ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ knwikisource https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಚರ್ಚೆ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆ ಕರ್ತೃ ಕರ್ತೃ ಚರ್ಚೆ ಪುಟ ಪುಟ ಚರ್ಚೆ ಪರಿವಿಡಿ ಪರಿವಿಡಿ ಚರ್ಚೆ ಅನುವಾದ ಅನುವಾದ ಚರ್ಚೆ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 8 2510 325060 316175 2026-06-19T13:44:42Z A826 6806 325060 javascript text/javascript /** * Keep code in MediaWiki:Common.js to a minimum as it is unconditionally * loaded for all users on every wiki page. If possible create a gadget that is * enabled by default instead of adding it here (since gadgets are fully * optimized ResourceLoader modules with possibility to add dependencies etc.) * * Since Common.js isn't a gadget, there is no place to declare its * dependencies, so we have to lazy load them with mw.loader.using on demand and * then execute the rest in the callback. In most cases these dependencies will * be loaded (or loading) already and the callback will not be delayed. In case a * dependency hasn't arrived yet it'll make sure those are loaded before this. */ mw.loader.using( ['mediawiki.user', 'mediawiki.util', 'jquery.client'] ).done( function () { /* Begin of mw.loader.using callback */ /** * Messages are configurable here */ window.ws_msg = function (name) { return self.ws_messages[name] || name; }; self.ws_messages = { 'author':'ಲೇಖಕ', 'translator':'ಅನುವಾದಕ', 'editor':'ಸಂಪಾದಕ', 'publisher':'ಪ್ರಕಾಶಕರು', 'place':'ಸ್ಥಳ', 'volume':'ಸಂಪುಟ', 'school':'ಶಾಲೆ', 'book':'ಪುಸ್ತಕ', 'collection':'ಸಂಗ್ರಹ', 'journal':'Journal or magazine', 'phdthesis':'Thesis, report', 'dictionary':'ನಿಘಂಟು', 'progress':'ಪ್ರಗತಿ', 'progress_T':'Done', 'progress_V':'To be validated', 'progress_C':'To be proofread', 'progress_MS':'Ready for Match & Split', 'progress_OCR':'Source file needs an OCR text layer', 'progress_L':'Source file is incorrect (missing pages, unordered pages, etc)', 'progress_X':'Pagelist needed (to verify file is complete and correct before commencing proofreading)', '▲':'Return to the top of the page.', 'corr_list':'List of typos identified on this page', 'corr_link':'Typos Marked', 'corr_one':'One typo</a> has been marked.', 'corr_many':' typos</a> have been marked.', 'corr_close':'Close.', 'iwtrans':'Its text comes from', 'iwtrans2':'Its text comes from other Wikisource subdomains.', 'page_namespace_name': 'ಪುಟ', 'page_trascluded_in': 'Page trascluded in:', 'text_number': 'ಪಠ್ಯ', 'compare_with': 'Comparison with:', 'compare_texts': 'Compare texts' }; document.addEventListener("DOMContentLoaded", function () { let urlParts = window.location.href.split("/"); let lastPart = urlParts[urlParts.length - 1]; if (!isNaN(lastPart)) { const kannadaDigits = { "0": "೦", "1": "೧", "2": "೨", "3": "೩", "4": "೪", "5": "೫", "6": "೬", "7": "೭", "8": "೮", "9": "೯" }; let kannadaNumber = lastPart.split("").map(d => kannadaDigits[d] || d).join(""); document.title = document.title.replace(lastPart, kannadaNumber); let pageHeader = document.querySelector("#firstHeading"); if (pageHeader) { pageHeader.innerHTML = pageHeader.innerHTML.replace(lastPart, kannadaNumber); } } }); /* End of mw.loader.using callback */ } ); j5jojk6yk9sxnxoyqxeu51f53inj2ki 8 22856 325059 278030 2026-06-19T13:43:54Z A826 6806 325059 wikitext text/x-wiki == edittools char insert == * charinsert [ResourceLoader |default |actions=edit] |charinsert.js * charinsert-core [ResourceLoader |hidden |dependencies=jquery.textSelection, user, mediawiki.storage] |charinsert-styles.css |charinsert-core.js == editing-tools == * CropImage [ResourceLoader |default |actions=edit] |cropimage.js * WikiEditorTools[ResourceLoader]|WikiEditor-Tools-loader.js * WikiEditor-CssTools[ResourceLoader|hidden]|WikiEditor-CssTools.js * WikiEditor-ModuleTools[ResourceLoader|hidden]|WikiEditor-ModuleTools.js * edittop[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util]|edittop.js * HotCat[ResourceLoader|rights=edit]|HotCat.js * popups[ResourceLoader|type=general]|popups.js|navpop.css * RegexMenuFramework[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util]|RegexMenuFramework.js * refToolbar[ResourceLoader|dependencies=user.options]|refToolbar.js * TemplatePreloader[ResourceLoader|actions=edit]|TemplatePreloader.js * contrast-reducer[ResourceLoader|type=styles|actions=edit]|contrast-reducer.css * robot[ResourceLoader]|robot.js == editing-tools-for-Page-namespace == * nsPage[ResourceLoader|default|hidden|namespaces=104|type=styles]|Page_namespace.css * notext[ResourceLoader|default|namespaces=104|actions=edit|dependencies=ext.proofreadpage.page.edit]|notext.js * ocr[ResourceLoader]|ocr.js * Easy_LST[ResourceLoader|default]|Easy_LST.js * NopInserter[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util]|NopInserter.js * pilcrowMarkers[ResourceLoader]|pilcrowMarkers.css * RunningHeader[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|RunningHeader.js == editing-tools-for-Index-namespace == * nsIndex[ResourceLoader|default|hidden|namespaces=106|type=styles]|Index_namespace.css * Fill_Index[ResourceLoader|default]|Fill_Index.js * IndexFormTools[ResourceLoader|default|dependencies=oojs-ui-core]|IndexFormTools.js * ImportPagelist[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.util]|ImportPagelist.js * transclusion-check[ResourceLoader|default|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api|actions=view|namespaces=106]|transclusion-check.js|transclusion-check.css * mark-proofread[ResourceLoader|type=styles|namespaces=106|actions=view]|mark-proofread.css == interface == * Site[ResourceLoader|default|dependencies=mediawiki.util|peers=Site-styles]|SiteMessages.js|DisplayFooter.js|ToolbarFixes.js * Site-styles[hidden|type=styles]|Site.css|DisplayFooter.css * prefill-template-preview[ResourceLoader|hidden|default|actions=edit|namespaces=10,828]|prefill-template-preview.js * PageNumbers[ResourceLoader|default]|PageNumbers.js * PageNumbers-core[ResourceLoader|hidden|dependencies=mediawiki.util,user,mediawiki.cookie]|PageNumbers-core.js|PageNumbers-core.css * Visibility[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.cookie]|Visibility.js * interwiki-transclusion[ResourceLoader|default|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|interwiki-transclusion.js == development == * WE-framework WS[ResourceLoader]|WE-framework WS.js * WikidataInfo [ResourceLoader|dependencies=mediawiki.jqueryMsg] | WikidataInfo.js|WikidataInfo.css * legacyToolbar[ResourceLoader]|legacyToolbar.js * extra-toolbar-buttons[ResourceLoader|default]|extra-toolbar-buttons.js * extra-toolbar-buttons-core[ResourceLoader|hidden]|extra-toolbar-buttons-core.js == hidden == * utils-difference[ResourceLoader|hidden]|utils-difference.js * a11y-page-status[ResourceLoader|hidden|default|namespaces=104|actions=edit]|a11y-page-status.js 9eylvpnae1ur2xqrxm4lglej93qzeco 104 100626 325041 282255 2026-06-19T13:01:23Z Vaishnu Pilar 7883 325041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>448<strong> ಸಾಹಿತ್ಯ ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಒದಗಿಸಬೇಕಾದುದು ಆಟ ಆಡಿಸುವವರ ಜವಾ ಬಾರಿ. ಅನ್ನ, ಹುಳಿ (ಸಾಂಬಾರು), ಗಜು - ಇವಿಷ್ಟೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಕ್ಕಿರುವುದು. ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು 'ಸಮತೂಕ'ವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಉಂಡು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು, ಹಗಲು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದು ಹೇಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಂದಿನ ಕಲಾವಿದರ ಬಾಳನ್ನು ಎಣಿಸುವಾದ ಮೈ ಜುಂ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಭಾಗ-೨: ಮೇಳದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರವುಖ ಭಾಗಿಗಳಾದ ಕಲಾವಿದರು (ವೇಷಧಾರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಮೇಳದ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು-ಹೀಗೆ ಮೇಳದವರನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಜನ. ಎರಡನೇ ವೇಷ-1, ಪುರುಷ ವೇಷ-1, ವಂಡಾಸು ವೇಷ-2, ವರನೇ ವೇಷ-1, ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ-1, ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಮೂರನೇ ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಬಣ್ಣದ ವೇಷ-1, ಹಾಸ್ಯ-1, ಇವರಲ್ಲದೆ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ನಿತ್ಯ ವೇಷಕ್ಕೆ (ಬಾಲಗೋಪಾಲ ವೇಷ) ಎರಡು ಹುಡುಗರು. ಹಾಕುವ ವೇಷ (ಬಣ್ಣ, ಮುಂಡಾಸು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಥವಾ ಅವರ ಸ್ಥಾನ (ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ) ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದ್ಧತಿ, ಪ್ರಧಾನ ವೇಷಧಾರಿಯನ್ನು 'ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಭಾಷೆ, ಈತನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಮುಖ್ಯ ವೇಷವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಥಾನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈತನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾ: 'ರಂಕಾಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ರಾಂಗದ, 'ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣ, ಆದರೆ ಬಭ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ', 'ಸಂಧನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ, ಸುಧನ್ವರು ಕಥಾನಾಯಕರಾದರೂ, ಗತ್ತು, ಗೌರವ, ಸಂಯಮದ ಹಿರಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನನ ವೇಷವನ್ನು ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಥಾನಾಯಕನಿಗ ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿಗೂ ಯಾವಾ ಗಲ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ತಪ್ಪು, ಎರಡನೇ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಾಗವತನೇ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಸತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ವೇಷ ಹಾಕ ದಿದ್ದರೂ ಒಂದನೇ ವೇಷ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಎರಡನೇ ವೇಷ. ಇನ್ನೊಂ ವಿವರಣೆಯಂತೆ, ಸಂಬಳ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದನೆಯವ ಭಾಗವತ, ಎರಡನೆ ಂದು<noinclude></noinclude> mnyhbyng87iqatljqzh00e5xd22iums 325042 325041 2026-06-19T13:04:14Z Vaishnu Pilar 7883 325042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude> ಸಾಹಿತ್ಯ ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಒದಗಿಸಬೇಕಾದುದು ಆಟ ಆಡಿಸುವವರ ಜವಾ ಬಾರಿ. ಅನ್ನ, ಹುಳಿ (ಸಾಂಬಾರು), ಗಜು - ಇವಿಷ್ಟೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಕ್ಕಿರುವುದು. ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು 'ಸಮತೂಕ'ವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಉಂಡು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು, ಹಗಲು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದು ಹೇಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಂದಿನ ಕಲಾವಿದರ ಬಾಳನ್ನು ಎಣಿಸುವಾದ ಮೈ ಜುಂ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. {{center|ಭಾಗ-೨: ಮೇಳದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು}} ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರವುಖ ಭಾಗಿಗಳಾದ ಕಲಾವಿದರು (ವೇಷಧಾರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಮೇಳದ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು-ಹೀಗೆ ಮೇಳದವರನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಜನ. ಎರಡನೇ ವೇಷ-1, ಪುರುಷ ವೇಷ-1, ವಂಡಾಸು ವೇಷ-2, ವರನೇ ವೇಷ-1, ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ-1, ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಮೂರನೇ ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಬಣ್ಣದ ವೇಷ-1, ಹಾಸ್ಯ-1, ಇವರಲ್ಲದೆ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ನಿತ್ಯ ವೇಷಕ್ಕೆ (ಬಾಲಗೋಪಾಲ ವೇಷ) ಎರಡು ಹುಡುಗರು. ಹಾಕುವ ವೇಷ (ಬಣ್ಣ, ಮುಂಡಾಸು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಥವಾ ಅವರ ಸ್ಥಾನ (ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ) ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದ್ಧತಿ, ಪ್ರಧಾನ ವೇಷಧಾರಿಯನ್ನು 'ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಭಾಷೆ, ಈತನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಮುಖ್ಯ ವೇಷವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಥಾನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈತನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾ: 'ರಂಕಾಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ರಾಂಗದ, 'ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣ, ಆದರೆ ಬಭ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ', 'ಸಂಧನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ, ಸುಧನ್ವರು ಕಥಾನಾಯಕರಾದರೂ, ಗತ್ತು, ಗೌರವ, ಸಂಯಮದ ಹಿರಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನನ ವೇಷವನ್ನು ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಥಾನಾಯಕನಿಗ ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿಗೂ ಯಾವಾ ಗಲ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ತಪ್ಪು, ಎರಡನೇ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಾಗವತನೇ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಸತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ವೇಷ ಹಾಕ ದಿದ್ದರೂ ಒಂದನೇ ವೇಷ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಎರಡನೇ ವೇಷ. ಇನ್ನೊಂ ವಿವರಣೆಯಂತೆ, ಸಂಬಳ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದನೆಯವ ಭಾಗವತ, ಎರಡನೆ ಂದು<noinclude></noinclude> g4wokzt7o2mrih2pdiwmufrv4k0ozgj 325043 325042 2026-06-19T13:06:20Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> ಸಾಹಿತ್ಯ ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಒದಗಿಸಬೇಕಾದುದು ಆಟ ಆಡಿಸುವವರ ಜವಾ ಬಾರಿ. ಅನ್ನ, ಹುಳಿ (ಸಾಂಬಾರು), ಗಜು - ಇವಿಷ್ಟೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟ ಕ್ಕಿರುವುದು. ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು 'ಸಮತೂಕ'ವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಉಂಡು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು, ಹಗಲು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದು ಹೇಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಂದಿನ ಕಲಾವಿದರ ಬಾಳನ್ನು ಎಣಿಸುವಾದ ಮೈ ಜುಂ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. {{center|ಭಾಗ-೨: ಮೇಳದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು}} ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರವುಖ ಭಾಗಿಗಳಾದ ಕಲಾವಿದರು (ವೇಷಧಾರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಮೇಳದ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು-ಹೀಗೆ ಮೇಳದವರನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಜನ. ಎರಡನೇ ವೇಷ-1, ಪುರುಷ ವೇಷ-1, ವಂಡಾಸು ವೇಷ-2, ವರನೇ ವೇಷ-1, ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ-1, ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಮೂರನೇ ಸಖೀ ವೇಷ-1, ಬಣ್ಣದ ವೇಷ-1, ಹಾಸ್ಯ-1, ಇವರಲ್ಲದೆ {{gap}}ವೇಷಧಾರಿಗಳು ನಿತ್ಯ ವೇಷಕ್ಕೆ (ಬಾಲಗೋಪಾಲ ವೇಷ) ಎರಡು ಹುಡುಗರು. ಹಾಕುವ ವೇಷ (ಬಣ್ಣ, ಮುಂಡಾಸು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಥವಾ ಅವರ ಸ್ಥಾನ (ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ) ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದ್ಧತಿ, {{gap}}ಪ್ರಧಾನ ವೇಷಧಾರಿಯನ್ನು 'ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಭಾಷೆ, ಈತನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಮುಖ್ಯ ವೇಷವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಥಾನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈತನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾ: 'ರಂಕಾಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ರಾಂಗದ, 'ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣ, ಆದರೆ ಬಭ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ', 'ಸಂಧನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ, ಸುಧನ್ವರು ಕಥಾನಾಯಕರಾದರೂ, ಗತ್ತು, ಗೌರವ, ಸಂಯಮದ ಹಿರಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನನ ವೇಷವನ್ನು ಎರಡನೆ ವೇಷಧಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಥಾನಾಯಕನಿಗ ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿಗೂ ಯಾವಾ ಗಲ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ತಪ್ಪು, ಎರಡನೇ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಾಗವತನೇ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಸತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ವೇಷ ಹಾಕ ದಿದ್ದರೂ ಒಂದನೇ ವೇಷ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಎರಡನೇ ವೇಷ. ಇನ್ನೊಂ ವಿವರಣೆಯಂತೆ, ಸಂಬಳ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದನೆಯವ ಭಾಗವತ, ಎರಡನೆ ಂದು<noinclude></noinclude> n499mt3cqh39r0nnlmkzg244hzdqou6 325044 325043 2026-06-19T13:09:34Z Vaishnu Pilar 7883 325044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>ಸಾಹಿತ್ಯ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಒದಗಿಸಬೇಕಾದುದು ಆಟ ಆಡಿಸುವವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅನ್ನ, ಹುಳಿ (ಸಾಂಬಾರು), ಗಜ್ಜೆ — ಇವಿಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟಕ್ಕಿರುವುದು. ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು 'ಸಮತೂಕ'ವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಉಂಡು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು, ಹಗಲು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದು ಹೇಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಂದಿನ ಕಲಾವಿದರ ಬಾಳನ್ನು ಎಣಿಸುವಾಗ ಮೈ ಜುಂ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. {{center|ಭಾಗ–೨ : ಮೇಳದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು}} ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಿಗಳಾದ ಕಲಾವಿದರು (ವೇಷಧಾರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಮೇಳದ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು — ಹೀಗೆ ಮೇಳದವರನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಜನ. ಎರಡನೇ ವೇಷ–1, ಪುರುಷ ವೇಷ–1, ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ–2, ಕಿರೀಟ ವೇಷ–1, ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ–1, ಸಖೀ ವೇಷ–1, ಮೂರನೇ ಸಖೀ ವೇಷ–1, ಬಣ್ಣದ ವೇಷ–1, ಹಾಸ್ಯ–1. ಇವರಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯ ವೇಷಕ್ಕೆ (ಬಾಲಗೋಪಾಲ ವೇಷ) ಎರಡು ಹುಡುಗರು. ಹಾಕುವ ವೇಷ (ಬಣ್ಣ, ಮುಂಡಾಸು ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಥವಾ ಅವರ ಸ್ಥಾನ (ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ) ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದ್ಧತಿ. ಪ್ರಧಾನ ವೇಷಧಾರಿಯನ್ನು 'ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಭಾಷೆ. ಈತನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಮುಖ್ಯ ವೇಷವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಥಾನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈತನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾ: 'ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಾಂಗದ, 'ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣ. ಆದರೆ 'ಬಭ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ', 'ಸುಧನ್ವ ಕಾಳಗ'ಗಳಲ್ಲಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ, ಸುಧನ್ವರು ಕಥಾನಾಯಕರಾದರೂ, ಗತ್ತು, ಗೌರವ, ಸಂಯಮದ ಹಿರಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಅರ್ಜುನನ ವೇಷವನ್ನು ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಥಾನಾಯಕನಿಗೂ ಎರಡನೇ ವೇಷಧಾರಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. 'ಎರಡನೇ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಾಗವತನೇ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ವೇಷ ಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಒಂದನೇ ವೇಷ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಎರಡನೇ ವೇಷ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯಂತೆ, ಸಂಬಳ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂದನೆಯವನು ಭಾಗವತ, ಎರಡನೆಯವನು...<noinclude></noinclude> rqh06c7her1kwejqdskhwlumjobaabs 104 100648 325037 282278 2026-06-19T12:56:50Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>447 ಸಾಬೂನು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಳ 'ಹಿರಿಯು'ವಾಗ, ಅರ್ಥಾತ್ ತಿರುಗಾಟದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬಟವಾಡೆಯಾದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಅವನ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಕಳು' ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಮೇಳಗಳು ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯ 4 ಅಥವಾ 5 ದಿನ ರಜೆ. (ಈ ರಜೆಯ ಅವಧಿಗೆ 'ಆಡಿಕೆ' ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತದಿನ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೂಡಿ ಆಡುವ ಆಟಕ್ಕೆ 'ಕೂಡಿಗೆ ಆಟ' ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನು ರಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ದಿನ ಒಂದರ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಅವನ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ (Fine) ದಂಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಂಡಕ್ಕೆ 'ಕಳ್ಳು' ಅಥವಾ 'ಉಳಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು, ತಿಂಗಳಿಡೀ ರಜೆಯಾದರೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ವೇಷ ಹಾಕಬೇಕಾದವನು ಒಂದೇ ವೇಷಮಾಡಿ ಮಲಗಿದರೆ (ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರೂ) ಅದಕ್ಕೂ ಅವನು ದಂಡ ತೆರಬೇಕು (ಅರ್ಧ ಕಳು). ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಳ ಮುಗಿಯುವಾಗ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಆದ 'ಕಳು, ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಕಲಾವಿದರು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದುದೂ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದರ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ದಾರುಣತೆ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆ, ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಹಣ ಮಾಡುವುದೇ (ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ) ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. {{gap}}ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಕರ್ಯ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ. ಅವರ ಕಸುಬು ನಿಜವಾಗಿಯೂ 'ನಿಶಾಚರ ವೃತ್ತಿ', ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಟ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ. ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮೈಲು ನಡಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ರಾತ್ರಿಯ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತಲೇ ಮೇಳದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊರೆ ಯಾಳುಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮರುದಿನ ಆಟ ಆಗುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಪರಿಚಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿರ ಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ದಾರಿ ತಿಳಿಯು ವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾವು ನಡೆದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟ ಮಾಡಿಸುವ ಯಜಮಾನರು ತೋರಿಸುವ ಬಿಡಾರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸು ತ್ತಾರೆ. ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಳದ ವರಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು (ಇದನ್ನು 'ಪಡಿ' ಅಥವಾ 'ಪಡಿ<noinclude></noinclude> aj09nb7wvdanjn5gqyworokcobn9g9s 325038 325037 2026-06-19T12:58:04Z Vaishnu Pilar 7883 325038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> 447 ಸಾಬೂನು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಳ 'ಹಿರಿಯು'ವಾಗ, ಅರ್ಥಾತ್ ತಿರುಗಾಟದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬಟವಾಡೆಯಾದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಅವನ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಕಳು' ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಮೇಳಗಳು ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯ 4 ಅಥವಾ 5 ದಿನ ರಜೆ. (ಈ ರಜೆಯ ಅವಧಿಗೆ 'ಆಡಿಕೆ' ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತದಿನ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೂಡಿ ಆಡುವ ಆಟಕ್ಕೆ 'ಕೂಡಿಗೆ ಆಟ' ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನು ರಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ದಿನ ಒಂದರ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಅವನ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ (Fine) ದಂಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಂಡಕ್ಕೆ 'ಕಳ್ಳು' ಅಥವಾ 'ಉಳಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು, ತಿಂಗಳಿಡೀ ರಜೆಯಾದರೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ವೇಷ ಹಾಕಬೇಕಾದವನು ಒಂದೇ ವೇಷಮಾಡಿ ಮಲಗಿದರೆ (ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರೂ) ಅದಕ್ಕೂ ಅವನು ದಂಡ ತೆರಬೇಕು (ಅರ್ಧ ಕಳು). ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಳ ಮುಗಿಯುವಾಗ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಆದ 'ಕಳು, ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಕಲಾವಿದರು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದುದೂ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದರ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ದಾರುಣತೆ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆ, ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಹಣ ಮಾಡುವುದೇ (ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ) ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. {{gap}}ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಕರ್ಯ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ. ಅವರ ಕಸುಬು ನಿಜವಾಗಿಯೂ 'ನಿಶಾಚರ ವೃತ್ತಿ', ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಟ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ. ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮೈಲು ನಡಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ರಾತ್ರಿಯ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತಲೇ ಮೇಳದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊರೆ ಯಾಳುಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮರುದಿನ ಆಟ ಆಗುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಪರಿಚಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿರ ಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ದಾರಿ ತಿಳಿಯು ವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾವು ನಡೆದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟ ಮಾಡಿಸುವ ಯಜಮಾನರು ತೋರಿಸುವ ಬಿಡಾರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸು ತ್ತಾರೆ. ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಳದ ವರಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು (ಇದನ್ನು 'ಪಡಿ' ಅಥವಾ 'ಪಡಿ<noinclude></noinclude> 3skyewxxt7qx8r4bp6b9z8rp7fyfeqb 325039 325038 2026-06-19T12:58:36Z Vaishnu Pilar 7883 325039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> 447{{gap}} ಸಾಬೂನು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಳ 'ಹಿರಿಯು'ವಾಗ, ಅರ್ಥಾತ್ ತಿರುಗಾಟದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬಟವಾಡೆಯಾದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಅವನ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಕಳು' ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಮೇಳಗಳು ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯ 4 ಅಥವಾ 5 ದಿನ ರಜೆ. (ಈ ರಜೆಯ ಅವಧಿಗೆ 'ಆಡಿಕೆ' ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತದಿನ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೂಡಿ ಆಡುವ ಆಟಕ್ಕೆ 'ಕೂಡಿಗೆ ಆಟ' ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನು ರಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ದಿನ ಒಂದರ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಅವನ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ (Fine) ದಂಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಂಡಕ್ಕೆ 'ಕಳ್ಳು' ಅಥವಾ 'ಉಳಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು, ತಿಂಗಳಿಡೀ ರಜೆಯಾದರೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ವೇಷ ಹಾಕಬೇಕಾದವನು ಒಂದೇ ವೇಷಮಾಡಿ ಮಲಗಿದರೆ (ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರೂ) ಅದಕ್ಕೂ ಅವನು ದಂಡ ತೆರಬೇಕು (ಅರ್ಧ ಕಳು). ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಳ ಮುಗಿಯುವಾಗ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಆದ 'ಕಳು, ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಕಲಾವಿದರು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದುದೂ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದರ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ದಾರುಣತೆ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆ, ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಹಣ ಮಾಡುವುದೇ (ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ) ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. {{gap}}ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಕರ್ಯ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ. ಅವರ ಕಸುಬು ನಿಜವಾಗಿಯೂ 'ನಿಶಾಚರ ವೃತ್ತಿ', ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಟ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ. ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮೈಲು ನಡಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ರಾತ್ರಿಯ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತಲೇ ಮೇಳದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊರೆ ಯಾಳುಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮರುದಿನ ಆಟ ಆಗುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಪರಿಚಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿರ ಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ದಾರಿ ತಿಳಿಯು ವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾವು ನಡೆದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟ ಮಾಡಿಸುವ ಯಜಮಾನರು ತೋರಿಸುವ ಬಿಡಾರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸು ತ್ತಾರೆ. ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಳದ ವರಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು (ಇದನ್ನು 'ಪಡಿ' ಅಥವಾ 'ಪಡಿ<noinclude></noinclude> cctjhla5bthd3j5bc84cnylfw6udt9s 325040 325039 2026-06-19T12:59:15Z Vaishnu Pilar 7883 325040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> ಸಾಬೂನು ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಳ 'ಹಿರಿಯು'ವಾಗ, ಅರ್ಥಾತ್ ತಿರುಗಾಟದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬಟವಾಡೆಯಾದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದು ಅವನ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಕಳು' ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಮೇಳಗಳು ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯ 4 ಅಥವಾ 5 ದಿನ ರಜೆ. (ಈ ರಜೆಯ ಅವಧಿಗೆ 'ಆಡಿಕೆ' ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತದಿನ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೂಡಿ ಆಡುವ ಆಟಕ್ಕೆ 'ಕೂಡಿಗೆ ಆಟ' ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದನು ರಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ದಿನ ಒಂದರ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಅವನ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ (Fine) ದಂಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದಂಡಕ್ಕೆ 'ಕಳ್ಳು' ಅಥವಾ 'ಉಳಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು, ತಿಂಗಳಿಡೀ ರಜೆಯಾದರೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ವೇಷ ಹಾಕಬೇಕಾದವನು ಒಂದೇ ವೇಷಮಾಡಿ ಮಲಗಿದರೆ (ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರೂ) ಅದಕ್ಕೂ ಅವನು ದಂಡ ತೆರಬೇಕು (ಅರ್ಧ ಕಳು). ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಳ ಮುಗಿಯುವಾಗ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಆದ 'ಕಳು, ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಕಲಾವಿದರು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದುದೂ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದರ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ದಾರುಣತೆ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆ, ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಹಣ ಮಾಡುವುದೇ (ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ) ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. {{gap}}ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಕರ್ಯ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ. ಅವರ ಕಸುಬು ನಿಜವಾಗಿಯೂ 'ನಿಶಾಚರ ವೃತ್ತಿ', ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಟ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ. ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮೈಲು ನಡಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ರಾತ್ರಿಯ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತಲೇ ಮೇಳದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊರೆ ಯಾಳುಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮರುದಿನ ಆಟ ಆಗುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಪರಿಚಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿರ ಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಹೊರೆಯಾಳುಗಳು ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ದಾರಿ ತಿಳಿಯು ವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾವು ನಡೆದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟ ಮಾಡಿಸುವ ಯಜಮಾನರು ತೋರಿಸುವ ಬಿಡಾರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸು ತ್ತಾರೆ. ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಳದ ವರಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು (ಇದನ್ನು 'ಪಡಿ' ಅಥವಾ 'ಪಡಿ<noinclude></noinclude> l1hlrvqzhdr91z8x9krf7s8tm28zct0 104 100650 325045 282280 2026-06-19T13:12:19Z Vaishnu Pilar 7883 325045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>{{center| [[File:ಪ್ರಸ್ತುತಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf/200|400px]] }} {{center|ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಣ್ಣದ ವೇಷ}}<noinclude></noinclude> rs9sg3swz7n98xawebf6gehbeqjz0j0 325046 325045 2026-06-19T13:13:09Z Vaishnu Pilar 7883 325046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ಯಕ್ಷಗಾನ_ಮಕರಂದ.pdf |Page = 711 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 75 |oTop = 149 |oLeft = 180 |Location = center |Description = }} ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ<noinclude></noinclude> cqseosj1yeg8bi26t16ngvca3sv2jd8 325047 325046 2026-06-19T13:14:02Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>{{Img |Image = ಪ್ರಸ್ತುತಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf |Page = 711 |Width = 300 |Location = center |Description = ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ }}<noinclude></noinclude> sv0szd9xqzqrw9x7rnqmiy60bi1t5az 325048 325047 2026-06-19T13:15:58Z Vaishnu Pilar 7883 325048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>{{Img |Image=ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf |Page=711 |Width=350 |Location=center |Description=ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ }}<noinclude></noinclude> 08ha2jyxtaifaj10bp9u9upofs8a4j5 325049 325048 2026-06-19T13:17:35Z Vaishnu Pilar 7883 325049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> {{Img |Image=ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf |Page=711 |Width=350 |Location=center |Description=ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ }}<noinclude></noinclude> mdj828uhzm2c4tysgy2dyql881afyki 325050 325049 2026-06-19T13:18:35Z Vaishnu Pilar 7883 325050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> {{Img |Image=ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf |Page=711 |Width=350 |Location=center |Description=ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ [[ಚಿತ್ರ:ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf|thumb]] }}<noinclude></noinclude> crcend2ggq7rggtxnd5do4wii9quw8u 325066 325050 2026-06-19T13:52:50Z Vaishnu Pilar 7883 325066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>[[File:ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf|page=711|500px|center]]<noinclude></noinclude> qy0gf8p8jio5nb1uhndl88wxshtenb5 104 100682 325051 282313 2026-06-19T13:23:04Z Vaishnu Pilar 7883 325051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>{{center|ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ}} {{FreedImg | file = ಪ್ರಸ್ತುತಯಕ್ಷಗಾನ ಮುಖವರ್ಣನೆ.pdf | page = 209 }} # ಕಿರೀಟ # ಮುಖದ ಬಣ್ಣ # ಭುಜಕೀರ್ತಿ # ಕವಚ # ವೀರಗಾಸೆ # ಎದೆಪಟ್ಟಿ # ಗಗ್ಗರ (ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ) # ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ # ಗಿಡಿ<noinclude></noinclude> njwguljyp7i13ctrgixju8nr2trqvih 325052 325051 2026-06-19T13:27:27Z A826 6806 325052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude> {{center|ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ}} {{Css image crop |Image = ಯಕ್ಷಗಾನ_ಮಕರಂದ.pdf |Page = 712 |bSize = 422 |cWidth = 203 |cHeight = 288 |oTop = 134 |oLeft = 116 |Location = center |Description = }} # ಕಿರೀಟ # ಮುಖದ ಬಣ್ಣ # ಭುಜಕೀರ್ತಿ # ಕವಚ # ವೀರಗಾಸೆ # ಎದೆಪಟ್ಟಿ # ಗಗ್ಗರ (ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ) # ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ # ಗಿಡಿ<noinclude></noinclude> 39s87ss16bfslsdoc8rhx0f88q68eqv 325053 325052 2026-06-19T13:28:11Z A826 6806 325053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude> {{center|ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ}} {{Css image crop |Image = ಯಕ್ಷಗಾನ_ಮಕರಂದ.pdf |Page = 712 |bSize = 422 |cWidth = 203 |cHeight = 298 |oTop = 134 |oLeft = 116 |Location = center |Description = }} # ಕಿರೀಟ # ಮುಖದ ಬಣ್ಣ # ಭುಜಕೀರ್ತಿ # ಕವಚ # ವೀರಗಾಸೆ # ಎದೆಪಟ್ಟಿ # ಗಗ್ಗರ (ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ) # ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ # ಗಿಡಿ<noinclude></noinclude> m8lp1ijb2khqvburkflxljwr3y3ah8y 325054 325053 2026-06-19T13:29:58Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude> {{center|ಮುಂಡಾಸು ವೇಷ}} {{Css image crop |Image = ಯಕ್ಷಗಾನ_ಮಕರಂದ.pdf |Page = 712 |bSize = 422 |cWidth = 203 |cHeight = 298 |oTop = 134 |oLeft = 116 |Location = center |Description = }} # ಕಿರೀಟ # ಮುಖದ ಬಣ್ಣ # ಭುಜಕೀರ್ತಿ # ಕವಚ # ವೀರಗಾಸೆ # ಎದೆಪಟ್ಟಿ # ಗಗ್ಗರ (ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ) # ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ # ಗಿಡಿ<noinclude></noinclude> mzz4f9hlll3cjcdjfisbemg61smbfun 104 100684 325056 282315 2026-06-19T13:41:03Z Vaishnu Pilar 7883 325056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%97%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%82%E0%B2%A6.pdf<noinclude></noinclude> 75yh210wlk14b55c1bg0sadt459jd9e 325058 325056 2026-06-19T13:43:14Z Vaishnu Pilar 7883 325058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>[[File:ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf|ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ]]<noinclude></noinclude> dsaszjyjiusqnk1orhlzk3fom7jqbfj 325063 325058 2026-06-19T13:48:00Z Vaishnu Pilar 7883 325063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="PraneethGanesh" /></noinclude>* ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮುಂಡಾಸುಗಳು, ಭುಜಕೀರ್ತಿ, ಗೆಜ್ಜೆ, ಎದೆಪಟ್ಟಿ, ಕವಚಗಳು, ಕರ್ಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗಳ ಬಣ್ಣದ ಕೀರ್ತಿಗಳು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬಲರಾಮ ಪಾತ್ರಗಳ ತಲಾಲಂಕಾರಗಳು, ಗೆಜ್ಜೆ. [[File:ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf|page=202|500px|center]] {{center|ವಿವಿಧ ತಲಾಲಂಕಾರಗಳು}} {{center|ಕವಚಗಳು, ಭುಜಕೀರ್ತಿ, ಮಾಲೆ (ಎದೆಪಟ್ಟಿ), ಕರ್ಣಾಭರಣ, ಗೆಜ್ಜೆ}}<noinclude></noinclude> 528ck42jptjenl621tngbcyem33y2n1 325064 325063 2026-06-19T13:49:01Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>{{Img |Image=ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf |Page=713 |Width=500 |Location=center }}<noinclude></noinclude> ps3wqbpspr38dcla8wmj1zi38xfgyiw 325065 325064 2026-06-19T13:51:04Z Vaishnu Pilar 7883 325065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>[[File:ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf|page=713|500px|center]]<noinclude></noinclude> 8hcg20qjod4ctgm8n22m53k1z5m7gym 104 100685 325067 282316 2026-06-19T13:54:08Z Vaishnu Pilar 7883 /* Proofread */ 325067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vaishnu Pilar" /></noinclude>[[File:ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಕರಂದ.pdf|page=714|500px|center]]<noinclude></noinclude> 09jkqe5pt29fjjhqmie5cid7yf3klke 8 120958 325069 2026-06-19T13:56:20Z A826 6806 ಹೊಸ ಪುಟ: Crop Image 325069 wikitext text/x-wiki Crop Image rhesi464g7veeo315048az8mogvzkja 106 120959 325074 2026-06-20T09:53:35Z Shyam 2808 8562 ಹೊಸ ಪುಟ: 325074 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಆಶ್ರಮವಾಸಿ |Language=kn |Volume=159 |Author=ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟಿಮನಿ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ಪ್ರತಿಭಾ ಮುದ್ರಣ, ಧಾರವಾಡ |Address= |Year=1956 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source= |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 4tv1tib1bjaub3100yweg8ohs26dfka 106 120960 325075 2026-06-20T10:03:23Z Shyam 2808 8562 ಹೊಸ ಪುಟ: 325075 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source= |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} eqa2htnnic7xq3pq0grpolt7n7qfvbo 325076 325075 2026-06-20T10:05:02Z Shyam 2808 8562 325076 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 49ykvxqkawla3lzij1mvctjyxw8ja97 325077 325076 2026-06-20T10:09:21Z Shyam 2808 8562 325077 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} f36nhg08ppiiymx58qt60r5i1t5rz3g 325078 325077 2026-06-20T10:20:06Z Shyam 2808 8562 325078 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1=1 /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} r10kwzi2wpqyxx6lmxwz7rbnm38dk7x 325079 325078 2026-06-20T10:21:00Z Shyam 2808 8562 325079 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 6to326 /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} ai5uzp80br98dmiz5vprzmw9yr51g9z 325081 325079 2026-06-20T10:52:49Z A826 6806 325081 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=ಅಭಯ |Language=kn |Volume=326 |Author=Niranjana |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Sudarshana Prakashana |Address= |Year=1954 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 80i64gviofx97h8g9vw2auae1t1s114 104 120961 325080 2026-06-20T10:34:35Z Viveka BG 8559 /* Proofread */ 325080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Viveka BG" /></noinclude>ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡ 9 ಸರೋಜ: ನಂಗೇನ್ಬೇಡ ನಿನ್ಹಾಳ್ಕಾಫಿ (ತಾನೂ ರಭಸದಿಂದ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಧಡರ್ನೆ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಳು) ರಾ.ರಾ--ಬ್ಯಾಡಿದ್ರೆ ಸಾಯ್ಲಿ. ಎಲ್ಲೋ ಅನಿಷ್ವ ಸಹವಾಸ, ಒಳ್ಳೇ ಮಾತ್ಗು, ಸಗ್ಲೋಲ್ಲ, ಒದ್ರೋ ಸಗ್ಗೂಲ್ಲ. ಏನಾಗಿದ್ದೆಮ್ಮಾ ಶಾಂತೂ ಇವನ್ಗೆ ? ಶಾಂತು :-.. ಎನಿಲ್ಲಪ್ಪ ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ, ಮಂಡಿ, ಮೊಣಕೈ ಸ್ವಲ್ಪ ತರಚಿದೆ ಅಷ್ಟೆ . ( (ಸೀನಿಗೆ) ಬಾಪ್ಪ, “ಔಷಧ" ಹಚ್ತೀನಿ,ಬಾ. ರಾ.ರಾ.:- ಎಲ್ಲಿ... ತ್ಸು,ತ್ಸು,ತ್ಸು,ತ್ಸು,ತ್ಸು .....ರಕ್ತ ಬಂದ್ಬಿಟ್ಟಿದ್ಯ ಲ್ಲೋಪ್ಪಾ-ಹೋಗು ಹೋಗು ಜಾಣ, ಔಷಧಿ ಹಚ್ಚಿಸ್ಕೋ ಹೋಗು. (ಶಾಂತೂ, ಸೀನಿ ನಿಷ್ಕ್ರಮಿಸುವರು. ಸೀತ ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಾಫಿ ತರುವಳು. ಸರೋಜ ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಂತೆ ಬೀದಿ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೊರಟು, ಮಧ್ಯೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವಳು) ಸೀತ: ತೊಗೊ, ಸರೋಜ, ತುಂಬಾ ಹಾಲ್ಹಾಕ್ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ತoದಿ ದೀನಿ. ಸರೋಜ:- ಇಷ್ಟೊತ್ತಾದ್ಮೇಲ್ನನಗ್ವೇಡಾ.(ಲೋಟ ಹಾರಿಸಿ ಬೀದಿ ಬಾಗಿಲು ಸೇರುತ್ತಾ) ನಿಮ್ಹಾಳ್ಕಾಪಿ ನೀವೇ ಕುಡ್ಕುಳಿ.ನಾನೆತ್ಲಾಗಾದ್ರ ಹಾಳಾಗ್ಹೋಗ್ತೇನೆ. ಸೀತ:- ಆಯ್ಯೋ ಹ್ಯಾಸರ ಕತ್ತೇ ( ಕಾಫಿ ಹನಿಗಳನ್ನು ಸೆರಗಿನಿಂದ ಕೊತುವತ್ತಾ) ಹಾಳಾಗ್ಹೋಗು, ಯಾಕ್ಟೇಡ ಅನ್ನೋರು. ರಾ.ರಾ: ಯಾಕ್ಕಾಕೆ ಮಾಡು ಉಪಚಾರ, ಷೋಡಶೋಪಚಾರ, ಮಗಳ್ಗೆ ಸೀತೆ:-( ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿ ಲೋಟ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ) ಈ ಹಾಳು ಪ್ರಾರಬ್ಧದಿಂದ ನಮ್ಗೇನ್ಮೂರ್ಕಸಿನ್ಮಾಮುರ್ಯಾದೆ ಬರೋಲ್ಲ; ರಾ.ರಾ:-- ಮರ್ಯಾದೆ ಮುಂಡಾಮೊಚ್ತು. ಕಾಫಿ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಂದ್ಕೂಡ್ಲಿಲ್ಲಂತ ಆ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗ್ನ ಗುಂಡಾ ಮುಂಡಾ ಎಲ್ಲಾ 2<noinclude></noinclude> kwsb7oxuwf78rz8odgrxr400ee87l0u