ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ,<ref name="us_congress2"> {{Cite news | title = An Indian Candidate for Congress | publisher= = Christian Mirror and N.H. Observer, Shirley, Hyde & Co. | date = July 15, 1830 }}</ref><ref name="us_citizenship">{{cite web | url = http://digital.library.okstate.edu/kappler/Vol2/treaties/cho0310.htm | title = Indian affairs: laws and treaties Vol. II, Treaties | accessdate = 2008-04-16 | author = Charles Kappler | last = Kappler | first = Charles | year = 1904 | publisher = = Government Printing Office | archive-date = 2008-05-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080517182743/http://digital.library.okstate.edu/kappler/Vol2/treaties/cho0310.htm | url-status = dead }}</ref> ಅಥವಾ ಬಲವಂತವಾಗಿ) ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿಯಾಯಿತು. ಆಗಿನ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ ನಂಬಿಕೆಯು ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತವಾದಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ, ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮರ ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು. ಆಗ 1830ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಮೂವಲ್ ಆಕ್ಟ್ (ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾಯ್ದೆ)ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಕಾನೂನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು, ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದ ಡೀಪ್ ಸೌತ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಅವರ ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಕದನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉಳಿದಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ನರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ಗುಂಪುಗಳು ದಕ್ಷಿಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಸಂತತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ, ಇವರನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ತುಪ್ಪಳದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ, ವಸಾಹತುಗಾರರು ಮತ್ತು ಗಣಿಕೆಲಸದ ವಲಸೆಗಾರರು, ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೇನ್ ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗಿನ ಕದನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಇವರ ವಹಿವಾಟು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಇವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಂತರಿಕ ಕದನದ ನಂತರ ದಶಕಗಳ ವರೆಗೆ ನಡೆದ "ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕದನ" ದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಕದನವು 1890 ರ ವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಖಂಡಾಂತರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಿತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಸರಣಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಜಮೀನನ್ನು ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಒದಗಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸದೃಶವಾಗಿರುವ ಕಸುಬನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜಮೀನುಗಳು ಅಂತಹ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಷ್ಟು ಫಲವತ್ತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಡನೆ ಇಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರ, ಇಲ್ಲವೇ ಬುಡಕಟ್ಟು, ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ವಲಸೆಗಾರರ (ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ) ಸಂತತಿಯ ಬೃಹತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ: ಆಫ್ರಿಕನ್‌, ಏಷ್ಯನ್, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಜನರು. ಮೊದಲೇ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1924 ರಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ನೀಡಿತು. ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್=== {{further|[[Settlement of the Americas]]|[[Paleo-Indians]]|[[Pre-Columbian era]]}} [[File:Poblamiento de America - Teoría P Tardío.png|thumb|300px|ಮಂಜು ಮುಕ್ತ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೇಲಿಯೊಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಂದಾಜು ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕ್ಷೆ (ಕ್ಲೊವಿಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ).]] ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಸಾಹತೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಯುರೇಷಿಯದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಜನರು ಬರಿಂಜಿಯಾದ ಮೂಲಕ ಬಂದರು. ಇದು ಹಿಂದೆ ಬರಿಂಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೂಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="ReferenceA">ಎಹ್ಲರ್ಸ್ ಜೆ. ಮತ್ತು ಪಿ. ಎಲ್. ಗಿಬ್ಬಾರ್ಡ್, 2004a, ''ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸಿಯೇಶನ್ಸ್: ಎಕ್ಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಂಡ್ ಕ್ರೋನೋಲಜಿ 2: ಪಾರ್ಟ್ II ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾ'', ಎಲ್ಸೆವಿಯರ್, ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್. ISBN 0-444-51462-7</ref> ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟವು ಬರಿಂಜ್ ಭೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇದು [[ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ವನ್ನು [[ಅಲಾಸ್ಕ|ಅಲಾಸ್ಕಾ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಮಾರು 60,000 – 25,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು.<ref name="ReferenceA" /><ref>{{cite web|url=https://www.cambridgedna.com/genealogy-dna-ancient-migrations-slideshow.php?view=step7|title=An mtDNA view of the peopling of the world by Homo sapiens|publisher==Cambridge DNA Services|year=2007|accessdate=2011-06-01|archive-date=2011-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511091253/https://www.cambridgedna.com/genealogy-dna-ancient-migrations-slideshow.php?view=step7|url-status=dead}}</ref> ಈ ವಲಸೆಯನ್ನು, ಬಗೆಹರಿಸದ ವಾದದೊಂದಿಗೆ (ಅಥವಾ ತುಂಬ ಮುಂಚೆ)ಸುಮಾರು 12,000 ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದೆ, ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="SpencerWells2">{{Cite book|first1=Spencer |last1=Wells |first2=Mark |last2=Read |title=The Journey of Man - A Genetic Odyssey|url=https://books.google.com/books?id=WAsKm-_zu5sC&lpg=PP1&dq=The%20Journey%20of%20Man&pg=PA138#v=onepage&q&f=true|format=Digitised online by Google books|publisher==Random House|isbn= 0812971469|accessdate=2009-11-21|year=2002|pages=138–140}}</ref><ref>ಡೈಕ್ ಎ. ಎಸ್. ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್ಟ್ ವಿ.ಕೆ. (1986). ''ಲೇಟ್ ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನಿಯನ್ ಆಂಡ್ ಹೋಲೊಸೀನ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಲ್ಯಾರೆಂಟೈಡ್ ಐಸ್ ಶೀಟ್: ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ ಮ್ಯಾಪ್'' 1702A</ref> ಮುಂಚಿನ ಈ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ನೂರಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೆ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿದರು.<ref>ಡಿಕ್ಯಾಸನ್, ಆಲಿವ್. ''ಕೆನಡಾಸ್ ಫರ್ಸ್ಟ್ ನೇಶನ್ಸ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಜಿ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಅರ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್ ಟೈಮ್ಸ್''. 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಟೊರೊಂಟೊ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1997.</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 8000 BCEಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು;ಹವಾಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಇಂದಿನ ಹವಾಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="icaage">ಜೆ. ಇಂಬ್ರೀ ಮತ್ತು ಕೆ.ಪಿ. ಇಂಬ್ರೀ, ''ಐಸ್ ಏಜಸ್: ಸಾಲ್ವಿಂಗ್ ದಿ ಮಿಸ್ಟರಿ'' (ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಲ್ಸ್, NJ: ಎನ್ಸ್ಲೊ ಪಬ್ಲೀಷರ್ಸ್) 1979.</ref> ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಲಸೆಬರುವಂತೆ, ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಬೇಟೆಯಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಆಟದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕ್ಲೊವಿಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಗ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೊರೆದು ತಯಾರಿಸಲಾದ ಚೂಪಾದ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಕ್ಲೊವಿಸ್ ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ; ಈ ಸಾಧನ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೊದಲ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು 1932 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ಲೊವಿಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಲೊವಿಸ್ ಅಂಶದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರೆದು ಬಿಲ್ಲೆಮಾಡಿದ ಚೂಪಾದ ತುದಿಹೊಂದಿರುವ ಚಕಮಕಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಾಣದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಲೊವಿಸ್ ವಸ್ತುಗಳು ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಕ್ಲೊವಿಸ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ, ಇವು 11,050 ಮತ್ತು 10,800 ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ವರ್ಷ B.P.ಗೆ (ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 9100 ಯಿಂದ 8850 BCಯ ವರೆಗೆ) ಸೇರಿವೆ ಎಂಬ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್]] ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]] ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಿಯ ಜನರ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು, ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಡೆಲೋರಿಯಾ, ವಿ. ಜೂನಿಯರ್, (1997) ''ರೆಡ್ ಅರ್ತ್ ವೈಟ್ ಲೈಸ್: ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಮಿತ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್''.</ref> ಫೊಲ್ಸಮ್ ನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಫೊಲ್ಸಮ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೋದಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಹಾಗು ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಹತ್ಯಾ ತಾಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೊಲ್ಸಮ್ ಸಾಧನಗಳು 9000 BCE ಮತ್ತು 8000 BCE ಗಿಂತ ಹಿಂದಿನವಾಗಿವೆ.<ref>ಹಿಲ್ಲರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಆಂಟೋನಿ ಜಿ. (1973). "ದಿ ಹಂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌" - ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟಾವೋಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಬರಿ ಆಂಡ್ ಅದರ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕಂಟ್ರಿ ಅಫೇರ್ಸ್'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಪ್ರೆಸ್. ISBN 0-8263-0306-4.</ref> [[File:Folsom point.png|thumb|left|250px|ಈಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಚೂಪಾದ ಫೋಲ್ಸಮ್ ಉಪಕರಣ]] [[ನಾ-ದೆನೆ ಭಾಷೆಗಳು|ನ್ಯಾ-ಡೆನೆ]] ಜನರು ಸುಮಾರು 8000 BCಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಫೆಸಿಫಿಕ್ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು 5000 BCE <ref>[http://www.jstor.org/pss/670070 ಡಿ.ಇ. ಡಮ್ಮಂಡ್, "ಟುವರ್ಡ್ ಎ ಪ್ರಿ-ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ನಾ-ಡೆನೆ, ವಿದ್ ಎ ಜನರಲ್ ಕಮೆಂಟ್ ಆನ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಮೂಮೆಂಟ್ಸ್ ಎಮೋಂಗ್ ನೊಮ್ಯಾಡಿಕ್ ಹಂಟರ್ಸ್"], ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, 1969. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಲಸೆಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ಒಳನಾಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಅವರ ಪೂರ್ವಿಕರು, ಮೊದಲ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕರ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಲಸೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಅವರು ಈಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ವೀನ್ ಚಾರ್ಲೊಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ಬಳಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆನಡಾ, ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರು, ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನ್ಯಾವ್ಜೊ ಮತ್ತು ಅಪಾಚೆ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಥಬಾಸ್ಕನ್ ಭಾಷಿಕರ ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ವಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹು ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುವಂತಹ ಮನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜನರು ವರ್ಷವಿಡೀ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಲೀರ್, ಜೆಫ್, ಡೌಗ್ ಹಿಟ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ರಿಟ್ಟರ್. 2001. ''ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಟ್ಲಿಂಗಿಟ್ ನೌನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ: ದಿ ಡಯಾಲೆಕ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಪೋಕನ್ ಬೈ ಟ್ಲಿಂಗಿಟ್ ಎಲ್ಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಸ್ಲಿನ್, ಯುಕಾನ್ ಆಂಡ್ ಅಠ್ಲಿನ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ'', ವೈಟ್‌ಹಾರ್ಸ್, ಯುಕಾನ್ ಟೆರಿಟರಿ: ಯುಕಾನ್ ನೇಟಿವ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಸೆಂಟರ್. ISBN 1-55242-227-5.</ref> ಒಷರಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜನರು 5500 BCE ಯಿಂದ 600 CE ವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ನೈಋತ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ- ಮಧ್ಯ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಸ್ಯಾನ್ ಜುನ್ ಬ್ಯಾಸಿನ್, ರಿಯೊ ಗ್ರ್ಯಾಂಡೆ ಕಣಿವೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕಲರಾಡೊ, ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದ [[ಯೂಟ|ಉತಹ್]] ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಪಾವರ್ಟಿ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬುದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಜನರು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಕೆಳ ಕಣಿವೆಯ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ತೀರದ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2200 BCಯಿಂದ- 700 BC ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>^ ಫೇಗನ್, ಬ್ರಿಯಾನ್ ಎಮ್. 2005. ''ಏನ್ಶಿಯೆಂಟ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾ: ದಿ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಎ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್''. ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್. ಥೇಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಹಡ್ಸನ್ ಇಂಕ್. p418.</ref> ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಪಾವರ್ಟಿ(ಬಡತನ) ಅಂಶದಿಂದ 100 ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಮೆಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಮೆಲ್ಜೊನಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜ್ಯಾಕ್ ಟೌನ್ ನಿಂದ 100 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ವುಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲಾವಧಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 1000 BC ಯಿಂದ 1000 CE ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. "ವುಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಪದವನ್ನು 1930ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲಾವಧಿ ಮತ್ತು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ 200 BC ಯಿಂದ 500 CE ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>{{cite web| url = http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=1283 | title = Hopewell-Ohio History Central}}</ref> ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜವಲ್ಲ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೆದುರಿಹೋದ ಜನಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="Price">{{Cite book| author= Douglas T. Price, and Gary M. Feinman | year= 2008 | title= Images of the Past, 5th edition | pages= 274–277 | location= New York | publisher==McGraw-Hill | isbn= 978-0-07-340520-9}}</ref> ಅದರ ಉತ್ತುಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು'', ಆಗ್ನೇಯ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] ದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ [[ಕೆನಡಾ]]ದ ಆನ್ ಟಾರಿಯೋ ಸರೋವರದ ಅಂಚಿನವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ, ವಿನಿಮಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೂಹದ ಸಮಾಜಗಳು ಜಲಮಾರ್ಗದ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವು. ಜಲಮಾರ್ಗವು ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ವಸ್ತುಗಳ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಿತು. ಕೋಲ್ಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬುದು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಕೆಳ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡ ಕಾಲಾವಧಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಕೋಲ್ಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಕಾಲಾವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ರಾಜತ್ವ ಸಮಾಜದ ಅನೇಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, 1000 CE ಯಿಂದ ಗಣ್ಯನೇತಾರರ ಸರಳ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೋಲ್ಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್, ಲೂಯಿಸಿಯಾನ, [[ಒಕ್ಲಹೋಮ]], ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೈನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೂರ್ವಜ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಹೊಕ್ಯಾಮ್ ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="mark">ಚೆನಾಲ್ಟ್, ಮಾರ್ಕ್, ರಿಕ್ ಆಹ್ಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಟಾಮ್ ಮಾಟ್ಸಿಂಗರ್, (1993) ''ಇನ್ ದಿ ಶ್ಯಾಡೊ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್: ದಿ ಪ್ರಿ-ಕ್ಲ್ಯಾಸಿಕ್ ಹೊಹೊಕ್ಯಾಮ್ ಆಫ್ 'ಲಾ ಸಿಯುಡ್ಯಾಡ್ ಡಿ ಲಾಸ್ ಹಾರ್ನಾಸ್','' ಭಾಗ I ಮತ್ತು II.</ref> ಸರಳವಾದ ಕೃಷಿಕನಂತೆ ಬದುಕುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜೋಳ ಮತ್ತು ಬೀನ್ಸ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಹೊಹೊಕ್ಯಾನ್, ಮಧ್ಯ ಗಿಲಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಮುದಾಯಗಳು, ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಒಣಬೇಸಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಕೃಷಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ಉತ್ತಮವಾದ ಜಮೀನಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವು.<ref name="mark" /> [[ಬಾವಿ]]ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ {{convert|10|ft|m|0}}ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಳ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು 300 CE ದಿಂದ 500 CEಯ ವರೆಗೆ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ತೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mark" /> ಹಿಂದಿನ ಹೊಹೊಕ್ಯಾಮ್ ಮನೆಗಳನ್ನು, ಅರೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಸಿದಂತಹ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ, ಜೊಂಡುಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="mark" /> ಆದರೂ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಂದಿನ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಒಂದೆಡೆ ನೆಲೆಸುವ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಸಮಾಜಗಳಾಗಿವೆ. ಸೌತ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಸೆರೆಮೊನಿಯಲ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ [[ಪುರಾಣ|ಪೌರಾಣಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶೈಲಿಯ ಸದೃಶ್ಯತೆಗೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನೀಡಿದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಜೋಳದ]] ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ-ಇದು 1200 CE ಯಿಂದ 1650 CE ವರೆಗೆ ಇದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಜಾಲದ,ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url = http://www.siu.edu/~anthro/muller/SECC/sld008.htm| title = Connections| 3 = author muller| access-date = 2011-02-25| archive-date = 2006-09-14| archive-url = https://web.archive.org/web/20060914003946/http://www.siu.edu/~anthro/muller/SECC/sld008.htm| url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite book| last = Townsend | first = Richard F., and Robert V. Sharp, eds. | title = Hero, Hawk, and Open Hand| publisher= = [[The Art Institute of Chicago and Yale University Press]] | year = 2004 | isbn = 0300106017}}</ref> ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು, ಶೇಷ ಜೋಳದ ಸಂಗ್ರಹ, ದಟ್ಟ, ನಿಬಿಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳ ಪರಿಣತೆಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.{{Dubious|date=September 2009}} ಈ ಜೌಪಚಾರಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯು, ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯನ್ ಜನರ [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕತೆ]]ಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book| editors = F. Kent Reilly and James Garber | title = Ancient Objects and Sacred Realms| publisher= = [[University of Texas Press]] | year = 2007 | isbn = 9780292713475}}</ref> ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮಣ್ಣಿನ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಹೊಕಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವುಗಳ 10-ವೃತ್ತಾಂತಗಳುಳ್ಳ ಮಾಂಕ್ಸ್ ಮೌಂಡ್, ಟಿಯೊತಿಹುಕ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್ ಗಿಂತ ಅಥವಾ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೇಟ್ ಪಿರಮಿಡ್ ಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇತ್ರಫಲ ಹೊಂದಿವೆ. ಜನರ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಆರು ಚದರ ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಗರ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು 100 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇವು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮರದ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವುಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸಿಡರ್ ಕಂಬಗಳನ್ನು, ಕರ್ಕಾಟಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೇಷ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು 1250 AD ಯಲ್ಲಿ 30,000 ದಿಂದ 40,000 ದಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1800 ರ ನಂತರ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಹೊಕಿಯಾವು ನಾಯಕನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಗಲ್ಫ್ ವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದ್ದಂತಹ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಉಪಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಅಥವಾ "ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಾಂಗ್ ಹೌಸ್", ಮೈತ್ರಿ ಮಾದರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ತತ್ವಪಾಲನೆಯ ಸರ್ಕಾರದ, ಅನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ನಡೆದು ಬಂದ ಪ್ರಬಲ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|title=33 questions about American history you're not supposed to ask|first=Thomas E|url=http://books.google.ca/books?id=dCMcnBRKR-0C&pg=PA62#v=onepage&q&f=false|last= Woods|page= 62|publisher==Crown Forum|year=2007|isbn=9780307346681|accessdate=2010-10-31}}</ref><ref>{{cite book | last = Wright | first = R | year = 2005 | title = Stolen Continents: 500 Years of Conquest and Resistance in the Americas | publisher= = Mariner Books | isbn = 0-618-49240-2}}</ref> ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು 50 ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸೇಚಮ್ ನಾಯಕರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದೊಳಗೆ ಒಂದು ಗುಂಪನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಬುಡುಕಟ್ಟುಗಳಾದ ಒನ್ ಐಡಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಹಾಕ್ ಜನ ಒಂಭತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆನ್ ಆನ್ಡಗಾಸ್ ಹದಿನಾಲ್ಕು, ಕೆಯುಗಾಸ್ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಸೆನೆಕಾಸ್ ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಸೆನೆಕಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು, ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಸಮನಾಗದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೇಚಮ್ ನ ನಾಯಕ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ, ಆತನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮುಂದಿನ ಮಾತೃ ಸಂತತಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಒಮ್ಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇಚಮ್ ನ ನಾಯಕನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದನು. ಆನ್ ಆನ್ಡಗಾಸ್ "ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರಾಗಿದ್ದು", ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಮೂರು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆಂಕಿಯ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಹಾಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸೆನೆಕಾಸ್ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒನ್ ಐಡಾಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಯುಗಾಸ್ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು)ಒಂದು ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Tooker">{{cite book |editor=Clifton JA |title=The Invented Indian: cultural fictions and government policies |url=http://books.google.ca/books?id=ARbVmr941TsC&pg=PA107#v=onepage&q&f=false|publisher==Transaction publisher=s |location=New Brunswick, N.J., U.S.A |year=1990 |pages=107–128 | chapter = The United States Constitution and the Iroquois League |isbn=1-56000-745-1 |oclc= |doi= |accessdate=2010-11-24 | author = Tooker E}}</ref> ಟೆಂಪಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿರುವ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಟೂಕರ್,ಪೂರ್ವಿಕರು ಅಳವಡಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು,ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಅಂತಿಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಆನುವಂಶಿಕಕ್ಕಿಂತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಒಮ್ಮತದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮಾತ್ರ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಎದುರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Tooker" /> ದೂರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ನಡುವಿನ ಕದನಕ್ಕೆ ತಡೆಯುಂಟು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ' ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳು ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್, ಸುಮಾರು 1200 CE ಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕೆನ್ ಟುಕಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಓಹಿಒ ನದಿ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು, ಅನೇಕರನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆವಾಸಗಳಾದ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಲಸೆಗಾಗಿ ಜೊತೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಒಸೇಜ್, ಕಾವ್, ಪೊನ್ಕಾ ಮತ್ತು ಒಮಹಾ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಓಹಿಒ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಬೆಳೆದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಆಗ 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಗಿನ, ಕ್ಯಾನ್ ಸಾಸ್, ನೆಬ್ರಾಸ್ಕ್, ಆರ್ಕಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಒಕ್ಲಹೋಮ]] ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ನೆಲಸಿದರು. ಒಸೇಜ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಡೊ ಭಾಷೆಯನ್ನು- ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ, 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಹೊಸ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಆಳಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html | title = Osage | publisher = = Oklahoma Encyclopedia of History and Culture | accessdate = 2010-11-29 | last = Burns | first = LF | archive-date = 2011-01-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110102050914/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html | url-status = dead }}</ref> ===ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಾರಿಕೆ=== {{Main|Age of Discovery|European colonization of the Americas}} [[File:Discovery of the Mississippi.jpg|left|thumb|ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪೋವೆಲ್‌‌ನ (1823–1879) ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ, ಇದು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಡಿ ಸೋಟೊನ ರಮ್ಯ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೋಳಭವನದಲ್ಲಿ ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.]] ಆಗ 1492ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು‌ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ (ಕಂಡುಕೊಂಡ)ನಂತರ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ನವ ಜಗತ್ತುಗಳು ಹೇಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡವು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಆದರೆ ವಿಜಯಿ ಜುನ್ ಪಾನ್ಸ್ ಡೆ ಲಿಯೊನ್ 1513 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಲಾ ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]ಗೆ ಬಂದಿಳಿದಾಗ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡೀಪ್ ಸೌತ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲೊಂದು ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅನಂತರ 1528 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್ ಫಿಲ್ಲೊ ಡೆ ನ್ಯಾರ್ವೇಜ್ ಮತ್ತು 1539 ರಲ್ಲಿ ಹೆರ್ನ್ಯಾನ್ಡೊ ಡೆ ಸೊಟೊ ಗಳಂತಹ ಇತರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಪಾನ್ಸ್ ಡೆ ಲಿಯೊನ್ ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಾರರು, ಕ್ರೈಸ್ತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಹರಡುವ ಮೂಲಕ ಅನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಅಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಮುಂದಾದರು.<ref>{{Cite book |title=Globalization and educational rights: an intercivilizational analysis |author=Joel H. Spring |publisher==Routledge |year=2001 |isbn=9780805838824 |page=[https://books.google.com/books?id=3lobX1DC_i0C&pg=PA92 92] |url=https://books.google.com/?id=3lobX1DC_i0C |postscript=. }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಉತ್ತರ ''ನ್ಯೂವೊ ಎಸ್ಪ್ಯಾನ್'' ನಲ್ಲಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು]] ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ]]ಗಳಿಂದ ದೂರಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ====ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮೇಲಾದ ಪರಿಣಾಮ==== ಹೀಗೆ 16 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು: ಯುರೋಪ್ ನಿಂದ ಬಂದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ; ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಶೋಷಕರು, ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ನಡೆದ ನರಮೇಧ,ಜನಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ<ref>{{cite web|author=Latest activity 50 minutes ago |url=http://www.amazon.com/dp/0375503749 |title='&#39;The Wild Frontier: Atrocities During the American-Indian War'&#39; |publisher==Amazon.com |date= |accessdate=2010-08-22}}</ref>; ಅವರ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಿದ್ದು; ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ,<ref>{{cite web |url=http://www.nativeamericans.com/Huron.htm |title=Native Americans – Huron Tribe |publisher==Nativeamericans.com |date= |accessdate=2010-08-22 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613150921/http://www.nativeamericans.com/Huron.htm |url-status=dead }}</ref> ಗುಲಾಮಗಿರಿ; ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂತರ್ವಿವಾಹಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="accessgenealogy1">[http://www.accessgenealogy.com/native/tribes/history/indianblood.htm "ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮಿಕ್ಸ್ಡ್-ಬ್ಲಡ್"], ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಹಾಡ್ಗೆ, ''ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್'', 1906</ref><ref name="uwec1">{{Cite web |url=http://www.uwec.edu/freitard/GroupAndMinority/Albuquerque/History/albuquerqueHistory.htm |title=ಮೈನಾರಿಟಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಆಲ್ಬುಕ್ವೆರ್ಕ್ಯೂ – ಹಿಸ್ಟರಿ |access-date=2011-02-25 |archive-date=2008-02-24 |archive-url=https://archive.is/20080224114408/http://www.uwec.edu/freitard/GroupAndMinority/Albuquerque/History/albuquerqueHistory.htm |url-status=dead }}</ref> ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅನೇಕ ಸಹಾಯಕ ಅಂಶಗಳೊಳಗೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಯುರೋಪ್ ನಿಂದ ಬಂದ ಹೊಸ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯೇ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/british/empire_seapower/smallpox_01.shtml |title=Smallpox: Eradicating the Scourge |publisher==Bbc.co.uk |date=2009-11-05 |accessdate=2010-08-22}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.libby-genealogy.com/epidemics.htm |title=Epidemics |publisher==Libby-genealogy.com |date=2009-04-30 |accessdate=2010-08-22 |archive-date=2013-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130722144136/http://www.libby-genealogy.com/epidemics.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pbs.org/gunsgermssteel/variables/smallpox.html |title=The Story Of... Smallpox—and other Deadly Eurasian Germs |publisher==Pbs.org |date= |accessdate=2010-08-22}}</ref> ಕೆಲವು ಜನಾಂಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕುಸಿತ, ಮತ್ತು ಅವರದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಪೈಪೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸೆಮಿನಾಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಿಷಿನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರಂತಹ ಹೊಸ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪುನಃ ಸಂಘಟಿತವಾದರು. ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಾರರ ಆಗಮನದ ಮೊದಲು, ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ, ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಈ ವಿಷಯವು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೂನಿಯವರು 1890 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಂದಾಜುಮಾಡಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ನಂತರ 1965ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಹೆನ್ರಿ ಡೊಬಾಯ್ಸ್, ನಿಜವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 10 ರಿಂದ 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇನೇ ಆದರೂ 1983ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಅಂದಾಜನ್ನು, 18 ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿಸಿದರು.<ref>[ಗ್ವೆಂಟರ್ ಲೆವಿ, "ವರ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ದಿ ವಿಕ್ಟಿಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನೋಸಿಡ್?"], ಹಿಸ್ಟರಿ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್, 11–22–04</ref> ಅವರು, ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ಪಸರಿಸಿದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ದ ಎದುರು ಸಹಜವಾದ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೇ ಮೃತಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಡೊಬೈನ್ಸ, ನಿಜವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ggbook" /><ref name="encbrit" /> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೀತಾಳೆ ಸಿಡುಬು ಮತ್ತು ದಡಾರ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ([[ಏಷ್ಯಾ]]ದಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ), ಆದರೆ ಅವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದವೆಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೀತಾಳೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.<ref>ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ಸ್, http://www.meredith.edu/nativeam/setribes.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106012228/http://www.meredith.edu/nativeam/setribes.htm |date=2012-01-06 }} ಸುಸಾನ್ ಸ್ಕ್ವೈರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಜಾನ್ ಕಿಂಚೆಲೊ, ಸಿಲೇಬಸ್ ಫಾರ್ HIS 943A, ಮೆರೆಡಿತ್ ಕಾಲೇಜ್, 2005. 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ನಂತರ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾಶ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಖಚಿತವಾಗಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದಿದ್ದಾಗ ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು, ಮೊದಲ ಸಂಪರ್ಕದ ನಂತರ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ 80ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಮೂಹ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಯಿತು, ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಗ್ರೆಗ್ ಲ್ಯಾಂಗೆ,[http://www.historylink.org/essays/output.cfm?file_id=5100 "ಸ್ಮಾಲ್‌ಪಾಕ್ಸ್ ಎಪಿಡೆಮಿಕ್ ರೆವೇಜಸ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಇನ್ ದಿ 1770"], HistoryLink.org, ''ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', 23 ಜನವರಿ 2003. 2008ರ ಜೂನ್‌ 2ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ವಿನಿಮಯದ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು, [[ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್]] ನ ಪರಿಶೋಧನೆಯಿಂದ ಬಂದ ಕೆಲವು ಪರಿಶೋಧಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಮೇಹರೋಗ ವನ್ನು (ಚರ್ಮರೋಗ) ಸೋಂಕಿಸಿಕೊಂಡು ಯುರೋಪ್ ಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು.<ref>[http://www.livescience.com/history/080114-syphilis-columbus.html "ಕೊಲಂಬಸ್ ಮೇ ಹ್ಯಾವ್ ಬ್ರೋಟ್ ಸಿಫಿಲಿಸ್ ಟು ಯುರೋಪ್"], ಲೈವ್‌ಸೈನ್ಸ್, 15 ಜನವರಿ 2008.</ref> ಕೊಲಂಬಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹಚರರು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳಿಯ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮರಳಿ ಬರುವ ಮೊದಲೇ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ರೋಗವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಪೂರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಂದರು. (''ಮೇಹ ರೋಗ ನೋಡಿ''.) ಹೀಗೆ 1618–1619 ರಲ್ಲಿ, ಸೀತಾಳೆ 90 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಟ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ucpress.edu/books/pages/9968/9968.ch01.html |title=ಡೇವಿಡ್ ಎ. ಕೊಪ್ಲೊ, '' ಸ್ಮಾಮ್‌ಪಾಕ್ಸ್: ದಿ ಫ್ಲೈಟ್ ಟು ಎರಾಡಿಕೇಟ್ ಎ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಕೋರ್ಜ್'' |access-date=2011-02-25 |archive-date=2008-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907093641/http://www.ucpress.edu/books/pages/9968/9968.ch01.html |url-status=dead }}</ref> ಇತಿಹಾಸಗಾರರು, ಇಂದಿನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮೊಹಾಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, 1634 ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಬೆನಿಯಲ್ಲಿ ಡಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ರೋಗ ಪೀಡಿತರಾದರು. ರೋಗವು ಮೊಹಾಕ್ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಪಸರಿಸಿ 1636 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಲೇಕ್ ಆನ್ ಟಾರಿಯೊನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಮತ್ತು 1679 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಇರೊಕ್ವಿಯನ್ನರನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇದು ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಹೋದ ಮೊಹಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ಹರಡಿತ್ತು.<ref>ಎಮ್. ಪಾಲ್ ಕೀಸ್ಲರ್, [http://www.paulkeeslerbooks.com/Chap5Iroquois.html#DutchChildren "ಡಚ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಡಿಸೀಸ್ ಕಿಲ್ಸ್ ಥೌಸಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೊಹಾವ್ಕ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217225720/http://www.paulkeeslerbooks.com/Chap5Iroquois.html#DutchChildren |date=2007-12-17 }}, ''ಮೊಹಾವ್ಕ್: ಡಿಸ್ಕವರಿಂಗ್ ದಿ ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ಸ್'', 2004. 2008ರ ಜೂನ್‌ 2ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅಧಿಕ ಮರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ತಡೆಯುಂಟಾಯಿತು. [[File:Conference Between the French and Indian Leaders Around a Ceremonial Fire by Vernier.jpg|thumb|ಒಂದು ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಅಗ್ನಿಯ ಸುತ್ತ ಸೇರಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮುಖಂಡರ ಸಭೆ.]] ಈ ಹಿಂದೆ 1754 ರಿಂದ 1763 ರ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಸೈನಿಕಪಡೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಯುದ್ಧ/ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಯುದ್ಧದ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋರಾಟಮಾಡಿದರು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೆಲವು ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಇವು ಬುಡಮೇಲಾದಾಗ ಅವರು ನಿರಾಶರಾದರು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೋರಾಡಲು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಅವರದೇ ಆದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ [[File:Native California population graph.jpg|250px|thumb|right|ಕುಕ್ 1978ರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.]]1770 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಸೀತಾಳೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಾಯವ್ಯ ಕರಾವಳಿಯ 30 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ 80 ರಿಂದ 100 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೀತಾಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref>[http://www2.h-net.msu.edu/reviews/showrev.php?id=4547 "ಪ್ಲೇಗ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101227194037/http://www2.h-net.msu.edu/reviews/showrev.php?id=4547 |date=2010-12-27 }} ಹ್ಯುಮಾನಿಟೀಸ್ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್.</ref> ಪುಜೆಟ್ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ 37,000 ಸಾವಿರ ಜನರಿದ್ದರೆಂದು ಇದು ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದೂ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಾರರು ''ಒಟ್ಟಾಗಿ'', ಸಮೂದಾಯವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 9,000 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.<ref>ಗ್ರೆಗ್ ಲ್ಯಾಂಗೆ,[http://www.historylink.org/index.cfm?DisplayPage=output.cfm&File_Id=5100 "ಸ್ಮಾಲ್‌ಪಾಕ್ಸ್ ಎಪಿಡೆಮಿಕ್ ರೆವೇಜಸ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಇನ್ ದಿ 1770"], ''ದಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', 23 ಜನವರಿ 2003. 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಆಯೋಗವು,ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.(ಬಲ ಬದಿಯ ಕೋಷ್ಠಕ ನೋಡಿ). ಅನಂತರದ 1780–1782 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1837–1838ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸೀತಾಳೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಜನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=2094753 "ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಮಾಲ್‌ಪಾಕ್ಸ್ ಎಪಿಡೆಮಿಕ್ ಆನ್ ದಿ ಕೆನಡಿಯನ್ ಪ್ಲೇನ್ಸ್: ಇನ್ ದಿ ಫರ್-ಟ್ರೇಡರ್ಸ್ ವರ್ಡ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200601214615/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=2094753 |date=2020-06-01 }}, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್</ref><ref>[http://www.thefurtrapper.com/ "ಮೌಂಟೇನ್ ಮ್ಯಾನ್-ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಫರ್ ಟ್ರೇಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317053022/http://www.thefurtrapper.com/ |date=2011-03-17 }}, ದಿ ಫರ್ ಟ್ರ್ಯಾಪರ್</ref> ಅದಲ್ಲದೇ 1832ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗಾಗಿ (''1832 ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಕಾಯ್ದೆ'' ) ಸೀತಾಳೆ ಸಿಡುಬು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ನಿವಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.<ref>[http://muse.jhu.edu/login?uri=/journals/wicazo_sa_review/v018/18.2pearson01.html ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಜೆ, ಡೈನೆ ಪಿಯರ್ಸನ್, "ಲೆವಿಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸ್: ದಿ ಇಂಡಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಸಿನೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ 1832"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205230347/http://muse.jhu.edu/login?uri=%2Fjournals%2Fwicazo_sa_review%2Fv018%2F18.2pearson01.html |date=2008-02-05 }}, ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸ್'', ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ</ref><ref>[http://links.jstor.org/sici?sici=0749-6427%28200323%2918%3A2%3C9%3ALCATPO%3E2.0.CO%3B2-H&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage "ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸ್",''ವಿಕಾಜೊ ಸಾ ರಿವ್ಯೂ'' : ಸಂಪುಟ 18, ಸಂಖ್ಯೆ 2, (ಆಟಮನ್, 2003), ಪುಟ 9–35],</ref> ====ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಿಚಯ==== ಎರಡು ಜಗತ್ತುಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಎರಡರ ನಡುವೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಕುರಿ, ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಪಶುಗಳನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=April 2010}} ಆದರೆ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯೇನ್ ನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಂದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಹಿಂದಿನ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕುದರೆಯನ್ನು ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವರು ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯ ಹಿಮಶಿಲಾಯುಗ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಸುಮಾರು 7000 BC ಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಲಾಭವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ವಲಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದವು, ಹಾಗು ಕೆಲವುಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು, ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೇನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕಲಿತರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮೂಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಅಥವಾ ''ಹೊರೆಬಂಡಿಯನ್ನು'' ಎಳೆಯಲು ಬಳಸಿದರು. ಜನರು ಅವರ ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುದುರೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಅವರು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಸರಕು ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಬೇಟೆ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಹಾಗು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ===ಸ್ವತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬುನಾದಿ=== {{See|Great Law of Peace}} [[File:Treaty of Penn with Indians by Benjamin West.jpg|thumb|1827ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ವೆಸ್ಟ್‌ರ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್]] ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಜನಪದ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref name="rousseau_freedom"> {{cite web |url = http://www.ratical.org/many_worlds/6Nations/EoL/chp4.html |title = Ennobling 'Savages' |accessdate = 2008-09-05 |author = Jean Jacques Rousseau |date = 1700s }} </ref> ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ ಜೀನ್ ಜ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ರೊಸ್ಸೆಯೊ, ಸ್ವತಂತ್ರದ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆದರ್ಶಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು "ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ" 1500 ರಿಂದ 1776 ರ ವರೆಗೆ "ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದ" ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="rousseau_freedom" /> {{cquote|Natural freedom is the only object of the policy of the [Native Americans]; with this freedom do nature and climate rule alone amongst them... [Native Americans] maintain their freedom and find abundant nourishment... [and are] people who live without laws, without police, without religion.|20x|20x|[[Jean Jacques Rousseau]], ''Jesuit and Savage in New France''<ref name=rousseau_freedom />}} ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರ]]ವು, ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ, ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿವೆ.<ref name="ratical"> {{cite web |url = http://www.ratical.org/many_worlds/6Nations/index.html |title = The Six Nations: Oldest Living Participatory Democracy on Earth |publisher= = Ratical.com |accessdate = 2007-10-27 }}</ref><ref name="danile_usner_1992"> {{Cite book |last = Armstrong |first = Virginia Irving |title = I Have Spoken: American History Through the Voices of the Indians |publisher= = Pocket Books |chapter = |page = 14 |id = SBN 671-78555-9 |year = 1971 }} </ref> ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ, ವಸಾಹತುಗಾರರು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎರವಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುನಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಾಯಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಶೈಲಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ ಸನ್ ಮತ್ತು [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖರು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಜಾನ್ ರುಟ್ಲೆಡ್ಜ್, ಇತರ ರಚನಕಾರರಿಗಾಗಿ, ಇರೊಕ್ವಿಯನ್ ಕಾನೂನಿನ "ನಾವು, ಜನರು, ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆ, ಶಾಂತಿ, ಸಮಾನತೆ, ಮತ್ತು ನೀತಿನಿಯಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ..." ಎಂಬ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ ದೀರ್ಘ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ, ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮೀ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಲ್. ಜೂನಿಯರ್, ''ದಿ ಜೀನಿಯಸ್ ಆಫ್ ಜಿ ಪೀಪಲ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಹಾರ್ಪರ್ ಆಂಡ್ ರೊ, 1987. ಪುಟ 237</ref> {{cquote|"As powerful, dense [Mound Builder] populations were reduced to weakened, scattered remnants, political readjustments were necessary. New confederacies were formed. One such was to become a pattern called up by Benjamin Franklin when the thirteen colonies struggled to confederate: 'If the Iroquois can do it so can we,' he said in substance."|20x|20x|[[Bob Ferguson (music)|Bob Ferguson]], ''Choctaw Government to 1830''<ref name=Bob_Ferguson> {{Cite journal |title = Choctaw Government to 1830 |author = Bob Ferguson |year = 1980 |postscript =. }} </ref>}} ಇತ್ತೀಚಿಗೆ 1988 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಸಮಾನಹಕ್ಕಿನ ಸಂಕಲ್ಪ 331 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆಯ ಮೇಲೆ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | url=http://www.senate.gov/reference/resources/pdf/hconres331.pdf | accessdate=2008-11-23 | title=H. Con. Res. 331, October 21, 1988 | publisher==United States Senate}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ನ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸುವವರು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | url=http://hnn.us/articles/12974.html | title=Did the Founding Fathers Really Get Many of Their Ideas of Liberty from the Iroquois? | publisher==George Mason University | accessdate=2010-07-14}}</ref> ===ವಸಾಹತಿಗರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ=== [[File:Tomo-chi-chi and other Yamacraws Native Americans.jpg|thumb|250px|1734ರ ಜುಲೈ‌ನಲ್ಲಿ ಯಾಮಕ್ರಾವ್ ಕ್ರೀಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಸಾಹತಿನ ಟ್ರಸ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಭೇಟಿ.ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹುಡುಗ (ನೀಲಿ ಕೋಟಿನಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು (ಕೆಂಪು ಪೋಷಾಕಿನಲ್ಲಿ) ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿತು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪರವಾಗಿದ್ದ ಬಹುಪಾಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಯಲು, [[ಅಮೇರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ]] ತಂತ್ರ ಬಳಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಪರವಹಿಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಲೆನ್ಯಾಪೆ, ಹೊಸ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ [[ಅಂತಃಕಲಹ|ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ]]ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೇವಲ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಮಾತ್ರ ಒನ್ ಐಡಾ ಮತ್ತು ತುಸ್ಕರೊರಾ ದಲ್ಲಿದ್ದ ವಸಾಹತಿಗರ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಡಿನಾಡಿನವರ ಯುದ್ಧವು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಂತವರು ಅನೇಕ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದರು. ಯೋಧರಲ್ಲದವರೂ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನರಳಿದರು. ಮೊಹಾಕ್ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಂದಿಸಿದಂತೆ, ಎರಡು ಕಡೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಜನರ ಹೋರಾಟದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂದಿಸಲು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದವು.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9077648/Wyoming-Massacre ಯೋಮಿಂಗ್ ಮಸ್ಸಾಕ್ರೆ], ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ''</ref> ಆಗ 1779 ರ ಸುಲಿವ್ಯಾನ್ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯು, ಎಲ್ಲಾ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಸಾಹತು ಸೈನ್ಯಗಳು, ಅಪ್ ಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ ಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು, 40 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದವು. ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ: ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೃಢವಾಯಿತು. {{quote|American Indians have played a central role in shaping the history of the nation, and they are deeply woven into the social fabric of much of American life.... During the last three decades of the twentieth century, scholars of ethnohistory, of the "new Indian history," and of Native American studies forcefully demonstrated that to understand American history and the American experience, one must include American Indians.|Robbie Ethridge, ''Creek Country''.<ref name=r_ethridge> {{Cite book | last = Ethridge | first = Robbie | title = Creek Country: The Creek Indians And Their World | publisher= = The University of North Carolina Press | chapter = Introduction | page = 1 | isbn = 0807854956 | year = 2003 }}</ref>}} ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ(173) ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವಿರಾಮ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆಯೇ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ತಕ್ಷಣವೇ ವಾಯವ್ಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಾರಿದರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಜನರಂತೆ ನೋಡಿತು. ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ನ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೂ ಕೂಡ, ಇತರರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೆ ಉಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ರಾಜ್ಯ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾರಾಟ {{convert|5000000|acre|km2}}ಕ್ಕಿಟ್ಟಿತು. ರಾಜ್ಯವು ವಸಾಹತುಗಾರರಿಗೆ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಆನ್ ಆನ್ಡಗಾಸ್ ಜನಾಂಗದವರಿಗಾಗಿ ಸೆರಕ್ಯುಸ್ ನ ಬಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೀಸಲಿರಿಸಿತು. {{cquote|The Indians presented a reverse image of European civilization which helped America establish a national identity that was neither savage nor civilized.|20x|20x|Charles Sanford, ''The Quest for Paradise''<ref name=Bob_Ferguson> {{Cite book |title = The Quest for Paradise |author = Charles Sanford |year = 1961 |isbn = ISBN 0-404-60078-6 }} </ref>}} ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗು ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಮೀನನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರು ಮತ್ತು ವಲಸಿಗರು ಈ ನೀತಿ ಖಂಡಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.americanrevolution.org/ind1.html ವಿಲ್ಕಾಂಬ್ ಇ. ವಾಶ್‌ಬರ್ನ್, "ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್"], AmericanRevolution.org, ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್. 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 23ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾ == [[File:Portrait of George Washington-transparent.png|upright|thumb|ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಇಂಡಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸದ್ಭಾವನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು."<ref name=knox_to_washington>[118]</ref>]] ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ)ಕುತೂಹಲದ ವಸ್ತುಗಳೆಂಬಂತೆ ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದವು. ಅವರು ಅಧಿಕ ಗೌರವ ಧನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣವು ಯೋಜಿತ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. {{cquote|Whereas it hath at this time become peculiarly necessary to warn the citizens of the United States against a violation of the treaties.... I do by these presents require, all officers of the United States, as well civil as military, and all other citizens and inhabitants thereof, to govern themselves according to the treaties and act aforesaid, as they will answer the contrary at their peril.|20px|20px|-George Washington, Proclamation Regarding Treaties, 1790.<ref name=washington_treaty_CCC> {{cite web |url = http://avalon.law.yale.edu/18th_century/gwproc13.asp |title = By the President of the United States of America. A proclamation. |accessdate = 2010-08-11 |publisher= = Yale Law School |year = 1790 }} </ref> }} ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರವೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ, ನಿಯಮ ಹೇರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್|ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]] ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ನಾಕ್ಸ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಮಾನರೇ, ಆದರೆ ಅವರ ಸಮಾಜವು ಕೆಳಮಟ್ಟದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, "ನಾಗರಿಕಗೊಳಿಸುವ" ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸೂತ್ರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref name="remini_reform_begins"/> ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಆರು ಅಂಶಗಳ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇವು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: <blockquote> 1. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾದ ನ್ಯಾಯ <br> 2. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜಮೀನುಗಳ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು <br> 3. ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ <br> 4. ನಾಗರಿಕಗೊಳಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ <br> 5. ಉಪಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಧಿಕಾರ <br> 6. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆವಿಧಿಸುವುದು.<ref name="eric_miller"/><br> </blockquote> [[File:Benjamin Hawkins and the Creek Indians - higher resolution.jpg|250px|left|thumb|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಹಾಕಿನ್ಸ್ ತಮ್ಮ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿರುವುದು.ಇದನ್ನು 1805ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ರೆಮಿನಿ, "ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಶಿಕ್ಷಿತರನ್ನಾಗಿಸುವುದು, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತಹ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರೆಂದರೆ, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಿಳಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="remini_submit_adoption"/> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಹಾಕಿನ್ಸ್ ನಂತಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಬದುಕಲು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯರಂತೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಲು ನೇಮಿಸಿದೆ.<ref name="perdue"/> {{cquote|How different would be the sensation of a philosophic mind to reflect that instead of exterminating a part of the human race by our modes of population that we had persevered through all difficulties and at last had imparted our Knowledge of cultivating and the arts, to the Aboriginals of the Country by which the source of future life and happiness had been preserved and extended. But it has been conceived to be impracticable to civilize the Indians of North America&nbsp;— This opinion is probably more convenient than just.|20px|20px|-Henry Knox to George Washington, 1790s.<ref name=knox_to_washington />}} ===ಹೊಂದಾಣಿಕೆ=== {{details|Native American boarding schools }} ಹೀಗೆ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ನಾಕ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು,<ref>''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಕನ್ಫ್ಯೂಜನ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಅಫೇರ್ಸ್: ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ವೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಎರಾ'', ಟಾಮ್ ಹಾಲ್ಮ್, http://www.utexas.edu/utpress/excerpts/exholgre.html</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು "[[ನಾಗರೀಕತೆ|ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿಸುವ]]" ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ(ಅವರನ್ನು ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ಬದಲು )ಅವರನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ 1819 ರ ನಾಗರಿಕತೆ ನಿಧಿ ಕಾನೂನು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇಕನ್ನರ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ(ಬಹುಶಃ ಧಾರ್ಮಿಕ) ಧನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿಸುವ ನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. {{cquote|I rejoice, brothers, to hear you propose to become cultivators of the earth for the maintenance of your families. Be assured you will support them better and with less labor, by raising stock and bread, and by spinning and weaving clothes, than by hunting. A little land cultivated, and a little labor, will procure more provisions than the most successful hunt; and a woman will clothe more by spinning and weaving, than a man by hunting. Compared with you, we are but as of yesterday in this land. Yet see how much more we have multiplied by industry, and the exercise of that reason which you possess in common with us. Follow then our example, brethren, and we will aid you with great pleasure....|20px|20px|President Thomas Jefferson, Brothers of the Choctaw Nation, December 17, 1803<ref name=Jefferson_treaty_CCC> {{Cite web |url = http://avalon.law.yale.edu/19th_century/jeffind3.asp |title = To the Brothers of the Choctaw Nation |accessdate = 2010-10-24 |publisher= = Yale Law School |year = 1803 }} </ref> }} ಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ದ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಪ್ರಚಾರಕರು ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.authorsden.com/visit/viewarticle.asp?AuthorID=2616&id=7375 |work=authorsden.com |title=What Were Boarding Schools Like for Indian Youth? |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2013 |archive-url=https://www.webcitation.org/6EQXuoNgG?url=http://www.authorsden.com/visit/viewarticle.asp?AuthorID=2616 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜವು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಹಿತಕರ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಈ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಡದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿ, [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ]]ವನ್ನು ಭೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೂಡ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು <ref>{{cite web|url=http://www.sacbee.com/static/archive/news/projects/native/day2_main.html |work=California's Lost Tribes |title=Long-suffering urban Indians find roots in ancient rituals |accessdate=February 8, 2006 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20050829051045/http://sacbee.com/static/archive/news/projects/native/day2_main.html |archivedate = August 29, 2005}}</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗಳು ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೂಡ ದೊರಕಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.prsp.bc.ca |work=PRSP Disabilities |title=Developmental and learning disabilities |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060207222512/http://www.prsp.bc.ca/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.amnestyusa.org/amnestynow/soulwound.html |work=Amnesty International USA |title=Soul Wound: The Legacy of Native American Schools |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060208092347/http://www.amnestyusa.org/amnestynow/soulwound.html |url-status=dead }}</ref> ====ಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಗರಿಕರಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು==== ಆಗ 1857 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರೊಜರ್ ಬಿ. ಟ್ಯಾನಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು "ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜನರಾದಾಗಿನಿಂದ" ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಾಗಬಲ್ಲರು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="chiefJustic_taney"> {{cite web | url = http://lawreview.kentlaw.edu/articles/82-1/Hoxie.pdf | title = What was Taney thinking? American Indian Citizenship in the era of Dred Scott | accessdate = 2009-04-15 | author = Frederick e. Hoxie | last = Hoxie | first = Frederick | year = 2007 | format = PDF | publisher= = Chicago-Kent Law Review |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070915083732/http://lawreview.kentlaw.edu/articles/82-1/Hoxie.pdf |archivedate = September 15, 2007}} </ref> ಟ್ಯಾನಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ದೇಶೀಯರಾಗಿಸಬಹುದು ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ "ರಾಜಕಿಯ ಸಮುದಾಯ"ವನ್ನು ಸೇರಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="chiefJustic_taney" /> {{cquote|[Native Americans], without doubt, like the subjects of any other foreign Government, be naturalized by the authority of Congress, and become citizens of a State, and of the United States; and if an individual should leave his nation or tribe, and take up his abode among the white population, he would be entitled to all the rights and privileges which would belong to an emigrant from any other foreign people.|20x|20x|Chief Justice Roger B. Taney, 1857, ''What was Taney thinking? American Indian Citizenship in the era of Dred Scott'', Frederick e. Hoxie, April 2007.<ref name=chiefJustic_taney />}} ===== ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೌರತ್ವ ===== ಅಲ್ಲದೇ 1924 ರ ಜೂನ್ 2 ರಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆಲ್ವಿನ್ ಕೂಲಿಡ್ಜ್, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಅದರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಮೊದಲೆ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದಿರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಪೌರತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಮೂರನೆ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="2-3_us_citizenship"> {{cite web | url = http://digital.library.okstate.edu/kappler/vol4/html_files/v4p1165.html | title = Indian affairs: laws and treaties Vol. IV, Treaties | accessdate = 2008-10-14 | author = Charles Kappler | last = Kappler | first = Charles | year = 1904 | publisher= = Government Printing Office }} </ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳೆಂದರೆ, 1831 ರಲ್ಲಿ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಯ ಚಾಕ್ಟವ್,(ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಮುದಾಯದ ಪ್ರದೇಶ) ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಡ್ಯಾನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಬಿಟ್ ಕ್ರೀಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ ಪೌರರಾದರು.<ref name="us_citizenship"/><ref name="david_baird"> {{Cite book | last = Baird | first = David | title = The Choctaw People | publisher= = Indian Tribal Series | location = United States | chapter = The Choctaws Meet the Americans, 1783 to 1843 | page = 36 | id = Library of Congress 73-80708 | year = 1973 }} </ref><ref name="nrc_programs"> {{Cite web | url = http://www.nrcprograms.org/site/PageServer?pagename=cin_hist_citizenshipact | title = History & Culture, Citizenship Act - 1924 | accessdate = 2008-05-02 | author = Council of Indian Nations | year = 2005 | publisher= = Council of Indian Nations }} </ref><ref name="MAA_k_carlton">{{Cite web | url = http://www.msarchaeology.org/maa/carleton.pdf | title = A Brief History of the Mississippi Band of Choctaw Indians | accessdate = 2009-05-04 | author = Ken H. Carleton | last = Carleton | first = Ken | year = 2002 | format = PDF | publisher = = Mississippi Archaeological Association | archive-date = 2007-07-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070715115205/http://www.msarchaeology.org/maa/carleton.pdf | url-status = dead }}</ref> ಯು.ಎಸ್‌. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಾಕ್ಟವ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಅನುಚ್ಛೇದ 22 ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="us_citizenship"/> ಆ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಚ್ಛೇದ XIV ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಯಾವ ಚಾಕ್ಟವ್ ನಾದರೂ, ಒಂದುವೇಳೆ ಚಾಕ್ಟವ್ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಹವನು ಅಮೆರಿಕಾದ ನಾಗರಿಕನಾಗಬಲ್ಲನು. ಒಪ್ಪಂದದ ದೃಢೀಕರಣದ ನಂತರ ಆತ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು. ನೆಲೆವಾಸದ ವರ್ಷಗಳ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಾಗಬಲ್ಲರು: <blockquote> 1. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಬಂಧನೆ (ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಚಾಕ್ಟವ್ ನೊಂದಿಗಾದಂತೆ) <br> 2. 1887 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8 ರಂದಿನ ಡ್ಯಾವೆಸ್ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಹಂಚಿಕೆ<br> 3. ಅನಿರ್ಬಂಧದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ನೀಡುವಿಕೆ <br> 4. ನಾಗರಿಕ ಜೀವನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು <br> 5. ವಯಸ್ಕರಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು <br> 6. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪೌರತ್ವ <br> 7. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನಾಗುವುದು ಮತ್ತು ನಾವಿಕನಾಗುವುದು <br> 8. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು <br> 9. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆ. <br> </blockquote> {{cquote|The Choctaws would ultimately form a territory by themselves, which should be taken under the care of the general government; or that they should become citizens of the State of Mississippi, and thus citizens of the United States.|20x|20x|''-Cherokee Phoenix, and Indians' Advocate, Vol. II, No. 37.'', 1829.<ref name=cherokee_phoenix>{{Cite web | url = http://anpa.ualr.edu/indexes/cherokee_phoenix_index/Cherokee_Phoenix_Index-images/v02/12231829-no37/12231829-v02n37p01.png | title = Indians, from the Missionary Herald | accessdate = 2009-05-08 | editor = E. Boudinott, | date = December 23, 1829 | format = PNG | publisher = = Cherokee Phoenix, and Indians' Advocate. New Echota, Cherokee Nation. | archive-date = 2010-02-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100213121004/http://anpa.ualr.edu/indexes/cherokee_phoenix_index/Cherokee_Phoenix_Index-images/v02/12231829-no37/12231829-v02n37p01.png | url-status = dead }}</ref>}} ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತಚಲಾಯಿಸಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು,ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ವಿವಾದವಿದೆ.<ref>{{Cite book|last=Deloria|first=Vincent|title=American Indian policy in the twentieth century|publisher==University of Oklahoma Press|year=1992|page=91|url=https://books.google.com/?id=VzWIpZBZgA0C|isbn=9780806124247}}</ref> {{cquote|Be it enacted by the Senate and House of Representatives of the United States of America in Congress assembled, That all noncitizen Native Americans born within the territorial limits of the United States be, and they are hereby, declared to be citizens of the United States: Provided, That the granting of such citizenship shall not in any manner impair or otherwise affect the right of any Native American to tribal or other property.|20x|20x|''Indian Citizenship Act of 1924''}} ===ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮರ್ಥನೆ=== [[File:American Progress (John Gast painting).jpg|thumb|ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿಯ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ತೊರೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಇದನ್ನು 1872ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.]] ಆಗ 1845 ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಜಾನ್ ಎಲ್. ಒ’ಸುಲಿವ್ಯಾನ್ ರವರು, “ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ” ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ "ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು" ಹೇಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ರಚಿಸಿದರು.<ref>ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಟುಗೆದರ್, ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಅಪಾರ್ಟ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಟಿಗ್ನರ್, ಜೆರೆಮಿ ಆಡಲ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಅರಾನ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಾಟ್ಕಿನ್, ಸುಜೇನ್ ಮಾರ್ಚ್ಯಾಂಡ್, ಗ್ಯಾನ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ಮೈಕೆಲ್ ಟ್ಸಿನ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ನಾರ್ಟನ್ ಆಂಡ್ ಕಂಪನಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ 2000, ಪುಟ. 274</ref> ಯಾವಾಗ ಭೂಖಂಡದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಭೂಮಿಯ ಕಸುಬನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿತೋ, ಆಗ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ, ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಚಳವಳಿಯ ವಿವರಣೆ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಯಿತು, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆ ಅಥವಾ ಭೋಧನೆಯಾಯಿತು. ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿಯ ಸಲಹಾಗಾರರು, ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೇವಲ ಒಳ್ಳೆಯದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತವಾದುದೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 1840 ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜ್ಯಾಕ್ ಸೊನಿಯನ್ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ಸ್ ರವರು ಈಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಬಳಸಿದರು. (ಒರೆಗನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ). {{cquote|What a prodigious growth this English race, especially the American branch of it, is having! How soon will it subdue and occupy all the wild parts of this continent and of the islands adjacent. No prophecy, however seemingly extravagant, as to future achievements in this way [is] likely to equal the reality.|20x|20x|Rutherford Birchard Hayes, U.S. President, January 1, 1857, Personal Diary.<ref name=manifestquote>{{cite web |url = http://www.enotes.com/famous-quotes/what-a-prodigious-growth-this-english-race |title = Hayes Quotes: What a prodigious growth this English race,... |accessdate = 2008-09-04 |author = Rutherford Birchard Hayes |year = 1857 |archive-date = 2009-01-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090105132255/http://www.enotes.com/famous-quotes/what-a-prodigious-growth-this-english-race |url-status = dead }}</ref>}} ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿಯ ಕಾಲವನ್ನು "ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಮೂವಲ್" ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ರಿಮೂವಲ್ ನ ಕೆಲವು ಮಾನವಹಿತಕಾರಿ ಸಲಹಾಗಾರರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಿಳಿಯರಿಂದ ದೂರಹೋದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ "ಅನಾಗರಿಕ"ರೆಂದು ಕರೆಯುವರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಿಳಿಯರಷ್ಟೇ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಬಿಳಿಯರಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅವರಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್, ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಮೂಲಕ, ಎಂದಿಗೂ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳದ ಏಕ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕು ಮತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೂಡ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=July 2010}} ====1871 ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ==== ನಂತರ 1871 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಉಪವಿಧಿಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಅಧಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ ಅಧಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. {{cquote|That hereafter no Indian nation or tribe within the territory of the United States shall be acknowledged or recognized as an independent nation, tribe, or power with whom the United States may contract by treaty: Provided, further, that nothing herein contained shall be construed to invalidate or impair the obligation of any treaty heretofore lawfully made and ratified with any such Indian nation or tribe.|20x|20x|Indian Appropriations Act of 1871<ref name=App_act> {{cite web |url = http://law.onecle.com/constitution/article-2/21-indian-treaties.html |title = Indian Treaties |accessdate = 2009-03-31 |author = Onecle |date = Last modified: November 8, 2005 }} </ref> }} ===ಪ್ರತಿರೋಧ=== [[File:Tecumseh02.jpg|175px|thumb|upright|ಟೆಕುಮ್ಸೇಹ್ ಟೆಕುಮ್ಸೇಹ್-ಕದನದ ಶಾವ್ನೀ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವೊಂದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref>[164]</ref>]] ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರು, ಆದರೆ ಅನಂತರ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು. ಇತರ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ "ಜೀವಂತ" ದಾಖಲೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಗಳು ಪೆಕೊಟ್ ಯುದ್ಧ, ಕ್ರೀಕ್ ಯುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಸೆಮಿನೊಲೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಶಾವ್ನಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ನಾಯಕ ಟೆಕ್ಯುಮ್ಸೆ ನಡೆಸಿದ ಬಹು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸೈನ್ಯವು, 1811–12 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಇದನ್ನು ಟೆಕ್ಯುಮ್ಸೆ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಯುಮ್ಸೆ ಯ ಗುಂಪು, 1812 ರ ಕದನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ನ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧನವಾಯಿತು. ಸೆಂಟ್. ಕ್ಲೇರ್ ನ ಸೋಲು (1791) ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ಸೋತಂತಹ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನಾಯ ಪರಾಜಯವಾಗಿದೆ. ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು, ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದಂತಹ ಕೊನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು "ಇಂಡಿಯನ್‌ ಯುದ್ಧಗಳೆಂದು" ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಟ್ಟಲ್ ಬಿಗ್ ಹಾರ್ನ್ ಯುದ್ಧವು (1876), ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಾಧಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಜಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಗಿನ 1862 ರ ಸಿ ಆಕ್ಸ್ ಅಪ್ರೈಸಿಂಗ್, ಸ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರೀಕ್ ಮ್ಯಾಸಕ್ರೆ (1864) ಮತ್ತು 1890 ರ ವುಂಡೆಡ್ ನೀ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ರಾಲ್ಪ್, ಕೆ. ಆಂಡ್ರಿಸ್ಟ್.[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1962/3/1962_3_8.shtml ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090718000231/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1962/3/1962_3_8.shtml |date=2009-07-18 }}[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1962/3/1962_3_8.shtml MASSACRE!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090718000231/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1962/3/1962_3_8.shtml |date=2009-07-18 }}, ''ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್'', ಎಪ್ರಿಲ್ 1962</ref> ಈ ಕದನಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಳಿಯದಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ 1872 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯವು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಶರಣಾಗತರಾಗಲು ಸಮ್ಮತಿಸುವವರೆಗೂ, ಹಾಗು "ಅವರದೇ ಆದ ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವ" ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಒಪ್ಪುವವರೆಗೂ ಎಲ್ಲರನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಿತು.<ref>"[http://www.epcc.edu/nwlibrary/borderlands/18_apache.htm ಅಪೇಕ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಡಿಫೆಂಡೆಡ್ ಹೋಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಇನ್ ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061007202003/http://www.epcc.edu/nwlibrary/borderlands/18_apache.htm |date=2006-10-07 }}". ರಿಯೋಸ್, ಎಮ್ಮಾ ಮತ್ತು ಟಾಡ್ ಉಜ್ಜೆಲ್. ಎಲ್ ಪ್ಯಾಸೊ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್.</ref> {{cquote|The Indian [was thought] as less than human and worthy only of extermination. We did shoot down defenseless men, and women and children at places like Camp Grant, Sand Creek, and Wounded Knee. We did feed strychnine to red warriors. We did set whole villages of people out naked to freeze in the iron cold of Montana winters. And we did confine thousands in what amounted to concentration camps.|20x|20x|''The Indian Wars of the West, 1934''<ref name=Wellman> {{Cite book |last = Wellman |first = Paul |title = The Indian Wars of the West |accessdate = 2008-05-02 |publisher= = Doubleday & Company, INC. |page = 8 |chapter = Preface |id = ISBN NONE |year = 1934 }} </ref>}} ===ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ(ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳು) ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿಗಳು=== {{See|List of Native American reservations in the United States}} ಕಳೆದ 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಎಡೆಬಿಡದೆ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ವಿಸ್ತರಣೆಯು, ಮುಂದಿನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮರುನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, 1785 ರ ಹೋಪ್ ವೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದ ನೀಡಿದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ನೀತಿಯು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಆಂಡ್ರೀವ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಸನ್ ರವರಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, 1830 ರ ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಮೂವಲ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ, ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಹ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಮೂವಲ್ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು 100,000 ದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಯು, ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾಡುವಂತಹದ್ದು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯೂ ಎಕೊಟಾ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಯಕತ್ವ ಸಹಿಹಾಕದೇ, ಚೆರೋಕೀಯರ ಭಿನ್ನಮತೀಯ ಒಳಪಂಗಡ ಸಹಿಹಾಕಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಯಾಕ್ ಸನ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಟಿಯರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 4,000 ಚೆರೋಕೀಯರು ಮೃತಪಟ್ಟರು, ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 17,000 ಚೆರೋಕೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 2,000 ದಷ್ಟು ಚೆರೋಕೀಯರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಪ್ಪು ಗುಲಾಮರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟಲಾಯಿತು.<ref>ಕಾರ್ಟರ್ (III), ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ (1976). ''ಚೆರೋಕೀ ಸನ್‌ಸೆಟ್: ಎ ನೇಶನ್ ಬಿಟ್ರೇಯ್ಡ್'' : ಎ ನರೇಟಿವ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾವೈಲ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರಿಯಂಫ್, ಪರ್ಸಿಕ್ಯೂಶನ್ ಆಂಡ್ ಎಕ್ಸೈಲ್. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಡಬಲ್‌ಡೇ, ಪುಟ 232.</ref> ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದಾದ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲದವರನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕ ಕಾನೂನು-ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಚೆದುರಿಹೋದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳ ಬಿಳಿ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರು ಸಹಾಯ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಜಾರಿಗೆತರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗಮನಿಸಿ ಜೀನೊಸೈಡ್ಸ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ#ಅಮೆರಿಕಾಸ್</ref> ==ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಗುಲಾಮಗಿರಿ== {{details|Slavery among Native Americans in the United States}} ===ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು=== ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಯಾವ ಗುಲಾಮಿ ಕೆಲಸಗಾರನನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ವಸಾಹತು ಪೂರ್ವಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಖೈದಿಯನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತಿ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಸದಸ್ಯರ ವಿಮಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ, ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ "ಗುಲಾಮ" ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾದ ಪದವಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು.<ref name="amslav">{{cite web|url=http://mmslibrary.files.wordpress.com/2009/10/slavery-and-native-americans-in-british-north-america-and-the-united-states.pdf|title=Slavery and Native Americans in British North America and the United States: 1600 to 1865|author= Tony Seybert|accessdate=2009-06-20 |year=2009 |publisher==}}</ref> ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರನ್ನಿಟುಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಷರತ್ತುಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಲಾಮರಾದ ಯುವ ಖೈದಿಗಳನ್ನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಮಡಿದ ಸೈನಿಕರ ಸ್ಥಾನ ತುಂಬಲು ಜನಾಂಗದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಸಾಲದ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾದ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಗುಲಾಮನಾದವನು ಬುಟಕಟ್ಟು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಆತನ ಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿವರಿಗಷ್ಟೇ ಆತ ಗುಲಾಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="amslav" /> ಕೆಲವು ವಾಯವ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಲ್ಕುಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದರು.<ref>"[http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display_printable.cfm?HHID=59 ಸ್ಲಾವೆರಿ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614062348/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display_printable.cfm?HHID=59 |date=2012-06-14 }}". ''ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹೌಸ್ಟನ್</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೆಂದರೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನ ಕಾಮ್ಚೆ, ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಕ್ರೀಕ್, ಪ್ಯಾವ್ನೀ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮತ್ ಎನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>"[http://www.britannica.com/blackhistory/article-24156 ಸ್ಲೇವ್-ಓನಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್]". ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''.</ref> ===ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಗುಲಾಮಗಿರಿ=== ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ವಸಾಹತುಗಾರರಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಏಕಾಏಕಿ ಅವರ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತಿಗರು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರು ತಂಬಾಕು, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಿಳಿಯರನ್ನು ಅವರ ಸಮಾಜಗಳೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಯುದ್ಧ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿನ ಬೇಸಾಯದೊಂದಿಗೆ ಜೀತಗಾರರ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು "ಸಕ್ಕರೆಯ ಐಲೆಂಡ್" ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲೆಂದು ಅವರನ್ನು ಗುಲಾಮರಾಗಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಗುಲಾಮರಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾದ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಗುಲಾಮರಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="amslav" /> ಗುಲಾಮಗಿರಿಯು ಜನಾಂಗದ ವರ್ಣವಾಯಿತು, ವರ್ಜಿನಿಯದ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ 1705 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು: <blockquote>"ಎಲ್ಲಾ ಗುಲಾಮರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು... ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಮತಾನುಯಾಯಿ ಅಲ್ಲದವರು... ಅಂತವರನ್ನು ಗುಲಾಮರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ನೀಗ್ರೋ, ಮ್ಯೂಲ್ಯಾಟೋ(ಐರೋಪ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ನೀಗ್ರೋ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಜನಿಸಿದವ) ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಗುಲಾಮರು.... ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವನೇ ಗುಲಾಮ ಆತನ ಒಡೆಯನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ... ಅಂತಹ ಗುಲಾಮನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು, ಅಲ್ಲದೇ ಶಿಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು... ಒಡೆಯನು ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ... ಆದರೆ ಅಂತಹ ಘಟನೆಯು ಎಂದೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ." – ವರ್ಜಿನಿಯ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ, 1705.<ref name="pbsafna">{{cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/aia/part1/1narr3.html|title=The Terrible Transformation:From Indentured Servitude to Racial Slavery|author=|accessdate=2010-01-07 |year=2009 |publisher==PBS}}</ref></blockquote> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವು 1730 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಯಾಮಸೀ ಕದನ ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕದನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಗ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕದನಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಗುಲಾಮರ ಆಮದಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು 1750 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರು ಈ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಸಾಹತುಗಾರರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೇ ಯುದ್ಧಗಳು, ವಸಾಹತುಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಗುಲಾಮರ ಬದುಕನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ಉಳಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗುಂಪುಗಳು, ಬಲದ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು. ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನರು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಚಾಕ್ಟವ್, ಕ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಕಟವ್ಬ್ ದಂತಹ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿದರು.<ref name="amslav" /> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಗುಲಾಮರಾದರು ಅಥವಾ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು;ದಕ್ಷಿಣದ ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಪೂರ್ವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref name="udayu">{{cite web|url=http://academic.udayton.edu/Race/05intersection/Gender/rape.htm|title="The Realities of Enslaved Female Africans in America", excerpted from ''Failing Our Black Children: Statutory Rape Laws, Moral Reform and the Hypocrisy of Denial''|author=Gloria J. Browne-Marshall|accessdate=2009-06-20|year=2009|publisher==University of Daytona|archive-date=2011-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20111105133059/http://academic.udayton.edu/race/05intersection/gender/rape.htm|url-status=dead}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯರು, ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದ ಪುರುಷರಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಪುರುಷರಿಂದ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಲೈಗಿಂಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="udayu" /> ===ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು=== ತಮ್ಮ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಆಂಗ್ಲೊ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಯತ್ನವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಗಳಿಸಿದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಳಿಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="nawomen">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=UYWs-GQDiOkC&pg=PA214&lpg=PA214&dq=indian+women+married+black+men|title=Women in early America|author=Dorothy A. Mays|accessdate=2008-05-29 |year=2008 |publisher==ABC-CLIO | isbn=9781851094295 }}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇವೆರಡೂ ಜನಾಂಗದವರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಪಡೆದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.<ref name="afrna">{{cite web|url=http://www.nps.gov/history/ethnography/aah/aaheritage/lowCountry_furthRdg1.htm|title=Park Ethnography: Work, Marriage, Christianity|author=National Park Service| date=2009-05-30|publisher==National Park Service}}</ref> ಇತರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಐದೂ ನಾಗರಿಕತೆಯುಳ್ಳ ಪಂಗಡಗಳು, ಗುಲಾಮರ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಚೆರೊಕಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರ ಒಡೆತನದ ಮನೆಮಂದಿಗಳ ಪೈಕಿ 78%ರಷ್ಟು ತಾವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬಿಳಿಯರ ವಂಶಸ್ಥರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಜನಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ವರೂಪವು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಂಗಡಗಳ, ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೊಳಗಾದ ಜನ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಪಂಗಡಗಳು, ಅನೇಕ ಹೊದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರನ್ನು ಬಿಳಿಯರಿಗೆ ಮಾರಿದರು.<ref name="amslav" /> ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಂತೆಯೇ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಹ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೊಳಗಾದವರನ್ನು ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡದ್ದುಂಟು. ಆದರೂ,ಚಾಟೆಲ್‌ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಎನ್ನಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಬಿಳಿಯ ಜೀತಗಾರಿಕೆಯ ತೀರಾ ಕ್ರೂರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಒಡೆಯರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref name="wil">{{cite web |url=http://www.williamlkatz.com/Essays/History/AfricansIndians.php |title=Africans and Indians: Only in America |author=William Loren Katz |accessdate=2008-09-20 |year=2008 |publisher==William Loren Katz |archive-date=2007-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070529122255/http://www.williamlkatz.com/Essays/History/AfricansIndians.php |url-status=dead }}</ref> ಗುಲಾಮರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು 3%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಜೀತಗಾರಿಕೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಂಗಡಗಳ ನಡುವೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಬಿರುಕು-ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಗುಲಾಮರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮಿಶ್ರಿತ-ಜನಾಂಗೀಯರು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸಂತತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವರ್ಗ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಅನುಕೂಲವು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref name="wil" /> ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ-ಜನಾಂಗೀಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾದ ಕಾರಣ, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಜನಾಂಗದವರ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಉದ್ವೇಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿಶ್ರಿತವಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಜನಾಂಗೀಯರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಬಹಳಷ್ಟು ಗುಲಾಮರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಂಗಡ ಸದಸ್ಯರು, ಆಂಗ್ಲೊ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು..<ref name="amslav" /> ==ಯುದ್ಧಗಳು== ===ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್‌ನ ಯುದ್ಧ=== ರಾಜಾ ಫಿಲಿಪ್‌ನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೆಟಾಕಾಮ್‌ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಮೆಟಾಕಾಮ್‌ ದಂಗೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವಸಾಹತುದಾರರು ಹಾಗು ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಮೆರಿಕನ್‌ ಮೈತ್ರಿಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ 1675-1676ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ ಇದಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್‌ ಹತನಾದ ನಂತರವೂ, ಯುದ್ಧವು ಉತ್ತರ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಯ್ನ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ)ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಹೀಗೆ 1678ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಕೋ ಬೇಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ, ಜನಗಣತಿ ವಿಭಾಗ ಹಾಗೂ ವಸಾಹತು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಜೆನಿಂಗ್ಸ್‌ರಂತಹವರ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ಟುಗಿಯಾಸ್‌ ಬರೆದ 'ಕಿಂಗ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ವಾರ್‌, ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಲೆಗಾಸಿ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾಸ್‌ ಫರ್ಗಾಟನ್‌ ಕನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್‌'ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವಸಾಹತುದಾರರ ಪೈಕಿ 800 ಜನರು (ಪ್ರತಿ 65 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು) ಹಾಗೂ, 20,000 ಸ್ಥಳೀಯರ ಪೈಕಿ 3000 (ಪ್ರತಿ 20 ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂವರು) ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ರಕ್ತಮಯ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದುಬಾರಿ ಯುದ್ಧ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ತೊಂಬತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಯೋಧರಿಂದ ದಾಳಿಗೊಳಗಾದವು. ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಮೃತಪಟ್ಟರು.<ref>[http://www.militaryhistoryonline.com/horsemusket/kingphilip/default.aspx ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ವಾರ್: ಅಮೆರಿಕಾಸ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಡಿವಾಸ್ಟೇಟಿಂಗ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516191654/http://www.militaryhistoryonline.com/horsemusket/kingphilip/default.aspx |date=2011-05-16 }}. ವಾಲ್ಟರ್ ಗೈರ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಚ್. ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆನ್‌ಲೈನ್.</ref> 'ಕಿಂಗ್‌ ಫಿಲಿಪ್'‌ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಂಗಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೆಟಕಾಮೆಟ್‌, ಮೆಟಾಕಾಮ್‌ ಅಥವಾ ಪೊಮೆಟಾಕಾಮ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಪೊಕನೊಕೆಟ್‌ ಪಂಗಡ/ಪೊಕನೊಕೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ವಾಂಪನೊವಗ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊನೆಯ ಮ್ಯಾಸಸೊಯಿಟ್‌ (ಮಹಾ ನಾಯಕ) ಆಗಿದ್ದ. ವಸಾಹತುದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು, ಪೊಕನೊಕೆಟ್‌ ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್‌ ಲೈನ್‌ನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆ ಯತ್ನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಬನಕಿ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ವಬನಕಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಂಗಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ ಬೇ ಕಾಲೊನಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ===ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು=== {{details|Native Americans in the American Civil War}} [[File:Ely S. Parker.jpg|125px|thumb|upright|ಎಲಿ ಎಸ್. ಪಾರ್ಕರ್ ಒಬ್ಬ ಯೂನಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ಜನರಲ್, ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯೆ ಶರಣಾಗತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.<ref>ಎಲಿ ಪಾರ್ಕರ್ ಫೇಮಸ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್</ref> ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಇಬ್ಬರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕರ್ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.]] [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="clr" /> ಬಿಳಿಯರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧ ಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="clr" /><ref name="ab">{{cite web|title=Union and Confederate Indians in the Civil War "Battles and Leaders of the Civil War"|url=http://www.civilwarhome.com/unionconfedindians.htm|date=2009-01-05|accessdate=2009-01-05|publisher==Civil War Potpourri|author=Wiley Britton|archive-date=2009-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209115411/http://civilwarhome.com/unionconfedindians.htm|url-status=dead}}</ref> ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ಭೇದ-ಭಾವ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಜರ ಭೂಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳತ್ತ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರವು ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref name="clr" /> ಭಾರಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ವತಂತ್ರರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಇತ್ತ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರವು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬೆರೆಯುವಿಕೆ, ಆಧೀನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ನಿರಾಶ್ರಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ನಾಶಗೊಳಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು.<ref name="clr" /> [[File:Cherokee Confederates Reunion.gif|left|325px|thumb|ಚೆರೋಕೀ 1903ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಮಿಲನ ಕೂಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಸೆನೆಕಾ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯ ಜನರಲ್‌ ಎಲಿ ಎಸ್‌. ಪಾರ್ಕರ್‌ ಶರಣಾಗತಿಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಜನರಲ್‌ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಇ. ಲೀ 1865ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 9ರಂದು ಅಪೊಮಟೊಕ್ಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಹೌಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಜನರಲ್‌ ಯುಲಿಸಸ್‌ ಎಸ್‌. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ರ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಜನರಲ್‌ ಪಾರ್ಕರ್‌ ಅವರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೇನಾ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅವರ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಪೊಮಟಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಲೀ, 'ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನೈಜ ಅಮೆರಿಕನ್ನನನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಬಹಳ ಖುಷಿಯಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಪಾರ್ಕರ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ, 'ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಹ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು' ಎಂದು ಪಾರ್ಕರ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.<ref name="clr">{{cite web|title="We are all Americans", Native Americans in the Civil War |url=http://oha.alexandriava.gov/fortward/special-sections/americans/|date=2009-01-05 |accessdate=2009-01-05|publisher==Native Americans.com|author=W. David Baird et al.}}</ref> ===ಸ್ಪೇನ್ - ಅಮೆರಿಕಾ ಸಮರ=== ಸ್ಪೇನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಯುದ್ಧವೆಂಬುದು ಸ್ಪೇನ್‌ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಡುವೆ, 1898ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್‌ವರೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಯುದ್ಧ. ಕ್ಯೂಬಾ, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೋ ದೇಶಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಯುದ್ಧವಿದು. ಕ್ಯೂಬಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅಮೆರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಥಿಯೊಡೊರ್‌ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ ಸಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಪಡೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿರೆಂದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೂಸೇನೆಯ ಮನವೊಲಿಸುವಲ್ಲಿ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ ವುಡ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಅಶ್ವದಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. 'ರಫ್‌ ರೈಡರ್ಸ್‌' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ದನಗಾಹಿರಾವುತರು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಗಣಿ ಅನ್ವೇಷಕರು, ಬೇಟೆಗಾರರು, ಜೂಜುಕೋರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವೈವಿದ್ಯದ ಜನರ ಗುಂಪನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದರು. ಅರವತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು 'ರಫ್‌ ರೈಡರ್ಸ್'‌ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="Rough_riders"> {{cite web |url = http://www.spanamwar.com/rrhist.html |title = A Brief History of the 1st United States Volunteer Cavalry ("Rough Riders") |accessdate = 2009-06-17 |author = Patrick McSherry }} </ref> ===ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ=== {{details|Native Americans and World War II}} [[File:General douglas macarthur meets american indian troops wwii military pacific navajo pima island hopping.JPG|right|thumb|ನವಾಜೊ, ಪಿಮಾ, ಪಾವ್ನೀ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜನರಲ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ತರ್‌ರ ಭೇಟಿ.]] [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 44,000 ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="WorldWarII">{{cite web |url = http://www.defenselink.mil/specials/nativeamerican01/wwii.html |title = American Indians in World War II |accessdate = 2008-02-25 |author = U.S. Department of Defense |publisher = = www.defenselink.mil |archive-date = 2008-02-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080216013652/http://www.defenselink.mil/specials/nativeamerican01/wwii.html |url-status = dead }}</ref> ಆಗ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿತ್ತು. ಇತರೆ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪುರುಷರಂತೆಯೇ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂತತಿಯ ಪುರುಷರನ್ನೂ ಸಹ ಸೇನಾ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರ ಸಹ-ಸೈನಿಕರು ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ಗೌರವದಿಂದ ಕಂಡರು, ಏಕೆಂದರೆ, ಅತಿ ಕಠಿಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಯೋಧರ ಕುರಿತು ದಂತಕಥೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಬಿಳಿಯ ಸೈನಿಕರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಹ-ಸೈನಿಕರನ್ನು 'ಚೀಫ್‌' ಎಂದು ಹರ್ಷಚಿತ್ತದಿಂದ ಮರ್ಯಾದೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೀಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಯೇ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಆಯುಕ್ತರು 1945ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, 'ಯುದ್ಧವು ಮೀಸಲು ಯುಗದ ಆರಂಭ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಂಗ ಉಂಟುಮಾಡಿತು.' ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು..<ref>ಬರ್ನ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಪುಟ 131</ref> ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು, ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಕರ ಕೊರತೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೇತನ ನೀಡಬಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.. ಆದರೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗಳೂ ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು. ಒಟ್ಟಾರೆ, 12,00 ಪುಯೆಬ್ಲೊ ಜನರು ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬದುಕುಳಿದು ವಾಪಸಾದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ನವಜೊ ಜನಾಂಗದವರು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗಾಗಿ ಸಂಕೇತ ಭಾಷಿಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಸಂಕೇತಗಳು, ಗುಪ್ತಭಾಷಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಜಪಾನೀಯರು ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಇಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು== [[File:NativeAmericansToday.jpg|300px|thumb|left|"ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರ"ದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ಗುಂಪು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಭಾವಚಿತ್ರ.]] ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ 1975ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಧಾರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಾ ನೆರವು ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀತಿ-ಸೂತ್ರಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಅಭಿಯಾನ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ 1960ರ ದಶಕದ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕ್ರಿಯಾವಾದ, ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕು ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಧಾರಾಧಿಕಾರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಗುರುತಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ(ಟರ್ಮಿನೇಷನ್) ನೀತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರ ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 562 ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಪಂಗಡ ಸರ್ಕಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ, ಕಂದಾಯ ವಿಧಿಸುವ, ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ನೀತಿ-ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ, ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ, ಪಂಗಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಹಕ್ಕಿದೆ. ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸುವ ಪಂಗಡ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಇತಿಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಂಗಡಗಳಾಗಲೀ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಾಗಲೀ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಲು, ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ, ಅಥವಾ ನಗ-ನಾಣ್ಯ ಮುದ್ರಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಂತಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.america.gov/st/washfile-english/2005/January/200501281313241CJsamohT0.7689478.html |work=america.gov |title=The U.S. Relationship To American Indian and Alaska Native Tribes |accessdate=February 8, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090519065837/http://www.america.gov/st/washfile-english/2005/January/200501281313241CJsamohT0.7689478.html|archivedate=May 19, 2009}}</ref> ತಾನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜನಾಂಗದವರ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಮನ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮರ್ಥಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಈಗಲೂ ಸಹ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜನಾಂಗದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಲಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಮರ್ಥಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪರಮಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಮರ್ಯಾದೆಯೆಂದರೆ, ಇತರೆ ದೇಶಗಳಂತೆಯೇ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಅಫೇರ್ಸ್‌ ಬದಲಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಮೂಲಕವೇ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಟ್ರಸ್ಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ {{convert|55700000|acre|km2}} ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯು ತನ್ನ ಸರ್ವೋನ್ನತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಅಫೇರ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಅಂತರಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.doi.gov/bureau-indian-affairs.html |accessdate=December 25, 2007 |title=Bureau of Indian affairs |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071129013254/http://www.doi.gov/bureau-indian-affairs.html |archivedate = November 29, 2007}}</ref> ಇಂತಹ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ಟ್ರಸ್ಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಮತ್ತುಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಫೆಡೆರಲ್ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ, ಕೆನಡಾ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಲ್ಲದ ಆಡಳಿತ ಮುಂತಾದ ವಿದೇಶೀಶಕ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತಗ್ಗಿನಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮರ್ಥಕರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. {{cquote|Forced termination is wrong, in my judgment, for a number of reasons. First, the premises on which it rests are wrong... The second reason for rejecting forced termination is that the practical results have been clearly harmful in the few instances in which termination actually has been tried.... The third argument I would make against forced termination concerns the effect it has had upon the overwhelming majority of tribes which still enjoy a special relationship with the Federal government... The recommendations of this administration represent an historic step forward in Indian policy. We are proposing to break sharply with past approaches to Indian problems.|20x|20x|President Richard Nixon, ''Special Message on Indian Affairs'', July 8, 1970.<ref name=Nixon_termination_of_termination> {{cite web | url = http://www.epa.gov/tribalportal/pdf/president-nixon70.pdf | title = President Nixon, Special Message on Indian Affairs | publisher= = U.S. Environmental Protection Agency | accessdate = 2008-03-19 | format = PDF}} </ref> }} [[File:Poldine carlo koyukon.jpg|thumb|upright|ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಕೊಯುಕಾನ್ ಲೇಖಕ ಪೋಲ್ಡಿನ್ ಕಾರ್ಲೊ]] ಆಗ 2003ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜನಗಣತಿ ಮಂಡಳಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ 2,786,652 ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 928884 ಜನರು ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ: [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕೆಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ 413,382, [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಝೊನಾ]]ದಲ್ಲಿ 294,137 ಹಾಗೂ [[ಒಕ್ಲಹೋಮ|ಒಕ್ಲಹೊಮಾ]]ದಲ್ಲಿ 279,559 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/states/asrh/tables/SC-EST2003-04.pdf |format=PDF|work=US Census.gov |title=Annual Estimates by Race Alone |accessdate=February 8, 2006}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ 2000ರಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಂಗಡಗಳೆಂದರೆ ನವಜೊ, ಚೆರೊಕಿ, ಚೊಕ್ಟಾ, ಸಿಯುಕ್ಸ್‌, ಚಿಪ್ಪವಾ, ಅಪ್ಯಾಚ್‌, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಫೀಟ್‌, ಇರೊಕ್ವೊಯಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಪುಯೆಬ್ಲೊ. ಆದಾಗ್ಯೂ 2000ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂತತಿಯ ಹತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಎಂಟರಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕುಲದವಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ 2100ರಷ್ಟರೊಳಗೆ, ಈ ಅನುಪಾತ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತಕ್ಕೇರುತ್ತದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.law.nyu.edu/kingsburyb/spring04/indigenousPeoples/classmaterials/class10/Class |work=Columbia Law Review |title=Mixing Bodies and Beliefs: The Predicament of Tribes |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಜೂನ್ 13, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613230315/http://www.law.nyu.edu/kingsburyb/spring04/indigenousPeoples/classmaterials/class10/Class |url-status=bot: unknown }}</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆಯುಳ್ಳ, ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರದ ಹಲವು ಪಂಗಡಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವವು. ಕೆಲವು ಪಂಗಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿ ಫೆಡರಲ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮುವೆಕ್ಮಾ ಒಹ್ಲೊನ್‌ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.muwekma.org |title=The Muwekman Ohlone |accessdate=2007-06-22 |type=html |work=muwekma.org}}</ref> ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ತಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹರಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಸವಲತ್ತುಗಳು ಲಭಿಸುವವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೀಸಲಿರುವ ಅನುದಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿಯೂ ಸೇರಿವೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಪಂಗಡದ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದಲ್ಲಿ, ಆ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯರು ಪಂಗಡದ ವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಮಾಹಿತಿ-ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. [[File:Abandoned Mines Shiprock 2009.jpg|thumb|left|ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಯುರೇನಿಯಂ ಗಣಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿ ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.]] ಬಡತನದ ಮಧ್ಯೆ, ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಹೋರಾಟಗಳು ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಉಂಟು. ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಮದ್ಯದ ಗೀಳು|ಮದ್ಯಪಾನ ವ್ಯಸನ]]ದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://erc.msh.org/mainpage.cfm?file=5.4.7e.htm&module=provider&language=English |accessdate=2007-06-22 |title=Challenges to Health and Well-Being of Native American Communities |work=The Provider's Guide to Quality and Culture |archive-date=2003-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030123233808/http://erc.msh.org/mainpage.cfm?file=5.4.7e.htm&module=provider&language=English |url-status=dead }}, ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತ ನಿಯೋಗಗಳು, ಆ ಪಂಗಡಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ-ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ತಮ್ಮದೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಔಷಧ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. {{quote|"It has long been recognized that Native Americans are dying of diabetes, alcoholism, tuberculosis, suicide, and other health conditions at shocking rates. Beyond disturbingly high mortality rates, Native Americans also suffer a significantly lower health status and disproportionate rates of disease compared with all other Americans."| The U.S. Commission on Civil Rights, September 2004 <ref>[http://www.usccr.gov/pubs/nahealth/nabroken.pdf Broken Promises: Evaluating the Native American Health Care System] by the U.S. Commission on Civil Rights, September 2004</ref>}} [[File:Americanindiansmapcensusbureau.gif|300px|thumb|ಈ ಜನಗಣತಿ ವಿಭಾಗ ನಕ್ಷೆಯು 2000ರ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.]] ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಶಾಖೆಗಳು ಪಂಗಡದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಾರ್ಟಿ 2000ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.indiancountry.com/articles/headline-2000-07-12-01.shtml |archiveurl=https://web.archive.org/web/20000902214724/http://www.indiancountry.com/articles/headline-2000-07-12-01.shtml |archivedate=2000-09-02 |title=Indian Country Today Newspaper - Native American Indian News |publisher==Web.archive.org |date=2000-07-12 |accessdate=2010-08-22}}</ref> ಹೀಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ, ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಶಾಸನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಗುಂಪು, ಚೆರೋಕೀ ರಾಷ್ಟ್ರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆ ಮಂಡಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tanasijournal.com/main/index.php?option=com_content&task=view&id=365&Itemid=1&ed=53|title=National Congress of American Indians Opposes Bill to Terminate the Cherokee Nation|date=7 July 2007|work=Tanasi Journal|publisher==Wisdom Keepers, Inc.|accessdate=6 November 2009|archive-date=10 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090510034518/http://www.tanasijournal.com/main/index.php?option=com_content&task=view&id=365&Itemid=1&ed=53|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ 2004ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು [[ಯುರೇನಿಯಮ್|ಯುರೆನಿಯಮ್]]‌ನಂತಹ ಸೈಸರ್ಗಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಇತರರು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನಗಳ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.angelfire.com/band/senaaeurope/DRelocation.html |work=Senaa |title=The Genocide and Relocation of the Dine'h (Navajo) |accessdate=February 8, 2006}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.shundahai.org/bigmtbackground.html |work=Shundahai.org |title=The Black Mesa Syndrome: Indian Lands, Black Gold |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222002949/http://www.shundahai.org/bigmtbackground.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://lists.wayne.edu/cgi-bin/wa?A2=ind9703&L=tamha&F=&S=&P=7661 |work=LISTSERV at Wayne State University|title=Big Mountain Update 1 February 1997 |accessdate=February 8, 2006}}</ref> [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ, ವಿಚಿತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುವರು. ವರ್ಜಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಂಗಡಗಳಿಲ್ಲ. ಆ ರಾಜ್ಯದ ಮಹತ್ವ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಮಂಡಳಿಯ ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಾಲ್ಟರ್‌ ಆಷ್ಬಿ ಪ್ಲೆಕರ್‌, ಒನ್‌ ಡ್ರಾಪ್‌ ರೂಲ್‌ನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಕಾರಣ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 1912ರಿಂದ 1946ರ ತನಕ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. "ಬಿಳಿಯರು" ಮತ್ತು "ವರ್ಣೀಯರು" ಎಂಬ ಕೇವಲ ಎರಡೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ 1920ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ್ವಿವಾಹವಾದ ಕಾರಣ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಶುದ್ಧ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಆಂಶಿಕ ಕಪ್ಪು ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ಲೆಕರ್‌ ನಂಬಿದ್ದರು. ಪ್ಲೆಕರ್‌ ಹೇಳುವಂತೆ, ನೋಡಲು ಅವರು ಹೇಗಾದರೂ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತು ಏನಾದರೂ ಇರಲಿ, ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅವರನ್ನು 'ವರ್ಣೀಯರು' ಎಂದೇ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ವರ್ಣೀಯರು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ಲೆಕರ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಮರುವರ್ಗೀಕರಣ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಉಪನಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಖರ ದಾಖಲೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನು 'ಬಿಳಿಯರು' ಮತ್ತು 'ವರ್ಣೀಯರು' ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಾವು 'ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯಗುರುತಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref name="home.hamptonroads.com">{{cite web |url=http://home.hamptonroads.com/stories/story.cfm?story=74481&ran=162825 |work=Pilotonline.com |title=The black-and-white world of Walter Ashby Plecker |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಜನವರಿ 3, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060103123937/http://home.hamptonroads.com/stories/story.cfm?story=74481&ran=162825 |url-status=dead }}</ref> ಆದರೂ, ವರ್ಜಿನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತತಾ,ಒಕ್ಕೂಟ ಮಟ್ಟದ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸೆನೇಟ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಮಿತಿಯು 2009ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www2.timesdispatch.com/rtd/news/state_regional/state_regional_govtpolitics/article/INDI23_20091022-223007/301146//|title=Virginia tribes take another step on road to federal recognition|access-date=2011-02-25|archive-date=2009-10-26|archive-url=https://archive.today/20091026175747/http://www2.timesdispatch.com/rtd/news/state_regional/state_regional_govtpolitics/article/INDI23_20091022-223007/301146/|url-status=dead}}</ref> ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಮನ್ನಣೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು, ಪಂಗಡಗಳು ತಾವು 1900ರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಎಂಬುದರ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರೂ ಸಹ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದ ಪಂಗಡಗಳು ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹಠ ಹಿಡಿದಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ.<ref name="home.hamptonroads.com" /> ಹೀಗೆ 21ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭೂಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿಶಮನ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಯಿದೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳೊಳಗಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವಸತಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ (ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಶಾಸನಸಭೆ) ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ'' (NAHASDA)ಯನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ 1937 ಇಸವಿಯ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಯಿದೆಯ ಬದಲಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಂಗಡಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ===ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗಳು=== {{Indigenous rights}} [[File:No beer sold to indians.jpg|left|thumb|300px|ಬಾರೊಂದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ತಾರತಮ್ಯದ ಚಿಹ್ನೆ.ಬಿರ್ನೆ, ಮೋಂಟಾನ, 1941.]] ಜನನಿಬಿಡತೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ವಾಸಿಸುವ ಕಾರಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆಗ 2007ರಲ್ಲಿ, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಸಂಘಟನೆಯು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಮೂಹ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ತಮ್ಮ ದೈನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದದ್ದು ಬಹಳ ವಿರಳ ಎಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರತ್ತ ಸಹಾನುಭೂತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಹಿಂದೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಅನ್ಯಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಇತರೆ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಇಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇನು ಎಂಬುದು ತಮಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ, ವಿಶಾಲ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಜನರು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ಧೋರಣೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಮೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.publicagenda.org/reports/walking-mile-first-step-toward-mutual-understanding |work=Public Agenda |title=Walking a Mile: A Qualitative Study Exploring How Indians and Non-Indians Think About Each Other |accessdate=July 25, 2008 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919174041/http://www.publicagenda.org/reports/walking-mile-first-step-toward-mutual-understanding |url-status=dead }}</ref> {{cquote|He is ignoble—base and treacherous, and hateful in every way. Not even imminent death can startle him into a spasm of virtue. The ruling trait of all savages is a greedy and consuming selfishness, and in our Noble Red Man it is found in its amplest development. His heart is a cesspool of falsehood, of treachery, and of low and devilish instincts... The scum of the earth!'''|20x|20x|[[Mark Twain]], 1870, ''The Noble Red Man'' (a satire on James Fenimore Cooper's portrayals) <ref name=mark_twain> {{cite web |url = http://www.bluecorncomics.com/twain.htm |title = Mark Twain, Indian Hater |accessdate = 2008-08-26 |author = Mark Twain, Blue Corn Comics }} </ref>}} ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗಿನ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೂಂಡೆಡ್‌ ನೀ ಘಟನೆ. ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್‌(ಎಐಎಮ್‌)ನ ಸುಮಾರು 200 ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 1973ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ವೂಂಡೆಡ್‌ ನೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಪೈನ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ ರಿಸರ್ವೇಷನ್‌ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕರು ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದರು. ಮುಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಗುಂಡಿನಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ, ಎಐಎಮ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು ಹತರಾದರು; ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾರ್ಷಲ್‌ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಗಾಯವಾಗಿ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾದರು.<ref>{{Cite news|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F40616FA38551A7493CAAB178FD85F478785F9 |title=Shot Kills Indian At Wounded Knee |publisher==Select.nytimes.com |date= 1973-04-28|accessdate=2010-08-22 | first=Martin | last=Waldron}}</ref> ನಂತರ 1975ರ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಪೈನ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ ರಿಸರ್ವೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ದರೋಡೆಕೋರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಹೋದ ಎಫ್‌ಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಆಗ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಹತರಾದರು. ಎಫ್‌ಬಿಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದ ಎಐಎಂ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ ಪೆಲ್ಷಿಯರ್‌ಗೆ ಎರಡು ಸತತ ಅವಧಿಗಳ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|last=Crosson |first=Judith |url=http://www.boston.com/news/nation/articles/2003/11/05/appeals_court_denies_peltiers_parole_bid/ |title=Appeals court denies Peltier's parole bid |publisher==Boston.com |date=2003-11-05 |accessdate=2010-08-22}}</ref> {{quote|LeCompte also endured taunting on the battlefield. "They ridiculed him and called him a 'drunken Indian.' They said, 'Hey, dude, you look just like a haji—you'd better run.' They call the Arabs 'haji.' I mean, it's one thing to worry for your life, but then to have to worry about friendly fire because you don't know who in the hell will shoot you?|Tammie LeCompte, May 25, 2007, "Soldier highlights problems in U.S. Army"<ref name="Indian Country Today"> {{cite web |url = http://www.indiancountrytoday.com/archive/28148064.html |title = Soldier highlights problems in U.S. Army |accessdate=2008-09-20 |author = Indian Country Today }} </ref> }} 'ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಂದೆ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಂಗಡಗಳಿಗಾಗಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹೇರಿದಕ್ಕೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುವ' ಒಂದು ಜಂಟಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕನ್ಸಸ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸೆನೇಟರ್‌ ಸ್ಯಾಮ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು.<ref name="HISTORIC RESOLUTION OF APOLOGY TO NATIVE PEOPLES INTRODUCED IN U.S. CONGRESS May 6, 2004">{{cite web |url = http://www.nativevillage.org/Messages%20from%20the%20People/resolution_of_apology_to_native_.htm |title = Senate Joint Resolution 37: APOLOGY TO NATIVE PEOPLES |accessdate = 2004-05-06 |author = Sam Brownback (R) |archive-date = 2004-06-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20040614145406/http://www.nativevillage.org/Messages%20from%20the%20People/resolution_of_apology_to_native_.htm |url-status = dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ 2010ರ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ವಿನಿಯೋಗ ಮಸೂದೆಯ ವಿಚಾರವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದ ಕಾರಣ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್‌ ಹುಸೇನ್‌ ಒಬಾಮಾ]] 2009ರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶಾಸನವು ಕಾನೂನಾಯಿತು.<ref>[http://blogs.wsj.com/washwire/2009/12/22/us-offers-an-official-apology-to-native-americans/ ಯುಎಸ್ ಆಫರ್ಸ್ ಆನ್ ಅಫೀಶಿಯಲ್ ಅಪಾಲಜಿ ಟು ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್]</ref> ಆಗ 1975ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ ಎಸ್‌ ಮಿಮಾಕ್‌ನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಎಐಎಮ್‌ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಜಾನ್‌ ಗ್ರಹಾಮ್‌ನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲು, 2007ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವೂಂಡೆಡ್‌ ನೀ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿ, ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಎಫ್‌ಬಿಐ ಗೂಢಚಾರಿಣಿ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದ ಮೇರೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="glocan">{{Cite news|date=2004-12-07 |accessdate=2007-06-30 |last=Hume |first=Mark |title=Activist pleaded to live, U.S. says; Extradition hearing in Vancouver told about final days of N.S. Mikmaq killed in 1975 |work=The Globe and Mail (Canada) |publisher==Bell Globemedia Publishing Inc. |page=A12 |type=Newspaper }}</ref><ref name="glocan2">{{Cite news|accessdate=2007-06-30 |date=2007-06-27 |title=Former AIM member loses extradition appeal |last=Mickleburgh |first=Rod |page=A10 |type=Newspaper |work=The Globe and Mail (Canada) |publisher= Bell Globemedia Publishing Inc.}}</ref> ಈಚೆಗೆ 2010ರಲ್ಲಿ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೇರುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸೆನೆಕಾ ನೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮಹಾಪೌರ ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್‌ ನಡುವೆ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಯಿತು. ಸೆನೆಕಾ ನೇಷನ್‌ ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್‌ರ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಿತು. ರೇಡಿಯೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ 'ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್‌ ದನಗಾಹಿರಾವುತನ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಗನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನಗಾಗಿಯೇ ಹಣ ಬೇಕು' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿಡತಕ್ಕದ್ದು' ಎಂದು ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್‌ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಈ ತೆರಿಗೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಜ್ಯವು ಬಹಳಷ್ಟು ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref name="cowboyHat"> {{Cite news |accessdate=2010-08-21 |date=2010-08-21 |title=State & Local American Indian Tribe Miffed by Bloomberg Remark Sues to Block N.Y. Cigarette Tax |type=Newspaper |publisher= = FoxNews.com | url = http://www.foxnews.com/politics/2010/08/21/american-indian-tribe-miffed-bloomberg-remark-sues-block-ny-cigarette-tax/?test=latestnews }}</ref> ====ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಹೊರತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು==== {{Main|Declaration on the Rights of Indigenous Peoples}} ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, 2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರಂದು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಘೋಷಣೆ'ಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರವಾಗಿ 143 ಮತಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವಿರೋಧ ಮತಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಾದವು. (ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ). ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೊಳಗಾದ, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಸಾಹತುದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅದೆಷ್ಟೋ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸಿದ್ದ <ref>{{Cite book | publisher= = McGill-Queen's University Press | isbn = 0773530061 9780773530065 0773523324 9780773523326 | last = Hall | first = Tony | title = The American Empire and the Fourth World : The bowl with one spoon | location = Montreal; Ithaca | series = McGill-Queen's native and northern series, 34. | year = 2003 }}</ref> ಈ ನಾಲ್ಕೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ ಈ ಘೋಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಪಠ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು. ಆನಂತರ, ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದ ಈ ನಾಲ್ಕೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ತಮ್ಮ ನಿಲುವು ಬದಲಿಸಿ, ಈ ಘೋಷಣೆಯ ಪರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ, ರಿಚರ್ಡ್‌ ಗ್ರೆನೆಲ್‌ರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಚಾಂಗ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು, 'ಇಂದು ಏನು ಮಾಡಲಾಯಿತೋ ಅದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದರೆ, ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಾಗಬಹುದು. ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸರ್ವತ್ರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[https://web.archive.org/web/20070914032842/http://www.iht.com/articles/ap/2007/09/13/news/UN-GEN-UN-Indigenous-Peoples.php ಯುಎನ್ ಅಡಾಪ್ಟ್ಸ್ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಇಂಡೀಜಿನಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್] ''ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್,'' 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007.</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಿಯೋಗವೂ ಸಹ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. 'ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು' ಎಂಬ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇತರೆ ಮೂರು ದೇಶಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನೇ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ಸಹ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಜೊತೆಗೆ, ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲನಿವಾಸದ ಜನರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸೂಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆಯು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>[https://www.un.int/usa/press_releases/20070913_204.html ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲನೇಶನ್ ಆಫ್ ವೋಟ್ ಆನ್ ದಿ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆನ್ ದಿ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡೀಜಿನಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಟು ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್, 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007.</ref> ====ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳು==== {{Main|Native American mascot controversy}} [[File:Chief Osceola on Renegade FSU.jpg|thumb|upright|ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಓಸಿಯೋಲವಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು]] ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಲಾಂಛನಗಳ ಬಳಕೆಯು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ 'ಆಟವಾಡುವ ಇಂಡಿಯನ್‌' ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಹೊಂದಿದ್ದುಂಟು.<ref name="Calloway">ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪೀಪಲ್ಸ್, ಕೊಲಿನ್ ಜಿ. ಕ್ಯಾಲೊವೇ, 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, 2004</ref> ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು {{Who|date=June 2009}} ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಯೋಧನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊರಸೂಸುವ ಶೂರತ್ವ ಮತ್ತು ರಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಲಾಂಛನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಬಹಳ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಎಂದು ಹಲವು {{Quantify|date=February 2010}} ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು {{Which?|date=February 2010}} ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾರ್ತ್‌ ಡಕೊಟಾ ಫೈಟಿಂಗ್‌ ಸಿಯೊಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಡಕೊಟಾ) ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀಫ್‌ ವಾಹೂ ಆಫ್‌ ಕ್ಲೆವಿಲೆಂಡ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್) ಇಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸದೆ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆದರೆ ಕೆಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ CA ವಲೆಜೊದಲ್ಲಿರುವ ವಲೆಜೊ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಮತ್ತು ಅದೇ ರಾಜ್ಯದ CA ಕ್ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್‌ ಸ್ವೆಟ್‌ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಂತಹ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳು {{Which?|date=June 2009}} ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೇ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಟೊಮೇಲ್ಸ್‌ ಬೇ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಮತ್ತು ಸೆಕೊಯಾ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಂಛನಗಳ ಬಳಕೆ ಕೈಬಿಟ್ಟಿವೆ. {{cquote|(Trudie Lamb Richmond doesn't) know what to say when kids argue, 'I don't care what you say, we are honoring you. We are keeping our Indian.'... What if it were 'our black' or 'our Hispanic'?|20x|20x|-Amy D'orio quoting Trudie Lamb Richmond, March 1996, "Indian Chief Is Mascot No More"<ref name=amy_d> {{Cite news |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9805E4DF1239F932A05750C0A960958260&n=Top%2FReference%2FTimes%20Topics%2FSubjects%2FM%2FMascots |title = Indian Chief Is Mascot No More |accessdate = 2008-08-26 |author = Amy D'orio | work=The New York Times | date=1996-03-31}}</ref> }} ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2005ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾಲೆಜಿಯೇಟ್‌ ಅಥ್ಲಿಟಿಕ್‌ ಅಸೊಸಿಯೇಷನ್‌ (ಎನ್‌ಸಿಎಎ) ತನ್ನ ಋತುವಾರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಗ್ರಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಲಾಂಛನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/newshour/bb/sports/july-dec05/mascots_8-25.html |work=Online NewsHour |title=NCAA Bans Indian Mascots |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಜನವರಿ 25, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110125095014/http://www.pbs.org/newshour/bb/sports/july-dec05/mascots_8-25.html |url-status=dead }}</ref> ಪಂಗಡವು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ತನಕ ಪಂಗಡದ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫ್ಲಾರಿಡಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಸೆಮಿನೊಲ್‌ ಪಂಗಡ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/2005/08/24/sports/COLLEGE.php|title=Florida State wins its battle to remain the Seminoles|author=Powell, Robert Andrew|date=August 25, 2005|publisher==International Herald Tribune|accessdate=9 August 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050825185653/http://www.iht.com/articles/2005/08/24/sports/COLLEGE.php|archivedate=25 August 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fsu.com/pages/2005/06/17/historic_vote.html|title=Florida State University thanks Seminoles for historic vote of support|publisher==Florida State University|accessdate=9 August 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070608224336/http://www.fsu.com/pages/2005/06/17/historic_vote.html |archivedate = June 8, 2007}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ-ಅಮೆರಿಕನ್‌-ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳುಳ್ಳ ತಂಡಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೀಫ್‌ ವಾಹೂದಂತಹ ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಕ್ಲೆವಿಲೆಂಡ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ರೆಡ್‌ಸ್ಕಿನ್ಸ್‌ನಂತಹ ತಂಡಗಳು ಬಳಸುವ ಲಾಂಛನಗಳು ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. {{quote|"Could you imagine people mocking African Americans in black face at a game?" he said. "Yet go to a game where there is a team with an Indian name and you will see fans with war paint on their faces. Is this not the equivalent to black face?"|"Native American Mascots Big Issue in College Sports",Teaching Tolerance, May 9, 2001<ref name=teachingTolerance>{{cite web |url = http://www.tolerance.org/news/article_tol.jsp?id=165 |title = Native American Mascots Big Issue in College Sports |accessdate = 2008-08-26 |author = Teaching Tolerance |archive-date = 2008-04-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080420073332/http://www.tolerance.org/news/article_tol.jsp?id=165 |url-status = dead }}</ref> }} ===ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ಚಿತ್ರಣ=== [[File:North carolina algonkin-rituale02.jpg|right|240px|thumb|ರೊನೋಕೆ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ನ ಜಾನ್ ವೈಟ್‌ ಬಿಡಿಸಿದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] [[File:UsaP340-5Dollars-1899-altered f.jpg|thumb|250px|ಐದು ಡಾಲರ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌, 1899]] [[File:IndianFigureCityHallTowerc.1892.jpg|240px|thumb|1892ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮಿಲ್ನೆ ಕ್ಯಾಲ್ಡರ್ ರಚಿಸಿದ ಶಿಲ್ಪ, ಇದನ್ನು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ವಿವಿಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತ್ಯಾ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕಲಾವಿದ ಜಾನ್‌ ವೈಟ್‌, ಅಗ್ನೇಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ನೀರು-ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲವರ್ಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಜಾನ್‌ ವೈಟ್‌ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾವು ಗಮನಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿಯೇ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದವು. ಆನಂತರ, '''ಎ ಬ್ರೀಫ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ನ್ಯೂ ಫೌಂಡ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಜಿನಿಯಾ'' ' ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯುಳ್ಳ, ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಾವಿದ ಥಿಯೊಡೊರ್‌ ಡಿ ಬ್ರಿ ವೈಟ್‌ರ ಮೂಲ ನೀರು-ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಡಿ ಬ್ರಿ ವೈಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳ ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ವೈಟ್ ಮತ್ತು ಡಿ ಬ್ರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವಿನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕದ ಆರಂಭದ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದರು. ಇವರ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಡಿ ಬ್ರಿ ರಚಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆಗ 19ನೆಯ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊತ್ತ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್‌ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ, ನಿಪುಣತೆ ಹೊಂದಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಅವರ್‌ ಬರ್ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಜಾರ್ಜ್‌ ಕ್ಯಾಟ್ಲಿನ್‌, ಸೇಠ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮೇರಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮನ್‌, ಪಾಲ್‌ ಕೇನ್‌, ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಕಿಹ್ನ್‌, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬರ್ಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌, ಜೋಸೆಫ್‌ ಹೆನ್ರಿ ಷಾರ್ಪ್‌ ಹಾಗೂ ಜಾನ್‌ ಮಿಕ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾಮರು. ನಂತರದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಭವನದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರವು ರೊಟಂಡಾದ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೃತಿ ಜೋಡಿಸಲು ನಾಲ್ಕು ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳ ಸರಣಿ ಸೇರಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪೌರಾಣಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ ಯುರೂಪಿಯನ್‌-ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಬಂಧಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಟೊನಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲನೊರ ''ದಿ ಪ್ರಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಸ್ಮಿತ್ ಬೈ ಪೊಕಾಹಾಂಟಾಸ್‌'' (1825), ಎನ್ರಿಕೊ ಕಾಸಿಕಿಯವರ ''ದಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮ್ಸ್‌'' (1825) ಮತ್ತು ''ದಿ ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಬೂನ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌'' (1826–27), ಹಾಗೂ ನಿಕಾಲಸ್ ಜೆವಲೊಟ್‌ರ ''ವಿಲಿಯಮ್‌ ಪೆನ್ಸ್‌ ಟ್ರೀಟಿ ವಿತ್‌ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌'' (1827) ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಆದರ್ಶೀಕೃತ ರೂಪಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಸಜ್ಜನರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಉಗ್ರ ಸ್ವಭಾವದವರೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ದ ವ್ಹಿಗ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಹೆನ್ರಿ ಎ ವೈಸ್‌ ಚುಟುಕಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ನಾವು ನಿಮಗೆ ಕಾಳು ಕೊಡ್ತೀವಿ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಮೋಸ ಮಾಡ್ತೀರ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಜೀವ ಕಾಪಾಡ್ತೀವಿ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಜೀವ ತೆಗೀತೀರ." ಇದೇ ರೀತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆ ನೀಡಿದರೂ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬರ್ಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮತೋಲನದ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಬಯಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾ ಹಂದರದ ಬರಹಗಾರರಿದ್ದು, ಇವರು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ಬರೆದರು. ಇಂತಹ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಮಾರಾ ಎಲಿಸ್ ರಯಾನ್‌ ಸಹ ಒಬ್ಬರು. ಇತ್ತೀಚಿನ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ [[ದೂರದರ್ಶನ|ಕಿರುತೆರೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಅಣಕು-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಅಫ್‌ ದಿ ಮೊಹಿಕನ್ಸ್‌'' (1920), ''ಹಾಕೈ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೊಹಿಕನ್ಸ್‌'' (1957) ಹಾಗೂ ''ಎಫ್‌ ಟ್ರೂಪ್‌'' (1965–67) ಸೇರಿವೆ. ಆನಂತರದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ''ದಿ ಲೋನ್‌ ರೇಂಜರ್‌'' ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ (1949–57) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಜೇ ಸಿಲ್ವರ್ಹೀಲ್ಸ್‌ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಟರು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಾತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ''ಲಿಟ್ಲ್‌ ಬಿಗ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌'' (1970), ''ಬಿಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್‌'' (1971) ಹಾಗೂ ''ದಿ ಔಟ್ಲಾ ಜೋಸಿ ವೇಲ್ಸ್‌'' (1976) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಕಿರುಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಆನುಷಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ''ಬೊನಾನ್ಝಾ'' ಸರಣಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (1959–1973), ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಥವಾ ಆನುಷಂಗಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಸತತವಾಗಿ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ''ದಿ ಲೋನ್‌ ರೇಂಜರ್‌'' (1949–1957), ''ಚೇಯೆನ್‌'' (1957–1963) ಹಾಗೂ ''ಲಾ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' (1959–1963) ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದ ಬಿಳಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದವಷ್ಟೆ. ಈ ಪಾತ್ರವಿನ್ಯಾಸವು ಆನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರುತೆರೆಯ ಪಾತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ''ಹೌ ದಿ ವೆಸ್ಟ್‌ ವಾಸ್‌ ವನ್‌'' ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಷೊಹತ್‌ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳ ಆದರೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಿದ್ದ, ''ಡ್ಯಾನ್ಸಸ್‌ ವಿತ್‌ ವುಲ್ವ್‌ಸ್'' ಚಲನಚಿತ್ರ 1990ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಲಕೋಟಾಸ್‌ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು, ಯುರೊ-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>ಶೊಹಾತ್, ಎಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಮ್, ರಾಬರ್ಟ್. ''ಅನ್‌ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಯೂರೊಸೆಂಟ್ರಿಸಮ್: ಮಲ್ಟಿಕಲ್ಚರಲಿಸಮ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಮೀಡಿಯಾ''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 2004.</ref> ಈ ಹಿಂದೆ 1992ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೊಹಿಕನ್ಸ್'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್‌ ಮತ್ತು ''[[Geronimo: An American Legend]]'' (1993), ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ವುಲ್ವ್‌ಸ್'' ‌ ಸಹ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಟರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ 2004ರಲ್ಲಿ, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಗಯ್‌ ಪೆರೊಟಾ ''[[Mystic Voices: The Story of the Pequot War]]'' ಕಿರುತೆರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸಿದರು. ವಸಾಹತುದಾರರು ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರಿ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರುತೆರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಪೆರೊಟಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಕ್ಲೆಮನ್ಸ್‌ ಈ ಆರಂಭಿಕ ಘಟನೆಯ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಈಶಾನ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಡಚ್‌ ವಸಾಹತುದಾರರ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೂ ಇದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಆದಷ್ಟು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಕಥೆ ವಿವರಿಸಿ ಹೆಣೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಲು ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುದಾರರ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಕರೆಸಿದರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದಲೂ ಸಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಅವು ಹುಟ್ಟಿಸಿದವು. ನಿರ್ಮಾಣವು ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೆಕ್ವಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಂಗಡಗಳು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಂಗಡಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದವು. ಇದು ನಿಜ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಚಿತ್ರವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ 2009ರಲ್ಲಿ ರಿಕ್‌ ಬರ್ನ್ಸ್‌ ರಚಿಸಿದ, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್‌ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾದ '''ವಿ ಷಲ್‌ ರಿಮೇನ್'' '‌ (2009) ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವು, ಐದು ಕಂತುಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದನ್ನು 'ಜಾಗತಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ' ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಚಲನಚಿತ್ರಕರ್ತರ ನಡುವಿನ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.'<ref>{{Cite news | first= | last= | coauthors= | authorlink= | title=About the Project: We Shall Remain | date= | publisher== | url=http://www.pbs.org/wgbh/amex/weshallremain/the_films/about | work= | pages= | accessdate=2009-06-16 | language= | archive-date=2009-06-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090607044606/http://www.pbs.org/wgbh/amex/weshallremain/the_films/about | url-status=dead }}</ref> ಐದು ಕಂತುಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ಪಂಗಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್‌ನ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಟೆಕುಂಸೆಹ್‌ ಯುದ್ಧ‌ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕೂಟ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಾಯಕ ಸ್ಥಳಾಂತರ (ಟ್ರೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ಟಿಯರ್ಸ್‌), ಜೆರೊನಿಮೊನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಅಪ್ಯಾಷ್‌ ವಾರ್ಸ್‌, ಹಾಗೂ ವೂಂಡೆಡ್‌ ನೀ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್‌ನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ತದನಂತರ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ===ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು=== {{further|[[Native American name controversy]]}} ====ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆ==== ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇವರನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು (ಅಬೊರಿಜಿನಲ್‌) ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರು, ಅಮೆರಿಂಡ್ಸ್‌, ವರ್ಣೀಯರು,<ref name="clr" /><ref name="osv">{{cite web|title=OSV Documents – Historical Background on People of Color in Rural New England in the Early 19th Century|url=http://www.osv.org/explore_learn/document_viewer.php?DocID=2044|year=2003|accessdate=2009-06-12|publisher==Old Sturbridge Inc|author=Jack Larkin|archive-date=2012-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111153359/http://www.osv.org/explore_learn/document_viewer.php?DocID=2044|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಇಂಡಿಯನ್ನರು, ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು, ಮೂಲ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು, ಕೆಂಪುಚರ್ಮದವರು (ರೆಡ್‌ಸ್ಕಿನ್ಸ್‌) ಅಥವಾ ರೆಡ್‌ ಮೆನ್‌ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪದವನ್ನು ಮೂಲತಃ [[ಅಮೆರಿಕ]] ದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಜನರು ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನಗಳ]] ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಶಃ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋದೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಉಕ್ತಿಯ ಸ್ವೀಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ, '''ಇಂಡಿಯನ್ನರು'' ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಳತಾದದ್ದು ಅಥವ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಗಣಿಸಿತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ,ಅನೇಕ ವಾಸ್ತವ ಮೂಲವಾಸಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತಮ್ಮನ್ನು ''ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾರೇ ಆದರೂ, ಅವರು ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರಾಗುವರು; ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌'' ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ತಜ್ಞರು ಬಹುಶಃ indigenous'' ಎಂಬ(ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು) ಪದದೊಂದಿಗೆ ''ಸ್ಥಳೀಯ'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಜನರು ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ''ಇಂಡಿಯನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು'' ಅಥವಾ ''ಏಷ್ಯನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:Martha gradolf hochunk.jpg|thumb|left|upright|ಇಂಡಿಯಾನದ ಹೊಚುಂಕ್ ನೆಯ್ಗೆಕಾರ ಮಾರ್ತ ಗ್ರ್ಯಾಡಾಲ್ಫ್.]] ಆದರೂ, ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್'' ‌ ಎಂಬ ನವಪದ ಪ್ರಯೋಗದ ಟೀಕೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್'' ‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರಸೆಲ್‌ ಮೀನ್ಸ್‌' ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್'' ‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸದೆ ಈ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇರಿತು ಎಂದರು. ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆಯು [[ಭಾರತ|ಇಂಡಿಯಾ]] ದ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ''En Dio'' (ಅರ್ಥ: ದೇವರಲ್ಲಿ) ಎಂಬ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]]‌ ಉಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ರಸ್ಸೆಲ್ ಮೀನ್ಸ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆ ಹೀಗಿದೆ - "ನಾನೊಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಲ್ಲ‌!" ಇದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಯಿಲ್ಲ - http://www.peaknet.net/~aardvark/means.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090503130744/http://www.peaknet.net/~aardvark/means.html |date=2009-05-03 }} or at http://www.russellmeans.com/russell.html; ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕ (ಟ್ರೀಟಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, 1996) ಹಾಗೂ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ [http://www.learnnc.org/lp/editions/nc-american-indians/5526 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111165927/http://www.learnnc.org/lp/editions/nc-american-indians/5526 |date=2012-01-11 }} ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ [http://www.pbs.org/wgbh/roadshow/fts/bismarck_200504A16.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425153313/http://www.pbs.org/wgbh/roadshow/fts/bismarck_200504A16.html |date=2010-04-25 }} ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಮೀನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ "ಎನ್ ಡಿಯೊ"ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಕೆಲಸ-ಮಾಡದ ಕೊಂಡಿಗಳಿವೆ. 2010-06-14ರಂದು ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು {{Who|date=October 2009}} ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು'' ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧದ ಅನ್ಯಾಯಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ, ವರ್ತಮಾನದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಬಿಳಿಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ವಾದ.<ref>{{cite web |url=http://www.allthingscherokee.com/atc_sub_culture_feat_events_070101.html |work=All Things Cherokee |title=What's in a Name? Indians and Political Correctness |accessdate=February 8, 2006 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060228101053/http://www.allthingscherokee.com/atc_sub_culture_feat_events_070101.html |url-status=dead }}</ref> '''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್'' ‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯು ಬಹಳ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಎಂದರೆ 'ಅಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ' ಎಂಬರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾರೇ ಆದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯರಾಗಿಬಿಡಬಹುದು' ಎಂದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು (ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ನೇತರರು {{Who|date=October 2009}}) ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಉಕ್ತಿಯಾದ Native American ಉಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇತರೆ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ, native (ಸಣ್ಣ n ಅಕ್ಷರ) ಎಂದರೆ "native-born" ಸೂತ್ರೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು. ಅದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಅರ್ಥವು ವ್ಯಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮೂಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಅದರೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜನಗಣತಿ ಮಂಡಳಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತಮ್ಮನ್ನು ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್'' ‌ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infoplease.com/ipa/A0762158.html |work=Infoplease|title=Preference for Racial or Ethnic Terminology |accessdate=February 8, 2006}} </ref> ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ''ಇಂಡಿಯನ್‌'', ''ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್'' ‌ ಮತ್ತು ''ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್'' ‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಳಮನಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಬದಲಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infoplease.com/spot/aihmterms.html |work=Infoplease|title=''American Indian'' versus ''Native American'' |accessdate=February 8, 2006}}</ref> ಆಗ 2004ರಲ್ಲಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಡಿಸಿ]]ಯ ಮಾಲ್‌ಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ತಿಯು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಗೊಂದಲ ತಪ್ಪಿಸಲು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜನಗಣತಿ ಮಂಡಳಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 'ಏಷ್ಯನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಂಬ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ===ಜೂಜಿನ ಉದ್ಯಮ=== [[File:Sandia Casino, detail.jpg|thumb|ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಸ್ಯಾಂಡಿಯಾ ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲೊಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಯಾಂಡಿಯಾ ಕ್ಯಾಸಿನೊ]] {{Main|Native American gambling enterprises}} ಜೂಜಾಟವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಜೂಜುಮಂದಿರಗಳು(ಕ್ಯಾಸಿನೊ), ಜೂಜಿನಿಂದ ಆದಾಯದ ಹೊಳೆ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು ವಿವಿಧ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಈ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿ ಜಯಗಳಿಸಿವೆ. ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎನ್ನಲಾದ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು, ಅಂದು ಹೊಸದಾಗಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಪರಮಾಧಿಕಾರವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರಸ್ಥಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಜೂಜುಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜೂಜಾಟದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜೂಜುಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಆದಾಯಗಳು ಒಳಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ನ ವಿನ್ಮೆಮ್‌ ವಿಂಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪಂಗಡಗಳು(ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು) ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಪಂಗಡಗಳು ಜೂಜಾಟದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ. ==ಸಮಾಜ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ===ಜನಾಂಗೀಯ-ಭಾಷಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ=== {{Main|Classification of indigenous peoples of the Americas|Indigenous languages of the Americas|}} ಏಕೈಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಆಗುವ ಬದಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಹಲವು ನೂರು ಜನಾಂಗೀಯ-ಭಾಷಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು ನಾ-ಡೆನೆ (ಅಥಬಸ್ಕನ್‌), ಆಲ್ಜಿಕ್‌ (ಅಲ್ಗಾನ್ಕ್ವಿಯಾನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ), ಉಟೊ-ಅಝ್ಟೆಕನ್‌, ಇರೊಕೊಯಿಯನ್‌, ಸಿಯೊಯನ್‌-ಕಟಾಬಾನ್‌, ಯೊಕ್‌-ಉಟಿಯನ್, ಸಲಿಷನ್‌ ಮತ್ತು ಯುಮನ್‌-ಕೊಚಿಮಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ಹಲವು ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಭಾಷಾ-ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ವೈವಿಧ್ಯ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ತಳಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನರನ್ನು ವಿಶಾಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇರೆಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: [[File:Early Localization Native Americans USA.jpg|thumb|right|350px|USನಲ್ಲಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಇಂಡಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು]] *ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು **ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌: ಎಸ್ಕಿಮೊ-ಅಲೂಟ್‌ **ಉಪ-ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌: ಉತ್ತರ ಅಥಬಸ್ಕನ್‌ *ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ **ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯನ್‌ ಪಂಗಡಗಳು (ಉತ್ತರ ವಲಯ): ಯೊಕ್‌-ಉಟಿಯನ್‌, ಪ್ರಶಾಂತ ಸಾಗರ ತೀರ ಅಥಬಸ್ಕನ್‌, ಕೋಸ್ಟ್‌ ಮಿವೊಕ್‌, ಯುರೊಕ್‌, ಪಲೇಹ್ನಿಹನ್‌, ಚುಮಷನ್‌, ಉಟೊ-ಅಝ್ಟೆಕನ್‌ **ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪಂಗಡಗಳು: ಒಳನಾಡ ಸಲಿಷ್‌, ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪೆನುಷಿಯನ್‌ **ಗ್ರೇಟ್‌ ಬೇಸಿನ್‌ ಪಂಗಡಗಳು: ಉಟೊ-ಅಝ್ಟೆಕನ್‌ **ಶಾಂತಸಾಗರದ ವಾಯುವ್ಯ ತೀರ: ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ಅಥಬಸ್ಕನ್‌, ಕೋಸ್ಟ್‌ ಸಲಿಷ್‌ **ನೈಋತ್ಯ ಪಂಗಡಗಳು: ಯುಟೊ-ಅಝ್ಟೆಕನ್‌, ಯುಮನ್‌, ಸದರ್ನ್‌ ಅಥಬಸ್ಕನ್‌ *ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯವಲಯ **ಬಯಲುಸೀಮೆ ಇಂಡಿಯನ್ನರು: ಸಿಯುಯನ್‌, ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌ ಅಲ್ಗಾನ್ಕ್ವಿಯನ್‌, ಸದರ್ನ್‌ ಅಥಬಸ್ಕನ್‌ *ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ವ ವಲಯ **ಈಷಾನ್ಯ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ ಪಂಗಡಗಳು: ಇರೊಕ್ವಿಯನ್‌, ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಅಲ್ಗಾಂಕ್ವಿಯನ್‌, ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ಅಲ್ಗಾಂಕ್ವಿಯನ್‌ **ಅಗ್ನೇಯ ಪಂಗಡಗಳು: ಮುಸ್ಕೊಗಿಯನ್‌, ಸಿಯುಯನ್‌, ಕಟಾಬನ್‌, ಇರೊಕ್ವಿಯನ್‌ ಸುಮಾರು 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ನಹುವಟಿ ಭಾಷಿಕರಿರುವ ಕಾರಣ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನರುಯುಟೊ-ಅಝ್ಟೆಕನ್‌ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವರು (1.95 ದಶಲಕ್ಷ); ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 180,200 ಭಾಷಿಕರುಳ್ಳ ನಡೆನೆ (ಇವರಲ್ಲಿ 148,500 ಜನರು ನವಜೊ ಮೂಲದ ಭಾಷಿಕರು). ನ-ಡೆನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಜಿಕ್‌ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ: ಅಲ್ಜಿಕ್‌ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈಶಾನ್ಯ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಡೀ ಖಂಡಕ್ಕೂ ಹರಡಿ ಈಶಾನ್ಯ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ತನಕ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. (ಕಿಕಪೂನವರ ಆನಂತರದ ವಲಸೆ ಹಾಗೂ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಡೆ (ಯುರೋಕ್ ಮತ್ತು ವಿಯೋಟ್) ಹೊರವಾಸಿಗಳು); ನ-ಡೆನೆ ಭಾಷೆ ಅಲಾಸ್ಕಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಶ್ಚಿಮ [[ಕೆನಡಾ]], ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, [[ಆರೆಗನ್|ಒರೆಗಾನ್]]‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ (ಬಯಲುಸೀಮೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊರವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶ) ವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವೈವಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಅಗ್ನೇಯ ವಲಯ. ಆದರೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಆಗಮಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವುಂಟಾದ ಕಾರಣ, ಇಂತಹ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಳಿದುಹೋದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲ. ===ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು=== [[File:Hopi woman dressing hair of unmarried girl.jpg|thumb|ಹೋಪಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು 1900ರ ಅವಧಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಿವಾಹಿತ ಹುಡುಗಿಯ ತಲೆಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವುದು.]] [[File:Navajo Sheep.jpg|thumb|200px|right|ಕುರಿಯು ನವಾಜೊ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಭಾಷೆ, ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳು ಒಂದು ಪಂಗಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡರೂ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು ಹಲವು ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ''''''' ''' ಸುಮಾರು 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರ|ಲೋಹವಿಜ್ಞಾನ]] ಉಗಮವಾದಾಗ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕ್ಷಮತೆಯುಳ್ಳ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಮೊದಲು, ಹಲವು ಪಂಗಡಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಈಟಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಆಯುಧಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ, ವಸ್ತು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಗ್ನಿ, [[ಆಹಾರ|ಅಹಾರ]] ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಸಹಾಯಕವಾದವು. ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಭೂಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಸುಮಾರು 8000ರೊಳಗೆ [[ಮ್ಯಾಮತ್|ಬೃಹದ್ಗಜ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಶಂಕುದಂತವುಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕಾಡುಕೋಣ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡತೊಡಗಿದ್ದರು. ಮಹಾ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಪಂಗಡಗಳು ಆಗ ಇನ್ನೂ ಕಾಡುಕೋಣಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರುಗೊಂಡರು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಜನರು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಕಲಿತರು. ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆ ಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವೂ ಸೇರಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಗಡದವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಜನರು ಆಗಮಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಲಾ ಬ್ರಿಯ ಟಾರ್‌ ಪಿಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿದವು.<ref name="KCBS">{{Cite news |title=Cache Of Ice Age Fossils Found Near Tar Pits |url=http://cbs2.com/local/ice.age.fossils.2.937436.html |agency=[[Associated Press]] |publisher==[[KCBS-TV]] |location=[[Los Angeles]] |date=February 18, 2009 |accessdate=February 18, 2009 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220060922/http://cbs2.com/local/ice.age.fossils.2.937436.html |url-status=dead }}</ref><ref name="LA TIMES">{{Cite news|author=Thomas H. Maugh II |title=Major cache of fossils unearthed in L.A. |url=http://www.latimes.com/news/local/la-sci-fossils18-2009feb18,0,2746763.story |work=[[Los Angeles Times]] |location=[[Los Angeles]] |date=February 18, 2009 |accessdate=February 18, 2009 }}</ref>) ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಗಡದವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಂಶವಾಯಿತೆಂದರೆ, ಅವನ್ನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಳತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ===ಸಂಘಟನೆ=== [[File:Zuni-girl-with-jar2.png|thumb|upright|1909ರಲ್ಲಿ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವ ಜುನಿ ಹುಡುಗಿ]] ====ಬಣದ ರಚನೆ==== ಪಂಗಡಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕುಲಗಳು ಅಥವಾ ಬಣಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದವು, ಎಂದು ಆರಂಭ ಯುಗೀಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪಂಡಿತರು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದವು: * ತಮ್ಮ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮುಖಂಡರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು * ತಮ್ಮ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ * ಅದೇ ಬಣದೊಳಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡು. * ನಿಧನರಾದ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವತ್ತಿನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪಡೆಯಲು ಪರಸ್ಪರ ಹಕ್ಕುಗಳು. * ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು. * ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯಸರಿಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು. * ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಬಣದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ. * ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗಳು. * ಶವ ಹೂಳಲು ಸರ್ವೆಸಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗ. * ಬಣದ ಮಂಡಳಿ.<ref name="Morgan1907">{{Cite book |last=Morgan |first=Lewis H. |authorlink=Lewis H. Morgan |title=Ancient Society |publisher==Charles H. Kerr & Company |year=1907 |location=Chicago |pages=70–71, 113 }}</ref> ====ಪಂಗಡದ ರಚನೆ==== ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಉಪ-ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದವು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲ ಭಾಷೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಂಗಡವೂ ಆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಆಡುಭಾಷೆ ಬಳಸುವುದು. ಪಂಗಡಗಳ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: * ಬಣಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯ. * ಈ ಬಣಗಳ ಪರಮೋಚ್ಚನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮುಖಂಡರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು. * ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಅನುಸರಣ. * ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಂಡಳಿಗಳುಳ್ಳ ಪರಮೋಚ್ಚ ಸರ್ಕಾರ. * ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಗಡದ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ.<ref name="Morgan1907" /> ===ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಕಲೆ=== {{See|petroglyph|pictogram|petroform|Native American art}} [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಐದು ಮಹಾ ಕೆರೆಗಳು]] ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಇರೊಕೊಯಿಸ್‌ ಪಂಗಡದವರು ''ವಾಂಪಮ್'' ಎಂಬ ದಾರ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವುಗಳು ಎರಡು ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು: ಗಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಮಣಿಗಳುಳ್ಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಪಂಗಡದ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಸ್ಮೃತಿವರ್ಧಕ ವೃತ್ತಾಂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿನಿಮಯದ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಅಳತೆಯ ಪರಿಮಾಣವನ್ನಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಪಾಲಕರನ್ನು ಪಂಗಡದ ಗಣ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.tolatsga.org/iro.html ಇರೋಕ್ಯೋಯಿಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218151003/http://www.tolatsga.org/iro.html |date=2011-02-18 }}. 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 23ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪುಯೆಬ್ಲೊ ಜನರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಕರ್ಷಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರು. ''ಕಚಿನಾ'' ನೃತ್ಯಕಲಾವಿದರು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾದ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪೂರ್ವಜ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಷ್ಟೇನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೇಯ್ಗೆ, ಕಸೂತಿ-ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಗಳು ಜವಳಿ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಟರ್ಕೋಯಿಸ್(ನೀಲಿ ಖನಿಜ) ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಭರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರೂಪಪ್ರಾಧಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನವಜೊ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯಮದ ಸಂಬಂಧ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ರಂಗೋಲಿ ಕಲಾಕೃತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮರಳು, ಇದ್ದಿಲು, ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪರಾಗದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಮುಖ, ಉಜ್ವಲ, ಗಹನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ-ಬಣ್ಣಗಳುಳ್ಳ ಮರಳು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾರಂಭದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ===ಕೃಷಿ=== {{See|Native American cuisine}} [[File:Zea mays.jpg|thumb|right|upright|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬೆಳೆದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]] [[File:1940 govt photo minnesota farming scene chippewa baby teething on magazine indians at work.jpg|thumb|left|upright|ಹೆತ್ತವರು ಬತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಚಿಪ್ಪೇವ ಮಗು ಕ್ರ್ಯಾಡಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು (ಮಿನ್ನೆಸೊಟ,1940).]] ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಜಾತಿಯ, ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ತರಕಾರಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದ ಇತರೆ ಫಸಲುಗಳಲ್ಲಿ [[ಹತ್ತಿ]], ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ತಂಬಾಕು, ಹುಳಿ-ಓಮ, ಹೊಸೆಜೊಂಡು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ ವೀಡ್ ಸೇರಿದ್ದವು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಿಂದ ಕಲ್ಟಿಜನ್‌ಗಳನ್ನು ತರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೈಋತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸುಮಾರು 4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾಗುವ ಹವಾಮಾನದ ಕಾರಣ, ಕೃಷಿ ಸಫಲವಾಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೈಋತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನವು ತಣ್ಣನೆಯ, ತೇವವುಳ್ಳ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಒಣ, ಮರಳು-ಮರಳಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮರುಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನದವರೆಗೂ ಇತ್ತು. ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒಯ್ಯಲು ನೀರಾವರಿ ಹಾಗೂ ಬೀಜ ಬೀರುವ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಬೀಜಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು, ಆ ಕಾಲದ ನಾವೀನ್ಯವುಳ್ಳ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನೈಋತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಇಂದು ಬೆಳೆಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ, ಬಳ್ಳಿಗಳು ಜೋಳ ಫಸಲಿನ ಕಾಂಡವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬೆಳೆಸಿದ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಫಸಲೆಂದರೆ [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮೆಕ್ಕೆ-ಜೋಳ]]. ಇದರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವ ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಯ ತಲುಪಿತು. ದೈನಿಕ ಆಹಾರದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಮೆಕ್ಕೆ-ಜೋಳವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಫಸಲಾಗಿತ್ತು. ಚಳಿಗಾಲದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಫಸಲನ್ನು ಭೂಮಿಯಡಿಯ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನೂ ಪೋಲು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ದಿಂಡನ್ನು ಉರಿಸಿ ಇಂಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 800ರಷ್ಟರೊಳಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಫಸಲುಗಳಾದ ಕಾಳು, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಜಾತಿಯ ಸೌತೆಕಾಯಿಯಂತಹ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜೋಳವನ್ನು ಫಸಲಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಸಹೋದರಿಯರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪಾತ್ರಗಳು ವಲಯದಿಂದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೈಋತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಸಲಿಕೆ ಬಳಸಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಫಸಲು ನೆಡುವುದು, ಕಳೆ ಕಿತ್ತುವುದು ಹಾಗೂ ಫಸಲುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಘಗೊಳಿಸುವುದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಸಗೊಬ್ಬರದಂತಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ವಾಂಟೊ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟನೆಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಥೆಯ ಸತ್ಯಾಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಜೋಳದ ಪಕ್ಕ ಕಾಳು ಫಸಲು ನೆಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಜೋಳವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ [[ಸಾರಜನಕ]]ವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ, ಹತ್ತಲು ಜೋಳದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಆಸರೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕಳೆಗಳನ್ನು ಸುಡಲು ಮತ್ತು ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಪುನಃ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಮರಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರಮ-ವಿಧಾನಗಳು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಸುಮ್ಮನೆ ತೊರೆದು, ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು ಬೇರೆ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಖಂಡದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಫಸಲು ಬೆಳೆಸಲು, ಸ್ಥಳೀಯರು ವಿಸ್ತಾರ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಗಮನಿಸಿದರು. ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೂರಾರು ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮರಿಕನ್ನರು ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ವಸಾಹತುದಾರರು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref name="Krech">{{Cite book|last=Krech III|first=Shepard|title=The ecological Indian: myth and history|publisher==W. W. Norton & Company, Inc.|location=New York, New York|year=1999|edition=1|page=107|isbn=0-393-04755-5}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲಿಕೆ, ಸುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೈಂಗೋಲು ಸಲಕರಣೆ ಬಳಸಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ಬೀಜ ಬಿತ್ತಲು, ಸಲಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಲಕರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಳೆ ಕಿತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಲಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನದಾಗಿದ್ದವು. ವಸಾಹತುದಾರರು ಕಬ್ಬಿಣ ತಂದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಚ್ಚು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬೀಜ ನೆಡಲೆಂದು ಭೂಮಿ ಅಗೆಯಲು ಸೈಂಗೋಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಫಸಲುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾದ್ಯ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿಸಲು ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೋಳವನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಲು ಸುತ್ತಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಥವಾ ಜೋಳದ ಬ್ರೆಡ್‌ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.answers.com/topic/agriculture-american-indians? |work=Answers.com|title=American Indian Agriculture |accessdate=February 8, 2008}}</ref> ===ಧಾರ್ಮಿಕತೆ=== {{See|Native American religion}} [[File:Baptism of Pocahontas.jpg|320px|thumb|right|ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಫ್ ಪೊಕಾಹೊಂಟಾಸ್ಅನ್ನು 1840ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಗ್ಯಾಡ್ಸ್‌ಬಿ ಚ್ಯಾಪ್‌ಮ್ಯಾನ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ಜೇಮ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮಂತ್ರಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೈಟೀಕರ್‌ನಿಂದ ರೆಬೆಕ್ಕಾ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ, ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪೊಕಾಹೊಂಟಾಸ್‌ರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಘಟನೆಯು 1613 ಅಥವಾ 1614ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ಜನರು ಈಗಲೂ ಹಳೆಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.{{Specify|date=July 2009}} ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುರುತಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ವೃತ್ತಿಗಾರರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಫುಟ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಾದ ತಂಬಾಕು, ಸ್ವೀಟ್‌ಗ್ರಾಸ್ ಅಥವಾ ಸುಗಂಧಮೂಲಿಕೆ ಬಳಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅನೇಕ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಸ್ವೇದಗೃಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ನಡುವೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದು, ಅವರ ಜನರ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವುಬಾರಿ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್(ಡ್ರಮ್ ಬಾರಿಸುವುದು) ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಿಡ್‌ವಿವಿನ್ ಲಾಜ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು, ಓಜಿಬ್ವಾ(ಚಿಪ್ಪೇವಾ)ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯನುಡಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಚರ್ಚ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಸಮನ್ವಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ]]ದಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಮತಾಚರಣೆಯು ಪಿಯೋಟೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. 1890ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕನ್ ಟಾಂಕಾ ಸೇರಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪೇನಿನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರು ತಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಧರ್ಮದ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ಯುಬ್ಲೊ ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಡ್ರಮ್‌ಗಳು,ಗಾಯನಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳು [[ಸಾಂಟಾ ಫೆ|ಸಾಂಟಾ ಫೆನ]] [[ಸಂತ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌|ಸಂತ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌ನ]] [[ಸಮೂಹಪ್ರಾರ್ಥನೆ|ಸಮೂಹಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ]] ನಿಯಮಿತ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.csp.org/communities/docs/fikes-nac_history.html ಎ ಬ್ರೀಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಚರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821191748/http://www.csp.org/communities/docs/fikes-nac_history.html |date=2007-08-21 }} - ಜೇ ಫೈಕ್ಸ್. 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಮನ್ವಯತೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತರ ಕಡೆ ಕೂಡ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.(ಉದಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಫೊಂಡಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಟೇರಿ ಟೆಕಕ್‌ವಿಥಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಮಂದಿರ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್,ಆರಿಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹುತಾತ್ಮರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಮಂದಿರ. ಫೆಡರಲ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂತತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಹದ್ದಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈಗಲ್ ಫೆದರ್ ಕಾನೂನು (ಫೆಡರಲ್ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 50 ಭಾಗ 22) ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಹದ್ದಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ===ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಪಾತ್ರಗಳು=== {{Main|Gender roles in First Nations and Native American tribes}} [[File:Doctor.susan.la.flesche.picotte.jpg|thumb|upright|left|ಡಾ. ಸುಸಾನ್ ಲಾ ಫ್ಲೆಸ್ಚೆ ಪಿಕೊಟ್ಟೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯೆಯಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.]] ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=July 2010}} ಇರೋಕೊಯಿಸ್ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕುಲದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮಾತೃಸಂತತಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು ಪತ್ನಿಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದುವ ಚೆರೋಕಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಪುರುಷರು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯವಯಸ್ಕರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವುದು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಕ್ರೇಡಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_013100_gender.htm ಜಂಡರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030302141755/http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_013100_gender.htm |date=2003-03-02 }}, ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ - ಬಿಯಾಟ್ರಿಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 99ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕೆಲವು(ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲದ)ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮನೋಧರ್ಮ(ಮಿಶ್ರಿತ ಲಿಂಗದ ಪಾತ್ರ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ಲಿಂಗದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕನಿಷ್ಠ 12 ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಬಹುಪತ್ನೀತ್ವಕ್ಕೆ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="Morgan1907" /> ಮನೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೇ, ಮಹಿಳೆಯರು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅವರ ಮನೆಗಳ ಛಾವಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪುರುಷರು ಬೈಸನ್‌(ಕಾಡೆಮ್ಮೆ/ ಕಾಡುಕೋಣ)ಬೇಟೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.indians.org/articles/native-american-women.html ], ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ವುಮೆನ್, Indians.org. 2007ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕೆಲವು ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾರತೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ನೀಡುವ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದು, ಅವರು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.bluecloud.org/medicine.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618091306/http://www.bluecloud.org/medicine.html |date=2012-06-18 }}, ಮೆಡಿಸಿನ್ ವುಮೆನ್, Bluecloud.org. 2007ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಿಯೋಕ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಸವಾರಿ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಜಿನ್, ಹೊವಾರ್ಡ್ (2005). ಎ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್: 1492–ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ. ಹಾರ್ಪರ್ ಪೆರೆನ್ನಿಯಲ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್. ISBN 0-06-083865-5.</ref> ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಲಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರು ಅವರ ಜತೆಗೆ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.bluecloud.org/battle.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618203223/http://www.bluecloud.org/battle.html |date=2012-06-18 }}, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಬ್ಯಾಟಲ್, Bluecloud.org. 2007ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ===ಕ್ರೀಡೆಗಳು=== ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬಿಡುವಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಜಿಮ್ ಥಾರ್ಪ್,, ನೋಟಾ ಬೇಗಯ್III, ಜ್ಯಾಕೋಬಿ ಎಲ್ಸ್‌ಬರಿ, ಮತ್ತುಬಿಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಸ್ ಖ್ಯಾತ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ====ತಂಡ ಆಧಾರಿತ==== [[File:Ball players.jpg|thumb|1830ರಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚೊಕ್ಟಾವ್ ಮತ್ತು ಲಕೋಟ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಚೆಂಡು ಆಟಗಾರರು]] ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಚೆಂಡಿನ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಲ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವ, ಸ್ಟಿಕ್‌ಬಾಲ್ ಅಥವಾ ಬಾಗ್ಗಟಾವೇಯನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಬದಲಿಗೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ನಾಗರಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಚೋಕ್ಟಾ ಅದನ್ನು ISITOBOLI (ಯುದ್ಧದ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ)ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref name="choctaw_stickball"> {{cite web | url = http://www.indians.org/articles/choctaw-indians.html | title = Choctaw Indians | accessdate = 2008-05-02 | year = 2006 }} </ref> ಒನೊನ್‌ಡಾಗಾ ಹೆಸರು DEHUNTSHIGWA'ES ("ಪುರುಷರು ಗುಂಡನೆಯ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಗುರಿಯಿಡುವುದು"). ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೂಪಾಂತರಗಳಿದ್ದು, ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್, ಇರೋಕ್ವಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸದರನ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="three_stickball">{{cite web | url = http://www.uslacrosse.org/museum/history.phtml | title = History of Native American Lacrossee | author = Thomas Vennum Jr., author of American Indian Lacrosse: Little Brother of War | accessdate = 2008-09-11 | year = 2002–2005 | archive-date = 2009-04-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090411215231/http://www.uslacrosse.org/museum/history.phtml | url-status = dead }}</ref> ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು/ದಾಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಚೆಂಡಿನ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಗೋಲಿನೊಳಕ್ಕೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಾಕುವ(ಏಕ ಕಂಬ ಅಥವಾ ನೆಟ್)ಮೂಲಕ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಗೋಲಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡ ಸ್ಕೋರು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ಕೆಲವು 20 ಜನರಿಂದ 300ರಷ್ಟು ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎತ್ತರ ಅಥವಾ ತೂಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉಪಕರಣವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗೋಲುಗಳು ಕೆಲವು ನೂರು ಅಡಿಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಮೈಲುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಕ್ರೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈದಾನವು 110ಗಜಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರು 1729ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಕ್‌ಬಾಲ್ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು.{{Who|date=August 2009}} ====ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಧಾರಿತ==== ಚಂಕಿ ಕಲ್ಲಿನ ಆಕಾರದ, 1 -2ಇಂಚುಗಳ ವ್ಯಾಸದ ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಕಾರಿಡರ್(ಪ್ರವೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗ) ಕೆಳಗೆ{{convert|200|ft|m|sing=on}} ಎಸೆಯುವುದರಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಉರುಳುತ್ತವೆ. ಬಿಲ್ಲೆಯು ಕಾರಿಡರ್ ಕೆಳಗೆ ಉರುಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆಟಗಾರರು ಚಲಿಸುವ ಬಿಲ್ಲೆಯತ್ತ ಮರದ ಈಟಿಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಟದ ಉದ್ದೇಶವು ಬಿಲ್ಲೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಹೊಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಆಟಗಾರರು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯದಂತೆ ತಪ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ====ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್==== [[File:Jim Thorpe 1913b-cr.jpg|thumb|ಜಿಮ್ ತೋರ್ಪ್ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ರಾಜ ಗುಸ್ತಾಫ್ ವಿ.ಯಿಂದ "ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟು" ಎಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು]] [[File:BillyMills Crossing Finish Line 1964Olympics.jpg|thumb|right|1964ರ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 10,000 ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿರುವ ಬಿಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಸ್]] ಸಾಕ್ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾದ ಜಿಮ್ ಥಾರ್ಪ್, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಥ್ಲೇಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಯುವಕ ಥಾರ್ಪ್‌ನನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಾಗ ಮುಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಡಿವೈಟ್ ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್ ಮಂಡಿಗೆ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1961ರಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್ ಥಾರ್ಪ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅತ್ಯುಚ್ಚವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಾಸಂಪನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜಿಮ್ಮ ಥಾರ್ಪ್ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ನೆನಪು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆಟದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ನೋಡಿದ ಯಾವುದೇ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಿಗಿಂತ ಅವನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಡಬಲ್ಲ."<ref name="CNN">ಬೊಟೆಲ್ಹೊ, ಗ್ರೆಗ್. [http://www.cnn.com/2004/WORLD/europe/07/09/jim.thorpe/ ರೋಲರ್-ಕೋಸ್ಟರ್ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಐಕಾನ್, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್], CNN.com, ಜುಲೈ 14, 2004. 2007ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1912ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ 100 ಗಜ ದೂರವನ್ನು 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು, 220ಗಜ ದೂರವನ್ನು 21.8ಸೆಕೆಂಡುಗಳು,440ನ್ನು 51.8ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ, 880ನ್ನು 1 ನಿಮಿಷ 57ಸೆಕೆಂಡುನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮೈಲನ್ನು 4:35ರಲ್ಲಿ, 120 ಗಜ ದೂರದ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹರ್ಡಲ್‌ಗಳನ್ನು 15ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು220ಗಜ ದೂರದ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಹರ್ಡಲ್‌ಗಳನ್ನು 24 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="NYTobit">[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F40A15FF3D59107A93CBAB1788D85F478585F9 ಜಿಮ್ ಥೋರ್ಪೆ ಈಸ್ ಡೆಡ್ ಆನ್ ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಅಟ್ 64], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ 29, 1953. 2007ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅವರು, 23ಅಡಿ 6ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ದೂರದ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಮತ್ತು 6ಅಡಿ 5ಇಂಚು ಎತ್ತರದ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="NYTobit" /> ಅವರು 11ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಪೋಲ್ ವಾಲ್ಟ್ ಜಿಗಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಟ್ ಪುಟ್ 47ಅಡಿ 9ಇಂಚುಗಳು, ಜಾವೆಲಿನ್‌ ಎಸೆತವನ್ನು 163ಅಡಿ ದೂರ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್ 136ಅಡಿ ದೂರ ಎಸೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="NYTobit" /> ಪೆಂಟಾಥ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಎರಡಕ್ಕೂ ಥಾರ್ಪ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಭ್ಯಾಸಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಲಾಕೋಟ ಮತ್ತು USMC ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಸ್ 1964ರ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 10,000ಮೀಟರುಗಳ ಓಟದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಅಮೆರಿಕಾ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಅವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಜ್ಞಾತರಾಗಿದ್ದ ಮಿಲ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಭ್ಯಾಸಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. ವರ್ಮೋಂಟ್‌ನ ಆಂಶಿಕ ಅಬೆನಾಕಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಿಲ್ಲಿ ಕಿಡ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌(ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಜಾರುವಿಕೆ) ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರುಷ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದು, [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ]]ದ ಇನ್ಸ್‌ಬ್ರಕ್‌ನ 1964ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 20ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬೆಳ್ಳಿಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು.<br>ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ,1970ರ ವಿಶ್ವಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಡ್ ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾದರು ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ===ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆ=== {{Main|Native American music|Native American art}} [[File:Jake fragua jemez pueblo.jpg|thumb|upright|ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಜೇಕ್ ಫ್ರ್ಯಾಗ್ವಾ ಜೆಮೆಜ್ ಪ್ಯುಯೆಬ್ಲೊ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಧ್ವನಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡ್ರಮ್ ಬಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು /ಅಥವಾ ರಾಟಲ್‌ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಇತರೆ ತಾಳವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರೆ ವಾದ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮರ, ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಮೂಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕೊಳಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಟಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೇಳಭಾಗದಿಂದಲೂ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಸ್ಪೇನ್ ಸಾಹಸಿ ಡಿ ಸೊಟೊ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ). ಈ ಕೊಳಲುಗಳ ಶ್ರುತಿಯು ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಮರದ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ನುಡಿಸುವವರ ಕೈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಬೆರಳಿನ ರಂಧ್ರಗಳು ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ಇಡೀ ಸ್ವರಾವಧಿಯಷ್ಟು ದೂರವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಸ್ವರಾವಧಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಅಂತರವಿದ್ದರೆ ಕೊಳಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಅಮೆರಿಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಬ್ಬಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ (ದಿ ಬ್ಯಾಂಡ್), ರೀಟಾ ಕೂಲಿಜ್, ವಾಯ್ನೆ ನ್ಯೂಟನ್, ಜೀನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಬಫಿ ಸೇಂಟ್-ಮೇರಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಫೂಟ್, ಟೋರಿ ಅಮೋಸ್, ರೆಡ್‌ಬೋನ್, ಮತ್ತು ಕೊಕೊರೋಸಿ. ಜಾನ್ ಟ್ರಡೆಲ್ ಮುಂತಾದವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್. ಕಾರ್ಲೋಸ್ ನಕಾಯ್ ಮುಂತಾದವರು ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಶಬ್ದಗಳ ಜತೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಯುವ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇರಳ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪೌ-ವೌ ಡ್ರಮ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಬಲ ರಾಕ್-ಎಂಡ್-ರೋಲ್ ಮತ್ತು ರಾಪ್‌ ಸಂಗೀತದವರೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗೀತ ರೂಪವು ಪೌ-ವೌವ್ ಆಗಿದೆ. ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೂಟ ಪೌವ್-ವೊವ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಡ್ರಮ್ ಸುತ್ತ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಡ್ರಮ್ ಗುಂಪುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವಾಗ ಒಂದೇ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನರ್ತಕರು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಅಲಂಕೃತ ಬಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ ಗುಂಪುಗಳ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ(ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್)ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪರಿಚಿತ ಪೌವ್-ವೋವ್ ಹಾಡುಗಳು, ಗೌರವದ ಹಾಡುಗಳು, ಅಂತರಬುಡಕಟ್ಟು ಹಾಡುಗಳು, ಕ್ರೊ-ಹಾಪ್ಸ್, ಸ್ನೀಕ್-ಅಪ್ ಹಾಡುಗಳು, ಗ್ರಾಸ್ ನೃತ್ಯಗಳು, ಎರಡು-ಸ್ವರಾವಧಿಗಳು, ಸ್ವಾಗತ ಹಾಡುಗಳು, ಮನೆಗೆ ತೆರಳುವ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬಹುತೇಕ ದೇಶೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕೂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಸಮುದಾಯದೊಳಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|author=Bierhosrt, John |title=A Cry from the Earth: Music of North American Indians |publisher==Ancient City Press |year=1992}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕ ಕಲೆಯು ವಿಶ್ವ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನನ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ(ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕುಂಬಾರಿಕೆ), [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ವರ್ಣಚಿತ್ರ]]ಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ನೇಯ್ಗೆಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳು, ಬುಟ್ಟಿ, ಮತ್ತುಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಗ್ರಿಟ್ಸ್ ಚೆರೋಕೀ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರ ''ಸುವರ್ಣ ಯುಗ'' ವಾದ 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಸ್ಕೆಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ(ಈಗ ಹ್ಯಾಸ್ಕೆಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ) ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೋಂದಣಿಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಕಲಾವಿದರು ತಯಾರಿಸಿರದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ್ದೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ===ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ=== ಇನ್ಯೂಟ್ ಅಥವಾ ಎಸ್ಕಿಮೊಗಳು ಒಣ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಹೂತಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಾಯವ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ 40-50ಅಡಿ ಉದ್ದದ ತೋಡುದೋಣಿಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ವ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ರೈತರು ಕಳೆಗುದ್ದಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಗೆಯುವ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಜೋಳದ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನೆರೆಯ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾಡುಕೋಣ/ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಭೂಶಿರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಋತ್ಯ ಮರಳುಗಾಡುಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಓಕ್ ಮರದ ಹಣ್ಣಿನ(ಅಕಾರ್ನ್) ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹಿಟ್ಟಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಅದರಿಂದ ಕಾದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬ ತೆಳುವಾದ ಬ್ರೆಡ್ ಬೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಿದಾದ ಪಕ್ಕಗುಳುಳ್ಳ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಬರಗಾಲಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಉಗ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ವದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಯುರೋಪಿನ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಅವರು ಆಹಾರ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪಳಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಅಲ್ಪಬೆಲೆಯ ಆಭರಣಗಳು, ಬಂದೂಕು ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ====ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತೊಡಕುಗಳು==== [[File:The King of the Seas in the Hands of the Makahs - 1910.jpg|thumb|"ಮಕಾಹ್ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರರಾಜ(ತಿಮಿಂಗಿಲ)" ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು 1910ರಲ್ಲಿ ಮಕಾಹ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತೆಗೆದರು]] ಇಂದು, ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲದ ಜನರು ಕ್ಯಾಸಿನೊ(ಜೂಜುಮಂದಿರ)ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಾಜು 2.1ದಶಲಕ್ಷ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಪೈಕಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2000ನೇ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದಾಜು 400,000ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಜೂಜಾಟ(ಗೇಮಿಂಗ್)ದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ 562 ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 40ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಸಿನೊಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="NIGA">{{cite web |url=http://www.indiangaming.org/library/indian-gaming-facts/index.shtml |title=NIGA: Indian Gaming Facts |access-date=2011-02-25 |archive-date=2013-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302072505/http://www.indiangaming.org/library/indian-gaming-facts/index.shtml |url-status=dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ಆಡಳಿತದ 2007ನೇ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 1ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="SBA">{{cite web|url=http://www.america.gov/st/diversity-english/2007/December/20071221175918ABretnuH0.3369257.html|title=Number of U.S. [[minority group|Minority]] Owned Businesses Increasing|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605074024/http://www.america.gov/st/diversity-english/2007/December/20071221175918ABretnuH0.3369257.html|archivedate=2008-06-05}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕೆಳಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರತಿ 100,000ಜನರ ಪೈಕಿ 18.5ಶೇಕಡದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹದಿವಯಸ್ಕರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹದಿವಯಸ್ಕರ ಗರ್ಭಧರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ತ್ಯಜಿಸುವವರ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡ 54 ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣ, ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ತಲಾದಾಯ ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 50 ಮತ್ತು ಶೇಕಡ 90ರ ನಡುವೆ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]]ದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರರು ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯ ಇಬ್ಬರು ತಜ್ಞರಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲ್ಟ್<ref>{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/hpaied/people/kalt.htm |title=Harvard Project on American Indian Economic Development |accessdate=2008-06-17 |last=Kalt |first=Joseph }}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಾರ್ನೆಲ್<ref>{{cite web |url=http://udallcenter.arizona.edu/staff/scornell.html |title=Co-director, Harvard Project on American Indian Economic Development |accessdate=2008-06-17 |last=Cornell |first=Stephen |archive-date=2008-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080619015224/http://udallcenter.arizona.edu/staff/scornell.html |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದಿ ''ವಾಟ್ ಕ್ಯಾನ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಡು?'' ನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.''ಸ್ಟ್ರಾಟಜೀಸ್ ಎಂಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್'' <ref>{{cite web |url=http://www.ksg.harvard.edu/hpaied/docs/reloading%20the%20dice.pdf |title=What Can Tribes Do? Strategies and Institutions in American Indian Economic Development |accessdate=2008-06-17 |last=Cornell, S. |first=Kalt, J. |archive-date=2004-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040407025730/http://www.ksg.harvard.edu/hpaied/docs/reloading%20the%20dice.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref> ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ(ಅಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ, ನೋಡಿ ಪೂರ್ಣ ಕಾಲ್ಟ್ &ಕಾರ್ನೆಲ್ ವರದಿ): * ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶದ ಕೊರತೆ * ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ (ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞತೆ) ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳು. * ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಳಪೆಯಾಗಿವೆ. * ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ಅನನುಕೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. * ಸ್ಥಳೀಯೇತರ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎದುರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದುವಂತೆ ಬಂಡವಾಳದಾರರಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಮನವೊಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. * ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊ ಅರ್ಥಶೂನ್ಯ, ಭ್ರಷ್ಟ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. * ಬುಡಕಟ್ಟು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅರ್ಥಶೂನ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಭ್ರಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು. * ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಕುರಿತ ಗುಂಪುಗುಳಿತನವು ಬುಡಕಟ್ಟು ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದೆ. * ಬುಡಕಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವುದರಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟಿದೆ. * ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕೌಶಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವ ದುರ್ಲಭವಾಗಿವೆ. * ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವದ ಕೊರತೆ. “ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಭವದ ಕೊರತೆಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸವಾಲಾಗಿದೆ”ಎಂದು 2004ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಏರಿಯ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನುಭವಗಳ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶಾಲೆಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="CFED">{{cite web |url=http://www.energizingentrepreneurs.org/content/cr.php?id=4&sel=5 |title=Native Entrepreneurship: Challenges and opportunities for rural communities&nbsp;— CFED, Northwest Area Foundation December 2004 |access-date=2011-02-25 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222151900/http://www.energizingentrepreneurs.org/content/cr.php?id=4&sel=5 |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯು ''ರೆಜ್ ಬಿಜ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ===ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು=== [[File:Portrait (Front) of Lillian Gross, Niece of Susan Sanders (Mixed Blood) 1906.jpg|200px|right|thumb|ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಮೂಲದಿಂದ "ಮಿಶ್ರ ರಕ್ತ"ವೆಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುವ ಲಿಲ್ಲಿಯನ್ ಗ್ರೋಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್‌/ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪರಂಪರೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ತನ್ನ ಚೆರೋಕೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.]] ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಅಂತರ್ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಜಟಿಲ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರ್ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೆಲವೇ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="lin">{{Cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1546/is_n4_v11/ai_18953815|title=The Indian connection|author=Mary A. Dempsey|accessdate=2008-09-19|year=1996|publisher== American Visions|archive-date=2010-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502001011/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1546/is_n4_v11/ai_18953815/|url-status=dead}}</ref><ref name="takingAssToHeart">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=3VCc9XEiFt4C&pg=PA176&lpg=PA176&dq=native+american+and+white+interracial+affairs|title=Taking assimilation to heart|author=Katherine Ellinghaus | isbn=9780803218291 | year=2006 | publisher==U of Nebraska Press}}</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್‌/ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಂತರ್ವಿವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರಥಮ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಅವಧಿಯ ನಂತರದ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವು [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರಜೆ ಗೊಂಜಾಲೊ ಗುರೆರೊಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಯುಕಾಟನ್ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಡಗು ನಾಶವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾಯನ್ ಕುಲೀನ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಮೂವರು ಮೆಸ್ಟಿಜೊ(ಮಿಶ್ರಿತ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಪೀಳಿಗೆ) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯಾದ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕರಣವು ಹರ್ನನ್ ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಲಾ ಮೆರಿಂಚೆ ಅವರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಹುಜನಾಂಗೀಯ ಪೀಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="rebecca">{{cite web | url = http://www.virtualschool.edu/mon/SocialConstruction/SexualityAndInvasion.html | title = Sexuality and the Invasion of America: 1492–1806 | accessdate = 2009-05-19 | publisher = = http://www.virtualschool.edu | archive-date = 1997-10-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/19971023042838/http://www.virtualschool.edu/mon/SocialConstruction/SexualityAndInvasion.html | url-status = dead }}</ref> ====ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಜತೆ ಸಮೀಕರಣ ಸ್ವೀಕಾರ==== ವಸಾಹತುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರತ್ವದ ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗಕ್ಕಿಂತ ಐರೋಪ್ಯ ಪರಿಣಾಮವು ತಕ್ಷಣದ,ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಮತ್ತು ಗಹನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ವೈಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ವಾಸಿಸಿದರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗಡಿಗರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="white_indians"> {{cite web | url = http://www.galafilm.com/1812/e/background/nat_white_ind.html | title = Sharing Choctaw History | accessdate = 2008-02-05 | publisher= = A First Nations Perspective, Galafilm }} </ref> [[File:Fort-orleans-return.jpg|275px|thumb|left|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ 1725ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಓಸೇಜ್ ಮದುಮಗಳುಆ ಓಸೇಜ್ ಮಹಿಳೆಯು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.]] ಮುಂಚಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಭಾವವಿಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸ್ನೇಹತ್ವ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಕಟತೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕೂಡಿದ್ದವು.<ref name="white_red_relations1">{{cite web | url = http://www.artsofcitizenship.umich.edu/sos/topics/native/early.html | title = Native Americans: Early Contact | accessdate = 2009-05-19 | publisher = = Students on Site | archive-date = 2008-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080510222953/http://www.artsofcitizenship.umich.edu/sos/topics/native/early.html | url-status = dead }}</ref> ಐರೋಪ್ಯ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಗಳು ಜರುಗಿದವು. 1528ರಲ್ಲಿ ಮಾಕ್ಟೆಜುಮಾ IIಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಣಿ ಇಸಾಬೆಲ್ ಡೆ ಮಾಕ್ಟೆಜುಮಾ ಸ್ಪೇನ್ ಸಾಹಸಿ ಅಲೋನ್ಸೊ ಡೆ ಗ್ರಾಡೊ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾನೊ ಡೆ ಸಾವೆಡ್ರಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಐವರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ, 1614ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 5ರಂದು ಪೊಕಾಹೊಂಟಾಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಜೆ ಜಾನ್ ರಾಲ್ಫ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಥಾಮಸ್ ರಾಲ್ಫ್ ಎಂಬ ಮಗು ಜನಿಸಿತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎರಡನೇ ಮಾಕ್ಟೆಜುಮಾನ ಅನೇಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪೇನ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿತು. ಅವರಿಗೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಮಾಕ್ಟೆಜುಮಾ ಡಿ ಟುಲ್ಟೆಂಗೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಯನ್ನರ ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಪರ್‌(ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವರು)ಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಮಹಿಳೆಯಾದ ಸಕಾಗಾವಿ, ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದ್ದು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಟ್ರಾಪರ್ ಟೌಸೇಂಟ್ ಚಾರ್ಬೋನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಜೀನ್ ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟೆ ಚಾರ್ಬೊನಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದರು. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಪರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಮೂನೆಯಾಗಿತ್ತು. [[File:Five Indians and a Captive.jpg|250px|thumb|right|ಫೈವ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಎ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್, ಇದನ್ನು 1855ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ವಿಮಾರ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು]] ಅನೇಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಭಿನ್ನಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು.<ref name="white_red_relations1" /> ಅವರ ವಿಧಾನಗಳು ಬಿಳಿಯರಿಗೆ ಅನಾಗರಿಕವೆನಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="white_red_relations1" /> ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಲೇಖಕ ಆಂಡ್ರಿವ್ ಜೆ. ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ಡ್ 1897ರಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೈತಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="white_red_relations1"/> ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಒಟ್ಟಾವ ಎಂಡ್ ಚಿಪ್ಪೇವಾ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, <blockquote> "ಒಟ್ಟಾವಾಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪೇವಾಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಿಕಾಲದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಕ್ರಮ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ದುಷ್ಟಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಒಟ್ಟಾವಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ್ದು, ಆರ್ಬರ್ ಕ್ರೋಚ್‌ನ ಒಟ್ಟಾವಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರಕರಣವು 1897ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಿತ್ತು. ಆಗಿನಿಂದ ಈ ಕೆಡುಕುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ದುಷ್ಟ ಬಿಳಿಯ ಜನರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<ref name="white_red_relations1" /></blockquote> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಜತೆ ಭೂ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಬಿಳಿಯರ ನೆಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref name="white_red_relations22">{{cite web| url= http://www.artsofcitizenship.umich.edu/sos/topics/native/claiming.html| title= Native Americans: Early Contact| accessdate= 2009-05-19| publisher= = Students on Site| archive-date= 2008-05-10| archive-url= https://web.archive.org/web/20080510222953/http://www.artsofcitizenship.umich.edu/sos/topics/native/early.html| url-status= dead}}</ref> ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಜನರ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಬಲವಂತ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬಿಳಿಯರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref name="white_red_relations22" /> ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕೃಷಿಕರಾಗುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="white_red_relations22" /> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಬಲಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರಿಗೂ ಕೂಡ ತಾವು ಸಹಿ ಹಾಕುವುದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಕಲ್ಪನೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="white_red_relations22" /> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಪುರುಷ ಬಿಳಿಯವರ್ಣೀಯ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕಾದರೆ,"ಉತ್ತಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯವರ್ಣೀಯ ಮಹಿಳೆಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವವರೆಗೆ" ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref name="white_reds"> {{Cite book| url = https://books.google.com/?id=3VCc9XEiFt4C&pg=PA176&lpg=PA176&dq=native+american+and+white+interracial+affairs| title = Taking assimilation to heart | first=Katherine | last=Ellinghaus | isbn=9780803218291 | year=2006 | publisher==U of Nebraska Press}} </ref> 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಟೆಕುಮ್‌ಸೆ ಮತ್ತು ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ನೀಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಗ್ಯಾಲೋವೇ ಅಂತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕದ ಪುರುಷರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಐರೋಪ್ಯ‌-ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="white_red_marriages">{{cite web | url = http://www.vahistorical.org/publications/Abstract_1083_ellinghaus.htm | title = Virginia Magazine of History and Biography | accessdate = 2009-05-19 | publisher = = Virginia Historical Society | archive-date = 2008-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081018202023/http://www.vahistorical.org/publications/Abstract_1083_ellinghaus.htm | url-status = dead }}</ref> ಚಾರ್ಲೆಸ್ ಈಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಐರೋಪ್ಯ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಪತ್ನಿ ಎಲೈನ್ ಗೂಡೇಲ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಗೂಡೇಲ್ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ ಡಕೋಟಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಮಂದಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ====ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಸಂಬಂಧಗಳು==== {{See|Black Indians}} ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದರು. ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ 1502ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಥಮ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರನ್ನು ಗುಲಾಮರಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಸ್ಪಾನಿಯೋಲಾಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು.<ref>''ಮುಸ್ಲಿಮ್ಸ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಎ ಫೊರ್ಗಾಟನ್ ಲೆಗಸಿ'' -ಜೆರಾಲ್ಡ್ ಎಫ್. ಡಿರ್ಕ್ಸ್. ISBN 1-59008-044-0 ಪುಟ 204.</ref> ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆಫ್ರಿಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಕುರಿತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Red, White pg. 99">ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು, ಪುಟ 99. ISBN 0-8203-0308-9</ref> ಒಂದು ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ "1752ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಜೆ ಅವರ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಕಾಟಾವಾಬಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ತೀವ್ರ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದರು".<ref name="Red, White pg. 99" /> ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಒಲವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ವರ್ಣ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಚೆರೋಕೀ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು, ಪುಟ 99, ISBN 0-8203-0308-9</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂಡಾಯ ಏಳಬಹುದೆಂಬ ಯುರೋಪ್ ಭಯವೇ ಈ ಶತ್ರುತ್ವ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆಫ್ರಿಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಿಳಿಯರು ಯತ್ನಿಸಿದರು." <ref>ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು, ಪುಟ 105, ISBN 0-8203-0308-9</ref> 1751ರಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನ ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು: <blockquote> "ಇಂಡಿಯನ್ನರ ನಡುವೆ ನೀಗ್ರೋಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದು ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಡುವೆ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು"<ref name="hid">{{cite web|url=http://www.colorq.org/MeltingPot/article.aspx?d=America&x=blackIndians|title=Black Indians (Afro-Native Americans)|author=ColorQ|accessdate=2009-05-29|year=2009|publisher==ColorQ|archive-date=2020-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606063141/http://www.colorq.org/MeltingPot/article.aspx?d=America&x=blackIndians|url-status=dead}}</ref> </blockquote> ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಎರಡೂ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಕೆಳದರ್ಜೆಯವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಇಬ್ಬರೂ ಶತ್ರುಗಳೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="nawomen" /> ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಗುಲಾಮರನ್ನು ವಾಪಸು ಕರೆತಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಆಫ್ರಿಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="nawomen" /><ref name="cherslav" /><ref name="infr">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=sHJMNVV31T0C&pg=PA3&lpg=PA3&dq=american+indians+married+blacks|title=Race and the Cherokee Nation|author=Fay A. Yarbrough|accessdate=2009-05-30|year=2007 |publisher==Univ of Pennsylvania Press | isbn=9780812240566 }}</ref> [[File:Ras k dee pomo.jpg|thumb|left|upright|ರಾಸ್ ಕೆ ಡೀ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪೋಮೊ-ಕೀನ್ಯದ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕ]] "ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಮೊದಲ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಲಾಮರಾದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೂ ಸಹ ಗುಲಾಮರಾದರು ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ವಸತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು, ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತರ್ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು."<ref name="afrna" /> ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಎರಡು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು, ಅವರು ಈ ಮಿಲನಗಳಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="nadis">{{cite web|url=http://www.djembe.dk/no/19/08biwapi.html|title=Black Indians want a place in history|author=Nomad Winterhawk|accessdate=2009-05-29|year=1997|publisher== Djembe Magazine|archive-date=2009-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090714113317/http://www.djembe.dk/no/19/08biwapi.html|url-status=dead}}</ref> 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಂಧಮುಕ್ತರಾದ ಅಥವಾ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="nawomen" /> ಇದರ ಜತೆಗೆ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯರು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಪುರುಷರನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಐರೋಪ್ಯ ಮಾರಾಟಗಾರರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ಈ ಪುರುಷರನ್ನು ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.<ref name="nawomen" /> ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅವರಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮಳಲ್ಲದ ತಾಯಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="nawomen" /> ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಓಡಿಹೋದ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. 1726ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್, ಇರಾಕೊಯಿಸ್ ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲ ಓಡಿಹೋದ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗುಗಿಸುವಂತೆ ಅವರಿಂದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="Katz">ಕಾಟ್ಜ್ WL 1997 ಪುಟ 103</ref> 1760ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯುರಾನ್ ಮತ್ತು ದೇಲಾವೇರ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನೂ ಸಹ ಓಡಿಹೋದ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಗುಲಾಮರು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Katzs">ಕಾಟ್ಡ್ WL 1997 ಪುಟ 104</ref> ಗುಲಾಮರು ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[File:Two Black Indians.jpg|thumb|200px|right|ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಅಮೋಸ್ ಚ್ಯಾಪ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಆಕೆಯ ಮಗಳು, ಸಹೋದರಿ (ಎಲ್ಲರೂ ಚೆಯೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗುರುತಿಸದ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹುಡುಗಿ. 1886<ref>[404]</ref>]] ಗುಲಾಮರ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಹೊಂದುವುದು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೆರೋಕೀ, ಚೊಕ್ಟಾವ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಕ್ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 3%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಗುಲಾಮರ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಜೀತಗಾರಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಿಭಜನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು.<ref name="wil"/> ಚೆರೋಕೀ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರ ಒಡೆಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪುರುಷರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದರು, ಅದು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಲಾಮತನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="cherslav">{{cite web|url=http://www.coax.net/people/lwf/SLAVE_RV.HTM|title=CHEROKEE SLAVE REVOLT OF 1842|author=Art T. Burton|accessdate=2009-05-29|year=1996|publisher==LWF COMMUNICATIONS|archive-date=2009-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090929002527/http://coax.net/people/lwf/SLAVE_RV.HTM|url-status=dead}}</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಧಿಕವಾದಂತೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಿವಾಹಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದವು.<ref name="nawomen" /> ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="dstu">{{cite web|url=http://www.rlnn.com/ArtOct06/MoreBlacksAfricanAmerNativeAmerConnection.html|title=More Blacks are Exploring the African-American/Native American Connection|author=Sherrel Wheeler Stewart|accessdate=2008-08-06|year=2008|publisher==BlackAmericaWeb.com|archive-date=2006-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20061031200938/http://www.rlnn.com/ArtOct06/MoreBlacksAfricanAmerNativeAmerConnection.html|url-status=dead}}</ref> ತಳಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೆಲಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಕುರಿತ PBS ಸರಣಿಯೊಂದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಿಶ್ರಿತ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅತಿವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.<ref name="African American Lives">{{cite web |url=http://racerelations.about.com/od/ahistoricalviewofrace/a/dnaandrace.htm |title=DNA Testing: review, ''African American Lives'', About.com |access-date=2011-02-25 |archive-date=2009-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313231943/http://racerelations.about.com/od/ahistoricalviewofrace/a/dnaandrace.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="African American Lives PBS">{{cite web|url=http://www.pbs.org/wnet/aalives/dna/index.html |title=African American Lives 2}}</ref> ಈ PBS ಸರಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ "ಕರಿಯರಲ್ಲದ" ಮಿಶ್ರಣವೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್-ಐರಿಷ್.<ref name="African American Lives" /><ref name="African American Lives PBS" /> ಆದರೆ ನೇರ-ಮಾರ್ಗದ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪೂರ್ವಿಕರ Y-ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ ಮತ್ತು mtDNA (ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ DNA) ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನೇಕ ಪೂರ್ವಜರ ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು. (ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ DNA ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು PBS ಸರಣಿಯು ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.)<ref name="hur">{{cite web|url=http://www.geneticsandsociety.org/article.php?id=3908|title=Deep Roots and Tangled Branches|author=Troy Duster|accessdate=2008-10-02 |year=2008 |publisher==Chronicle of Higher Education}}</ref> ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="AJHG1">{{cite web|url=http://www.cell.com/AJHG/abstract/S0002-9297(07)61628-0 |title=Estimating African American Admixture Proportions by Use of Population-Specific Alleles|author=Esteban Parra, et al|publisher==American Journal of Human Genetics}}</ref> ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ - "ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಸಂತತಿಯ 10 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದೇವೆ (ಮೇವುಡ್, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್; ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್; ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್; ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ; ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್; ಬ್ಯಾಲ್ಟಿಮೋರ್; ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ; ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್; ಮತ್ತು ಹೌಸ್ಟನ್). 10 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಾತೃಸಂಬಂಧದ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್(ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್) ಕೊಡುಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು mtDNA ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಗ್ರೂಪ್ಸ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ."<ref name="AJHG">{{cite web|url=http://www.cell.com/AJHG/abstract/S0002-9297(07)61628-0 |title=Estimating African American Admixture Proportions by Use of Population|author= |publisher==The American Journal of Human Genetics}}</ref> ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂತತಿಯ DNA ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬಾರದೆಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="hur" /><ref name="bldl1">{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2007/10/071018145955.htm|title=Genetic Ancestral Testing Cannot Deliver On Its Promise, Study Warns|author=ScienceDaily|accessdate=2008-10-02 |year=2008 |publisher==ScienceDaily}}</ref> ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="genej">{{cite web|url=http://www.ipcb.org/publications/briefing_papers/files/identity.html|title=Genetic Markers Not a Valid Test of Native Identity|author=Brett Lee Shelton, J.D. and Jonathan Marks, Ph.D. |accessdate=2008-10-02 |year=2008 |publisher==Counsel for Responsible Genetics}}</ref> ====ರಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ==== {{Main|Blood quantum laws}} {{See|Cherokee Freedmen Controversy}} ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮಿಶ್ರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ವಂಶಜರೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಿತ್ತು.<ref name="accessgenealogy1" /><ref name="uwec1" /> ಹವಾಗುಣ, ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ವಿಭಾಗಗೊಂಡು ಅಥವಾ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="eurekalert.org">[http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-07/uoia-ycs071508.php "Y ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ ಸ್ಟಡಿ ಶೆಡ್ಸ್ ಲೈಟ್ ಆನ್ ಅತಪ್ಯಾಸ್ಕನ್ ಮೈಗ್ರೇಶನ್ ಟು ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟ್ ಯುಎಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607161806/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-07/uoia-ycs071508.php |date=2011-06-07 }}, ''ಯುರೇಕಾ ಅಲರ್ಟ್'', ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಲಿಸ್ಟ್</ref> ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಮೃತರಾದವರ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ವಿರೋಧಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ನೆಲಸಿಗರಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಬಿಳಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಓಡಿಹೋದ ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌-ಒಡೆತನದ ಗುಲಾಮರಿಗೂ ಸಹ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರ್ವಿವಾಹವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="eurekalert.org" /> ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. [[File:Creeks in Oklahoma.png|250px|thumb|1877ರ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಕ್ಲಹೋಮಾದ ಕ್ರೀಕ್ (ಮುಸ್ಕೊಗೀ) ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸದಸ್ಯರು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಸಂತತಿಯವರು.<ref>ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹಡ್ಸನ್, ದಿ ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್, 1976, ಪುಟ 479</ref>]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ತಳೀಯ ವಂಶಪರಂಪರಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕನಿಷ್ಠ 12.5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು (ಒಬ್ಬ ಮುತ್ತಜ್ಜ/ಮುತ್ತಜ್ಜಿಗೆ ಸಮನಾದ) ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ವಾದಿಸುವ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಹೆನ್ರಿ ಲೂಯಿಸ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಜೂನಿಯರ್ ಆಧಾರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನರು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ಮಿಶ್ರಣದ ಹಿಂದಿನ ಅಂದಾಜುಗಳು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಹೆನ್ರಿ ಲೂಯಿಸ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌, ಜೂನಿಯರ್, ''ಇನ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ಅವರ್‌ ರೂಟ್ಸ್‌: ಹೌ 19 ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಆರ್ಡಿನರಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್‌ ರೀಕ್ಲೇಮ್ಡ್‌ ದೈಯರ್ ಪಾಸ್ಟ್‌'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಕ್ರೌನ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌, 2009, ಪುಟಗಳು 20-21</ref> ಕೆಲವು ಆನುವಂಶಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕೇವಲ ನೇರ ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇತರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ 64 4xಮುತ್ತಜ್ಜ/ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯರಲ್ಲಿ, ನೇರ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರ DNA ಆಧಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="hur" /><ref name="bldl1" /><ref name="bldl2">{{cite web|url=http://www.weyanoke.org/historyculture/hc-DNAandIndianAncestry.html|title=Can DNA Determine Who is American Indian?|author=Kim TallBear, Phd., Associate, Red Nation Consulting|accessdate=2009-10-27|year=2008|publisher==The WEYANOKE Association|archive-date=2011-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724191733/http://www.weyanoke.org/historyculture/hc-DNAandIndianAncestry.html|url-status=dead}}</ref> ಕೇವಲ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ನೇರ-ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, DNA ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಗುಂಪುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಗುರುತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ ಜೀವ-ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಆಧರಿಸಿದೆ. ದಿ ಇಂಡೀಜಿನಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆನ್ ಬಯೊಕೊಲೊನಿಯಲಿಸಮ್ (IPCB) ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:<blockquote>"ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಗುರುತುಗಳು" ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಜನರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="bldl2" /></blockquote> ತಳಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:<blockquote>ಸಿಡುಬು ಮೊದಲಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಯ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ವಂಶಜರು ಸ್ಥಳೀಯೇತರ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಾತ್ರ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ‌.<ref name="hur" /><ref name="bldl1" /></blockquote> ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸೇರಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅದರದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂಗೀಕೃತ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಫೆಡರಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಲು ಭಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂತತಿಯನ್ನು (ಒಬ್ಬ ಮುತ್ತಜ್ಜ/ಮುತ್ತಜ್ಜಿಗೆ ಸಮನಾದ) ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಅದು ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಲಡ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಡಿಗ್ರಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ(ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಕ್ತದ ಗುಂಪನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ದಾಖಲೆ)ದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅರ್ಹತೆಯು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ "ರಕ್ತದಗುಂಪನ್ನು" ಅಥವಾ "ರಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ"ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು. ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ವಂಶಪರಂಪರೆಯ DNA ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೃಢೀಕೃತ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ವಂಶ ಅಥವಾ ನೇರ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.racesci.org/racescinow/genetics,race,and%20ancestry/5.html ಆನ್ಸೆಸ್ಟ್ರಿ ಇನ್ ಎ ಡ್ರಾಪ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216190231/http://www.racesci.org/racescinow/genetics%2Crace%2Cand%20ancestry/5.html |date=2012-02-16 }} (ಆಗಸ್ಟ್ 30, 2005)-ಕ್ಯಾರೆನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಲನ್. 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚೆರೋಕೀ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ 1906ರ ಡ್ಯಾವೆಸ್ ರೋಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಸಂತತಿಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ದಾಖಲೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬಹು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ನಿಯಮಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾನೂನಿನ ವಿವಾದಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೇಸುಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದಿ ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಚೆರೋಕೀ ಮುಕ್ತ ಗುಲಾಮರು. ಇಂದು ಅವರಲ್ಲಿ ಚೆರೋಕೀಯರಿಂದ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂತತಿಯವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.[[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚೆರೋಕೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಗುಲಾಮರೆಂದು ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಚೆರೋಕೀ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಡ್ಯಾವೆಸ್ ರೋಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಚೆರೋಕೀ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ(ಕೇವಲ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದಲ್ಲ) ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಪೌರತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಿಳಿಯ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಚೆರೋಕೀಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>[http://blog.eogn.com/eastmans_online_genealogy/2006/02/the_truth_about.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429151901/http://blog.eogn.com/eastmans_online_genealogy/2006/02/the_truth_about.html |date=2011-04-29 }},ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ {{cite web |url=http://www.genealogy.com/90_carmack.html |title=Genealogy.com: Family Legends and Myths |publisher==Genealogy.com |accessdate=2008-11-06 |archive-date=2010-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124020406/http://genealogy.com/90_carmack.html |url-status=dead }} ಮತ್ತು [http://www.amerindgen.com/notevry.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110318195621/http://www.amerindgen.com/notevry.html |date=2011-03-18 }}</ref> [[File:Tekakwitha.jpg|thumb|upright|ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರು ಮತ್ತು ಅನಾಥರ ಆಶ್ರಯದಾತ ಕ್ಯಾಟೆರಿ ಟೆಕಾಕ್ವಿತಾ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಪರಮಪದ ಮತ್ತು ಸಂತಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.]] [[File:Little Turtle.jpg|thumb|upright|ಮಿಶಿಕಿನಾಕ್ವ ("ಸಣ್ಣ ಕಡಲಾಮೆ")ನ ಸೈನ್ಯಗಳು 1791ರ ವಾಬಾಶ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1000 U.ಸ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.]] [[File:Charles eastman smithsonian gn 03462a.jpg|thumb|upright|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಈಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[448]</ref><ref>[449]</ref>]] ===ಜನಸಂಖ್ಯೆ=== 2006ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 0.8 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌]] ಅಥವಾ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂತತಿಯೆಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿ ವಿಭಾಗವು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲದೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="census1">{{cite web |author=American FactFinder, United States Census Bureau |url=http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-_box_head_nbr=R0203&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-format=US-30 |title=US census |publisher==Factfinder.census.gov |date= |accessdate=2010-08-22 |archive-date=2020-02-13 |archive-url=https://archive.today/20200213084757/http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-_box_head_nbr=R0203&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-format=US-30 |url-status=dead }}</ref> 2006ರ ಅಂದಾಜುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಮೊದಲಾದವನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌]] ಅಥವಾ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅನುಪಾತದಿಂದ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು: <div style="width:60%"> : [[ಅಲಾಸ್ಕ|ಅಲಾಸ್ಕಾ]]-13.1% 101,352 : ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊ-9.7% 165,944 : ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟ – 8.6% 60,358 : [[ಒಕ್ಲಹೋಮ]] – 6.8% 262,581 : ಮೋಂಟಾನ – 6.3% 57,225 : ಉತ್ತರ ಡಕೋಟ – 5.2% 30,552 : [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೋನ]] – 4.5% 261,168 : [[ವಯೋಮಿಂಗ್|ವ್ಯೋಮಿಂಗ್]] – 2.2% 10,867 : [[ಆರೆಗನ್|ಒರೆಗನ್]] – 1.8% 45,633 : ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ – 1.5% 104,819 : ನೇವಾಡ – 1.2% : ಇಡಾಹೊ – 1.1% : ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ – 1.1% : [[ಯೂಟ|ಉತಾಹ್]] – 1.1% : ಮಿನ್ನೆಸೊಟ – 1.0% : ಕೊಲೊರಾಡೊ – 0.9% : ಕ್ಯಾನ್ಸಾಸ್ – 0.9% : ನೆಬ್ರಾಸ್ಕ – 0.9% : [[ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕೋನ್ಸಿನ್]] – 0.9% : ಅರ್ಕಾನ್ಸಸ್ – 0.8% : [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] 0.7% : ಲೂಯಿಸಿಯಾನ – 0.6% : ಮೈನ್ – 0.5% : ಮಿಚಿಗನ್ – 0.5% : ಟೆಕ್ಸಾಸ್ – 0.5% : [[ಅಲಬಾಮ]] – 0.4% : ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ – 0.4% : [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೌರಿ]] – 0.4% : ರೋಡೆ ದ್ವೀಪ – 0.4% : ವರ್ಮಂಟ್ – 0.4% : [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಪ್ಲೋರಿಡಾ]] – 0.3% : ಡೆಲಾವೇರ್ – 0.3% : [[ಹವಾಯಿ]] – 0.3% : ಅಯೋವ – 0.3% : [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] - 0.3% : ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ – 0.3% : ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ – 0.3% : [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]] – 0.2% : [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] – 0.2% : ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ – 0.2% : ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ – 0.2% : ಇಂಡಿಯಾನ – 0.2% : ಕೆಂಟುಕಿ – 0.2% : [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್|ಮೆರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] – 0.2% : ಮಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್ – 0.2% : ನ್ಯೂಹ್ಯಾಂಪ್ಶೈರ್ – 0.2% : ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ - 0.2% : ಓಹಿಯೊ – 0.2% : ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯಾ – 0.2% : ಪೆನ್ನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ – 0.1% : ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ – 0.3% : ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ – 0.2% </div> 2006ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 1.0 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಯಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರ ಸಂತತಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿ ವಿಭಾಗವು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 26 ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="census1" /> ಕನಿಷ್ಠ 0.1%ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 26 ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ್ನು 2006ರ ಅಂದಾಜುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಯಿಯನ್ ಅಥವಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅನುಪಾತದಿಂದ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ: <div style="width:60%"> : [[ಹವಾಯಿ]] – 8.7 : [[ಯೂಟ|ಉತಾಹ್]] – 0.7 : [[ಅಲಾಸ್ಕ|ಅಲಾಸ್ಕಾ]] – 0.6 : [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] – 0.4 : ನೇವಾಡಾ – 0.4 : ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ – 0.4 : [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೋನ]] – 0.2 : [[ಆರೆಗನ್|ಒರೆಗನ್]] – 0.2 : [[ಅಲಬಾಮ]] – 0.1 : ಅರ್ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ – 0.1 : ಕೊಲೊರಾಡೊ – 0.1 : [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] – 0.1 : ಇದಾಹೊ – 0.1 : ಕೆಂಟುಕಿ – 0.1 : [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್]] – 0.1 : ಮಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್ – 0.1 : [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೌರಿ]] – 0.1 : ಮೊಂಟಾನ – 0.1 : ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊ – 0.1 : ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ – 0.1 : [[ಒಕ್ಲಹೋಮ]] – 0.1 : ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ – 0.1 : ಟೆಕ್ಸಾಸ್ – 0.1 : [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] – 0.1 : ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯಾ – 0.1 : [[ವಯೋಮಿಂಗ್|ವ್ಯೋಮಿಂಗ್]] – 0.1 </div> ===ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆ=== ಆಯ್ದ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ:2000<ref>{{cite web|title=2000 Summary File 1 - US Census Bureau|url=http://www.census.gov/prod/cen2000/doc/sf1.pdf|format=pdf|publisher==US Census Bureau|year=2007|accessdate=2010-11-01}}</ref> {| class="standard sortable" | ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ | ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಾತ್ರ | ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಾತ್ರ | ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್‌-ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು | ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್‌-ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು | ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಏಕೈಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂಯೋಗ |- | ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ | ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ | ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ | ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ | ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ |- | ಒಟ್ಟು | 2,423,531 | 52,425 | 1,585,396 | 57,949 | 4,119,301 |- | ಅಪೇಕ್ | 57,060 | 7,917 | 24,947 | 6,909 | 96,833 |- | ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಫೀಟ್ | 27,104 | 4,358 | 41,389 | 12,899 | 85,750 |- | ಚೆರೋಕೀ | 281,069 | 18,793 | 390,902 | 38,769 | 729,533 |- | ಚೆಯೆನ್ನೆ | 11,191 | 1,365 | 4,655 | 993 | 18,204 |- | ಚಿಕಸಾವ್ | 20,887 | 3,014 | 12,025 | 2,425 | 38,351 |- | ಚಿಪ್ಪೇವ | 105,907 | 2,730 | 38,635 | 2,397 | 149,669 |- | ಚೊಕ್ಟಾವ್ | 87,349 | 9,552 | 50,123 | 11,750 | 158,774 |- | ಕೊಲ್ವಿಲ್ಲೆ | 7,833 | 193 | 1,308 | 59 | 9,393 |- | ಕೊಮ್ಯಾಂಚ್ | 10,120 | 1,568 | 6,120 | 1,568 | 19,376 |- | ಕ್ರೀ | 2,488 | 724 | 3,577 | 945 | 7,734 |- | ಕ್ರೀಕ್ | 40,223 | 5,495 | 21,652 | 3,940 | 71,310 |- | ಕ್ರೊ | 9,117 | 574 | 2,812 | 891 | 13,394 |- | ಡೆಲಾವೇರ್ | 8,304 | 602 | 6,866 | 569 | 16,341 |- | ಹೌಮ | 6,798 | 79 | 1,794 | 42 | 8,713 |- | ಇರಾಕಿಯಾಸ್‌ | 45,212 | 2,318 | 29,763 | 3,529 | 80,822 |- | ಕಿಯೋವ | 8,559 | 1,130 | 2,119 | 434 | 12,242 |- | ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ | 104,354 | 1,850 | 73,042 | 1,694 | 180,940 |- | ಲುಂಬೀ | 51,913 | 642 | 4,934 | 379 | 57,868 |- | ಮೆನೊಮಿನೀ | 7,883 | 258 | 1,551 | 148 | 9,840 |- | ನವಾಜೊ | 269,202 | 6,789 | 19,491 | 2,715 | 298,197 |- | ಒಸೇಗ್ | 7,658 | 1,354 | 5,491 | 1,394 | 15,897 |- | ಒಟ್ಟಾವಾ | 6,432 | 623 | 3,174 | 448 | 10,677 |- | ಪೈಯುಟೆ | 9,705 | 1,163 | 2,315 | 349 | 13,532 |- | ಪಿಮಾ | 8,519 | 999 | 1,741 | 234 | 11,493 |- | ಪೊಟಾವಟೋಮಿ | 15,817 | 592 | 8,602 | 584 | 25,595 |- | ಪ್ಯುಯೆಲ್ಬೊ | 59,533 | 3,527 | 9,943 | 1,082 | 74,085 |- | ಪುಗೆಟ್ ಸೌಂಡ್ ಸ್ಯಾಲಿಶ್ | 11,034 | 226 | 3,212 | 159 | 14,631 |- | ಸೆಮಿನೋಲ್ | 12,431 | 2,982 | 9,505 | 2,513 | 27,431 |- | ಶೊಶೋನ್ | 7,739 | 714 | 3,039 | 534 | 12,026 |- | ಸಿಯೋಕ್ಸ್ | 108,272 | 4,794 | 35,179 | 5,115 | 153,360 |- | ಟೊಹೋನೊ ಓಡ್ಹ್ಯಾಮ್ | 17,466 | 714 | 1,748 | 159 | 20,087 |- | ಉಟೆ | 7,309 | 715 | 1,944 | 417 | 10,385 |- | ಯಕಾಮ | 8,481 | 561 | 1,619 | 190 | 10,851 |- | ಯಾಕ್ಯು | 15,224 | 1,245 | 5,184 | 759 | 22,412 |- | ಯುಮ್ಯಾನ್ | 7,295 | 526 | 1,051 | 104 | 8,976 |- | ಇತರ ನಮೂದಿತ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು | 240,521 | 9,468 | 100,346 | 7,323 | 357,658 |- | ನಮೂದಿಸಿರದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ | 109,644 | 57 | 86,173 | 28 | 195,902 |- | ಅಲಾಸ್ಕಾ ಅತಬ್ಯಾಸ್ಕನ್ | 14,520 | 815 | 3,218 | 285 | 18,838 |- | ಅಲ್ಯುಟ್ | 11,941 | 832 | 3,850 | 355 | 16,978 |- | ಎಸ್ಕಿಮೊ | 45,919 | 1,418 | 6,919 | 505 | 54,761 |- | ಟ್ಲಿಂಗಿಟ್-ಹೈಡ | 14,825 | 1,059 | 6,047 | 434 | 22,365 |- | ಇತರ ನಮೂದಿಸಿದ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು | 2,552 | 435 | 841 | 145 | 3,973 |- | ನಮೂದಿಸಿಲ್ಲದ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ | 6,161 | 370 | 2,053 | 118 | 8,702 |- | ನಮೂದಿಸಿರದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಅಥವಾ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳು | 511,960 | (X) | 544,497 | (X) | 1,056,457 |- |} ==ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ== {{details|Genetic history of indigenous peoples of the Americas}} [[File:Neighbor-joining Tree-2, falsely promoting scientific racism by using Negroid, Mongoloid and Australoid.png|thumb|left|300px|A genetic tree of 18 world human groups by a neighbour-joining autosomal relationships.|alt=ಐದು ಬಣ್ಣದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ನಕ್ಷೆಯು ಪ್ರಪಂಚದ 18 ವಿವಿಧ ಜನರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.]] ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಆನುವಂಶಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರ Y-ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ DNA ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ DNA ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಗ್ರೂಪ್‍‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. "Y-DNA" ತಂದೆಯಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಕೇವಲ ಪಿತೃವಂಶಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ "mtDNA" ಮಾತೃವಂಶಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಮರುಸಂಯೋಗಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಆದ್ದರಿಂದ Y-DNA ಮತ್ತು mtDNA ತಂದೆ ಯಾ ತಾಯಿಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಂಶದ ಅಂತರಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹೊಸಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="nomenclature">{{cite web|year=2002|url=http://www.genome.org/cgi/content/full/12/2/339|title=A Nomenclature System for the Tree of Human Y-Chromosomal Binary Haplogroups|publisher== Genome Research|pages=Vol. '''12'''(2), 339–348|doi=10.1101/gr.217602|accessdate=2010-01-19|archive-date=2008-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080725113246/http://www.genome.org/cgi/content/full/12/2/339|url-status=dead}}[http://genome.cshlp.org/content/12/2/339/F1.large.jpg (ಡೀಟೈಲ್ಡ್ ಹೈಯರಾರ್ಕಿಕಲ್ ಚಾರ್ಟ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161215033222/http://genome.cshlp.org/content/12/2/339/F1.large.jpg |date=2016-12-15 }}</ref> ಅಲಿಂಗ ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ "atDNA" ಗುರುತುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ mtDNA ಅಥವಾ Y-DNAಗಿಂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Griffiths" /> AtDNAಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಡೀ ಮಾನವನ ಜೀನೋಮ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಿಶ್ರಣದ ಭೂಖಂಡದ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Griffiths">{{Cite book| last=Griffiths | first=Anthony J. F. | coauthors= | title=An Introduction to genetic analysis | year=1999 | publisher==W.H. Freeman | location=New York | isbn=071673771X | pages= | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?highlight=autosome&rid=iga.section.222|accessdate=2010-02-03}}</ref> ಆನುವಂಶಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಆನುವಂಶಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಮೊದಲನೆಯದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಆರಂಭಿಕ-ಜನರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ.<ref name="SpencerWells2"/><ref name="Genebase">{{cite web |title=Learn about Y-DNA Haplogroup Q. Genebase Tutorials |first=Wendy Tymchuk Senior Technical Editor |url=http://www.genebase.com/tutorial/item.php?tuId=16 |format=Verbal tutorial possible |publisher==Genebase Systems |year=2008 |accessdate=2009-11-21 |archive-date=2010-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100622001311/http://www.genebase.com/tutorial/item.php?tuId=16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite journal|author=Orgel L |title=Prebiotic chemistry and the origin of the RNA world | url=http://www.d.umn.edu/~pschoff/documents/OrgelRNAWorld.pdf |journal=Crit Rev Biochem Mol Biol |volume=39 |issue=2 |pages=99–123 |pmid=15217990 | doi = 10.1080/10409230490460765|format=PDF |year=2004|accessdate=2010-01-19}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಆರಂಭಿಕ-ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಘಟನೆಯು ಅನೇಕ ಜೀನ್ ವಂಶ ಪರಂಪರೆ, ಜೈಗೊಸಿಟಿ(ಜೀವಿಯ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳ ಸಾಮ್ಯತೆ) ಹೊಸ-ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ ಜನರಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ಗಳ ಕಂಡುಬರುವಿಕೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.<ref name="Genebase" /> ನವ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾನವರ ನೆಲೆಯು ಬೆರಿಂಗ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ 15,000ದಿಂದ 20,000-ವರ್ಷದ ಬಿಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಿಂಜಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="SpencerWells2" /><ref name="First">{{Cite document | title = First Americans Endured 20,000-Year Layover&nbsp;— Jennifer Viegas, Discovery News | url =http://dsc.discovery.com/news/2008/02/13/beringia-native-american.html | accessdate = 2009-11-18 | publisher= = [[Discovery Channel]] | postscript = <!--None-->}} [http://dsc.discovery.com/news/2008/02/13/beringia-native-american-02.html ಪೇಜ್ 2]</ref><ref name="first2">{{cite web|title=New World Settlers Took 20,000-Year Pit Stop|first=Ker |last=Than|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2008/02/080214-america-layover.html|publisher==National Geographic Society|year=2008|accessdate=2010-01-23}}</ref> ಮೈಕ್ರೋ-ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್(ಸರಳ ಅನುಕ್ರಮ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳು) ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]]ಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ Y ವಂಶ-ಪರಂಪರೆಯ ಹಂಚಿಕೆಗಳು, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ ಜನರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="subclades">{{cite web|title=Summary of knowledge on the subclades of Haplogroup Q|url=http://64.40.115.138/file/lu/6/52235/NTIyMzV9K3szNTc2Nzc=.jpg?download=1|publisher== Genebase Systems|year=2009|accessdate=2009-11-22|archive-date=2011-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510204204/http://64.40.115.138/file/lu/6/52235/NTIyMzV9K3szNTc2Nzc%3D.jpg?download=1|url-status=dead}}</ref> ನಾ-ಡೆನೆ, ಇನ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಲಸ್ಕನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಗ್ರೂಪ್ Q (Y-DNA) ಹೊಸ-ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಅನೇಕ mtDNA ಮತ್ತು atDNA ಹೊಸ-ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="NaDene">{{Cite journal|doi=10.1073/pnas.95.23.13994 |author=Ruhlen M |title=The origin of the Na-Dene |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=95 |issue=23 |pages=13994–6 |year=1998 |month=November |pmid=9811914 |pmc=25007 |url=http://www.pnas.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9811914}}</ref><ref name="Zhivotovsky">{{Cite journal|author=Zegura SL, Karafet TM, Zhivotovsky LA, Hammer MF |title=High-resolution SNPs and microsatellite haplotypes point to a single, recent entry of Native American Y chromosomes into the Americas |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=1 |pages=164–75 |year=2004 |month=January |pmid=14595095 |doi=10.1093/molbev/msh009}}</ref><ref name="inuit">{{cite web|title=mtDNA Variation among Greenland Eskimos. The Edge of the Beringian Expansion|url=http://www.cell.com/AJHG/abstract/S0002-9297%2807%2963257-1 |first=Juliette Saillard, Peter Forster, Niels Lynnerup1, Hans-Jürgen Bandelt and Søren Nørby|work=Laboratory of Biological Anthropology, Institute of Forensic Medicine, University of Copenhagen, Copenhagen, McDonald Institute for Archaeological Research,University of Cambridge, Cambridge, University of Hamburg, Hamburg|year=2000|doi=10.1086/303038|accessdate=2009-11-22}}</ref> ಇದು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]]ನ ತೀರಾ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆರಂಭಿಕ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ನಂತರ ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಶೋಧಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=The peopling of the New World&nbsp;— Perspectives from Molecular Anthropology|url=http://arjournals.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.anthro.33.070203.143932?journalCode=anthro|work=Department of Anthropology, University of Pennsylvania |publisher== Annual Review of Anthropology|year=2004|pages Vol. 33, 551-583|doi=10.1146/annurev.anthro.33.070203.143932|accessdate=2010-02-03}}</ref><ref name="Nadene1">{{cite web|title=Native American Mitochondrial DNA Analysis Indicates That the Amerind and the Nadene Populations Were Founded by Two Independent Migrations|url=http://www.genetics.org/cgi/reprint/130/1/153|first=A. Torroni, T. G. Schurr, C. C. Yang, EJE. Szathmary, R. C. Williams, M. S. Schanfield, G. A. Troup, W. C. Knowler, D. N. Lawrence, K. M. Weiss and D. C. Wallace|work=Center for Genetics and Molecular Medicine and Departments of Biochemistry and Anthropology, Emory University School of Medicine, Atlanta, Georgia|publisher==Genetics Society of America. Vol 130, 153-162|accessdate=2009-11-28}}</ref> {{Clear}} ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Col-begin}} {{Col-3}} *ಕೆನಡಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು *ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕಾಲೇಜ್ ಫಂಡ್ *ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು *ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಂಪನಿ/ಉತ್ಪನ್ನದ ಹೆಸರು *ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಮೆಡಲ್ *ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಲೇಮುಗಳ ಆಯೋಗ *ಇಂಡಿಯನ್‌ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳು *ಇಂಡಿಯನ್ ಓಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ *ಇಂಡಿಯನ್ ಮರುಸಂಘಟನೆ ಕಾಯ್ದೆ *ಇಂಡಿಯನ್ ಮೀಸಲು *ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ *ಅಂತರ-ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಿಸರ ಮಂಡಳಿ (ITEC) *ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೀಸಲುಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪಟ್ಟಿ *ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಲೇಖಕರ ಪಟ್ಟಿ *ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು *ದಿಬ್ಬ ಕಟ್ಟುವ(ಜನರು) {{Col-3}} *ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕಲೆ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಚರ್ಚ್ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜೂಜಾಟದ ಕೇಂದ್ರಗಳು *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಭಾಷೆಗಳು *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಯ ವಿವಾದ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಪುರಾಣಕಥೆ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಹೆಸರಿನ ವಿವಾದ *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕುಂಬಾರಿಕೆ *ನೆಬ್ರಾಸ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳು *ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಮರ II *ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಇತಿಹಾಸ *ಟುಲ್ಸಾ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ *ವಸತಿ ಶಾಲೆ * ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಪಡೆದ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡದ ಹೆಸರುಗಳು/ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳು * ರಾಜ್ಯ ಅಂಗೀಕೃತ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳು * ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು {{smaller|(includes Native American treaties)}} * ಟು-ಸ್ಪಿರಿಟ್(ದ್ವಿ ಮನೋಧರ್ಮ) * ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಜನರು * ಅಂಗೀಕಾರವಾಗದ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗಗಳು {{Col-3}} {{Portal box|Indigenous peoples of North America|United States}} {{Col-end}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=30em}} <div style="font-size:90%"> * ಆಡಮ್ಸ್, ಡೇವಿಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಲೇಸ್. ''ಎಜುಕೇಶನ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್: ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ 1875–1928'', [http://www.kansaspress.ku.edu/ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸಾಸ್], 1975. ISBN 0-7006-0735-8 (hbk); ISBN 0-7006-0838-9 (pbk). * ಬೈರ್ಹಾರ್ಸ್ಟ್, ಜಾನ್. ''ಎ ಕ್ರೈ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಅರ್ತ್: ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್''. ISBN 0-941270-53-X. * ಡೆಲೋರಿಯಾ, ವಿನೆ. 1969. ''ಕಸ್ಟರ್ ಡೈಡ್ ಫಾರ್ ಯುವರ್ ಸಿನ್ಸ್: ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೊ.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲ್ಲನ್. *ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನಿಕ್ ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಫೆಡರಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ಸ್ (e-CFR), ಟೈಟಲ್ 50: ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಆಂಡ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಪಾರ್ಟ್ 22-ಈಗಲ್ ಪರ್ಮಿಟ್ಸ್ {{cite web |url=http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&tpl=/ecfrbrowse/Title50/50cfr22_main_02.tpl |title=Electronic Code of Federal Regulations: |publisher==Ecfr.gpoaccess.gov |date=2007-02-27 |accessdate=2010-08-22 |archive-date=2007-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610034613/http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&tpl=%2Fecfrbrowse%2FTitle50%2F50cfr22_main_02.tpl |url-status=dead }} *ಹರ್ಸ್ಚ್‌ಫೆಲ್ಡರ್, ಅರ್ಲೆನೆ ಬಿ.; ಬೈಲರ್, ಮೇರಿ ಜಿ.; & ಡೋರಿಸ್, ಮೈಕೆಲ್. ''ಗೈಡ್ ಟು ರಿಸರ್ಚ್ ಆನ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್''. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (1983). ISBN 0-8389-0353-3. *ಜಾನ್ಸ್ಟನ್, ಎರಿಕ್ ಎಫ್. ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌'', ಅಟ್ಲಾಂಟ, GA: ಟ್ರೇಡ್‌ವಿಂಡ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ (2003). *ಜಾನ್ಸ್ಟನ್, ಎರಿಕ್. ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಟಿವ್''. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, PA: ಇ. ಸಿ. ಬಿಡಲ್, ಇತ್ಯಾದಿ. 1836–44. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಲೈಬ್ರರಿ. *ಜಾನ್ಸ್, ಪೀಟರ್ ಎನ್. ''ರೆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಏನ್ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್: ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕಲ್ಚರಲ್ ಅಫಿಲಿಯೇಶನ್ ಇನ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವೆಸ್ಟ್''. ಬೌಲ್ಡರ್, CO: ಬಯೂ ಪ್ರೆಸ್ (2005). ISBN 0-9721349-2-1. * {{cite book | last1=Kroeber |first1= Alfred L. |title= Cultural and Natural Areas of Native North America |publisher== University of California Publications in American Archaeology and Ethnology | year=1939 | url=https://books.google.com/books?id=_M70pNlgDf0C }} *ನಿಕೋಲ್ಸ್, ರೋಜರ್ ಎಲ್. ''ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಕೆನಡಾ, ಎ ಕಂಪೇರೆಟಿವ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ ಪ್ರೆಸ್ (1998). ISBN 0-8032-8377-6. *{{cite book | last1=Pohl | first1=Frances K. | url=http://www.thamesandhudsonusa.com/new/fall02/523792.htm | title=Framing America: A Social History of American Art | location=New York | publisher==Thames & Hudson | year=2002 | pages=54–56, 105–106 & 110–111 | isbn=0500237921 | access-date=2011-02-25 | archive-date=2007-08-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070808010902/http://www.thamesandhudsonusa.com/new/fall02/523792.htm | url-status=dead }} *{{cite journal | last1 = Shanley | first1 = Kathryn Winona | year = 2004 | title = The Paradox of Native American Indian Intellectualism and Literature | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&se=gglsc&d=5008600865 | journal = Melus | volume = 29 | issue = }} *{{cite journal | last1 = Shanley | first1 = Kathryn Winona | url=http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=76961328 |title=The Indians America Loves to Love and Read: American Indian Identity and Cultural Appropriation | journal=American Indian Quarterly |volume= 21 |issue= 4 |month=Autumn |year= 1997 |pages=675–702 | doi=10.2307/1185719 }} *ಕ್ರೆಚ್, ಶೆಪಾರ್ಡ್. ''ದಿ ಇಕಲಾಜಿಕಲ್ ಇಂಡಿಯನ್‌: ಮಿತ್ ಆಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: W.W. ನಾರ್ಟನ್, 1999. 352 ಪುಟ.&nbsp;ISBN 0-393-04755-5 *{{cite book | last1=Shohat |first1= Ella |last2= Stam |first2= Robert | title= Unthinking Eurocentrism: Multiculturalism and the Media |location= New York |publisher== Routledge |year= 1994 | isbn=0415063248 }} * ಸ್ಲೆಟ್ಚರ್, ಮೈಕೆಲ್, "ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್", ವಿಲ್ ಕಾಫ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡಿ ಮ್ಯಾಕ್ಫರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಕರು, ''ಬ್ರಿಟನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕಾಸ್: ಕಲ್ಚರ್, ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2005, 2 ಸಂಪುಟಗಳು. * {{cite book | last1=Snipp |first1= C.M. |title=American Indians: The first of this land | location = New York |publisher== Russell Sage Foundation |year= 1989 | url=https://books.google.com/books?id=E0CsvVoVA90C | isbn=0871548224 }} * ಸ್ಟರ್ಟೆವಂಟ್, ವಿಲಿಯಂ ಸಿ. (ಸಂಪಾದಕರು). ''ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್'' (ಸಂಪುಟ 1–20). ವಾಷ್ಟಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.: ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್. (ಸಂಪುಟಗಳು 1–3, 16, 18–20 ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ), (1978–ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ). * ಟಿಲ್ಲರ್, ವೆರೋನಿಕಾ ಇ. (ಸಂಪಾದಕರು). ''ಡಿಸ್ಕವರ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ USA: ಎ ವಿಸಿಟರ್ಸ್ ವೆಲ್ಕಮ್ ಗೈಡ್''. ಫೋರ್‌ವರ್ಡ್ ಬೈ ಬೆನ್ ನೈಟ್‌ಹಾರ್ಸ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್. ಡೆನ್ವರ್, CO: ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 1992. ISBN 0-9632580-0-1. </div> ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons|Native Americans}} * [http://www.archives.gov/research/arc/topics/native-americans/ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319165658/http://www.archives.gov/research/arc/topics/native-americans/ |date=2011-03-19 }} - ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ಆಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ನ [http://www.archives.gov/research/arc/ ಆರ್ಕೈವಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810205039/http://www.archives.gov/research/arc/ |date=2013-08-10 }}‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ * [http://www.LostWorlds.org ಪ್ರಿಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಆರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ @ LostWorlds.org] * [http://www.sc.edu/library/digital/collections/bonneville.html ಬೊನೆವಿಲ್ಲೆ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ 19th ಸೆಂಚುರಿ ಫೋಟೊಗ್ರಾಫ್ಸ್ ಆಫ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್] - ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೋಲಿನಾ ಲೈಬ್ರರಿಸ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಪೇಜ್ * [http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_000107_entries.htm ಹಫ್ಟನ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060315035215/http://college.hmco.com/history/readerscomp/naind/html/na_000107_entries.htm |date=2006-03-15 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/native.htm ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆಂಡ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್] - ''UCB ಲೈಬ್ರರೀಸ್ ಗೌ‌ಪಬ್ಸ್'' * [http://memory.loc.gov/ammem/browse/ListSome.php?category=Native%20American%20History ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ] - ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೆಮರಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ. *{{dmoz|Society/Ethnicity/The_Americas/Indigenous/Native_Americans}} * [http://www.firstnationsseeker.ca ಫರ್ಸ್ಟ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಸೀಕರ್] ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ. {{-}} {{Template group|list = {{Demographics of the United States}} {{Race in the 2000 U.S. Census}} {{Indigenous peoples of the Americas}} {{Native American rights}} {{Cultural areas of indigenous North Americans}} {{Indigenous peoples by continent}} }} {{Commonscat|Indigenous peoples of North America}} {{DEFAULTSORT:Native Americans In The United States}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಷಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕನ್‌ – ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಂಬಂಧಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಹದಿಮೂರು ವಸಾಹತುಗಳ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸ]] [[ca:Amerindi nord-americà]] [[de:Indianer Nordamerikas]] [[en:Native Americans in the United States]] [[eo:Usonaj indianoj]] [[es:Pueblos nativos de los Estados Unidos]] [[fa:سرخپوستان ایالات متحده آمریکا]] [[fr:Amérindiens aux États-Unis]] [[it:Nativi americani degli Stati Uniti]] [[ja:インディアン]] [[ko:미국내 아메리카 원주민]] [[pl:Tubylczy Amerykanie]] [[pt:Povos nativos dos Estados Unidos da América]] [[ru:Коренные народы США]] [[simple:Native Americans in the United States]] [[sv:USA:s ursprungsbefolkning]] [[ta:ஐக்கிய அமெரிக்காவிலுள்ள தொல்குடி அமெரிக்கர்]] [[th:กลุ่มชนพื้นเมืองอเมริกันในสหรัฐอเมริกา]] [[tr:Kızılderili]] [[zh:印第安人]] jjrb1nrvpvr5nyfjndqxeurlefz0jsa 0 35725 1373152 1339515 2026-05-11T04:17:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373152 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name =ಎಸ್.ಆರ್.ಕಂಠಿ | office =೬ನೇ [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ|ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ]] [[ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (ಭಾರತ)|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | term_start = ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೨ | term_end = ೨೦ ಜೂನ್ ೧೯೬೨ | predecessor = [[:en:Basappa Danappa Jatti|ಬಸಪ್ಪ ದಾನಪ್ಪ ಜತ್ತಿ]] | successor = [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]] | office1 = ಮೈಸೂರಿನ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರು | term_start1 = ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೭ | term_end1 = ೨೮ ಮೇ ೧೯೬೮ | predecessor1 = | successor1 = | 1blankname1 = [[:en:List of chief ministers of Mysore|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | 1namedata1 =[[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]] | office2 =ಮೈಸೂರಿನ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು | term_start2 = ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೭ | term_end2 = ೨೮ ಮೇ ೧೯೬೮ | 2blankname2 = [[:en:List of chief ministers of Mysore|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | 2namedata2 = [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]] | predecessor2 = | successor2 = | office3 = ಮೈಸೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು | term_start3 = ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೨ | term_end3 = ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೭ | 3blankname3 = [[:en:List of chief ministers of Mysore|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | 3namedata3 = [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]] | predecessor3 = | successor3 = | office4 = ೪ನೇ [[:en:List of speakers of the Mysore Legislative Assembly|ಮೈಸೂರು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್]] | term_start4 = ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೫೬ | term_end4 = ೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೨ | 4blankname4 = [[:en:List of chief ministers of Mysore|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | 4namedata4 = * [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ|ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ]] *[[:en:B. D. Jatti|ಬಿ.ಡಿ. ಜತ್ತಿ]] | predecessor4 = ಎಚ್.ಎಸ್.ರುದ್ರಪ್ಪ | successor4 = [[:en:Bantwal Vaikunta Baliga|ಬಂಟ್ವಾಳ ವೈಕುಂಠ ಬಾಳಿಗಾ]] | office5 = [[:en:List of Deputy Speakers of the Maharashtra Legislative Assembly| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಉಪಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು]] | term_start5 = ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೨ | term_end5 = ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೬ | predecessor5 = ಷಣ್ಮುಗಪ್ಪ ನಿಂಗಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ | successor5 = [[:en:S. K. Wankhede|ಎಸ್.ಕೆ. ವಾಂಖೆಡೆ]] | constituency5 = [[:en:Hungund (Vidhana Sabha constituency)|ಹುನಗುಂದ]] | office7 = [[:en:Member of the Legislative Assembly (India)|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ]] | term_start7 = ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೨ | term_end7 = ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೬ | predecessor7 = ''ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ'' | successor7 = ''ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ'' | constituency7 = [[:en:Hungund (Vidhana Sabha constituency)|ಹುನಗುಂದ]] | office6 = [[:en:Member of the Legislative Assembly (India)|ಮೈಸೂರು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ]] | term_start6 = ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೬ | term_end6 = ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೯ | predecessor6 = ''ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ'' | successor6 = ಜಿ.ಪಿ.ನಂಜಯ್ಯನಮಠ | constituency6 = [[:en:Hungund (Vidhana Sabha constituency)|ಹುನಗುಂದ]] | office8 = [[:en:Member of the Legislative Assembly (India)|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ]] | term_start8 = ಜನವರಿ ೧೯೪೬ | term_end8 = ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ | predecessor8 = ''ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ'' | successor8 = ''ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ'' | constituency8 = [[:en:Bagalkot district|ಬಿಜಾಪುರ ದಕ್ಷಿಣ]] | birth_date = {{Birth date|1908|12|21|df=y}} | birth_place = [[:en:Kerura|ಕೆರೂರು]], [[:en:Bombay Presidency|ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], [[:en:British Raj|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]]<br/><ref>{{cite web |last1=Baligar |first1=Manu|title=ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಸದೀಯ ಪಟುಗಳ ಬದುಕು ಬರಹಮಾಲಿಕ: ಎಸ್. ಆರ್. ಕಂಠಿ |url=http://www.kla.kar.nic.in/assembly/elib/pdf/eresources/S%20R%20KANTHI.pdf |website=Karnataka Legislative Assembly |publisher=kla.kar.nic.in |accessdate=12 December 2019}}</ref> | death_date = {{death date and age|1969|10|25|1908|12|21|df=y}} | death_place = [[ಕಿತ್ತೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ]], [[ಭಾರತ]]<br/> <ref>{{cite web |title=Fourth Karnataka Legislative Assembly (ನಾಲ್ಕನೇ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ) |url=http://kla.kar.nic.in/assembly/member/4assemblymemberslist.htm |website=Karnataka Legislative Assembly |publisher=kla.kar.nic.in |accessdate=12 December 2019}}</ref> | spouse = {{marriage|ಮರಿಬಸಮ್ಮ|1936}} | party = [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] | alma_mater = ಶಹಾಜಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜು, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ }} '''ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ರುದ್ರಪ್ಪ ಕಂಠಿ(ಎಸ್.ಆರ್.ಕಂಠಿ)''' (೨೧ [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೧೯೦೮ - ೨೫ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ |ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೧೯೬೯) ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] (ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ) ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದ [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಹಿಂದಿನ [[ಬಿಜಾಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆ) [[ಹುನಗುಂದ]] ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು [[ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ|ಲಿಂಗಾಯತ]] ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ೧೯೫೬ ರಿಂದ ೧೯೬೨ ರವರೆಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ]] [[ಸಭಾಪತಿ (ಸ್ಪೀಕರ್)|ಸಭಾಪತಿ]] ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕಂಠಿಯವರು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ೯೬ ದಿನಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name=stat7>{{cite web|title=Maharaja administers oath to then CM S.R. Kanti|url=http://mncworld.wordpress.com/2010/09/23/maharaja-adminsters-oath-to-then-cm-s-r-kanti-now-governor-adminsters-oath-to-new-ministers/|publisher=Mnc World}}</ref> ನಂತರ [[ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ |ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪರವರ]] ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.<ref name=stat1>{{cite web|title=Guiding Spirit|url=http://www.kittursainikschool.org/shrisrkanthi.html|publisher=Kittur Sainik School|access-date=6 November 2012|archive-date=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324172314/http://www.kittursainikschool.org/shrisrkanthi.html|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಗಳು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು.<ref name=stat2>{{cite news|title=S.R. Kanti remembered|url=http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122254210400.htm|archive-url=https://archive.today/20130125043733/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122254210400.htm|url-status=dead|archive-date=January 25, 2013|newspaper=[[The Hindu]]|date=December 22, 2008}}</ref><ref name=stat3>{{cite news|title=Former CM S R Kanti remembered|url=https://www.deccanherald.com/content/42627/former-cm-s-r-kanti.html|newspaper=Deccan Herald}}</ref> ಅವರು ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಬಣಜಿಗ ಉಪ-ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.<ref name=stat4>{{cite news|title=NewsKarnataka|url=https://www.newskarnataka.com/mysore/mysorian-becomes-cm-after-33-years|newspaper=NewsKarnataka|access-date=2024-12-02|archive-date=2019-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826134729/https://www.newskarnataka.com/mysore/mysorian-becomes-cm-after-33-years|url-status=dead}}</ref> ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:List of chief ministers of Karnataka|ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] hojlumdr5u18nebv6soxvdul95rl245 0 49419 1373183 1343787 2026-05-11T09:57:54Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1373183 wikitext text/x-wiki {{Subspeciesbox | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_caption = Male (left) and female (right) | image2 = Kukuriku.flac | image2_caption = The crowing of a rooster | status = DOM | genus = Gallus | species = gallus | species_link = Red junglefowl | subspecies = domesticus | synonyms = ''Gallus domesticus'' <small>[[L.]]</small> | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = GLW 2 global distributions of c) chickens.tif | range_map_caption = Chicken distribution }} [[ಚಿತ್ರ:Female pair.jpg|thumb]] [[File:కోడి పిల్లIMG20191207080730-01.jpg|thumb |right ]] '''ಕೋಳಿ'''ಯು (''ಗಾಲುಸ್ ಗಾಲುಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕೂಸ್'') ಒಂದು [[ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ|ಪಳಗಿಸಿದ]] [[ಫ಼ೌಲ್|ಹಕ್ಕಿ]], [[ಕೆಂಪು ಕಾಡುಕೋಳಿ]]ಯ ಒಂದು ಉಪಪ್ರಜಾತಿ. [[ದೇಶೀಯ ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಕ ಹಾಗು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ೨೪ ಬಿಲಿಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೋಳಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ [[ಪಕ್ಷಿ]] ಪ್ರಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಮಾನವರು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಆಹಾರ ಮೂಲವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು [[ಕೋಳಿಮಾಂಸ|ಮಾಂಸ]] ಹಾಗು [[ಮೊಟ್ಟೆ (ಆಹಾರ)|ಮೊಟ್ಟೆ]] ಎರಡನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ಏವಿಸ್, ವರ್ಗ, ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣ, ಫೇಸಿಯಾನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. ಮಾನವ ಸಾಕಿರುವ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕೋಳಿಗಳೆಲ್ಲ ಗ್ಯಾಲಸ್ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿನ ಕಾಡುಕೋಳಿಯಿಂದ ಪಡೆದವಾಗಿವೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಕೋಳಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸಬಲ್ಲುದು. ಹಾರುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತ ಸಾಗಬಲ್ಲುದು. ಬೇರೆ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದ ರೀತಿಯವು. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಕ್ಕಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ನಸುಬಾಗಿದ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ [[ಕೊಕ್ಕು]], 4 ಬೆರಳುಗಳುಳ್ಳ ಪಾದಗಳು (ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳು ಮುಂಭಾಗದೆಡೆಗೂ ಒಂದು ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಚಾಚಿವೆ). ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಪುಕ್ಕಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕತ್ತಿನೊಳಗೆ ಗಾಳಿಚೀಲಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಚಿಕ್ಕ ರೆಕ್ಕೆಗಳು-ಇವು ಕೋಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. [[ಕಾಳು]]ಗಳೇ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. [[ಕಾಡುಕೋಳಿ]] ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ 8-12 ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದಾದರೂ ಸಾಕಿದ ಕೋಳೀಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡುಕೋಳಿಗಳು ದಿನಕ್ಕೊಂದರಂತೆ ಸುಮಾರು 20 ದಿನ ಇಡುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 3-4 ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಫಾರಮ್ ಕೋಳಿಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 240-250 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ [[ಮಾಂಸ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಾಗಿ ಮಾನವ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸಾಕಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೋಳಿಯೇ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳೂ ಕಾಡುಕೋಳಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಕಣೆಯೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3,200ಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖನ== <ref>https://www.britannica.com/animal/hen</ref> <ref>https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hen</ref> <ref>https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hen</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಳಿ}} [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] lvozzav3tda0t0j8he1wj62olvf94tc 1373184 1373183 2026-05-11T09:58:23Z VASANTH S.N. 728 1373184 wikitext text/x-wiki {{Subspeciesbox | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_caption = Male (left) and female (right) | image2 = Kukuriku.flac | image2_caption = The crowing of a rooster | status = DOM | genus = Gallus | species = gallus | species_link = Red junglefowl | subspecies = domesticus | synonyms = ''Gallus domesticus'' <small>[[L.]]</small> | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = GLW 2 global distributions of c) chickens.tif | range_map_caption = Chicken distribution }} [[File:కోడి పిల్లIMG20191207080730-01.jpg|thumb |right ]] '''ಕೋಳಿ'''ಯು (''ಗಾಲುಸ್ ಗಾಲುಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕೂಸ್'') ಒಂದು [[ಪಳಗಿಸುವಿಕೆ|ಪಳಗಿಸಿದ]] [[ಫ಼ೌಲ್|ಹಕ್ಕಿ]], [[ಕೆಂಪು ಕಾಡುಕೋಳಿ]]ಯ ಒಂದು ಉಪಪ್ರಜಾತಿ. [[ದೇಶೀಯ ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಕ ಹಾಗು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ೨೪ ಬಿಲಿಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೋಳಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ [[ಪಕ್ಷಿ]] ಪ್ರಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಮಾನವರು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಆಹಾರ ಮೂಲವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು [[ಕೋಳಿಮಾಂಸ|ಮಾಂಸ]] ಹಾಗು [[ಮೊಟ್ಟೆ (ಆಹಾರ)|ಮೊಟ್ಟೆ]] ಎರಡನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ಏವಿಸ್, ವರ್ಗ, ಗ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣ, ಫೇಸಿಯಾನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. ಮಾನವ ಸಾಕಿರುವ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕೋಳಿಗಳೆಲ್ಲ ಗ್ಯಾಲಸ್ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿನ ಕಾಡುಕೋಳಿಯಿಂದ ಪಡೆದವಾಗಿವೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಕೋಳಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸಬಲ್ಲುದು. ಹಾರುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತ ಸಾಗಬಲ್ಲುದು. ಬೇರೆ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದ ರೀತಿಯವು. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಕ್ಕಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ನಸುಬಾಗಿದ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ [[ಕೊಕ್ಕು]], 4 ಬೆರಳುಗಳುಳ್ಳ ಪಾದಗಳು (ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳು ಮುಂಭಾಗದೆಡೆಗೂ ಒಂದು ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಚಾಚಿವೆ). ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಪುಕ್ಕಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕತ್ತಿನೊಳಗೆ ಗಾಳಿಚೀಲಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಚಿಕ್ಕ ರೆಕ್ಕೆಗಳು-ಇವು ಕೋಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. [[ಕಾಳು]]ಗಳೇ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. [[ಕಾಡುಕೋಳಿ]] ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ 8-12 ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದಾದರೂ ಸಾಕಿದ ಕೋಳೀಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡುಕೋಳಿಗಳು ದಿನಕ್ಕೊಂದರಂತೆ ಸುಮಾರು 20 ದಿನ ಇಡುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 3-4 ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಫಾರಮ್ ಕೋಳಿಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 240-250 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ [[ಮಾಂಸ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಾಗಿ ಮಾನವ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸಾಕಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೋಳಿಯೇ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳೂ ಕಾಡುಕೋಳಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಕಣೆಯೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3,200ಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖನ== <ref>https://www.britannica.com/animal/hen</ref> <ref>https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hen</ref> <ref>https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hen</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಳಿ}} [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] pqcrm3bkdfn3jlnezwz3ucgmfrndkix 0 61592 1373140 1335631 2026-05-10T16:26:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373140 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Magadhi Prakrit |altname=ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ |region=[[ಭಾರತ]] |extinct=developed into [[Magahi language|ಮಾಗಧೀ]] |familycolor=ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ |fam2=[[Indo-Iranian languages|ಇಂಡೋ -ಇರಾನಿಯನ್]] |fam3=[[Indo-Aryan languages|ಇಂಡೋ -ಆರ್ಯನ್]] |iso3=pka }} '''ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ''' [[ಪ್ರಾಕೃತ]]ದ ಒಂದು ಉಪಭಾಷೆ. ಮಗಧ ದೇಶದ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ಮಾಗಧೀ ಉಪಭಾಷೆಗೆ ಸಮೀಪದ್ದಾಗಿದೆ. [[ಬುದ್ಧ]] ಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದಂತೆ, [[ಮಹಾವೀರ]] [[ತೀರ್ಥಂಕರ]] ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ವಾರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯುಂಟು. ಜೈನಾಗಮಗ್ರಂಥಗಳ ಭಾಷೆ ಕ್ರಮೇಣ ತುಸು ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿದ್ದಿತೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಕ್ಕೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮಾಗಧಿಯಂತೆ ಅಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯ ಏಕವಚನ ಏಕಾರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಲ್ಲಿಂಗನಾಮಗಳ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಏಕವಚನ ರೂಪುದೇವಂಸಿ-ಈ ರೀತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾದದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಈ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ರಕಾರವು ಲಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಮಾಗಧಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯದ ಜೈನಾಗಮದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸುಮಾರು 45 ಗ್ರಂಥಗಳು ಅರ್ಧಮಾಗಧೀಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವುಗಳ ವಿವರ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: 11 ಅಂಗಗಳು, 12 ಉಪಾಂಗಗಳು, 6 ಛೇದಸೂತ್ರಗಳು, 4 ಮೂಲಸೂತ್ರಗಳು, 10 ಪ್ರಕೀರ್ಣಕಗಳು ಮತ್ತು ನುದಿಯಾದಿ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳು. ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಕಾಲದವಲ್ಲ. ಆಚಾರಾಂಗ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಕೃತಾಂಗ ಇವುಗಳ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರುತಸ್ಕಂಧಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅರ್ವಾಚೀನ ಅಂಶಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಹೋಗಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಶಕ್ತಶಕದ ಪುರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳ ಅಂತಿಮ ಸ್ವರೂಪ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ್ದು. ಸಂಸ್ಕೃತನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿರುವ ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.jainworld.com/literature/jain_agams.asp Jain Agams] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214085724/http://jainworld.com/literature/jain_agams.asp |date=2015-02-14 }} *[https://archive.org/download/ardhamagadhidict005007mbp/ardhamagadhidict005007mbp.pdf An Illustrated Ardha-Magadhi Dictionary] *[http://jainfriends.tripod.com/books/jibljainismliterature.html Jainism in Buddhist Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810115344/http://jainfriends.tripod.com/books/jibljainismliterature.html |date=2014-08-10 }} {{wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ|ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] f08nfhmw1igew625vux4w7tiveyu7hn 0 83602 1373151 1337936 2026-05-10T23:33:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373151 wikitext text/x-wiki [[File:Kingdoms of Israel and Judah map 830.svg|thumb|360px|ಕ್ರಿ.ಪೂ 9 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮತ್ತು ಜುದಾ ನಕ್ಷೆ]] ದೇಶದ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭವಾದದ್ದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಆಗಿನಿಂದ ಈಗಿನ ವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ತೋರಿದ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಉತ್ಖನನಗಳೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆದು ಈಗ [[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲಿನ]] ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅನೇಕ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ==ಪ್ರಾಕ್ತನ ಚರಿತ್ರೆ== [[File:Nahal-mearot-jamal-cave.JPG|thumb|360px|Nahal-mearot-jamal-cave]] ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಬೆವಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಷೂಲಿಯನ್ ಹಂತದ ಕೈಗೊಡಲಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ. ಇವು ಸುಮಾರು 2,50,000 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಮೊದಲಿನವೆಂಬುದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಚಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳ ತಯೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಟೀರಿಯನ್ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪರ್ವತದ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡರೊಥಿ ಗ್ಯಾರಡ್ ಎಂಬ ವಿದೂಷಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಳು. ಪಶ್ಚಾದುಷೋ ಮಾದರಿಯ (ನಿಯಾಂಡರ್ಥ ಲಾಯಿಡ್) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ವರ್ಗದ ಮಿಶ್ರಸಂತತಿಯ ಜನ ಈ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯ ಕರ್ತೃಗಳಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ಅವರ ಆಸ್ತಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅಂತ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 50,000 ವರ್ಷಗಳ ಆರಿಗ್ನೇಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 20,000 ವರ್ಷಗಳ ಆಟ್ಲಿಟಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ.ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಶೇಷಗಳು ಮೊದಲು ವಾಡಿಎಲ್ ನಟೂಫ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದುದರಿಂದ ಆ ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ನಟೂಫಿಯನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ. ಪೂ. 10,000-6,000 ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಜನ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದು ಆಹಾರೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಚಕಮಕಿಕಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದ ಕುಡುಗೋಲುಗಳಿಂದ ಕುಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ದುಷ್ಟಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಈ ಜನರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳು. [[File:Ancient Orient.png|thumb|360px|ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪ ಪ್ರಾಚ್ಯದ ನಕಾಶೆ/Ancient Orient]] ==ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ== ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶದವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೆರಿಕೊ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ನಯವಾಗಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಜನ ಕ್ರಿ. ಪೂ 6-5ನೆಯ ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ವರ್ತುಳಾಕಾರದ ಶಿಲಾ [[ಸಮಾಧಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5000ದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಡಕೆಗಳ ಉಪಯೋಗವೂ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನವೂ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆಹಾರೋತ್ಪಾದನೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳು. ==ತಾಮ್ರ ಶಿಲಾಯುಗ== [[File:Merenptah Israel Stele Cairo.jpg|thumb|ಕೈರೋದಲ್ಲಿನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸ್ಟೆಲಾ (ಜೆಇ 31408) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೆರ್ನೆಪ್ಟಾ ಸ್ಟೀಲ್.]] ತಾಮ್ರ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಫಸ್ಸೂಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ದೊರಕಿದರು ಅನಂತÀರ ಇತರ ಅನೇಕ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲೂ ದೊರಕಿವೆ. ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿ. ಪೂ. 3100ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ತಾಮ್ರದ ಉಪಯೋಗ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದದ್ದರ ಗುರುತಾಗಿ ಈ ಲೋಹದ ಎರಡು ಕೊಡಲಿಗಳೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ. ಮಡಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವ ರೂಢಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. == ಕಂಚಿನ ಯುಗ== [[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲಿನ]] ಕಂಚಿನ ಯುಗ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 3000-1200ರಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಂಚಿನಯುಗ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಕಾಲಗಳೆಂದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಸ್ಸೂಲ್ ಮೈದಾನಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲೆ. ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನ ಈ ಕಾಲದ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತ ನೆಲೆಗಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೂ ತಪ್ಪಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಮೆಗಡ್ಡೋ ಖಿರ್ಬೆಟ್-ಕೆರಕ್, ಲಚಿಪ್ ಮುಂತಾದ ಈ ಕಾಲದ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಕಮಕಿ ಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಇತ್ತು. ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಮಡಕೆಗಳು ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2500 ಸುಮಾರಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಅದರ ನೆಲೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೋಟೆ ಕೊತ್ತಲುಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದುವು.ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಿರಿಯ ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಿರುಸಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ಕೀಲಾಕಾರ (ಕ್ಯಾನಿಫಾರಂ) ಬರಹ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಮೆಗಿಡ್ಡೊ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಮತ್ತು ದಂತದ ವಸ್ತುಗಳು ಈ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರತೀಕಗಳು. ದಂತದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಹವೇ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದಿದೆ. ಉತ್ಸವ ದೃಶ್ಯಗಳೂ ಹಲವು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಗೆಜೆರ್, ಜೆರೂಸಲೆಂ, ಲಚಿಷ್ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮೆಗಿಡ್ಡೊದಲ್ಲಿ ಸಹ ಈ ಕಾಲದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ತಾದ ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಮನೆಗಳ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಕಂದಕದಂತೆ ನಗರವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಒದಗಿತ್ತು. ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಮರ್ನ ಪತ್ರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಾಜರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸೀರಿಯದ ರಾಜರುಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 1200ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ ಹಬ್ಬಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾನಂತರ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಇಸ್ರೇಲಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೀಬ್ರೂಗಳು ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನರೀತಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಟೈಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ಕಬ್ಬಿಣ ಲೋಹಗಾರಿಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಸರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಟೆಲ್-ಎಲ್-ಫುಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಭೂಉತ್ಖನನದಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿರುವಂತೆ ಈ ಕಾಲದವರು ಸರಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕøತಿ. ಇವರು ಹೊಸರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಆಕಾರದ ಮಡಕೆ ಕುಡಿಕೆಗಳನ್ನೂ ನೂಲುವ ತಕಲಿಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳೆಂದರೆ ನೆರೆಯ ಫಿಲಿಸ್ಟೈನರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಅಕ್ಷರಪದ್ಧತಿಯ ಬರವಣಿಗೆಗೆ, ಮಸಿ ಮತ್ತು ಲೇಖನಿಯ ಉಪಯೋಗ. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೀರಿಯನ್ನರಿಂದಲೂ 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರಿಂದಲೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರಿಂದಲೂ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರಿಂದಲೂ ಇಸ್ರೇಲು ಪರಾಜಯಹೊಂದಿತು.(ಬಿ.ಕೆ.ಜಿ.) ==ಈಚಿನ ಚರಿತ್ರೆ== [[File:Jerusalem-2013(2)-Aerial-Temple Mount-(south exposure).jpg|thumb|360px|ಜೆರುಸಲೆಮ್ -2013 (2) -ಏರಿಯಲ್-ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್- (ದಕ್ಷಿಣ ದೃಶ್ಯ)]] ಈಗ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇನನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು; ಅನಂತರ ಇದು [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್]] ಆಯಿತು. ಯೆಹೂದ್ಯರು [[ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು]] ಬಿಟ್ಟು, ಸಿನಾಯ್ ಮರಳುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದು, ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜನಾಂಗವಾಗಿ ಬಾಳಿದರು; ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಹೆಸರಾದ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಯೆಹೂದ್ಯ ಪ್ರವಾದಿಗಳು, ಪುರೋಹಿತರು, ಕವಿಗಳು, ದಾರ್ಶನಿಕರು ಬದುಕಿ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ.(ನೋಡಿಪ್ಯಾಲಸ್ತೀನ್)ಪ್ರಾಚೀನ ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಸಾಲ್. ಅವನ ತರುವಾಯ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಡೇವಿಡ್ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ; [[ಜೆರೂಸಲೆಂ]] ನಗರವನ್ನು [[ರಾಜಧಾನಿ]]ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಮುಂದೆ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಸಾಲಮನ್ ತಾಮ್ರದ ಸ್ತಂಭಗಳಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಆದರೆ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿಕಾರರು ಅನೇಕ ಸಲ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆಳಿದರು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಫಲವತ್ತಾದ [[ನೈಲ್]] ನದೀ ಬಯಲಿನಲ್ಲೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ಅಷ್ಟೇ ಫಲವತ್ತಾದ [[ಯೂಫ್ರೆಟೀಸ್]] ನದೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಇದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಯಿತು. ಅಸ್ಸೀರಿಯನ್ನರು, ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು, ಗ್ರೀಕರು, ರೋಮನರು-ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬರಾದ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಇಸ್ರೇಲನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಇದು ಆಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ತುರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಹೋಯಿತು. ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ನಡುವೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೊಂಚ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಿತ್ತು; ಉಳಿದ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುಗಳು ದೇಶವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಯೆಹೂದ್ಯರ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಮಮತೆ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ; ಗೋಳುಗೋಡೆಯ (ವೇಲಿಂಗ್ ವಾಲ್) ಎದುರು ನಿಂತು ಪರದಾಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿ, ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗೆ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ== [[File:OETA Syria.png|thumb|360px|ಆಕ್ರಮಿತ ಎನಿಮಿ ಟೆರಿಟರಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, 1918- OETA Syria]] ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಯೆಹೂದ್ಯ]]ರು ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ತೊರೆದು, ತಮ್ಮದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅವರ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದ್ಯರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವೊಂದರ ರಚನೆಗಾಗಿ ಚಳವಳಿ ಹೂಡಿದರು. ಆ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಟೆಯೋಡೋರ್ ಹೆಟ್ರ್ಸಲ್. ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಹರಡಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗೆ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವೇ ಈ ಚಳವಳಿಯ ಗುರಿ. ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ, ರಾತ್‍ಚೈಲ್ಡ್ ನೀಡಿದ ಉದಾರ ಧನಸಹಾಯ ಇವುಗಳಿಂದ [[ಯೆಹೂದ್ಯ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯನಿಧಿಯೊಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬಯಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದವರಿಗೋಸ್ಕರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಈ ಅನುಕೂಲವನ್ನೊದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 1908ರಲ್ಲಿ ಜಾಫದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೆಹೂದ್ಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವಾದಿ ನಿಯೋಗ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ==ಎರಡು ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮ== 1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿತು. ಜರ್ಮನರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದ್ದ ತುರ್ಕರು ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಯೆಹೂದ್ಯರ ನೈತಿಕ ಬೆಂಬಲ ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಯೆಹೂದ್ಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯನೀತಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಡನೆ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲೆ 1917ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲ್ಪುರ್ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬಂತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆಸುನಾಡನ್ನು ರಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದುವು. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖಂಡರೂ ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. 1919ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಧಾನ ನಿಯೋಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ. ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಈ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಸಂಘದ (ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್) ನಿರ್ಣಯದಂತೆ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದು 1922ರಲ್ಲಿ. ==ಅರಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಯೆಹೂದ್ಯರ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆ== [[File:UN Partition Plan For Palestine 1947.png|thumb|ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಭಜನಾ ಯೋಜನೆ, 1947]] ಅರಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಯೆಹ್ಯೂದರ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಅರಬ್ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನ್, ಯೆಹೂದ್ಯ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಬ್ಭಾಗ ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆಯೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ತೊಡಕುಗಳಿದ್ದುವು. ಅರಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಯೆಹೂದ್ಯರ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಗುಂಪುಗಳು ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಜೆರೂಸಲೆಂನಲ್ಲೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಅರಬ್ಬರಿದ್ದರು. ಇದು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಲೇಬೇಕೆಂದು ಯೆಹೂದ್ಯರ ಆಗ್ರಹ. ಅರಬ್ಬರು ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದವೂ ನ್ಯಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಅವರು ಅನೇಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನೆತ್ತಿದರು. ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾದದ್ದು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ. ಅದು ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕ್ಷೇಮ ಮುನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕುಟಿಲ ಪ್ರಯತ್ನ. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 90ರಷ್ಟು (ಹೊರದೇಶಗಳಿಂದ ಯೆಹೂದ್ಯರು ವಲಸೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ) ಜನ ಅರಬ್ಬರೇ ಇದ್ದರು. ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರೋಮನ್ನರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು: ಈ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಅರಬ್ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಇಬ್ಭಾಗಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೆಹೂದ್ಯರು ವಲಸೆ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಅರಬ್ಬರು ಮನೆಮಠಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೇ ಯೆಹೂದ್ಯರು ಅನ್ಯಜನರು. ಇದು ಅರಬ್ಬರ ವಾದ. ==ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ== [[File:Flickr - Government Press Office (GPO) - Defense Minister Moshe Dayan, Chief of staff Yitzhak Rabin, Gen. Rehavam Zeevi (R) And Gen. Narkis in the old city of Jerusalem.jpg|thumb|left|Flickr - Government Press Office (GPO) -ದಿ. 7 ಜೂನ್ 1967 ರಂದು ಹಳೆ ನಗರ ಆಫ್ ಜೆರುಸಲೆಮ್ನಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಉಜಿ ನಾರ್ಕಿಸ್, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಮೋಶೆ ದಯಾನ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಯಿತ್ಜಾಕ್ ರಾಬಿನ್ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ರೆಹವಮ್ ಜೆವಿ.]] [[File:Six Day War Territories.svg|thumb|ಇಸ್ರೇಲ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶ- ಹಳದಿ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶ: ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಆರು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು- ತಿಳಿಕಂದು ಕೆಂಪು ಪ್ರದೇಶ ; ಸಿನಾಯ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು 1982 ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು.]] ಆದರೆ ಈ ಮಧ್ಯೆ [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅರಬ್-ಯೆಹೂದ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. 1940ರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರನ ಉನ್ಮಾದಕ್ಕೆ ಅರವತ್ತು ಲಕ್ಷ ಯೆಹೂದ್ಯರು ಬಲಿಯಾದರು. ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಬೆಲೆಯೇನಾದರೂ ಇದೆಯೆ? ಎಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜನ ಶಂಕಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಯೆಹೂದ್ಯರನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಹಿಟ್ಲರನ ರೀತಿ.(ನೋಡಿ- ಹಿಟ್ಲರ್,-ಅಡಾಲ್ಫ್)ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನೂರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಯುರೋಪಿನಿಂದ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ತುಂಬಿದ್ದ ಯೆಹೂದ್ಯರಿಗೂ ಅರಬ್ಬರಿಗೂ 1947ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ 1948ರ ಮೇ 14ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು, ಮೇ 15ರಂದು ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನ ಉದಯವಾಯಿತು. ಅದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಿತು. 1949ರ ಜನವರಿಯ ವರೆಗೂ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಇಸ್ರೇಲಿಗೂ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಕೌಲಿನ ಸಹಿಯಾಗಿಲ್ಲ; ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ನೇಮಿಸಿರುವ ಯುದ್ಧ ವಿರಾಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. 1967ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿಗೂ ನೆರೆಯ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಆರು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದ ಫಲವಾಗಿ ಇಡೀ ಜೆರೂಸಲೆಂ, ಜಾರ್ಡನೆ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಯ ಪ್ರದೇಶ. ಸಿನಾಯ್ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಗೋಲನ್ ದಿಬ್ಬಗಳು ಇಸ್ರೇಲಿನ ವಶವಾದುವು. ಜೆರೂಸಲೆಂ ಅನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ.(ಆರ್.ಟಿ.ಎಸ್.; ಕೆ.ಜಿ.)<ref> [https://kn.wikisource.org/s/4e7 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಇಸ್ರೇಲಿನ ಇತಿಹಾಸ]</ref><ref>[https://www.history.com/topics/middle-east/history-of-israel Israel;HISTORY.COM EDITORS; MAY 14, 2019ORIGINAL-JUN 30, 2017]</ref> ==ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು== ===ಓಸ್ಲೊ ಒಪ್ಪಂದ=== *ಜುಲೈ 25, 1993 ರಂದು, ಇಸ್ರೇಲ್ ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಲೆಬನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1993 ರಂದು, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಪಿಎಲ್ಒ) ಶ್ವೇತಭವನದ ದಕ್ಷಿಣ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಓಸ್ಲೋ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ (ತತ್ವಗಳ ಘೋಷಣೆ) ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಪರಸ್ಪರ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿ, ತತ್ವಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಿಂದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.<ref>[Declaration of Principles on Interim Self-Government Arrangements Archived 2 March 2017 at the Wayback Machine Jewish Virtual Library]</ref> ===ಇಸ್ರೇಲ್-ಜೋರ್ಡಾನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ=== *ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಲ್ಒ ಮೇ 1994 ರಲ್ಲಿ ಗಾಜಾ-ಜೆರಿಕೊ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನಿಂದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಜುಲೈ 25, 1994 ರಂದು, ಜೋರ್ಡಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು, ಇದು 1948 ರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26 ರಂದು ಯುಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಇಸ್ರೇಲ್-ಜೋರ್ಡಾನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ನೆರವೇರಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.kinghussein.gov.jo/peacetreaty.html |title=Treaty of Peace between The Hashemite Kingdom of Jordan and The State of Israel King Hussein website |access-date=2019-12-08 |archive-date=2018-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180211123245/http://www.kinghussein.gov.jo/peacetreaty.html |url-status=dead }}</ref> ===ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಮಧ್ಯಂತರ ಒಪ್ಪಂದ=== *ಪ್ರಧಾನಿ ಯಿತ್ಜಾಕ್ ರಾಬಿನ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಲ್ಒ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಯಾಸರ್ ಅರಾಫತ್ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಮಧ್ಯಂತರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 1995 ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಪರವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಲ್ಒ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಮಾತುಕತೆಗಳ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಪಿಎಲ್ಒ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾತುಕತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದವರಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯರು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು, ಇದು 1917 ರ ನಂತರ ವಲಸೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲ ಯಹೂದಿಗಳನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಕರೆ ನೀಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mideastweb.org/plocha.htm |title=PLO Covenant (Charter) 1968". www.mideastweb.org.208 |access-date=2019-12-08 |archive-date=2015-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151007042351/http://www.mideastweb.org/plocha.htm |url-status=dead }}</ref> ===ಲೆಬನಾನ್‌ನಿಂದ- ಇಸ್ರೇಲ್ ವಾಪಾಸು=== [[File:Idf back from lebanon (temp).jpg|thumb|2006 ರ ಲೆಬನಾನ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಹಲ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸೈನಿಕರು]] *ಮೇ 25, 2000 ರಂದು, ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಉಳಿದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಲೆಬನಾನ್‌ನ "ಭದ್ರತಾ ವಲಯ" ದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಲೆಬನಾನ್ ಸೈನ್ಯದ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ಸದಸ್ಯರು (ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು) ಇಸ್ರೇಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ 425 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜೂನ್ 16, 2000 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಲೆಬನಾನ್‌ನಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಲೆಬನಾನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ಶೆಬಾ ಫಾರ್ಮ್ಸ್" ( ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1967 ರವರೆಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವವರೆಗೂ ಸಿರಿಯಾ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿತು). <ref>[Kaufman, Asher (Autumn 2002). "Who owns the Shebaa Farms? Chronicle of a territorial dispute". Middle East Journal (Middle East Institute) 56 (4): 576–596.]</ref> ===ಜೆರುಸಲೆಮ್‍ ಇಸ್ರೇಲಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆ- ಟ್ರಂಪ್=== *6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 ರಂದು, '''ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಜೆರುಸಲೆಮ್ ಅನ್ನು ಇಸ್ರೇಲಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ''' ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಇದುವರೆಗಿನ ರಾಜಧಾನಿ "ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‍" ನಿಂದ ದ ಜೆರುಸಲೆಮ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, 25 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್‍ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಗೋಲನ್ ಹೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ನರು ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ "ಗ್ರೇಟ್ ಮಾರ್ಚ್ ಆಫ್ ರಿಟರ್ನ್" ಅನ್ನು ಗಾಜಾ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>[Proclamation 9683 of 6 December 2017, 82 FR 58331]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47758369 Gaza protests: Thousands mark 'Great Return' anniversary;30 March 2019]</ref> [[File:Jerusalem-2013(2)-Aerial-Temple Mount-(south exposure).jpg|thumb|460px|center|ಜೆರುಸಲೆಮ್ -2013 -ಏರಿಯಲ್-ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್- (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ)]] ===ಇಸ್ರೇಲ್ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ=== *ಮಾಹಿತಿ:[https://www.prajavani.net/explainer/why-is-israel-holding-its-third-election-in-a-year-709477.html Explainer | ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಸಲ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್?ಪಿಟಿಐ / ರಾಯಿಟರ್ಸ್ d: 03 ಮಾರ್ಚ್ 2020,] ==ನೋಡಿ== *[[ಇಸ್ರೇಲ್]] ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ== [https://santoshthammaiah.wordpress.com/2014/07/18/%E0%B2%87%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B3%80%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%A3%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E0%B2%87%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%87%E0%B2%B2%E0%B3%80%E0%B2%95/ ಇಸ್ರೇಲಿ ಹೋರಾಟ -ಬ್ಲಾಗ್] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] amg4ai2lq5y3rhvq8cin35acmyr5tcf 0 95837 1373186 1341760 2026-05-11T10:58:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373186 wikitext text/x-wiki [[Image:Mom and Premature Baby at Kapiolani.jpg|thumb|300x300px|A new mother holds her [[Preterm birth|premature baby]] at [[Kapi'olani Medical Center for Women & Children|Kapiolani Medical Center]] NICU in Honolulu, Hawaii]] '''ಕಾಂಗರೂ ಕಾಳಜಿ''' ಅಥವಾ ಕಾಂಗರೂ ತಾಯಿ ಆರೈಕೆ (ಕೆಎಂಸಿ), ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೈಕೆ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಶುಗಳು ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಪೋಷಕರಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>Anderson GC, Marks EA, Wahlberg V. Kangaroo care for premature infants. Am J Nurs 1986 July;86(7):807-9.</ref> ಕಡಿಮೆ ಜನನ-ತೂಕದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೈಪೋಥರ್ಮಿಯಾದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ,ಮಗುವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಲು ಮತ್ತು ಸ್ತನ್ಯಪಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನಿಯೋನಾಟಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗರೂ ಕಾಳಜಿ, ಮರ್ಕ್ಯುಪಿಯಲ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ,ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿಶು ಮರಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮತ್ತು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite news|title=Karnataka Mother Inspires WHO Campaign Of Kangaroo Mother Care|url=https://thelogicalindian.com/health/karnataka-kangaroo-mother-care/|accessdate=20 January 2018|publisher=thelogicalindian.com/|archive-date=28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028141838/https://thelogicalindian.com/health/karnataka-kangaroo-mother-care/|url-status=dead}}</ref> ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ಇರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾಲುಣಿಸುವ ದರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref name="Ludington-Hoe">Ludington-Hoe, S., Lewis, T., Morgan, K., Cong, X., Anderson, L., & Reese, S. (2006). Breast and infant temperatures with twins during shared kangaroo care. Journal of Ostetrics, Gynecologic, and Neonatal Nursing, 35 (2), 223-231.</ref><ref>{{cite news|title=ಶಿಶು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾಂಗರೂ ‘ಮದರ್‌ ಕೇರ್‌’|url=https://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/koppala/-/articleshow/60247224.cms|accessdate=20 January 2018|publisher=vijaykarnataka.indiatimes.com}}</ref> ==ವಿವರಣೆ== [[File:Born too soon and too small - Ediths twin boys (7497732174).jpg|thumb|A woman holds her premature twin grandsons skin-to-skin. This position helps babies maintain the proper body temperature.]] ಕಾಂಗರೂ ಆರೈಕೆ ಶಿಶುವನ್ನು ಒಂದು ನೇರ ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಿಕಟತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಬಂಧವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಪೋಷಕರ ಸ್ಥಿರವಾದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯು ನಿಯೋನೇಟ್ನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಕ್ಷಯಪಾತ್ರೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನವಜಾತ ತೀವ್ರ-ಆರೈಕೆ ಘಟಕ (NICU) ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಶಿಶು ಆರೈಕೆಯ ಈ ಮಾದರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ,ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ೨೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನವಜಾತ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳು ಇಂದು ಕಾಂಗರೂ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ೮೨% ರಷ್ಟು ನವಜಾತ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳು ಇಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗರೂ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ == ಸ್ವೀಡನ್ನ ಪೀಟರ್ ಡೆ ಚಟೌ ಅವರು ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ "ಆರಂಭಿಕ ಸಂಪರ್ಕ" ದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ, ಇದು ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದು ಲೇಖನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಲ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಆರಂಭಿಕ ತಾಯಿಯ-ಶಿಶು ಬಂಧದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರಪರಿಚಿತರು. "ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲ ವರದಿ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಥಾಮ್ಸನ್ರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಟೌದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಲಂಬೊ, ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗರೂ ಮದರ್ ಕೇರ್ ನ ಮೂಲ ಸಮಕಾಲೀನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿನ ಹಿಂದಿನದು. ಆದರೆ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref>De Chateau P. The influence of early contact on maternal and infant behaviour in primiparae. Birth and the Family Journal 1976;3:149-55.</ref><ref name="ReferenceA">Thomson ME, Hartsock TG, Larson C. The importance of immediate postnatal contact: its effect on breastfeeding. Can Fam Physician 1979 November;25:1374-8.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.udayavani.com/kannada/news/health-news/134101/duration-of-the-pre-low--weight-infants-born-to-take-care-of--care ಅವಧಿ ಪೂರ್ವ/ಕಡಿಮೆ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶಿಶುಗಳ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ www.udayavani.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160225092606/http://www.udayavani.com/kannada/news/health-news/134101/duration-of-the-pre-low--weight-infants-born-to-take-care-of--care |date=2016-02-25 }} * [http://kn.vikaspedia.in/health/cb0c97c97cb3cc1/ca8cb5c9ccbeca4-cb6cbfcb6cc1c97cb3-c86cb0c95cc6 ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೈಕೆ] * [http://www.prematurity.org/baby/kangaroo.html "Kangaroo Care Benefits" from Prematurity.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101128080300/http://prematurity.org/baby/kangaroo.html |date=2010-11-28 }} * http://www.motherfriendly.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427200315/http://www.motherfriendly.org/ |date=2019-04-27 }} * http://who.int./reproductive-health/publications/kmc/text.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090516175609/http://www.who.int/reproductive-health/publications/kmc/text.pdf |date=2009-05-16 }} * http://home.mweb.co.za/to/torngren/eng-berg.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526092846/http://home.mweb.co.za/to/torngren/eng-berg.html |date=2011-05-26 }} * http://www.ninobirth.org * http://www.kangaroocareusa.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180502053216/http://www.kangaroocareusa.org/ |date=2018-05-02 }} * http://kangaroo.care {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಆರೈಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] t6o2ynvr9dfhgf6trr148qr8u6so9no 0 123849 1373150 1337877 2026-05-10T23:24:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373150 wikitext text/x-wiki '''ಇಲ್ಮೆನೈಟ್''' ಒಂದು [[ಖನಿಜ]], ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ FeTiO3. ಇದು ರಾಂಬೊಹೀಡ್ರಲ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹರಳುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂದವಾದ ಫಲಾಕೃತಿ ಇರುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಣರಚನೆಯೂ ತೋರಿಬರುವುದುಂಟು. ಹಲವು ವೇಳೆ ಮರಳಿನೋಪಾದಿಯಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಪ್ಪು; ಒರೆ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕಂದು [[ಕೆಂಪು]] ಮಿತಲೋಹ ಹೊಳಪು. ಶಂಖಾಕೃತಿಯ ಬಿರಿತ. ಅಪಾರದರ್ಶಕ. [[ಅಯಸ್ಕಾಂತ]]ದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಬಹು ದುರ್ಬಲ. ಕಾಠಿಣ್ಯ 5-6. ಅಂದರೆ ಉಗುರಿನಿಂದ ಗೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ 4.5-5.<ref>http://webmineral.com/data/Ilmenite.shtml</ref> ==ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ== [[ಕಬ್ಬಿಣ]] ಮತ್ತು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೋರದೆ ಧಾತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಉಂಟು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಿಮಟೈಟ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಗ್ನಟೈಟ್ ಪದರುಗಳೊಡನೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಣಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಮನೈಟ್ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹುತೇಕ ಗ್ಯಾಬ್ರೋ ಮತ್ತು ಡಯೋರೈಟ್ ಗುಂಪಿನ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸಾರಿ ರೂಪಾಂತರಿತ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದುಂಟು. ಈ ಖನಿಜದ ಉತ್ತಮ ಬಗೆಯ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/ilmenite.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2012-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208020523/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/ilmenite.pdf |url-status=dead }}</ref> ಟೈಟೇನಿಯಂ ಮತ್ತು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಖನಿಜ ಇಲ್ಮನೈಟ್. ಈ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಖನಿಜದ ಅದುರನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸಿ ಕರಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕರಗಿಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಟೈಟೇನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದ್ರವಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ಕಾಗದ, ರಬ್ಬರ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಾಮಾನು, ಪಿಂಗಾಣಿ ಸಾಮಾನು, ಮುದ್ರಣ ಶಾಯಿ, ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆ, ಸಾಬೂನು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಕೃತಕ ದಂತ ನಿರ್ಮಾಣ, ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡುವಿಕೆ ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥವೆನಿಸಿದೆ. ==ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಖನಿಜದ ಈ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ. ಹೊಳಪು (ಬಹುಕಾಲ ಮಾಸದಿರುವ), ಬಣ್ಣ ಕೆಡದಿರುವಿಕೆ. ಯಾವ ತೆರನಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೂ ಒಳಗಾಗದಿರುವಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇತರ ದ್ರವ ಬಣ್ಣಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆಯುವುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಖನಿಜದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಮುಖ್ಯವಾದ ಗುಣ-ಟೈಟೇನಿಯಂ ಬಲು ಹಗುರವಾಗಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ವಹಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಬಹು ಕಾಲ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೂ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸವೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮತ್ತು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಮನೈಟ್ ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸವೆಯದ ಗುಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗೀಗ ವಿಮಾನಗಳು, ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಮಹತ್ತ್ವ ಬಂದಿದೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಗಡುಸಾದ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವುಳ್ಳ ಲೋಹಮಿಶ್ರಣಗಳಾದ ಫೆರೋ-ಟೈಟೇನಿಯಂ ಮತ್ತು ಫೆರೋ ಕಾರ್ಬನ್-ಟೈಟೇನಿಯಂಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆಯೇ ನಿಕ್ಕಲ್, [[ತಾಮ್ರ]], ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಸಿಲಿಕಾನ್, ಟಂಗ್‍ಸ್ಟನ್ನುಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಉಕ್ಕನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>http://www.mindat.org/min-2013.html</ref> ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಮತ್ತು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಉಕ್ಕಿನ ಸರಳುಗಳ ಬೆಸೆಯುವಿಕೆ, ಆರ್ಕ್ ಲ್ಯಾಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಕೃತಕ ಮೋಡಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಟೈಟೇನಿಯಂ ಟೆಟ್ರಕ್ಲೋರೈಡ್ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಚ್ಚುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಲು ಇದು ಬಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವಸ್ತು. ==ದೊರೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು == ಈ ಖನಿಜ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿûಲ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನುಗಳಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಜಿನಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್‍ಹಸ್ರ್ಟ್ ಕೌಂಟಿಗಳ ಕೆಲವು ಶಿಲಾ ಒಡ್ಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈ ಒಡ್ಡುಗಳು ಛೇದಿಸಿರುವ ಸಯನೈಟ್ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಖನಿಜ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದೊರೆಯುವ ಖನಿಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ 3%-6% ರಷ್ಟಾದರೂ ಅದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ಕಾರಣ ಗಣಿ ಉದ್ಯಮ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4.4. ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಟೈಟೇನಿಯಂ ಖನಿಜಗಳು ದೊರೆಯಬಹುದೆಂಬ ಅಂದಾಜು. ಇವಿಷ್ಟೂ ಮೂಲ ಶಿಲಾದ್ರವದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ.<ref>http://www.infomine.com/minesite/minesite.asp?site=lactio</ref> ಇದಲ್ಲದೆ ಫ್ಲಾರಿಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಾಕ್‍ಸನ್‍ವಿಲೆ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಲ್‍ರಿಜ್ ಬಳಿಯ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಸ್ಯಾನ್‍ಫರ್ಡ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿಯ ಟಹಾವುಸ್ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2,80,000ಟನ್ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ವಿಬ್ಬೆಕ್ಕಿನ ಅಲಾರ್ಡ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿ ಸುಮಾರು 200 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಅದುರಿನ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅದುರು ಬಲು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದು-ಇದರಲ್ಲಿ 37%ರಷ್ಟು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನಾರ್ಥಸೈಟ್ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಖನಿಜವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಖನಿಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಎಳೆಗಳು ಅನಾರ್ಥಸೈಟನ್ನು ಛೇದಿಸಿರುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಹುಶ: ಮಾತೃಶಿಲಾದ್ರವದ ಆರುವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಜನಿಸಿತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡವೆನಿಸಿದ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಮೂಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅದುರನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರುವ ಕಿಟ್ಟವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಟೈಟೇನಿಯಂ ವೈಟ್ ಎಂಬ ದ್ರವಬಣ್ಣದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ಬ್ಲಾಫೆಲ್‍ಡೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಮ್ಯಾಗ್ನಟೈಟ್ ಖನಿಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಮಾಡಿ ಸುಮಾರು 42%-45% ರಷ್ಟು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಜಿûಲ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ನ್ಯೂಸೌತ್‍ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಖನಿಜದ ಉತ್ತಮ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಜಪಾನಿನ ಹಾಂಡೂ ಸಮುದ್ರತೀರದ 10 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8%-12% ರಷ್ಟು ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಭಾರತ == ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಅದುರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಲು ಮುಖ್ಯ. ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರಳು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿಕ್ಷೇಪ ಕೇರಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಕ್ವಿಲಾನಿನಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಕ್ವಿಲಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚವರ ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಬಳಿಯಿರುವ ಮನವಾಲ ಕುರುಚಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಚವರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಬಲು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 58%-60% ರಷ್ಟು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿದೆ. ಇದರೊಡನೆ ಇತರ ಖನಿಜಗಳಾದ ರೂಟೈಲ್ 3%-4% ಜಿûರ್‍ಕಾನ್ 5%-10%, ಮಾನಜೈಟ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗ್ನಟೈಟ್ 1%-2%, ಸಿಲಿಮನೈಟ್ 5%-10% ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ 5%-10% ರಷ್ಟು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>https://www.nytimes.com/2015/12/29/science/new-type-of-rock-is-discovered-on-moon.html</ref> ಆದರೆ ಮನವಾಲ ಕುರುಚಿಯ ಬಳಿಯ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಚವರದ ಇಲ್ಮೆನೈಟಿನಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯದಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 54% ರಷ್ಟು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು 350 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ನಾನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಇಲ್ಮೆನೈಟನನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು ಮಿಕ್ಕ ಅದುರನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ (1969). ಈ ಮುಖ್ಯ ಮೆಕ್ಕಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲದೆ ಬಿಹಾರ್, ಒರಿಸ್ಸಾ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ರಾಜಾಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನ ಶಿಲಾಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿವೆ. ಬಿಹಾರಿನ ಮಯೂರ್‍ಭಂಜ್, ಒರಿಸ್ಸಾದ ಕಿಯಂಝರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎಪಿಡಯೊರೈಟ್, ಸರ್ಪೆಂಟಿನೈಟ್ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷಾರ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಈ ಖನಿಜದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವು ತಾವು ಹುದುಗಿರುವ ಶಿಲೆಯಂತೆ ಮಾತೃಶಿಲಾದ್ರವದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದುವು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] l08izijry4y1t97r2y2ivcw5ol416ys 0 151758 1373185 1341458 2026-05-11T10:13:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373185 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=October 2018}} {{Use Indian English|date=October 2018}} {{Infobox dancer | honorific_prefix = | name = | honorific_suffix = | image =Kalamandalam-kalyanikutty-amma-24e1f2a1-d4ad-4bd9-b09d-4c4bf00fc46-resize-750.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = <!-- {{birth date and age|yyyy|mm|dd}} or {{birth date|yyyy|mm|dd}} For living people supply only the year unless the exact date is already WIDELY published, as per [[WP:DOB]]. --> | birth_place = ೧೯೧೫ | death_date = ೧೯೯೯ | death_place = | nationality = ಭಾರತೀಯಳು | citizenship = <!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] --> | education = | occupation = | partner = | children = | website = <!-- {{URL|website}} --> | current_group = | former_groups = | dances = | module = }} '''ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ''' (೧೯೧೫ - ೧೯೯೯) ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಿಂದ]] ಯುಗ-ನಿರ್ಮಾಣ [[ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ]] ನೃತ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kloqAQAAIAAJ&q=Kalamandalam+Kalyanikutty+Amma|title=South Indian theatre|last=Sinha|first=Biswajit|date=2007|publisher=Raj Publications|isbn=9788186208540|language=en}}</ref> ಇವರು ರಾಜ್ಯದ [[ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ತಿರುನಾವಯ ಮೂಲದವರು. ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ರವರು ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅದರ ಔಪಚಾರಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು.<ref>{{Citation|last=Sahapedia|title=Remembering Kalamandalam Kallyanikutty Amma|date=2017-02-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=bAfE8CbBGLQ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221015022807/https://www.youtube.com/watch?v=bAfE8CbBGLQ|archivedate=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|access-date=2018-06-18|url-status=bot: unknown}}</ref> ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಚ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ, ದಿವಂಗತ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite news |last=Staff Reporter |date=2014-04-10 |title=Unsung legends who resurrected two dying arts of Kerala |language=en-IN |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/unsung-legends-who-resurrected-two-dying-arts-of-kerala/article5894374.ece |access-date=2018-06-17 |issn=0971-751X}}</ref> ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ ಬರೆದಿರುವ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, "ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ರಚನೆ" ಅನ್ನು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=2017-02-07 |title=Traditions in Mohiniyattam |language=en |work=Sahapedia |url=https://www.sahapedia.org/traditions-mohiniyattam |access-date=2018-06-18}}</ref> ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಶ್ರೀದೇವಿ ರಾಜನ್, ಕಲಾ ವಿಜಯನ್, [[ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯಿ|ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್]], ದೀಪ್ತಿ ಓಂಚೇರಿ ಭಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತಾ ರಾಜನ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Profiles - KALYANIKUTTY AMMA |url=https://narthaki.com/info/profiles/profil17.html |access-date=2021-06-23 |website=narthaki.com}}</ref> ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೪),<ref>{{Cite web |title=Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award: Dance |url=http://www.keralaculture.org/dance-a-ksna/466 |access-date=26 February 2023 |publisher=Department of Cultural Affairs, Government of Kerala}}</ref> ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿಜೇತರಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ೧೯೯೭-೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಳಿದಾಸ ಸನ್ಮಾನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ೧೨ ಮೇ ೧೯೯೯ ರಂದು ೮೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುನಿಥುರಾದಲ್ಲಿ (ದಂಪತಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು) ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮಗ ಕಲಾಸಲಾ ಬಾಬು ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಸ್ಮಿತಾ ರಾಜನ್ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕಲಾವಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Smitha Rajan |url=https://www.natyasutraonline.com/mohiniyattam/smitha-rajan |website=natyasutra}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ [[ವಳ್ಳತ್ತೋಳ್ ನಾರಯಣ ಮೆನೆನ್|ವಲ್ಲತ್ತೋಳ್ ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್]] ಅವರಿಂದ 'ಕವಯಿತ್ರಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |title=Mohini Attam – The Traditional Dance of Kerala! |language=en-US |url=https://www.culturalindia.net/indian-dance/classical/mohiniattam.html |access-date=2018-06-18 |archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330120506/https://www.culturalindia.net/indian-dance/classical/mohiniattam.html |url-status=dead }}</ref> ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Kalamandalam Kalyanikutty Amma who is considered as the mother |url=https://smitharajan.tripod.com/kalyanikuttyamma.html |access-date=2021-06-23 |website=smitharajan.tripod.com }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Dance |url=http://www.keralaculture.org/dance-ksna/458 |access-date=25 February 2023 |publisher=Department of Cultural Affairs, Government of Kerala}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಸ್ಮಿತಾ ರಾಜನ್ ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ "ಮದರ್ ಆಫ್ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ" ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಡಾ. [[Vinod Mankara|ವಿನೋದ್ ಮಂಕರ]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಕಲೆಯನ್ನು ಭಾರತದಾಚೆಗೂ ದಾಟಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ರಷ್ಯಾದ ನರ್ತಕಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ, [[:ru:Милана Северская (Мандира)|ಮಿಲನಾ ಸೆವರ್ಸ್ಕಾಯಾ]].<ref>{{Cite web |title=YOUTHEXPRESS 18/10/1996 |url=http://www.milana-art.ru/html/common/publicat/eng/ye181096.html |access-date=2018-06-17 |website=www.milana-art.ru}}</ref> ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು. ಮಿಲನಾ ಸೆವರ್ಸ್ಕಾಯಾ ರಶಿಯಾದ [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್|ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ]] ಮೊಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ಮೊದಲ ಶಾಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ನಾಟ್ಯ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿಲನಾ ಸಿವರ್ಸ್ಕಯಾ ಅವರ ಗುರು ಕಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.<ref>{{Citation|last=Milana Mandira Severskaya|title=Mandira. Mohini Attam In Russia - true story.|date=2014-05-07|url=https://www.youtube.com/watch?v=-m95pAOkW3c|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019194947/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=-m95pAOkW3c|archivedate=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|access-date=2018-06-17|url-status=bot: unknown}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.keralatourism.org/event/others/she-gave-rebirth-to-mohiniyattom-95.php ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲ್ಲ್ಯಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನವರ ಕುರಿತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210171234/http://www.keralatourism.org/event/others/she-gave-rebirth-to-mohiniyattom-95.php |date=10 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20080917033345/http://ignca.nic.in/fdc_body.htm IGNCA ದಾಖಲೆಗಳು] * [http://www.ignca.gov.in/nl_00814.htm IGNCA ದಾಖಲೆಗಳು] * [http://www.narthaki.com/info/profiles/profil17.html Narthaki.com ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳು/ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲಾಣಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮ] * [http://week.manoramaonline.com/cgi-bin/MMonline.dll/portal/ep/contentView.do?articleType=travel&contentId=732917&programId=1073751464&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ Mohiniyattom ManoramaOnline.com ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಲೇಖನಗಳು] == ಸಹ ನೋಡಿ == * [https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Kalamandalam_Krishnan_Nair?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ta&_x_tr_hl=ta&_x_tr_pto=tc ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾಯರ್] * [https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/List_of_Indian_women_in_dance?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ta&_x_tr_hl=ta&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು] * [https://en-m-wikipedia-org.translate.goog/wiki/Smitha_Rajan?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ta&_x_tr_hl=ta&_x_tr_pto=tc ಸ್ಮಿತಾ ರಾಜನ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೯ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] 58he8khnm5l60tm4g2yz3pkdet56280 0 155782 1373178 1340961 2026-05-11T08:41:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1373178 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name = ಕರವಾನ್ | logo = | logo_caption = | image = | caption = | status = ಸಕ್ರಿಯ | genre = ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ | date = <!--"dates=" also works, but do not use both--> | begins = | ends = | frequency = ವಾರ್ಷಿಕ | venue = IISER ಪುಣೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ | location = [[ಪುಣೆ]] | coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | country = [[ಭಾರತ]] | years_active = | first = | founder_name = | last = | prev = | next = | participants = | attendance = | area = | budget = | patron = | organised = <!--"organized=" also works--> | filing = <!-- Filing status --> | people = | member = | website = {{URL|www.karavaan.org}} | footnotes = }} '''ಕರವಾನ್''' ( {{Lang-hi|कारवाँ}} </link> ; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅರ್ಥ: ಕಾರವಾನ್ ) ಪುಣೆಯ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಉತ್ಸವ <ref>{{Cite web |date=1 November 2012 |title=Karavaan'12 a national level cultural festival by IISER Pune, 2nd and 3rd November - CampfestivaCampfestiva |url=http://campfestiva.com/karavaan12-a-national-level-cultural-festival-by-iiser-pune-2nd-and-3rd-november/ |website=Campfestiva |access-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218195426/http://campfestiva.com/karavaan12-a-national-level-cultural-festival-by-iiser-pune-2nd-and-3rd-november/ |url-status=dead }}</ref> ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=31 October 2014 |title=Karavaan '14 |url=http://www.iiserpune.ac.in/events/Karavaan+%2714 |publisher=Indian Institute of Science Education and Research (IISER) Pune}}</ref> ಎಲ್ಲಾ IISER ಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಉತ್ಸವವು ಪುಣೆಯಾದ್ಯಂತ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 3-ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಥವಾ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. == ಕರವಾನ್ ಬಗ್ಗೆ == ಕರವಾನ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಇಂಟ್ರಾ-ಕಾಲೇಜು ಫೆಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಭಾಗಶಃ IISER ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಹಲವಾರು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಈಗ ಸ್ಥಳೀಯ, ಮುಂಬರುವ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕರವಾನ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುವ ವಿವಿಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. == ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == ಕಾರವಾನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಥವಾ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. IISER ಪುಣೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಅಂದರೆ. ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಕರವಾನ್ ಥೀಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಇಡೀ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಸರ್-ಟ್ಯಾಗ್, ಬುಲ್-ರೈಡರ್, ಡಾರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕರೋಕೆ ಸ್ಟಾಲ್‌ಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. === ಕಾರವಾನ್ ಮುನ್ನ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು === ಕೊನೆಯ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಕರವಾನ್‌ಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ರಕ್ತದಾನ ಶಿಬಿರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಸಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾರದ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. === ಹಗಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು === ಕರವಾನ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: '''ಸೈನ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಕಾಮಿಡಿ:''' ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ವಿಜ್ಞಾನ-ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಕಾಮಿಕ್ ಆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. '''ಬ್ಲಾ ಫೆಸ್ಟ್:''' ಇದು ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಊಹೆಗಳಿಗೆ ಅಸಂಬದ್ಧ ವಿವರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. '''ಕನಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ:''' ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸರಳವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು. '''ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:''' ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಜಂಕ್ಯಾರ್ಡ್ ಜ್ಯಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಯುಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:''' 'ಬ್ರಶ್ಸ್ ಆನ್' ಮತ್ತು 'ಫೇಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಲಾಟ್' ಮತ್ತು ವಾಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆ. '''ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:''' ಜಸ್ಟ್ ಎ ಮಿನಿಟ್ (JAM) ಮತ್ತು ಕ್ರೈಮ್ ಸೀನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ (CSI) ನಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. '''ರಸಪ್ರಶ್ನೆ:''' ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಕ್ಲಬ್ ನಡೆಸುವ ಕರವಾನ್ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪುಣೆಯಾದ್ಯಂತ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. '''ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಕಾನ್‌ಕ್ಲೇವ್:''' ಇದು ಟಾಕ್ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಭಾಷಣಕಾರರನ್ನು ಕರೆದು ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. === ಮುಖ್ಯ ಹಂತದ '''ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು''' === ಕರವಾನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಕರವಾನ್ ಶೋಕೇಸ್, ಪ್ರೋನೈಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್-ವಾರ್‌ಗಳು ಸಂಜೆ ಮುಖ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ==== ಕರವಾನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ==== ಕರವಾನ್ ಶೋಕೇಸ್ IISER ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ IISER ಪುಣೆ ಸಂಗೀತ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳು, ನಾಟಕ ತಂಡಗಳಿಂದ ಮೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡ್-ಆಡ್ಸ್, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು-ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==== ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾರ್ಸ್ ==== ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾರ್ಸ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ಕರವಾನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಸಂಗೀತ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರೋನೈಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಈವೆಂಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Studmuffin_karavaan.jpg|thumb| ಸ್ಟುಡ್ಮಫಿನ್, ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾರ್ಸ್ ವಿಜೇತ, ಕರವಾನ್ 2013 ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಆಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ_ಮತ್ತು_ಜಾನಪದ_೨೦೨೪_ಸ್ಪರ್ಧೆಯ_ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ]] ‏‎ puob41f4srz4m9iot3ygt8ceyy1ldl8 0 179075 1373137 1373105 2026-05-10T15:56:41Z Mahaveer Indra 34672 ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು 1373137 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} ``` ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 3oz4qem3xg7bxq7cuk5cg3jmucofy1v 1373138 1373137 2026-05-10T15:57:16Z Mahaveer Indra 34672 /* ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು */ 1373138 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} ``` ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} d2rqalbuhxonlycjmiq6eiol1xe658q 1373139 1373138 2026-05-10T16:07:55Z Mahaveer Indra 34672 /* ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು */ 1373139 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 1o70ugvwv3n1if6pl1783sxvph1zcqw 1373141 1373139 2026-05-10T16:28:33Z Mahaveer Indra 34672 /* ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು */ 1373141 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> === ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} i18fw2rm4bxy7nhaewc3uxu3eiow03y 1373153 1373141 2026-05-11T04:23:52Z Mahaveer Indra 34672 /* ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ */ 1373153 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> === ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:left;font-size:94%;" ! rowspan="2" | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ ! rowspan="2" | ಜಿಲ್ಲೆ ! rowspan="2" | ಸಂಖ್ಯೆ. ! rowspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! colspan="2" style="background-color: #20c646;" |[[Trinamool Congress|<span style="color:white;">ಎಐಟಿಸಿ+ (AITC+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #FF9933;" |[[Bharatiya Janata Party|<span style="color:white;">ಬಿಜೆಪಿ (BJP)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #cc0d0d;" |[[Left Front-led Alliance|<span style="color:white;">ಎಡರಂಗ+ (LF+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #19AAED;" |[[Indian National Congress|<span style="color:white;">ಐಎನ್‌ಸಿ (INC)</span>]] |-  ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ |- | rowspan="76" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Cooch Behar district|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್]] !1 |[[Mekliganj Assembly constituency|ಮೆಕ್ಲಿಗಂಜ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Chandra Adhikary|ಪರೇಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಧಿರಾಮ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಕಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಳಾ ರಾಣಿ ರಾಯ್ |- !2 |[[Mathabhanga Assembly constituency|ಮಾತಾಭಂಗಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಬ್ಲು ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nisith Pramanik|ನಿಶಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಗೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖಿತೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮನ್ |- !3 |[[Cooch Behar Uttar Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Partha Pratim Roy|ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukumar Roy (politician)|ಸುಕುಮಾರ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಣಯ್ ಕರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಈಶೋರ್ |- !4 |[[Cooch Behar Dakshin Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಡೇ ಭೌಮಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ನಜ್ಮುಲ್ ಆಲಂ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖೋಕನ್ ಮಿಯಾನ್ |- !5 |[[Sitalkuchi Assembly constituency|ಸಿತಾಲ್ಕುಚಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾವಿತ್ರಿ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನವದೀಪ್ತಿ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಮಲ್ ಬರ್ಮನ್ |- !6 |[[Sitai Assembly constituency|ಸಿತೈ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sangita Roy|ಸಂಗೀತಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶುತೋಷ್ ಬರ್ಮಾ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ರಾಯ್ |- !7 |[[Dinhata Assembly constituency|ದಿನ್ಹಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Udayan Guha|ಉದಯನ್ ಗುಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಯ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಕಾಶ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ರೇ ಸಿಂಘಾ |- !8 |[[Natabari Assembly constituency|ನಟಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಲೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಿರಿಜಾ ಶಂಕರ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಕಿಕ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !9 |[[Tufanganj Assembly constituency|ತುಫಾನ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shib Paul|ಶಿಬ್ ಶಂಕರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Malati Rava Roy|ಮಾಲತಿ ರಾವಾ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧನಂಜಯ್ ರಾವಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮಾ |- | rowspan="5" | [[Alipurduar district|ಅಲಿಪುರ್‌ದವಾರ್]] !10 |[[Kumargram Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗ್ರಾಮ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೀವ್ ಟಿರ್ಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Manoj Kumar Oraon|ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಕಿಶೋರ್ ಮಿಂಜ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಧಾಮ್ ಲಾಮಾ |- !11 |[[Kalchini Assembly constituency|ಕಲ್ಚಿನಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೀರೇಂದ್ರ ಬಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bishal Lama|ಬಿಶಾಲ್ ಲಾಮಾ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪಸಾಂಗ್ ಶೆರ್ಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್ |- !12 |[[Alipurduars Assembly constituency|ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ಸ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Suman Kanjilal|ಸುಮನ್ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪರಿತೋಷ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೃಣ್ಮಯ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !13 |[[Falakata Assembly constituency|ಫಾಲಕಾಟಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Barman|ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ |- !14 |[[Madarihat Assembly constituency|ಮದಾರಿಹತ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jay Prakash Toppo|ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಟೊಪ್ಪೊ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲಿಂಬು | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುಭಾಸ್ ಲೋಹರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಾಯ್ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಲಕ್ರಾ |- | rowspan="7" | [[Jalpaiguri district|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ]] !15 |[[Dhupguri Assembly constituency|ಧುಪ್‌ಗುರಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Chandra Roy|ನಿರ್ಮಲ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿರಂಜನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ |- !16 |[[Maynaguri Assembly constituency|ಮೈನಾಗುರಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಾಲಿಮ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುದೇಬ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೋಗೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !17 |[[Jalpaiguri Assembly constituency|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಂತ ದೇಬ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇವರಾಜ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಮೊಹೊಂತೋ |- !18 |[[Rajganj Assembly constituency|ರಾಜ್‌ಗಂಜ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapna Barman|ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿನೇಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖರೇಂದ್ರನಾಥ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ರಾಯ್ |- !19 |[[Dabgram-Phulbari Assembly constituency|ದಬಗ್ರಾಮ್-ಫುಲ್ಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಶಿಲ್ ಶರ್ಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sikha Chatterjee|ಶಿಖಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ |- !20 |[[Mal Assembly constituency|ಮಾಲ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bulu Chik Baraik|ಬುಲು ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukra Munda|ಶುಕ್ರಾ ಮುಂಡಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನು ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಕೇಶ್ ಕುಜುರ್ |- !21 |[[Nagrakata Assembly constituency|ನಾಗ್ರಕಾಟಾ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಕುಜುರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Puna Bhengra|ಪುನಾ ಭೇಂಗ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲ್ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿನು ಮುಂಡಾ |- |[[Kalimpong district|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] !22 |[[Kalimpong Assembly constituency|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |[[Ruden Sada Lepcha|ರುಡೆನ್ ಸದಾ ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bharat Chettri|ಭರತ್ ಛೇಟ್ರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ಥಾಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತಾ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ |- | rowspan="5" | [[Darjeeling district|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] !23 |[[Darjeeling Assembly constituency|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಬಿಜೋಯ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನೋಮನ್ ರಾಯ್ | align="left" | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] |[[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಧಪ್ ರಾಯ್ |- !24 |[[Kurseong Assembly constituency|ಕರ್ಸಿಯಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಅಮರ್ ಲಾಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋನಮ್ ಲಾಮಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಉತ್ತಮ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸರೋಜ ಕುಮಾರ್ ಖತ್ರಿ |- !25 |[[Matigara-Naxalbari Assembly constituency|ಮತಿಗರಾ-ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sankar Malakar|ಶಂಕರ್ ಮಾಲಾಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anandamoy Barman|ಆನಂದಮೋಯ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಝರೇನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !26 |[[Siliguri Assembly constituency|ಸಿಲಿಗುರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Deb|ಗೌತಮ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Shankar Ghosh (politician)|ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರದಿಂದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಧಾರಾ |- !27 |[[Phansidewa Assembly constituency|ಫಾನ್ಸಿಡೇವಾ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀನಾ ಟೊಪ್ಪೊ ಎಕ್ಕಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Durga Murmu|ದುರ್ಗಾ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಸುಮಂತಿ ಎಕ್ಕಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬನಿತಾ ಟಿರ್ಕಿ |- | rowspan="9" | [[Uttar Dinajpur district|ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !28 |[[Chopra Assembly constituency|ಚೋಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hamidul Rahman|ಹಮೀದುಲ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಕ್ಲೇಶ್ವರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝಾಕಿರ್ ಅಬೆದಿನ್ |- !29 |[[Islampur, West Bengal Assembly constituency|ಇಸ್ಲಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kanaia Lal Agarwal|ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ರಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮಿ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಡ್ಡಿ ರಿಯಾಜ್ |- !30 |[[Goalpokhar Assembly constituency|ಗೋಲ್ಪೋಖರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Md. Ghulam Rabbani|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಗುಲಾಮ್ ರಬ್ಬಾನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸರಜಿತ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಜಮಾಲುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಸೀಮ್ ಅಹ್ಸಾನ್ |- !31 |[[Chakulia Assembly constituency|ಚಾಕುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Minhajul Arfin Azad|ಮಿನ್ಹಾಜುಲ್ ಆರ್ಫಿನ್ ಆಜಾದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮನೋಜ್ ಜೈನ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ali Imran Ramz|ಅಲಿ ಇಮ್ರಾನ್ ರಮ್ಜ್]] |- !32 |[[Karandighi Assembly constituency|ಕರಂದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Paul|ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biraj Biswas|ಬಿರಾಜ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾಹಬುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುರ್ಷಿದ್ ಆಲಂ |- !33 |[[Hemtabad Assembly constituency|ಹೇಮ್ತಾಬಾದ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Satyajit Barman|ಸತ್ಯಜಿತ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿಪದ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತನುಶ್ರೀ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಾಮಿಕಾ ರಾಯ್ |- !34 |[[Kaliaganj Assembly constituency|ಕಲಿಯಾಗಂಜ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತಾಯ್ ಬೈಶ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Utpal Brahmacharo|ಉತ್ಪಲ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿರುಬಾಲಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗಿರ್ಧಾರಿ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !35 |[[Raiganj Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Krishna Kalyani|ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Koushik Chowdhury|ಕೌಶಿಕ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೀಬಾನಂದ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mohit Sengupta|ಮೋಹಿತ್ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತ]] |- !36 |[[Itahar Assembly constituency|ಇಟಾಹಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosaraf Hussen|ಮೊಶರಫ್ ಹುಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಬಿತಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ಉತ್ಪಲ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amal Acharjee|ಅಮಲ್ ಆಚಾರ್ಯಿ]] |- | rowspan="6" | [[Dakshin Dinajpur district|ದಕ್ಷಿಣ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !37 |[[Kushmandi Assembly constituency|ಕುಶ್ಮಂಡಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rekha Roy|ರೇಖಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಬ್ಲು ಸರ್ಕಾರ್ |- !38 |[[Kumarganj Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Toraf Hossain Mandal|ತೋರಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಮಂಡಲ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಫಜ್ಜಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಮರ್ತುಜಾ ಮಂಡಲ್ |- !39 |[[Balurghat Assembly constituency|ಬಾಲೂರ್‌ಘಾಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arpita Ghosh|ಅರ್ಪಿತಾ ಘೋಷ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಅರ್ನಬ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ |- !40 |[[Tapan Assembly constituency|ತಪನ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿಂತಾಮಣಿ ಬಿಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Budhrai Tudu|ಬುಧರಾಯ್ ಟುಡು]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಬಪ್ಪೈ ಹಾರೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಟೊಪ್ಪೊ |- !41 |[[Gangarampur Assembly constituency|ಗಂಗಾರಾಮ್‌ಪುರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Das|ಗೌತಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyendra Nath Ray|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ವಿಪ್ಲಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೂಯಿ ಬರ್ಮನ್ |- !42 |[[Harirampur Assembly constituency|ಹರಿರಾಮ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biplab Mitra|ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="12" | [[Malda district|ಮಾಲ್ಡಾ]] !43 |[[Habibpur Assembly constituency|ಹಬೀಬ್‌ಪುರ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕಿಸ್ಕು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Joyel Murmu|ಜೋಯಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಾಸುದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೇನ್ ಸೊರೆನ್ |- !44 |[[Gazole Assembly constituency|ಗಝೋಲ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chinmoy Deb Barman|ಚಿನ್ಮಯ್ ದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಿತಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೇಮ್ ಚೌಧರಿ |- !45 |[[Chanchal Assembly constituency|ಚಂಚಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೂನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನ್ವರುಲ್ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asif Mehbub|ಆಸಿಫ್ ಮೆಹಬೂಬ್]] |- !46 |[[Harishchandrapur Assembly constituency|ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತಿಬುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಖಲೀಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mostaque Alam|ಮುಸ್ತಾಕ್ ಆಲಂ]] |- !47 |[[Malatipur Assembly constituency|ಮಾಲತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Boxi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಬಕ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶಿಶ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿನಾರುಲ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mausam Noor|ಮೌಸಮ್ ನೂರ್]] |- !48 |[[Ratua Assembly constituency|ರತುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samar Mukherjee (Malda politician)|ಸಮರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಹೂರ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊತ್ತಕಿನ್ ಆಲಂ |- !49 |[[Manikchak Assembly constituency|ಮಾಣಿಕ್ಚಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅನ್ಸಾರುಲ್ ಹಕ್ |- !50 |[[Maldaha Assembly constituency|ಮಾಲ್ದಹಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಲಿಪಿಕಾ ಬರ್ಮನ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gopal Chandra Saha|ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ಸಹಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bhupendra Nath Halder|ಭೂಪೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಹಲ್ದರ್]] |- !51 |[[English Bazar Assembly constituency|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಜಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಂಡು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಮ್ಲಾನ್ ಭಾದುರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಂಬರ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಆಲಂ |- !52 |[[Mothabari Assembly constituency|ಮೊಥಾಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಬಾರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೌಲಾನಾ ಶಾಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಯೆಮ್ ಚೌಧರಿ |- !53 |[[Sujapur Assembly constituency|ಸುಜಾಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabina Yeasmin|ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿರಾಜ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !54 |[[Baisnabnagar Assembly constituency|ಬೈಸ್ನಬ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandana Sarkar|ಚಂದನಾ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಕರ್ಮಾಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ದುಂದುಭಿ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಮುನಿ ಮಂಡಲ್ |- | rowspan="22" | [[Murshidabad district|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] !55 |[[Farakka Assembly constituency|ಫರಕ್ಕಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amirul Islam (politician)|ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುನಿಲ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಜಾಫರ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೆಹ್ತಾಬ್ ಶೇಖ್ |- !56 |[[Samserganj Assembly constituency|ಶಂಶೇರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೂರ್ ಆಲಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಷಷ್ಠಿ ಚರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಜ್ಮೆ ಆಲಂ |- !57 |[[Suti Assembly constituency|ಸೂತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Emani Biswas|ಇಮಾನಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಹಾಬೀರ್ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಎ.ಕೆ.ಎಂ. ಹಸನುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲ್ಫಾಜುದ್ದೀನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !58 |[[Jangipur, West Bengal Assembly constituency|ಜಂಗೀಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jakir Hossain (politician)|ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ತೊ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಅಲಿ |- !59 |[[Raghunathganj Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhruzzaman|ಅಖ್ರುಜ್ಜಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುರಜಿತ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬುಲ್ ಹಸ್ನಾತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರ್ ಶೇಖ್ |- !60 |[[Sagardighi Assembly constituency|ಸಾಗರ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bayron Biswas|ಬೈರನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Social Democratic Party of India|ಎಸ್‌ಡಿಪಿಐ (SDPI)]] |ಮಸಿಯೂರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manoj Chakraborty|ಮನೋಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] |- !61 |[[Lalgola Assembly constituency|ಲಾಲ್ಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮರ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಬ್ಲುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಹಿದುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !62 |[[Bhagabangola Assembly constituency|ಭಗಬಂಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Reyat Hossain Sarkar|ರೇಯತ್ ಹೊಸೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಹ್ಮದುಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜು ಬೇಗಂ |- !63 |[[Raninagar Assembly constituency|ರಾಣಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Soumik Hossain|ಅಬ್ದುಲ್ ಸೌಮಿಕ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮಾಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ |- !64 |[[Murshidabad Assembly constituency|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shaoni Singha Roy|ಶಾವೋನಿ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gouri Shankar Ghosh|ಗೌರಿ ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮನ್ನಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅಲಿ |- !65 |[[Nabagram Assembly constituency|ನಬಗ್ರಾಮ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿರು ಹಲ್ದಾರ್ |- !66 |[[Khargram Assembly constituency|ಖಾರ್ಗ್ರಾಮ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashis Marjit|ಆಶಿಶ್ ಮರ್ಜಿತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಿಟಾಲಿ ಮಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧ್ರುಬಜ್ಯೋತಿ ಸಹಾ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಾರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !67 |[[Burwan Assembly constituency|ಬುರ್ವಾನ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Protima Rajak|ಪ್ರತಿಮಾ ರಜಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಖೇನ್ ಕುಮಾರ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆನಂದ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಿತ್ ದಾಸ್ |- !68 |[[Kandi Assembly constituency|ಕಾಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Sarkar|ಅಪೂರ್ವ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಾರ್ಗಿ ದಾಸ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ರೇಜಾವುಲ್ ಕರೀಮ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಡಾ. ಶಮೀಮ್ ರಾಣಾ |- !69 |[[Bharatpur, West Bengal Assembly constituency|ಭರತ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾಮಿಕಾ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ನೌಫೆಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫೀವುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ |- !70 |[[Rejinagar Assembly constituency|ರೆಜಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತಾವುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[West Bengal Socialist Party|ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಿಲ್ಲು ಶೇಖ್ |- !71 |[[Beldanga Assembly constituency|ಬೆಲ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabiul Alam Chowdhury|ರಬಿಯುಲ್ ಆಲಂ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಝಾವರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜೇಶ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಹರುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !72 |[[Baharampur Assembly constituency|ಬಹರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರು ಗೋಪಾಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Maitra (politician)|ಸುಬ್ರತಾ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಅಬುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Adhir Ranjan Chowdhury|ಅಧೀರ್ ರಂಜನ್ ಚೌಧರಿ]] |- !73 |[[Hariharpara Assembly constituency|ಹರಿಹರ್‌ಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Niamot Sheikh|ನಿಯಾಮತ್ ಶೇಖ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತನ್ಮಯ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮೀರ್‌ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌಸುಮಿ ಬೇಗಂ |- !74 |[[Naoda Assembly constituency|ನವೋಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sahina Mumtaz Begum|ಸಾಹಿನಾ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಮಂಡಲ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಶಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !75 |[[Domkal Assembly constituency|ದೊಮ್ಕಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Humayun Kabir (police officer)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಂದ ದುಲಾಲ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೆಹನಾಜ್ ಬೇಗಂ |- !76 |[[Jalangi Assembly constituency|ಜಲಂಗಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಾಬರ್ ಅಲಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಯೂನಸ್ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- | rowspan="126" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="17" | [[Nadia district|ನಾದಿಯಾ]] !77 |[[Karimpur Assembly constituency|ಕರೀಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Soham Chakraborty|ಸೋಹಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಮರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರವಾಸ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂಜಾ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !78 |[[Tehatta Assembly constituency|ತೇಹಟ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಲೀಪ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಕವಿರಾಜ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬೋಧ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಸರ್ಕಾರ್ |- !79 |[[Palashipara Assembly constituency|ಪಲಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rukbanur Rahman|ರುಕ್ಬನೂರ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಮಾ ದತ್ತಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಸಂಶೂರ್ ಅಲಿ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಮೀದುಲ್ ಹಕ್ |- !80 |[[Kaliganj Assembly constituency|ಕಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alifa Ahmed|ಅಲಿಫಾ ಅಹ್ಮದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಬಿಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !81 |[[Nakashipara Assembly constituency|ನಕಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kallol Khan|ಕಲ್ಲೋಲ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಾಂತನು ಡೇ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಕ್ಲಾ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಕಿಬ್ರಿಯಾ ಮಂಡಲ್ |- !82 |[[Chapra, West Bengal Assembly constituency|ಛಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೇಬರ್ ಶೇಖ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಜಾಕಿರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಹಿದುಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !83 |[[Krishnanagar Uttar Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮನಾಥ್ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅದ್ವೈತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ಗೋನ್ |- !84 |[[Nabadwip Assembly constituency|ನಬದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pundarikakshya Saha|ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ರುತಿ ಶೇಖರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವರ್ಣೇಂದು ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಮೀರ್ ಸಹಾ |- !85 |[[Krishnanagar Dakshin Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Biswas|ಉಜ್ಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾಧನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಲಬೋನಿ ಜಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಶೇಖ್ |- !86 |[[Santipur Assembly constituency|ಶಾಂತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Braja Kishore Goswami|ಬ್ರಜ ಕಿಶೋರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಪನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮೆನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !87 |[[Ranaghat Uttar Paschim Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Parthasarathi Chatterjee|ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !88 |[[Krishnaganj Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣಗಂಜ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Poddar|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಚನಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಕರ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !89 |[[Ranaghat Uttar Purba Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಡೇ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Biswas (politician)|ಅಶಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೃಣಾಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತ್ಯ ಗೋಪಾಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !90 |[[Ranaghat Dakshin Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ ದಕ್ಷಿಣ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರಿಂದ್ರಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀಟಾ ಪಾಲ್ ದಾಸ್ |- !91 |[[Chakdaha Assembly constituency|ಚಾಕ್ದಾಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭಂಕರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bankim Chandra Ghosh|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಲಯ ಸಹಾ |- !92 |[[Kalyani Assembly constituency|ಕಲ್ಯಾಣಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬುಜ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮಾನಂದ ಮಜುಂದಾರ್ |- !93 |[[Haringhata Assembly constituency|ಹರಿಂಘಟಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Kumar Sarkar|ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿಮಂತಿ ದಾಸ್ |- | rowspan="33" | [[North 24 Parganas district|ಉತ್ತರ 24 ಪರಗಣ]] !94 |[[Bagdah Assembly constituency|ಬಾಗ್ದಾಹಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madhuparna Thakur|ಮಧುಪರ್ಣಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋಮಾ ಠಾಕೂರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಗೌರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ |- !95 |[[Bangaon Uttar Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswajit Das (politician)|ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Kirtania|ಅಶೋಕ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಲಂಜನ್ ಸಹಾ |- !96 |[[Bangaon Dakshin Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ದಕ್ಷಿಣ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತುಪರ್ಣಾ ಆಧ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Majumder|ಸ್ವಪನ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಶಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !97 |[[Gaighata Assembly constituency|ಗಾಯ್ಘಾಟಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರೋತ್ತಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Thakur|ಸುಬ್ರತಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ |- !98 |[[Swarupnagar Assembly constituency|ಸ್ವರೂಪ್‌ನಗರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bina Mondal|ಬೀನಾ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತೇಶ್ ಮಂಡಲ್ |- !99 |[[Baduria Assembly constituency|ಬದುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬುರ್ಹಾನುಲ್ ಮೊಕದ್ದಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕೃತಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಫತೇಹಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Quazi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಖಾಜಿ]] |- !100 |[[Habra Assembly constituency|ಹಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jyotipriya Mallick|ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬದಾಸ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಿಜಿನಂದನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !101 |[[Ashoknagar Assembly constituency|ಅಶೋಕ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narayan Goswami|ನಾರಾಯಣ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೊಮೊಯ್ ಹಿರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಶುಮನ್ ರಾಯ್ |- !102 |[[Amdanga Assembly constituency|ಅಮ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೀರ್‌ಜಾದಾ ಕಾಸೆಮ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಂದಮ್ ಡೇ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಾಲ್ ಘೋಷ್ |- !103 |[[Bijpur Assembly constituency|ಬಿಜ್ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subodh Adhikary|ಸುಬೋಧ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುದೀಪ್ತಾ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ರಕ್ಷಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿಬಬ್ರತಾ ಗುಹಾ ರಾಯ್ |- !104 |[[Naihati Assembly constituency|ನೈಹತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sanat Dey|ಸನತ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಿತ್ರೋ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕುಂಡು |- !105 |[[Bhatpara Assembly constituency|ಭಟ್ಪಾರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತ್ ಗುಪ್ತ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Pawan Singh (politician)|ಪವನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಸ್ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಶಾ |- !106 |[[Jagatdal Assembly constituency|ಜಗತ್ದಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Somenath Shyam Ichini|ಸೋಮನಾಥ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಇಚಿನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರ್ವೇಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಿರಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !107 |[[Noapara Assembly constituency|ನೋವಾಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತ್ರಿನಾಂಕುರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arjun Singh (West Bengal politician)|ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಾರ್ಗಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !108 |[[Barrackpore Assembly constituency|ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪೋರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Raj Chakraborty|ರಾಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಸ್ತವ್ ಬಾಗ್ಚಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮನ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭು ದಾಸ್ |- !109 |[[Khardaha Assembly constituency|ಖಾರ್ದಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇವದೀಪ್ ಪುರೋಹಿತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ಘೋಷ್ |- !110 |[[Dum Dum Uttar Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandrima Bhattacharya|ಚಂದ್ರಿಮಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರವ್ ಸಕ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Dipsita Dhar|ದೀಪ್ಸಿತಾ ಧರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧನಂಜಯ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ |- !111 |[[Panihati Assembly constituency|ಪನಿಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ratna Debnath|ರತ್ನಾ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಲತನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !112 |[[Kamarhati Assembly constituency|ಕಮರಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madan Mitra|ಮದನ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Manash Mukherjee|ಮಾನಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !113 |[[Baranagar Assembly constituency|ಬರನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sayantika Banerjee|ಸಯಂತಿಕಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sajal Ghosh|ಸಜಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂದೀಪ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !114 |[[Dum Dum Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bratya Basu|ಬ್ರತ್ಯಾ ಬಸು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ಬಕ್ಷಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಯೂಖ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಸ್ಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !115 |[[Rajarhat New Town Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ ನ್ಯೂ ಟೌನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapash Chatterjee|ತಪಸ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕನೋಡಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಪ್ತರ್ಷಿ ದೇಬ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ |- !116 |[[Bidhannagar Assembly constituency|ಬಿಧಾನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujit Bose (politician)|ಸುಜಿತ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರದ್ವತ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮ್ಯಜಿತ್ ರಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಣಜಿತ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !117 |[[Rajarhat Gopalpur Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ ಗೋಪಾಲ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aditi Munshi|ಅದಿತಿ ಮುನ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ಜ್ಯೋತಿ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಭಜಿತ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಭೌಮಿಕ್ |- !118 |[[Madhyamgram Assembly constituency|ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rathin Ghosh|ರಥೀನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಂದ್ಯಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಂತ ರಾಯ್ |- !119 |[[Barasat Assembly constituency|ಬರಸಾತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabyasachi Dutta|ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ದತ್ತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಹೇಮಂತ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !120 |[[Deganga Assembly constituency|ದೇಗಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಸುರ್ ರಹಮಾನ್ ಬಿದೇಶ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕಾಂತಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಫಿದುಲ್ ಹಕ್ ಸಾಹಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿಯಾರಾಜ್ ಬೈದ್ಯ |- !121 |[[Haroa Assembly constituency|ಹರೋವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಫ್ತಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಮತಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯಾರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಬಿಯುಲ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !122 |[[Minakhan Assembly constituency|ಮಿನಾಖಾನ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Usha Rani Mondal|ಉಷಾ ರಾಣಿ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರತೀಕ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ನಸ್ಕರ್ |- !123 |[[Sandeshkhali Assembly constituency|ಸಂದೇಶ್‌ಖಾಲಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝರ್ನಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸನತ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್ ಭೂಮಿಜಿ |- !124 |[[Basirhat Dakshin Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರಜಿತ್ ಮಿತ್ರ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಐನುಲ್ ಅರೆಫಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬು ಇಶಾಕ್ ಗಾಜಿ |- !125 |[[Basirhat Uttar Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಸೆಫುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಶಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಚಾ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೂಸಾ ಹಕ್ ಮಂಡಲ್ |- !126 |[[Hingalganj Assembly constituency|ಹಿಂಗಲ್‌ಗಂಜ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆನಂದ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರೇಖಾ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="31" |[[South 24 Parganas district|ದಕ್ಷಿಣ 24 ಪರಗಣ]] !127 |[[Gosaba Assembly constituency|ಗೋಸಬಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕರ್ನೋ ನಸ್ಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆದಿತ್ಯ ಜೋತ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ |- !128 |[[Basanti Assembly constituency|ಬಸಂತಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೀಲಿಮಾ ಬಿಶಾಲ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಸಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಿನಾಥ್ ನೈಯಾ |- !129 |[[Kultali Assembly constituency|ಕುಲ್ತಲಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ganesh Chandra Mondal|ಗಣೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾಧಬಿ ಮಹಾಲ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Ram Sankar Halder|ರಾಮ್ ಶಂಕರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೂಪಾ ಹಲ್ದರ್ |- !130 |[[Patharpratima Assembly constituency|ಪಥರ್‌ಪ್ರತಿಮಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Jana|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಸಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸತ್ಯ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾಂಶು ನಾಯಕ್ |- !131 |[[Kakdwip Assembly constituency|ಕಾಕ್ದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manturam Pakhira|ಮಂತುರಾಮ್ ಪಖಿರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಕರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಅಹಮದ್ |- !132 |[[Sagar, West Bengal Assembly constituency|ಸಾಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bankim Chandra Hazra|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಂತ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಖುಟಿಯಾ |- !133 |[[Kulpi Assembly constituency|ಕುಲ್ಪಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಬ್ನಿ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕುತುಬ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !134 |[[Raidighi Assembly constituency|ರಾಯ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮ್ಯ ಗಂಗೂಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !135 |[[Mandirbazar Assembly constituency|ಮಂದಿರ್‌ಬಜಾರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Joydeb Halder|ಜಾಯ್‌ದೇಬ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪೈಕ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಬೈದ್ಯ |- !136 |[[Jaynagar Assembly constituency|ಜಯನಗರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswanath Das|ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಲೋಕ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಬೈದ್ಯ |- !137 |[[Baruipur Purba Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪೂರ್ವ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bivas Sardar|ಬೈಭಾಸ್ ಸರ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಟುಂಪಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಾಪ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ |- !138 |[[Canning Paschim Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Ram Das|ಪರೇಶ್ ರಾಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಬಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರನ್ ಚಂದ್ರ ಮಿಸ್ತ್ರಿ |- !139 |[[Canning Purba Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಹರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಸಪುಯಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Arabul Islam|ಅರಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಬಿರ್ ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ |- !140 |[[Baruipur Paschim Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biman Banerjee|ಬಿಮಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಲಹೇಕ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್‌ಲಾಲ್ ನಾಗ್ |- !141 |[[Magrahat Purba Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪೂರ್ವ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sarmistha Purkait|ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಪುರಕೈತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉತ್ತಮ ಕುಮಾರ್ ಬಾನಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತನು ಹಲ್ದರ್ |- !142 |[[Magrahat Paschim Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಮೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಸುಂದರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಹಲ್ದರ್ |- !143 |[[Diamond Harbour Assembly constituency|ಡೈಮಂಡ್ ಹಾರ್ಬರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pannalal Halder|ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Kumar Halder|ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ನೈಯಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !144 |[[Falta Assembly constituency|ಫಾಲ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಹಾಂಗೀರ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಂಶು ಪಾಂಡಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಭು ಕುರ್ಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !145 |[[Satgachhia Assembly constituency|ಸತ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮಶ್ರೀ ಬೇತಾಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಗ್ನಿಶ್ವರ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಭಾಶ್ ಘೋಷ್ |- !146 |[[Bishnupur, South 24 Parganas Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dilip Mondal|ದಿಲೀಪ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ದಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ನಸ್ಕರ್ |- !147 |[[Sonarpur Dakshin Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arundhuti Maitra|ಅರುಂಧತಿ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Roopa Ganguly|ರೂಪಾ ಗಂಗೂಲಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಪರಮಿತಾ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ |- !148 |[[Bhangar Assembly constituency|ಭಾಂಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Saokat Molla|ಶೌಕತ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಯಂತ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಹಬೂಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ |- !149 |[[Kasba, West Bengal Assembly constituency|ಕಸ್ಬಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Javed Ahmed Khan|ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂದೀಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೀಪು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಾಸಿಮ್ ಜೀಶನ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !150 |[[Jadavpur Assembly constituency|ಜಾದವ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debabrata Majumdar|ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರ್ಬರಿ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Bikash Ranjan Bhattacharya|ಬಿಕಾಶ್ ರಂಜನ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಮಂಡಲ್ |- !151 |[[Sonarpur Uttar Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firdousi Begum|ಫಿರ್ದೌಸಿ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಧರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಾಲಿಸಾ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಕುಮಿರ್ |- !152 |[[Tollyganj Assembly constituency|ಟಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aroop Biswas|ಅರೂಪ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Papiya Adhikari|ಪಾಪಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಸ್ ಸಿನ್ಹಾ ರಾಯ್ |- !153 |[[Behala Purba Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಸಕ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಲೋಯ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ರಹಾ |- !154 |[[Behala Paschim Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ratna Chatterjee|ರತ್ನಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಖಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಹಾರ್ ಭಕ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಬಲ್ ರಾಯ್ |- !155 |[[Maheshtala Assembly constituency|ಮಹೇಶ್‌ತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಸ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಮನಾಥ್ ಭೌಮಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !156 |[[Budge Budge Assembly constituency|ಬಡ್ಜ್ ಬಡ್ಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashok Kumar Deb|ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅದಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಕಾಜೋಲ್ ದತ್ತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಜಿಬರ್ ರಹಮಾನ್ ಕಯಾಲ್ |- !157 |[[Metiaburuz Assembly constituency|ಮೆಟಿಯಾಬುರುಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Khaleque Molla|ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಖ್ತಾರ್ |- | rowspan="11" | [[Kolkata district|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] !158 |[[Kolkata Port Assembly constituency|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೋರ್ಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firhad Hakim|ಫಿರ್ಹಾದ್ ಹಕೀಮ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕಿಬ್ ಗುಲ್ಜಾರ್ |- !159 |[[Bhabanipur, West Bengal Assembly constituency|ಭವಾನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mamata Banerjee|ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ರೀಜೀಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಪ್ರಸಾದ್ |- !160 |[[Rashbehari Assembly constituency|ರಾಶ್‌ಬೆಹಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debasish Kumar|ದೇಬಾಶಿಷ್ ಕುಮಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Dasgupta|ಸ್ವಪನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಮಾನಸ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶುತೋಷ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !161 |[[Ballygunge Assembly constituency|ಬಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sovandeb Chattopadhyay|ಶೋಭನದೇವ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶತರೂಪ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಫ್ರಿನ್ ಬೇಗಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹನ್ ಮಿತ್ರಾ |- !162 |[[Chowrangee Assembly constituency|ಚೌರಂಗೀ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nayna Bandopadhyay|ನಯನಾ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತೋಷ್ ಪಾಠಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜಯ್ ಬಸು{{efn|ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !163 |[[Entally Assembly constituency|ಎಂಟಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪನ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಟಿಬ್ರೆವಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬ್ದುರ್ ರೌಫ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಶಿಫ್ ರೆಜಾ |- !164 |[[Beleghata Assembly constituency|ಬೆಲೆಘಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kunal Ghosh|ಕುನಾಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಮಿತಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಹಿನಾ ಜಾವೇದ್ |- !165 |[[Jorasanko Assembly constituency|ಜೋರಾಸಾಂಕೋ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿಜಯ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿಜಯ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭರತ್ ರಾಮ್ ತಿವಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಸಿಂಗ್ |- !166 |[[Shyampukur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುಕೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sashi Panja|ಶಶಿ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಝುಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂರ್ಣಾ ಘೋಷ್ |- !167 |[[Maniktala Assembly constituency|ಮಣಿಕ್ಟಾಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರೇಯಾ ಪಾಂಡೆ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Tapas Roy|ತಪಸ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೌಸುಮಿ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮನ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !168 |[[Kashipur-Belgachhia Assembly constituency|ಕಾಶೀಪುರ್-ಬೆಲ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Atin Ghosh|ಅತಿನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಜಿಂದರ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="16" | [[Howrah district|ಹೌರಾ]] !169 |[[Bally Assembly constituency|ಬಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೈಲಾಶ್ ಮಿಶ್ರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಕರ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೌಧರಿ |- !170 |[[Howrah Uttar Assembly constituency|ಹೌರಾ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gautam Chowdhuri|ಗೌತಮ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉಮೇಶ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ |- !171 |[[Howrah Madhya Assembly constituency|ಹೌರಾ ಮಧ್ಯ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arup Roy|ಅರೂಪ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಪರ್ಣಾ ಬೋಸ್ |- !172 |[[Shibpur Assembly constituency|ಶಿಬ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rana Chatterjee|ರಾಣಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Rudranil Ghosh|ರುದ್ರನೀಲ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |[[Jagannath Bhattacharya|ಜಗನ್ನಾಥ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರಬಂತಿ ಸಿಂಗ್ |- !173 |[[Howrah Dakshin Assembly constituency|ಹೌರಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nandita Chowdhury|ನಂದಿತಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ಹಾತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪ್ಶಿಖಾ ಭೌಮಿಕ್ |- !174 |[[Sankrail Assembly constituency|ಸಂಕ್ರೈಲ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Priya Paul|ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮೀರ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೇಚು ರಾಮ್ ಮಲಿಕ್ |- !175 |[[Panchla Assembly constituency|ಪಂಚಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gulsan Mullick|ಗುಲ್ಸನ್ ಮುಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಫರೀದ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಪಾಂಡೆ |- !176 |[[Uluberia Purba Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ritabrata Banerjee|ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅನ್ಸಾರ್ ಅಲಿ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲಂ ದೈಯಾನ್ ಶೇಖ್ |- !177 |[[Uluberia Uttar Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೈಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿರನ್ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹಲ್ದಾರ್ |- !178 |[[Uluberia Dakshin Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pulak Roy|ಪುಲಕ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಂಗಲಾನಂದ ಪುರಿ ಮಹಾರಾಜ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಂಟಾಜ್ ಅಲಿ ಶಾ |- !179 |[[Shyampur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನದೇಬಾಸಿ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Hiran Chatterjee|ಹಿರಣ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಬರನ್ ಸೌ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಂಜೂರ್ ಆಲಂ |- !180 |[[Bagnan Assembly constituency|ಬಾಗ್ನಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arunava Sen|ಅರುಣವ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರೇಮಾಂಶು ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಫೀಜುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !181 |[[Amta Assembly constituency|ಅಮ್ತಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukanta Kumar Paul|ಸುಕಾಂತ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amit Samanta|ಅಮಿತ್ ಸಮಂತಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೋಶಿಮುದ್ದೀನ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪನ್ ದಾಸ್ |- !182 |[[Udaynarayanpur Assembly constituency|ಉದಯ್‌ನಾರಾಯಣ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Panja|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಂಡಿತ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಬಕುಲಿ |- !183 |[[Jagatballavpur Assembly constituency|ಜಗತ್‌ಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬೀರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ನಜೀರಾ ಖಾತೂನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ರಾಯ್ |- !184 |[[Domjur Assembly constituency|ಡೊಮ್ಜುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಬಿಂದ ಹಜ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದುಲು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕೊಲೆ |- | rowspan="18" | [[Hooghly district|ಹೂಗ್ಲಿ]] !185 |[[Uttarpara Assembly constituency|ಉತ್ತರಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೀರ್ಷಣ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Minakshi Mukherjee|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮುಖರ್ಜಿ |- !186 |[[Sreerampur Assembly constituency|ಶ್ರೀರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಬನಿತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subhankar Sarkar|ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] |- !187 |[[Champdani Assembly constituency|ಚಂಪ್ದಾನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arindam Guin|ಅರಿಂದಮ್ ಗಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೀತಮ್ ಘೋಷ್ |- !188 |[[Singur Assembly constituency|ಸಿಂಗೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Becharam Manna|ಬೇಚಾರಾಮ್ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್ |- !189 |[[Chandannagar Assembly constituency|ಚಂದನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Indranil Sen|ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನೀಶ್ ಪಾಂಡಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತನ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ |- !190 |[[Chunchura Assembly constituency|ಚುಂಚುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಂಶು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬೀರ್ ನಾಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಸುನೀಲ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಯಿನುಲ್ ಹಕ್ |- !191 |[[Balagarh Assembly constituency|ಬಾಲಗಢ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮನಾ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !192 |[[Pandua Assembly constituency|ಪಾಂಡುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Chakraborty|ಸಮೀರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕುಮಾರ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Amjad Hossain|ಅಮ್ಜದ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸನಾತನ್ ಮಾಂಡಿ |- !193 |[[Saptagram Assembly constituency|ಸಪ್ತಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidesh Ranjan Bose|ಬಿದೇಶ್ ರಂಜನ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವರಾಜ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನಿರ್ಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಘೋಷ್ |- !194 |[[Chanditala Assembly constituency|ಚಂಡಿತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swati Khandoker|ಸ್ವಾತಿ ಖಂಡೋಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಅಬು ಅಬ್ಬಾಸ್ಸುದ್ದೀನ್ |- !195 |[[Jangipara Assembly constituency|ಜಂಗೀಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Snehasish Chakraborty|ಸ್ನೇಹಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ದತ್ತಾ |- !196 |[[Haripal Assembly constituency|ಹರಿಪಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Karabi Manna|ಕರಬಿ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಧುಮಿತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಮುಜಾಫರ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಫ್ ಆಜಾದ್ |- !197 |[[Dhanekhali Assembly constituency|ಧನೇಖಾಲಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashima Patra|ಅಶಿಮಾ ಪಾತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ರುಮಾ ಅಹೇರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿ ಕುಮಾರಿ ದಾಸ್ |- !198 |[[Tarakeswar Assembly constituency|ತಾರಕೇಶ್ವರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ramendu Sinharay|ರಾಮೇಂದು ಸಿನ್ಹರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತು ಪಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬೇಶ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭಬಾನಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಂಡಲ್ |- !199 |[[Pursurah Assembly constituency|ಪುರ್ಸುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಹಜಾರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biman Ghosh|ಬಿಮಾನ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಂತಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !200 |[[Arambagh Assembly constituency|ಆರಂಬಾಗ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿತಾ ಬಾಗ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹೇಮಂತ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಥಿಕಾ ಪಂಡಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತ್ರಾ |- !201 |[[Goghat Assembly constituency|ಗೊಘಾಟ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Maji|ನಿರ್ಮಲ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ದಿಗರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಮುಕ್ತರಾಮ್ ಧೌರೆ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಸಂತ್ರಾ |- !202 |[[Khanakul Assembly constituency|ಖಾನಕುಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Susanta Ghosh (Khanakul politician)|ಸುಶಾಂತ ಘೋಷ್]] | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಸದ್ದಾಮ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕರ್ |- | rowspan="56" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" | [[Purba Medinipur district|ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !203 |[[Tamluk Assembly constituency|ತಮ್ಲುಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿ ಕೃಷ್ಣ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಬೇಂದು ಘರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಮಜುಂದಾರ್ |- !204 |[[Panskura Purba Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Ibrahim Ali|ಶೇಖ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಪಾತ್ರ |- !205 |[[Panskura Paschim Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿಂಟು ಸೇನಾಪತಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಫ್ಜಲ್ ಅಲಿ ಶಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಯ್ |- !206 |[[Moyna Assembly constituency|ಮೊಯ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಂದನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Dinda|ಅಶೋಕ್ ದಿಂಡಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸ್ವಪನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಮೈ ಬರ್ಮನ್ |- !207 |[[Nandakumar Assembly constituency|ನಂದಕುಮಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukumar De|ಸುಕುಮಾರ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಖನ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮತಿನ್ |- !208 |[[Mahisadal Assembly constituency|ಮಹಿಸಾದಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tilak Kumar Chakraborty|ತಿಲಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಿತೋಷ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಜಲ್ ನಾಯಕ್ ದಾಸ್ |- !209 |[[Haldia Assembly constituency|ಹಲ್ದಿಯಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಜೋಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಪಾತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಮನ್ಯು ಮಂಡಲ್ |- !210 |[[Nandigram Assembly constituency|ನಂದಿಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬಿತ್ರಾ ಕರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶಾಂತಿ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಜರಿಯಾತುಲ್ ಹೊಸೇನ್ |- !211 |[[Chandipur Assembly constituency|ಚಂಡೀಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttam Barik|ಉತ್ತಮ್ ಬಾರೀಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ತಸ್ಲಿಮ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !212 |[[Patashpur Assembly constituency|ಪತಾಶ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ಪಾಂಡ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸೈಕತ್ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಕುಮಾರ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !213 |[[Kanthi Uttar Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಸಿಸ್ ಭುನಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sumita Sinha|ಸುಮಿತಾ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುತನು ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !214 |[[Bhagabanpur Assembly constituency|ಭಗಬಾನ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಬ್ ಕುಮಾರ್ ಪೋರುವ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Santanu Pramanik|ಶಂತನು ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಕರ್ ಸಾಸ್ಮಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಣಿಗ್ರಹಿ |- !215 |[[Khejuri Assembly constituency|ಖೇಜುರಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪೈಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿಮಾಂಗ್ಶು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !216 |[[Kanthi Dakshin Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arup Kumar Das|ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ತೆಹರಾನ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಸೂದ್ ಮಲಿಕ್ |- !217 |[[Ramnagar, Purba Medinipur Assembly constituency|ರಾಮ್ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhil Giri|ಅಖಿಲ್ ಗಿರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} |- !218 |[[Egra Assembly constituency|ಎಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibyendu Adhikari|ದಿಬ್ಯೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪಾಂಡ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ |- |[[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !219 |[[Dantan Assembly constituency|ದಾಂತನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ಪಲ್ ದತ್ತಾ |- | rowspan="3" | [[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !220 |[[Nayagram Assembly constituency|ನಯಾಗ್ರಾಮ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dulal Murmu|ದುಲಾಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amiya Kisku|ಅಮಿಯಾ ಕಿಸ್ಕು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Pulin Bihari Baske|ಪುಲಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ಬಾಸ್ಕೆ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಮುರ್ಮು |- !221 |[[Gopiballavpur Assembly constituency|ಗೋಪೀಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮಹತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸಾರಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌರವ್ ಘೋಷ್ |- !222 |[[Jhargram Assembly constituency|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂಗಲ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಸಾಹು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಡೇ |- | rowspan="14" | [[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !223 |[[Keshiary Assembly constituency|ಕೇಶಿಯಾರಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ಮಾಂಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭದ್ರ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಲಿನಾ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲುಚಂದ್ ಟುಡು |- !224 |[[Kharagpur Sadar Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್ ಸದರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Sarkar (West Bengal politician)|ಪ್ರದೀಪ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dilip Ghosh (politician)|ದಿಲೀಪ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಧುಸೂದನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾಪಿಯಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !225 |[[Narayangarh Assembly constituency|ನಾರಾಯಣ್‌ಗಢ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಗಿರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪಸ್ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಆಲಂ ಹೊಸೇನ್ |- !226 |[[Sabang Assembly constituency|ಸಬಾಂಗ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manas Bhunia|ಮಾನಸ್ ಭುನಿಯಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮಲ್ ಪಾಂಡ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಕುಲ್ ಚಂದ್ರ ಬೇರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮುಯಿ |- !227 |[[Pingla Assembly constituency|ಪಿಂಗ್ಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಶೋಕ್ ಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಂಡಲ್ |- !228 |[[Kharagpur Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿನೇನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಭುಯ್ಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಶಹಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !229 |[[Debra Assembly constituency|ದೇಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajib Banerjee|ರಾಜೀಬ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಓಂ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮಿತ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಜಾನಾ |- !230 |[[Daspur Assembly constituency|ದಾಸಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಷ್ ಹುದೈತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ದತ್ತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಂಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ |- !231 |[[Ghatal Assembly constituency|ಘಾಟಲ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sital Kapat|ಶೀತಲ್ ಕಪತ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿನಾಥ್ ಸತೀಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾವೇರಿ ದೊಲುಯಿ |- !232 |[[Chandrakona Assembly constituency|ಚಂದ್ರಕೋಣಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರ್ಜ್ಯ ಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಪರ್ಣಾ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮನಿಕಾ ಮಿಡ್ಯಾ |- !233 |[[Garbeta Assembly constituency|ಗರ್ಬೇಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttara Singha|ಉತ್ತರಾ ಸಿಂಘಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಲೋಧಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಬಿಸೋಯೀ |- !234 |[[Salboni Assembly constituency|ಸಲ್ಬೋನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Srikanta Mahata|ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಹತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬೈಮಾನ್ ಮಹತೋ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !235 |[[Keshpur Assembly constituency|ಕೇಶ್ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Seuli Saha|ಸೇವುಲಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸಮಂತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗುರುಪಾದ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ |- !236 |[[Medinipur Assembly constituency|ಮೇದಿನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujoy Hazra|ಸುಜಯ್ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಗುಚ್ಚೈತ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೊನಿಕುಂತಲ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭುನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ |- |[[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !237 |[[Binpur Assembly constituency|ಬಿನ್ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Birbaha Hansda|ಬೀರ್ಬಹಾ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಣತ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಬಿ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಪಿ ಸೊರೆನ್ |- | rowspan="9" | [[Purulia district|ಪುರುಲಿಯಾ]] !238 |[[Bandwan Assembly constituency|ಬಂದ್ವಾನ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಲೋಚನ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Labsen Baskey|ಲಬ್ಸೆನ್ ಬಾಸ್ಕೇ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರತು ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿಟೆನ್ ಮಾಂಡಿ |- !239 |[[Balarampur, Purulia Assembly constituency|ಬಲರಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Santiram Mahato|ಶಾಂತಿರಾಮ್ ಮಹತೋ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಲಧರ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಮಿತಾ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಾಂತ ಮಹತೋ |- !240 |[[Baghmundi Assembly constituency|ಬಾಘ್ಮುಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಹಿದಾಸ್ ಮಹತೋ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರಿಮಲ್ ಕುಮಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nepal Mahato|ನೇಪಾಳ್ ಮಹತೋ]] |- !241 |[[Joypur, Purulia Assembly constituency|ಜೋಯ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಹತೋ{{efn|ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಬಿಜೆಪಿ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಧೀರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಣಿ ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ |- !242 |[[Purulia Assembly constituency|ಪುರುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sudip Kumar Mukherjee|ಸುದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂತನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಬ್ಯಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ |- !243 |[[Manbazar Assembly constituency|ಮಾನ್ಬಜಾರ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sandhya Rani Tudu|ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಣಿ ಟುಡು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೊಯ್ನಾ ಮುರ್ಮು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿಮಣಿ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೊಂಬರಿ ಮಹಾಲಿ |- !244 |[[Kashipur, West Bengal Assembly constituency|ಕಾಶಿಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಮೆನ್ ಬೆಲ್ಥರಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kamalakanta Hansda|ಕಮಲಾಕಾಂತ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಲೇಖಾ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಮಹತೋ |- !245 |[[Para Assembly constituency|ಪಾರಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nadiar Chand Bouri|ನಡಿಯಾರ್ ಚಂದ್ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಲೋಕ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಬೌರಿ |- !246 |[[Raghunathpur, West Bengal Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಜಾರಿ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಮೋನಿ ಬೌರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಣೇಶ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಧ್ಯಾ ಬೌರಿ |- | rowspan="12" | [[Bankura district|ಬಂಕುರಾ]] !247 |[[Saltora Assembly constituency|ಸಾಲ್ತೋರಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chandana Bauri|ಚಂದನಾ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಂದಲಾಲ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !248 |[[Chhatna Assembly constituency|ಛತ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸ್ವಪನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyanarayan Mukhopadhyay|ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜಿಬ್ ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬೋಸ್ |- !249 |[[Ranibandh Assembly constituency|ರಾಣಿಬಂದ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನುಶ್ರೀ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕ್ಷುದಿರಾಮ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Deblina Hembram|ದೇಬ್ಲೀನಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುರುಪಾದ ಸರ್ದಾರ್ |- !250 |[[Raipur, Bankura Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಠಾಕುರ್ ಮೋನಿ ಸೊರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kshetra Mohan Hansda|ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೋಹನ್ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್ ಮಾಂಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ ಮುರ್ಮು |- !251 |[[Taldangra Assembly constituency|ತಾಲ್ಡಾಂಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಸಿಂಘಾಬಾಬು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Souvik Patra|ಸೌವಿಕ್ ಪಾತ್ರ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬ್ಕಾಂತಿ ಮೊಹಂತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಯನ್ ದಾಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !252 |[[Bankura Assembly constituency|ಬಂಕುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನುಪ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Niladri Sekhar Dana|ನಿಲಾದ್ರಿ ಶೇಖರ್ ದಾನಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಯಾನಂದ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ |- !253 |[[Barjora Assembly constituency|ಬರ್ಜೋರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಮಿಶ್ರಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಲ್ಲೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಜಿತ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಿಯೋರಾ |- !254 |[[Onda Assembly constituency|ಒಂಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amarnath Shakha|ಅಮರನಾಥ್ ಶಾಖಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬನ್ ಸಲಾಂಪುರಿಯಾ |- !255 |[[Bishnupur, Bankura Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tanmay Ghosh|ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶುಕ್ಲಾ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ತಿತಾಸ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಚಂದ್ರ |- !256 |[[Katulpur Assembly constituency|ಕತುಲ್ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Harakali Protiher|ಹರಕಾಳಿ ಪ್ರತಿಹಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ ಸಂತ್ರಾ |- !257 |[[Indas Assembly constituency|ಇಂಡಾಸ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ರಾಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nirmal Kumar Dhara|ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌ ಮಂಡಲ್ ಸಮಂತಾ |- !258 |[[Sonamukhi Assembly constituency|ಸೋನಾಮುಖಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibakar Gharami|ದಿಬಾಕರ್ ಘರಾಮಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಬೌರಿ |- | rowspan="16" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" |[[Purba Bardhaman district|ಪೂರ್ವ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !259 |[[Khandaghosh Assembly constituency|ಖಂಡಘೋಷ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nabin Chandra Bag|ನಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌತಮ್ ಧಾರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !260 |[[Bardhaman Dakshin Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Khokan Das|ಖೋಕನ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೌಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌರವ್ ಸಮದ್ದಾರ್ |- !261 |[[Raina Assembly constituency|ರೈನಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮದಿರಾ ದಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೋಮನಾಥ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಕ್ ಸಹಾ |- !262 |[[Jamalpur, West Bengal Assembly constituency|ಜಮಾಲ್ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂತನಾಥ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರುಣ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Samar Hazra|ಸಮರ್ ಹಜ್ರಾ]]{{efn|ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಸಹಾ |- !263 |[[Monteswar Assembly constituency|ಮಾಂಟೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Siddiqullah Chowdhury|ಸಿದ್ದಿಕುಲ್ಲಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಮಂಡಲ್ |- !264 |[[Kalna Assembly constituency|ಕಾಲ್ನಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Deboprasad Bag|ದೇವಪ್ರಸಾದ್ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ನಾಗ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !265 |[[Memari Assembly constituency|ಮೆಮಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಸ್‌ಬಿಹಾರಿ ಹಲ್ದರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾನವ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕ್ರಿಶಾನು ಭಾದ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !266 |[[Bardhaman Uttar Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nisith Kumar Malik|ನಿಶಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಾಮೋನಿ ಮಂಡಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪ್ ದಾಸ್ |- !267 |[[Bhatar Assembly constituency|ಭತಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತನು ಕೋನರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌಮೆನ್ ಕರ್ಫಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಸೀನಾ ಖಾತುನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧೂರ್ಜಟಿ ಬಿಜೋಯ್ ಮಾಜಿ |- !268 |[[Purbasthali Dakshin Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapan Debnath|ಸ್ವಪನ್ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಾಣಕೃಷ್ಣ ತಪಾದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಜಿಯಾದುಲ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ |- !269 |[[Purbasthali Uttar Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಸುಂಧರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಪಾಲ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !270 |[[Katwa Assembly constituency|ಕಟ್ವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabindranath Chatterjee|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಣಜಿತ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !271 |[[Ketugram Assembly constituency|ಕೇತುಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sekh Sahonawez|ಶೇಖ್ ಶಹನಾವಾಜ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾದಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಖಾರಿ ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಫಿರುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ |- !272 |[[Mangalkot Assembly constituency|ಮಂಗಲ್ಕೋಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Chowdhury|ಅಪೂರ್ವ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಿಶಿರ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿರಾಜ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗದೀಶ್ ದತ್ತಾ |- !273 |[[Ausgram Assembly constituency|ಆಸ್ಗ್ರಾಮ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಾ ಪ್ರಸನ್ನ ಲೋಹರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲಿತಾ ಮಾಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂಚಲ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಶಾ ಬೋರಲ್ |- !274 |[[Galsi Assembly constituency|ಗಲ್ಸಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alok Kumar Majhi|ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಿಮಾಲಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- | rowspan="20" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Paschim Bardhaman district|ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !275 |[[Pandabeswar Assembly constituency|ಪಾಂಡವೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narendranath Chakraborty|ನರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Jitendra Tiwari|ಜಿತೇಂದ್ರ ತಿವಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ |- !276 |[[Durgapur Purba Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Mazumdar|ಪ್ರದೀಪ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಿಮಂತ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಶ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !277 |[[Durgapur Paschim Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Lakshman Chandra Ghorui|ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಚಂದ್ರ ಘೋರುಯಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಭಾಸ್ ಸೈಯಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ರಾಯ್ |- !278 |[[Raniganj, West Bengal Assembly constituency|ರಾಣಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲೋಬರನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಣ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !279 |[[Jamuria Assembly constituency|ಜಮುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hareram Singh|ಹರೇರಾಮ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಜನ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಬ್ಬೀರ್ ಹುಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !280 |[[Asansol Dakshin Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapas Banerjee|ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Agnimitra Paul|ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರಾ ಪಾಲ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಿಲ್ಪಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌವಿಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !281 |[[Asansol Uttar Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Moloy Ghatak|ಮಲಯ ಘಟಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಖಿಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಪುಯಿತಾಂಡಿ |- !282 |[[Kulti Assembly constituency|ಕುಲ್ಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಘಟಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ajay Kumar Poddar|ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಭವಾನಿ ಆಚಾರ್ಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಬಿ ಯಾದವ್ |- !283 |[[Barabani Assembly constituency|ಬರಾಬನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Upadhyay|ಬಿದಾನ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="11" | [[Birbhum district|ಬೀರ್ಭೂಮ್]] !284 |[[Dubrajpur Assembly constituency|ದುಬ್ರಾಜ್ಪುರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandra Naresh Bauri|ಚಂದ್ರ ನರೇಶ್ ಬೌರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anup Kumar Saha|ಅನುಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಜೋಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಬ್ಯಾಪಾರಿ |- !285 |[[Suri Assembly constituency|ಸೂರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Chatterjee|ಉಜ್ಜಲ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋತಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಅಧಿಕಾರಿ |- !286 |[[Bolpur Assembly constituency|ಬೋಲ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandranath Sinha|ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಾಪಿ ಸೊರೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಥಿನ್ ಸೇನ್ |- !287 |[[Nanoor Assembly constituency|ನಾನೂರ್ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Chandra Majhi|ಬಿಧಾನ್ ಚಂದ್ರ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಖೋಕನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Shyamali Pradhan|ಶ್ಯಾಮಲಿ ಪ್ರಧಾನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಯ್ ದಾಸ್ |- !288 |[[Labpur Assembly constituency|ಲಾಬ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Sinha|ಅಭಿಜಿತ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನ್ಸಾ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತ್ನಾ ಸೇನ್ |- !289 |[[Sainthia Assembly constituency|ಸೈಂತಿಯಾ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nilabati Saha|ನೀಲಬಾತಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಕಾಂತ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬು ಚುನಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಚನಾ ಅಂಕುರ್ |- !290 |[[Mayureswar Assembly constituency|ಮಯೂರೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Roy (politician)|ಅಭಿಜಿತ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೂಧ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಯಂತ ಭಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಯದ್ ಕಸಫುದ್ದೋಜಾ |- !291 |[[Rampurhat Assembly constituency|ರಾಮ್ಪುರಹತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asish Banerjee|ಆಶಿಶ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಧ್ರುಬ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾ |- !292 |[[Hansan Assembly constituency|ಹನ್ಸಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜುಲ್ ಹಕ್  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಖಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Milton Rashid|ಮಿಲ್ಟನ್ ರಶೀದ್]] |- !293 |[[Nalhati Assembly constituency|ನಾಲ್ಹಾಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajendra Prasad Singh (Birbhum politician)|ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಲ್ ಸಿಂಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ದೀಪಕ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ |- !294 |[[Murarai Assembly constituency|ಮುರರೈ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosarraf Hossain|ಮೊಶರಫ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿಂಕಿ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರೆಜಾ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 482sjum487kb3xu9ia5e0roq4j0zq07 1373154 1373153 2026-05-11T04:47:02Z Mahaveer Indra 34672 /* ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ */ 1373154 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> === ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== {| class="wikitable sortable " style="line-height:20px;text-align:left;font-size:94%;" ! rowspan="2" | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ ! rowspan="2" | ಜಿಲ್ಲೆ ! rowspan="2" | ಸಂಖ್ಯೆ. ! rowspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! colspan="2" style="background-color: #20c646;" |[[Trinamool Congress|<span style="color:white;">ಎಐಟಿಸಿ+ (AITC+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #FF9933;" |[[Bharatiya Janata Party|<span style="color:white;">ಬಿಜೆಪಿ (BJP)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #cc0d0d;" |[[Left Front-led Alliance|<span style="color:white;">ಎಡರಂಗ+ (LF+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #19AAED;" |[[Indian National Congress|<span style="color:white;">ಐಎನ್‌ಸಿ (INC)</span>]] |-  ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ |- | rowspan="76" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Cooch Behar district|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್]] !1 |[[Mekliganj Assembly constituency|ಮೆಕ್ಲಿಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Chandra Adhikary|ಪರೇಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಧಿರಾಮ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಕಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಳಾ ರಾಣಿ ರಾಯ್ |- !2 |[[Mathabhanga Assembly constituency|ಮಾತಾಭಂಗಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಬ್ಲು ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nisith Pramanik|ನಿಶಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಗೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖಿತೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮನ್ |- !3 |[[Cooch Behar Uttar Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Partha Pratim Roy|ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukumar Roy (politician)|ಸುಕುಮಾರ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಣಯ್ ಕರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಈಶೋರ್ |- !4 |[[Cooch Behar Dakshin Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಡೇ ಭೌಮಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ನಜ್ಮುಲ್ ಆಲಂ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖೋಕನ್ ಮಿಯಾನ್ |- !5 |[[Sitalkuchi Assembly constituency|ಸಿತಾಲ್ಕುಚಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾವಿತ್ರಿ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನವದೀಪ್ತಿ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಮಲ್ ಬರ್ಮನ್ |- !6 |[[Sitai Assembly constituency|ಸಿತೈ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sangita Roy|ಸಂಗೀತಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶುತೋಷ್ ಬರ್ಮಾ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ರಾಯ್ |- !7 |[[Dinhata Assembly constituency|ದಿನ್ಹಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Udayan Guha|ಉದಯನ್ ಗುಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಯ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಕಾಶ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ರೇ ಸಿಂಘಾ |- !8 |[[Natabari Assembly constituency|ನಟಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಲೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಿರಿಜಾ ಶಂಕರ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಕಿಕ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !9 |[[Tufanganj Assembly constituency|ತುಫಾನ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shib Paul|ಶಿಬ್ ಶಂಕರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Malati Rava Roy|ಮಾಲತಿ ರಾವಾ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧನಂಜಯ್ ರಾವಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮಾ |- | rowspan="5" | [[Alipurduar district|ಅಲಿಪುರ್‌ದವಾರ್]] !10 |[[Kumargram Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೀವ್ ಟಿರ್ಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Manoj Kumar Oraon|ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಕಿಶೋರ್ ಮಿಂಜ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಧಾಮ್ ಲಾಮಾ |- !11 |[[Kalchini Assembly constituency|ಕಲ್ಚಿನಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೀರೇಂದ್ರ ಬಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bishal Lama|ಬಿಶಾಲ್ ಲಾಮಾ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪಸಾಂಗ್ ಶೆರ್ಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್ |- !12 |[[Alipurduars Assembly constituency|ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ಸ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Suman Kanjilal|ಸುಮನ್ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪರಿತೋಷ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೃಣ್ಮಯ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !13 |[[Falakata Assembly constituency|ಫಾಲಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Barman|ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ |- !14 |[[Madarihat Assembly constituency|ಮದಾರಿಹತ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jay Prakash Toppo|ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಟೊಪ್ಪೊ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲಿಂಬು | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುಭಾಸ್ ಲೋಹರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಾಯ್ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಲಕ್ರಾ |- | rowspan="7" | [[Jalpaiguri district|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ]] !15 |[[Dhupguri Assembly constituency|ಧುಪ್‌ಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Chandra Roy|ನಿರ್ಮಲ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿರಂಜನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ |- !16 |[[Maynaguri Assembly constituency|ಮೈನಾಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಾಲಿಮ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುದೇಬ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೋಗೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !17 |[[Jalpaiguri Assembly constituency|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಂತ ದೇಬ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇವರಾಜ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಮೊಹೊಂತೋ |- !18 |[[Rajganj Assembly constituency|ರಾಜ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapna Barman|ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿನೇಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖರೇಂದ್ರನಾಥ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ರಾಯ್ |- !19 |[[Dabgram-Phulbari Assembly constituency|ದಬಗ್ರಾಮ್-ಫುಲ್ಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಶಿಲ್ ಶರ್ಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sikha Chatterjee|ಶಿಖಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ |- !20 |[[Mal Assembly constituency|ಮಾಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bulu Chik Baraik|ಬುಲು ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukra Munda|ಶುಕ್ರಾ ಮುಂಡಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನು ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಕೇಶ್ ಕುಜುರ್ |- !21 |[[Nagrakata Assembly constituency|ನಾಗ್ರಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಕುಜುರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Puna Bhengra|ಪುನಾ ಭೇಂಗ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲ್ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿನು ಮುಂಡಾ |- |[[Kalimpong district|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] !22 |[[Kalimpong Assembly constituency|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |[[Ruden Sada Lepcha|ರುಡೆನ್ ಸದಾ ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bharat Chettri|ಭರತ್ ಛೇಟ್ರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ಥಾಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತಾ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ |- | rowspan="5" | [[Darjeeling district|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] !23 |[[Darjeeling Assembly constituency|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಬಿಜೋಯ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನೋಮನ್ ರಾಯ್ | align="left" | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] |[[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಧಪ್ ರಾಯ್ |- !24 |[[Kurseong Assembly constituency|ಕರ್ಸಿಯಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಅಮರ್ ಲಾಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋನಮ್ ಲಾಮಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಉತ್ತಮ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸರೋಜ ಕುಮಾರ್ ಖತ್ರಿ |- !25 |[[Matigara-Naxalbari Assembly constituency|ಮತಿಗರಾ-ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sankar Malakar|ಶಂಕರ್ ಮಾಲಾಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anandamoy Barman|ಆನಂದಮೋಯ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಝರೇನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !26 |[[Siliguri Assembly constituency|ಸಿಲಿಗುರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Deb|ಗೌತಮ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Shankar Ghosh (politician)|ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರದಿಂದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಧಾರಾ |- !27 |[[Phansidewa Assembly constituency|ಫಾನ್ಸಿಡೇವಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀನಾ ಟೊಪ್ಪೊ ಎಕ್ಕಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Durga Murmu|ದುರ್ಗಾ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಸುಮಂತಿ ಎಕ್ಕಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬನಿತಾ ಟಿರ್ಕಿ |- | rowspan="9" | [[Uttar Dinajpur district|ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !28 |[[Chopra Assembly constituency|ಚೋಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hamidul Rahman|ಹಮೀದುಲ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಕ್ಲೇಶ್ವರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝಾಕಿರ್ ಅಬೆದಿನ್ |- !29 |[[Islampur, West Bengal Assembly constituency|ಇಸ್ಲಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kanaia Lal Agarwal|ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ರಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮಿ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಡ್ಡಿ ರಿಯಾಜ್ |- !30 |[[Goalpokhar Assembly constituency|ಗೋಲ್ಪೋಖರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Md. Ghulam Rabbani|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಗುಲಾಮ್ ರಬ್ಬಾನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸರಜಿತ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಜಮಾಲುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಸೀಮ್ ಅಹ್ಸಾನ್ |- !31 |[[Chakulia Assembly constituency|ಚಾಕುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Minhajul Arfin Azad|ಮಿನ್ಹಾಜುಲ್ ಆರ್ಫಿನ್ ಆಜಾದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮನೋಜ್ ಜೈನ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ali Imran Ramz|ಅಲಿ ಇಮ್ರಾನ್ ರಮ್ಜ್]] |- !32 |[[Karandighi Assembly constituency|ಕರಂದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Paul|ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biraj Biswas|ಬಿರಾಜ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾಹಬುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುರ್ಷಿದ್ ಆಲಂ |- !33 |[[Hemtabad Assembly constituency|ಹೇಮ್ತಾಬಾದ್ <br>ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Satyajit Barman|ಸತ್ಯಜಿತ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿಪದ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತನುಶ್ರೀ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಾಮಿಕಾ ರಾಯ್ |- !34 |[[Kaliaganj Assembly constituency|ಕಲಿಯಾಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತಾಯ್ ಬೈಶ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Utpal Brahmacharo|ಉತ್ಪಲ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿರುಬಾಲಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗಿರ್ಧಾರಿ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !35 |[[Raiganj Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Krishna Kalyani|ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Koushik Chowdhury|ಕೌಶಿಕ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೀಬಾನಂದ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mohit Sengupta|ಮೋಹಿತ್ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತ]] |- !36 |[[Itahar Assembly constituency|ಇಟಾಹಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosaraf Hussen|ಮೊಶರಫ್ ಹುಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಬಿತಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ಉತ್ಪಲ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amal Acharjee|ಅಮಲ್ ಆಚಾರ್ಯಿ]] |- | rowspan="6" | [[Dakshin Dinajpur district|ದಕ್ಷಿಣ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !37 |[[Kushmandi Assembly constituency|ಕುಶ್ಮಂಡಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rekha Roy|ರೇಖಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಬ್ಲು ಸರ್ಕಾರ್ |- !38 |[[Kumarganj Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Toraf Hossain Mandal|ತೋರಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಮಂಡಲ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಫಜ್ಜಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಮರ್ತುಜಾ ಮಂಡಲ್ |- !39 |[[Balurghat Assembly constituency|ಬಾಲೂರ್‌ಘಾಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arpita Ghosh|ಅರ್ಪಿತಾ ಘೋಷ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಅರ್ನಬ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ |- !40 |[[Tapan Assembly constituency|ತಪನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿಂತಾಮಣಿ ಬಿಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Budhrai Tudu|ಬುಧರಾಯ್ ಟುಡು]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಬಪ್ಪೈ ಹಾರೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಟೊಪ್ಪೊ |- !41 |[[Gangarampur Assembly constituency|ಗಂಗಾರಾಮ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Das|ಗೌತಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyendra Nath Ray|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ವಿಪ್ಲಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೂಯಿ ಬರ್ಮನ್ |- !42 |[[Harirampur Assembly constituency|ಹರಿರಾಮ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biplab Mitra|ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="12" | [[Malda district|ಮಾಲ್ಡಾ]] !43 |[[Habibpur Assembly constituency|ಹಬೀಬ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕಿಸ್ಕು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Joyel Murmu|ಜೋಯಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಾಸುದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೇನ್ ಸೊರೆನ್ |- !44 |[[Gazole Assembly constituency|ಗಝೋಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chinmoy Deb Barman|ಚಿನ್ಮಯ್ ದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಿತಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೇಮ್ ಚೌಧರಿ |- !45 |[[Chanchal Assembly constituency|ಚಂಚಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೂನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನ್ವರುಲ್ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asif Mehbub|ಆಸಿಫ್ ಮೆಹಬೂಬ್]] |- !46 |[[Harishchandrapur Assembly constituency|ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತಿಬುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಖಲೀಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mostaque Alam|ಮುಸ್ತಾಕ್ ಆಲಂ]] |- !47 |[[Malatipur Assembly constituency|ಮಾಲತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Boxi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಬಕ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶಿಶ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿನಾರುಲ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mausam Noor|ಮೌಸಮ್ ನೂರ್]] |- !48 |[[Ratua Assembly constituency|ರತುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samar Mukherjee (Malda politician)|ಸಮರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಹೂರ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊತ್ತಕಿನ್ ಆಲಂ |- !49 |[[Manikchak Assembly constituency|ಮಾಣಿಕ್ಚಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅನ್ಸಾರುಲ್ ಹಕ್ |- !50 |[[Maldaha Assembly constituency|ಮಾಲ್ದಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಲಿಪಿಕಾ ಬರ್ಮನ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gopal Chandra Saha|ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ಸಹಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bhupendra Nath Halder|ಭೂಪೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಹಲ್ದರ್]] |- !51 |[[English Bazar Assembly constituency|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಜಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಂಡು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಮ್ಲಾನ್ ಭಾದುರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಂಬರ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಆಲಂ |- !52 |[[Mothabari Assembly constituency|ಮೊಥಾಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಬಾರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೌಲಾನಾ ಶಾಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಯೆಮ್ ಚೌಧರಿ |- !53 |[[Sujapur Assembly constituency|ಸುಜಾಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabina Yeasmin|ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿರಾಜ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !54 |[[Baisnabnagar Assembly constituency|ಬೈಸ್ನಬ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandana Sarkar|ಚಂದನಾ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಕರ್ಮಾಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ದುಂದುಭಿ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಮುನಿ ಮಂಡಲ್ |- | rowspan="22" | [[Murshidabad district|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] !55 |[[Farakka Assembly constituency|ಫರಕ್ಕಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amirul Islam (politician)|ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುನಿಲ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಜಾಫರ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೆಹ್ತಾಬ್ ಶೇಖ್ |- !56 |[[Samserganj Assembly constituency|ಶಂಶೇರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೂರ್ ಆಲಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಷಷ್ಠಿ ಚರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಜ್ಮೆ ಆಲಂ |- !57 |[[Suti Assembly constituency|ಸೂತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Emani Biswas|ಇಮಾನಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಹಾಬೀರ್ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಎ.ಕೆ.ಎಂ. ಹಸನುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲ್ಫಾಜುದ್ದೀನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !58 |[[Jangipur, West Bengal Assembly constituency|ಜಂಗೀಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jakir Hossain (politician)|ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ತೊ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಅಲಿ |- !59 |[[Raghunathganj Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhruzzaman|ಅಖ್ರುಜ್ಜಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುರಜಿತ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬುಲ್ ಹಸ್ನಾತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರ್ ಶೇಖ್ |- !60 |[[Sagardighi Assembly constituency|ಸಾಗರ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bayron Biswas|ಬೈರನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Social Democratic Party of India|ಎಸ್‌ಡಿಪಿಐ (SDPI)]] |ಮಸಿಯೂರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manoj Chakraborty|ಮನೋಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] |- !61 |[[Lalgola Assembly constituency|ಲಾಲ್ಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮರ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಬ್ಲುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಹಿದುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !62 |[[Bhagabangola Assembly constituency|ಭಗಬಂಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Reyat Hossain Sarkar|ರೇಯತ್ ಹೊಸೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಹ್ಮದುಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜು ಬೇಗಂ |- !63 |[[Raninagar Assembly constituency|ರಾಣಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Soumik Hossain|ಅಬ್ದುಲ್ ಸೌಮಿಕ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮಾಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ |- !64 |[[Murshidabad Assembly constituency|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shaoni Singha Roy|ಶಾವೋನಿ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gouri Shankar Ghosh|ಗೌರಿ ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮನ್ನಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅಲಿ |- !65 |[[Nabagram Assembly constituency|ನಬಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿರು ಹಲ್ದಾರ್ |- !66 |[[Khargram Assembly constituency|ಖಾರ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashis Marjit|ಆಶಿಶ್ ಮರ್ಜಿತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಿಟಾಲಿ ಮಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧ್ರುಬಜ್ಯೋತಿ ಸಹಾ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಾರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !67 |[[Burwan Assembly constituency|ಬುರ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Protima Rajak|ಪ್ರತಿಮಾ ರಜಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಖೇನ್ ಕುಮಾರ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆನಂದ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಿತ್ ದಾಸ್ |- !68 |[[Kandi Assembly constituency|ಕಾಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Sarkar|ಅಪೂರ್ವ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಾರ್ಗಿ ದಾಸ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ರೇಜಾವುಲ್ ಕರೀಮ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಡಾ. ಶಮೀಮ್ ರಾಣಾ |- !69 |[[Bharatpur, West Bengal Assembly constituency|ಭರತ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾಮಿಕಾ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ನೌಫೆಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫೀವುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ |- !70 |[[Rejinagar Assembly constituency|ರೆಜಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತಾವುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[West Bengal Socialist Party|ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಿಲ್ಲು ಶೇಖ್ |- !71 |[[Beldanga Assembly constituency|ಬೆಲ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabiul Alam Chowdhury|ರಬಿಯುಲ್ ಆಲಂ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಝಾವರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜೇಶ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಹರುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !72 |[[Baharampur Assembly constituency|ಬಹರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರು ಗೋಪಾಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Maitra (politician)|ಸುಬ್ರತಾ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಅಬುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Adhir Ranjan Chowdhury|ಅಧೀರ್ ರಂಜನ್ ಚೌಧರಿ]] |- !73 |[[Hariharpara Assembly constituency|ಹರಿಹರ್‌ಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Niamot Sheikh|ನಿಯಾಮತ್ ಶೇಖ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತನ್ಮಯ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮೀರ್‌ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌಸುಮಿ ಬೇಗಂ |- !74 |[[Naoda Assembly constituency|ನವೋಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sahina Mumtaz Begum|ಸಾಹಿನಾ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಮಂಡಲ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಶಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !75 |[[Domkal Assembly constituency|ದೊಮ್ಕಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Humayun Kabir (police officer)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಂದ ದುಲಾಲ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೆಹನಾಜ್ ಬೇಗಂ |- !76 |[[Jalangi Assembly constituency|ಜಲಂಗಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಾಬರ್ ಅಲಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಯೂನಸ್ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- | rowspan="126" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="17" | [[Nadia district|ನಾದಿಯಾ]] !77 |[[Karimpur Assembly constituency|ಕರೀಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Soham Chakraborty|ಸೋಹಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಮರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರವಾಸ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂಜಾ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !78 |[[Tehatta Assembly constituency|ತೇಹಟ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಲೀಪ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಕವಿರಾಜ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬೋಧ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಸರ್ಕಾರ್ |- !79 |[[Palashipara Assembly constituency|ಪಲಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rukbanur Rahman|ರುಕ್ಬನೂರ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಮಾ ದತ್ತಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಸಂಶೂರ್ ಅಲಿ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಮೀದುಲ್ ಹಕ್ |- !80 |[[Kaliganj Assembly constituency|ಕಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alifa Ahmed|ಅಲಿಫಾ ಅಹ್ಮದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಬಿಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !81 |[[Nakashipara Assembly constituency|ನಕಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kallol Khan|ಕಲ್ಲೋಲ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಾಂತನು ಡೇ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಕ್ಲಾ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಕಿಬ್ರಿಯಾ ಮಂಡಲ್ |- !82 |[[Chapra, West Bengal Assembly constituency|ಛಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೇಬರ್ ಶೇಖ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಜಾಕಿರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಹಿದುಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !83 |[[Krishnanagar Uttar Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮನಾಥ್ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅದ್ವೈತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ಗೋನ್ |- !84 |[[Nabadwip Assembly constituency|ನಬದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pundarikakshya Saha|ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ರುತಿ ಶೇಖರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವರ್ಣೇಂದು ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಮೀರ್ ಸಹಾ |- !85 |[[Krishnanagar Dakshin Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Biswas|ಉಜ್ಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾಧನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಲಬೋನಿ ಜಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಶೇಖ್ |- !86 |[[Santipur Assembly constituency|ಶಾಂತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Braja Kishore Goswami|ಬ್ರಜ ಕಿಶೋರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಪನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮೆನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !87 |[[Ranaghat Uttar Paschim Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Parthasarathi Chatterjee|ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !88 |[[Krishnaganj Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Poddar|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಚನಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಕರ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !89 |[[Ranaghat Uttar Purba Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಡೇ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Biswas (politician)|ಅಶಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೃಣಾಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತ್ಯ ಗೋಪಾಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !90 |[[Ranaghat Dakshin Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರಿಂದ್ರಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀಟಾ ಪಾಲ್ ದಾಸ್ |- !91 |[[Chakdaha Assembly constituency|ಚಾಕ್ದಾಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭಂಕರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bankim Chandra Ghosh|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಲಯ ಸಹಾ |- !92 |[[Kalyani Assembly constituency|ಕಲ್ಯಾಣಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬುಜ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮಾನಂದ ಮಜುಂದಾರ್ |- !93 |[[Haringhata Assembly constituency|ಹರಿಂಘಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Kumar Sarkar|ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿಮಂತಿ ದಾಸ್ |- | rowspan="33" | [[North 24 Parganas district|ಉತ್ತರ 24 ಪರಗಣ]] !94 |[[Bagdah Assembly constituency|ಬಾಗ್ದಾಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madhuparna Thakur|ಮಧುಪರ್ಣಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋಮಾ ಠಾಕೂರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಗೌರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ |- !95 |[[Bangaon Uttar Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswajit Das (politician)|ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Kirtania|ಅಶೋಕ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಲಂಜನ್ ಸಹಾ |- !96 |[[Bangaon Dakshin Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ದಕ್ಷಿಣ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತುಪರ್ಣಾ ಆಧ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Majumder|ಸ್ವಪನ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಶಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !97 |[[Gaighata Assembly constituency|ಗಾಯ್ಘಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರೋತ್ತಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Thakur|ಸುಬ್ರತಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ |- !98 |[[Swarupnagar Assembly constituency|ಸ್ವರೂಪ್‌ನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bina Mondal|ಬೀನಾ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತೇಶ್ ಮಂಡಲ್ |- !99 |[[Baduria Assembly constituency|ಬದುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬುರ್ಹಾನುಲ್ ಮೊಕದ್ದಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕೃತಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಫತೇಹಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Quazi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಖಾಜಿ]] |- !100 |[[Habra Assembly constituency|ಹಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jyotipriya Mallick|ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬದಾಸ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಿಜಿನಂದನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !101 |[[Ashoknagar Assembly constituency|ಅಶೋಕ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narayan Goswami|ನಾರಾಯಣ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೊಮೊಯ್ ಹಿರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಶುಮನ್ ರಾಯ್ |- !102 |[[Amdanga Assembly constituency|ಅಮ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೀರ್‌ಜಾದಾ ಕಾಸೆಮ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಂದಮ್ ಡೇ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಾಲ್ ಘೋಷ್ |- !103 |[[Bijpur Assembly constituency|ಬಿಜ್ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subodh Adhikary|ಸುಬೋಧ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುದೀಪ್ತಾ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ರಕ್ಷಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿಬಬ್ರತಾ ಗುಹಾ ರಾಯ್ |- !104 |[[Naihati Assembly constituency|ನೈಹತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sanat Dey|ಸನತ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಿತ್ರೋ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕುಂಡು |- !105 |[[Bhatpara Assembly constituency|ಭಟ್ಪಾರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತ್ ಗುಪ್ತ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Pawan Singh (politician)|ಪವನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಸ್ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಶಾ |- !106 |[[Jagatdal Assembly constituency|ಜಗತ್ದಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Somenath Shyam Ichini|ಸೋಮನಾಥ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಇಚಿನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರ್ವೇಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಿರಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !107 |[[Noapara Assembly constituency|ನೋವಾಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತ್ರಿನಾಂಕುರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arjun Singh (West Bengal politician)|ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಾರ್ಗಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !108 |[[Barrackpore Assembly constituency|ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪೋರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Raj Chakraborty|ರಾಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಸ್ತವ್ ಬಾಗ್ಚಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮನ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭು ದಾಸ್ |- !109 |[[Khardaha Assembly constituency|ಖಾರ್ದಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇವದೀಪ್ ಪುರೋಹಿತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ಘೋಷ್ |- !110 |[[Dum Dum Uttar Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandrima Bhattacharya|ಚಂದ್ರಿಮಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರವ್ ಸಕ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Dipsita Dhar|ದೀಪ್ಸಿತಾ ಧರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧನಂಜಯ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ |- !111 |[[Panihati Assembly constituency|ಪನಿಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ratna Debnath|ರತ್ನಾ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಲತನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !112 |[[Kamarhati Assembly constituency|ಕಮರಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madan Mitra|ಮದನ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Manash Mukherjee|ಮಾನಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !113 |[[Baranagar Assembly constituency|ಬರನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sayantika Banerjee|ಸಯಂತಿಕಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sajal Ghosh|ಸಜಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂದೀಪ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !114 |[[Dum Dum Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bratya Basu|ಬ್ರತ್ಯಾ ಬಸು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ಬಕ್ಷಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಯೂಖ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಸ್ಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !115 |[[Rajarhat New Town Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ <br>ನ್ಯೂ ಟೌನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapash Chatterjee|ತಪಸ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕನೋಡಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಪ್ತರ್ಷಿ ದೇಬ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ |- !116 |[[Bidhannagar Assembly constituency|ಬಿಧಾನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujit Bose (politician)|ಸುಜಿತ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರದ್ವತ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮ್ಯಜಿತ್ ರಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಣಜಿತ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !117 |[[Rajarhat Gopalpur Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ ಗೋಪಾಲ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aditi Munshi|ಅದಿತಿ ಮುನ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ಜ್ಯೋತಿ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಭಜಿತ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಭೌಮಿಕ್ |- !118 |[[Madhyamgram Assembly constituency|ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rathin Ghosh|ರಥೀನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಂದ್ಯಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಂತ ರಾಯ್ |- !119 |[[Barasat Assembly constituency|ಬರಸಾತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabyasachi Dutta|ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ದತ್ತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಹೇಮಂತ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !120 |[[Deganga Assembly constituency|ದೇಗಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಸುರ್ ರಹಮಾನ್ ಬಿದೇಶ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕಾಂತಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಫಿದುಲ್ ಹಕ್ ಸಾಹಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿಯಾರಾಜ್ ಬೈದ್ಯ |- !121 |[[Haroa Assembly constituency|ಹರೋವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಫ್ತಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಮತಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯಾರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಬಿಯುಲ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !122 |[[Minakhan Assembly constituency|ಮಿನಾಖಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Usha Rani Mondal|ಉಷಾ ರಾಣಿ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರತೀಕ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ನಸ್ಕರ್ |- !123 |[[Sandeshkhali Assembly constituency|ಸಂದೇಶ್‌ಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝರ್ನಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸನತ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್ ಭೂಮಿಜಿ |- !124 |[[Basirhat Dakshin Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರಜಿತ್ ಮಿತ್ರ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಐನುಲ್ ಅರೆಫಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬು ಇಶಾಕ್ ಗಾಜಿ |- !125 |[[Basirhat Uttar Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಸೆಫುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಶಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಚಾ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೂಸಾ ಹಕ್ ಮಂಡಲ್ |- !126 |[[Hingalganj Assembly constituency|ಹಿಂಗಲ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆನಂದ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರೇಖಾ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="31" |[[South 24 Parganas district|ದಕ್ಷಿಣ 24 ಪರಗಣ]] !127 |[[Gosaba Assembly constituency|ಗೋಸಬಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕರ್ನೋ ನಸ್ಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆದಿತ್ಯ ಜೋತ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ |- !128 |[[Basanti Assembly constituency|ಬಸಂತಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೀಲಿಮಾ ಬಿಶಾಲ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಸಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಿನಾಥ್ ನೈಯಾ |- !129 |[[Kultali Assembly constituency|ಕುಲ್ತಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ganesh Chandra Mondal|ಗಣೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾಧಬಿ ಮಹಾಲ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Ram Sankar Halder|ರಾಮ್ ಶಂಕರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೂಪಾ ಹಲ್ದರ್ |- !130 |[[Patharpratima Assembly constituency|ಪಥರ್‌ಪ್ರತಿಮಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Jana|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಸಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸತ್ಯ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾಂಶು ನಾಯಕ್ |- !131 |[[Kakdwip Assembly constituency|ಕಾಕ್ದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manturam Pakhira|ಮಂತುರಾಮ್ ಪಖಿರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಕರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಅಹಮದ್ |- !132 |[[Sagar, West Bengal Assembly constituency|ಸಾಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bankim Chandra Hazra|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಂತ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಖುಟಿಯಾ |- !133 |[[Kulpi Assembly constituency|ಕುಲ್ಪಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಬ್ನಿ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕುತುಬ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !134 |[[Raidighi Assembly constituency|ರಾಯ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮ್ಯ ಗಂಗೂಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !135 |[[Mandirbazar Assembly constituency|ಮಂದಿರ್‌ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Joydeb Halder|ಜಾಯ್‌ದೇಬ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪೈಕ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಬೈದ್ಯ |- !136 |[[Jaynagar Assembly constituency|ಜಯನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswanath Das|ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಲೋಕ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಬೈದ್ಯ |- !137 |[[Baruipur Purba Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bivas Sardar|ಬೈಭಾಸ್ ಸರ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಟುಂಪಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಾಪ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ |- !138 |[[Canning Paschim Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Ram Das|ಪರೇಶ್ ರಾಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಬಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರನ್ ಚಂದ್ರ ಮಿಸ್ತ್ರಿ |- !139 |[[Canning Purba Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಹರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಸಪುಯಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Arabul Islam|ಅರಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಬಿರ್ ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ |- !140 |[[Baruipur Paschim Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biman Banerjee|ಬಿಮಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಲಹೇಕ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್‌ಲಾಲ್ ನಾಗ್ |- !141 |[[Magrahat Purba Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sarmistha Purkait|ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಪುರಕೈತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉತ್ತಮ ಕುಮಾರ್ ಬಾನಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತನು ಹಲ್ದರ್ |- !142 |[[Magrahat Paschim Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಮೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಸುಂದರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಹಲ್ದರ್ |- !143 |[[Diamond Harbour Assembly constituency|ಡೈಮಂಡ್ ಹಾರ್ಬರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pannalal Halder|ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Kumar Halder|ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ನೈಯಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !144 |[[Falta Assembly constituency|ಫಾಲ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಹಾಂಗೀರ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಂಶು ಪಾಂಡಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಭು ಕುರ್ಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !145 |[[Satgachhia Assembly constituency|ಸತ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮಶ್ರೀ ಬೇತಾಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಗ್ನಿಶ್ವರ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಭಾಶ್ ಘೋಷ್ |- !146 |[[Bishnupur, South 24 Parganas Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dilip Mondal|ದಿಲೀಪ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ದಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ನಸ್ಕರ್ |- !147 |[[Sonarpur Dakshin Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arundhuti Maitra|ಅರುಂಧತಿ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Roopa Ganguly|ರೂಪಾ ಗಂಗೂಲಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಪರಮಿತಾ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ |- !148 |[[Bhangar Assembly constituency|ಭಾಂಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Saokat Molla|ಶೌಕತ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಯಂತ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಹಬೂಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ |- !149 |[[Kasba, West Bengal Assembly constituency|ಕಸ್ಬಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Javed Ahmed Khan|ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂದೀಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೀಪು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಾಸಿಮ್ ಜೀಶನ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !150 |[[Jadavpur Assembly constituency|ಜಾದವ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debabrata Majumdar|ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರ್ಬರಿ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Bikash Ranjan Bhattacharya|ಬಿಕಾಶ್ ರಂಜನ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಮಂಡಲ್ |- !151 |[[Sonarpur Uttar Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firdousi Begum|ಫಿರ್ದೌಸಿ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಧರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಾಲಿಸಾ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಕುಮಿರ್ |- !152 |[[Tollyganj Assembly constituency|ಟಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aroop Biswas|ಅರೂಪ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Papiya Adhikari|ಪಾಪಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಸ್ ಸಿನ್ಹಾ ರಾಯ್ |- !153 |[[Behala Purba Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಸಕ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಲೋಯ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ರಹಾ |- !154 |[[Behala Paschim Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ratna Chatterjee|ರತ್ನಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಖಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಹಾರ್ ಭಕ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಬಲ್ ರಾಯ್ |- !155 |[[Maheshtala Assembly constituency|ಮಹೇಶ್‌ತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಸ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಮನಾಥ್ ಭೌಮಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !156 |[[Budge Budge Assembly constituency|ಬಡ್ಜ್ ಬಡ್ಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashok Kumar Deb|ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅದಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಕಾಜೋಲ್ ದತ್ತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಜಿಬರ್ ರಹಮಾನ್ ಕಯಾಲ್ |- !157 |[[Metiaburuz Assembly constituency|ಮೆಟಿಯಾಬುರುಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Khaleque Molla|ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಖ್ತಾರ್ |- | rowspan="11" | [[Kolkata district|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] !158 |[[Kolkata Port Assembly constituency|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೋರ್ಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firhad Hakim|ಫಿರ್ಹಾದ್ ಹಕೀಮ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕಿಬ್ ಗುಲ್ಜಾರ್ |- !159 |[[Bhabanipur, West Bengal Assembly constituency|ಭವಾನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mamata Banerjee|ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ರೀಜೀಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಪ್ರಸಾದ್ |- !160 |[[Rashbehari Assembly constituency|ರಾಶ್‌ಬೆಹಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debasish Kumar|ದೇಬಾಶಿಷ್ ಕುಮಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Dasgupta|ಸ್ವಪನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಮಾನಸ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶುತೋಷ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !161 |[[Ballygunge Assembly constituency|ಬಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sovandeb Chattopadhyay|ಶೋಭನದೇವ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶತರೂಪ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಫ್ರಿನ್ ಬೇಗಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹನ್ ಮಿತ್ರಾ |- !162 |[[Chowrangee Assembly constituency|ಚೌರಂಗೀ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nayna Bandopadhyay|ನಯನಾ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತೋಷ್ ಪಾಠಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜಯ್ ಬಸು{{efn|ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !163 |[[Entally Assembly constituency|ಎಂಟಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪನ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಟಿಬ್ರೆವಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬ್ದುರ್ ರೌಫ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಶಿಫ್ ರೆಜಾ |- !164 |[[Beleghata Assembly constituency|ಬೆಲೆಘಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kunal Ghosh|ಕುನಾಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಮಿತಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಹಿನಾ ಜಾವೇದ್ |- !165 |[[Jorasanko Assembly constituency|ಜೋರಾಸಾಂಕೋ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿಜಯ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿಜಯ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭರತ್ ರಾಮ್ ತಿವಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಸಿಂಗ್ |- !166 |[[Shyampukur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುಕೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sashi Panja|ಶಶಿ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಝುಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂರ್ಣಾ ಘೋಷ್ |- !167 |[[Maniktala Assembly constituency|ಮಣಿಕ್ಟಾಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರೇಯಾ ಪಾಂಡೆ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Tapas Roy|ತಪಸ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೌಸುಮಿ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮನ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !168 |[[Kashipur-Belgachhia Assembly constituency|ಕಾಶೀಪುರ್-ಬೆಲ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Atin Ghosh|ಅತಿನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಜಿಂದರ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="16" | [[Howrah district|ಹೌರಾ]] !169 |[[Bally Assembly constituency|ಬಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೈಲಾಶ್ ಮಿಶ್ರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಕರ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೌಧರಿ |- !170 |[[Howrah Uttar Assembly constituency|ಹೌರಾ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gautam Chowdhuri|ಗೌತಮ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉಮೇಶ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ |- !171 |[[Howrah Madhya Assembly constituency|ಹೌರಾ ಮಧ್ಯ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arup Roy|ಅರೂಪ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಪರ್ಣಾ ಬೋಸ್ |- !172 |[[Shibpur Assembly constituency|ಶಿಬ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rana Chatterjee|ರಾಣಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Rudranil Ghosh|ರುದ್ರನೀಲ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |[[Jagannath Bhattacharya|ಜಗನ್ನಾಥ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರಬಂತಿ ಸಿಂಗ್ |- !173 |[[Howrah Dakshin Assembly constituency|ಹೌರಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nandita Chowdhury|ನಂದಿತಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ಹಾತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪ್ಶಿಖಾ ಭೌಮಿಕ್ |- !174 |[[Sankrail Assembly constituency|ಸಂಕ್ರೈಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Priya Paul|ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮೀರ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೇಚು ರಾಮ್ ಮಲಿಕ್ |- !175 |[[Panchla Assembly constituency|ಪಂಚಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gulsan Mullick|ಗುಲ್ಸನ್ ಮುಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಫರೀದ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಪಾಂಡೆ |- !176 |[[Uluberia Purba Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ritabrata Banerjee|ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅನ್ಸಾರ್ ಅಲಿ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲಂ ದೈಯಾನ್ ಶೇಖ್ |- !177 |[[Uluberia Uttar Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೈಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿರನ್ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹಲ್ದಾರ್ |- !178 |[[Uluberia Dakshin Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pulak Roy|ಪುಲಕ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಂಗಲಾನಂದ ಪುರಿ ಮಹಾರಾಜ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಂಟಾಜ್ ಅಲಿ ಶಾ |- !179 |[[Shyampur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನದೇಬಾಸಿ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Hiran Chatterjee|ಹಿರಣ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಬರನ್ ಸೌ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಂಜೂರ್ ಆಲಂ |- !180 |[[Bagnan Assembly constituency|ಬಾಗ್ನಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arunava Sen|ಅರುಣವ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರೇಮಾಂಶು ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಫೀಜುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !181 |[[Amta Assembly constituency|ಅಮ್ತಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukanta Kumar Paul|ಸುಕಾಂತ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amit Samanta|ಅಮಿತ್ ಸಮಂತಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೋಶಿಮುದ್ದೀನ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪನ್ ದಾಸ್ |- !182 |[[Udaynarayanpur Assembly constituency|ಉದಯ್‌ನಾರಾಯಣ್‌<br>ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Panja|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಂಡಿತ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಬಕುಲಿ |- !183 |[[Jagatballavpur Assembly constituency|ಜಗತ್‌ಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬೀರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ನಜೀರಾ ಖಾತೂನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ರಾಯ್ |- !184 |[[Domjur Assembly constituency|ಡೊಮ್ಜುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಬಿಂದ ಹಜ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದುಲು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕೊಲೆ |- | rowspan="18" | [[Hooghly district|ಹೂಗ್ಲಿ]] !185 |[[Uttarpara Assembly constituency|ಉತ್ತರಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೀರ್ಷಣ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Minakshi Mukherjee|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮುಖರ್ಜಿ |- !186 |[[Sreerampur Assembly constituency|ಶ್ರೀರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಬನಿತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subhankar Sarkar|ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] |- !187 |[[Champdani Assembly constituency|ಚಂಪ್ದಾನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arindam Guin|ಅರಿಂದಮ್ ಗಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೀತಮ್ ಘೋಷ್ |- !188 |[[Singur Assembly constituency|ಸಿಂಗೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Becharam Manna|ಬೇಚಾರಾಮ್ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್ |- !189 |[[Chandannagar Assembly constituency|ಚಂದನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Indranil Sen|ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನೀಶ್ ಪಾಂಡಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತನ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ |- !190 |[[Chunchura Assembly constituency|ಚುಂಚುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಂಶು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬೀರ್ ನಾಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಸುನೀಲ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಯಿನುಲ್ ಹಕ್ |- !191 |[[Balagarh Assembly constituency|ಬಾಲಗಢ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮನಾ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !192 |[[Pandua Assembly constituency|ಪಾಂಡುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Chakraborty|ಸಮೀರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕುಮಾರ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Amjad Hossain|ಅಮ್ಜದ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸನಾತನ್ ಮಾಂಡಿ |- !193 |[[Saptagram Assembly constituency|ಸಪ್ತಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidesh Ranjan Bose|ಬಿದೇಶ್ ರಂಜನ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವರಾಜ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನಿರ್ಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಘೋಷ್ |- !194 |[[Chanditala Assembly constituency|ಚಂಡಿತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swati Khandoker|ಸ್ವಾತಿ ಖಂಡೋಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಅಬು ಅಬ್ಬಾಸ್ಸುದ್ದೀನ್ |- !195 |[[Jangipara Assembly constituency|ಜಂಗೀಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Snehasish Chakraborty|ಸ್ನೇಹಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ದತ್ತಾ |- !196 |[[Haripal Assembly constituency|ಹರಿಪಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Karabi Manna|ಕರಬಿ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಧುಮಿತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಮುಜಾಫರ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಫ್ ಆಜಾದ್ |- !197 |[[Dhanekhali Assembly constituency|ಧನೇಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashima Patra|ಅಶಿಮಾ ಪಾತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ರುಮಾ ಅಹೇರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿ ಕುಮಾರಿ ದಾಸ್ |- !198 |[[Tarakeswar Assembly constituency|ತಾರಕೇಶ್ವರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ramendu Sinharay|ರಾಮೇಂದು ಸಿನ್ಹರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತು ಪಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬೇಶ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭಬಾನಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಂಡಲ್ |- !199 |[[Pursurah Assembly constituency|ಪುರ್ಸುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಹಜಾರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biman Ghosh|ಬಿಮಾನ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಂತಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !200 |[[Arambagh Assembly constituency|ಆರಂಬಾಗ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿತಾ ಬಾಗ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹೇಮಂತ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಥಿಕಾ ಪಂಡಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತ್ರಾ |- !201 |[[Goghat Assembly constituency|ಗೊಘಾಟ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Maji|ನಿರ್ಮಲ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ದಿಗರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಮುಕ್ತರಾಮ್ ಧೌರೆ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಸಂತ್ರಾ |- !202 |[[Khanakul Assembly constituency|ಖಾನಕುಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Susanta Ghosh (Khanakul politician)|ಸುಶಾಂತ ಘೋಷ್]] | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಸದ್ದಾಮ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕರ್ |- | rowspan="56" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" | [[Purba Medinipur district|ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !203 |[[Tamluk Assembly constituency|ತಮ್ಲುಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿ ಕೃಷ್ಣ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಬೇಂದು ಘರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಮಜುಂದಾರ್ |- !204 |[[Panskura Purba Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Ibrahim Ali|ಶೇಖ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಪಾತ್ರ |- !205 |[[Panskura Paschim Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿಂಟು ಸೇನಾಪತಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಫ್ಜಲ್ ಅಲಿ ಶಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಯ್ |- !206 |[[Moyna Assembly constituency|ಮೊಯ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಂದನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Dinda|ಅಶೋಕ್ ದಿಂಡಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸ್ವಪನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಮೈ ಬರ್ಮನ್ |- !207 |[[Nandakumar Assembly constituency|ನಂದಕುಮಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukumar De|ಸುಕುಮಾರ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಖನ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮತಿನ್ |- !208 |[[Mahisadal Assembly constituency|ಮಹಿಸಾದಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tilak Kumar Chakraborty|ತಿಲಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಿತೋಷ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಜಲ್ ನಾಯಕ್ ದಾಸ್ |- !209 |[[Haldia Assembly constituency|ಹಲ್ದಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಜೋಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಪಾತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಮನ್ಯು ಮಂಡಲ್ |- !210 |[[Nandigram Assembly constituency|ನಂದಿಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬಿತ್ರಾ ಕರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶಾಂತಿ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಜರಿಯಾತುಲ್ ಹೊಸೇನ್ |- !211 |[[Chandipur Assembly constituency|ಚಂಡೀಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttam Barik|ಉತ್ತಮ್ ಬಾರೀಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ತಸ್ಲಿಮ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !212 |[[Patashpur Assembly constituency|ಪತಾಶ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ಪಾಂಡ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸೈಕತ್ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಕುಮಾರ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !213 |[[Kanthi Uttar Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಸಿಸ್ ಭುನಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sumita Sinha|ಸುಮಿತಾ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುತನು ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !214 |[[Bhagabanpur Assembly constituency|ಭಗಬಾನ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಬ್ ಕುಮಾರ್ ಪೋರುವ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Santanu Pramanik|ಶಂತನು ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಕರ್ ಸಾಸ್ಮಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಣಿಗ್ರಹಿ |- !215 |[[Khejuri Assembly constituency|ಖೇಜುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪೈಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿಮಾಂಗ್ಶು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !216 |[[Kanthi Dakshin Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arup Kumar Das|ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ತೆಹರಾನ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಸೂದ್ ಮಲಿಕ್ |- !217 |[[Ramnagar, Purba Medinipur Assembly constituency|ರಾಮ್ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhil Giri|ಅಖಿಲ್ ಗಿರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} |- !218 |[[Egra Assembly constituency|ಎಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibyendu Adhikari|ದಿಬ್ಯೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪಾಂಡ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ |- |[[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !219 |[[Dantan Assembly constituency|ದಾಂತನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ಪಲ್ ದತ್ತಾ |- | rowspan="3" | [[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !220 |[[Nayagram Assembly constituency|ನಯಾಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dulal Murmu|ದುಲಾಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amiya Kisku|ಅಮಿಯಾ ಕಿಸ್ಕು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Pulin Bihari Baske|ಪುಲಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ಬಾಸ್ಕೆ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಮುರ್ಮು |- !221 |[[Gopiballavpur Assembly constituency|ಗೋಪೀಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮಹತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸಾರಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌರವ್ ಘೋಷ್ |- !222 |[[Jhargram Assembly constituency|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂಗಲ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಸಾಹು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಡೇ |- | rowspan="14" | [[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !223 |[[Keshiary Assembly constituency|ಕೇಶಿಯಾರಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ಮಾಂಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭದ್ರ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಲಿನಾ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲುಚಂದ್ ಟುಡು |- !224 |[[Kharagpur Sadar Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್ ಸದರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Sarkar (West Bengal politician)|ಪ್ರದೀಪ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dilip Ghosh (politician)|ದಿಲೀಪ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಧುಸೂದನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾಪಿಯಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !225 |[[Narayangarh Assembly constituency|ನಾರಾಯಣ್‌ಗಢ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಗಿರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪಸ್ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಆಲಂ ಹೊಸೇನ್ |- !226 |[[Sabang Assembly constituency|ಸಬಾಂಗ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manas Bhunia|ಮಾನಸ್ ಭುನಿಯಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮಲ್ ಪಾಂಡ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಕುಲ್ ಚಂದ್ರ ಬೇರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮುಯಿ |- !227 |[[Pingla Assembly constituency|ಪಿಂಗ್ಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಶೋಕ್ ಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಂಡಲ್ |- !228 |[[Kharagpur Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿನೇನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಭುಯ್ಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಶಹಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !229 |[[Debra Assembly constituency|ದೇಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajib Banerjee|ರಾಜೀಬ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಓಂ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮಿತ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಜಾನಾ |- !230 |[[Daspur Assembly constituency|ದಾಸಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಷ್ ಹುದೈತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ದತ್ತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಂಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ |- !231 |[[Ghatal Assembly constituency|ಘಾಟಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sital Kapat|ಶೀತಲ್ ಕಪತ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿನಾಥ್ ಸತೀಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾವೇರಿ ದೊಲುಯಿ |- !232 |[[Chandrakona Assembly constituency|ಚಂದ್ರಕೋಣಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರ್ಜ್ಯ ಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಪರ್ಣಾ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮನಿಕಾ ಮಿಡ್ಯಾ |- !233 |[[Garbeta Assembly constituency|ಗರ್ಬೇಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttara Singha|ಉತ್ತರಾ ಸಿಂಘಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಲೋಧಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಬಿಸೋಯೀ |- !234 |[[Salboni Assembly constituency|ಸಲ್ಬೋನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Srikanta Mahata|ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಹತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬೈಮಾನ್ ಮಹತೋ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !235 |[[Keshpur Assembly constituency|ಕೇಶ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Seuli Saha|ಸೇವುಲಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸಮಂತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗುರುಪಾದ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ |- !236 |[[Medinipur Assembly constituency|ಮೇದಿನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujoy Hazra|ಸುಜಯ್ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಗುಚ್ಚೈತ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೊನಿಕುಂತಲ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭುನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ |- |[[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !237 |[[Binpur Assembly constituency|ಬಿನ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Birbaha Hansda|ಬೀರ್ಬಹಾ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಣತ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಬಿ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಪಿ ಸೊರೆನ್ |- | rowspan="9" | [[Purulia district|ಪುರುಲಿಯಾ]] !238 |[[Bandwan Assembly constituency|ಬಂದ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಲೋಚನ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Labsen Baskey|ಲಬ್ಸೆನ್ ಬಾಸ್ಕೇ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರತು ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿಟೆನ್ ಮಾಂಡಿ |- !239 |[[Balarampur, Purulia Assembly constituency|ಬಲರಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Santiram Mahato|ಶಾಂತಿರಾಮ್ ಮಹತೋ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಲಧರ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಮಿತಾ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಾಂತ ಮಹತೋ |- !240 |[[Baghmundi Assembly constituency|ಬಾಘ್ಮುಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಹಿದಾಸ್ ಮಹತೋ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರಿಮಲ್ ಕುಮಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nepal Mahato|ನೇಪಾಳ್ ಮಹತೋ]] |- !241 |[[Joypur, Purulia Assembly constituency|ಜೋಯ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಹತೋ{{efn|ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಬಿಜೆಪಿ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಧೀರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಣಿ ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ |- !242 |[[Purulia Assembly constituency|ಪುರುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sudip Kumar Mukherjee|ಸುದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂತನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಬ್ಯಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ |- !243 |[[Manbazar Assembly constituency|ಮಾನ್ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sandhya Rani Tudu|ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಣಿ ಟುಡು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೊಯ್ನಾ ಮುರ್ಮು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿಮಣಿ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೊಂಬರಿ ಮಹಾಲಿ |- !244 |[[Kashipur, West Bengal Assembly constituency|ಕಾಶಿಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಮೆನ್ ಬೆಲ್ಥರಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kamalakanta Hansda|ಕಮಲಾಕಾಂತ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಲೇಖಾ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಮಹತೋ |- !245 |[[Para Assembly constituency|ಪಾರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nadiar Chand Bouri|ನಡಿಯಾರ್ ಚಂದ್ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಲೋಕ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಬೌರಿ |- !246 |[[Raghunathpur, West Bengal Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಜಾರಿ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಮೋನಿ ಬೌರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಣೇಶ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಧ್ಯಾ ಬೌರಿ |- | rowspan="12" | [[Bankura district|ಬಂಕುರಾ]] !247 |[[Saltora Assembly constituency|ಸಾಲ್ತೋರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chandana Bauri|ಚಂದನಾ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಂದಲಾಲ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !248 |[[Chhatna Assembly constituency|ಛತ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸ್ವಪನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyanarayan Mukhopadhyay|ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜಿಬ್ ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬೋಸ್ |- !249 |[[Ranibandh Assembly constituency|ರಾಣಿಬಂದ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನುಶ್ರೀ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕ್ಷುದಿರಾಮ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Deblina Hembram|ದೇಬ್ಲೀನಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುರುಪಾದ ಸರ್ದಾರ್ |- !250 |[[Raipur, Bankura Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಠಾಕುರ್ ಮೋನಿ ಸೊರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kshetra Mohan Hansda|ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೋಹನ್ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್ ಮಾಂಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ ಮುರ್ಮು |- !251 |[[Taldangra Assembly constituency|ತಾಲ್ಡಾಂಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಸಿಂಘಾಬಾಬು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Souvik Patra|ಸೌವಿಕ್ ಪಾತ್ರ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬ್ಕಾಂತಿ ಮೊಹಂತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಯನ್ ದಾಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !252 |[[Bankura Assembly constituency|ಬಂಕುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನುಪ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Niladri Sekhar Dana|ನಿಲಾದ್ರಿ ಶೇಖರ್ ದಾನಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಯಾನಂದ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ |- !253 |[[Barjora Assembly constituency|ಬರ್ಜೋರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಮಿಶ್ರಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಲ್ಲೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಜಿತ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಿಯೋರಾ |- !254 |[[Onda Assembly constituency|ಒಂಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amarnath Shakha|ಅಮರನಾಥ್ ಶಾಖಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬನ್ ಸಲಾಂಪುರಿಯಾ |- !255 |[[Bishnupur, Bankura Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tanmay Ghosh|ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶುಕ್ಲಾ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ತಿತಾಸ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಚಂದ್ರ |- !256 |[[Katulpur Assembly constituency|ಕತುಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Harakali Protiher|ಹರಕಾಳಿ ಪ್ರತಿಹಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ ಸಂತ್ರಾ |- !257 |[[Indas Assembly constituency|ಇಂಡಾಸ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ರಾಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nirmal Kumar Dhara|ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌ ಮಂಡಲ್ ಸಮಂತಾ |- !258 |[[Sonamukhi Assembly constituency|ಸೋನಾಮುಖಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibakar Gharami|ದಿಬಾಕರ್ ಘರಾಮಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಬೌರಿ |- | rowspan="16" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" |[[Purba Bardhaman district|ಪೂರ್ವ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !259 |[[Khandaghosh Assembly constituency|ಖಂಡಘೋಷ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nabin Chandra Bag|ನಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌತಮ್ ಧಾರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !260 |[[Bardhaman Dakshin Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Khokan Das|ಖೋಕನ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೌಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌರವ್ ಸಮದ್ದಾರ್ |- !261 |[[Raina Assembly constituency|ರೈನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮದಿರಾ ದಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೋಮನಾಥ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಕ್ ಸಹಾ |- !262 |[[Jamalpur, West Bengal Assembly constituency|ಜಮಾಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂತನಾಥ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರುಣ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Samar Hazra|ಸಮರ್ ಹಜ್ರಾ]]{{efn|ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಸಹಾ |- !263 |[[Monteswar Assembly constituency|ಮಾಂಟೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Siddiqullah Chowdhury|ಸಿದ್ದಿಕುಲ್ಲಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಮಂಡಲ್ |- !264 |[[Kalna Assembly constituency|ಕಾಲ್ನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Deboprasad Bag|ದೇವಪ್ರಸಾದ್ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ನಾಗ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !265 |[[Memari Assembly constituency|ಮೆಮಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಸ್‌ಬಿಹಾರಿ ಹಲ್ದರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾನವ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕ್ರಿಶಾನು ಭಾದ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !266 |[[Bardhaman Uttar Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nisith Kumar Malik|ನಿಶಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಾಮೋನಿ ಮಂಡಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪ್ ದಾಸ್ |- !267 |[[Bhatar Assembly constituency|ಭತಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತನು ಕೋನರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌಮೆನ್ ಕರ್ಫಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಸೀನಾ ಖಾತುನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧೂರ್ಜಟಿ ಬಿಜೋಯ್ ಮಾಜಿ |- !268 |[[Purbasthali Dakshin Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapan Debnath|ಸ್ವಪನ್ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಾಣಕೃಷ್ಣ ತಪಾದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಜಿಯಾದುಲ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ |- !269 |[[Purbasthali Uttar Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಸುಂಧರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಪಾಲ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !270 |[[Katwa Assembly constituency|ಕಟ್ವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabindranath Chatterjee|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಣಜಿತ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !271 |[[Ketugram Assembly constituency|ಕೇತುಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sekh Sahonawez|ಶೇಖ್ ಶಹನಾವಾಜ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾದಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಖಾರಿ ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಫಿರುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ |- !272 |[[Mangalkot Assembly constituency|ಮಂಗಲ್ಕೋಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Chowdhury|ಅಪೂರ್ವ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಿಶಿರ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿರಾಜ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗದೀಶ್ ದತ್ತಾ |- !273 |[[Ausgram Assembly constituency|ಆಸ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಾ ಪ್ರಸನ್ನ ಲೋಹರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲಿತಾ ಮಾಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂಚಲ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಶಾ ಬೋರಲ್ |- !274 |[[Galsi Assembly constituency|ಗಲ್ಸಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alok Kumar Majhi|ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಿಮಾಲಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- | rowspan="20" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Paschim Bardhaman district|ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !275 |[[Pandabeswar Assembly constituency|ಪಾಂಡವೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narendranath Chakraborty|ನರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Jitendra Tiwari|ಜಿತೇಂದ್ರ ತಿವಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ |- !276 |[[Durgapur Purba Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Mazumdar|ಪ್ರದೀಪ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಿಮಂತ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಶ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !277 |[[Durgapur Paschim Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Lakshman Chandra Ghorui|ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಚಂದ್ರ ಘೋರುಯಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಭಾಸ್ ಸೈಯಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ರಾಯ್ |- !278 |[[Raniganj, West Bengal Assembly constituency|ರಾಣಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲೋಬರನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಣ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !279 |[[Jamuria Assembly constituency|ಜಮುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hareram Singh|ಹರೇರಾಮ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಜನ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಬ್ಬೀರ್ ಹುಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !280 |[[Asansol Dakshin Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapas Banerjee|ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Agnimitra Paul|ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರಾ ಪಾಲ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಿಲ್ಪಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌವಿಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !281 |[[Asansol Uttar Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Moloy Ghatak|ಮಲಯ ಘಟಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಖಿಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಪುಯಿತಾಂಡಿ |- !282 |[[Kulti Assembly constituency|ಕುಲ್ಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಘಟಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ajay Kumar Poddar|ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಭವಾನಿ ಆಚಾರ್ಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಬಿ ಯಾದವ್ |- !283 |[[Barabani Assembly constituency|ಬರಾಬನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Upadhyay|ಬಿದಾನ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="11" | [[Birbhum district|ಬೀರ್ಭೂಮ್]] !284 |[[Dubrajpur Assembly constituency|ದುಬ್ರಾಜ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandra Naresh Bauri|ಚಂದ್ರ ನರೇಶ್ ಬೌರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anup Kumar Saha|ಅನುಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಜೋಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಬ್ಯಾಪಾರಿ |- !285 |[[Suri Assembly constituency|ಸೂರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Chatterjee|ಉಜ್ಜಲ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋತಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಅಧಿಕಾರಿ |- !286 |[[Bolpur Assembly constituency|ಬೋಲ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandranath Sinha|ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಾಪಿ ಸೊರೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಥಿನ್ ಸೇನ್ |- !287 |[[Nanoor Assembly constituency|ನಾನೂರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Chandra Majhi|ಬಿಧಾನ್ ಚಂದ್ರ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಖೋಕನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Shyamali Pradhan|ಶ್ಯಾಮಲಿ ಪ್ರಧಾನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಯ್ ದಾಸ್ |- !288 |[[Labpur Assembly constituency|ಲಾಬ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Sinha|ಅಭಿಜಿತ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನ್ಸಾ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತ್ನಾ ಸೇನ್ |- !289 |[[Sainthia Assembly constituency|ಸೈಂತಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nilabati Saha|ನೀಲಬಾತಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಕಾಂತ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬು ಚುನಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಚನಾ ಅಂಕುರ್ |- !290 |[[Mayureswar Assembly constituency|ಮಯೂರೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Roy (politician)|ಅಭಿಜಿತ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೂಧ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಯಂತ ಭಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಯದ್ ಕಸಫುದ್ದೋಜಾ |- !291 |[[Rampurhat Assembly constituency|ರಾಮ್ಪುರಹತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asish Banerjee|ಆಶಿಶ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಧ್ರುಬ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾ |- !292 |[[Hansan Assembly constituency|ಹನ್ಸಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜುಲ್ ಹಕ್  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಖಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Milton Rashid|ಮಿಲ್ಟನ್ ರಶೀದ್]] |- !293 |[[Nalhati Assembly constituency|ನಾಲ್ಹಾಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajendra Prasad Singh (Birbhum politician)|ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಲ್ ಸಿಂಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ದೀಪಕ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ |- !294 |[[Murarai Assembly constituency|ಮುರರೈ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosarraf Hossain|ಮೊಶರಫ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿಂಕಿ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರೆಜಾ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} hcnza2cyvvicbdorckfkmcvabzk8lnq 1373155 1373154 2026-05-11T04:56:26Z Mahaveer Indra 34672 1373155 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | before_election = [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | before_party = [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] | after_election = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | after_party = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> === ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== {| class="wikitable sortable " style="line-height:20px;text-align:left;font-size:94%;" ! rowspan="2" | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ ! rowspan="2" | ಜಿಲ್ಲೆ ! rowspan="2" | ಸಂಖ್ಯೆ. ! rowspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! colspan="2" style="background-color: #20c646;" |[[Trinamool Congress|<span style="color:white;">ಎಐಟಿಸಿ+ (AITC+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #FF9933;" |[[Bharatiya Janata Party|<span style="color:white;">ಬಿಜೆಪಿ (BJP)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #cc0d0d;" |[[Left Front-led Alliance|<span style="color:white;">ಎಡರಂಗ+ (LF+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #19AAED;" |[[Indian National Congress|<span style="color:white;">ಐಎನ್‌ಸಿ (INC)</span>]] |-  ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ |- | rowspan="76" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Cooch Behar district|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್]] !1 |[[Mekliganj Assembly constituency|ಮೆಕ್ಲಿಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Chandra Adhikary|ಪರೇಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಧಿರಾಮ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಕಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಳಾ ರಾಣಿ ರಾಯ್ |- !2 |[[Mathabhanga Assembly constituency|ಮಾತಾಭಂಗಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಬ್ಲು ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nisith Pramanik|ನಿಶಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಗೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖಿತೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮನ್ |- !3 |[[Cooch Behar Uttar Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Partha Pratim Roy|ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukumar Roy (politician)|ಸುಕುಮಾರ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಣಯ್ ಕರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಈಶೋರ್ |- !4 |[[Cooch Behar Dakshin Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಡೇ ಭೌಮಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ನಜ್ಮುಲ್ ಆಲಂ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖೋಕನ್ ಮಿಯಾನ್ |- !5 |[[Sitalkuchi Assembly constituency|ಸಿತಾಲ್ಕುಚಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾವಿತ್ರಿ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನವದೀಪ್ತಿ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಮಲ್ ಬರ್ಮನ್ |- !6 |[[Sitai Assembly constituency|ಸಿತೈ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sangita Roy|ಸಂಗೀತಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶುತೋಷ್ ಬರ್ಮಾ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ರಾಯ್ |- !7 |[[Dinhata Assembly constituency|ದಿನ್ಹಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Udayan Guha|ಉದಯನ್ ಗುಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಯ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಕಾಶ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ರೇ ಸಿಂಘಾ |- !8 |[[Natabari Assembly constituency|ನಟಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಲೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಿರಿಜಾ ಶಂಕರ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಕಿಕ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !9 |[[Tufanganj Assembly constituency|ತುಫಾನ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shib Paul|ಶಿಬ್ ಶಂಕರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Malati Rava Roy|ಮಾಲತಿ ರಾವಾ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧನಂಜಯ್ ರಾವಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮಾ |- | rowspan="5" | [[Alipurduar district|ಅಲಿಪುರ್‌ದವಾರ್]] !10 |[[Kumargram Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೀವ್ ಟಿರ್ಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Manoj Kumar Oraon|ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಕಿಶೋರ್ ಮಿಂಜ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಧಾಮ್ ಲಾಮಾ |- !11 |[[Kalchini Assembly constituency|ಕಲ್ಚಿನಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೀರೇಂದ್ರ ಬಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bishal Lama|ಬಿಶಾಲ್ ಲಾಮಾ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪಸಾಂಗ್ ಶೆರ್ಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್ |- !12 |[[Alipurduars Assembly constituency|ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ಸ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Suman Kanjilal|ಸುಮನ್ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪರಿತೋಷ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೃಣ್ಮಯ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !13 |[[Falakata Assembly constituency|ಫಾಲಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Barman|ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ |- !14 |[[Madarihat Assembly constituency|ಮದಾರಿಹತ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jay Prakash Toppo|ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಟೊಪ್ಪೊ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲಿಂಬು | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುಭಾಸ್ ಲೋಹರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಾಯ್ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಲಕ್ರಾ |- | rowspan="7" | [[Jalpaiguri district|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ]] !15 |[[Dhupguri Assembly constituency|ಧುಪ್‌ಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Chandra Roy|ನಿರ್ಮಲ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿರಂಜನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ |- !16 |[[Maynaguri Assembly constituency|ಮೈನಾಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಾಲಿಮ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುದೇಬ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೋಗೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !17 |[[Jalpaiguri Assembly constituency|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಂತ ದೇಬ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇವರಾಜ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಮೊಹೊಂತೋ |- !18 |[[Rajganj Assembly constituency|ರಾಜ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapna Barman|ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿನೇಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖರೇಂದ್ರನಾಥ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ರಾಯ್ |- !19 |[[Dabgram-Phulbari Assembly constituency|ದಬಗ್ರಾಮ್-ಫುಲ್ಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಶಿಲ್ ಶರ್ಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sikha Chatterjee|ಶಿಖಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ |- !20 |[[Mal Assembly constituency|ಮಾಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bulu Chik Baraik|ಬುಲು ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukra Munda|ಶುಕ್ರಾ ಮುಂಡಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನು ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಕೇಶ್ ಕುಜುರ್ |- !21 |[[Nagrakata Assembly constituency|ನಾಗ್ರಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಕುಜುರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Puna Bhengra|ಪುನಾ ಭೇಂಗ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲ್ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿನು ಮುಂಡಾ |- |[[Kalimpong district|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] !22 |[[Kalimpong Assembly constituency|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |[[Ruden Sada Lepcha|ರುಡೆನ್ ಸದಾ ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bharat Chettri|ಭರತ್ ಛೇಟ್ರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ಥಾಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತಾ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ |- | rowspan="5" | [[Darjeeling district|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] !23 |[[Darjeeling Assembly constituency|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಬಿಜೋಯ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನೋಮನ್ ರಾಯ್ | align="left" | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] |[[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಧಪ್ ರಾಯ್ |- !24 |[[Kurseong Assembly constituency|ಕರ್ಸಿಯಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಅಮರ್ ಲಾಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋನಮ್ ಲಾಮಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಉತ್ತಮ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸರೋಜ ಕುಮಾರ್ ಖತ್ರಿ |- !25 |[[Matigara-Naxalbari Assembly constituency|ಮತಿಗರಾ-ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sankar Malakar|ಶಂಕರ್ ಮಾಲಾಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anandamoy Barman|ಆನಂದಮೋಯ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಝರೇನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !26 |[[Siliguri Assembly constituency|ಸಿಲಿಗುರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Deb|ಗೌತಮ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Shankar Ghosh (politician)|ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರದಿಂದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಧಾರಾ |- !27 |[[Phansidewa Assembly constituency|ಫಾನ್ಸಿಡೇವಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀನಾ ಟೊಪ್ಪೊ ಎಕ್ಕಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Durga Murmu|ದುರ್ಗಾ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಸುಮಂತಿ ಎಕ್ಕಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬನಿತಾ ಟಿರ್ಕಿ |- | rowspan="9" | [[Uttar Dinajpur district|ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !28 |[[Chopra Assembly constituency|ಚೋಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hamidul Rahman|ಹಮೀದುಲ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಕ್ಲೇಶ್ವರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝಾಕಿರ್ ಅಬೆದಿನ್ |- !29 |[[Islampur, West Bengal Assembly constituency|ಇಸ್ಲಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kanaia Lal Agarwal|ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ರಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮಿ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಡ್ಡಿ ರಿಯಾಜ್ |- !30 |[[Goalpokhar Assembly constituency|ಗೋಲ್ಪೋಖರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Md. Ghulam Rabbani|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಗುಲಾಮ್ ರಬ್ಬಾನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸರಜಿತ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಜಮಾಲುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಸೀಮ್ ಅಹ್ಸಾನ್ |- !31 |[[Chakulia Assembly constituency|ಚಾಕುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Minhajul Arfin Azad|ಮಿನ್ಹಾಜುಲ್ ಆರ್ಫಿನ್ ಆಜಾದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮನೋಜ್ ಜೈನ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ali Imran Ramz|ಅಲಿ ಇಮ್ರಾನ್ ರಮ್ಜ್]] |- !32 |[[Karandighi Assembly constituency|ಕರಂದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Paul|ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biraj Biswas|ಬಿರಾಜ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾಹಬುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುರ್ಷಿದ್ ಆಲಂ |- !33 |[[Hemtabad Assembly constituency|ಹೇಮ್ತಾಬಾದ್ <br>ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Satyajit Barman|ಸತ್ಯಜಿತ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿಪದ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತನುಶ್ರೀ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಾಮಿಕಾ ರಾಯ್ |- !34 |[[Kaliaganj Assembly constituency|ಕಲಿಯಾಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತಾಯ್ ಬೈಶ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Utpal Brahmacharo|ಉತ್ಪಲ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿರುಬಾಲಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗಿರ್ಧಾರಿ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !35 |[[Raiganj Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Krishna Kalyani|ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Koushik Chowdhury|ಕೌಶಿಕ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೀಬಾನಂದ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mohit Sengupta|ಮೋಹಿತ್ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತ]] |- !36 |[[Itahar Assembly constituency|ಇಟಾಹಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosaraf Hussen|ಮೊಶರಫ್ ಹುಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಬಿತಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ಉತ್ಪಲ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amal Acharjee|ಅಮಲ್ ಆಚಾರ್ಯಿ]] |- | rowspan="6" | [[Dakshin Dinajpur district|ದಕ್ಷಿಣ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !37 |[[Kushmandi Assembly constituency|ಕುಶ್ಮಂಡಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rekha Roy|ರೇಖಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಬ್ಲು ಸರ್ಕಾರ್ |- !38 |[[Kumarganj Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Toraf Hossain Mandal|ತೋರಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಮಂಡಲ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಫಜ್ಜಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಮರ್ತುಜಾ ಮಂಡಲ್ |- !39 |[[Balurghat Assembly constituency|ಬಾಲೂರ್‌ಘಾಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arpita Ghosh|ಅರ್ಪಿತಾ ಘೋಷ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಅರ್ನಬ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ |- !40 |[[Tapan Assembly constituency|ತಪನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿಂತಾಮಣಿ ಬಿಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Budhrai Tudu|ಬುಧರಾಯ್ ಟುಡು]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಬಪ್ಪೈ ಹಾರೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಟೊಪ್ಪೊ |- !41 |[[Gangarampur Assembly constituency|ಗಂಗಾರಾಮ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Das|ಗೌತಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyendra Nath Ray|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ವಿಪ್ಲಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೂಯಿ ಬರ್ಮನ್ |- !42 |[[Harirampur Assembly constituency|ಹರಿರಾಮ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biplab Mitra|ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="12" | [[Malda district|ಮಾಲ್ಡಾ]] !43 |[[Habibpur Assembly constituency|ಹಬೀಬ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕಿಸ್ಕು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Joyel Murmu|ಜೋಯಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಾಸುದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೇನ್ ಸೊರೆನ್ |- !44 |[[Gazole Assembly constituency|ಗಝೋಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chinmoy Deb Barman|ಚಿನ್ಮಯ್ ದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಿತಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೇಮ್ ಚೌಧರಿ |- !45 |[[Chanchal Assembly constituency|ಚಂಚಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೂನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನ್ವರುಲ್ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asif Mehbub|ಆಸಿಫ್ ಮೆಹಬೂಬ್]] |- !46 |[[Harishchandrapur Assembly constituency|ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತಿಬುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಖಲೀಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mostaque Alam|ಮುಸ್ತಾಕ್ ಆಲಂ]] |- !47 |[[Malatipur Assembly constituency|ಮಾಲತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Boxi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಬಕ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶಿಶ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿನಾರುಲ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mausam Noor|ಮೌಸಮ್ ನೂರ್]] |- !48 |[[Ratua Assembly constituency|ರತುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samar Mukherjee (Malda politician)|ಸಮರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಹೂರ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊತ್ತಕಿನ್ ಆಲಂ |- !49 |[[Manikchak Assembly constituency|ಮಾಣಿಕ್ಚಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅನ್ಸಾರುಲ್ ಹಕ್ |- !50 |[[Maldaha Assembly constituency|ಮಾಲ್ದಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಲಿಪಿಕಾ ಬರ್ಮನ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gopal Chandra Saha|ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ಸಹಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bhupendra Nath Halder|ಭೂಪೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಹಲ್ದರ್]] |- !51 |[[English Bazar Assembly constituency|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಜಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಂಡು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಮ್ಲಾನ್ ಭಾದುರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಂಬರ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಆಲಂ |- !52 |[[Mothabari Assembly constituency|ಮೊಥಾಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಬಾರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೌಲಾನಾ ಶಾಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಯೆಮ್ ಚೌಧರಿ |- !53 |[[Sujapur Assembly constituency|ಸುಜಾಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabina Yeasmin|ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿರಾಜ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !54 |[[Baisnabnagar Assembly constituency|ಬೈಸ್ನಬ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandana Sarkar|ಚಂದನಾ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಕರ್ಮಾಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ದುಂದುಭಿ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಮುನಿ ಮಂಡಲ್ |- | rowspan="22" | [[Murshidabad district|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] !55 |[[Farakka Assembly constituency|ಫರಕ್ಕಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amirul Islam (politician)|ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುನಿಲ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಜಾಫರ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೆಹ್ತಾಬ್ ಶೇಖ್ |- !56 |[[Samserganj Assembly constituency|ಶಂಶೇರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೂರ್ ಆಲಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಷಷ್ಠಿ ಚರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಜ್ಮೆ ಆಲಂ |- !57 |[[Suti Assembly constituency|ಸೂತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Emani Biswas|ಇಮಾನಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಹಾಬೀರ್ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಎ.ಕೆ.ಎಂ. ಹಸನುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲ್ಫಾಜುದ್ದೀನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !58 |[[Jangipur, West Bengal Assembly constituency|ಜಂಗೀಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jakir Hossain (politician)|ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ತೊ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಅಲಿ |- !59 |[[Raghunathganj Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhruzzaman|ಅಖ್ರುಜ್ಜಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುರಜಿತ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬುಲ್ ಹಸ್ನಾತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರ್ ಶೇಖ್ |- !60 |[[Sagardighi Assembly constituency|ಸಾಗರ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bayron Biswas|ಬೈರನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Social Democratic Party of India|ಎಸ್‌ಡಿಪಿಐ (SDPI)]] |ಮಸಿಯೂರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manoj Chakraborty|ಮನೋಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] |- !61 |[[Lalgola Assembly constituency|ಲಾಲ್ಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮರ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಬ್ಲುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಹಿದುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !62 |[[Bhagabangola Assembly constituency|ಭಗಬಂಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Reyat Hossain Sarkar|ರೇಯತ್ ಹೊಸೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಹ್ಮದುಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜು ಬೇಗಂ |- !63 |[[Raninagar Assembly constituency|ರಾಣಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Soumik Hossain|ಅಬ್ದುಲ್ ಸೌಮಿಕ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮಾಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ |- !64 |[[Murshidabad Assembly constituency|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shaoni Singha Roy|ಶಾವೋನಿ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gouri Shankar Ghosh|ಗೌರಿ ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮನ್ನಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅಲಿ |- !65 |[[Nabagram Assembly constituency|ನಬಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿರು ಹಲ್ದಾರ್ |- !66 |[[Khargram Assembly constituency|ಖಾರ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashis Marjit|ಆಶಿಶ್ ಮರ್ಜಿತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಿಟಾಲಿ ಮಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧ್ರುಬಜ್ಯೋತಿ ಸಹಾ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಾರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !67 |[[Burwan Assembly constituency|ಬುರ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Protima Rajak|ಪ್ರತಿಮಾ ರಜಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಖೇನ್ ಕುಮಾರ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆನಂದ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಿತ್ ದಾಸ್ |- !68 |[[Kandi Assembly constituency|ಕಾಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Sarkar|ಅಪೂರ್ವ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಾರ್ಗಿ ದಾಸ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ರೇಜಾವುಲ್ ಕರೀಮ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಡಾ. ಶಮೀಮ್ ರಾಣಾ |- !69 |[[Bharatpur, West Bengal Assembly constituency|ಭರತ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾಮಿಕಾ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ನೌಫೆಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫೀವುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ |- !70 |[[Rejinagar Assembly constituency|ರೆಜಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತಾವುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[West Bengal Socialist Party|ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಿಲ್ಲು ಶೇಖ್ |- !71 |[[Beldanga Assembly constituency|ಬೆಲ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabiul Alam Chowdhury|ರಬಿಯುಲ್ ಆಲಂ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಝಾವರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜೇಶ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಹರುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !72 |[[Baharampur Assembly constituency|ಬಹರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರು ಗೋಪಾಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Maitra (politician)|ಸುಬ್ರತಾ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಅಬುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Adhir Ranjan Chowdhury|ಅಧೀರ್ ರಂಜನ್ ಚೌಧರಿ]] |- !73 |[[Hariharpara Assembly constituency|ಹರಿಹರ್‌ಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Niamot Sheikh|ನಿಯಾಮತ್ ಶೇಖ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತನ್ಮಯ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮೀರ್‌ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌಸುಮಿ ಬೇಗಂ |- !74 |[[Naoda Assembly constituency|ನವೋಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sahina Mumtaz Begum|ಸಾಹಿನಾ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಮಂಡಲ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಶಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !75 |[[Domkal Assembly constituency|ದೊಮ್ಕಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Humayun Kabir (police officer)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಂದ ದುಲಾಲ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೆಹನಾಜ್ ಬೇಗಂ |- !76 |[[Jalangi Assembly constituency|ಜಲಂಗಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಾಬರ್ ಅಲಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಯೂನಸ್ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- | rowspan="126" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="17" | [[Nadia district|ನಾದಿಯಾ]] !77 |[[Karimpur Assembly constituency|ಕರೀಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Soham Chakraborty|ಸೋಹಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಮರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರವಾಸ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂಜಾ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !78 |[[Tehatta Assembly constituency|ತೇಹಟ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಲೀಪ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಕವಿರಾಜ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬೋಧ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಸರ್ಕಾರ್ |- !79 |[[Palashipara Assembly constituency|ಪಲಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rukbanur Rahman|ರುಕ್ಬನೂರ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಮಾ ದತ್ತಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಸಂಶೂರ್ ಅಲಿ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಮೀದುಲ್ ಹಕ್ |- !80 |[[Kaliganj Assembly constituency|ಕಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alifa Ahmed|ಅಲಿಫಾ ಅಹ್ಮದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಬಿಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !81 |[[Nakashipara Assembly constituency|ನಕಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kallol Khan|ಕಲ್ಲೋಲ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಾಂತನು ಡೇ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಕ್ಲಾ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಕಿಬ್ರಿಯಾ ಮಂಡಲ್ |- !82 |[[Chapra, West Bengal Assembly constituency|ಛಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೇಬರ್ ಶೇಖ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಜಾಕಿರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಹಿದುಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !83 |[[Krishnanagar Uttar Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮನಾಥ್ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅದ್ವೈತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ಗೋನ್ |- !84 |[[Nabadwip Assembly constituency|ನಬದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pundarikakshya Saha|ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ರುತಿ ಶೇಖರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವರ್ಣೇಂದು ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಮೀರ್ ಸಹಾ |- !85 |[[Krishnanagar Dakshin Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Biswas|ಉಜ್ಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾಧನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಲಬೋನಿ ಜಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಶೇಖ್ |- !86 |[[Santipur Assembly constituency|ಶಾಂತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Braja Kishore Goswami|ಬ್ರಜ ಕಿಶೋರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಪನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮೆನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !87 |[[Ranaghat Uttar Paschim Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Parthasarathi Chatterjee|ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !88 |[[Krishnaganj Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Poddar|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಚನಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಕರ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !89 |[[Ranaghat Uttar Purba Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಡೇ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Biswas (politician)|ಅಶಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೃಣಾಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತ್ಯ ಗೋಪಾಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !90 |[[Ranaghat Dakshin Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರಿಂದ್ರಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀಟಾ ಪಾಲ್ ದಾಸ್ |- !91 |[[Chakdaha Assembly constituency|ಚಾಕ್ದಾಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭಂಕರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bankim Chandra Ghosh|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಲಯ ಸಹಾ |- !92 |[[Kalyani Assembly constituency|ಕಲ್ಯಾಣಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬುಜ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮಾನಂದ ಮಜುಂದಾರ್ |- !93 |[[Haringhata Assembly constituency|ಹರಿಂಘಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Kumar Sarkar|ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿಮಂತಿ ದಾಸ್ |- | rowspan="33" | [[North 24 Parganas district|ಉತ್ತರ 24 ಪರಗಣ]] !94 |[[Bagdah Assembly constituency|ಬಾಗ್ದಾಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madhuparna Thakur|ಮಧುಪರ್ಣಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋಮಾ ಠಾಕೂರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಗೌರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ |- !95 |[[Bangaon Uttar Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswajit Das (politician)|ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Kirtania|ಅಶೋಕ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಲಂಜನ್ ಸಹಾ |- !96 |[[Bangaon Dakshin Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ದಕ್ಷಿಣ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತುಪರ್ಣಾ ಆಧ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Majumder|ಸ್ವಪನ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಶಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !97 |[[Gaighata Assembly constituency|ಗಾಯ್ಘಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರೋತ್ತಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Thakur|ಸುಬ್ರತಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ |- !98 |[[Swarupnagar Assembly constituency|ಸ್ವರೂಪ್‌ನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bina Mondal|ಬೀನಾ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತೇಶ್ ಮಂಡಲ್ |- !99 |[[Baduria Assembly constituency|ಬದುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬುರ್ಹಾನುಲ್ ಮೊಕದ್ದಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕೃತಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಫತೇಹಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Quazi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಖಾಜಿ]] |- !100 |[[Habra Assembly constituency|ಹಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jyotipriya Mallick|ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬದಾಸ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಿಜಿನಂದನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !101 |[[Ashoknagar Assembly constituency|ಅಶೋಕ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narayan Goswami|ನಾರಾಯಣ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೊಮೊಯ್ ಹಿರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಶುಮನ್ ರಾಯ್ |- !102 |[[Amdanga Assembly constituency|ಅಮ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೀರ್‌ಜಾದಾ ಕಾಸೆಮ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಂದಮ್ ಡೇ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಾಲ್ ಘೋಷ್ |- !103 |[[Bijpur Assembly constituency|ಬಿಜ್ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subodh Adhikary|ಸುಬೋಧ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುದೀಪ್ತಾ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ರಕ್ಷಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿಬಬ್ರತಾ ಗುಹಾ ರಾಯ್ |- !104 |[[Naihati Assembly constituency|ನೈಹತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sanat Dey|ಸನತ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಿತ್ರೋ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕುಂಡು |- !105 |[[Bhatpara Assembly constituency|ಭಟ್ಪಾರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತ್ ಗುಪ್ತ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Pawan Singh (politician)|ಪವನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಸ್ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಶಾ |- !106 |[[Jagatdal Assembly constituency|ಜಗತ್ದಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Somenath Shyam Ichini|ಸೋಮನಾಥ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಇಚಿನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರ್ವೇಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಿರಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !107 |[[Noapara Assembly constituency|ನೋವಾಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತ್ರಿನಾಂಕುರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arjun Singh (West Bengal politician)|ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಾರ್ಗಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !108 |[[Barrackpore Assembly constituency|ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪೋರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Raj Chakraborty|ರಾಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಸ್ತವ್ ಬಾಗ್ಚಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮನ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭು ದಾಸ್ |- !109 |[[Khardaha Assembly constituency|ಖಾರ್ದಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇವದೀಪ್ ಪುರೋಹಿತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ಘೋಷ್ |- !110 |[[Dum Dum Uttar Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandrima Bhattacharya|ಚಂದ್ರಿಮಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರವ್ ಸಕ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Dipsita Dhar|ದೀಪ್ಸಿತಾ ಧರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧನಂಜಯ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ |- !111 |[[Panihati Assembly constituency|ಪನಿಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ratna Debnath|ರತ್ನಾ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಲತನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !112 |[[Kamarhati Assembly constituency|ಕಮರಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madan Mitra|ಮದನ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Manash Mukherjee|ಮಾನಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !113 |[[Baranagar Assembly constituency|ಬರನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sayantika Banerjee|ಸಯಂತಿಕಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sajal Ghosh|ಸಜಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂದೀಪ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !114 |[[Dum Dum Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bratya Basu|ಬ್ರತ್ಯಾ ಬಸು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ಬಕ್ಷಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಯೂಖ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಸ್ಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !115 |[[Rajarhat New Town Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ <br>ನ್ಯೂ ಟೌನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapash Chatterjee|ತಪಸ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕನೋಡಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಪ್ತರ್ಷಿ ದೇಬ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ |- !116 |[[Bidhannagar Assembly constituency|ಬಿಧಾನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujit Bose (politician)|ಸುಜಿತ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರದ್ವತ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮ್ಯಜಿತ್ ರಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಣಜಿತ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !117 |[[Rajarhat Gopalpur Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ ಗೋಪಾಲ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aditi Munshi|ಅದಿತಿ ಮುನ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ಜ್ಯೋತಿ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಭಜಿತ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಭೌಮಿಕ್ |- !118 |[[Madhyamgram Assembly constituency|ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rathin Ghosh|ರಥೀನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಂದ್ಯಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಂತ ರಾಯ್ |- !119 |[[Barasat Assembly constituency|ಬರಸಾತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabyasachi Dutta|ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ದತ್ತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಹೇಮಂತ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !120 |[[Deganga Assembly constituency|ದೇಗಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಸುರ್ ರಹಮಾನ್ ಬಿದೇಶ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕಾಂತಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಫಿದುಲ್ ಹಕ್ ಸಾಹಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿಯಾರಾಜ್ ಬೈದ್ಯ |- !121 |[[Haroa Assembly constituency|ಹರೋವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಫ್ತಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಮತಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯಾರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಬಿಯುಲ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !122 |[[Minakhan Assembly constituency|ಮಿನಾಖಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Usha Rani Mondal|ಉಷಾ ರಾಣಿ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರತೀಕ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ನಸ್ಕರ್ |- !123 |[[Sandeshkhali Assembly constituency|ಸಂದೇಶ್‌ಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝರ್ನಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸನತ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್ ಭೂಮಿಜಿ |- !124 |[[Basirhat Dakshin Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರಜಿತ್ ಮಿತ್ರ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಐನುಲ್ ಅರೆಫಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬು ಇಶಾಕ್ ಗಾಜಿ |- !125 |[[Basirhat Uttar Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಸೆಫುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಶಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಚಾ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೂಸಾ ಹಕ್ ಮಂಡಲ್ |- !126 |[[Hingalganj Assembly constituency|ಹಿಂಗಲ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆನಂದ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರೇಖಾ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="31" |[[South 24 Parganas district|ದಕ್ಷಿಣ 24 ಪರಗಣ]] !127 |[[Gosaba Assembly constituency|ಗೋಸಬಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕರ್ನೋ ನಸ್ಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆದಿತ್ಯ ಜೋತ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ |- !128 |[[Basanti Assembly constituency|ಬಸಂತಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೀಲಿಮಾ ಬಿಶಾಲ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಸಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಿನಾಥ್ ನೈಯಾ |- !129 |[[Kultali Assembly constituency|ಕುಲ್ತಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ganesh Chandra Mondal|ಗಣೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾಧಬಿ ಮಹಾಲ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Ram Sankar Halder|ರಾಮ್ ಶಂಕರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೂಪಾ ಹಲ್ದರ್ |- !130 |[[Patharpratima Assembly constituency|ಪಥರ್‌ಪ್ರತಿಮಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Jana|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಸಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸತ್ಯ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾಂಶು ನಾಯಕ್ |- !131 |[[Kakdwip Assembly constituency|ಕಾಕ್ದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manturam Pakhira|ಮಂತುರಾಮ್ ಪಖಿರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಕರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಅಹಮದ್ |- !132 |[[Sagar, West Bengal Assembly constituency|ಸಾಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bankim Chandra Hazra|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಂತ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಖುಟಿಯಾ |- !133 |[[Kulpi Assembly constituency|ಕುಲ್ಪಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಬ್ನಿ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕುತುಬ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !134 |[[Raidighi Assembly constituency|ರಾಯ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮ್ಯ ಗಂಗೂಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !135 |[[Mandirbazar Assembly constituency|ಮಂದಿರ್‌ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Joydeb Halder|ಜಾಯ್‌ದೇಬ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪೈಕ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಬೈದ್ಯ |- !136 |[[Jaynagar Assembly constituency|ಜಯನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswanath Das|ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಲೋಕ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಬೈದ್ಯ |- !137 |[[Baruipur Purba Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bivas Sardar|ಬೈಭಾಸ್ ಸರ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಟುಂಪಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಾಪ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ |- !138 |[[Canning Paschim Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Ram Das|ಪರೇಶ್ ರಾಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಬಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರನ್ ಚಂದ್ರ ಮಿಸ್ತ್ರಿ |- !139 |[[Canning Purba Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಹರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಸಪುಯಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Arabul Islam|ಅರಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಬಿರ್ ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ |- !140 |[[Baruipur Paschim Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biman Banerjee|ಬಿಮಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಲಹೇಕ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್‌ಲಾಲ್ ನಾಗ್ |- !141 |[[Magrahat Purba Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sarmistha Purkait|ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಪುರಕೈತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉತ್ತಮ ಕುಮಾರ್ ಬಾನಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತನು ಹಲ್ದರ್ |- !142 |[[Magrahat Paschim Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಮೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಸುಂದರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಹಲ್ದರ್ |- !143 |[[Diamond Harbour Assembly constituency|ಡೈಮಂಡ್ ಹಾರ್ಬರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pannalal Halder|ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Kumar Halder|ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ನೈಯಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !144 |[[Falta Assembly constituency|ಫಾಲ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಹಾಂಗೀರ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಂಶು ಪಾಂಡಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಭು ಕುರ್ಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !145 |[[Satgachhia Assembly constituency|ಸತ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮಶ್ರೀ ಬೇತಾಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಗ್ನಿಶ್ವರ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಭಾಶ್ ಘೋಷ್ |- !146 |[[Bishnupur, South 24 Parganas Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dilip Mondal|ದಿಲೀಪ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ದಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ನಸ್ಕರ್ |- !147 |[[Sonarpur Dakshin Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arundhuti Maitra|ಅರುಂಧತಿ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Roopa Ganguly|ರೂಪಾ ಗಂಗೂಲಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಪರಮಿತಾ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ |- !148 |[[Bhangar Assembly constituency|ಭಾಂಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Saokat Molla|ಶೌಕತ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಯಂತ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಹಬೂಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ |- !149 |[[Kasba, West Bengal Assembly constituency|ಕಸ್ಬಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Javed Ahmed Khan|ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂದೀಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೀಪು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಾಸಿಮ್ ಜೀಶನ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !150 |[[Jadavpur Assembly constituency|ಜಾದವ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debabrata Majumdar|ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರ್ಬರಿ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Bikash Ranjan Bhattacharya|ಬಿಕಾಶ್ ರಂಜನ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಮಂಡಲ್ |- !151 |[[Sonarpur Uttar Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firdousi Begum|ಫಿರ್ದೌಸಿ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಧರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಾಲಿಸಾ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಕುಮಿರ್ |- !152 |[[Tollyganj Assembly constituency|ಟಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aroop Biswas|ಅರೂಪ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Papiya Adhikari|ಪಾಪಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಸ್ ಸಿನ್ಹಾ ರಾಯ್ |- !153 |[[Behala Purba Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಸಕ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಲೋಯ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ರಹಾ |- !154 |[[Behala Paschim Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ratna Chatterjee|ರತ್ನಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಖಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಹಾರ್ ಭಕ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಬಲ್ ರಾಯ್ |- !155 |[[Maheshtala Assembly constituency|ಮಹೇಶ್‌ತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಸ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಮನಾಥ್ ಭೌಮಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !156 |[[Budge Budge Assembly constituency|ಬಡ್ಜ್ ಬಡ್ಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashok Kumar Deb|ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅದಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಕಾಜೋಲ್ ದತ್ತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಜಿಬರ್ ರಹಮಾನ್ ಕಯಾಲ್ |- !157 |[[Metiaburuz Assembly constituency|ಮೆಟಿಯಾಬುರುಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Khaleque Molla|ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಖ್ತಾರ್ |- | rowspan="11" | [[Kolkata district|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] !158 |[[Kolkata Port Assembly constituency|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೋರ್ಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firhad Hakim|ಫಿರ್ಹಾದ್ ಹಕೀಮ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕಿಬ್ ಗುಲ್ಜಾರ್ |- !159 |[[Bhabanipur, West Bengal Assembly constituency|ಭವಾನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mamata Banerjee|ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ರೀಜೀಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಪ್ರಸಾದ್ |- !160 |[[Rashbehari Assembly constituency|ರಾಶ್‌ಬೆಹಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debasish Kumar|ದೇಬಾಶಿಷ್ ಕುಮಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Dasgupta|ಸ್ವಪನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಮಾನಸ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶುತೋಷ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !161 |[[Ballygunge Assembly constituency|ಬಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sovandeb Chattopadhyay|ಶೋಭನದೇವ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶತರೂಪ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಫ್ರಿನ್ ಬೇಗಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹನ್ ಮಿತ್ರಾ |- !162 |[[Chowrangee Assembly constituency|ಚೌರಂಗೀ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nayna Bandopadhyay|ನಯನಾ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತೋಷ್ ಪಾಠಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜಯ್ ಬಸು{{efn|ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !163 |[[Entally Assembly constituency|ಎಂಟಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪನ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಟಿಬ್ರೆವಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬ್ದುರ್ ರೌಫ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಶಿಫ್ ರೆಜಾ |- !164 |[[Beleghata Assembly constituency|ಬೆಲೆಘಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kunal Ghosh|ಕುನಾಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಮಿತಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಹಿನಾ ಜಾವೇದ್ |- !165 |[[Jorasanko Assembly constituency|ಜೋರಾಸಾಂಕೋ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿಜಯ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿಜಯ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭರತ್ ರಾಮ್ ತಿವಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಸಿಂಗ್ |- !166 |[[Shyampukur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುಕೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sashi Panja|ಶಶಿ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಝುಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂರ್ಣಾ ಘೋಷ್ |- !167 |[[Maniktala Assembly constituency|ಮಣಿಕ್ಟಾಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರೇಯಾ ಪಾಂಡೆ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Tapas Roy|ತಪಸ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೌಸುಮಿ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮನ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !168 |[[Kashipur-Belgachhia Assembly constituency|ಕಾಶೀಪುರ್-ಬೆಲ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Atin Ghosh|ಅತಿನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಜಿಂದರ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="16" | [[Howrah district|ಹೌರಾ]] !169 |[[Bally Assembly constituency|ಬಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೈಲಾಶ್ ಮಿಶ್ರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಕರ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೌಧರಿ |- !170 |[[Howrah Uttar Assembly constituency|ಹೌರಾ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gautam Chowdhuri|ಗೌತಮ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉಮೇಶ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ |- !171 |[[Howrah Madhya Assembly constituency|ಹೌರಾ ಮಧ್ಯ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arup Roy|ಅರೂಪ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಪರ್ಣಾ ಬೋಸ್ |- !172 |[[Shibpur Assembly constituency|ಶಿಬ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rana Chatterjee|ರಾಣಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Rudranil Ghosh|ರುದ್ರನೀಲ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |[[Jagannath Bhattacharya|ಜಗನ್ನಾಥ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರಬಂತಿ ಸಿಂಗ್ |- !173 |[[Howrah Dakshin Assembly constituency|ಹೌರಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nandita Chowdhury|ನಂದಿತಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ಹಾತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪ್ಶಿಖಾ ಭೌಮಿಕ್ |- !174 |[[Sankrail Assembly constituency|ಸಂಕ್ರೈಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Priya Paul|ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮೀರ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೇಚು ರಾಮ್ ಮಲಿಕ್ |- !175 |[[Panchla Assembly constituency|ಪಂಚಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gulsan Mullick|ಗುಲ್ಸನ್ ಮುಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಫರೀದ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಪಾಂಡೆ |- !176 |[[Uluberia Purba Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ritabrata Banerjee|ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅನ್ಸಾರ್ ಅಲಿ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲಂ ದೈಯಾನ್ ಶೇಖ್ |- !177 |[[Uluberia Uttar Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೈಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿರನ್ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹಲ್ದಾರ್ |- !178 |[[Uluberia Dakshin Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pulak Roy|ಪುಲಕ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಂಗಲಾನಂದ ಪುರಿ ಮಹಾರಾಜ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಂಟಾಜ್ ಅಲಿ ಶಾ |- !179 |[[Shyampur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನದೇಬಾಸಿ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Hiran Chatterjee|ಹಿರಣ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಬರನ್ ಸೌ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಂಜೂರ್ ಆಲಂ |- !180 |[[Bagnan Assembly constituency|ಬಾಗ್ನಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arunava Sen|ಅರುಣವ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರೇಮಾಂಶು ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಫೀಜುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !181 |[[Amta Assembly constituency|ಅಮ್ತಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukanta Kumar Paul|ಸುಕಾಂತ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amit Samanta|ಅಮಿತ್ ಸಮಂತಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೋಶಿಮುದ್ದೀನ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪನ್ ದಾಸ್ |- !182 |[[Udaynarayanpur Assembly constituency|ಉದಯ್‌ನಾರಾಯಣ್‌<br>ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Panja|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಂಡಿತ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಬಕುಲಿ |- !183 |[[Jagatballavpur Assembly constituency|ಜಗತ್‌ಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬೀರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ನಜೀರಾ ಖಾತೂನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ರಾಯ್ |- !184 |[[Domjur Assembly constituency|ಡೊಮ್ಜುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಬಿಂದ ಹಜ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದುಲು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕೊಲೆ |- | rowspan="18" | [[Hooghly district|ಹೂಗ್ಲಿ]] !185 |[[Uttarpara Assembly constituency|ಉತ್ತರಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೀರ್ಷಣ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Minakshi Mukherjee|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮುಖರ್ಜಿ |- !186 |[[Sreerampur Assembly constituency|ಶ್ರೀರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಬನಿತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subhankar Sarkar|ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] |- !187 |[[Champdani Assembly constituency|ಚಂಪ್ದಾನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arindam Guin|ಅರಿಂದಮ್ ಗಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೀತಮ್ ಘೋಷ್ |- !188 |[[Singur Assembly constituency|ಸಿಂಗೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Becharam Manna|ಬೇಚಾರಾಮ್ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್ |- !189 |[[Chandannagar Assembly constituency|ಚಂದನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Indranil Sen|ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನೀಶ್ ಪಾಂಡಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತನ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ |- !190 |[[Chunchura Assembly constituency|ಚುಂಚುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಂಶು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬೀರ್ ನಾಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಸುನೀಲ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಯಿನುಲ್ ಹಕ್ |- !191 |[[Balagarh Assembly constituency|ಬಾಲಗಢ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮನಾ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !192 |[[Pandua Assembly constituency|ಪಾಂಡುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Chakraborty|ಸಮೀರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕುಮಾರ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Amjad Hossain|ಅಮ್ಜದ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸನಾತನ್ ಮಾಂಡಿ |- !193 |[[Saptagram Assembly constituency|ಸಪ್ತಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidesh Ranjan Bose|ಬಿದೇಶ್ ರಂಜನ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವರಾಜ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನಿರ್ಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಘೋಷ್ |- !194 |[[Chanditala Assembly constituency|ಚಂಡಿತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swati Khandoker|ಸ್ವಾತಿ ಖಂಡೋಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಅಬು ಅಬ್ಬಾಸ್ಸುದ್ದೀನ್ |- !195 |[[Jangipara Assembly constituency|ಜಂಗೀಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Snehasish Chakraborty|ಸ್ನೇಹಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ದತ್ತಾ |- !196 |[[Haripal Assembly constituency|ಹರಿಪಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Karabi Manna|ಕರಬಿ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಧುಮಿತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಮುಜಾಫರ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಫ್ ಆಜಾದ್ |- !197 |[[Dhanekhali Assembly constituency|ಧನೇಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashima Patra|ಅಶಿಮಾ ಪಾತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ರುಮಾ ಅಹೇರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿ ಕುಮಾರಿ ದಾಸ್ |- !198 |[[Tarakeswar Assembly constituency|ತಾರಕೇಶ್ವರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ramendu Sinharay|ರಾಮೇಂದು ಸಿನ್ಹರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತು ಪಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬೇಶ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭಬಾನಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಂಡಲ್ |- !199 |[[Pursurah Assembly constituency|ಪುರ್ಸುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಹಜಾರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biman Ghosh|ಬಿಮಾನ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಂತಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !200 |[[Arambagh Assembly constituency|ಆರಂಬಾಗ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿತಾ ಬಾಗ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹೇಮಂತ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಥಿಕಾ ಪಂಡಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತ್ರಾ |- !201 |[[Goghat Assembly constituency|ಗೊಘಾಟ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Maji|ನಿರ್ಮಲ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ದಿಗರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಮುಕ್ತರಾಮ್ ಧೌರೆ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಸಂತ್ರಾ |- !202 |[[Khanakul Assembly constituency|ಖಾನಕುಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Susanta Ghosh (Khanakul politician)|ಸುಶಾಂತ ಘೋಷ್]] | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಸದ್ದಾಮ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕರ್ |- | rowspan="56" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" | [[Purba Medinipur district|ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !203 |[[Tamluk Assembly constituency|ತಮ್ಲುಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿ ಕೃಷ್ಣ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಬೇಂದು ಘರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಮಜುಂದಾರ್ |- !204 |[[Panskura Purba Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Ibrahim Ali|ಶೇಖ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಪಾತ್ರ |- !205 |[[Panskura Paschim Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿಂಟು ಸೇನಾಪತಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಫ್ಜಲ್ ಅಲಿ ಶಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಯ್ |- !206 |[[Moyna Assembly constituency|ಮೊಯ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಂದನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Dinda|ಅಶೋಕ್ ದಿಂಡಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸ್ವಪನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಮೈ ಬರ್ಮನ್ |- !207 |[[Nandakumar Assembly constituency|ನಂದಕುಮಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukumar De|ಸುಕುಮಾರ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಖನ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮತಿನ್ |- !208 |[[Mahisadal Assembly constituency|ಮಹಿಸಾದಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tilak Kumar Chakraborty|ತಿಲಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಿತೋಷ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಜಲ್ ನಾಯಕ್ ದಾಸ್ |- !209 |[[Haldia Assembly constituency|ಹಲ್ದಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಜೋಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಪಾತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಮನ್ಯು ಮಂಡಲ್ |- !210 |[[Nandigram Assembly constituency|ನಂದಿಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬಿತ್ರಾ ಕರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶಾಂತಿ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಜರಿಯಾತುಲ್ ಹೊಸೇನ್ |- !211 |[[Chandipur Assembly constituency|ಚಂಡೀಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttam Barik|ಉತ್ತಮ್ ಬಾರೀಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ತಸ್ಲಿಮ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !212 |[[Patashpur Assembly constituency|ಪತಾಶ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ಪಾಂಡ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸೈಕತ್ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಕುಮಾರ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !213 |[[Kanthi Uttar Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಸಿಸ್ ಭುನಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sumita Sinha|ಸುಮಿತಾ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುತನು ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !214 |[[Bhagabanpur Assembly constituency|ಭಗಬಾನ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಬ್ ಕುಮಾರ್ ಪೋರುವ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Santanu Pramanik|ಶಂತನು ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಕರ್ ಸಾಸ್ಮಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಣಿಗ್ರಹಿ |- !215 |[[Khejuri Assembly constituency|ಖೇಜುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪೈಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿಮಾಂಗ್ಶು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !216 |[[Kanthi Dakshin Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arup Kumar Das|ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ತೆಹರಾನ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಸೂದ್ ಮಲಿಕ್ |- !217 |[[Ramnagar, Purba Medinipur Assembly constituency|ರಾಮ್ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhil Giri|ಅಖಿಲ್ ಗಿರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} |- !218 |[[Egra Assembly constituency|ಎಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibyendu Adhikari|ದಿಬ್ಯೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪಾಂಡ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ |- |[[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !219 |[[Dantan Assembly constituency|ದಾಂತನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ಪಲ್ ದತ್ತಾ |- | rowspan="3" | [[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !220 |[[Nayagram Assembly constituency|ನಯಾಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dulal Murmu|ದುಲಾಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amiya Kisku|ಅಮಿಯಾ ಕಿಸ್ಕು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Pulin Bihari Baske|ಪುಲಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ಬಾಸ್ಕೆ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಮುರ್ಮು |- !221 |[[Gopiballavpur Assembly constituency|ಗೋಪೀಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮಹತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸಾರಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌರವ್ ಘೋಷ್ |- !222 |[[Jhargram Assembly constituency|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂಗಲ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಸಾಹು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಡೇ |- | rowspan="14" | [[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !223 |[[Keshiary Assembly constituency|ಕೇಶಿಯಾರಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ಮಾಂಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭದ್ರ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಲಿನಾ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲುಚಂದ್ ಟುಡು |- !224 |[[Kharagpur Sadar Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್ ಸದರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Sarkar (West Bengal politician)|ಪ್ರದೀಪ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dilip Ghosh (politician)|ದಿಲೀಪ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಧುಸೂದನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾಪಿಯಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !225 |[[Narayangarh Assembly constituency|ನಾರಾಯಣ್‌ಗಢ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಗಿರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪಸ್ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಆಲಂ ಹೊಸೇನ್ |- !226 |[[Sabang Assembly constituency|ಸಬಾಂಗ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manas Bhunia|ಮಾನಸ್ ಭುನಿಯಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮಲ್ ಪಾಂಡ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಕುಲ್ ಚಂದ್ರ ಬೇರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮುಯಿ |- !227 |[[Pingla Assembly constituency|ಪಿಂಗ್ಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಶೋಕ್ ಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಂಡಲ್ |- !228 |[[Kharagpur Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿನೇನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಭುಯ್ಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಶಹಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !229 |[[Debra Assembly constituency|ದೇಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajib Banerjee|ರಾಜೀಬ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಓಂ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮಿತ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಜಾನಾ |- !230 |[[Daspur Assembly constituency|ದಾಸಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಷ್ ಹುದೈತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ದತ್ತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಂಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ |- !231 |[[Ghatal Assembly constituency|ಘಾಟಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sital Kapat|ಶೀತಲ್ ಕಪತ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿನಾಥ್ ಸತೀಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾವೇರಿ ದೊಲುಯಿ |- !232 |[[Chandrakona Assembly constituency|ಚಂದ್ರಕೋಣಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರ್ಜ್ಯ ಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಪರ್ಣಾ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮನಿಕಾ ಮಿಡ್ಯಾ |- !233 |[[Garbeta Assembly constituency|ಗರ್ಬೇಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttara Singha|ಉತ್ತರಾ ಸಿಂಘಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಲೋಧಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಬಿಸೋಯೀ |- !234 |[[Salboni Assembly constituency|ಸಲ್ಬೋನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Srikanta Mahata|ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಹತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬೈಮಾನ್ ಮಹತೋ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !235 |[[Keshpur Assembly constituency|ಕೇಶ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Seuli Saha|ಸೇವುಲಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸಮಂತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗುರುಪಾದ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ |- !236 |[[Medinipur Assembly constituency|ಮೇದಿನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujoy Hazra|ಸುಜಯ್ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಗುಚ್ಚೈತ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೊನಿಕುಂತಲ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭುನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ |- |[[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !237 |[[Binpur Assembly constituency|ಬಿನ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Birbaha Hansda|ಬೀರ್ಬಹಾ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಣತ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಬಿ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಪಿ ಸೊರೆನ್ |- | rowspan="9" | [[Purulia district|ಪುರುಲಿಯಾ]] !238 |[[Bandwan Assembly constituency|ಬಂದ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಲೋಚನ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Labsen Baskey|ಲಬ್ಸೆನ್ ಬಾಸ್ಕೇ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರತು ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿಟೆನ್ ಮಾಂಡಿ |- !239 |[[Balarampur, Purulia Assembly constituency|ಬಲರಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Santiram Mahato|ಶಾಂತಿರಾಮ್ ಮಹತೋ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಲಧರ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಮಿತಾ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಾಂತ ಮಹತೋ |- !240 |[[Baghmundi Assembly constituency|ಬಾಘ್ಮುಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಹಿದಾಸ್ ಮಹತೋ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರಿಮಲ್ ಕುಮಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nepal Mahato|ನೇಪಾಳ್ ಮಹತೋ]] |- !241 |[[Joypur, Purulia Assembly constituency|ಜೋಯ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಹತೋ{{efn|ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಬಿಜೆಪಿ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಧೀರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಣಿ ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ |- !242 |[[Purulia Assembly constituency|ಪುರುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sudip Kumar Mukherjee|ಸುದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂತನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಬ್ಯಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ |- !243 |[[Manbazar Assembly constituency|ಮಾನ್ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sandhya Rani Tudu|ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಣಿ ಟುಡು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೊಯ್ನಾ ಮುರ್ಮು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿಮಣಿ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೊಂಬರಿ ಮಹಾಲಿ |- !244 |[[Kashipur, West Bengal Assembly constituency|ಕಾಶಿಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಮೆನ್ ಬೆಲ್ಥರಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kamalakanta Hansda|ಕಮಲಾಕಾಂತ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಲೇಖಾ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಮಹತೋ |- !245 |[[Para Assembly constituency|ಪಾರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nadiar Chand Bouri|ನಡಿಯಾರ್ ಚಂದ್ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಲೋಕ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಬೌರಿ |- !246 |[[Raghunathpur, West Bengal Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಜಾರಿ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಮೋನಿ ಬೌರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಣೇಶ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಧ್ಯಾ ಬೌರಿ |- | rowspan="12" | [[Bankura district|ಬಂಕುರಾ]] !247 |[[Saltora Assembly constituency|ಸಾಲ್ತೋರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chandana Bauri|ಚಂದನಾ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಂದಲಾಲ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !248 |[[Chhatna Assembly constituency|ಛತ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸ್ವಪನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyanarayan Mukhopadhyay|ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜಿಬ್ ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬೋಸ್ |- !249 |[[Ranibandh Assembly constituency|ರಾಣಿಬಂದ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನುಶ್ರೀ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕ್ಷುದಿರಾಮ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Deblina Hembram|ದೇಬ್ಲೀನಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುರುಪಾದ ಸರ್ದಾರ್ |- !250 |[[Raipur, Bankura Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಠಾಕುರ್ ಮೋನಿ ಸೊರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kshetra Mohan Hansda|ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೋಹನ್ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್ ಮಾಂಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ ಮುರ್ಮು |- !251 |[[Taldangra Assembly constituency|ತಾಲ್ಡಾಂಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಸಿಂಘಾಬಾಬು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Souvik Patra|ಸೌವಿಕ್ ಪಾತ್ರ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬ್ಕಾಂತಿ ಮೊಹಂತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಯನ್ ದಾಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !252 |[[Bankura Assembly constituency|ಬಂಕುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನುಪ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Niladri Sekhar Dana|ನಿಲಾದ್ರಿ ಶೇಖರ್ ದಾನಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಯಾನಂದ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ |- !253 |[[Barjora Assembly constituency|ಬರ್ಜೋರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಮಿಶ್ರಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಲ್ಲೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಜಿತ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಿಯೋರಾ |- !254 |[[Onda Assembly constituency|ಒಂಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amarnath Shakha|ಅಮರನಾಥ್ ಶಾಖಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬನ್ ಸಲಾಂಪುರಿಯಾ |- !255 |[[Bishnupur, Bankura Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tanmay Ghosh|ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶುಕ್ಲಾ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ತಿತಾಸ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಚಂದ್ರ |- !256 |[[Katulpur Assembly constituency|ಕತುಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Harakali Protiher|ಹರಕಾಳಿ ಪ್ರತಿಹಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ ಸಂತ್ರಾ |- !257 |[[Indas Assembly constituency|ಇಂಡಾಸ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ರಾಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nirmal Kumar Dhara|ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌ ಮಂಡಲ್ ಸಮಂತಾ |- !258 |[[Sonamukhi Assembly constituency|ಸೋನಾಮುಖಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibakar Gharami|ದಿಬಾಕರ್ ಘರಾಮಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಬೌರಿ |- | rowspan="16" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" |[[Purba Bardhaman district|ಪೂರ್ವ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !259 |[[Khandaghosh Assembly constituency|ಖಂಡಘೋಷ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nabin Chandra Bag|ನಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌತಮ್ ಧಾರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !260 |[[Bardhaman Dakshin Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Khokan Das|ಖೋಕನ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೌಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌರವ್ ಸಮದ್ದಾರ್ |- !261 |[[Raina Assembly constituency|ರೈನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮದಿರಾ ದಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೋಮನಾಥ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಕ್ ಸಹಾ |- !262 |[[Jamalpur, West Bengal Assembly constituency|ಜಮಾಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂತನಾಥ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರುಣ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Samar Hazra|ಸಮರ್ ಹಜ್ರಾ]]{{efn|ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಸಹಾ |- !263 |[[Monteswar Assembly constituency|ಮಾಂಟೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Siddiqullah Chowdhury|ಸಿದ್ದಿಕುಲ್ಲಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಮಂಡಲ್ |- !264 |[[Kalna Assembly constituency|ಕಾಲ್ನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Deboprasad Bag|ದೇವಪ್ರಸಾದ್ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ನಾಗ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !265 |[[Memari Assembly constituency|ಮೆಮಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಸ್‌ಬಿಹಾರಿ ಹಲ್ದರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾನವ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕ್ರಿಶಾನು ಭಾದ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !266 |[[Bardhaman Uttar Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nisith Kumar Malik|ನಿಶಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಾಮೋನಿ ಮಂಡಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪ್ ದಾಸ್ |- !267 |[[Bhatar Assembly constituency|ಭತಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತನು ಕೋನರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌಮೆನ್ ಕರ್ಫಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಸೀನಾ ಖಾತುನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧೂರ್ಜಟಿ ಬಿಜೋಯ್ ಮಾಜಿ |- !268 |[[Purbasthali Dakshin Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapan Debnath|ಸ್ವಪನ್ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಾಣಕೃಷ್ಣ ತಪಾದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಜಿಯಾದುಲ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ |- !269 |[[Purbasthali Uttar Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಸುಂಧರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಪಾಲ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !270 |[[Katwa Assembly constituency|ಕಟ್ವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabindranath Chatterjee|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಣಜಿತ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !271 |[[Ketugram Assembly constituency|ಕೇತುಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sekh Sahonawez|ಶೇಖ್ ಶಹನಾವಾಜ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾದಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಖಾರಿ ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಫಿರುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ |- !272 |[[Mangalkot Assembly constituency|ಮಂಗಲ್ಕೋಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Chowdhury|ಅಪೂರ್ವ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಿಶಿರ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿರಾಜ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗದೀಶ್ ದತ್ತಾ |- !273 |[[Ausgram Assembly constituency|ಆಸ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಾ ಪ್ರಸನ್ನ ಲೋಹರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲಿತಾ ಮಾಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂಚಲ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಶಾ ಬೋರಲ್ |- !274 |[[Galsi Assembly constituency|ಗಲ್ಸಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alok Kumar Majhi|ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಿಮಾಲಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- | rowspan="20" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Paschim Bardhaman district|ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !275 |[[Pandabeswar Assembly constituency|ಪಾಂಡವೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narendranath Chakraborty|ನರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Jitendra Tiwari|ಜಿತೇಂದ್ರ ತಿವಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ |- !276 |[[Durgapur Purba Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Mazumdar|ಪ್ರದೀಪ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಿಮಂತ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಶ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !277 |[[Durgapur Paschim Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Lakshman Chandra Ghorui|ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಚಂದ್ರ ಘೋರುಯಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಭಾಸ್ ಸೈಯಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ರಾಯ್ |- !278 |[[Raniganj, West Bengal Assembly constituency|ರಾಣಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲೋಬರನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಣ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !279 |[[Jamuria Assembly constituency|ಜಮುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hareram Singh|ಹರೇರಾಮ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಜನ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಬ್ಬೀರ್ ಹುಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !280 |[[Asansol Dakshin Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapas Banerjee|ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Agnimitra Paul|ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರಾ ಪಾಲ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಿಲ್ಪಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌವಿಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !281 |[[Asansol Uttar Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Moloy Ghatak|ಮಲಯ ಘಟಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಖಿಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಪುಯಿತಾಂಡಿ |- !282 |[[Kulti Assembly constituency|ಕುಲ್ಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಘಟಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ajay Kumar Poddar|ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಭವಾನಿ ಆಚಾರ್ಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಬಿ ಯಾದವ್ |- !283 |[[Barabani Assembly constituency|ಬರಾಬನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Upadhyay|ಬಿದಾನ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="11" | [[Birbhum district|ಬೀರ್ಭೂಮ್]] !284 |[[Dubrajpur Assembly constituency|ದುಬ್ರಾಜ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandra Naresh Bauri|ಚಂದ್ರ ನರೇಶ್ ಬೌರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anup Kumar Saha|ಅನುಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಜೋಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಬ್ಯಾಪಾರಿ |- !285 |[[Suri Assembly constituency|ಸೂರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Chatterjee|ಉಜ್ಜಲ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋತಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಅಧಿಕಾರಿ |- !286 |[[Bolpur Assembly constituency|ಬೋಲ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandranath Sinha|ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಾಪಿ ಸೊರೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಥಿನ್ ಸೇನ್ |- !287 |[[Nanoor Assembly constituency|ನಾನೂರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Chandra Majhi|ಬಿಧಾನ್ ಚಂದ್ರ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಖೋಕನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Shyamali Pradhan|ಶ್ಯಾಮಲಿ ಪ್ರಧಾನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಯ್ ದಾಸ್ |- !288 |[[Labpur Assembly constituency|ಲಾಬ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Sinha|ಅಭಿಜಿತ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನ್ಸಾ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತ್ನಾ ಸೇನ್ |- !289 |[[Sainthia Assembly constituency|ಸೈಂತಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nilabati Saha|ನೀಲಬಾತಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಕಾಂತ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬು ಚುನಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಚನಾ ಅಂಕುರ್ |- !290 |[[Mayureswar Assembly constituency|ಮಯೂರೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Roy (politician)|ಅಭಿಜಿತ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೂಧ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಯಂತ ಭಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಯದ್ ಕಸಫುದ್ದೋಜಾ |- !291 |[[Rampurhat Assembly constituency|ರಾಮ್ಪುರಹತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asish Banerjee|ಆಶಿಶ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಧ್ರುಬ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾ |- !292 |[[Hansan Assembly constituency|ಹನ್ಸಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜುಲ್ ಹಕ್  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಖಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Milton Rashid|ಮಿಲ್ಟನ್ ರಶೀದ್]] |- !293 |[[Nalhati Assembly constituency|ನಾಲ್ಹಾಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajendra Prasad Singh (Birbhum politician)|ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಲ್ ಸಿಂಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ದೀಪಕ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ |- !294 |[[Murarai Assembly constituency|ಮುರರೈ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosarraf Hossain|ಮೊಶರಫ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿಂಕಿ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರೆಜಾ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} cjo1fkv2oph3ik6tytbccrdvlh26ukv 1373156 1373155 2026-05-11T05:02:21Z Mahaveer Indra 34672 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1373156 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | before_election = [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | before_party = [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] | after_election = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | after_party = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವು ಪೌರತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ತೀವ್ರ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರೀ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರಡಿ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಟುವಾ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮತದಾರರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಸಿಎಎ ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಎಐಟಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಯತ್ನವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ 'ಅಸ್ಮಿತೆ' (ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗುರುತಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣ, 2024ರ ಆರ್.ಜಿ. ಕರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ದುರಂತದ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಐಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿರಂತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ತಾನೇ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿತು. == ಮತದಾನದ ಸಮಯ== ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾರ್ಚ್ 15, 2026 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Phase Wise Schedule.svg|right|thumb|300px]] ಫಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ಮರುಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೇ 24, 2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. {| class="wikitable"style="text-align:center; |+ |- ! rowspan="2" | ವಿಷಯ ! colspan="2" | ಹಂತಗಳು |- ! style="background: #fff28f | ಹಂತ ೧ ! style="background: #feb8e3 | ಹಂತ ೨ |- | ಅಧೀಕೃತ ಸೂಚನೆ | ೩೦ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ | ೨ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | ೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ | ೭ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೦ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ದಿನ | ೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೧೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ | ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ | ೨೯ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ |- | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು | 152<ref name="scheduleofgeneral">{{Cite web |title=Schedule of General Election to the West Bengal Legislative Assembly, 2026 – WBXPress |url=https://wbxpress.com/schedule-general-election-west-bengal-legislative-assembly-2026/ |access-date=16 April 2026 |website=wbxpress.com}}</ref> | 142<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು | ಕ್ಷೇತ್ರ 1–76,<br>203–258,<br> ಮತ್ತು 275–294<ref name="scheduleofgeneral" /> | ಕ್ಷೇತ್ರ 77–202 ಮತ್ತು <br>259–274,<ref name="scheduleofgeneral" /> |- | ಮತ ಎಣಿಕೆ | colspan="2" | ೪ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |- | ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ | colspan="2" | ೬ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ |} == ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು== === ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ=== {{Hidden | header = ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election AITC+ Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #20c646" | |- | colspan="6" | '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟ''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ/ಕಿ ! Seats<ref>{{Cite web |date=18 March 2026 |title=Mamata Banerjee Predicts Over 226 For TMC In Bengal Polls, Announces Alliance With Anit Thapa's BGPM |url=https://www.thedailyjagran.com/india/mamata-banerjee-predicts-over-226-for-tmc-in-bengal-polls-announces-alliance-with-anit-thapas-bgpm-10303889 |access-date=18 March 2026 |website=The Daily Jagran |language=en|last=Pandey|first=Akansha}}</ref> |- | style="background-color: #20c646" | | ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Flag of the All India Trinamool Congress.png|50px|border]] | [[File:All India Trinamool Congress symbol 2021.svg|50px|centre]] | [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | 291<ref name="The Hindu-2026" /> |- | style="background-color: #ffef03" | |ಭಾರತೀಯ ಘೂರ್ಖಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ್ ಮೋರ್ಛಾ | | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre]] | ಅನಿಲ್ ಥಾಪಾ<ref>{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Anit Thapa shifts gears, broaches identity: BGPM celebrates fifth foundation day |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/anit-thapa-shifts-gears-broaches-identity-bharatiya-gorkha-prajatantrik-morcha-celebrates-fifth-foundation-day-prnt/cid/2122203 |access-date=22 December 2025 |website=The Telegraph|last=Chhetri|first=Vivek}}</ref> | 3<ref name="The Times of India-2026b">{{Cite news |date=15 March 2026 |title=TMC ally 1st off block to announce candidates for three Hills seats |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/tmc-ally-1st-off-block-to-announce-candidates-for-three-hills-seats/articleshow/129593653.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257|last=Gupta|first=Roshan}}</ref> |- ! colspan="5" | Total ! 294 |} === ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ === {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #ff9933;" | |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #ff9933; width: 5px;" | | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BJP Flag.svg|50px|border]] | [[File:Lotus flower symbol.svg|50px|centre]] | ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | 294<ref>{{cite web|url=https://candidatelist.live/list/bjp-west-bengal-assembly-election-candidates-list-2026|title=BJP West Bengal Assembly Election Candidates List 2026|publisher=|access-date=3 May 2026}}</ref> |- |} === ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು === {{Hidden | header = ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ನಕ್ಷೆ | content = [[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Left Front Seat Sharing Map.svg|thumb|right|250px|ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ]] }} {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" | colspan="7" style="background-color: #ff0000;" | |- | colspan="7" | '''ಎಡರಂಗ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು''' |- ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ  ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! colspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #cc0d0d;" | | ಸಿಪಿಐ(ಎಮ್) | [[File:CPI-M-flag.svg|50px|border]] | rowspan="3" | [[File:CPI(M) election symbol - Hammer Sickle and Star.svg|50px|center]] | [[Mohammed Salim (politician)|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ]] | 195<ref>{{cite web |url=https://theprint.in/india/left-front-to-contest-252-seats-isf-30-cpiml-liberation-eight-in-bengal-assembly-polls/2894367/ |title=Left Front to contest 252 seats, ISF 30, CPI(ML) Liberation eight in Bengal assembly polls |publisher=The Print |date=1 April 2026 |access-date=2 April 2026}}</ref> | rowspan="3" | 197 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Marxist Forward Bloc|ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | | ಆಶಿಶ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ | 1 |- | style="background-color: #ff0000;" | | [[Revolutionary Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:RCPI Flag.jpg|50px|border]] | ಸುಭಾಸ್ ರಾಯ್ | 1 |- | style="background-color: #0204ef;" | | style="text-align:left" | [[Indian Secular Front|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್]] | [[File:ISF flag.svg|50px|border]] | rowspan="2" | [[File:Indian Election Symbol Envelope.jpg|50px|center]] | [[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | 30 | rowspan="2" | 31 |- | style="background-color: #e50600;" | | [[Social Democratic Party of India|ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SDPI)]] | [[File:SDPI Flag.jpg|50px|border]] | ಹಕೀಕುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | 1<ref>{{cite web |url=https://www.sangbadpratidin.in/west-bengal-assembly-election/news/west-bengal-assembly-election-cpm-supports-sdpi-candidate-in-sagardighi/pid/1160361/ |title=সাগরদিঘিতে জোটের নামে জটলা! আইএসএফের প্রতীকে লড়তে চলা SDPI প্রার্থীকে সমর্থন সিপিএমের |publisher=Sangbad Pratidin |date=3 April 2026}}</ref> |- | style="background-color: #ac1313;" | | [[All India Forward Bloc|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] | [[File:All India Forward Bloc flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Lion.svg|50px|center]] | ನರೇನ್ ಚಟರ್ಜಿ | colspan="2" | 24 |- | style="background-color: #d84c4c;" | | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (RSP)]] | [[File:RSP-flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Spade and Stoker.png|50px|center]] | [[Tapan Hore|ತಪನ್ ಹೋರೆ]] | colspan="2" | 18 |- | style="background-color: #f50222;" | | [[Communist Party of India|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಸಿಪಿಐ)]] | [[File:CPI-banner.svg|50px|border]] | [[File:CPI symbol.svg|50px|center]] | ಸ್ವಪನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | colspan="2" | 17 |- | style="background-color: #c41301;" | | [[Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾ-ಲೆ) ಲಿಬರೇಶನ್]] | [[File:CPIML LIBERATION FLAG.jpg|50px|border]] | [[File:Flag Logo of CPIML.png|50px|center]] | ಅಭಿಜಿತ್ ಮಜುಂದಾರ್ | colspan="2" | 10 |- | style="background-color: #e3265b;" | | ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ |  | [[File:Indian Election Symbol Bat.png|50px|centre]] | ಮಣೀಂದ್ರ ಚಂದ್ರ ಪೌಲ್ | colspan="2" | 1 |- | style="background-color: #D3D3D3;" | | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] | | [[File:Indian Election Symbol Pen Nib with Seven Rays.jpg|50px|centre]] | [[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | colspan="2" | 1 |- ! colspan="5" | ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | 293 + 6 |} ===ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center; | colspan="6" style="background-color: #00bfff;" | |- ! Colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #00bfff;" | | ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | [[File:Indian National Congress Flag.svg|50px|border]] | [[File:INC Hand.svg|50px|centre]] | ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | 293<ref>{{cite web|url=https://www.millenniumpost.in/bengal/magrahat-west-cong-candidate-joins-tmc-days-before-polls-657577|title=Magrahat West: Cong candidate joins TMC days before polls|publisher=millenniumpost|date=26 April 2026}}</ref> |} ===ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು=== {| class="wikitable" width="65%" style="text-align:center;" ! colspan="2" | ಪಕ್ಷ ! ಧ್ವಜ ! ಚಿಹ್ನೆ ! ನಾಯಕ ! ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು |- | style="background-color: #e88468" | | [[Socialist Unity Centre of India (Communist)|ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್)]] | [[File:SUCI flag.svg|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Battery-Torch.png|50px|centre|Torch Light]] | ಚಂಡಿದಾಸ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ<ref>{{Cite web |date=26 October 2025 |title=Will Left Front Be Able To Find Back Winning Ways In 2026 Bengal Assembly Polls? |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/will-left-front-be-able-to-find-back-winning-ways-in-2026-bengal-assembly-polls-enn25102601978 |access-date=22 December 2025 |website=ETV Bharat News |language=en}}</ref> | 230<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=Bengal polls 2026: SUCI announces first list of 230 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/suci-names-230-candidates-on-first-list/articleshow/129616407.cms |access-date=18 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | style="background-color: #22409A;" | | [[Bahujan Samaj Party|ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ]] | [[File:BSP Flag.png|50px|border]] | [[File:Elephant electoral symbol.svg|50px|centre]] | ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{Cite web |date=8 November 2025 |title=Former BSP leader rejoins party, assigned key role |url=https://www.thestatesman.com/india/former-bsp-leader-rejoins-party-assigned-key-role-1503509302.html |access-date=13 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Lucknow}}</ref> | 152 |- | style="background-color: #8AB800;" | | ಆಮ್ ಜನತಾ ಉನ್ನಯನ್ ಪಾರ್ಟಿ<ref>{{Cite web |date=25 March 2026 |title=Asaduddin Owaisi: 'মমতার রাজনীতিতে বঞ্চিত সংখ্যালঘুরা', আক্রমণ ওয়েইসির, মিমের সঙ্গে সভা ঘোষণা হুমায়ুনের |url=https://bengali.abplive.com/elections/asaduddin-owaisi-humayun-kabir-rally-at-behrampur-west-bengal-assembly-election-2026-mim-ajup-1170864 |website=ABP Ananda |language=bn}}</ref> | [[File:Aam_Janata_Unnayan_Party.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Whistle.png|50px|centre]] | [[Humayun Kabir (West Bengal politician)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]]<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Election Commission grants registration to Humayun Kabir's Aam Janata Unnayan Party |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/election-commission-grants-registration-to-humayun-kabirs-aam-janata-unnayan-party-3920994 |access-date=13 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | 115 |- | style="background-color: #0c6b4b" | | [[All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೆಹಾದುಲ್ ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್]]<ref>{{Cite web |last=Maiti |first=Subhendu |date=26 March 2026 |title=West Bengal polls: Battle for Muslim vote intensifies |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/26/west-bengal-polls-battle-for-muslim-vote-intensifies |access-date=29 March 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> | [[File:AIMIM_FLAG.png|50px|border]] | [[File:Indian Election Symbol Kite.svg|50px|centre]] | ಇಮ್ರಾನ್ ಸೋಲಂಕಿ<ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=AIMIM to contest 2026 polls in state |url=https://www.thestatesman.com/bengal/aimim-to-contest-2026-polls-in-state-1503407139.html |access-date=11 March 2026 |website=The Statesman |language=en|place=Kolkata}}</ref> | 12<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/mim-snaps-ties-with-ajup-ahead-of-bengal-polls/articleshow/130178831.cms?utm_source=mobilenative&utm_medium=mWeb_social&utm_campaign=social_share |title=MIM snaps ties with AJUP ahead of Bengal polls |work=The Times of India |date=11 April 2026|last=Ali|first=Roushan}}</ref> |- | style="background-color: #e3f899;" | | ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ | | [[File:Scissors - Indian Election Symbol.png|50px|center]] | ಮೋತಿಲಾಲ್ ಮಹತೋ | 2<ref>{{cite web |url=https://www.thestatesman.com/bengal/jharkhand-loktantrik-krantikari-morcha-to-contest-state-polls-in-wb-1503507141.html |title=Jharkhand Loktantrik Krantikari Morcha to contest state polls in WB |work=The Statesman |date=4 November 2025|place=Kolkata}}</ref> |} == ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ 144 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026<ref name="The Economic Times-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: First list of 144 candidates out; Suvendhu Adhikari fielded in two seats; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-assembly-polls-bjp-releases-first-list-of-144-candidates-suvendhu-adhikari-fielded-in-two-seats-check-complete-list/articleshow/129608530.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ರಂದು ಮತ್ತು 111 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ) 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Economic Times-2026b">{{Cite news |date=19 March 2026 |title=West Bengal BJP candidate list 2026: Second list of 111 candidates, Nishit Pramanik to contest from Mathabhanga; Check complete roll |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/assembly-elections/west-bengal/west-bengal-bjp-candidate-list-2026-second-list-of-111-candidates-nishit-pramanik-to-contest-from-mathabhanga-check-complete-roll/articleshow/129678517.cms |access-date=19 March 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 19 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Chakraborty |first=Sanjib |date=26 March 2026 |title=West Bengal assembly elections: BJP releases 3rd list, fields RG Kar victim's mother |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/west-bengal-assembly-elections-bjp-releases-3rd-list-fields-rg-kar-victims-mother/articleshow/129814381.cms |work=The Times of India}}</ref> 31 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಬಿಜೆಪಿ 13 ಹೊಸ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.{{efn|The initial candidate from BJP in Maynaguri was the incumbent MLA [[Kaushik Roy (politician)|Kaushik Roy]], however his name was replaced with that of Dalim Roy.}}<ref>{{Cite news |date=31 March 2026 |title=BJP releases fourth list for Bengal polls, fields Soma Thakur, Santosh Pathak |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/Mar/31/bjp-releases-fourth-list-for-bengal-polls-fields-soma-thakur-santosh-pathak |work=The New Indian Express}}</ref> ಎಐಟಿಸಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 15 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM) ನ 3 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಐಟಿಸಿ ತನ್ನ 291 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="The Hindu-2026">{{Cite news |date=17 March 2026 |title=West Bengal Assembly elections 2026: Trinamool Congress candidates list |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/bengal-assembly-elections-2026-full-list-of-tmc-candidates-contesting-in-west-bengal/article70753654.ece |access-date=17 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ಎಡರಂಗ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 192 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 142 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಎಐಎಫ್‌ಬಿ (AIFB) ಗೆ 21, ಸಿಪಿಐ (CPI) ಗೆ 14, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP) ಗೆ 13, ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಮತ್ತು ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಗೆ ತಲಾ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref name="The Times of India-2026a">{{Cite news |date=16 March 2026 |title=West Bengal polls: Left front announces first list of 192 candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/west-bengal-polls-left-front-announces-first-list-of-192-candidates/articleshow/129611794.cms |access-date=16 March 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=Bengal polls: Eyeing its first Assembly seat after 2016, Left unveils 1st list of 192 names |url=https://thefederal.com/elections-2026/west-bengal-assembly-elections-2026-left-front-releases-192-candidates-list-234535 |access-date=16 March 2026 |website=The Federal |language=en}}</ref> 19 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 32 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಗೆ 28, ಸಿಪಿಐ ಗೆ 3 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಗೆ 1 ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=19 March 2026 |title=West Bengal Polls: Left Front Announces Names Of 32 Candidates In Second List |url=https://www.etvbharat.com/en/state/west-bengal-polls-left-front-announces-names-of-32-candidates-in-second-list-enn26031906968 |access-date=19 March 2026 |website=ETV Bharat News |language=en|last=Purkait|first=Sahajan}}</ref> 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೂರನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 13 ಹಾಗೂ ಎಐಎಫ್‌ಬಿಯ 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನ 7 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್ [CPI(ML)L] 17 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 10 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=CPIML candidates |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/cpi-ml-liberation-new-electoral-strategy/10992227 |access-date=17 March 2026 |website=aaroananda.com |language=bn}}</ref> ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು 284 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ನಂತರ 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು 9 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-assembly-polls-congress-names-284-candidates-fields-heavyweights/article70800143.ece |title=West Bengal Assembly polls: Congress names 284 candidates, fields heavyweights |work=The Hindu |date=30 March 2026|last=Chatterjee|first=Shrabana|last2=Singh|first2=Shiv Sahay}}</ref> === ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ=== {| class="wikitable sortable " style="line-height:20px;text-align:left;font-size:94%;" ! rowspan="2" | ಮತದಾನದ ದಿನಾಂಕ ! rowspan="2" | ಜಿಲ್ಲೆ ! rowspan="2" | ಸಂಖ್ಯೆ. ! rowspan="2" | ಕ್ಷೇತ್ರ ! colspan="2" style="background-color: #20c646;" |[[Trinamool Congress|<span style="color:white;">ಎಐಟಿಸಿ+ (AITC+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #FF9933;" |[[Bharatiya Janata Party|<span style="color:white;">ಬಿಜೆಪಿ (BJP)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #cc0d0d;" |[[Left Front-led Alliance|<span style="color:white;">ಎಡರಂಗ+ (LF+)</span>]] ! colspan="2" style="background-color: #19AAED;" |[[Indian National Congress|<span style="color:white;">ಐಎನ್‌ಸಿ (INC)</span>]] |-  ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ! ಪಕ್ಷ || ಅಭ್ಯರ್ಥಿ |- | rowspan="76" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Cooch Behar district|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್]] !1 |[[Mekliganj Assembly constituency|ಮೆಕ್ಲಿಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Chandra Adhikary|ಪರೇಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಧಿರಾಮ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಕಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಳಾ ರಾಣಿ ರಾಯ್ |- !2 |[[Mathabhanga Assembly constituency|ಮಾತಾಭಂಗಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಬ್ಲು ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nisith Pramanik|ನಿಶಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಗೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖಿತೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮನ್ |- !3 |[[Cooch Behar Uttar Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ಉತ್ತರ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Partha Pratim Roy|ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukumar Roy (politician)|ಸುಕುಮಾರ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಣಯ್ ಕರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಈಶೋರ್ |- !4 |[[Cooch Behar Dakshin Assembly constituency|ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಡೇ ಭೌಮಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ನಜ್ಮುಲ್ ಆಲಂ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಖೋಕನ್ ಮಿಯಾನ್ |- !5 |[[Sitalkuchi Assembly constituency|ಸಿತಾಲ್ಕುಚಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾವಿತ್ರಿ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನವದೀಪ್ತಿ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಮಲ್ ಬರ್ಮನ್ |- !6 |[[Sitai Assembly constituency|ಸಿತೈ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sangita Roy|ಸಂಗೀತಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶುತೋಷ್ ಬರ್ಮಾ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ರಾಯ್ |- !7 |[[Dinhata Assembly constituency|ದಿನ್ಹಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Udayan Guha|ಉದಯನ್ ಗುಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಯ್ ರಾಯ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಕಾಶ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಿಹರ್ ರೇ ಸಿಂಘಾ |- !8 |[[Natabari Assembly constituency|ನಟಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಲೇನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಿರಿಜಾ ಶಂಕರ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಕಿಕ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !9 |[[Tufanganj Assembly constituency|ತುಫಾನ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shib Paul|ಶಿಬ್ ಶಂಕರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Malati Rava Roy|ಮಾಲತಿ ರಾವಾ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧನಂಜಯ್ ರಾವಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬರ್ಮಾ |- | rowspan="5" | [[Alipurduar district|ಅಲಿಪುರ್‌ದವಾರ್]] !10 |[[Kumargram Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೀವ್ ಟಿರ್ಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Manoj Kumar Oraon|ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಕಿಶೋರ್ ಮಿಂಜ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಧಾಮ್ ಲಾಮಾ |- !11 |[[Kalchini Assembly constituency|ಕಲ್ಚಿನಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೀರೇಂದ್ರ ಬಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bishal Lama|ಬಿಶಾಲ್ ಲಾಮಾ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪಸಾಂಗ್ ಶೆರ್ಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್ |- !12 |[[Alipurduars Assembly constituency|ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ಸ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Suman Kanjilal|ಸುಮನ್ ಕಾಂಜಿಲಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪರಿತೋಷ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೃಣ್ಮಯ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !13 |[[Falakata Assembly constituency|ಫಾಲಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Barman|ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ |- !14 |[[Madarihat Assembly constituency|ಮದಾರಿಹತ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jay Prakash Toppo|ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಟೊಪ್ಪೊ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲಿಂಬು | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುಭಾಸ್ ಲೋಹರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಾಯ್ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಲಕ್ರಾ |- | rowspan="7" | [[Jalpaiguri district|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ]] !15 |[[Dhupguri Assembly constituency|ಧುಪ್‌ಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Chandra Roy|ನಿರ್ಮಲ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿರಂಜನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ |- !16 |[[Maynaguri Assembly constituency|ಮೈನಾಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಾಲಿಮ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಸುದೇಬ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೋಗೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !17 |[[Jalpaiguri Assembly constituency|ಜಲ್ಪೈಗುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಂತ ದೇಬ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇವರಾಜ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಮೊಹೊಂತೋ |- !18 |[[Rajganj Assembly constituency|ರಾಜ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapna Barman|ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿನೇಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖರೇಂದ್ರನಾಥ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ರಾಯ್ |- !19 |[[Dabgram-Phulbari Assembly constituency|ದಬಗ್ರಾಮ್-ಫುಲ್ಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಶಿಲ್ ಶರ್ಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sikha Chatterjee|ಶಿಖಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿಸೋಡಿಯಾ |- !20 |[[Mal Assembly constituency|ಮಾಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bulu Chik Baraik|ಬುಲು ಚಿಕ್ ಬಾರೈಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sukra Munda|ಶುಕ್ರಾ ಮುಂಡಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನು ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಕೇಶ್ ಕುಜುರ್ |- !21 |[[Nagrakata Assembly constituency|ನಾಗ್ರಕಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಕುಜುರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Puna Bhengra|ಪುನಾ ಭೇಂಗ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದಿಲ್ಕುಮಾರ್ ಒರಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿನು ಮುಂಡಾ |- |[[Kalimpong district|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] !22 |[[Kalimpong Assembly constituency|ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |[[Ruden Sada Lepcha|ರುಡೆನ್ ಸದಾ ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bharat Chettri|ಭರತ್ ಛೇಟ್ರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ಥಾಪಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತಾ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ |- | rowspan="5" | [[Darjeeling district|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] !23 |[[Darjeeling Assembly constituency|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಬಿಜೋಯ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನೋಮನ್ ರಾಯ್ | align="left" | [[Independent politician|ಪಕ್ಷೇತರ]] |[[Ajoy Edwards|ಅಜೋಯ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಧಪ್ ರಾಯ್ |- !24 |[[Kurseong Assembly constituency|ಕರ್ಸಿಯಾಂಗ್]] | [[Bharatiya Gorkha Prajatantrik Morcha|ಬಿಜಿಪಿಎಂ (BGPM)]] |ಅಮರ್ ಲಾಮಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋನಮ್ ಲಾಮಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಉತ್ತಮ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸರೋಜ ಕುಮಾರ್ ಖತ್ರಿ |- !25 |[[Matigara-Naxalbari Assembly constituency|ಮತಿಗರಾ-ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sankar Malakar|ಶಂಕರ್ ಮಾಲಾಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anandamoy Barman|ಆನಂದಮೋಯ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಝರೇನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !26 |[[Siliguri Assembly constituency|ಸಿಲಿಗುರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Deb|ಗೌತಮ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Shankar Ghosh (politician)|ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರದಿಂದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಧಾರಾ |- !27 |[[Phansidewa Assembly constituency|ಫಾನ್ಸಿಡೇವಾ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀನಾ ಟೊಪ್ಪೊ ಎಕ್ಕಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Durga Murmu|ದುರ್ಗಾ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಸುಮಂತಿ ಎಕ್ಕಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬನಿತಾ ಟಿರ್ಕಿ |- | rowspan="9" | [[Uttar Dinajpur district|ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !28 |[[Chopra Assembly constituency|ಚೋಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hamidul Rahman|ಹಮೀದುಲ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಕ್ಲೇಶ್ವರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝಾಕಿರ್ ಅಬೆದಿನ್ |- !29 |[[Islampur, West Bengal Assembly constituency|ಇಸ್ಲಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kanaia Lal Agarwal|ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ರಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮಿ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಡ್ಡಿ ರಿಯಾಜ್ |- !30 |[[Goalpokhar Assembly constituency|ಗೋಲ್ಪೋಖರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Md. Ghulam Rabbani|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಗುಲಾಮ್ ರಬ್ಬಾನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸರಜಿತ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಜಮಾಲುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಸೀಮ್ ಅಹ್ಸಾನ್ |- !31 |[[Chakulia Assembly constituency|ಚಾಕುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Minhajul Arfin Azad|ಮಿನ್ಹಾಜುಲ್ ಆರ್ಫಿನ್ ಆಜಾದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮನೋಜ್ ಜೈನ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ali Imran Ramz|ಅಲಿ ಇಮ್ರಾನ್ ರಮ್ಜ್]] |- !32 |[[Karandighi Assembly constituency|ಕರಂದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Paul|ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biraj Biswas|ಬಿರಾಜ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾಹಬುದ್ದೀನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುರ್ಷಿದ್ ಆಲಂ |- !33 |[[Hemtabad Assembly constituency|ಹೇಮ್ತಾಬಾದ್ <br>ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Satyajit Barman|ಸತ್ಯಜಿತ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿಪದ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತನುಶ್ರೀ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಾಮಿಕಾ ರಾಯ್ |- !34 |[[Kaliaganj Assembly constituency|ಕಲಿಯಾಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತಾಯ್ ಬೈಶ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Utpal Brahmacharo|ಉತ್ಪಲ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿರುಬಾಲಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗಿರ್ಧಾರಿ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !35 |[[Raiganj Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Krishna Kalyani|ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Koushik Chowdhury|ಕೌಶಿಕ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೀಬಾನಂದ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mohit Sengupta|ಮೋಹಿತ್ ಸೇನ್‌ಗುಪ್ತ]] |- !36 |[[Itahar Assembly constituency|ಇಟಾಹಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosaraf Hussen|ಮೊಶರಫ್ ಹುಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಬಿತಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ಉತ್ಪಲ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amal Acharjee|ಅಮಲ್ ಆಚಾರ್ಯಿ]] |- | rowspan="6" | [[Dakshin Dinajpur district|ದಕ್ಷಿಣ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ]] !37 |[[Kushmandi Assembly constituency|ಕುಶ್ಮಂಡಿ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rekha Roy|ರೇಖಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಬ್ಲು ಸರ್ಕಾರ್ |- !38 |[[Kumarganj Assembly constituency|ಕುಮಾರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Toraf Hossain Mandal|ತೋರಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಮಂಡಲ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಫಜ್ಜಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಮರ್ತುಜಾ ಮಂಡಲ್ |- !39 |[[Balurghat Assembly constituency|ಬಾಲೂರ್‌ಘಾಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arpita Ghosh|ಅರ್ಪಿತಾ ಘೋಷ್]]  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಯ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಅರ್ನಬ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ |- !40 |[[Tapan Assembly constituency|ತಪನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿಂತಾಮಣಿ ಬಿಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Budhrai Tudu|ಬುಧರಾಯ್ ಟುಡು]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಬಪ್ಪೈ ಹಾರೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಟೊಪ್ಪೊ |- !41 |[[Gangarampur Assembly constituency|ಗಂಗಾರಾಮ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Goutam Das|ಗೌತಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyendra Nath Ray|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ವಿಪ್ಲಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೂಯಿ ಬರ್ಮನ್ |- !42 |[[Harirampur Assembly constituency|ಹರಿರಾಮ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biplab Mitra|ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="12" | [[Malda district|ಮಾಲ್ಡಾ]] !43 |[[Habibpur Assembly constituency|ಹಬೀಬ್‌ಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕಿಸ್ಕು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Joyel Murmu|ಜೋಯಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಾಸುದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜೇನ್ ಸೊರೆನ್ |- !44 |[[Gazole Assembly constituency|ಗಝೋಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chinmoy Deb Barman|ಚಿನ್ಮಯ್ ದೇಬ್ ಬರ್ಮನ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಖಿತಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೇಮ್ ಚೌಧರಿ |- !45 |[[Chanchal Assembly constituency|ಚಂಚಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೂನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನ್ವರುಲ್ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asif Mehbub|ಆಸಿಫ್ ಮೆಹಬೂಬ್]] |- !46 |[[Harishchandrapur Assembly constituency|ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತಿಬುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರತನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಖಲೀಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mostaque Alam|ಮುಸ್ತಾಕ್ ಆಲಂ]] |- !47 |[[Malatipur Assembly constituency|ಮಾಲತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Boxi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಬಕ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಶಿಶ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿನಾರುಲ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mausam Noor|ಮೌಸಮ್ ನೂರ್]] |- !48 |[[Ratua Assembly constituency|ರತುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samar Mukherjee (Malda politician)|ಸಮರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಹೂರ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊತ್ತಕಿನ್ ಆಲಂ |- !49 |[[Manikchak Assembly constituency|ಮಾಣಿಕ್ಚಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅನ್ಸಾರುಲ್ ಹಕ್ |- !50 |[[Maldaha Assembly constituency|ಮಾಲ್ದಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಲಿಪಿಕಾ ಬರ್ಮನ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gopal Chandra Saha|ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ಸಹಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ]] |ದೀಪಕ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bhupendra Nath Halder|ಭೂಪೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಹಲ್ದರ್]] |- !51 |[[English Bazar Assembly constituency|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಜಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಂಡು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಮ್ಲಾನ್ ಭಾದುರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಂಬರ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಸೂದ್ ಆಲಂ |- !52 |[[Mothabari Assembly constituency|ಮೊಥಾಬರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಬಾರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೌಲಾನಾ ಶಾಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಯೆಮ್ ಚೌಧರಿ |- !53 |[[Sujapur Assembly constituency|ಸುಜಾಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabina Yeasmin|ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿರಾಜ್ ಚೌಧರಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ ಹಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !54 |[[Baisnabnagar Assembly constituency|ಬೈಸ್ನಬ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandana Sarkar|ಚಂದನಾ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಕರ್ಮಾಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ದುಂದುಭಿ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಮುನಿ ಮಂಡಲ್ |- | rowspan="22" | [[Murshidabad district|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] !55 |[[Farakka Assembly constituency|ಫರಕ್ಕಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Amirul Islam (politician)|ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುನಿಲ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಜಾಫರ್ ಹೊಸೇನ್  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೆಹ್ತಾಬ್ ಶೇಖ್ |- !56 |[[Samserganj Assembly constituency|ಶಂಶೇರ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೂರ್ ಆಲಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಷಷ್ಠಿ ಚರಣ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಜ್ಮೆ ಆಲಂ |- !57 |[[Suti Assembly constituency|ಸೂತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Emani Biswas|ಇಮಾನಿ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಹಾಬೀರ್ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಎ.ಕೆ.ಎಂ. ಹಸನುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲ್ಫಾಜುದ್ದೀನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !58 |[[Jangipur, West Bengal Assembly constituency|ಜಂಗೀಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jakir Hossain (politician)|ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿತ್ತೊ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಅಲಿ |- !59 |[[Raghunathganj Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhruzzaman|ಅಖ್ರುಜ್ಜಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುರಜಿತ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬುಲ್ ಹಸ್ನಾತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರ್ ಶೇಖ್ |- !60 |[[Sagardighi Assembly constituency|ಸಾಗರ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bayron Biswas|ಬೈರನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Social Democratic Party of India|ಎಸ್‌ಡಿಪಿಐ (SDPI)]] |ಮಸಿಯೂರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manoj Chakraborty|ಮನೋಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] |- !61 |[[Lalgola Assembly constituency|ಲಾಲ್ಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮರ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಬ್ಲುಜ್ಜಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಹಿದುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !62 |[[Bhagabangola Assembly constituency|ಭಗಬಂಗೋಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Reyat Hossain Sarkar|ರೇಯತ್ ಹೊಸೇನ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಹ್ಮದುಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜು ಬೇಗಂ |- !63 |[[Raninagar Assembly constituency|ರಾಣಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Soumik Hossain|ಅಬ್ದುಲ್ ಸೌಮಿಕ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮಾಲ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ |- !64 |[[Murshidabad Assembly constituency|ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Shaoni Singha Roy|ಶಾವೋನಿ ಸಿಂಘಾ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Gouri Shankar Ghosh|ಗೌರಿ ಶಂಕರ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮನ್ನಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅಲಿ |- !65 |[[Nabagram Assembly constituency|ನಬಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿರು ಹಲ್ದಾರ್ |- !66 |[[Khargram Assembly constituency|ಖಾರ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashis Marjit|ಆಶಿಶ್ ಮರ್ಜಿತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಿಟಾಲಿ ಮಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಧ್ರುಬಜ್ಯೋತಿ ಸಹಾ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಾರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !67 |[[Burwan Assembly constituency|ಬುರ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Protima Rajak|ಪ್ರತಿಮಾ ರಜಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಖೇನ್ ಕುಮಾರ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆನಂದ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಿತ್ ದಾಸ್ |- !68 |[[Kandi Assembly constituency|ಕಾಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Sarkar|ಅಪೂರ್ವ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗಾರ್ಗಿ ದಾಸ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ರೇಜಾವುಲ್ ಕರೀಮ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಡಾ. ಶಮೀಮ್ ರಾಣಾ |- !69 |[[Bharatpur, West Bengal Assembly constituency|ಭರತ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾಮಿಕಾ ಘೋಷ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ನೌಫೆಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫೀವುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ |- !70 |[[Rejinagar Assembly constituency|ರೆಜಿನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತಾವುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[West Bengal Socialist Party|ಪ. ಬಂಗಾಳ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕಾಂತಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಿಲ್ಲು ಶೇಖ್ |- !71 |[[Beldanga Assembly constituency|ಬೆಲ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabiul Alam Chowdhury|ರಬಿಯುಲ್ ಆಲಂ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಝಾವರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜೇಶ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಹರುದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !72 |[[Baharampur Assembly constituency|ಬಹರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರು ಗೋಪಾಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Maitra (politician)|ಸುಬ್ರತಾ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಅಬುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Adhir Ranjan Chowdhury|ಅಧೀರ್ ರಂಜನ್ ಚೌಧರಿ]] |- !73 |[[Hariharpara Assembly constituency|ಹರಿಹರ್‌ಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Niamot Sheikh|ನಿಯಾಮತ್ ಶೇಖ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತನ್ಮಯ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಮೀರ್‌ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌಸುಮಿ ಬೇಗಂ |- !74 |[[Naoda Assembly constituency|ನವೋಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sahina Mumtaz Begum|ಸಾಹಿನಾ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಣಾ ಮಂಡಲ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಶಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !75 |[[Domkal Assembly constituency|ದೊಮ್ಕಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Humayun Kabir (police officer)|ಹುಮಾಯೂನ್ ಕಬೀರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಂದ ದುಲಾಲ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೆಹನಾಜ್ ಬೇಗಂ |- !76 |[[Jalangi Assembly constituency|ಜಲಂಗಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಾಬರ್ ಅಲಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಯೂನಸ್ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- | rowspan="126" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="17" | [[Nadia district|ನಾದಿಯಾ]] !77 |[[Karimpur Assembly constituency|ಕರೀಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Soham Chakraborty|ಸೋಹಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಮರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರವಾಸ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂಜಾ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !78 |[[Tehatta Assembly constituency|ತೇಹಟ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಲೀಪ್ ಪೊದ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಕವಿರಾಜ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬೋಧ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಸರ್ಕಾರ್ |- !79 |[[Palashipara Assembly constituency|ಪಲಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rukbanur Rahman|ರುಕ್ಬನೂರ್ ರಹಮಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಮಾ ದತ್ತಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಸಂಶೂರ್ ಅಲಿ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಮೀದುಲ್ ಹಕ್ |- !80 |[[Kaliganj Assembly constituency|ಕಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alifa Ahmed|ಅಲಿಫಾ ಅಹ್ಮದ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಾಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬೀನಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಬಿಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಶೇಖ್ |- !81 |[[Nakashipara Assembly constituency|ನಕಾಶಿಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kallol Khan|ಕಲ್ಲೋಲ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಾಂತನು ಡೇ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಕ್ಲಾ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಮ್ ಕಿಬ್ರಿಯಾ ಮಂಡಲ್ |- !82 |[[Chapra, West Bengal Assembly constituency|ಛಪ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜೇಬರ್ ಶೇಖ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಜಾಕಿರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಹಿದುಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !83 |[[Krishnanagar Uttar Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮನಾಥ್ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅದ್ವೈತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ಗೋನ್ |- !84 |[[Nabadwip Assembly constituency|ನಬದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pundarikakshya Saha|ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ರುತಿ ಶೇಖರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವರ್ಣೇಂದು ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಮೀರ್ ಸಹಾ |- !85 |[[Krishnanagar Dakshin Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣನಗರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Biswas|ಉಜ್ಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಾಧನ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಲಬೋನಿ ಜಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಶೇಖ್ |- !86 |[[Santipur Assembly constituency|ಶಾಂತಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Braja Kishore Goswami|ಬ್ರಜ ಕಿಶೋರ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಪನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮೆನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲೋಕ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !87 |[[Ranaghat Uttar Paschim Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Parthasarathi Chatterjee|ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಬಾ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !88 |[[Krishnaganj Assembly constituency|ಕೃಷ್ಣಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Poddar|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಚನಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಕರ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !89 |[[Ranaghat Uttar Purba Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಡೇ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Biswas (politician)|ಅಶಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೃಣಾಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿತ್ಯ ಗೋಪಾಲ್ ಮಂಡಲ್ |- !90 |[[Ranaghat Dakshin Assembly constituency|ರಾಣಾಘಾಟ್ <br>ದಕ್ಷಿಣ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರಿಂದ್ರಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೀಟಾ ಪಾಲ್ ದಾಸ್ |- !91 |[[Chakdaha Assembly constituency|ಚಾಕ್ದಾಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭಂಕರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Bankim Chandra Ghosh|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಲಯ ಸಹಾ |- !92 |[[Kalyani Assembly constituency|ಕಲ್ಯಾಣಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಬುಜ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮಾನಂದ ಮಜುಂದಾರ್ |- !93 |[[Haringhata Assembly constituency|ಹರಿಂಘಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashim Kumar Sarkar|ಅಶಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಿಮಂತಿ ದಾಸ್ |- | rowspan="33" | [[North 24 Parganas district|ಉತ್ತರ 24 ಪರಗಣ]] !94 |[[Bagdah Assembly constituency|ಬಾಗ್ದಾಹಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madhuparna Thakur|ಮಧುಪರ್ಣಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೋಮಾ ಠಾಕೂರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಗೌರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ |- !95 |[[Bangaon Uttar Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswajit Das (politician)|ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Kirtania|ಅಶೋಕ್ ಕೀರ್ತನಿಯಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಲಂಜನ್ ಸಹಾ |- !96 |[[Bangaon Dakshin Assembly constituency|ಬಂಗಾಂವ್ ದಕ್ಷಿಣ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತುಪರ್ಣಾ ಆಧ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Majumder|ಸ್ವಪನ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಶಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಿಶೋರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !97 |[[Gaighata Assembly constituency|ಗಾಯ್ಘಾಟಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನರೋತ್ತಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Subrata Thakur|ಸುಬ್ರತಾ ಠಾಕೂರ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸಜಲ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ |- !98 |[[Swarupnagar Assembly constituency|ಸ್ವರೂಪ್‌ನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bina Mondal|ಬೀನಾ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಾರಕ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಿತೇಶ್ ಮಂಡಲ್ |- !99 |[[Baduria Assembly constituency|ಬದುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬುರ್ಹಾನುಲ್ ಮೊಕದ್ದಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕೃತಿ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಫತೇಹಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdur Rahim Quazi|ಅಬ್ದುರ್ ರಹೀಮ್ ಖಾಜಿ]] |- !100 |[[Habra Assembly constituency|ಹಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Jyotipriya Mallick|ಜ್ಯೋತಿಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬದಾಸ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಿಜಿನಂದನ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !101 |[[Ashoknagar Assembly constituency|ಅಶೋಕ್‌ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narayan Goswami|ನಾರಾಯಣ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೊಮೊಯ್ ಹಿರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಶುಮನ್ ರಾಯ್ |- !102 |[[Amdanga Assembly constituency|ಅಮ್ಡಾಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೀರ್‌ಜಾದಾ ಕಾಸೆಮ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಂದಮ್ ಡೇ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಾಲ್ ಘೋಷ್ |- !103 |[[Bijpur Assembly constituency|ಬಿಜ್ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subodh Adhikary|ಸುಬೋಧ್ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುದೀಪ್ತಾ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ರಕ್ಷಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಿಬಬ್ರತಾ ಗುಹಾ ರಾಯ್ |- !104 |[[Naihati Assembly constituency|ನೈಹತಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sanat Dey|ಸನತ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಿತ್ರೋ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕುಂಡು |- !105 |[[Bhatpara Assembly constituency|ಭಟ್ಪಾರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತ್ ಗುಪ್ತ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Pawan Singh (politician)|ಪವನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಸ್ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಶಾ |- !106 |[[Jagatdal Assembly constituency|ಜಗತ್ದಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Somenath Shyam Ichini|ಸೋಮನಾಥ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಇಚಿನಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರ್ವೇಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂದಿರಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !107 |[[Noapara Assembly constituency|ನೋವಾಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತ್ರಿನಾಂಕುರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arjun Singh (West Bengal politician)|ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಾರ್ಗಿ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !108 |[[Barrackpore Assembly constituency|ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪೋರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Raj Chakraborty|ರಾಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಸ್ತವ್ ಬಾಗ್ಚಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮನ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭು ದಾಸ್ |- !109 |[[Khardaha Assembly constituency|ಖಾರ್ದಹಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇವದೀಪ್ ಪುರೋಹಿತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬೋಜ್ಯೋತಿ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ಘೋಷ್ |- !110 |[[Dum Dum Uttar Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandrima Bhattacharya|ಚಂದ್ರಿಮಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರವ್ ಸಕ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Dipsita Dhar|ದೀಪ್ಸಿತಾ ಧರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧನಂಜಯ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ |- !111 |[[Panihati Assembly constituency|ಪನಿಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತೀರ್ಥಂಕರ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ratna Debnath|ರತ್ನಾ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಲತನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !112 |[[Kamarhati Assembly constituency|ಕಮರಹಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Madan Mitra|ಮದನ್ ಮಿತ್ರ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Manash Mukherjee|ಮಾನಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !113 |[[Baranagar Assembly constituency|ಬರನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sayantika Banerjee|ಸಯಂತಿಕಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sajal Ghosh|ಸಜಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂದೀಪ್ ಮಿತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !114 |[[Dum Dum Assembly constituency|ಡಮ್ ಡಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bratya Basu|ಬ್ರತ್ಯಾ ಬಸು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ಬಕ್ಷಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಯೂಖ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಸ್ಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !115 |[[Rajarhat New Town Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ <br>ನ್ಯೂ ಟೌನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapash Chatterjee|ತಪಸ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕನೋಡಿಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಪ್ತರ್ಷಿ ದೇಬ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ |- !116 |[[Bidhannagar Assembly constituency|ಬಿಧಾನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujit Bose (politician)|ಸುಜಿತ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರದ್ವತ್ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೌಮ್ಯಜಿತ್ ರಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಣಜಿತ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !117 |[[Rajarhat Gopalpur Assembly constituency|ರಾಜರ್‌ಹತ್ ಗೋಪಾಲ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aditi Munshi|ಅದಿತಿ ಮುನ್ಷಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ಜ್ಯೋತಿ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶುಭಜಿತ್ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಭೌಮಿಕ್ |- !118 |[[Madhyamgram Assembly constituency|ಮಧ್ಯಮಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rathin Ghosh|ರಥೀನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಂದ್ಯಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಂತ ರಾಯ್ |- !119 |[[Barasat Assembly constituency|ಬರಸಾತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sabyasachi Dutta|ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ದತ್ತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಹೇಮಂತ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !120 |[[Deganga Assembly constituency|ದೇಗಂಗಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಸುರ್ ರಹಮಾನ್ ಬಿದೇಶ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕಾಂತಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಫಿದುಲ್ ಹಕ್ ಸಾಹಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿಯಾರಾಜ್ ಬೈದ್ಯ |- !121 |[[Haroa Assembly constituency|ಹರೋವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಫ್ತಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಮತಿನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯಾರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಬಿಯುಲ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !122 |[[Minakhan Assembly constituency|ಮಿನಾಖಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Usha Rani Mondal|ಉಷಾ ರಾಣಿ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಾ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರತೀಕ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ನಸ್ಕರ್ |- !123 |[[Sandeshkhali Assembly constituency|ಸಂದೇಶ್‌ಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಝರ್ನಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸನತ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್ ಭೂಮಿಜಿ |- !124 |[[Basirhat Dakshin Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರಜಿತ್ ಮಿತ್ರ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌರ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಐನುಲ್ ಅರೆಫಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬು ಇಶಾಕ್ ಗಾಜಿ |- !125 |[[Basirhat Uttar Assembly constituency|ಬಸಿರ್ಹತ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ತೌಸೆಫುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೌಶಿಕ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಚಾ ಕರೀಮುಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೂಸಾ ಹಕ್ ಮಂಡಲ್ |- !126 |[[Hingalganj Assembly constituency|ಹಿಂಗಲ್‌ಗಂಜ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆನಂದ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರೇಖಾ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="31" |[[South 24 Parganas district|ದಕ್ಷಿಣ 24 ಪರಗಣ]] !127 |[[Gosaba Assembly constituency|ಗೋಸಬಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕರ್ನೋ ನಸ್ಕರ್ | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಆದಿತ್ಯ ಜೋತ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ |- !128 |[[Basanti Assembly constituency|ಬಸಂತಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನೀಲಿಮಾ ಬಿಶಾಲ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಸಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೋಪಿನಾಥ್ ನೈಯಾ |- !129 |[[Kultali Assembly constituency|ಕುಲ್ತಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ganesh Chandra Mondal|ಗಣೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾಧಬಿ ಮಹಾಲ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Ram Sankar Halder|ರಾಮ್ ಶಂಕರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೂಪಾ ಹಲ್ದರ್ |- !130 |[[Patharpratima Assembly constituency|ಪಥರ್‌ಪ್ರತಿಮಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Jana|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಸಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸತ್ಯ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾಂಶು ನಾಯಕ್ |- !131 |[[Kakdwip Assembly constituency|ಕಾಕ್ದ್ವೀಪ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manturam Pakhira|ಮಂತುರಾಮ್ ಪಖಿರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಕರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಾಯಣ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಅಹಮದ್ |- !132 |[[Sagar, West Bengal Assembly constituency|ಸಾಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bankim Chandra Hazra|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮಂತ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ಸಿಂಘಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಖುಟಿಯಾ |- !133 |[[Kulpi Assembly constituency|ಕುಲ್ಪಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಬ್ನಿ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕುತುಬ್ ಉದ್ದೀನ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !134 |[[Raidighi Assembly constituency|ರಾಯ್‌ದಿಘಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಾಮ್ಯ ಗಂಗೂಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ |- !135 |[[Mandirbazar Assembly constituency|ಮಂದಿರ್‌ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Joydeb Halder|ಜಾಯ್‌ದೇಬ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪೈಕ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಬೈದ್ಯ |- !136 |[[Jaynagar Assembly constituency|ಜಯನಗರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biswanath Das|ಬಿಸ್ವನಾಥ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಆಲೋಕ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಬೈದ್ಯ |- !137 |[[Baruipur Purba Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bivas Sardar|ಬೈಭಾಸ್ ಸರ್ದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಟುಂಪಾ ಸರ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸ್ವಪನ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಾಪ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ |- !138 |[[Canning Paschim Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Paresh Ram Das|ಪರೇಶ್ ರಾಮ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಬಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರನ್ ಚಂದ್ರ ಮಿಸ್ತ್ರಿ |- !139 |[[Canning Purba Assembly constituency|ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಹರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಶಿಮ್ ಸಪುಯಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Arabul Islam|ಅರಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಾಬಿರ್ ಅಲಿ ಸರ್ದಾರ್ |- !140 |[[Baruipur Paschim Assembly constituency|ಬರುಯಿಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Biman Banerjee|ಬಿಮಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಲಹೇಕ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್‌ಲಾಲ್ ನಾಗ್ |- !141 |[[Magrahat Purba Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪೂರ್ವ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sarmistha Purkait|ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಪುರಕೈತ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉತ್ತಮ ಕುಮಾರ್ ಬಾನಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅತನು ಹಲ್ದರ್ |- !142 |[[Magrahat Paschim Assembly constituency|ಮಗ್ರಾಹತ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಮೀಮ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌರ್ ಸುಂದರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಅಲ್ ಹಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಹಲ್ದರ್ |- !143 |[[Diamond Harbour Assembly constituency|ಡೈಮಂಡ್ ಹಾರ್ಬರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pannalal Halder|ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dipak Kumar Halder|ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದರ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ನೈಯಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !144 |[[Falta Assembly constituency|ಫಾಲ್ಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಹಾಂಗೀರ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಂಶು ಪಾಂಡಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಭು ಕುರ್ಮಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುರ್ ರಜಾಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ |- !145 |[[Satgachhia Assembly constituency|ಸತ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೋಮಶ್ರೀ ಬೇತಾಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಗ್ನಿಶ್ವರ್ ನಸ್ಕರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಭಾಶ್ ಘೋಷ್ |- !146 |[[Bishnupur, South 24 Parganas Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dilip Mondal|ದಿಲೀಪ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ದಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಘ್ಯ ನಸ್ಕರ್ |- !147 |[[Sonarpur Dakshin Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arundhuti Maitra|ಅರುಂಧತಿ ಮೈತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Roopa Ganguly|ರೂಪಾ ಗಂಗೂಲಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಪರಮಿತಾ ದಾಸಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ |- !148 |[[Bhangar Assembly constituency|ಭಾಂಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Saokat Molla|ಶೌಕತ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಯಂತ ಗಾಯೆನ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |[[Naushad Siddiqui|ನೌಶಾದ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಹಬೂಬುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ |- !149 |[[Kasba, West Bengal Assembly constituency|ಕಸ್ಬಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Javed Ahmed Khan|ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂದೀಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೀಪು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಾಸಿಮ್ ಜೀಶನ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !150 |[[Jadavpur Assembly constituency|ಜಾದವ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debabrata Majumdar|ದೇವಬ್ರತ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶರ್ಬರಿ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Bikash Ranjan Bhattacharya|ಬಿಕಾಶ್ ರಂಜನ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಮಂಡಲ್ |- !151 |[[Sonarpur Uttar Assembly constituency|ಸೋನಾರ್‌ಪುರ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firdousi Begum|ಫಿರ್ದೌಸಿ ಬೇಗಂ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಧರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಾಲಿಸಾ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಕುಮಿರ್ |- !152 |[[Tollyganj Assembly constituency|ಟಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Aroop Biswas|ಅರೂಪ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Papiya Adhikari|ಪಾಪಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಸ್ ಸಿನ್ಹಾ ರಾಯ್ |- !153 |[[Behala Purba Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಸಕ್ದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಲೋಯ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ರಹಾ |- !154 |[[Behala Paschim Assembly constituency|ಬೆಹಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ratna Chatterjee|ರತ್ನಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಖಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಿಹಾರ್ ಭಕ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೈಬಲ್ ರಾಯ್ |- !155 |[[Maheshtala Assembly constituency|ಮಹೇಶ್‌ತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಸ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಮನಾಥ್ ಭೌಮಿಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಾನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಹನ್ನಾನ್ |- !156 |[[Budge Budge Assembly constituency|ಬಡ್ಜ್ ಬಡ್ಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashok Kumar Deb|ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಬ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅದಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಕಾಜೋಲ್ ದತ್ತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮುಜಿಬರ್ ರಹಮಾನ್ ಕಯಾಲ್ |- !157 |[[Metiaburuz Assembly constituency|ಮೆಟಿಯಾಬುರುಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abdul Khaleque Molla|ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾಲೆಕ್ ಮೊಲ್ಲಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊನಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಖ್ತಾರ್ |- | rowspan="11" | [[Kolkata district|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] !158 |[[Kolkata Port Assembly constituency|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೋರ್ಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Firhad Hakim|ಫಿರ್ಹಾದ್ ಹಕೀಮ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಕೇಶ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಕಿಬ್ ಗುಲ್ಜಾರ್ |- !159 |[[Bhabanipur, West Bengal Assembly constituency|ಭವಾನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mamata Banerjee|ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶ್ರೀಜೀಬ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಪ್ರಸಾದ್ |- !160 |[[Rashbehari Assembly constituency|ರಾಶ್‌ಬೆಹಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Debasish Kumar|ದೇಬಾಶಿಷ್ ಕುಮಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Swapan Dasgupta|ಸ್ವಪನ್ ದಾಸಗುಪ್ತ]] | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಮಾನಸ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶುತೋಷ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !161 |[[Ballygunge Assembly constituency|ಬಾಲಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sovandeb Chattopadhyay|ಶೋಭನದೇವ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶತರೂಪ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಆಫ್ರಿನ್ ಬೇಗಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರೋಹನ್ ಮಿತ್ರಾ |- !162 |[[Chowrangee Assembly constituency|ಚೌರಂಗೀ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nayna Bandopadhyay|ನಯನಾ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತೋಷ್ ಪಾಠಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜಯ್ ಬಸು{{efn|ಆರ್‌ಸಿಪಿಐ (RCPI) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಶ್ ಸರ್ಕಾರ್ |- !163 |[[Entally Assembly constituency|ಎಂಟಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪನ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಟಿಬ್ರೆವಾಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬ್ದುರ್ ರೌಫ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಶಿಫ್ ರೆಜಾ |- !164 |[[Beleghata Assembly constituency|ಬೆಲೆಘಾಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Kunal Ghosh|ಕುನಾಲ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಚೌಧರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಮಿತಾ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಹಿನಾ ಜಾವೇದ್ |- !165 |[[Jorasanko Assembly constituency|ಜೋರಾಸಾಂಕೋ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿಜಯ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ವಿಜಯ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭರತ್ ರಾಮ್ ತಿವಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಸಿಂಗ್ |- !166 |[[Shyampukur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುಕೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sashi Panja|ಶಶಿ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಝುಮಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪೂರ್ಣಾ ಘೋಷ್ |- !167 |[[Maniktala Assembly constituency|ಮಣಿಕ್ಟಾಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರೇಯಾ ಪಾಂಡೆ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Tapas Roy|ತಪಸ್ ರಾಯ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೌಸುಮಿ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮನ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ |- !168 |[[Kashipur-Belgachhia Assembly constituency|ಕಾಶೀಪುರ್-ಬೆಲ್ಗಾಚಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Atin Ghosh|ಅತಿನ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಜಿಂದರ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಾರಕ್ ಪಾಲ್ |- | rowspan="16" | [[Howrah district|ಹೌರಾ]] !169 |[[Bally Assembly constituency|ಬಾಲಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೈಲಾಶ್ ಮಿಶ್ರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಂಕರ್ ಮೊಯಿತ್ರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೌಧರಿ |- !170 |[[Howrah Uttar Assembly constituency|ಹೌರಾ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gautam Chowdhuri|ಗೌತಮ್ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಉಮೇಶ್ ರಾಯ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗೌತಮ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ |- !171 |[[Howrah Madhya Assembly constituency|ಹೌರಾ ಮಧ್ಯ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arup Roy|ಅರೂಪ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಪ್ಲಬ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಅಹ್ಮದ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಪರ್ಣಾ ಬೋಸ್ |- !172 |[[Shibpur Assembly constituency|ಶಿಬ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rana Chatterjee|ರಾಣಾ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Rudranil Ghosh|ರುದ್ರನೀಲ್ ಘೋಷ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |[[Jagannath Bhattacharya|ಜಗನ್ನಾಥ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ರಬಂತಿ ಸಿಂಗ್ |- !173 |[[Howrah Dakshin Assembly constituency|ಹೌರಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nandita Chowdhury|ನಂದಿತಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ ಹಾತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪ್ಶಿಖಾ ಭೌಮಿಕ್ |- !174 |[[Sankrail Assembly constituency|ಸಂಕ್ರೈಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Priya Paul|ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ಧಾಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಮೀರ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೇಚು ರಾಮ್ ಮಲಿಕ್ |- !175 |[[Panchla Assembly constituency|ಪಂಚಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Gulsan Mullick|ಗುಲ್ಸನ್ ಮುಲ್ಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಫರೀದ್ ಮೊಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಪಾಂಡೆ |- !176 |[[Uluberia Purba Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ritabrata Banerjee|ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರುದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅನ್ಸಾರ್ ಅಲಿ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಲಂ ದೈಯಾನ್ ಶೇಖ್ |- !177 |[[Uluberia Uttar Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬೈಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಿರನ್ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹಲ್ದಾರ್ |- !178 |[[Uluberia Dakshin Assembly constituency|ಉಲುಬೇರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pulak Roy|ಪುಲಕ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಂಗಲಾನಂದ ಪುರಿ ಮಹಾರಾಜ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಮಿರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಖಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಇಂಟಾಜ್ ಅಲಿ ಶಾ |- !179 |[[Shyampur Assembly constituency|ಶ್ಯಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನದೇಬಾಸಿ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Hiran Chatterjee|ಹಿರಣ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಬರನ್ ಸೌ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಂಜೂರ್ ಆಲಂ |- !180 |[[Bagnan Assembly constituency|ಬಾಗ್ನಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arunava Sen|ಅರುಣವ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರೇಮಾಂಶು ರಾಣಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಫೀಜುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !181 |[[Amta Assembly constituency|ಅಮ್ತಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukanta Kumar Paul|ಸುಕಾಂತ ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amit Samanta|ಅಮಿತ್ ಸಮಂತಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜೋಶಿಮುದ್ದೀನ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪನ್ ದಾಸ್ |- !182 |[[Udaynarayanpur Assembly constituency|ಉದಯ್‌ನಾರಾಯಣ್‌<br>ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Kumar Panja|ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಜಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪಂಡಿತ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಬಕುಲಿ |- !183 |[[Jagatballavpur Assembly constituency|ಜಗತ್‌ಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬೀರ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ನಜೀರಾ ಖಾತೂನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ರಾಯ್ |- !184 |[[Domjur Assembly constituency|ಡೊಮ್ಜುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತಪಸ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಬಿಂದ ಹಜ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದುಲು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕೊಲೆ |- | rowspan="18" | [[Hooghly district|ಹೂಗ್ಲಿ]] !185 |[[Uttarpara Assembly constituency|ಉತ್ತರಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೀರ್ಷಣ್ಯ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Minakshi Mukherjee|ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮುಖರ್ಜಿ |- !186 |[[Sreerampur Assembly constituency|ಶ್ರೀರಾಂಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭಾಸ್ಕರ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಬನಿತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Subhankar Sarkar|ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್]] |- !187 |[[Champdani Assembly constituency|ಚಂಪ್ದಾನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Arindam Guin|ಅರಿಂದಮ್ ಗಿನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರೀತಮ್ ಘೋಷ್ |- !188 |[[Singur Assembly constituency|ಸಿಂಗೂರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Becharam Manna|ಬೇಚಾರಾಮ್ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬಾಶಿಷ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್ |- !189 |[[Chandannagar Assembly constituency|ಚಂದನನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Indranil Sen|ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೀಪಂಜನ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನೀಶ್ ಪಾಂಡಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತನ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ |- !190 |[[Chunchura Assembly constituency|ಚುಂಚುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಂಶು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬೀರ್ ನಾಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಸುನೀಲ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಯಿನುಲ್ ಹಕ್ |- !191 |[[Balagarh Assembly constituency|ಬಾಲಗಢ (ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಂಜನ್ ಧಾರಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಮನಾ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಗೋಲ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಶೋಕ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- !192 |[[Pandua Assembly constituency|ಪಾಂಡುವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Samir Chakraborty|ಸಮೀರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತುಷಾರ್ ಕುಮಾರ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Amjad Hossain|ಅಮ್ಜದ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸನಾತನ್ ಮಾಂಡಿ |- !193 |[[Saptagram Assembly constituency|ಸಪ್ತಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidesh Ranjan Bose|ಬಿದೇಶ್ ರಂಜನ್ ಬೋಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವರಾಜ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನಿರ್ಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಗತ ಘೋಷ್ |- !194 |[[Chanditala Assembly constituency|ಚಂಡಿತಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swati Khandoker|ಸ್ವಾತಿ ಖಂಡೋಕರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಅಬು ಅಬ್ಬಾಸ್ಸುದ್ದೀನ್ |- !195 |[[Jangipara Assembly constituency|ಜಂಗೀಪರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Snehasish Chakraborty|ಸ್ನೇಹಾಶಿಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತೋ ಸರ್ಕಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ದತ್ತಾ |- !196 |[[Haripal Assembly constituency|ಹರಿಪಾಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Karabi Manna|ಕರಬಿ ಮನ್ನಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಧುಮಿತಾ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಮುಜಾಫರ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಫ್ ಆಜಾದ್ |- !197 |[[Dhanekhali Assembly constituency|ಧನೇಖಾಲಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ashima Patra|ಅಶಿಮಾ ಪಾತ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬರ್ನಾಲಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ರುಮಾ ಅಹೇರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿ ಕುಮಾರಿ ದಾಸ್ |- !198 |[[Tarakeswar Assembly constituency|ತಾರಕೇಶ್ವರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ramendu Sinharay|ರಾಮೇಂದು ಸಿನ್ಹರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂತು ಪಾನ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಬೇಶ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭಬಾನಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಂಡಲ್ |- !199 |[[Pursurah Assembly constituency|ಪುರ್ಸುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಹಜಾರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Biman Ghosh|ಬಿಮಾನ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಂತಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಹಬೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- !200 |[[Arambagh Assembly constituency|ಆರಂಬಾಗ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಿತಾ ಬಾಗ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹೇಮಂತ ಬಾಗ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಬಿಥಿಕಾ ಪಂಡಿತ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂತ್ರಾ |- !201 |[[Goghat Assembly constituency|ಗೊಘಾಟ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nirmal Maji|ನಿರ್ಮಲ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಶಾಂತ ದಿಗರ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಮುಕ್ತರಾಮ್ ಧೌರೆ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಸಂತ್ರಾ |- !202 |[[Khanakul Assembly constituency|ಖಾನಕುಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಲಾಶ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Susanta Ghosh (Khanakul politician)|ಸುಶಾಂತ ಘೋಷ್]] | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಶೇಖ್ ಸದ್ದಾಮ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕರ್ |- | rowspan="56" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" | [[Purba Medinipur district|ಪೂರ್ವ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !203 |[[Tamluk Assembly constituency|ತಮ್ಲುಕ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಹರಿ ಕೃಷ್ಣ ಬೇರಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ನಬೇಂದು ಘರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹರಾಧನ್ ಮಜುಂದಾರ್ |- !204 |[[Panskura Purba Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Sheikh Ibrahim Ali|ಶೇಖ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲಿ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೀಪಕ್ ಪಾತ್ರ |- !205 |[[Panskura Paschim Assembly constituency|ಪಾನ್ಸ್ಕುರಾ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿಂಟು ಸೇನಾಪತಿ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಅಫ್ಜಲ್ ಅಲಿ ಶಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಯ್ |- !206 |[[Moyna Assembly constituency|ಮೊಯ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಂದನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ashok Dinda|ಅಶೋಕ್ ದಿಂಡಾ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸ್ವಪನ್ ಬರ್ಮನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಮೈ ಬರ್ಮನ್ |- !207 |[[Nandakumar Assembly constituency|ನಂದಕುಮಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sukumar De|ಸುಕುಮಾರ್ ಡೇ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿರ್ಮಲ್ ಖನ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂದನ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮತಿನ್ |- !208 |[[Mahisadal Assembly constituency|ಮಹಿಸಾದಲ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tilak Kumar Chakraborty|ತಿಲಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪರಿತೋಷ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಜಲ್ ನಾಯಕ್ ದಾಸ್ |- !209 |[[Haldia Assembly constituency|ಹಲ್ದಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapasi Mondal|ತಪಸ್ ಮಂಡಲ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಬಿಜೋಲಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಪಾತ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಮನ್ಯು ಮಂಡಲ್ |- !210 |[[Nandigram Assembly constituency|ನಂದಿಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬಿತ್ರಾ ಕರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Suvendu Adhikari|ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶಾಂತಿ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಜರಿಯಾತುಲ್ ಹೊಸೇನ್ |- !211 |[[Chandipur Assembly constituency|ಚಂಡೀಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttam Barik|ಉತ್ತಮ್ ಬಾರೀಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರೀಟಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ತಸ್ಲಿಮ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !212 |[[Patashpur Assembly constituency|ಪತಾಶ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಿಯೂಷ್ ಕಾಂತಿ ಪಾಂಡ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಮೈಟಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಸೈಕತ್ ಗಿರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಣಬ್ ಕುಮಾರ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !213 |[[Kanthi Uttar Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಸಿಸ್ ಭುನಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sumita Sinha|ಸುಮಿತಾ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುತನು ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ಮಹಾಪಾತ್ರ |- !214 |[[Bhagabanpur Assembly constituency|ಭಗಬಾನ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾನಬ್ ಕುಮಾರ್ ಪೋರುವ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Santanu Pramanik|ಶಂತನು ಪ್ರಮಾಣಿಕ್]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಕರ್ ಸಾಸ್ಮಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಪಾಣಿಗ್ರಹಿ |- !215 |[[Khejuri Assembly constituency|ಖೇಜುರಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪೈಕ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಿಮಾಂಗ್ಶು ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಸಿತ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ್ |- !216 |[[Kanthi Dakshin Assembly constituency|ಕಾಂತಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Arup Kumar Das|ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ದಾಸ್]] | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ತೆಹರಾನ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಮಸೂದ್ ಮಲಿಕ್ |- !217 |[[Ramnagar, Purba Medinipur Assembly constituency|ರಾಮ್ನಗರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Akhil Giri|ಅಖಿಲ್ ಗಿರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮೈಟಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |{{vacant|ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕೃತ}} |- !218 |[[Egra Assembly constituency|ಎಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibyendu Adhikari|ದಿಬ್ಯೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಬ್ರತಾ ಪಾಂಡ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ |- |[[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !219 |[[Dantan Assembly constituency|ದಾಂತನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಜಾನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಶ್ಯಾಮಲ್ಕಾಂತಿ ದಾಸ್ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ಪಲ್ ದತ್ತಾ |- | rowspan="3" | [[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !220 |[[Nayagram Assembly constituency|ನಯಾಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Dulal Murmu|ದುಲಾಲ್ ಮುರ್ಮು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amiya Kisku|ಅಮಿಯಾ ಕಿಸ್ಕು]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Pulin Bihari Baske|ಪುಲಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ಬಾಸ್ಕೆ]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಶಾಂತ ಮುರ್ಮು |- !221 |[[Gopiballavpur Assembly constituency|ಗೋಪೀಬಲ್ಲವ್‌ಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮಹತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜೇಶ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಬಿಕಾಶ್ ಸಾರಂಗಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌರವ್ ಘೋಷ್ |- !222 |[[Jhargram Assembly constituency|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಂಗಲ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಸಾಹು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಡೇ |- | rowspan="14" | [[Paschim Medinipur district|ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ]] !223 |[[Keshiary Assembly constituency|ಕೇಶಿಯಾರಿ (ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ಮಾಂಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಭದ್ರ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಲಿನಾ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲುಚಂದ್ ಟುಡು |- !224 |[[Kharagpur Sadar Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್ ಸದರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Sarkar (West Bengal politician)|ಪ್ರದೀಪ್ ಸರ್ಕಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dilip Ghosh (politician)|ದಿಲೀಪ್ ಘೋಷ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಧುಸೂದನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾಪಿಯಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !225 |[[Narayangarh Assembly constituency|ನಾರಾಯಣ್‌ಗಢ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರತಿಭಾ ರಾಣಿ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಮಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಗಿರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪಸ್ ಸಿನ್ಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶೇಖ್ ಆಲಂ ಹೊಸೇನ್ |- !226 |[[Sabang Assembly constituency|ಸಬಾಂಗ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Manas Bhunia|ಮಾನಸ್ ಭುನಿಯಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅಮಲ್ ಪಾಂಡ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಕುಲ್ ಚಂದ್ರ ಬೇರಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮುಯಿ |- !227 |[[Pingla Assembly constituency|ಪಿಂಗ್ಲಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಜಿತ್ ಮೈಟಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ನಾ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಶೋಕ್ ಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಂಡಲ್ |- !228 |[[Kharagpur Assembly constituency|ಖರಗ್‌ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿನೇನ್ ರಾಯ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ಭುಯ್ಯಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶೇಖ್ ಶಹಜಹಾನ್ ಅಲಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !229 |[[Debra Assembly constituency|ದೇಬ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajib Banerjee|ರಾಜೀಬ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಶಿಷ್ ಓಂ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಮಿತ್ ಅಧಿಕಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಜಾನಾ |- !230 |[[Daspur Assembly constituency|ದಾಸಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಆಶಿಷ್ ಹುದೈತ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ತಪನ್ ದತ್ತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಂಜಿತ್ ಪಾಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕೌಶಿಕ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ |- !231 |[[Ghatal Assembly constituency|ಘಾಟಲ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ಸರ್ದಾರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sital Kapat|ಶೀತಲ್ ಕಪತ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿನಾಥ್ ಸತೀಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾವೇರಿ ದೊಲುಯಿ |- !232 |[[Chandrakona Assembly constituency|ಚಂದ್ರಕೋಣಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುರ್ಜ್ಯ ಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಕಾಂತ ದೊಲುಯಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಪರ್ಣಾ ದೊಲುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮನಿಕಾ ಮಿಡ್ಯಾ |- !233 |[[Garbeta Assembly constituency|ಗರ್ಬೇಟಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Uttara Singha|ಉತ್ತರಾ ಸಿಂಘಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಲೋಧಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ತಪನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಬಿಸೋಯೀ |- !234 |[[Salboni Assembly constituency|ಸಲ್ಬೋನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Srikanta Mahata|ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಮಹತಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬೈಮಾನ್ ಮಹತೋ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಪಿಯೂಷ್ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !235 |[[Keshpur Assembly constituency|ಕೇಶ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Seuli Saha|ಸೇವುಲಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುವೇಂದು ಸಮಂತಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗುರುಪಾದ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ |- !236 |[[Medinipur Assembly constituency|ಮೇದಿನಿಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sujoy Hazra|ಸುಜಯ್ ಹಜ್ರಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಂಕರ್ ಗುಚ್ಚೈತ್ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಮೊನಿಕುಂತಲ್ ಖಮ್ರುಯಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಂಭುನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ |- |[[Jhargram district|ಜಾರ್ಗ್ರಾಮ್]] !237 |[[Binpur Assembly constituency|ಬಿನ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Birbaha Hansda|ಬೀರ್ಬಹಾ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಣತ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಬಿ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುಲಾಪಿ ಸೊರೆನ್ |- | rowspan="9" | [[Purulia district|ಪುರುಲಿಯಾ]] !238 |[[Bandwan Assembly constituency|ಬಂದ್ವಾನ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಲೋಚನ್ ಸಾರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Labsen Baskey|ಲಬ್ಸೆನ್ ಬಾಸ್ಕೇ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರತು ಸಿಂಗ್ ಸರ್ದಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಿಟೆನ್ ಮಾಂಡಿ |- !239 |[[Balarampur, Purulia Assembly constituency|ಬಲರಾಂಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Santiram Mahato|ಶಾಂತಿರಾಮ್ ಮಹತೋ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಲಧರ್ ಮಹತೋ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಮಿತಾ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಕಾಂತ ಮಹತೋ |- !240 |[[Baghmundi Assembly constituency|ಬಾಘ್ಮುಂಡಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಶಾಂತ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಹಿದಾಸ್ ಮಹತೋ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಪರಿಮಲ್ ಕುಮಾರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nepal Mahato|ನೇಪಾಳ್ ಮಹತೋ]] |- !241 |[[Joypur, Purulia Assembly constituency|ಜೋಯ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಜುನ್ ಮಹತೋ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಮಹತೋ{{efn|ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಬಿಜೆಪಿ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಧೀರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಹತೋ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಣಿ ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ |- !242 |[[Purulia Assembly constituency|ಪುರುಲಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Sudip Kumar Mukherjee|ಸುದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಯಂತನ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದಿಬ್ಯಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ |- !243 |[[Manbazar Assembly constituency|ಮಾನ್ಬಜಾರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sandhya Rani Tudu|ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಣಿ ಟುಡು]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೊಯ್ನಾ ಮುರ್ಮು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಾಂತಿಮಣಿ ಮುರ್ಮು | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೊಂಬರಿ ಮಹಾಲಿ |- !244 |[[Kashipur, West Bengal Assembly constituency|ಕಾಶಿಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌಮೆನ್ ಬೆಲ್ಥರಿಯಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kamalakanta Hansda|ಕಮಲಾಕಾಂತ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಲೇಖಾ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಭಾಸ್ ಮಹತೋ |- !245 |[[Para Assembly constituency|ಪಾರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮಾಣಿಕ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nadiar Chand Bouri|ನಡಿಯಾರ್ ಚಂದ್ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಲೋಕ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಬೌರಿ |- !246 |[[Raghunathpur, West Bengal Assembly constituency|ರಘುನಾಥ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಹಜಾರಿ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಮೋನಿ ಬೌರಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಗಣೇಶ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಧ್ಯಾ ಬೌರಿ |- | rowspan="12" | [[Bankura district|ಬಂಕುರಾ]] !247 |[[Saltora Assembly constituency|ಸಾಲ್ತೋರಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಬೌರಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Chandana Bauri|ಚಂದನಾ ಬೌರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಂದಲಾಲ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮರ್ ಕಾಂತಿ ಮಂಡಲ್ |- !248 |[[Chhatna Assembly constituency|ಛತ್ನಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸ್ವಪನ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Satyanarayan Mukhopadhyay|ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] | [[Revolutionary Socialist Party (India)|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ (RSP)]] |ರಾಜಿಬ್ ಕರ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಾರ್ಥ ಪ್ರತಿಮ್ ಬೋಸ್ |- !249 |[[Ranibandh Assembly constituency|ರಾಣಿಬಂದ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತನುಶ್ರೀ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕ್ಷುದಿರಾಮ್ ಟುಡು | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Deblina Hembram|ದೇಬ್ಲೀನಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗುರುಪಾದ ಸರ್ದಾರ್ |- !250 |[[Raipur, Bankura Assembly constituency|ರಾಯ್‌ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಟಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಠಾಕುರ್ ಮೋನಿ ಸೊರೆನ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Kshetra Mohan Hansda|ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೋಹನ್ ಹನ್ಸ್ದಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್ ಮಾಂಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶುಭ್ರಾ ಹೆಂಬ್ರಾಮ್ ಮುರ್ಮು |- !251 |[[Taldangra Assembly constituency|ತಾಲ್ಡಾಂಗ್ರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫಲ್ಗುಣಿ ಸಿಂಘಾಬಾಬು | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Souvik Patra|ಸೌವಿಕ್ ಪಾತ್ರ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬ್ಕಾಂತಿ ಮೊಹಂತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಯನ್ ದಾಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !252 |[[Bankura Assembly constituency|ಬಂಕುರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನುಪ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Niladri Sekhar Dana|ನಿಲಾದ್ರಿ ಶೇಖರ್ ದಾನಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಭಯಾನಂದ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ |- !253 |[[Barjora Assembly constituency|ಬರ್ಜೋರಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌತಮ್ ಮಿಶ್ರಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಲ್ಲೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಘಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುಜಿತ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ  | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಿಯೋರಾ |- !254 |[[Onda Assembly constituency|ಒಂಡಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಬ್ರತಾ ದತ್ತಾ  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Amarnath Shakha|ಅಮರನಾಥ್ ಶಾಖಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಅಸಿತ್ ಶರ್ಮಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪಬನ್ ಸಲಾಂಪುರಿಯಾ |- !255 |[[Bishnupur, Bankura Assembly constituency|ಬಿಷ್ಣುಪುರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tanmay Ghosh|ತನ್ಮಯ್ ಘೋಷ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶುಕ್ಲಾ ಚಟರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ತಿತಾಸ್ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉಜ್ಜಲ್ ಚಂದ್ರ |- !256 |[[Katulpur Assembly constituency|ಕತುಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Harakali Protiher|ಹರಕಾಳಿ ಪ್ರತಿಹಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ ಸಂತ್ರಾ |- !257 |[[Indas Assembly constituency|ಇಂಡಾಸ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಲಿ ರಾಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Nirmal Kumar Dhara|ನಿರ್ಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾರಾ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಾ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೌ ಮಂಡಲ್ ಸಮಂತಾ |- !258 |[[Sonamukhi Assembly constituency|ಸೋನಾಮುಖಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಲ್ಲೋಲ್ ಸಹಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Dibakar Gharami|ದಿಬಾಕರ್ ಘರಾಮಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಹುಲ್ ಬೌರಿ |- | rowspan="16" bgcolor="#fec6e8" |'''29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="16" |[[Purba Bardhaman district|ಪೂರ್ವ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !259 |[[Khandaghosh Assembly constituency|ಖಂಡಘೋಷ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nabin Chandra Bag|ನಬಿನ್ ಚಂದ್ರ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೌತಮ್ ಧಾರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ರಾಮ್‌ಜೀಬನ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರೂಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !260 |[[Bardhaman Dakshin Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Khokan Das|ಖೋಕನ್ ದಾಸ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮೌಮಿತಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸುದೀಪ್ತ ಗುಪ್ತ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಗೌರವ್ ಸಮದ್ದಾರ್ |- !261 |[[Raina Assembly constituency|ರೈನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮದಿರಾ ದಲುಯಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸುಭಾಷ್ ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸೋಮನಾಥ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅನಿಕ್ ಸಹಾ |- !262 |[[Jamalpur, West Bengal Assembly constituency|ಜಮಾಲ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಭೂತನಾಥ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರುಣ್ ಹಲ್ದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Samar Hazra|ಸಮರ್ ಹಜ್ರಾ]]{{efn|ಎಂಎಫ್‌ಬಿ (MFB) ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.}} | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಜಿಬ್ ಸಹಾ |- !263 |[[Monteswar Assembly constituency|ಮಾಂಟೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Siddiqullah Chowdhury|ಸಿದ್ದಿಕುಲ್ಲಾ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೈಕತ್ ಪಾಂಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಅನುಪಮ್ ಘೋಷ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಮಂಡಲ್ |- !264 |[[Kalna Assembly constituency|ಕಾಲ್ನಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Deboprasad Bag|ದೇವಪ್ರಸಾದ್ ಬಾಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಜುಂದಾರ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ನಾಗ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ |- !265 |[[Memari Assembly constituency|ಮೆಮಾರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಾಸ್‌ಬಿಹಾರಿ ಹಲ್ದರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಮಾನವ್ ಗುಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕ್ರಿಶಾನು ಭಾದ್ರ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !266 |[[Bardhaman Uttar Assembly constituency|ಬರ್ಧಮಾನ್ ಉತ್ತರ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nisith Kumar Malik|ನಿಶಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಲಿಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸಂಜಯ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಾಮೋನಿ ಮಂಡಲ್ ರಾಯ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂದೀಪ್ ದಾಸ್ |- !267 |[[Bhatar Assembly constituency|ಭತಾರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶಾಂತನು ಕೋನರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಸೌಮೆನ್ ಕರ್ಫಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಹಸೀನಾ ಖಾತುನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಧೂರ್ಜಟಿ ಬಿಜೋಯ್ ಮಾಜಿ |- !268 |[[Purbasthali Dakshin Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Swapan Debnath|ಸ್ವಪನ್ ದೇಬನಾಥ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪ್ರಾಣಕೃಷ್ಣ ತಪಾದರ್ | [[Communist Party of India (Marxist-Leninist) Liberation|ಸಿಪಿಐ(ಎಂಎಲ್)ಎಲ್]] |ಜಿಯಾದುಲ್ ಶೇಖ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ |- !269 |[[Purbasthali Uttar Assembly constituency|ಪೂರ್ವಸ್ಥಲಿ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಸುಂಧರಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಗೋಪಾಲ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರದೀಪ್ ಸಹಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಮಿತಾಭ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ |- !270 |[[Katwa Assembly constituency|ಕಟ್ವಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rabindranath Chatterjee|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಣಜಿತ್ ಚಟರ್ಜಿ |- !271 |[[Ketugram Assembly constituency|ಕೇತುಗ್ರಾಮ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Sekh Sahonawez|ಶೇಖ್ ಶಹನಾವಾಜ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಾದಿ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಖಾರಿ ಜಾಕಿರ್ ಹೊಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಫಿರುಲ್ ಕಾಸೆಮ್ |- !272 |[[Mangalkot Assembly constituency|ಮಂಗಲ್ಕೋಟ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Apurba Chowdhury|ಅಪೂರ್ವ ಚೌಧರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಶಿಶಿರ್ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮಿರಾಜ್ ಆಲಂ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಗದೀಶ್ ದತ್ತಾ |- !273 |[[Ausgram Assembly constituency|ಆಸ್ಗ್ರಾಮ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಶ್ಯಾಮಾ ಪ್ರಸನ್ನ ಲೋಹರ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕಲಿತಾ ಮಾಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಚಂಚಲ್ ಮಾಝಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ನಿಶಾ ಬೋರಲ್ |- !274 |[[Galsi Assembly constituency|ಗಲ್ಸಿ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Alok Kumar Majhi|ಆಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಾಜು ಪಾತ್ರಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋನಿಮಾಲಾ ದಾಸ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ |- | rowspan="20" bgcolor="#fff4a5" |'''23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026''' | rowspan="9" | [[Paschim Bardhaman district|ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಧಮಾನ್]] !275 |[[Pandabeswar Assembly constituency|ಪಾಂಡವೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Narendranath Chakraborty|ನರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Jitendra Tiwari|ಜಿತೇಂದ್ರ ತಿವಾರಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಬೀರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ರಾಯ್ |- !276 |[[Durgapur Purba Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪೂರ್ವ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Pradip Mazumdar|ಪ್ರದೀಪ್ ಮಜುಂದಾರ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಿಮಂತ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ದೇಬೇಶ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |- !277 |[[Durgapur Paschim Assembly constituency|ದುರ್ಗಾಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕವಿ ದತ್ತಾ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Lakshman Chandra Ghorui|ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಚಂದ್ರ ಘೋರುಯಿ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಪ್ರಭಾಸ್ ಸೈಯಿನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ರಾಯ್ |- !278 |[[Raniganj, West Bengal Assembly constituency|ರಾಣಿಗಂಜ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಕಾಲೋಬರನ್ ಮಂಡಲ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಪಾರ್ಥ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ನಾರಣ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ |- !279 |[[Jamuria Assembly constituency|ಜಮುರಿಯಾ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Hareram Singh|ಹರೇರಾಮ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಬಿಜನ್ ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಬ್ಬೀರ್ ಹುಸೇನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ತರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಗಂಗೂಲಿ |- !280 |[[Asansol Dakshin Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ದಕ್ಷಿಣ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Tapas Banerjee|ತಪಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Agnimitra Paul|ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರಾ ಪಾಲ್]] | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಶಿಲ್ಪಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೌವಿಕ್ ಮುಖರ್ಜಿ |- !281 |[[Asansol Uttar Assembly constituency|ಅಸನ್ಸೋಲ್ ಉತ್ತರ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Moloy Ghatak|ಮಲಯ ಘಟಕ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ | [[Communist Party of India|ಸಿಪಿಐ (CPI)]] |ಅಖಿಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಪುಯಿತಾಂಡಿ |- !282 |[[Kulti Assembly constituency|ಕುಲ್ಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಿಜಿತ್ ಘಟಕ್ | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Ajay Kumar Poddar|ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊದ್ದಾರ್]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಭವಾನಿ ಆಚಾರ್ಯ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಬಿ ಯಾದವ್ |- !283 |[[Barabani Assembly constituency|ಬರಾಬನಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Upadhyay|ಬಿದಾನ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅರಿಜಿತ್ ರಾಯ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಿಸ್ವಜಿತ್ ಬೌರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಜಯದೇವ್ ರಾಯ್ |- | rowspan="11" | [[Birbhum district|ಬೀರ್ಭೂಮ್]] !284 |[[Dubrajpur Assembly constituency|ದುಬ್ರಾಜ್ಪುರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandra Naresh Bauri|ಚಂದ್ರ ನರೇಶ್ ಬೌರಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |[[Anup Kumar Saha|ಅನುಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ]] | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ಬಿಜೋಯ್ ಬಾಗ್ಡಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಬ್ಯಾಪಾರಿ |- !285 |[[Suri Assembly constituency|ಸೂರಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Ujjal Chatterjee|ಉಜ್ಜಲ್ ಚಟರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಜಗನ್ನಾಥ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೋತಿಯುರ್ ರಹಮಾನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜಯ್ ಅಧಿಕಾರಿ |- !286 |[[Bolpur Assembly constituency|ಬೋಲ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Chandranath Sinha|ಚಂದ್ರನಾಥ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್ | [[Indian Secular Front|ಐಎಸ್‌ಎಫ್ (ISF)]] |ಬಾಪಿ ಸೊರೆನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರಥಿನ್ ಸೇನ್ |- !287 |[[Nanoor Assembly constituency|ನಾನೂರ್ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Bidhan Chandra Majhi|ಬಿಧಾನ್ ಚಂದ್ರ ಮಾಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಖೋಕನ್ ದಾಸ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |[[Shyamali Pradhan|ಶ್ಯಾಮಲಿ ಪ್ರಧಾನ್]] | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಭಯ್ ದಾಸ್ |- !288 |[[Labpur Assembly constituency|ಲಾಬ್ಪುರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Sinha|ಅಭಿಜಿತ್ ಸಿನ್ಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೇಬಾಶಿಸ್ ಓಜಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮನ್ಸಾ ಹನ್ಸ್ದಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ರತ್ನಾ ಸೇನ್ |- !289 |[[Sainthia Assembly constituency|ಸೈಂತಿಯಾ <br>(ಎಸ್‌ಸಿ)]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Nilabati Saha|ನೀಲಬಾತಿ ಸಹಾ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಕೃಷ್ಣ ಕಾಂತ್ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ದೇಬು ಚುನಾರಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅರ್ಚನಾ ಅಂಕುರ್ |- !290 |[[Mayureswar Assembly constituency|ಮಯೂರೇಶ್ವರ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Abhijit Roy (politician)|ಅಭಿಜಿತ್ ರಾಯ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ದೂಧ್ ಕುಮಾರ್ ಮಂಡಲ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಜಯಂತ ಭಲ್ಲಾ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸೈಯದ್ ಕಸಫುದ್ದೋಜಾ |- !291 |[[Rampurhat Assembly constituency|ರಾಮ್ಪುರಹತ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Asish Banerjee|ಆಶಿಶ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಧ್ರುಬ ಸಹಾ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಸಂಜೀಬ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಾ |- !292 |[[Hansan Assembly constituency|ಹನ್ಸಾನ್]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಫೈಜುಲ್ ಹಕ್  | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ನಿಖಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Milton Rashid|ಮಿಲ್ಟನ್ ರಶೀದ್]] |- !293 |[[Nalhati Assembly constituency|ನಾಲ್ಹಾಟಿ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Rajendra Prasad Singh (Birbhum politician)|ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿಂಗ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ಅನಿಲ್ ಸಿಂಗ್ | [[All India Forward Bloc|ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್]] |ದೀಪಕ್ ಚಟರ್ಜಿ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ |- !294 |[[Murarai Assembly constituency|ಮುರರೈ]] | [[Trinamool Congress|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |[[Mosarraf Hossain|ಮೊಶರಫ್ ಹೊಸೇನ್]] | [[Bharatiya Janata Party|ಬಿಜೆಪಿ]] |ರಿಂಕಿ ಘೋಷ್ | [[Communist Party of India (Marxist)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] |ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರೆಜಾ ಮಂಡಲ್ | [[Indian National Congress|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] |ಸಂಜೀಬುರ್ ರಹಮಾನ್ |- |} ==ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ== ===ಚುನಾವಣಾ ಪೂರ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ=== ===ಚುನಾವಣೋತ್ತರ ಸಮೀಕ್ಷೆ=== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} gfsarsmq1dau8nycdgyjbt1zdzu832c 0 179086 1373134 2026-05-10T14:16:34Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1373134 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== ಲೇಖನನಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. s57acthcm1obpaz1gntgcvmzq4cvslg 1373160 1373134 2026-05-11T05:54:29Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1373160 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== [[File:Mary Matilda Betham, Sara Coleridge (Mrs. Samuel Taylor), Portrait miniature,1809.jpg|thumb|[[Mary Matilda Betham]], 1809]] ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ek009q2j24juhybv6rfum35hgzmx8e2 1373161 1373160 2026-05-11T05:56:00Z VASANTH S.N. 728 /* ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ */ 1373161 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. k6t0v057f83gvp1c81n80w6wse678pm 1373162 1373161 2026-05-11T06:03:32Z VASANTH S.N. 728 1373162 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Gutenberg author |id=95| name=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Internet Archive author |sname=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Librivox author |id=1691}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Poems by Coleridge] from the [[Poetry Foundation]]. Retrieved 19 October 2010 * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Works of Coleridge] at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010 * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Friends of Coleridge Society]. Retrieved 19 October 2010 * [https://poetry-index.net/SamuelTaylorColeridge.html Selected works at Poetry-Index] * [http://holidaycottagesindevonandcornwall.co.uk/the-re-opening-of-coleridge-cottage-near-exmoor The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor]. *[http://www.westernmorningnews.co.uk/Celebrating-cave-8217-s-link-town-8217-s-famous/story-20730502-detail/story.html Celebrating a cave's link to town's most famous son – Samuel Taylor Coleridge] by Martin Hesp at Western Morning Press * {{NPG name}} *[http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge Samuel Taylor Coleridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526142639/http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge |date=26 May 2022 }} at the British Library * [https://wordsworth.org.uk/blog/2017/07/29/romantic-but-hardly-romantic-sarah-frickers-life-as-coleridges-wife/ Romantic but hardly romantic: Sarah Fricker's life as Coleridge's wife] article by Pamela Davenport hyk7fpar9dkmimldh9l5r7bf3a27zq4 1373163 1373162 2026-05-11T06:04:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಲೇಖಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373163 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Gutenberg author |id=95| name=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Internet Archive author |sname=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Librivox author |id=1691}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Poems by Coleridge] from the [[Poetry Foundation]]. Retrieved 19 October 2010 * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Works of Coleridge] at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010 * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Friends of Coleridge Society]. Retrieved 19 October 2010 * [https://poetry-index.net/SamuelTaylorColeridge.html Selected works at Poetry-Index] * [http://holidaycottagesindevonandcornwall.co.uk/the-re-opening-of-coleridge-cottage-near-exmoor The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor]. *[http://www.westernmorningnews.co.uk/Celebrating-cave-8217-s-link-town-8217-s-famous/story-20730502-detail/story.html Celebrating a cave's link to town's most famous son – Samuel Taylor Coleridge] by Martin Hesp at Western Morning Press * {{NPG name}} *[http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge Samuel Taylor Coleridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526142639/http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge |date=26 May 2022 }} at the British Library * [https://wordsworth.org.uk/blog/2017/07/29/romantic-but-hardly-romantic-sarah-frickers-life-as-coleridges-wife/ Romantic but hardly romantic: Sarah Fricker's life as Coleridge's wife] article by Pamela Davenport [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] 6x1oan1qe0itecwqakok58y4kxu9v19 1373164 1373163 2026-05-11T06:05:11Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373164 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Gutenberg author |id=95| name=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Internet Archive author |sname=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Librivox author |id=1691}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Poems by Coleridge] from the [[Poetry Foundation]]. Retrieved 19 October 2010 * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Works of Coleridge] at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010 * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Friends of Coleridge Society]. Retrieved 19 October 2010 * [https://poetry-index.net/SamuelTaylorColeridge.html Selected works at Poetry-Index] * [http://holidaycottagesindevonandcornwall.co.uk/the-re-opening-of-coleridge-cottage-near-exmoor The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor]. *[http://www.westernmorningnews.co.uk/Celebrating-cave-8217-s-link-town-8217-s-famous/story-20730502-detail/story.html Celebrating a cave's link to town's most famous son – Samuel Taylor Coleridge] by Martin Hesp at Western Morning Press * {{NPG name}} *[http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge Samuel Taylor Coleridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526142639/http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge |date=26 May 2022 }} at the British Library * [https://wordsworth.org.uk/blog/2017/07/29/romantic-but-hardly-romantic-sarah-frickers-life-as-coleridges-wife/ Romantic but hardly romantic: Sarah Fricker's life as Coleridge's wife] article by Pamela Davenport [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] r52avohyea4qttgnlguvhbiopw2jhem 1373165 1373164 2026-05-11T06:05:44Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿಮರ್ಶಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373165 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Gutenberg author |id=95| name=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Internet Archive author |sname=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Librivox author |id=1691}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Poems by Coleridge] from the [[Poetry Foundation]]. Retrieved 19 October 2010 * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Works of Coleridge] at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010 * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Friends of Coleridge Society]. Retrieved 19 October 2010 * [https://poetry-index.net/SamuelTaylorColeridge.html Selected works at Poetry-Index] * [http://holidaycottagesindevonandcornwall.co.uk/the-re-opening-of-coleridge-cottage-near-exmoor The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor]. *[http://www.westernmorningnews.co.uk/Celebrating-cave-8217-s-link-town-8217-s-famous/story-20730502-detail/story.html Celebrating a cave's link to town's most famous son – Samuel Taylor Coleridge] by Martin Hesp at Western Morning Press * {{NPG name}} *[http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge Samuel Taylor Coleridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526142639/http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge |date=26 May 2022 }} at the British Library * [https://wordsworth.org.uk/blog/2017/07/29/romantic-but-hardly-romantic-sarah-frickers-life-as-coleridges-wife/ Romantic but hardly romantic: Sarah Fricker's life as Coleridge's wife] article by Pamela Davenport [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು]] 00gyr8lrx7v3y6svij9gb18zw45owpd 1373182 1373165 2026-05-11T09:34:08Z VASANTH S.N. 728 /* ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು */ 1373182 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | image = SamuelTaylorColeridge.jpg | caption = 1795 portrait by [[Peter Vandyke]] | name = Samuel Taylor Coleridge | birth_date = {{birth date|df=y|1772|10|21}} | birth_place = {{nowrap|[[Ottery St Mary]], Devon, England}} | death_date = {{death date and age |df=y|1834|7|25|1772|10|21}} | death_place = [[Highgate]], Middlesex, England | occupation = {{cslist|Poet|philosopher|critic|moralist|theologian}} | alma_mater = [[Jesus College, Cambridge]] | movement = [[Romanticism]] | notableworks = {{cslist|''[[The Rime of the Ancient Mariner]]''|"[[Kubla Khan]]"|''[[Christabel (poem)|Christabel]]''|[[conversation poems]]|''[[Biographia Literaria]]''}} | spouse = {{marriage|Sara Fricker|1795}} | children = 4, including [[Hartley Coleridge|Hartley]], [[Sara Coleridge|Sara]] and [[Derwent Coleridge|Derwent]] | relatives = [[James Coleridge]] (brother) | signature = Samuel Taylor Coleridge signature.jpg | subject = {{cslist|[[Spiritual philosophy]]|politics|religion}} }} '''ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1772-1834. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] [[ಕವಿ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]] ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಡೆವನ್‍ಷೈರಿನ ಆಟರಿ-ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೂ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಗುಣಶೀಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸತ್ಪುರುಷನಾದರೂ ನಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆತನ ಹದಿಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಕೊನೆಯವ. ಕಿನ್ನರ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಗಲು ಗನಸು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ; ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪಂಡಿತ ಪಿತನೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. 1782ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬಾಳು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲಾಸರಹಿತವಾಗಿಯೂ ತೋರಿ ಬಂತು. ಹುಡುಗ ಕಂಬನಿ ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬೋಯರ್ `ಮಗು, ಸ್ಕೂಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗ; ಅಳು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದನಂತೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಾಗ್ವೈಭವ ಬೇಗ ಬೇಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬಂತು. [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞ]]ರ ಗಹನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತಗ]]ಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷಣಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲೂ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೂ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನೂ ಗೌರವವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಜಾ ದಿವಸ ಈತ ಅತಿಶೀತಗೊಂಡಿದ್ದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ಸಹಿತ ಈಜಾಡಿದನಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಮಾಸ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಗಾತಿಯೊಬ್ಬನ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮೋಹ ಫಲಿಸದೆ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬೇರೊಬ್ಬನನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== 1791 ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕ. ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಹಣ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ಮೈಕೈಯೆಲ್ಲ ಸಾಲವಾದರೂ ವಿವೇಕ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲಗಾರರ ತಗಾದೆ ವಿಪರೀತವಾಗಲು ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈದು ಕೂಮರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಶ್ವಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ಅಣ್ಣನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಇವನನ್ನು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಪುನಃ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯಾಸಂಗ ತನ್ನ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಯಾವ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯದೆ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೌದೀ ಎಂಬ ತರುಣ ಕವಿಯ ಸ್ನೇಹ ಈತನಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ಸಾಹಾವೇಶದವರು, ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳು, ಹಗಲುಗನಸಿಗರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವೆ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಒಂದು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮಾನಾಧಿಕಾರದ ನೂತನ ಸಮಾಜವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ ಉಲ್ಬಣವಾಯಿತು, ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಎರಡೇ ಆ ಸಮಾಜದವರ ಕೆಲಸವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು, ಪತಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪತ್ನಿಗೂ ಇರತಕ್ಕದ್ದು-ಇದು ಅವರ ಕನಸಿನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವರಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾರ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಂಡತಿ. ಈಡಿತ್ ಫ್ರಿಕ್ಕರ್ ಸೌದಿಯ ಹೆಂಡತಿ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== ಕವಿತೆ ಭಾಷಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಹೊರೆಯಲು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಣಗಾಡಿದ. 1797ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕ್ವಾಂಟಕ್ ಗುಡ್ಡಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ. ಮುಂದಣ ಮೂವತ್ತು ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಕವನಗಳೆಲ್ಲ ರಚಿತವಾದುವು. ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಡಾರೋತಿ-ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಅವರ ದಿನಗಳು ಅಮೋದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದುವು. ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಲಿರಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಕವನಸಂಗ್ರಹ 1798ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೂವರೂ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕವಿಗಳಿಬ್ಬರ ದಾರಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯಿತು. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ಗೆ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಶೇಷ ಹುರುಪಿನಿಂದ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.[[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್| ಕಾಂಟ್]], ಷೆಲ್ಲಿಂಗ್, ಫಿಶ್ಚೆ ಮುಂತಾದವರ ತರ್ಕಜಾಲಕ್ಕೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮನಸೋತ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಇವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾಂಛಲ್ಯ. 1800ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಉತ್ತರದ ಕಂಬರ್‍ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹೂಡಿಕೊಂಡ. ಸಂಧಿವಾತವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇವನನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ಉದರಭರಣದ ಹಂಗಿನಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಚಿಂತೆಪಟ್ಟ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಮು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ. 16 ವರ್ಷ ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಪ್ರವೀಣರಾದ ವೆಜ್‍ವುಡ್ ಸಹೋದರರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 150 ಪೌಂಡು ಇವನ ಬಾಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರ ಸೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಗಿಲ್ಮನ್ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಸದ್‍ಗೃಹಸ್ಥನ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕಿತು; ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಹವಾಸವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾದ. ಆಫೀಮಿನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಹಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. 1817ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇವನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಗ್ರಂಥ ಗಾಢಾರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಂಥಾದ್ದು. ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಪ್ರಸ್ಥಾನಕೃತಿ. 1825ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನೆರವುಗಳು ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕಗ್ರಂಥದ್ದೂ ಬಹುಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟ.. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜೀವನ ಅತೀವವಾದ ಅತೃಪ್ತಿ, ಹತಾಶೆ, ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಿತಾಗಿ ಆಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕೃತಿರಚನೆ ಇವನಿಂದ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಲೋಕದ ದುರದೃಷ್ಟ ಅದು. ಆದರೂ ಇವನು ಬರೆದುದೆಲ್ಲ ಬಂಗಾರದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[File:Sara Coleridge 1.jpg|right| thumb | Samuel Taylor Coleridge's daughter [[Sara Coleridge]] – 1830. Portrait by [[Richard James Lane]]]] ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಮೊದಲು ಪದ್ಯರಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಬಗೆಯ ವಿಂಗಡನೆ ನಿಜಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಾಗದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಇವನ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಈತ ಎಂದೂ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾವ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚೆಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕವನಗಳ ಪುಸ್ತಕ 588 ಪುಟದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ; ಚೂರುಪಾರು, ಸಾಧಾರಣ ವಾಕ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. 1797ರಿಂದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಈತ ಕಾವ್ಯದೇವಿಯ ನೈಜಕುವರನಂತೆ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ. ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸತಕ್ಕ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಅದಾದ ತರುವಾಯ ಈತ ಬರೆದ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿಯದೆನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸಿಕ್ಕೀತು. ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಇವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈತನ ಬಾಯಿಂದ ರಸವದ್ವಾಕ್ಯ ತಾವಾಗಿ ಉದುರುತ್ತಿದ್ದುವು; ಅವಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರ ಸಹಜವಾದ ಮರುಳ್ಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಾಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇಕ್ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಲೇಕನೇ ಇವನಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ. ಒಂದು ಹಗಲುಗನಸು, ಕೇನನ ಅಲೆದಾಟ, ಆತ್ಮಹಂತಕನ ವಾದ, ಸೈತಾನನ ಚಿಂತನೆಗಳು-ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಕನ ಮಬ್ಬು ಮಸಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಂಭೀರತೆಗಳ ಛಾಯೆಯೂ ಇದೆ. ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವಾಗ ಅಡಸುವ ಅಂಜಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಆತಂಕಮಯವಾದ ಬದುಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಗಂಭೀರವೂ ರಾಗಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಿಭಾವನಾ ಪ್ರಸಾರವೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಭಾಷೆಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅಭಿರುಚಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಾದುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಮೂರು ಸಮಾಧಿಗಳು''. ''ಅಜ್ಞಾತ ಮಹಿಳೆ'' ಇತ್ಯಾದಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಕವಿಯ ಕಥನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೂರು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಪೂರ್ಣ. ಅವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಳೆ ಮಾಡೋಣವೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನಾದರೂ ಆ ನಾಳೆ ಮಾತ್ರ ಉದಿಸಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ''ರೈಮ್ ಆಫ್ ದಿವನ್‍ಷೆಂಟ್ ಮ್ಯಾರಿನರ್'' (ಹಳೆಗಾಲದ ನಾವಿಕನ ಪದ)ವೆಂಬುದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊಗಳಿದರೂ ತೀರದು. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಬಲು ಕಿರಿದು. ಇನ್ನೂರು ಮಂದಿ ನಾವಿಕರ ಯಾನ; ನೌಕೆ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಉರುಳುವುದು; ಆಲ್ಬೆಟ್ರಾಸ್ ಎಂಬ [[ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ|ಕಡಲಪಕ್ಷಿ]] ಬಂದು ಅವರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು; ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ದುಷ್ಟಚಾಪಲ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು; ಮಂಜು ಮೋಡಗಳ ಹಾವಳಿ; ಆಮೇಲೆ ನೌಕೆಯ ಸುಗಮಯಾನ; ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಾವಿಕ ಕೊಂದದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ಉಳಿದೆಲ್ಲರ ಸಮರ್ಥನೆ; [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ]]ದತ್ತ ನೌಕೆಯ ಓಟ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೂ ಗಾಳಿ ಬೀಸದೆ ನೌಕೆ ನಿಂತಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದು; ಉರಿ ಬಿಸಿಲು, ಪ್ರಚಂಡ ಧಗೆ, ಕುಡಿಯಲು ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಅನ್ಯಾಯಕಾರಿ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲರ ಮರಣ; ಅವನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟ; ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ; ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನ ಬಳಿಗೆ ಅವನ ಆಗಮನ; ಜೋಗಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುತ್ತಾಡಬೇಕೆಂದ ವಿಧಿ-ಇದು ಆ ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು. ಕಥೆಗೆ ನಾನಾ ಮಾನವಾತೀತ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕವಿ ಪುಷ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂಥ ಹಡಗು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಜೀವನ್ಮøತ್ಯು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಗಡೆಯಾಟ, ದೇವದೂತರ ತಂಡ, ಹೆಣಗಳು ಎದ್ದು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ನೌಕಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅಬ್ಬರ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಭೂತ-ಮುಂತಾದವು ಬಂದರೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮಾಂತ್ರಿಕಶೈಲಿಯಿಂದ ಅವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಯಥಾರ್ಥವೋ ಎಂಬಂತೆ ಪದ ಪ್ರಾಸ ಛಂದಸ್ಸು ನಾದಮಾಧುರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೆವ್ವಭೂತಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಘೋರ ಭಯಾನಕಗಳ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸೌಮ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸಾರವತ್ತಾಗಿಸುವ ಲಲಿತಕೃಷಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ''ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಟಗಾತಿ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಪಾತ್ರ ರುದ್ರಮನೋಹರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನನ ಕುವರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಡುರಾತ್ರಿ ದುರ್ಗದ ಹೊರಗಣ ಕಾನನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯವತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಈಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಧೂರ್ತರು ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಅಡವಿ ಪಾಲು ಮಾಡಿ ಹೋದರೆಂದು ಅವಳು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾಳೆ, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್. ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿ ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ ಎಂಬಂತೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಅವಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಯನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಲಂಗವನ್ನು ಕಳಚಿ ಎಸೆದಾಗ ಅವಳ ವಿಕಾರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಂದು ಪಕ್ಕ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ಲಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯತ್ನವಿಲ್ಲ. ಜೆರಲ್ಡೈನ್ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿ `ಈ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ನೀನಿನ್ನು ನನ್ನ ಅಧೀನೆ; ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹೇಳದೆ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಬಂಧನ ನಿನ್ನ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ತಂದೆ ಸರ್ ಲಿಯೊಲೈನಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಗತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸರ್ ರೋಲಂಡನ ಮಗಳು-ಅದು ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ಸುಳ್ಳು-ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಿಯಲೈನಿಗೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಹರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದು:ಖ. ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಚಾರಣ ಬ್ರೇಸಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡಲು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆ ಧೂರ್ತರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಡಂಗುರ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಬೆಲ್ ಮೂಕಳಂತೆ ಬರಿ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಜೆರಲ್ಡೈನಳ ನಿಜತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮೊಟಕಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಹಕತೆಯ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಕಾವ್ಯಭಾಗಗಳೂ ಅಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗೆ ಬೆಡಗು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಭೀತಿ ಕಾವ್ಯದ ಸುಂದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿವೇಷಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ''ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ''ಎಂಬ 56 ಸಾಲುಗಳ ಕಿರುಕವನ ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ವಜ್ರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪರ್ಚಾಸ್ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರವಾಸ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಗೆ ಬಿದ್ದ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಕಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದ; ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಪಂಕ್ತಿಗಳಷ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅವನ ಆ ಮೇಲಣ ನೆನಪು. ಜಾಗೃತನಾದೊಡನೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. 54 ಸಾಲನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದರಂತೆ. ಹಿಂದುರುಗಿ, ಬರೆಯಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕನಸು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಷ್ಟು ತಿಣಿಕಿದರೂ ಯುಕ್ತವಾಕ್ಯವೊಂದೊ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಸಾನಡುವಿನ ಅರಸ ಕುಬ್ಲಖಾನ್ ಸಮ್ಮೋದ ಸೌಧವೊಂದನ್ನು ಪವಿತ್ರನದಿ ಆಲ್ಫ್‍ದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಶಿಸುವುದು, ಆ ಸೌಧದ ಪರಮವೈಭವದ ವರ್ಣನೆ, ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಲಭ್ಯೆಯಾದ ಅಬಿಸೀನಿಯ ಕನ್ಯೆಯ ಗಾಯನದ ದಂದುಗ-ಇತ್ಯಾದಿ ಕೌತುಕಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ ಅಸಮಗ್ರ. ==ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು== ಮತಧರ್ಮ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ದಾರ್ಶನಿಕರು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದ್ದ [[ಯುಟೊಪಿಯ|ಆದರ್ಶವಾದ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇವನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾದ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು.[[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಮೇಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಎಂಬುದು ಆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಪಡೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಸದಂತೆ ಗುಡಿಸಿ ಹಾಕಿತು. ನಿಯಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಾಚೀನರ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದ ಅಳತೆಗೋಲು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾರದು; ಅವನ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ಸ್ವಕೀಯ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸತಕ್ಕದ್ದು; ಯಾವುದನ್ನು 17, 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳು ಅವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳೆಂದು ಕರೆದುವೊ ಅವು ದಿಟವಾಗಿ ಅವನ ಗುಣಗಳು; ಅವನ ವರ್ಣನೆಯೆಲ್ಲ ಮಾನವತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡದ್ದು; ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಣ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅವನಿಗಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇರಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾವ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಘನತೆಗೆ ಅವನೇ ಮಹೋತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ಹೀಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಗೈದು ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕನಾದ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುಶಲಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸಲಹೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ==ವಿಮರ್ಶಕ== ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ವಿಮರ್ಶೆ|ವಿಮರ್ಶಕ]]ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠವನ್ನೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯಪೀಠವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಯಾಗಿ ಇವನ ಬಾಳನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾದರೂ ಸರಣಿಗೆಡದಂತೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ: ಕಾವ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಡಿಕ್ಷನ್) ಕವಿ ವಿಭಾವನೆ (ಪೊಯಟಿಕ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್). 1798 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಪದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಗದ್ಯದ ಭಾಷೆಗೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ರೈತರೂ ಅವರಂಥ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಆಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯತನವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶ: ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ. ಬರಿ ಪದಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವಾಗಲಿ ಪದ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಘಂಟಿನಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇನೊ ದಿಟ; ಆದರೆ ಪದ್ಯಕವಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪದ್ಯದ ನುಡಿನಡೆ ಬೇರೆ-ಇದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಮತ. ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಯಾವ ಬಗೆಯ ನುಡಿನಡೆಯನ್ನು ಕೃತಕ, ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣ, ನೀರಸವೆಂದು ಹಳಿದಿದ್ದನೊ ಅದನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನೂ ಖಂಡಿಸಿದ. ವಿಭಾವನೆಯದು ಕಾವ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೂಢಗಹನ ವಿಚಾರ. ಅದರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವ ಪರ್ಯಲೋಚನೆ [[ಶಬ್ದಕೋಶ]] ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯವೂ ಇವನಿಗೆ ಕೂಡಿಬಂದು ಇವನ ವಿವರಣೆ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೂ ವಿಭಾವನೆ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಕ್ಕಿನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಕಡೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ವರ್ಡ್ಸ್‍ವರ್ತನದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ರಸಾಸ್ವಾದಿಯದು. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೀತಿ ಇದು: ವಿಭಾವನೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ, ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಭಾವನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವಿಭಾವನೆ. [[ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅರಿವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅರಿವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲವಿಭಾನೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಉಪವಿಭಾವನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕವಿಯೊ ಕಲಾವಿದನೊ ಎಸಗುವುದು ನಿಸರ್ಗ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬರಿ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲ; ನಕಲಲ್ಲ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ]]ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಲಾವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದ್ದ ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಮೆ. ಕಲೆಗೂ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಗೆಯಲಿಲ್ಲ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್; ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದ. [[ನಿಸರ್ಗ]]ದ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಕಲಾವಿದನದ್ದೂ ಆದರೆ ಅದೆಂಥ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಹುರುಡು? ನಿಸರ್ಗದ ಆಂತರ್ಯಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಪೂಣಾರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಬಿಂಬಿಸುವುದೇ ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹಲವು ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಭಾವನೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ನವೀನ; ಜಡತೆ-ಚಲನೆ; ವಿವೇಕ-ಉತ್ಸಾಹ; ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ಪ್ರತಿಮೆ; ಚಿಂತನೆ-ಭಾವಾವೇಶ; ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ-ವೈಯಕ್ತಿಕ; ಏಕರೂಪ-ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಕೃತಕ-ಸಹಜ; ಮಾನವಿಕ-ಮಾನವಾತೀತ ಕವಿ-ಅವನ ಕಾವ್ಯ; ಕಲೆ-ಜೀವನ; ಇತ್ಯಾದಿ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಎಂಬೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಕೆಲಕಾಲ ತಲೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ. ಯಾವುದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೊ ಅದರ ಬೇರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಭಂಡಾರ-ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವನ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಹಲಕೆಲವು ಪುಟದ ಕಿರುನಿಬಂಧವಾಗಿಯೂ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು `ಕಾವ್ಯದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈತ ದಿನಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಹಾಕಿಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಟಿಪ್ಪಣಿ|ಟಿಪ್ಪಣಿಗ]]ಳ ಸಂಕಲನ ಅದು; ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗದ್ಯವಿದೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು; ಡಾಂಟೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು;[[ಲಾರ್ಡ್ ಬೈರನ್| ಬೈರನ್ನನ]] ಬರೆಹ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವೈಭವಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದೊ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಶೆ; ವಿಭಾವನೆ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ (ಎಸೆನೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪವರ್). ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಎಸೆನೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಎಸೆಮ್‍ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇವನ ''ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮನನಾರ್ಹ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ: ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಬಲು ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಣಿ, ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರಾದರೊ ಮಿತವ್ಯಯ; ಸ್ಪೆನ್ಸರನದು ಹಂಸದ ನಡಿಗೆ; ವರ್ಜಿಲನಿಂದ ಅವನ ಪದಪುಂಜ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಥಾಣುವಲ್ಲ. ವಿಕಾಸಯುಕ್ತ; ಮೇಧಾವಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದಕವಾದ ನುಡಿಗಳೂ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕಣಿಸುವಾಗ ಅವನ ಕುಶಲಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೆ ವಕ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ, ಅವನೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಮಿಲ್ಟನ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ಕಿಲ್ಲರ್ ಹೆಚ್ಚು ಭವ್ಯ; ಬೌಲ್ಸ್ ದೇವಸದೃಶ, ಬರ್ಕ್ ಅಸಮರ್ಪಕ, ಬೇಸರದ ಕಂತೆ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮುಗ್ಗರಿಸಿಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಹೇರಳ: ಏಕತೆರನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಧಾಯಕವನ್ನು ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದೇತಕ್ಕೆ? ನಾನು ತುಂಬ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕವಿಯಲ್ಲ; ಸೌದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೆಂದೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ಆಗಲಾರ; ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊಂಚ ರಾಗೋದ್ರೇಕವಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ನಾಟಕರಂಗ ಮಾಯೆಯ ತವರು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ದಿಟವಾಗಿ ದಾರಿತೋರುಗ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಮೀಮಾಂಸಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಹಿರಿಯಸ್ಥಾನ. ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರು ತೋರಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], ಲಾಂಜೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್-ಈ ಮೂವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರು (ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಂಟ್ಸ್‍ಬರಿ). ಬಯಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶ ಗ್ರಂಥ (ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ಸ್). ಈತ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಮೀಮಾಂಸೆಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ (ಐ.ಎ.ರಿಚಡ್ರ್ಸ್). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಯಾವನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗಿಂತ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವನು. ಇವನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದವೂ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍]]ನ ಮುನ್‍ಸೂಚನೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ಹರ್ಬರ್ಟ್ ರೀಡ್). ಈತ ಮುಟ್ಟದ ವಿಷಯವಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಈತ ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ಣ ಗಮನವಿತ್ತವನಲ್ಲ (ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್). ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ತ್ವದ ಮೂಲಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ ಈತನಿಗಿತ್ತು (ವಿಲಿಯಂ ವಡ್ರ್ಸ್‍ವತ್ರ್ಸ್). ಗುಹ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಅಳವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ([[ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್]]). ಈತನೊಬ್ಬ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಕಾರ (ರೆನ್‍ವೆಲಿಕ್). ಹಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಕಾವ್ಯಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್‍ನದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಟ್ರೆಯಲ್). ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಲೆಸಿಂಗ್, ಕಾಂಟ್, ಷಿಲರ್, ಷ್ಲೇಗಲ್, [[ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಸರ್ಟೆ|ಜೀನ್‍ಪಾಲ್]]-ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಕಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಓದು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇವನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಬಹು ನವಿರಾಗಿದ್ದು ಮೆತುತ್ವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇತರರ ನಿಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇವನ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ತರ್ಕಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸು ಇವನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು-ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವನಿಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಇವನಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.-ಇವನದು ಬಹುಮುಖ ಸಾಧನೆ. ಈತ [[ಕವಿ]], [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ]], ಭಾಷಣಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕರ್ತೃ. ==ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ== ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳು-ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳು (1808-1814); ''ಆನೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆನಿಯಲ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ (''1814); ''ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಯ ಲಿಟರರಿಯ'' (1817); ''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ'' (1818); ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆನ್ ಮೆಥೆಡ್ (1818); ''ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ''(1818-19); ''ಲಿಟರರಿ ರಮೇನ್ಸ್'' (1837-39);'' ಲೆಟರ್ಸ್''-ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು (1895). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜೈವಯಾಂತ್ರಿಕವಾದದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಟೊ|ಪ್ಲೇಟೋ]]ನ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸಿ]]ನ ಹೊಸ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಈತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದ. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿ ಸರ್ವೋತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳಿದ. [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ. [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸೊಗಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು. ಇವನ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸಾಹಿತ್ಯಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ (ಎಪಿಸ್ಟಮಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (ಮೆಟಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಹುಟ್ಟಿದವು. ಮಾನವನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಹಾಗೆ, ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನಲ್ಲೂ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚಪಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲದ ಯಾವನೂ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಆನಂದವನ್ನು-ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯವನ್ನಲ್ಲ-ನೇರಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ರಚನೆ ಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ, ಅವನ ಸಜ್ಜು, ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ-ಇವಿಷ್ಟನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾದವನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇವು: ಸಂವೇದನ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ರಕ್ತತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ, ವಿವೇಕ, ವಿಮರ್ಶನಶಕ್ತಿ, ಲಫುಕಲ್ಪನೆ, ವಿಭಾವನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿ ಗುಣಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮತಶÀ್ರದ್ದೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲದ ಕವಿ ಹುಚ್ಚ, ಅಂಧವನು ಕವಿಯಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸಕಲಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಕವಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ರಿಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಅಜಾಗೃತ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು; ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಪರ; ರಚನಚತುರ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗಪರ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ. ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ ಆನಂದ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಆದರ್ಶ ಮೂಡಿಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲೈಕ್ಯ, ಬೇಕಾದ ಔಚಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೀಯುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಭಾವ (ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್) ಮತ್ತು ಲಘುಕಲ್ಪನೆ (ಫ್ಯಾನ್ಸಿ) ಎರಡೂ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅವೆರಡೂ ಭಿನ್ನವಾದುವುಗಳೆಂದು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಾಯ; ಲಘುಕಲ್ಪನೆ ಅದರ ಉಡಿಗೆ, ಚಲನೆ ಅದರ ಜೀವ; ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಇರುವ ವಿಭಾವನೆ ಅದರ ಆತ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಅಖಂಡವಾದುದನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ: ಸೌಂದರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಏಕತೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ನೇರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಸುಂದರವಾದುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾದುದು-ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಯಾತೀತ ಲಾವಣ್ಯ ಎಂದು ಈತ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯತೆ, ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪದ್ಯಗದ್ಯಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭೇದ, ಅವು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: ಇವನದು ಮೂಲತ: ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನದು. ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಈತ ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರ್ಶೀಕರಣದ ಕಡೆ ಇವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು. ಇವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಹುಮುಖವಾದುವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವನದು ವಿಶಾಲಹರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುವು. ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದುವು. ಇವನ ಅತಿಶಿಷ್ಟತನ, ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಸ್ವದೇಶ ಪ್ರೇಮ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿವೆ-ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇವನಿಗಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಮನೋಭಾವ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇವನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಇವನು ಒಬ್ಬ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯರಿಯದ ಕನಸಿಗ. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಇವನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು ಇವನ ಸ್ವಭಾವ ಜನ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಇವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ `ಇವನ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಭವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸಂಗತ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಿಚಾರಸರಣಿ ಇಲ್ಲ-ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಷ್ಟು ನಿಜ. ಸಕಲಜ್ಞಾನವೂ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಅರೆಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈತ ಹೊಸ ಆಲೋಚನಾಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ರಸಜ್ಞತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜೀವಂತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇವನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ವಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿರುಚಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಶೀಲನಾಶಕ್ತಿ, ಬಹುಮುಖಪ್ರತಿಭೆ, ತತ್ತ್ವಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇವೆಲ್ಲ ಇವನದಾಗಿದ್ದವು. ಈತ ದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕರ ಯುಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮರ್ಶಕ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Gutenberg author |id=95| name=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Internet Archive author |sname=Samuel Taylor Coleridge}} * {{Librivox author |id=1691}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Poems by Coleridge] from the [[Poetry Foundation]]. Retrieved 19 October 2010 * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Works of Coleridge] at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010 * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Friends of Coleridge Society]. Retrieved 19 October 2010 * [https://poetry-index.net/SamuelTaylorColeridge.html Selected works at Poetry-Index] * [http://holidaycottagesindevonandcornwall.co.uk/the-re-opening-of-coleridge-cottage-near-exmoor The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor]. *[http://www.westernmorningnews.co.uk/Celebrating-cave-8217-s-link-town-8217-s-famous/story-20730502-detail/story.html Celebrating a cave's link to town's most famous son – Samuel Taylor Coleridge] by Martin Hesp at Western Morning Press * {{NPG name}} *[http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge Samuel Taylor Coleridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526142639/http://www.bl.uk/people/samuel-taylor-coleridge |date=26 May 2022 }} at the British Library * [https://wordsworth.org.uk/blog/2017/07/29/romantic-but-hardly-romantic-sarah-frickers-life-as-coleridges-wife/ Romantic but hardly romantic: Sarah Fricker's life as Coleridge's wife] article by Pamela Davenport ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ್ರಿಜ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು]] pqfthkzhvrtvgtzyll3axzub1x1hsp9 3 179087 1373136 2026-05-10T15:45:09Z Baangla 95709 /* ಅನುವಾದ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1373136 wikitext text/x-wiki == ಅನುವಾದ == ದಯವಿಟ್ಟು [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಲೇಖನವನ್ನು, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ.-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೫, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) no86q4jq0gbi9vrf1gctrkifrruirlk 0 179088 1373159 2026-05-11T05:33:32Z VASANTH S.N. 728 VASANTH S.N. [[ಅನನ್ಪೆಂಟಿಯಮ್]] ಪುಟವನ್ನು [[ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1373159 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಮಾಸ್ಕೋವಿಯಂ]] ee324shw728j31q2jc3d6xj0z8osxuz 0 179089 1373166 2026-05-11T06:53:47Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1373166 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = Sara Coleridge |image = Sara Coleridge 7.jpg |imagesize = |caption = |pseudonym = |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1802|12|23}} |birth_place = [[Keswick, Cumbria|Keswick]], [[Cumberland]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1852|5|3|1802|12|23}} |death_place = London, England |occupation = Translator |period = |genre = |subject = |movement = |notableworks = {{ubl|''The Months''|''Phantasmion''}} |spouse = [[Henry Nelson Coleridge]] |partner = |children = 5, including [[Herbert Coleridge]] and [[Edith Coleridge]] |parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br>Sara Fricker |relatives = [[Hartley Coleridge]] (brother)<br>[[Derwent Coleridge]] (brother) |awards = |signature = |website = |portaldisp = |}} ಕೋಲ್ರಿಜ್ 1802-1852. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕೆಸ್‍ವಿಕ್‍ನ ಗ್ರೆಟಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸೌದೀ ಮತ್ತು ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತರ ಬಳಿ ಕಳೆದಳು. 1829ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಸ್ಟೆಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ಈಕೆ ದೊಬ್ರಿಜ್óಹಾಫರ್‍ನ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಪೋನ್ಸ್ (''1822), ''ಮೆಮಾಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆವಲಿಯರ್ ಬೆಯಾರ್ಡ್ (1825'') ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆಂದರೆ ''ಪ್ರೆಟಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗುಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ (1834)'' ಮತ್ತು ''ಫಾಂಟಾಸ್‍ಮಿಯಾನ್ (1837)'' ಎಂಬ [[ಯಕ್ಷಿಣಿ]] ಕಥೆ. ಈ ಎರಡೂ ಈಕೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== resources box|by=yes|onlinebooksby=yes|viaf=29578781}} *[https://archive.org/search.php?query=%22sara%20coleridge%22 Works of Sara Coleridge] at Internet Archive (Archive.org) * {{Librivox author |id=16035}} *[https://archive.org/details/memoirlettersofs00coleuoft ''Memoir and Letters of Sara Coleridge'', edited by Edith Coleridge] at Internet Archive *[https://archive.org/details/poetschildrenhar00towlrich ''A Poet's Children: Hartley and Sara Coleridge'', by Eleanor Towle] at Internet Archive *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091029032931/http://geocities.com/Athens/4017/index.html |date=29 October 2009 |title=The Genealogy of Coleridge Family and Coleridge links }} – "Sorry. This URL has been excluded from the Wayback Machine." (2019-12-05) *[https://www.blackgate.com/2010/09/19/worlds-within-worlds-the-first-heroic-fantasy-part-iv/ "Worlds Within Worlds: The First Heroic Fantasy (Part IV)"] by Matthew David Surridge at ''Black Gate: Adventures in Fantasy Literature'' – argues that ''Phantasmion'' is the first fantasy novel set entirely in a [[Fictional universe|Secondary World]] * {{LCAuth|n50029091|Sara Coleridge Coleridge|21|ue}} o40rcgfw187axqdv6gjd2o4jqt1bmgo 1373167 1373166 2026-05-11T06:56:21Z VASANTH S.N. 728 1373167 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = Sara Coleridge |image = Sara Coleridge 7.jpg |imagesize = |caption = |pseudonym = |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1802|12|23}} |birth_place = [[Keswick, Cumbria|Keswick]], [[Cumberland]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1852|5|3|1802|12|23}} |death_place = London, England |occupation = Translator |period = |genre = |subject = |movement = |notableworks = {{ubl|''The Months''|''Phantasmion''}} |spouse = [[Henry Nelson Coleridge]] |partner = |children = 5, including [[Herbert Coleridge]] and [[Edith Coleridge]] |parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br>Sara Fricker |relatives = [[Hartley Coleridge]] (brother)<br>[[Derwent Coleridge]] (brother) |awards = |signature = |website = |portaldisp = |}} '''ಸ್ಯಾರ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1802-1852. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕೆಸ್‍ವಿಕ್‍ನ ಗ್ರೆಟಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸೌದೀ ಮತ್ತು ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತರ ಬಳಿ ಕಳೆದಳು. 1829ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಸ್ಟೆಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ಈಕೆ ದೊಬ್ರಿಜ್óಹಾಫರ್‍ನ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಪೋನ್ಸ್ (''1822), ''ಮೆಮಾಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆವಲಿಯರ್ ಬೆಯಾರ್ಡ್ (1825'') ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆಂದರೆ ''ಪ್ರೆಟಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗುಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ (1834)'' ಮತ್ತು ''ಫಾಂಟಾಸ್‍ಮಿಯಾನ್ (1837)'' ಎಂಬ [[ಯಕ್ಷಿಣಿ]] ಕಥೆ. ಈ ಎರಡೂ ಈಕೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://archive.org/search.php?query=%22sara%20coleridge%22 Works of Sara Coleridge] at Internet Archive (Archive.org) * {{Librivox author |id=16035}} *[https://archive.org/details/memoirlettersofs00coleuoft ''Memoir and Letters of Sara Coleridge'', edited by Edith Coleridge] at Internet Archive *[https://archive.org/details/poetschildrenhar00towlrich ''A Poet's Children: Hartley and Sara Coleridge'', by Eleanor Towle] at Internet Archive *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091029032931/http://geocities.com/Athens/4017/index.html |date=29 October 2009 |title=The Genealogy of Coleridge Family and Coleridge links }} – "Sorry. This URL has been excluded from the Wayback Machine." (2019-12-05) *[https://www.blackgate.com/2010/09/19/worlds-within-worlds-the-first-heroic-fantasy-part-iv/ "Worlds Within Worlds: The First Heroic Fantasy (Part IV)"] by Matthew David Surridge at ''Black Gate: Adventures in Fantasy Literature'' – argues that ''Phantasmion'' is the first fantasy novel set entirely in a [[Fictional universe|Secondary World]] * {{LCAuth|n50029091|Sara Coleridge Coleridge|21|ue}} i8p4ejhii3jgb11182evgrl3nwcpvjf 1373168 1373167 2026-05-11T06:58:19Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅನುವಾದಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373168 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = Sara Coleridge |image = Sara Coleridge 7.jpg |imagesize = |caption = |pseudonym = |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1802|12|23}} |birth_place = [[Keswick, Cumbria|Keswick]], [[Cumberland]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1852|5|3|1802|12|23}} |death_place = London, England |occupation = Translator |period = |genre = |subject = |movement = |notableworks = {{ubl|''The Months''|''Phantasmion''}} |spouse = [[Henry Nelson Coleridge]] |partner = |children = 5, including [[Herbert Coleridge]] and [[Edith Coleridge]] |parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br>Sara Fricker |relatives = [[Hartley Coleridge]] (brother)<br>[[Derwent Coleridge]] (brother) |awards = |signature = |website = |portaldisp = |}} '''ಸ್ಯಾರ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1802-1852. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕೆಸ್‍ವಿಕ್‍ನ ಗ್ರೆಟಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸೌದೀ ಮತ್ತು ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತರ ಬಳಿ ಕಳೆದಳು. 1829ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಸ್ಟೆಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ಈಕೆ ದೊಬ್ರಿಜ್óಹಾಫರ್‍ನ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಪೋನ್ಸ್ (''1822), ''ಮೆಮಾಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆವಲಿಯರ್ ಬೆಯಾರ್ಡ್ (1825'') ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆಂದರೆ ''ಪ್ರೆಟಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗುಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ (1834)'' ಮತ್ತು ''ಫಾಂಟಾಸ್‍ಮಿಯಾನ್ (1837)'' ಎಂಬ [[ಯಕ್ಷಿಣಿ]] ಕಥೆ. ಈ ಎರಡೂ ಈಕೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://archive.org/search.php?query=%22sara%20coleridge%22 Works of Sara Coleridge] at Internet Archive (Archive.org) * {{Librivox author |id=16035}} *[https://archive.org/details/memoirlettersofs00coleuoft ''Memoir and Letters of Sara Coleridge'', edited by Edith Coleridge] at Internet Archive *[https://archive.org/details/poetschildrenhar00towlrich ''A Poet's Children: Hartley and Sara Coleridge'', by Eleanor Towle] at Internet Archive *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091029032931/http://geocities.com/Athens/4017/index.html |date=29 October 2009 |title=The Genealogy of Coleridge Family and Coleridge links }} – "Sorry. This URL has been excluded from the Wayback Machine." (2019-12-05) *[https://www.blackgate.com/2010/09/19/worlds-within-worlds-the-first-heroic-fantasy-part-iv/ "Worlds Within Worlds: The First Heroic Fantasy (Part IV)"] by Matthew David Surridge at ''Black Gate: Adventures in Fantasy Literature'' – argues that ''Phantasmion'' is the first fantasy novel set entirely in a [[Fictional universe|Secondary World]] * {{LCAuth|n50029091|Sara Coleridge Coleridge|21|ue}} [[ವರ್ಗ:ಅನುವಾದಕರು]] 72dqurqg39qef2eabcmeoxczk9aohpx 1373169 1373168 2026-05-11T06:59:05Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಲೇಖಕಿಯರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373169 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = Sara Coleridge |image = Sara Coleridge 7.jpg |imagesize = |caption = |pseudonym = |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1802|12|23}} |birth_place = [[Keswick, Cumbria|Keswick]], [[Cumberland]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1852|5|3|1802|12|23}} |death_place = London, England |occupation = Translator |period = |genre = |subject = |movement = |notableworks = {{ubl|''The Months''|''Phantasmion''}} |spouse = [[Henry Nelson Coleridge]] |partner = |children = 5, including [[Herbert Coleridge]] and [[Edith Coleridge]] |parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br>Sara Fricker |relatives = [[Hartley Coleridge]] (brother)<br>[[Derwent Coleridge]] (brother) |awards = |signature = |website = |portaldisp = |}} '''ಸ್ಯಾರ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1802-1852. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕೆಸ್‍ವಿಕ್‍ನ ಗ್ರೆಟಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸೌದೀ ಮತ್ತು ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತರ ಬಳಿ ಕಳೆದಳು. 1829ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಸ್ಟೆಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ಈಕೆ ದೊಬ್ರಿಜ್óಹಾಫರ್‍ನ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಪೋನ್ಸ್ (''1822), ''ಮೆಮಾಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆವಲಿಯರ್ ಬೆಯಾರ್ಡ್ (1825'') ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆಂದರೆ ''ಪ್ರೆಟಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗುಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ (1834)'' ಮತ್ತು ''ಫಾಂಟಾಸ್‍ಮಿಯಾನ್ (1837)'' ಎಂಬ [[ಯಕ್ಷಿಣಿ]] ಕಥೆ. ಈ ಎರಡೂ ಈಕೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://archive.org/search.php?query=%22sara%20coleridge%22 Works of Sara Coleridge] at Internet Archive (Archive.org) * {{Librivox author |id=16035}} *[https://archive.org/details/memoirlettersofs00coleuoft ''Memoir and Letters of Sara Coleridge'', edited by Edith Coleridge] at Internet Archive *[https://archive.org/details/poetschildrenhar00towlrich ''A Poet's Children: Hartley and Sara Coleridge'', by Eleanor Towle] at Internet Archive *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091029032931/http://geocities.com/Athens/4017/index.html |date=29 October 2009 |title=The Genealogy of Coleridge Family and Coleridge links }} – "Sorry. This URL has been excluded from the Wayback Machine." (2019-12-05) *[https://www.blackgate.com/2010/09/19/worlds-within-worlds-the-first-heroic-fantasy-part-iv/ "Worlds Within Worlds: The First Heroic Fantasy (Part IV)"] by Matthew David Surridge at ''Black Gate: Adventures in Fantasy Literature'' – argues that ''Phantasmion'' is the first fantasy novel set entirely in a [[Fictional universe|Secondary World]] * {{LCAuth|n50029091|Sara Coleridge Coleridge|21|ue}} [[ವರ್ಗ:ಅನುವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] nw3yy3xw9wigmmcu3rf72l7isxeqaeu 1373181 1373169 2026-05-11T09:31:56Z VASANTH S.N. 728 /* ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು */ 1373181 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = Sara Coleridge |image = Sara Coleridge 7.jpg |imagesize = |caption = |pseudonym = |birth_name = |birth_date = {{birth date|df=yes|1802|12|23}} |birth_place = [[Keswick, Cumbria|Keswick]], [[Cumberland]], England |death_date = {{death date and age|df=yes|1852|5|3|1802|12|23}} |death_place = London, England |occupation = Translator |period = |genre = |subject = |movement = |notableworks = {{ubl|''The Months''|''Phantasmion''}} |spouse = [[Henry Nelson Coleridge]] |partner = |children = 5, including [[Herbert Coleridge]] and [[Edith Coleridge]] |parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br>Sara Fricker |relatives = [[Hartley Coleridge]] (brother)<br>[[Derwent Coleridge]] (brother) |awards = |signature = |website = |portaldisp = |}} '''ಸ್ಯಾರ ಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1802-1852. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕೆಸ್‍ವಿಕ್‍ನ ಗ್ರೆಟಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸೌದೀ ಮತ್ತು ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತರ ಬಳಿ ಕಳೆದಳು. 1829ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಕೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಸ್ಟೆಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ಈಕೆ ದೊಬ್ರಿಜ್óಹಾಫರ್‍ನ ''ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಪೋನ್ಸ್ (''1822), ''ಮೆಮಾಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆವಲಿಯರ್ ಬೆಯಾರ್ಡ್ (1825'') ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆಂದರೆ ''ಪ್ರೆಟಿ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗುಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ (1834)'' ಮತ್ತು ''ಫಾಂಟಾಸ್‍ಮಿಯಾನ್ (1837)'' ಎಂಬ [[ಯಕ್ಷಿಣಿ]] ಕಥೆ. ಈ ಎರಡೂ ಈಕೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://archive.org/search.php?query=%22sara%20coleridge%22 Works of Sara Coleridge] at Internet Archive (Archive.org) * {{Librivox author |id=16035}} *[https://archive.org/details/memoirlettersofs00coleuoft ''Memoir and Letters of Sara Coleridge'', edited by Edith Coleridge] at Internet Archive *[https://archive.org/details/poetschildrenhar00towlrich ''A Poet's Children: Hartley and Sara Coleridge'', by Eleanor Towle] at Internet Archive *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091029032931/http://geocities.com/Athens/4017/index.html |date=29 October 2009 |title=The Genealogy of Coleridge Family and Coleridge links }} – "Sorry. This URL has been excluded from the Wayback Machine." (2019-12-05) *[https://www.blackgate.com/2010/09/19/worlds-within-worlds-the-first-heroic-fantasy-part-iv/ "Worlds Within Worlds: The First Heroic Fantasy (Part IV)"] by Matthew David Surridge at ''Black Gate: Adventures in Fantasy Literature'' – argues that ''Phantasmion'' is the first fantasy novel set entirely in a [[Fictional universe|Secondary World]] * {{LCAuth|n50029091|Sara Coleridge Coleridge|21|ue}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸ್ಯಾರ,ಕೋಲ್ರಿಜ್}} [[ವರ್ಗ:ಅನುವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] rj0cshgag43jsb72onp4yrxy2fi1f1r 0 179090 1373170 2026-05-11T07:18:43Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1373170 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Hartley Coleridge | image = Hartley Coleridge 1.jpg | imagesize = 200px | caption = Coleridge in an 1850 engraving | pseudonym = | birth_date = {{birth date|df=yes|1796|9|19}} | birth_place = [[Clevedon]], [[Somerset]], [[England]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1849|1|6|1796|9|19}} | death_place = [[Rydal, Cumbria|Rydal]], [[Westmorland]], [[England]] | occupation = | nationality = British | period = | genre = poetry, essays, biographies | subject = | movement = | parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br />Sara Fricker | relatives = [[Sara Coleridge]] (sister)<br />[[Derwent Coleridge]] (brother) | signature = | website by= }} '''ಹಾಟ್ರ್ಲಿಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1796-1849. [[ಕವಿ]]. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ಲೀವ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಓರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ತನ್ನ ದುಡಿಕಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಇದರಿಂದ ನೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. 1823ರಿಂದ 1828ರ ವರೆಗೆ ಆಂಬ್ಲೆ ಸೈಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅದು ಕೈಗೂಡದೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಗ್ರಾಸ್‍ಮಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ಅಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಕಷೈರಿನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಬೊರಿಯಾಲಿಸ್ (1832''), ಮತ್ತು ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಿಂಜರ್ ''(1839) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈತ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸುನೀತಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ [[ಕವನ|ಕವನಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖೇದ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿವೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ''ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಈತನ ಸಹೋದರ ಡರ್‍ವೆಂಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== kj7fsqvbxihci24ssw8u89jjuddg8hh 1373171 1373170 2026-05-11T07:20:15Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಲೇಖಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373171 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Hartley Coleridge | image = Hartley Coleridge 1.jpg | imagesize = 200px | caption = Coleridge in an 1850 engraving | pseudonym = | birth_date = {{birth date|df=yes|1796|9|19}} | birth_place = [[Clevedon]], [[Somerset]], [[England]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1849|1|6|1796|9|19}} | death_place = [[Rydal, Cumbria|Rydal]], [[Westmorland]], [[England]] | occupation = | nationality = British | period = | genre = poetry, essays, biographies | subject = | movement = | parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br />Sara Fricker | relatives = [[Sara Coleridge]] (sister)<br />[[Derwent Coleridge]] (brother) | signature = | website by= }} '''ಹಾಟ್ರ್ಲಿಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1796-1849. [[ಕವಿ]]. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ಲೀವ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಓರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ತನ್ನ ದುಡಿಕಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಇದರಿಂದ ನೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. 1823ರಿಂದ 1828ರ ವರೆಗೆ ಆಂಬ್ಲೆ ಸೈಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅದು ಕೈಗೂಡದೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಗ್ರಾಸ್‍ಮಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ಅಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಕಷೈರಿನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಬೊರಿಯಾಲಿಸ್ (1832''), ಮತ್ತು ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಿಂಜರ್ ''(1839) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈತ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸುನೀತಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ [[ಕವನ|ಕವನಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖೇದ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿವೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ''ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಈತನ ಸಹೋದರ ಡರ್‍ವೆಂಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] 22geqpfxw50g5jypqvyai2ohpvnz024 1373172 1373171 2026-05-11T07:20:50Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕವಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373172 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Hartley Coleridge | image = Hartley Coleridge 1.jpg | imagesize = 200px | caption = Coleridge in an 1850 engraving | pseudonym = | birth_date = {{birth date|df=yes|1796|9|19}} | birth_place = [[Clevedon]], [[Somerset]], [[England]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1849|1|6|1796|9|19}} | death_place = [[Rydal, Cumbria|Rydal]], [[Westmorland]], [[England]] | occupation = | nationality = British | period = | genre = poetry, essays, biographies | subject = | movement = | parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br />Sara Fricker | relatives = [[Sara Coleridge]] (sister)<br />[[Derwent Coleridge]] (brother) | signature = | website by= }} '''ಹಾಟ್ರ್ಲಿಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1796-1849. [[ಕವಿ]]. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ಲೀವ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಓರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ತನ್ನ ದುಡಿಕಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಇದರಿಂದ ನೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. 1823ರಿಂದ 1828ರ ವರೆಗೆ ಆಂಬ್ಲೆ ಸೈಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅದು ಕೈಗೂಡದೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಗ್ರಾಸ್‍ಮಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ಅಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಕಷೈರಿನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಬೊರಿಯಾಲಿಸ್ (1832''), ಮತ್ತು ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಿಂಜರ್ ''(1839) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈತ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸುನೀತಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ [[ಕವನ|ಕವನಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖೇದ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿವೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ''ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಈತನ ಸಹೋದರ ಡರ್‍ವೆಂಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] i5nbbevk1mkz0eax9vpkn98wk6fs0bv 1373173 1373172 2026-05-11T07:21:34Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373173 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Hartley Coleridge | image = Hartley Coleridge 1.jpg | imagesize = 200px | caption = Coleridge in an 1850 engraving | pseudonym = | birth_date = {{birth date|df=yes|1796|9|19}} | birth_place = [[Clevedon]], [[Somerset]], [[England]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1849|1|6|1796|9|19}} | death_place = [[Rydal, Cumbria|Rydal]], [[Westmorland]], [[England]] | occupation = | nationality = British | period = | genre = poetry, essays, biographies | subject = | movement = | parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br />Sara Fricker | relatives = [[Sara Coleridge]] (sister)<br />[[Derwent Coleridge]] (brother) | signature = | website by= }} '''ಹಾಟ್ರ್ಲಿಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1796-1849. [[ಕವಿ]]. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ಲೀವ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಓರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ತನ್ನ ದುಡಿಕಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಇದರಿಂದ ನೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. 1823ರಿಂದ 1828ರ ವರೆಗೆ ಆಂಬ್ಲೆ ಸೈಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅದು ಕೈಗೂಡದೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಗ್ರಾಸ್‍ಮಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ಅಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಕಷೈರಿನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಬೊರಿಯಾಲಿಸ್ (1832''), ಮತ್ತು ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಿಂಜರ್ ''(1839) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈತ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸುನೀತಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ [[ಕವನ|ಕವನಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖೇದ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿವೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ''ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಈತನ ಸಹೋದರ ಡರ್‍ವೆಂಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ]] o2ryv9jucx0h1uk75m501bim7netzhu 1373180 1373173 2026-05-11T09:30:35Z VASANTH S.N. 728 /* ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು */ 1373180 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Hartley Coleridge | image = Hartley Coleridge 1.jpg | imagesize = 200px | caption = Coleridge in an 1850 engraving | pseudonym = | birth_date = {{birth date|df=yes|1796|9|19}} | birth_place = [[Clevedon]], [[Somerset]], [[England]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1849|1|6|1796|9|19}} | death_place = [[Rydal, Cumbria|Rydal]], [[Westmorland]], [[England]] | occupation = | nationality = British | period = | genre = poetry, essays, biographies | subject = | movement = | parents = [[Samuel Taylor Coleridge]]<br />Sara Fricker | relatives = [[Sara Coleridge]] (sister)<br />[[Derwent Coleridge]] (brother) | signature = | website by= }} '''ಹಾಟ್ರ್ಲಿಕೋಲ್ರಿಜ್''' 1796-1849. [[ಕವಿ]]. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಟೇಲರ್ ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ಲೀವ್‍ಡನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಓರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ತನ್ನ ದುಡಿಕಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಇದರಿಂದ ನೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. 1823ರಿಂದ 1828ರ ವರೆಗೆ ಆಂಬ್ಲೆ ಸೈಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅದು ಕೈಗೂಡದೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಗ್ರಾಸ್‍ಮಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ಅಲ್ಲಿಯೇ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಕಷೈರಿನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಯ ಬೊರಿಯಾಲಿಸ್ (1832''), ಮತ್ತು ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಿಂಜರ್ ''(1839) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈತ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸುನೀತಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ [[ಕವನ|ಕವನಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖೇದ, ಮಾಧುರ್ಯಗಳಿವೆ. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಈತನ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ''ಪ್ರೊಮಿಥಿಯಸ್'' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಈತನ ಸಹೋದರ ಡರ್‍ವೆಂಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Hartley Coleridge |sopt=t}} * {{Librivox author |id=233}} ;Individual book titles *[https://archive.org/stream/someportraitsofl00abraiala#page/n63/mode/2up Bio & childhood image] *[https://archive.org/search.php?query=hartley%20coleridge%20essays Essays of Hartley Coleridge] *[https://archive.org/details/poemscolerid1coleuoft Complete Poems of Hartley Coleridge, Vol 1] *[https://archive.org/details/poemscoleridge02cole Complete Poems of Hartley Coleridge, Vol 2] *[https://archive.org/details/biographiabore00cole Biographia Borealis; or, Lives of Distinguished Northerns] *[https://archive.org/search.php?query=hartley%20coleridge%20worthies Worthies of Yorkshire and Lancashire] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಹಾಟ್ರ್ಲಿ,ಕೋಲ್ರಿಜ್}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ]] f9igtn4yh45ohzart7i8hfqrrxq2s6c 0 179091 1373174 2026-05-11T07:34:10Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1373174 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M. |date=2014 |title=''Colvillea racemosa'' |volume=2014 |article-number=e.T34885A2857026 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T34885A2857026.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | image = Colvillea racemosa 1.jpg | genus = Colvillea | parent_authority = [[Wenceslas Bojer|Bojer]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1834) | species = racemosa | authority = Bojer (1834) }} ಲಿಯ''' ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರದ ಮರ. [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಉದ್ಯಾನ|ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಜರ್ ಎಂಬಾತ ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡ (1824). ಇದರಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವಿದೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಸುಮಾರು 20'-50' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ತೊಗಟೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿಲ್ಲದಾಗ ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮರ ಆಗಸ್ಟ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು; ಸುಮಾರು 1ಳಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಹೂಗಳು ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮರ ಕಾಯಿಬಿಡುವುದು ಅಪೂರ್ವ. (ಎಸ್ hjhuawmlfzeoqsj6drgo9f5xu5qtode 1373175 1373174 2026-05-11T07:35:54Z VASANTH S.N. 728 1373175 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M. |date=2014 |title=''Colvillea racemosa'' |volume=2014 |article-number=e.T34885A2857026 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T34885A2857026.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | image = Colvillea racemosa 1.jpg | genus = Colvillea | parent_authority = [[Wenceslas Bojer|Bojer]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1834) | species = racemosa | authority = Bojer (1834) }} ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರದ ಮರ. [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಉದ್ಯಾನ|ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಜರ್ ಎಂಬಾತ ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡ (1824). ಇದರಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವಿದೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಸುಮಾರು 20'-50' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ತೊಗಟೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿಲ್ಲದಾಗ ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮರ ಆಗಸ್ಟ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು; ಸುಮಾರು 1ಳಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಹೂಗಳು ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮರ ಕಾಯಿಬಿಡುವುದು ಅಪೂರ್ವ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 12m61musv7o6bx6qqev2ycmm8yhvt9s 1373176 1373175 2026-05-11T07:36:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373176 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M. |date=2014 |title=''Colvillea racemosa'' |volume=2014 |article-number=e.T34885A2857026 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T34885A2857026.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | image = Colvillea racemosa 1.jpg | genus = Colvillea | parent_authority = [[Wenceslas Bojer|Bojer]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1834) | species = racemosa | authority = Bojer (1834) }} ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರದ ಮರ. [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಉದ್ಯಾನ|ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಜರ್ ಎಂಬಾತ ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡ (1824). ಇದರಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವಿದೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಸುಮಾರು 20'-50' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ತೊಗಟೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿಲ್ಲದಾಗ ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮರ ಆಗಸ್ಟ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು; ಸುಮಾರು 1ಳಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಹೂಗಳು ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮರ ಕಾಯಿಬಿಡುವುದು ಅಪೂರ್ವ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] 1n6bfwfvft3qexvaoyya0hd03k5c97m 1373177 1373176 2026-05-11T07:37:32Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1373177 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M. |date=2014 |title=''Colvillea racemosa'' |volume=2014 |article-number=e.T34885A2857026 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T34885A2857026.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | image = Colvillea racemosa 1.jpg | genus = Colvillea | parent_authority = [[Wenceslas Bojer|Bojer]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1834) | species = racemosa | authority = Bojer (1834) }} ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರದ ಮರ. [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಉದ್ಯಾನ|ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಜರ್ ಎಂಬಾತ ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡ (1824). ಇದರಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವಿದೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಸುಮಾರು 20'-50' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ತೊಗಟೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿಲ್ಲದಾಗ ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮರ ಆಗಸ್ಟ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು; ಸುಮಾರು 1ಳಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಹೂಗಳು ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮರ ಕಾಯಿಬಿಡುವುದು ಅಪೂರ್ವ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮರಗಳು]] qzqsaaeungmloehspus60glug9ms9jk 1373179 1373177 2026-05-11T09:26:53Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1373179 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M. |date=2014 |title=''Colvillea racemosa'' |volume=2014 |article-number=e.T34885A2857026 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T34885A2857026.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | image = Colvillea racemosa 1.jpg | genus = Colvillea | parent_authority = [[Wenceslas Bojer|Bojer]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]] (1834) | species = racemosa | authority = Bojer (1834) }} ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರದ ಮರ. [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಉದ್ಯಾನ|ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಜರ್ ಎಂಬಾತ ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡ (1824). ಇದರಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದವಿದೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಸುಮಾರು 20'-50' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ತೊಗಟೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿಲ್ಲದಾಗ ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮರ ಆಗಸ್ಟ್-ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು; ಸುಮಾರು 1ಳಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಹೂಗಳು ನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮರ ಕಾಯಿಬಿಡುವುದು ಅಪೂರ್ವ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲ್ವಿಲಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮರಗಳು]] j83uocvpoipkpvg79toy7npy1xutksy