Гималайла

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="krc">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>krcwiki</dbname>
    <base>https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Къуллукъ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сюзюу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Къошулуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Къошулуучуну сюзюу</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедия сюзюу</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлны сюзюу</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-ни сюзюу</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблонну сюзюу</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Болушлукъ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Болушлукъну сюзюу</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны сюзюу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Гималайла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1302</id>
    <revision>
      <id>123739</id>
      <parentid>101275</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>123739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2272" sha1="1s02qvn35bgiqx27hwa638wooxj7ppz" xml:space="preserve">{{Тау система
| Аты=Гималайла
| Сураты=Himalaya composite.jpg
| Суратны ачыкълау=Гималайла космосдан
| Эм мийик джери=[[Эверест|Эверест тау]] (8848 м)
| Тургъан джери= Индия, Непал, Къытай, Пакистан, Бутан
| Координатлары= 
| Баш тау аркъа= 
| Узунлугъу= 2900 км
| Кенглиги= 350 км
| Майданы= 
| Къуралгъан заманы= 
}}

'''Гималайла''' ([[Санскрит тил|санскр.]] हिमालय, «къарланы джери», [[Хинди тил|хин.]] हिमालय, [[Непал тил|непал.]] हिमालय, [[Къытай тил|къыт.]] 喜馬拉雅山脈) — эм мийик тау система [[Джер]]де. Гималайла Тибет таула (шималад) бла Инд-Ганг (къыбылада) тюзню орталарында орналыбды. Гималайла къаты белгиленнген климат эм табийгъат ырджыдыла Орта Азияны тау къум тюзлери бла Къыбыла Азияны тропик ландшафтыны орталарында.

Гималайла [[Индия]]ны, [[Непал]]ны, [[Къытай]]ны (Тибетни), [[Пакистан]]ны, [[Бутан]]ны территорияларында джайылыбды. 

Гималай системаны узунлугъу 2400 км-ден кёб, кенглиги 350 км-ден. Орта мийиклиги къаяланы — 6000 м, максимал мийиклик 8848 м — [[Джомолунгма]] (Эверест). 10 тау баш барды мийиклиги 8000 м-ден кёб болгъан.

Имаул — буруннгу грекле бла римлиледе аты. Хималайя (санскрит тилде — «къарны джери») — Инд сууну ёзенинде джашагъанла минг джылла мындан алгъа берген атды.

== Белгиле ==
{{Commonscat|Himalaya|Гималайла}}
{{Азияны тау системалары}}

[[Категория:Тау тизгинле]]</text>
      <sha1>1s02qvn35bgiqx27hwa638wooxj7ppz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>123740</id>
      <parentid>123739</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>123740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="5gx8quaxu98jlfvasa358xkmoe5li1a" xml:space="preserve">{{Тау система
| Аты=Гималайла
| Сураты=Himalaya composite.jpg
| Суратны ачыкълау=Гималайла космосдан
| Эм мийик джери=[[Эверест|Эверест тау]] (8848 м)
| Тургъан джери= Индия, Непал, Къытай, Пакистан, Бутан
| Координатлары= 
| Баш тау аркъа= 
| Узунлугъу= 2900 км
| Кенглиги= 350 км
| Майданы= 
| Къуралгъан заманы= 
}}

'''Гималайла''' ([[Санскрит тил|санскр.]] हिमालय, «къарланы джери», [[Хинди тил|хин.]] हिमालय, [[Непал тил|непал.]] हिमालय, [[Къытай тил|къыт.]] 喜馬拉雅山脈) — эм мийик тау система [[Джер]]де. Гималайла Тибет таула (шималад) бла Инд-Ганг (къыбылада) тюзню орталарында орналыбды. Гималайла къаты белгиленнген климат эм табийгъат ырджыдыла Орта Азияны тау къум тюзлери бла Къыбыла Азияны тропик ландшафтыны орталарында.

Гималайла [[Индия]]ны, [[Непал]]ны, [[Къытай]]ны (Тибетни), [[Пакистан]]ны, [[Бутан]]ны территорияларында джайылыбды. 

Гималай системаны узунлугъу 2400 км-ден кёб, кенглиги 350 км-ден. Орта мийиклиги къаяланы — 6000 м, максимал мийиклик 8848 м — [[Джомолунгма]] (Эверест). 10 тау баш барды мийиклиги 8000 м-ден кёб болгъан.

Имаул — буруннгу грекле бла римлиледе аты. Хималайя (санскрит тилде — «къарны джери») — Инд сууну ёзенинде джашагъанла минг джылла мындан алгъа берген атды.

== Белгиле ==
{{Commonscat|Himalaya|Гималайла}}
{{Азияны тау системалары}}

[[Категория:Тау тизгинле]]
[[Категория:Гималайла]]</text>
      <sha1>5gx8quaxu98jlfvasa358xkmoe5li1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Азияны тау системалары</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9796</id>
    <revision>
      <id>123734</id>
      <parentid>94899</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>123734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="i45r53wp7y4urkr0s45vonxwes303zl" xml:space="preserve">{{Navbox 
|аты             = Азияны тау системалары
|изображение     = [[Файл:MountainsPortalImage.jpg|37px]]
|башлыкъ         = Азияны тау системалары
|список1 =&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Алтай таула|Алтай]] {{!}} [[Антиливан]] {{!}} [[Уллу Кавказ]] {{!}} [[Бырранга]] {{!}} [[Кюнчыгъыш Саян]] {{!}} [[Гандисышань]] {{!}} [[Гималайла]] {{!}} [[Гиндукуш]] {{!}} [[Джугджур]] {{!}} [[Кюнбатыш Саян]] {{!}} [[Имеон (тау)|Имеон]] {{!}} [[Кавказ таула|Кавказ]] {{!}} [[Къаракъорум (тау система)|Къаракъорум]] {{!}} [[Копетдаг]] {{!}} [[Куньлунь]] {{!}} [[Гитче Кавказ]] {{!}} [[Памир]]&amp;nbsp;{{!}} [[Сихотэ-Алинь]] {{!}} [[Становое таула]] {{!}} [[Тянь-Шань]] {{!}} [[Урал таула|Урал]] {{!}} [[Хамар-Дабан]] {{!}} [[Эльбурс]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Шаблонла:География]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i45r53wp7y4urkr0s45vonxwes303zl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Биринчи Шанхай сермешиу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10400</id>
    <revision>
      <id>123731</id>
      <parentid>99787</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VDJ1543</username>
        <id>12001</id>
      </contributor>
      <origin>123731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8369" sha1="cga5i5bzz8m9k3ks38fz05bl77qrgy5" xml:space="preserve">{{Къазауат
|conflict    ='''Биринчи Шанхай сермешиу'''
|partof      = [[Экинчи япон-къытай къазауат]]
|сурат       = [[Файл:Chinese soldiers of the 19th Army fighting in Chabei district.jpg|300px]]
|башлыкъ     = 19-чу къытай аскерни джаяу аскерчилери бетджанлада.
|датасы      = [[28-чи январь]] — [[3-чю март]] [[1932]]
|джери       = [[Шанхай]], [[Къытай]].
|чуруму      = 
|эсеби       = Японияны хорламы. Шанхайны демилитаризациясы
|къаршчы1    = {{Байракъландырыу|Къытай Республика}}
|къаршчы2    = {{Байракъландырыу|Япон империя}}
|командир1   = {{Байракъ|Къытай Республика}} [[Цзян Гуаннай]] &lt;br /&gt;[[Чжан Чжичжун]]
|командир2   = {{Император аскерни байрагъы}} [[Сиракава, Ёсинори|Ёсинори Сиракава]] &lt;br /&gt;[[Канъитиро Тасиро]]
|къурманла1  = 13 000 &lt;br /&gt;10 000—20 000 граждан адам
|къурманла2  = 5 000
}}
'''Биринчи Шанхай сермешиу, 28-чи январны инциденти, 1932 джылда Шанхай къазауат''' деб [[Шанхай]] бла аны тёгерегинде [[Къытай Республика]] бла [[Япон империя]]ны аскерлерини арасында сермешиулеге айтылады.

== Ал тарихи ==
[[Мукден инцидент]]ден сора [[Квантун аскер]] къаршчыланыу сезмей [[Маньчжурия]]ны кючлейди, алайда бойсуннган [[Маньчжоу-го]] кърал къуралады. Япония Къытайда кесини эткисин кючлендирирге учуннганды, континентни теренине кирир ючюн плацдармла керек болгъандыла. Быллай нюзюрлеге эм бек келишген [[Экстерриториалыкъ|экстерриториал]] Шанхай болгъанды. Япон аскерчиле провакацияланы хазырлаб башлайдыла, 18-чи январда беш японлу буддист монах Шанхайда бир фабриканы туурасында тюйюледиле. Андан сора япон агентле удуруб ол фабрикагъа от салынады, алайда къозгъалыулада бир къытай полициячы ёледи. Шанхайда миллетни ичинде японлулагъа къаршчы хал кюч алады, халкъ япон товарланы бойкот этерге чагъырыб демонстрациягъа чыгъады.

Болум ыйыкъны ичинде амандан аман бола барады. 27-чи январгъа Шанханы джагъасында [[Японияны император флоту|Японияны  флотуну]] 30 чакълы кемеси рейдге сюеледи. Алада 40 самолет, 7000 аскерчи болгъанды. Япон правительстов Шанхайны властларына демонстарцияны айыблауун, тохтатыуун эмда заранны орнуна салырларын излеб, ультиматум салады. 28-чи январны ингиринде Шанхай ультиматумну тындырыргъа разы болгъанын билдиреди, алай а кече сагъат 12 бола кемеледен учхан самолетла Шанхайны бомбалаб башлайдыла.

== Сермешиу ==
[[Файл:19th Root Army, being in engagement with the Japanese in Chapei front.jpg|thumb|250px|right|Китай аскер полиция сермешиуде]]
3000 япон аскерчи джагъагъа тюшюб темир джол станцияла кибик нюзюрлеге джюрюб башлайдыла. 19-чу къытай аскерни бёлеклери алагъа кючлю къаршчылыкъ этедиле. японлула ызларына ыхтырыларгъа керек боладыла. Шанхай кюнбатыш къралланы эткисини сферасына киргени себебли, [[АБШ]], [[Уллу Британия]] бла [[Франция]] аллындан да Японияны аскер операцияларын тыярын излегендиле, алай а анда мобилизация тохтамагъанды. 30-чу январда [[Чан Кайши]] ара шахарны [[Нанкин]]ден [[Лоян]]нга кёчюреди. 12-чи февралда кюнбатыш къралланы инициативасы бла кюнлюк от тыйыу болады, ол заманда граждан адамлагъа болушлукъ этиледи. Япония эсе уа джангы ультиматум салады, аннга кёре къытайлыла аскерлерин шахардан 20 километрге узайтыргъа керек болгъанды.

Ультиматумну олсагъатлай унамайдыла да, император кючле 90 000 мингнге кёб боладыла. Андан сора сермешиуле андан да ачы боладыла. Аннга джууабха Чан Кайши 5-чи аскерни джибереди шахаргъа. 20-чы февралда граждан адамла джашагъан тийреле бомбаланыб башлайдыла, шахарда ёртемле джайыладыла. Япония кесини АТФ бла АХК кёбейтеди, алай бла къытай аскерчилени болумлары къоркъуулу болады. 29-чу февралда 11-чи япон дивизия къытайлыланы джакълау сызларыны ызына тенгизден тюшеди. Сыртларында келген японлуланы къытайлыла тенгизге ыхтыралмайдыла. 2-чи мартда 19-чу аскерни башчылыгъы ыхтырылу буйрукъ береди, 3-чи мартда къытайлыла шахарны къоядыла.

== Эсеблери ==
[[Файл:Linggu-5th-Army-monument-2910.jpg|thumb|250px|right|Сермешиуде ёлген къытай аскерчилеге эсгертме]]
4-чю мартда [[Миллетлени Лигасы]] урушну тыйылырн даулаб резолюцияны къабыл этеди. 6-чы мартда Къытай сермешиулени тохтатыр оноуну къабыл этеди. 14-чю мартда Лиганы келечилери Шанхайгъа келедиле. Алай а атышыула шахарда 5-чи майгъа дери баргъандыла. Шанхай мамырлыкъ кесаматха кёре Шанхай демилитаризацияланнган зона баямаланады, Къытай не Шанхайда, не аны къатында [[Сучжоу]] бла [[Куньшань|Куньшанда]] гарнизон тутаргъа эркин болмагъандыла. Япония эсе уа шахарда чекленнген аскер контингент тутаргъа эркинлик алгъанды. Къытайлыла бу кесаматны кеслерини сыйлырын тебленнген кибик кёредиле, аланы оюмларына кёре кюнбатыш къралла агрессиягъа кърашчы турур орнуна, къуру сермешиулени тохтатыб къойгъандыла.

== Джибериуле ==

* [http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=114 Сермешиу]
* [http://forum.axishistory.com/viewtopic.php?t=78115 Сермешиу]

[[Категория:Японияны тарихи]]
[[Категория:Къытайны тарихи]]
[[Категория:Алфавитге кёре сермешиуле]]</text>
      <sha1>cga5i5bzz8m9k3ks38fz05bl77qrgy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Телевидение</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17100</id>
    <revision>
      <id>123733</id>
      <parentid>115313</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Icodense</username>
        <id>11260</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Chcago → Chicago</comment>
      <origin>123733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56540" sha1="e3yidpyykj9hwhftr4gh9h8ukghb8y6" xml:space="preserve">[[Файл:LG전자-LG디스플레이, 세계최초 ‘105형 곡면 울트라HD TV’ 공개 (2).jpg|thumb|250px|Бек мийик кескинлиги болгъан модерн LED-телевизор]]

'''Телеви́дение''' ({{lang-en|TV — television}}, «ти ви» деб окъулады, {{lang-grc|τῆλε}} «узакъ» + {{lang-la|visio}} «кёрюу») — [[электробайлам]]ны технологиясыды,узакъ аралыкълагъа къымылдагъан суратланы джиберирге джораланнганды. [[Телерадиобериу]] бла [[видеогёзетлеу]]ге бёлюнеди. Халкъ ичинде телевизион программаланы чыгъаргъан эмда джайгъан къуралышланы орталама аты кибик да джюрюйдю. XX ёмюрню экинчи джарымындан башлаб уллу магъанасы болгъан [[Кёбчюлюк информацияны амаллары|кёбчлюк информацияны амалыды]], [[кёз ачыу]]да, [[узакъдан билим]] алыуда, [[джангылыкъла]] бла [[Реклама|рекламаны]] бериуде хайырландырылады.

Берилген телепрограммаланы сакъландырыу технологияла, сёз ючюн, [[видеомагнитофон]] эмда оптика [[видеодиск]]ле кибик, [[кинематограф]]ны чыгъармаларын джетишиулю этгенди, [[фильм]]ле къуру [[кинотеатр]]лада тюл, юй [[телевизор]]лада да къарарча болгъандыла. 2013-чю джылгъа бютеу дунияда [[юй мюлк]]лени 79 % эм азы бла бир телевизион алыучугъа ие болгъандыла &lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.tvtechnology.com/opinions/0087/the-state-of-television-worldwide/222681
 |title       = The State of Television, Worldwide
 |author      = Tom Butts
 |date        = 2013-12-06
 |work        = Opinions
 |publisher   = TV technology
 |accessdate  = 2016-12-16
 |lang        = en
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20150428042640/http://www.tvtechnology.com/opinions/0087/the-state-of-television-worldwide/222681
 |archivedate = 2015-04-28
 |deadlink    = yes
}}&lt;/ref&gt;. 1950-чи джылладан башлаб телевидение [[джамагъат оюм]]ну къурауда уллу магъана тутады, интернетге кесини орунун 2010-чу джылланы арасында къабдыра башлагъаса да. Бу технологияны бизнесде эмда политикада ролу бек уллуду, аны [[БМО]] да джыл сайын 21-чи ноябрда [[Телевидениени бютеудуния кюню]]н белгилеб чертгенди.

== Этимологиясы ==
{{lang-la2|Télévision}} сёз экиден къуралгъанды: {{lang-el|τῆλε}} «узакъ» эмда {{lang-la|vīsio}} «кёрюу». Алай а къарачай тилге орусча варианты '''теле-видение''' кёчгенди. Биринчи бу терминни [[Француз тил|француз тилде]], 1900-чю  джылда орус алим [[Перский, Константин Дмитриевич|Константин Перский]] [[Париж]]де баргъан [[Бютеудуния кёрмюч (1900)|Бютеудуния кёрмючню]] къурамында баргъан VI Халкъла арасы электротехника конгрессде хайырландыргъанды&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://www.computer-museum.ru/connect/perskii.htm
 |title        = Константин Перский - русский военный инженер, ученый, который ввел термин «телевидение» 110 лет назад
 |author       = Махровский О.В.
 |date         = 2010-11-14
 |work         = История развития электросвязи
 |publisher    = Виртуальный компьютерный музей
 |accessdate   = 2016-12-15
 |lang         = ru
 |archive-date = 2019-07-17
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20190717110801/http://www.computer-museum.ru/connect/perskii.htm
 |deadlink     = no
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pers&quot;&gt;{{cite web
 |url          = http://www.optver.ru/biografika/614-perskiy-kd
 |title        = Слово «телевидение» придумал тверитянин
 |author       = Вячеслав Воробьёв
 |publisher    = Общественная палата Тверской области
 |accessdate   = 2016-12-15
 |lang         = ru
 |archive-date = 2016-08-06
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20160806193335/http://www.optver.ru/biografika/614-perskiy-kd
 |deadlink     = no
}}&lt;/ref&gt;. [[Ингилиз тил]]де бу сёз биринчи кере 1907-чи джылда «телеграф неда телефон чыбыкъла бла къымылдагъан суратланы бериуюню гиптетикалыкъ системасыны» суратлауунда хайырландырылгъанды&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://www.etymonline.com/index.php?term=television
 |title        = Television
 |publisher    = Online Ethimology Dictionary
 |accessdate   = 2016-12-15
 |lang         = en
 |archive-date = 2016-12-21
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20161221143312/http://www.etymonline.com/index.php?term=television
 |deadlink     = no
}}&lt;/ref&gt;. «Телевидение» («телевизион», «телевизия») сёз кёбчюлюк ичинде 1930-чу джыллада джайылгъанды, ол «электрокёрюу», «узакъкёрюу», «радиотелескопия»&lt;ref name=&quot;pers&quot; /&gt;, «электрикалыкъ телескопия», «телевизирование», неда «кинорадио», «радиокино» (телевидениени юсю бла кинофильмлени бериу) терминлени орнуна джюрюб башлагъанды&lt;ref&gt;{{книга
|автор = Лейтес Л. С.
|часть = 
|заглавие = Очерки истории отечественного телевидения
|оригинал = 
|ссылка = 
|место = М.
|издательство = ФГУП «ТТЦ «Останкино»
|год = 2017
|страницы = 9—224
|isbn = 
}}&lt;/ref&gt;.

== Телевидениени тарихи ==
[[Файл:John Logie Baird and Stooky Bill.png|мини|[[Бэрд, Джон Лоуги|Джон Бэрд]] кесини телевизион адырлары эмда бетни узакъгъа джибеирилиуюн кёргюзюрча хайырланнган гинджилери (1925 дж.)]]
[[Файл:Zworykin kinescope 1929.jpg|thumb|[[Зворыкин, Владимир Козьмич|Владимир Зворыкин]] кеси лагъым этген электрон [[телевизор]]у бла (АБШ, 1934 дж.)]]
[[Файл:Marconi 709, Baird T-23, and Baird T-18C at the Early Television Museum June 2022.jpg|мини|193-чу джылланы экинчи джарымындагъы британ телевизорла ([[EMI|Marconi-EMI]] бла [[Бэрд, Джон Лоуги|Джон Бэрдни]] компаниясы чыгъаргъанла). Экинчи дуния къазауатны башланырына Уллу Британияда 20 минг чакълы бир телевизор сатылгъанды&lt;ref&gt;[https://www.euronews.com/culture/2023/07/03/culture-re-view-john-logie-baird-reaches-a-technological-milestone-with-television Culture Re-View: John Logie Baird reaches a technological milestone with television] {{Wayback|url=https://www.euronews.com/culture/2023/07/03/culture-re-view-john-logie-baird-reaches-a-technological-milestone-with-television |date=20240509212015 }}, [[Euronews]], 3 июль 2023 джыл.&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:RCA CT-100 screenshot.jpg|мини|Кёб халда сатылгъан биринчи бояулу телевизорланы бири, — [[RCA]] CT-100 (1954 дж.)]]
{{main|Телевидениени тарихи}}
Телевидениени технологиясы аллында эки джол бла айныгъанды — [[механикалыкъ телевидение|механикалыкъ]] эмда электрон тамалда. 1930-чу джыллада, [[электрон-таякълау быргъычыкъ]]ны (ЭТБ) хайырланнган электрон система механикалыкъны ыхтырыб, бютеу барысы да хайырланнган стандарт болады, 1950-чи джыллада уа телевидение керти кёбчюлюк лагъым болады. XX ёмюрню аягъында [[цифралы телевидение]] джайылыб башлайды.

ЭТБ-ни эм алгъы версиясын немец физикачы [[Карл Фердинанд Браун]] 1897 джылда лагъым этеди. Ол биринчи болуб ЭТБ-ни кёргюзюу адыр болуб хайырландырыргъа теджегенди&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Lehrer |first1=Norman H. |title=Flat-Panel Displays and CRTS |chapter=The Challenge of the Cathode-Ray Tube|editor-first=Lawrence E. Jr. |editor-last=Tannas|doi=10.1007/978-94-011-7062-8_6|isbn=978-94-011-7062-8 |pages=138–76 |publisher=[[Van Nostrand Reinhold|Van Nostrand Reinhold Company Inc.]]|location=New York|date=1985}}&lt;/ref&gt;.

[[1907 джыл]]да немец лагъымчы {{iw|Дикманн, Макс|Макс Дикманн|de|Max Dieckmann}} алкъын керти объектлени кёргюзталмагъан электрон-таякълау быргъычыкъда биринчи болуб [[растр графика]]ны къуралгъанды&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120103184949/http://www.zeit.de/1957/31/Der-erste-Fernseher {{Wayback|url=http://www.zeit.de/1957/31/Der-erste-Fernseher |date=20120103184949 }} Gerhart Goebel. Der erste Fernseher. DIE ZEIT, 01.08.1957 Nr. 31&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webb&quot;&gt;R. C. Webb. [https://books.google.ru/books?id=BfoAYBwDUJsC&amp;pg=PA13&amp;dq=Max+Dieckmann+ray+tube&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj-qOau5oqGAxWWFBAIHWsbDmYQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&amp;q=Max%20Dieckmann%20ray%20tube&amp;f=false Tele-Visionaries: the People Behind the Invention of Television] {{Wayback|url=https://books.google.ru/books?id=BfoAYBwDUJsC&amp;pg=PA13&amp;dq=Max+Dieckmann+ray+tube&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj-qOau5oqGAxWWFBAIHWsbDmYQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&amp;q=Max%20Dieckmann%20ray%20tube&amp;f=false |date=20240513141749 }}, 2005, p.13. ISBN 0471743704, 9780471743705.&lt;/ref&gt;.

Эрлай кёрюнюу джибериуню биринчи демонстрациясын немец физикачы {{iw|Румер, Эрнст|Эрнст Румер|en|Ernst Ruhmer}} 1909 джылда эталгъанды. [[Пиксель]] форматда 5х5 сурат телефон чыбыкъ бла селен кёзчюкледен къуралгъан экраннга джиберилгенди&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112064281592;view=1up;seq=223 «Seeing by Wire»] {{Wayback|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112064281592;view=1up;seq=223 |date=20200508123711 }}, ''Industrial World'', January 31, 1910, pp. viii-x (reprinted from the ''London Mail'').&lt;/ref&gt;.

Къымылдамагъан суратланы (геометриялыкъ фигурала болсунла, керти объектлени къаранчхалары болсун) ЭТБ-ге видеосигналны болушлугъу бла биринчи джибералгъан 1911 джылда эресейчи алим [[Розинг, Борис Львович|Борис Розинг]] болгъанды&lt;ref name=&quot;webb&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gorokhov&quot;&gt;{{книга
|автор = Горохов П. К.
|часть = 
|заглавие = Борис Львович Розинг — основоположник электронного телевидения
|оригинал = 
|ссылка = 
|место = М.
|издательство = Наука
|год = 1964
|страницы = 120
|isbn = 
}}&lt;/ref&gt;.

Къымылдагъан суратны биринчи джибериуюн 1923 джылда американлы {{iw|Дженкинс, Чарльз (физикачы)|Чарльзом Дженкинсом|en|Charles Francis Jenkins}} этгенди, ол аны механикалыкъ айырыуну хайырланыб баджаргъанды, алай а берилген сурат ауаннгалы болгъанды, ол демеклик, джарым тонлары болмагъанды.

Биринчи джарым тонлу суратланы къымылдагъанларын джибераллыкъ механикалыкъ системаны 1925 джылда шотланд лагъымчы [[Бэрд, Джон Лоуги|Джон Бэрд]] къургъанды&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/baird_logie.shtml {{Wayback|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/baird_logie.shtml |date=20180924072708 }} John Logie Baird (1888—1946)&lt;/ref&gt;.

Механикалыкъ айырылыуну тамалында къуралгъан биринчи телевизион станция ''WCFL'' эфирге [[Чикаго]]да [[12 июнь]] [[1928 джыл]]да чыкъгъанды&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.radiotimeline.com/am1000wcfl.htm
 |title       = The WCFL Chicago Radio Timeline Page
 |work        = Chicago's Voice of labour
 |publisher   = WCFL
 |accessdate  = 2012-11-21
 |lang        = en
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6BV5cWjnY?url=http://www.radiotimeline.com/am1000wcfl.htm
 |archivedate = 2012-10-18
 |deadlink    = yes
}}&lt;/ref&gt; (её создателем был {{iw|Санабриа, Улисс Арманд|Улисс Санабриа|en|Ulises Armand Sanabria}}&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.earlytelevision.org/u_a_sanabria.html
 |title       = Ulises Armand Sanabria
 |author      = Peter Yanczer
 |work        = Mechanical Television
 |publisher   = Early Television Museum
 |accessdate  = 2012-11-21
 |lang        = en
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6CPlbIqmX?url=http://www.earlytelevision.org/u_a_sanabria.html
 |archivedate = 2012-11-24
 |deadlink    = no
}}&lt;/ref&gt;). 1931 джылда нью-йорк студия [[CBS]] таймаздан, ыйыкъда джети кюн ушаш технология бла бериулени бардыргъанды&lt;ref&gt;[https://www.earlytelevision.org/pdf/columbia_is_telecasting.pdf Columbia Is Telecasting!] {{Wayback|url=https://www.earlytelevision.org/pdf/columbia_is_telecasting.pdf |date=20240510113623 }}, Television News, Sept.-Oct. 1931. (W2XAB принадлежала CBS)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.earlytelevision.org/pdf/science_mechanics_11-31.pdf Latest Television Broadcast Station], Everyday Science and Mechanics, November 1931.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.earlytelevision.org/w2xab.html Эртдеги телевидениени музейини сайтында тарих материалла] {{Wayback|url=https://www.earlytelevision.org/w2xab.html |date=20240510113621 }}.&lt;/ref&gt;. Бериулени механикалыкъ телевизорлада (ЭТБ-сиз) къараргъа болгъанды, ала чекленнген санда чыгъарылгъандыла, аны бла бирге экран резолюциясы аз болгъанды, экранланы ёлчемлери уа почта маркагъа тенгиширек болгъанды. [[СССР]]-ни территориясында 1931-чи джылны октябрында [[Горький атлы телевиедиение]] экспериментли бериулени бериб башлагъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.culture.ru/s/vopros/pervaya-teleperedacha/ |title=Какой была первая телепередача в России? |access-date=2020-04-25 |archive-date=2022-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122084314/https://www.culture.ru/s/vopros/pervaya-teleperedacha/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;; кюнлюк бериуле 30 минут баргъандыла, кеслери да кече онекиден сора, радио бериуле бошалсала, кечирек айда 12 кере 60-шар минутха кёчгендиле.

[[Механикалыкъ телевидение]] айнымазлыкъ джол болгъаны себебли, 1931-чи джылда американ алим эмда саудюгер {{iw|Дюмонт, Аллен|Аллен Дюмонт|en|Allen B. DuMont}} электрон-таякълау быргъычыкъны чыгъарады, ол джыл огъунакъ орус тамырлы американ лагъымчы [[Зворыкин, Владимир Козьмич|Владимир Зворыкин]]  [[бериучю телевизион быргъычыкъ|бериучю быргъычыкъны]] джарашдырады ([[иконоскоп]]), ол телекамераны тамалына салынады.

Дюмонт бла Зворыкин чыгъаргъан лагъымла, коммерциялыкъ телевидениени чыгъыууна амал бергенди.

1932 джылда [[Нью-Йорк]]дагъы [[Эмпайр-стейт-билдинг]]деги бериучюден электрон телевидениени биринчи экспериментли бериулери башланнганды. Сигнал 100 км узакълыкъгъа дери берилгенди, сигналны уа [[RCA]] чыгъаргъан ЭТБ-ли телевизорла туталгъандыла&lt;ref name=&quot;zvor&quot;&gt;{{статья
 |автор       = Валерий Самохин
 |заглавие = Борис Розинг, Владимир Зворыкин и телевидение
 |ссылка     = http://625.625-net.ru/files/587/511/h_b29274c1f097368e1cffbbe19ae1df93
 |издание   = «625»
 |тип           = журнал
 |год           = 2009
 |номер       = 10
 |issn             = 0869-7914
 |archiveurl       = https://web.archive.org/web/20121016132407/http://625.625-net.ru/files/587/511/h_b29274c1f097368e1cffbbe19ae1df93
 |archivedate      = 2012-10-16
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chk&quot;&gt;{{cite web
 |url          = http://www.chaskor.ru/article/zvorykin_-_muromskij_otets_televideniya_18819
 |title        = Зворыкин — муромский отец телевидения
 |author       = Юлия Горячева
 |date         = 2014-07-29
 |work         = 
 |publisher    = [[Частный корреспондент]]
 |accessdate   = 2015-03-25
 |archive-date = 2015-04-02
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20150402123203/http://www.chaskor.ru/article/zvorykin_-_muromskij_otets_televideniya_18819
 |deadlink     = no
}}&lt;/ref&gt;. Регулар телебериулени къураугъа [[Уллу депрессия]] чырмау болгъанды&lt;ref name=&quot;zvor&quot; /&gt;.

Электрон технология бла бериу берген биринчи телеканал — [[Deutscher Fernsehfunk|DFR]] («Deutscher Fernseh-Rundfunk» — «Немец телевизион радиобериу»), 1934-чю джылда [[Ючюнчю рейх|немец]] телерадиокомпаня [[Rundfunk der DDR|RRG]] къургъанды&lt;ref&gt;{{cite web
 |url         = http://www.echo.msk.ru/programs/victory/53109/
 |title       = Телевидение Третьего Рейха
 |author      = В. Дымарский, Е. Съянова
 |publisher   = «[[Эхо Москвы]]»
 |accessdate  = 2012-11-21
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6CPlcLhlO?url=http://www.echo.msk.ru/programs/victory/53109/
 |archivedate = 2012-11-24
 |deadlink    = no
}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- ??? //, которые велись без звука с [[1929 год]]а // --&gt; после того, как RCA передала лицензию компании [[Telefunken]]&lt;ref name=&quot;Inglis&quot;&gt;{{cite book
 | title = Behind the tube: a history of broadcasting technology and business
 | author = Inglis, Andrew F.
 | publisher = Focal Press
 | year = 1990
 | isbn = 978-0-240-80043-1
 | page = 172
 | url = https://books.google.com/books?id=xiu4AAAAIAAJ&amp;q=image-iconoscope+telefunken
 | access-date = 15 January 2010
}}&lt;/ref&gt;. DFR 1944 джылгъа дери, Берлин телеаралыкъ бомбалаудан оюлгъунчу, бериулени бардыргъанды. Германияда сериаля чыгъарыугъа телевизор хазырланнганды, алай кёблюк чыгъарыугъа къазауат чырмау болгъанды&lt;ref name=&quot;bairdtelevision_telefunken&quot;&gt;[https://www.bairdtelevision.com/telefunken.html Telefunken], John Logie Baird Television Centenary Trust. Телевидениени тарихини юсюнден статья.&lt;/ref&gt;.

Хар кюнлюк бериуле Уллу Британияда 1936 джылда (ыйых кюн тышында), Францияда уа 1937 джылда башланнганды. 1937 джылда Уллу Британия, телевизорла мингле бла сатылгъан биринчи кърал болгъанды.

1939 джылда [[RCA]] [[Эмпайр-Стейт-Билдинг]]деги бериучюден, [[NBC]] студияларындан [[Нью-Йорк]] агломерациягъа регуляр бериулени башлагъанды. Аны бла бирге RCA, адамла хайырланырча телевизорланы чыгъарыб башлагъанды (аллында Нью-Йоркну тюкенлеринде сатханды)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tvhistory.tv/1939-RCA-Brochure-1.JPG|title=Brochure for 1939 RCA television receivers|publisher=tvhistory.tv|access-date=2014-04-17|archive-date=2022-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311013559/http://www.tvhistory.tv/1939-RCA-Brochure-1.JPG|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Регуляр (алай а хар кюн болмагъан) электрон телебериу [[Ленинград]]да 1938 джылны сентябрында башланнганды&lt;ref&gt;{{статья
|автор = Лев Лейтес
|заглавие = К 80-летию отечественного телевизионного вещания
|ссылка = http://mediavision-mag.ru/uploads/07%202011/66-68%2007_2011.pdf
|язык = ru
|издание = «MediaVision»
|тип = журнал
|год = 2011
|номер = 7
|страницы = 68
|doi = 
|issn = 
|archivedate = 2014-02-20
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20140220010543/http://mediavision-mag.ru/uploads/07%202011/66-68%2007_2011.pdf
}}&lt;/ref&gt; 
[[Москва|Москвада]] уа - 1939 джылны мартында&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=eZAe8C_BdU4&amp;feature=related |title=Фонд «Шуховская башня»-2 |access-date=2020-04-25 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407120400/https://www.youtube.com/watch?v=eZAe8C_BdU4&amp;feature=related |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;, алай а [[Уллу Ата Джурт Къазауат]]ны башланыуу бла ол экспериментле тохтатылгаъндыла.

1951 джылда [[RCA]] къара-акъ телевизорла бла келишген толусу бла [[Бояулу телевидение|бояулу суратны]] электрон системасын чыгъаргъанды&lt;ref name=&quot;tvobscurities_color&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.tvobscurities.com/articles/color60s/ |title=The color revolution: television in the sixties |access-date=2024-04-24 |archive-date=2018-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624174840/https://www.tvobscurities.com/articles/color60s/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;, ол заманнга АБШ-да 25 миллиондан аслам телевизор болгъанды&lt;ref&gt;[https://www.earlytelevision.org/tv_guide_ntsc_color.html Color TV’s final test], TV Guide, 13-19 ноябрь 1953 дж.&lt;/ref&gt;.

1954 джылда кёбчюлюк сатыугъа [[RCA]] чыгъаргъан бояулу телевизор {{iw|CT-100|CT-100|en|CT-100}} чыгъарылады&lt;ref name=&quot;lancasteronline&quot;&gt;{{cite web|url=https://lancasteronline.com/news/rca-pioneers-remember-making-the-first-color-tv-tube/article_2d5e6fb1-6c7d-55ce-82b8-255fe3c15497.html|website=lancasteronline.com|title=news/rca-pioneers-remember-making-the-first-color-tv-tube/article_2d5e6fb1-6c7d-55ce-82b8-255fe3c15497|date=2004-06-07|access-date=2021-01-09|archive-date=2021-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804052600/https://lancasteronline.com/news/rca-pioneers-remember-making-the-first-color-tv-tube/article_2d5e6fb1-6c7d-55ce-82b8-255fe3c15497.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;, талай джылдан а уа, американ саудада онла бла бояулу телевизор модель теджелгенди&lt;ref&gt;[https://www.earlytelevision.org/Reitan/rca_colr3.html Ed Reitan’s Color Television History] {{Wayback|url=https://www.earlytelevision.org/Reitan/rca_colr3.html |date=20240423202934 }}, эртдеги телевидениени музейини сайты.&lt;/ref&gt;. Биринчи {{iw|Юйдегилениу (телесериал)|биринчи бояулу сериал|en|The Marriage (American TV series)}} 1954 джылны июлундан берилиб башласа да, бояулу бериулени саны бек дженгил ёсмегенди, къуру 1965-1968 джыллада АБШ-ны эм уллу телевизион компаниялары тамамы бла бояулу бериулеге кёчгендиле&lt;ref name=&quot;tvobscurities_color&quot; /&gt; (башха къраллада бу процесс кечирек болгъанды).

[[Цифралы телевидениени]] пионерлерини бири япон телекомпания [[NHK]] болгъанды, ол сынамлы юлгюлерин 1970-чи джыллада чыгъаргъанды.

1980-чы джылланы арасында [[Toshiba]], [[Sony]] эмда [[NEC]] компанияла видеону цифралы джарашдырыуу болгъан телевизорла чыгъарыб башлагъандыла(бу «стоп-кадр» функцияны, «сурат ичинде сурат» кибик функциялагъа амал бергенди), алай а алыннган сигнал алкъын аналоглу болгъанды&lt;ref&gt;{{cite magazine |last1=Meigs |first1=James B. |title=Home Video: Get set for digital |magazine=[[Popular Mechanics]] |date=June 1986 |volume=163 |issue=6 |page=52 |url=https://books.google.com/books?id=H-MDAAAAMBAJ |publisher=[[Hearst Magazines]] |issn=0032-4558}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine |last1=Bateman |first1=Selby |title=New Technologies: The Converging Digital Universe |magazine=[[Compute!]] |date=April 1986 |issue=71 |pages=21—29 (26-8) |url=https://archive.org/details/1986-04-compute-magazine/page/n27}}&lt;/ref&gt;.

1990-чы джылланы башында, комьютер кереклени учузлашыуу бла, цифралы телевидениени къуруу амал чыгъады. Цифралы технология [[720p]] эмда [[1080i]] стандартлада 1998 башлаб АБШ-да, 2003 джылда Японияда, эмда 2004 джылда Европада бериуле башларгъа амал береди.

== Баш принциплери ==
[[Файл:TV users.svg|thumb|300px|&lt;center&gt;Хар 1000 адамгъа телевизорланы саны
{| width=&quot;100%&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
|
{{legend|#10547C|1000+}}
{{legend|#1674AB|500-1000}}
{{legend|#1B8BCF|300-500}}
|
{{legend|#3CA6E6|200-300}}
{{legend|#70BEED|100-200}}
{{legend|#9DD2F2|50-100}}
|
{{legend|#CCE8F9|0-50}}
{{legend|Grey|Билгиле джокъдула}}
|}]]
Телевидение бир-бири ызындан суратны [[радио]]сигналны неда [[Кабель телевидение|чыбыкъланы]] болушлугъу бла бериуде тамал алады&lt;ref&gt;''С. Г. Лапин''. {{БСЭ3|заглавие=Телевидение}}&lt;/ref&gt;. Суратны элементлеге юлешиниую [[Нипковну диски]]ни, [[Бериучю телевизион быргъычыкъ|электрон-таякълау быргъычыкъны]] неда джарымётдюрюучю [[Матрица (фото)|матрицаны]] болушлугъу бла тындырылады. Суратны элементлерини саны радиоканалны [[Ётдюрюу кенглик|ётдюрюу кенглигине]] эмда физиологиялыкъ шартларына кёре [[Юлешиуню стандарты (телевидение)|сайланады]]. Берилген фрекансланы кенглигин тар этер ючюн эмда телевизорну экраныны титреуюню кёрюнюуюн азайтыр ючюн {{iw|Тизгин атлатхан тарау|тизгин атлатхан тарауну|ru|Чересстрочная развёртка}} хайырландырылады. Аны ючюне ол къымылдауну бериуню джумушакълыгъын игилешдиреди.

Аналоглу телевизион тракт ортакъ кёрюнюуде бу адырланы къурамында тутады&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://broadcasting.ru/wiki/index.php?title=Структурная_схема_телевизионной_системы|title=Структурная схема телевизионной системы|work=Энциклопедия@Broadcasting.ru|accessdate=2010-01-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/61BaBuntp?url=http://broadcasting.ru/wiki/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%85%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%25|archivedate=2011-08-24|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;:
# [[Телевизион камера|Телевизион бериучю камера]]. [[Бериучю телевизион быргъычыкъ|Бериучю быргъычыкъны]] ышанында линзаны болушлугъу бла чыкъгъан кёрюнюуню телевизион [[видеосигнал]]гъа бурур ючюн хайырландырылады.
# [[Телекинопроектор]].[[Киноплёнка]]да кёрюнюу бла тауушну телевизион сигналгъа бурады эмда [[Фильм|кинофильмлени]] телевидение бла кёргюзюрге мадар береди.
# [[Видеомагнитофон]]. Бериучю камера неда телекинопроектор бла къурулгъан видеосигналны джазады эмда керекли моментде кёргюзеди.
# [[Видеомикшер]]. Кёрюнюуню талай къайнагъыны арасында алмашыргъа мадар береди: камераланы, видеомагнитафонланы эмда башхаланы.
# [[Бериучю]]. Уллу фреканслы [[ташыучу сигнал]] [[Телевизион сигнал|телевизион сигнал]] бла [[модуляция|модуляция этиледи]] эмда [[радио]] неда [[Кабель телевидение|чыбыкъла]] бла бериледи.
# Алыучу — [[телевизор]]. Видеосигналда болгъан синхроимпульсланы болушлугъу бла, телевизион кёрюнюу алыучуну экранында кёргюзюледи ([[кинескоп]], [[LCD-дисплей]], [[плазма панель]]).
Аны тышында телевизион бериуню къурар ючюн радиобериуледегича таууш тракт хайырландырылады. Таууш айры фрекансда [[фреканс модуляция]]ны тюз амалы бла бериледи. Цифралы телевидениеде таууш джёнгерлик (кёб каналлы да болуучанды) кёрюнюу бла бирикген [[билги агъым]] бла бериледи.

== Бериуню технологиясы ==
Сигналны бериуюню типине кёре телевидение эфирли, кабель, сателлит неда интернет-телевидение болургъа болады. Биринчи юч тюрлюсю аналоглу, цифралы бериуге да джарайдыла. Бусагъатдагъы телебериуде контентни табдырыуну технологиялары, тюрлю-тюрлю этаплада эм джараулу амалланы хайырланыб къатыш типли болуучандыла.

==== Эфир телевидение ====
[[Файл:UHF TV Antenna 001.JPG|thumb|250px|[[Дециметрли толкъунла]]ны диапазонунда эфир телевидениени алыргъа джораланнган антенна]]
Джер юсю (неда эфир) телевидение [[Телевизион сигнал|телевизион сигналны]] алыучугъа телевизион минараланы эмда радиореле инфраструктураны болушлугъу бла [[радиоканал]]ла бла табдырылады, ала 48,5 бла [http://docs.cntd.ru/document/1200016362 790] [[МГц]] диапазон фрекансда келедиле&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digital.gov.ru/ru/documents/3634/|title=Об утверждении Таблицы распределения полос радиочастот между радиослужбами Российской Федерации и признании утратившими силу некоторых постановлений Правительства Российской Федерации :|publisher=Министерство цифрового развития, связи и массовых коммуникаций Российской Федерации|lang=ru|accessdate=2019-03-04|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044850/https://digital.gov.ru/ru/documents/3634/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Белгиленнген магъанала [[аналоглу телевидение]] ючюн джараулудула, [[цифралы телевидение]]ни сигналлары 470 до [http://docs.cntd.ru/document/1200016362 790] МГц фрекансланы диапазонунда бериледиле ([[дециметли толкъунла]]).

Сигналны тутар ючюн юй ичи эмда тыш [[антенна]] хайырландырылады. [[Кёб фатарлы юй]]леде [http://docs.cntd.ru/document/1200157918 коллектив антенна] салыныучанды.

==== Кабель телевидение ====
{{main|Кабель телевидение}}
Эфир телевидениеча болмай, кабель телевидение [[Коаксиаль кабель|коаксиаль]] неда оптика аулаула бла ахыр алыучулагъа дери джайылады. Эфир аралыгъы болмагъаны себебли, сигналны иги агъачы болады. Аны тышында кабель технология тёлеулю каналланы къурургъа иги амал береди. Кабель телевидениени табсызлыгъы уа кабеллени тартыууну бла байламлы уллу багъасыды. Ол себебден, уллу аудиторияны тутхан къыйын болады.

==== Сателлит телевидение ====
{{main|Сателлит телевидение}}
[[Файл:Goomalling PS satellite dishes.jpg|thumb|250px|Сателлит телевиденине алыучу антенналары]]
Сателлит телевидение — бериучю аралыкъдан алыучугъа телевизион сигналны космосда тургъан Джерни джасалма нёгериин ретранслятор кибик хайырландырыб бериу системасыды. Агъачлы телевизион сигнал бла тюз амал бла ретрансляция этерге къыйын болгъан территориялагъа эмда кенг джерлени да джабыуну баджарады.

Аналоглу телевидение сателлитни юсю бла джайылады, кёбюсюне [[NTSC]]-, [[PAL]]- или [[SECAM]]- стандартлада кодланады неда шифрленеди. Цифралы телевизион сигнал неда мультиплексленнген сигнал кёбюсюне QPSK неда 8SPK стандартла бла бериледи. Асламында сателлит бла берилген цифралы телевидение [[MPEG-2|MPEG]], DVB-S эмда [[DVB-S2]] стандартла бла бериледи.

==== Интернет-телевидение ====
{{main|Интернет-телевидение|Мобил телевидение|Smart TV|MSN TV}}
Къызыу интернетни джайылыуу цифралы телевидениени алыучулагъа туурадан интернетни юсю бла табдырыргъа амал бергенди. 2010-чу джылланы аллындан башлаб интернет-провайдерле баджаргъан терклик кёрюнюуню стандарт эмда мийик агъачда бдерирге амал береди. Эфир, кабель эмда сателлит телевидениеден маджал башхалыгъы программаланы белгили заман чеклери болмагъаны, алыучу излеген программасын, бериуюн излеген заманында къараргъа мадары барды. Аны тышында интернетни джайылгъаны дунияны бир къыйырында этилген бериулеге, интернети болгъан къайда да болсун къараргъа амал береди.

== Телепрограммаланы джаздырыу ==
{{main|Кинорегистрация видео|Видеомагнитофон}}
[[Файл:Vs-f261.jpg|thumb|250px|Юй видеомагнитофон]]
Регуляр коммерциялыкъ телебериуню башланыуу бла, телевизион программаланы артдан кёргюзюр эмда джаяр ючюн сакълау соруу чыкъгъанды. [[Ультракъысха толкъунла|УКъТ-диапазонда]] бериу бардыргъан биринчи телестанцияла радиотолкъунланы тюз сыз бла джайылгъанлары себебли чекленнген радиуслары болгъанды. Ол себебден, аудиторияны кенгертир ючюн, джаздырыуну башха телестанциялагъа табдырыу неда телевизион сигналны берир ючюн радиореле байламланы къурургъа керек болгъанды, ала 1950-чи джылланы экинчи джарымында джайыла башлагъандыла. Телевидениени айныууну аллында джаздырыр ючюн кёрюнюуню [[Видеону кинорегистрациясы видео|кинорегистрациясы]] технология хайырландырылгъанды, ол кёрюнюуню агъачын къарыусуз халда сакълаялгъанды. 1956-чы джылда [[Ampex]] фирма коммерциялыкъ хайырланыугъа джараулу биринчи [[видеомагнитофон]]ну чыгъаргъанындан сора, телепрограммаланы сакълау техника проблема болгъандан чыкъгъанды.

Видеоджаздырыуну айныуу эмда турмуш видеомагнитофонланы чыгъыуу, телебериулени джаздырыб сюйген заманда къараргъа амал бергенди. Бу технология кинофильмлени видеокассеталагъа джаздырыб, видеопрокатланы айныуларына джол ачханды. Андан ары айныуу оптикалыкъ [[видеодиск]]лени чыгъыуу бла байламлыды, бу технология юй кинотеатрны агъачыны, керти кинопрокатха дери маджаллашдырыргъа мадар бергенди. Бусагъатдагъы телебериуледе [[видео]]джаздырыуну эмда видеомонтажны цифралы технологиясы хайырландырылады.

==Телевидение бла джамагъат==
[[File:Iran vs Mexico, Football Match, Live on TV, public, Tehran - 12 June 2006 (17 8503210655 L600).jpg|мини|300px|[[Тегеран]]чыла футбол матчны электроника тюкенде къарай турадыла, 2006 джыл]]
[[File:Children watching TV.jpg|мини|300px|Сабийле мультфильмге къарайдыла.]]
1960-чы джыллагъа телевидение дунияны бир тюрлю этгенин ангылашынады. Кинотеатрлагъа, спорт стадионлагъа джюрюу азаяды. Телевиденине спортнну баш спонсору халына келеди, сёзге, футболда 2,5 сагъатлыкъ трансляциягъа сыйыныр ючюн солуу аралыкъ 20 минутдан 15-ге дери азалтылады&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.sonar2050.org/publications/ekonomika-golubogo-ekrana/ |title=Экономика голубого экрана |access-date=2024-09-09 |archive-date=2024-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909170528/https://www.sonar2050.org/publications/ekonomika-golubogo-ekrana/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Дунияны бир къралында да АБШ-да кибик телевизион аудитория ёсмегенди. АБШ-ны телекомпанияларыны хайырлары рекламадан ёсгендиле&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://old.relga.ru/n17/tv17_2.htm |title=Американское телевидение как вид индустрии |access-date=2024-09-09 |archive-date=2024-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909170529/https://old.relga.ru/n17/tv17_2.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. [[Телевизион реклама]] экономика бла къалмай политикада да хайырландырылыб башлагъанды. Сёзге, [[АБШ-да президент сайлаула (1964)|АБШ-да 1964 джылда баргъан президент сайлаулада]], «[[Дейзи (видео)|Маргариткасы бла къызчыкъ]]» ролик Ядролу къазауатны аллында къоркъууну кючлендиргенди, аны бла [[Джонсон, Линдон|Линдон Джонсонну]] командасы хайырланыб, къараучуланы къайгъырыу эмда къоркъуу сезимлерин кючлендиргендиле, алай бла Джонсонну сайлаулада хорлаууна болушхандыла&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/televizionnaya-reklama-ot-istorii-k-sovremennosti |title=Телевизионная реклама: от истории к современности |access-date=2024-09-09 |archive-date=2020-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325194714/https://cyberleninka.ru/article/n/televizionnaya-reklama-ot-istorii-k-sovremennosti |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

1960—1970-чы джыллада АБШ-да теледжангылыкъла асламысы бла ёлтюрюрулени эмда къозгъалыуланы кёргюзюрге сюйгендиле, амерканлыла телевиденине артыкълыкъны джайыуу бла терслеб башлагъандыла&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.

Телевидение бла трансляция этилген фильмле эмда сериалла белгили бир джашау халини кёргюзедиле, адамла уа аны эниклеб, аллай джашау джюрютюрге кюрешедиле. Телевидедниени адамланы халилерини иги джаны бла да, аман джаны бла да тюрлендирирге болады. Юлгюге, [[MTV]] каналда къыз сабийлени эртде сылтаулу болгъаныны юсюнден «16-да бууаз» деген бериуню чыкъгъанындан сора, [[Google]]-да эмда социал аулада контрацепцияны юсюнден излеулени саны ёсгенди. Бу бериуню чыкъгъанындан сора джаш джылында ана болгъан къызчыкъланы саны 5,7% азайгъанды&lt;ref&gt;[http://old.bg.ru/society/kak_na_nas_vlijajut_smi-23011/ Как на нас влияет телевидение ]&lt;/ref&gt;. Башха джанындан, сёз ючюн, герман журнал [[Der Spiegel]] 1994 джылда этген тинтиулерине кёре, спорт тышында, къайсы санагъатда да болсун, адам не къадар кёб телевизоргъа къарай эсе, о къадар аз билими болады&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.detirossii.ru/13020.php |title=Райнер Пацлаф. Застывший взгляд |access-date=2024-09-09 |archive-date=2024-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909170530/http://www.detirossii.ru/13020.php |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 

XXI ёмюрде телевидение интернет бла эриширге керек болгъанды. Телевизорча болмай, интернет бла хайырланыу бир сюремли коммуникация бермейди. Интернет аламда адам излеген затына къараргъа, тюрлю-тюрлю оюмланы тенглешидириб кесини оюмун къураргъа болады. Интернет хайырланыучу кесини информациясын башхалагъа билдирирге да амалы барды, телевидение бла бу болурча тюлдю&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/televidenie-i-internet-kak-kanaly-formirovaniya-politicheskogo-soznaniya-grazhdan |title=Телевидение и Интернет как каналы формирования политического сознания граждан |access-date=2024-09-09 |archive-date=2024-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909170530/https://cyberleninka.ru/article/n/televidenie-i-internet-kak-kanaly-formirovaniya-politicheskogo-soznaniya-grazhdan |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Алай болса да бусагъатда телевидение интернет-басым бла эришиуде кесин дженгдирмейди. Бусагъатда интернетде болмагъан бир телеканал джокъду дерчады, ол телебериучю команияланы дыккы радиофреканслагъа бойсунмаугъа мадар береди&lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot;&gt;[https://www.un.org/ru/214014 Создано чтобы служить: роль телевидения в современном беспокойном мире]&lt;/ref&gt;.

Бир къауум къраллада, властла телевидениени кеслерини къолларында тутадыла, эмда [[пропаганда]] амал бла кючлюл хайырланадыла. &lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.researchgate.net/profile/Georgii-Pocheptsov/publication/352906755_KAK_PROPAGANDA_PODGONAET_REALNOST_POD_TELEVIZOR_HOW_PROPAGANDA_MAKES_REALITY_FOR_TV/links/60df2d38299bf1ea9ed7504e/KAK-PROPAGANDA-PODGONAET-REALNOST-POD-TELEVIZOR-HOW-PROPAGANDA-MAKES-REALITY-FOR-TV.pdf  Как пропаганда подгоняет реальность под телевизор]&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
'''Комментарийле'''
{{Белгиле|group=*}}

'''Къайнакъла'''
{{Белгиле}}

== Литература ==
* Макарова М. Дизайн и телевидение: интернациональный стиль и проблема минимализма // Месмахеровские чтения — 2021. Материалы международной научно-практической конференции. Санкт-Петербург: СПГХПА, 2021. С. 649—654.
* {{книга
 |автор         = Ю. В. Аксёнтов, Н. С. Верёвкин, В. Е. Джакония 
 |заглавие      = Телевидение
 |ссылка        = 
 |ответственный = 
 |место         = М.
 |издательство  = Связь
 |год           = 1979
 |страниц       = 432
 |страницы      = 
 |isbn          = 
 |ref           = Аксёнтов
}}
* {{книга
 |автор         = В. Е. Джакония
 |заглавие      = Телевидение
 |ссылка        = 
 |ответственный = 
 |место         = М.
 |издательство  = «Горячая линия — Телеком»
 |год           = 2002
 |страниц       = 640
 |страницы      = 311—316
 |isbn          = 5-93517-070-1
 |ref           = Джакония
}}
* {{книга
 |автор         = [[Кузнецов, Георгий Владимирович|Г. В. Кузнецов]], [[Цвик, Валерий Леонидович|В. Л. Цвик]], [[Юровский, Александр Яковлевич (сценарист)|А. Я. Юровский]] 
 |заглавие      = Телевизионная журналистика
 |ссылка        = 
 |ответственный = 
 |место         = М.
 |издательство  = МГУ
 |год           = 2002
 |страниц       = 304
 |страницы      = 
 |isbn          = 5-211-04318-9
 |ref           = Кузнецов
}}
* {{статья
 |автор    = [[Кривошеев, Марк Иосифович|{{nobr|Кривошеев М. И.}}]]
 |заглавие = На старте широкого внедрения цифрового телевизионного вещания в России
 |ссылка   = http://www.tvmuseum.ru/attach.asp?a_no=5855
 |язык     = ru
 |издание  = «625»
 |тип      = журнал
 |год      = 2008
 |номер    = 1
 |страницы = 23—35
 |ref      = Кривошеев
 |issn     = 0869-7914
}}
* {{статья
 |автор         = Д. Меркулов
 |заглавие      = Телевидению — 80 лет
 |ссылка        = http://www.nkj.ru/archive/articles/3338/
 |издание       = «[[Наука и жизнь]]»
 |тип           = журнал
 |год           = 2006
 |номер         = 1
 |doi           = 
 |issn          = 0028-1263
 |ref           = Меркулов
}}
* ''[[Островский, Александр Владимирович (историк)|A. B. Островский.]]'' Иcтopия миpoвoй и oтeчecтвeннoй связи. — CПб.: [[Санкт-Петербургский государственный университет телекоммуникаций имени профессора М. А. Бонч-Бруевича|СПбГУТ]], 2011. — 310 с. ISBN 978-5-89160-075-1.
* {{статья
 |автор         = Б. Певзнер
 |заглавие      = Драма цветного телевидения
 |ссылка        = http://web.archive.org/web/20180325065546/http://www.broadcasting.ru:80/articles2/Regandstan/drama_cvetn_tv_epizod_vybora_sist_sekam_chast_1
 |издание       = «Broadcasting. Телевидение и радиовещание»
 |тип           = журнал
 |год           = 2007
 |номер         = 6
 |страницы      = 
 |ref           = Певзнер
 |issn          = 
}}
* {{статья
 |автор         = В. А. Урвалов
 |заглавие      = Развитие телевидения и роль российских учёных
 |ссылка        = http://fiz.1september.ru/2003/04/no04_1.htm
 |издание       = «Физика»
 |тип           = журнал
 |год           = 2003
 |номер         = 4
 |ref           = Урвалов
 |issn          = 2077-6578
}}
* Abramson A. The History of Television, 1942 to 2000. Jefferson: McFarland &amp; Co., 2003.
* Huurdeman A. The Worldwide History of Telecommunications. New York: John Wiley &amp; Sons, 2003. — 660 p.
* {{статья
 |заглавие = Kenjiro Takayanagi, Electrical Engineer, 91
 |ссылка   = https://www.nytimes.com/1990/07/25/obituaries/kenjiro-takayanagi-electrical-engineer-91.html
 |язык     = en
 |издание  = «[[The New York Times]]»
 |тип      = газета
 |год      = 1990
 |месяц    =7
 |число    = 25
 |страницы =
 |ref      = Нью-Йорк Таймс
 |issn     = 0362-4331
}}

== Джибериуле ==

* {{cite web|author=Анна Качкаева.|date=2008-11-27|url=http://www.journmsu.com/about/50_years/|title=«Полвека на Моховой». 50 лет науке о телевидении и радиовещании|publisher=Институт повышения квалификации работников телевидения и радиовещания|work=Кафедра телевидения и радиовещания. [[Факультет журналистики МГУ]]|accessdate=2009-11-26|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826061536/http://www.journmsu.com/about/50_years/|archivedate=2013-08-26}}
* [https://3dnews.ru/572181 История телевидения]
* ''Луков М. В.'' [http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/4/Lukov_TV_World-view/ Телевидение: телевизионная картина мира]
* [https://lenta.ru/articles/2020/03/26/pandora/ Ящик Пандоры. Как российское телевидение подсело на государственные деньги] // [[Лента. Ру]], март 2020
* {{YouTube|eZAe8C_BdU4|70-летие российского телевидения|logo=1}}
* {{YouTube|5ngu3B659ZU|О первой отечественной телебашне|logo=1}}


[[Категория:Телевидение| ]]</text>
      <sha1>e3yidpyykj9hwhftr4gh9h8ukghb8y6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тянь-Шань</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18969</id>
    <revision>
      <id>123732</id>
      <parentid>123729</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>123732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1169" sha1="bqs28jz5ybqygot174xl3gml244wnlg" xml:space="preserve">'''Тянь-Шань''' ([[Къыргъыз тил|къыргъ]]. ''Ала-Тоо, Теңир-Тоо'', [[Таджик тил|тадж]]. ''Тиён Шон'', [[Къытай тил|къыт.]] [[Иероглифлени тынчыракъ этиу|тынч]]. 天山山脉, [[пиньинь]] ''Tiānshān shānmài'', палл. ''Тяньшань шаньмай'', [[Уйгъур тил|уйгъ]]. تەڭرىتاغ‎, ''Тәңри тағ'', [[Къазах тил|къаз]]. ''Алатау, Тәңіртау'', [[Юзбек тил|юзб]]. ''Tyan-Shan / Тян-Шан, Tangritogʻ / Тангритоғ'', [[Монгол тил|монг]]. ''Тэнгэр уул'') — Ара Азияда, тёрт къралны - [[Къыргъызстан|Къыргъызстанны]], [[Къазакъстан|Къазакъстанны]], [[Къытай Халкъ Республика|Къытайны]] ([[Синьцзян-Уйгъур автоном район|Синьцзян-Уйгур автоном район]]) эмда [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] территориясында орналгъан тау система.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>bqs28jz5ybqygot174xl3gml244wnlg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>123735</id>
      <parentid>123732</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>123735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="erdjixyq3qs81auqip32qd0pxfja969" xml:space="preserve">'''Тянь-Шань''' ([[Къыргъыз тил|къыргъ]]. ''Ала-Тоо, Теңир-Тоо'', [[Таджик тил|тадж]]. ''Тиён Шон'', [[Къытай тил|къыт.]] [[Иероглифлени тынчыракъ этиу|тынч]]. 天山山脉, [[пиньинь]] ''Tiānshān shānmài'', палл. ''Тяньшань шаньмай'', [[Уйгъур тил|уйгъ]]. تەڭرىتاغ‎, ''Тәңри тағ'', [[Къазах тил|къаз]]. ''Алатау, Тәңіртау'', [[Юзбек тил|юзб]]. ''Tyan-Shan / Тян-Шан, Tangritogʻ / Тангритоғ'', [[Монгол тил|монг]]. ''Тэнгэр уул'') — Ара Азияда, тёрт къралны - [[Къыргъызстан|Къыргъызстанны]], [[Къазакъстан|Къазакъстанны]], [[Къытай Халкъ Республика|Къытайны]] ([[Синьцзян-Уйгъур автоном район|Синьцзян-Уйгур автоном район]]) эмда [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] территориясында орналгъан тау система.

== Белгиле ==
{{Азияны тау системалары}}</text>
      <sha1>erdjixyq3qs81auqip32qd0pxfja969</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>123736</id>
      <parentid>123735</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>123736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1257" sha1="og4klkdmzg6zm18dmiu4a8n8kjc1tb6" xml:space="preserve">'''Тянь-Шань''' ([[Къыргъыз тил|къыргъ]]. ''Ала-Тоо, Теңир-Тоо'', [[Таджик тил|тадж]]. ''Тиён Шон'', [[Къытай тил|къыт.]] [[Иероглифлени тынчыракъ этиу|тынч]]. 天山山脉, [[пиньинь]] ''Tiānshān shānmài'', палл. ''Тяньшань шаньмай'', [[Уйгъур тил|уйгъ]]. تەڭرىتاغ‎, ''Тәңри тағ'', [[Къазах тил|къаз]]. ''Алатау, Тәңіртау'', [[Юзбек тил|юзб]]. ''Tyan-Shan / Тян-Шан, Tangritogʻ / Тангритоғ'', [[Монгол тил|монг]]. ''Тэнгэр уул'') — Ара Азияда, тёрт къралны - [[Къыргъызстан|Къыргъызстанны]], [[Къазакъстан|Къазакъстанны]], [[Къытай Халкъ Республика|Къытайны]] ([[Синьцзян-Уйгъур автоном район|Синьцзян-Уйгур автоном район]]) эмда [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] территориясында орналгъан тау система.

== Белгиле ==
{{Азияны тау системалары}}
[[Категория:Тянь-Шань]]</text>
      <sha1>og4klkdmzg6zm18dmiu4a8n8kjc1tb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Тянь-Шань</title>
    <ns>14</ns>
    <id>18970</id>
    <revision>
      <id>123737</id>
      <timestamp>2026-04-22T11:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{Баш статья}}  [[Категория:Азияны тау системалары]]'</comment>
      <origin>123737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="lss5a0qj2fh628y6rik8prl3hb1gz2s" xml:space="preserve">{{Баш статья}}

[[Категория:Азияны тау системалары]]</text>
      <sha1>lss5a0qj2fh628y6rik8prl3hb1gz2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>123738</id>
      <parentid>123737</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T11:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>123738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="i2oppk8gakown8i204hjeov50f7awrc" xml:space="preserve">{{catmain}}

[[Категория:Азияны тау системалары]]</text>
      <sha1>i2oppk8gakown8i204hjeov50f7awrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Гималайла</title>
    <ns>14</ns>
    <id>18971</id>
    <revision>
      <id>123741</id>
      <timestamp>2026-04-22T11:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Азияны тау системалары]]'</comment>
      <origin>123741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="23io5ug1zvodm4wppd8uephfph3vy19" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Азияны тау системалары]]</text>
      <sha1>23io5ug1zvodm4wppd8uephfph3vy19</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>