وِکیٖپیٖڈیا
kswiki
https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%8E%DB%81%D9%8E%D9%85_%D8%B5%D9%8E%D9%81%DB%81%D9%95
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
میڈیا
خاص
کَتھ
رُکُن
رُکُن کَتھ
وِکیٖپیٖڈیا
وِکیٖپیٖڈیا کَتھ
فَیِل
فَیِل کَتھ
میٖڈیاوِکی
میٖڈیاوِکی کَتھ
فرما
فرما کَتھ
مَدَتھ
مَدَتھ کَتھ
زٲژ
زٲژ کَتھ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ہۆس
0
3305
136885
134333
2026-05-02T15:01:12Z
آیات محراج
11062
/* */
136885
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox species/Wikidata|item=Q2372824}}[[فَیِل:Elephant -Munnar.jpg|alt=|thumb|ہۆس]]
'''[[:wikit:ہوٚس|ہۆس]]''' ( [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] : /hos/ ) یا '''ہۆست''' ( [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] : /host/ ) چھُ اَکھ بۆڈ [[وُرٲسؠ]] [[جانوَر]] ییٚمِس زیٛوٗٹھ کَر مۆٹ مٕسلہٕ تہٕ نؠبَر کُن زٕ دَنٛد آسان چھِ ۔ ۂسؠ سٕنٛز مادٕ چھےٚ '''[[:wikit:ۂسؠتِنؠ|ۂسؠتِنؠ]]''' ۔<ref name="Ozawa">{{cite journal|author1=Kellogg, M.|author2=Burkett, S.|author3=Dennis, T. R.|author4=Stone, G.|author5=Gray, B. A.|author6=McGuire, P. M.|author7=Zori, R. T.|author8=Stanyon, R.|year=2007|title=Chromosome painting in the manatee supports Afrotheria and Paenungulata|journal=Evolutionary Biology|volume=7|issue=1|page=6|bibcode=2007BMCEE...7....6K|doi=10.1186/1471-2148-7-6|pmc=1784077|pmid=17244368|doi-access=free}}</ref>
===ۂسؠ کر===
[[فَیِل:African elephant warning raised trunk.jpg|thumb]]
ۂسؠ کر یا صِرِف کر چھِ ۂسؠ سُنٛد انٛگ یُس أمِس کھؠنس تہٕ باقؠن کامؠن مَنٛز مَدَتھ کران۔
== حَوالہٕ ==
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جانوَر]]
32pvrklinx9eny2zvgmix7j9f9ril3e
136886
136885
2026-05-02T15:03:29Z
آیات محراج
11062
/* */
136886
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox species/Wikidata|item=Q2372824}}[[فَیِل:Elephant -Munnar.jpg|alt=|thumb|ہۆس]]
'''[[wikt:ہوٚس|ہۆس]]''' ( [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] : /hos/ ) یا '''ہۆست''' ( [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] : /host/ ) چھُ اَکھ بۆڈ [[وُرٲسؠ]] [[جانوَر]] ییٚمِس زیٛوٗٹھ کَر مۆٹ مٕسلہٕ تہٕ نؠبَر کُن زٕ دَنٛد آسان چھِ ۔ ۂسؠ سٕنٛز مادٕ چھےٚ '''[[wikt:ۂسؠتِنؠ|ۂسؠتِنؠ]]''' ۔<ref name="Ozawa">{{cite journal|author1=Kellogg, M.|author2=Burkett, S.|author3=Dennis, T. R.|author4=Stone, G.|author5=Gray, B. A.|author6=McGuire, P. M.|author7=Zori, R. T.|author8=Stanyon, R.|year=2007|title=Chromosome painting in the manatee supports Afrotheria and Paenungulata|journal=Evolutionary Biology|volume=7|issue=1|page=6|bibcode=2007BMCEE...7....6K|doi=10.1186/1471-2148-7-6|pmc=1784077|pmid=17244368|doi-access=free}}</ref>
===ۂسؠ کر===
[[فَیِل:African elephant warning raised trunk.jpg|thumb]]
ۂسؠ کر یا صِرِف کر چھِ ۂسؠ سُنٛد انٛگ یُس أمِس کھؠنس تہٕ باقؠن کامؠن مَنٛز مَدَتھ کران۔
== حَوالہٕ ==
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جانوَر]]
3h50lv74zefv9j4sx3zjyt0gxn3ky04
پٲکِستان
0
3331
136893
129902
2026-05-02T15:48:22Z
آیات محراج
11062
136893
wikitext
text/x-wiki
{{مُلُک معلوٗمات ڈَبہٕ
| conventional_long_name = اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھِ پٲکِستان
| common_name = پٲکِستان، پاکِستان
| native_name = {{ubl|{{native name|ur|{{Nastaliq|اِسلامی جمہوریہ پاكِستان}}|italics=off}}|{{transl|ur|ALA-LC|''اِسلامی جُمہوٗرِیَہ پاکِستان''}}<ref>{{cite book |last=Minahan |first=James |title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems [2 volumes] |publisher=ABC-CLIO |year=2009 |page=141 |isbn=978-0-313-34497-8}}</ref>}}
| image_flag = Flag of Pakistan.svg
| image_coat = State emblem of Pakistan.svg
| symbol_type = State emblem
| national_motto = {{transl|ur|''[[ایٖمان, اتِحاد، نَظَم]]''}}<br />{{native name|ur|{{Nastaliq|ایمان، اتحاد، نظم}}|italics=off|nolink=on}}<br />"ایٖمان، یَکجوت، تٔہذیٖب"<ref>{{cite web |title=The State Emblem |url=http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701023430/http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archive-date=1 July 2007 |publisher=Ministry of Information and Broadcasting, [[Government of Pakistan]]. |access-date=18 December 2013}}</ref>
| national_anthem = {{transl|ur|ALA-LC|''[[قومی تَرانَہ]]''}}<br />{{lang|ur|{{Nastaliq|قَومی ترانہ}}}}<br />{{center|"قومی بٲتھ"<br />[[فَیِل:Pakistan anthem - United States Navy Band.ogg]]}}
| image_map = Pakistan (orthographic projection).svg
| map_width = 220px
| map_caption = پٲکِستانکِس قَبضَس مَنٛز زٔمیٖن چھےٚ گَہرٕ رَنٛگَس مَنٛز، یَتھ پؠٹھ چھُ داوٕ مَگَر قَبضہٕ نہٕ سۄ چھےٚ ہَلکہٕ رَنٛگَس مَنٛز۔
| capital = [[اِسلام آبادٖ]]
| coordinates = {{coord|33|41|30|N|73|03|00|E|type:city_region:PK}}
| largest_city = [[کَرٲچی]]<br />{{coord|24|51|36|N|67|00|36|E|type:city_region:PK}}
| official_languages = {{hlist |[[اُردوٗ]]|[[اَنٛگریٖزی زَبان|اَنٛگریٖزی]]}}
| languages_type = مُقٲمی زَبان
| languages = [[پَنٛجٲبؠ زَبان|پَنٛجٲبؠ]] (39%) • [[پَشتو]] (18%) • [[سِندی زَبان|سِندی]] (15%) • [[سَرایکی زَبان|سَرایکی]] (12%) • [[بَلوچی زَبان|بَلوچی]] (3%) • [[ہِندکو زَبان|ہِندکو]] (2%) • [[پَہٲڑی-پۆٹھواری زَبان|پَہٲڑی-پۆٹھواری]] (1%) • [[برٛاہوٗی زَبان|برٛاہوٗی]] (1%) • [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] (0.17%)<br /><br /> [[بَلتی زَبان|بَلتی]] • [[بُروٗشَسکی زَبان|بُروٗشَسکی]] • [[دامیلی زَبان|دامیلی]] • [[ڈوماکی زَبان|ڈوماکی]] • [[گواربَتی زَبان|گواربَتی]] • [[کالاشَہ زَبان|کالاشَہ]] • [[کھووار زَبان|کھووار]] • [[کۄہِستٲنؠ زَبان|کۄہِستٲنؠ]] • [[کَچھی زَبان|کَچھی]] • [[میمونی زَبان|میمونی]] • [[شیٖنا زَبان|شیٖنا]] • [[وَخی زَبان|وَخی]] • [[یدغَہ زَبان|یدغَہ]]
| ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
| 44.7% [[پَنٛجٲبؠ لوٗکھ|پَنٛجٲبؠ]]
| 15.4% [[پَٹھان لوٗکھ|پَٹھان]]
| 14.1% [[سِندی لوٗکھ|سِندی]]
| 8.4% [[سَرایکی لوٗکھ|سَرایکی]]
| 7.6% [[مُہاجِر لوٗکھ|مُہاجِر]]
| 3.6% [[بَلوچی لوٗکھ|بَلوچی]]
| 6.3% [[پٲکِستانٕکؠ نَسلی گِروہ|باقَے]]
}}
| ethnic_groups_year = 2020<ref name="cia">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|title=Airports - The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=29 May 2021|archive-date=10 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|url-status=dead}}</ref>
| religion_year = 2017<ref name=2017Census>{{cite web|title=SALIENT FEATURES OF FINAL RESULTS CENSUS-2017|url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/فَیِلs//population_census/sailent_feature_%20census_2017.pdf|access-date=20 May 2021}}</ref>
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
| 96.47% [[پٲکِستانَس مَنٛز اِسلام|اِسلام]] ([[قومی مَذہَب|دَفتَری]])<ref name="Article_2" />
| 2.14% [[پٲکِستانَس مَنٛز ہؠندؠ دَرٟم|ہؠندؠ دَرٟم]]
| 1.27% [[پٲکِستانَس مَنٛز عیٖسٲیِیَتھ|عیٖسٲیِیَتھ]]
| 0.9% [[پٲکِستانَس مَنٛز اَحمَدِیا]]
| 0.02% [[پٲکِستانَس مَنٛز مَذہَب|باقَے]]
}}
| demonym = پٲکِستٲنؠ
| government_type = [[وَفٲقؠ یَتھ|وَفٲقؠ]] [[قونوٗن سٲزی نِظام|قونوٗن سٲزی]] [[ٲییٖنی جۆمہوٗرِیَتھ]]
| leader_title1 = [[پٲکِستانُک صَدٕر|صَدٕر]]
| leader_name1 = [[عارِف عَلوی]]
| leader_title2 = [[پٲکِستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم|ؤزیٖرِ اَعظَم]]
| leader_name2 = [[شہباز شریف]]
| leader_title3 = [[پٲکِستانکہِ سِنیٹُک سَبا پٔتی|سِنیٹُک سَبا پٔتی]]
| leader_name3 = [[صادِق سَنٛجرانی]]
| leader_title4 = [[پٲکِستانکہِ قومی سَباہُک سَبا پٔتی|قومی سَباہُک سَبا پٔتی]]
| leader_name4 = [[راجا پرویز اشرف]]
| leader_title5 = [[پٲکِستانُک مُنصِفہِ اَعظَم|مُنصِفہِ اَعظَم]]
| leader_name5 = [[عمر عطاء بانڈیال]]
| legislature = [[پٲکِستانُک پارلِمؠنٛٹ|پارلِمؠنٛٹ]]
| upper_house = [[پٲکِستانُک سِنیٹ|سِنیٹ]]
| lower_house = [[پٲکِستانُک قومی سَبا|قومی سَبا]]
| sovereignty_type = [[پٲکِستٲنؠ تٔحریٖک|آزٲدی]]
| sovereignty_note = [[بَرطانِیَہ]] نِشہِ
| established_event1 = [[پٲکِستٲنؠ دومِنِیَن|دومِنِیَن]]
| established_date1 = 14 اَگَست 1947
| established_event2 = [[اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھ]]
| established_date2 = 23 مارٕچ 1956
| established_event3 = [[بانگلا دیش|بانگلا دیشٕچ]] [[بانگلا دیش آزٲدی جَنٛگ|آزٲدی]]
| established_date3 = 12 جَنؤری 1972
| established_event4 = [[پٲکِستانُک ٲییٖن|حالُک ٲییٖن]]
| established_date4 = 14 اَگَست 1973
| established_event5 =
| established_date5 =
| established_event6 =
| established_date6 =
| area_km2 = 8،81،913
| area_footnote = {{efn|"Includes data for Pakistani territories of Kashmir; [[Azad Kashmir]] ({{convert|13297|km2|sqmi|disp=or|abbr=on}}) and [[Gilgit–Baltistan]] ({{convert|72520|km2|sqmi|disp=or|abbr=on}}).<ref>{{cite web |url=http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx |title=Pakistan statistics |publisher=Geohive |access-date=20 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406012611/http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx |archive-date=6 April 2013}}</ref> Excluding these territories would produce an area figure of {{convert|796,095|km2|sqmi|abbr=on}}."}}<ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/as/pk/where-is-pakistan.html |title=Where is Pakistan?|website=worldatlas.com}}</ref>
| area_rank = 33یُم
| area_sq_mi = 3،07،374
| percent_water = 2.86
| population_density_km2 = 244.4
| population_density_sq_mi = 633
| population_density_rank = 56یُم
| population_estimate = {{increaseNeutral}} 22،69،92،332<ref>{{Cite web|url=https://worldpopulationreview.com/countries/pakistan-population|title = Pakistan Population 2021 (Live)}}</ref>
| population_census = {{increaseNeutral}} 20.78 کۄرور
| population_estimate_year = 2021
| population_estimate_rank = 5یُم
| population_census_year = 2017
| population_census_rank =
| GDP_PPP = {{increase}} {{nowrap|$11.10 کھَرَب<ref name="imf2">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2020 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=564,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PPPEX,PCPI,&sy=2018&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=17 December 2020}}</ref>}}
| GDP_PPP_year = 2021
| GDP_PPP_rank = 26یُم
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $5,839<ref name="imf2" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 139یُم
| GDP_nominal = {{increase}} {{nowrap|$296 billion<ref name="imf2" />}}
| GDP_nominal_year = 2021
| GDP_nominal_rank = 43یُم
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $1,543<ref name="imf2" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 159یُم
| Gini_year = 2018
| Gini_change = کٔمی
| Gini = 31.6 <!--number only-->
| Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=12 August 2021}}</ref>
| HDI = 0.557 <!--number only-->
| HDI_year = 2019
| HDI_change = بَڑاو
| HDI_ref = <ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/فَیِلs/hdr_2020_overview_english.pdf|title=Human Development Report 2020|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2 December 2020|access-date=18 December 2020}}</ref>
| HDI_rank = 152یُم
| currency = [[پٲکِستٲنؠ رۄپیہِ]] (₨)
| currency_code = PKR
| time_zone = [[پٲکِستٲنؠ معیاری وَقٕت|معیاری وَقٕت]]
| utc_offset = +05:00
| utc_offset_DST =
| time_zone_DST =
| drives_on = کھووُر<ref>{{cite news |last=Loureiro |first=Miguel |title=Driving—the good, the bad and the ugly |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_28-7-2005_pg3_5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110085150/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_28-7-2005_pg3_5 |archive-date=10 January 2012 |work=Daily Times |location=Pakistan |date=28 July 2005 |access-date=6 February 2014}}</ref>
| calling_code = [[پٲکِستانَس مَنٛز تؠلِفون نَمبَر|+92]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.pk]] |[[.pk|پاکستان.]]}}
| official_website = {{URL|http://www.pakistan.gov.pk/}}
}}
'''اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھِ پٲکِستان''' چھُ جۆنوٗبی [[ایشیا|ایشیاہَس]] مَنٛز اَکھ [[مُلُک]]۔ آبٲدی مُطٲبِق یہِ چھُ دُنؠیاہَس مَنٛز [[آبٲدی مُطٲبِق مُلکَن ہُنٛد فِہرِست|پٟنٛژیُٛم]] تہٕ رۄقبہٕ مُطٲبِق [[رۄقبہٕ مُطٲبِق مُلکَن ہُنٛد فِہرِست|تیٚیہِ ترٕٛہیُٛم]]۔ یَتھ چھِ مَشِرقَس مَنٛز [[ہِندوستان]]َس سٟتؠ سَرحَد، مَغرَبَس مَنٛز [[اَفغٲنِستان|اَفغانِستانَس]] سٟتؠ، شُمال-مَشِرقَس مَنٛز [[چیٖن|چیٖنَس]] سٟتؠ تہٕ جۆنوٗب-مَغرَبَس مَنٛز [[ایٖران|ایٖرانَس]] سٟتؠ۔
==ایٹمولوجی==
پاکستان ناو اوس پاکستان موومنٹٕکؠ کارکُن چودھری رحمت علیَن بنوومُت، ییٚمؠ جَنؤری 1933 ہَس مَنٛز یہِ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ أکِس پمفلٹ ناؤ یا نیورَس مَنٛز شایَع کوٚرمُت، یَتھ مَنٛز یہِ مخفف پٲٹھؠ اِستِمال اوس کوٚرمُت۔ رحمت علی یَن کٔر وضاحت: "یہِ چھُ سانؠن تمام وطنن، ہِندوستٲنؠ تہٕ ایشیائی، پنجاب، افغانیا، کشمیر، سندھ تہٕ بلوچستان کؠو ناوَو پؠٹھ نِنہٕ آمٕتؠ چِٹھؠن پؠٹھ مشتمل۔" تٔمؠ ووٚن بیٚیہِ، "پٲکِستان چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ دۄشوٕے لفٕظ۔ اَمیُوک مطلب چھُ پاکَن ہٕنٛز سرزمین، روحٲنی طور خٲلِص تہٕ صاف۔" ماہرین اشتقاق چھِ نوٹ کران زِ پاک پاک، چھُ فارسی تہٕ پشتو مَنٛز 'خالص' تہٕ فارسی لاحقہٕ «1»stan ہنٛد مطلب چھُ 'زمین' یا 'جاۓ'۔
رحمت علی سُنٛد پاکستانُک تصور چھُ صرف برصغیر پاک و ہند کِس شمال مغربی علاقس سٟتؠ وابستہٕ۔ تٔمؠ کٔر بنگال کؠن مُسلِم علاقن خٲطرٕ "بنگلاسٹن" تہٕ حیدرآباد رِیاست خٲطرٕ "عثمانستان" ناوٕ سٟتؠ سٟتؠ ترٛؠن درمیان اَکھ سیٲسی فیڈریشن تہِ تجویٖز۔
== تٲریٖخ ==
پٲکِستٲنَن ہیٛژ ١٩٤٧ مَنٛز بَرطانۆی ہِندوستانس نِش آزٲدی۔
اہم مضمون: پاکستانٕچ تٲریخ
===وادی سندھ تہذیب===
جۆنوٗبی ایشیاہٕک کینٛہہ قدیم انسٲنی تہذیبہٕ گٔیہٕ موٗجوٗدٕ پاکستانس پؠٹھ محیط علاقو سٟتؠ پیدٕ۔ اَمہِ خٕطٕکہِ سارِوٕے کھۄتہٕ پرٛٲنہِ مشہوٗر بسکیٖن در ٲسہِ لوئر پیلیولیتھِکس دوران سونیانی، یِمو منٛزٕ نوادرات پنجاب چہِ وادی سوان مَنٛز لبنہٕ آمٕتہِ چھِ ۔ سندھ خطہٕ، یُس موٗجوٗدٕ پاکستانُک زیٛادٕ تر حصہٕ چھُ، اوس واریٛاہ لگاتار قدیم ثقافتن ہُنٛد مقام یَتھ مَنٛز مہر گڑھٕچ نیولیتھک (7000-4300 قبل مسیح) جاۓ تہٕ جۆنوٗبی ایشیاہس مَنٛز شہری زندگی ہنٛز 5,000 ورین ہنٛز تٲریخ وادی سندھ تہذیب کین مختلف مقامن تام شٲمِل چھِ، بشمول موہنجودڑو تہٕ ہڑپا
== انتِظٲمؠ تقسیٖم ==
{{main|پاکِستان منٛز اِنتِظٲمی علاقہٕ}}
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:مُلُک]]
[[زٲژ:پاکِستان]]
q3zk41mi3agrq47gos0tfldt9s0f0v6
136912
136893
2026-05-02T18:01:08Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136912
wikitext
text/x-wiki
{{مُلُک معلوٗمات ڈَبہٕ
| conventional_long_name = اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھِ پٲکِستان
| common_name = پٲکِستان، پاکِستان
| native_name = {{ubl|{{native name|ur|{{Nastaliq|اِسلامی جمہوریہ پاكِستان}}|italics=off}}|{{transl|ur|ALA-LC|''اِسلامی جُمہوٗرِیَہ پاکِستان''}}<ref>{{cite book |last=Minahan |first=James |title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems [2 volumes] |publisher=ABC-CLIO |year=2009 |page=141 |isbn=978-0-313-34497-8}}</ref>}}
| image_flag = Flag of Pakistan.svg
| image_coat = State emblem of Pakistan.svg
| symbol_type = State emblem
| national_motto = {{transl|ur|''[[ایٖمان, اتِحاد، نَظَم]]''}}<br />{{native name|ur|{{Nastaliq|ایمان، اتحاد، نظم}}|italics=off|nolink=on}}<br />"ایٖمان، یَکجوت، تٔہذیٖب"<ref>{{cite web |title=The State Emblem |url=http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701023430/http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archive-date=1 July 2007 |publisher=Ministry of Information and Broadcasting, [[Government of Pakistan]]. |access-date=18 December 2013}}</ref>
| national_anthem = {{transl|ur|ALA-LC|''[[قومی تَرانَہ]]''}}<br />{{lang|ur|{{Nastaliq|قَومی ترانہ}}}}<br />{{center|"قومی بٲتھ"<br />[[فَیِل:Pakistan anthem - United States Navy Band.ogg]]}}
| image_map = Pakistan (orthographic projection).svg
| map_width = 220px
| map_caption = پٲکِستانکِس قَبضَس مَنٛز زٔمیٖن چھےٚ گَہرٕ رَنٛگَس مَنٛز، یَتھ پؠٹھ چھُ داوٕ مَگَر قَبضہٕ نہٕ سۄ چھےٚ ہَلکہٕ رَنٛگَس مَنٛز۔
| capital = [[اِسلام آبادٖ]]
| coordinates = {{coord|33|41|30|N|73|03|00|E|type:city_region:PK}}
| largest_city = [[کَرٲچی]]<br />{{coord|24|51|36|N|67|00|36|E|type:city_region:PK}}
| official_languages = {{hlist |[[اُردوٗ]]|[[اَنٛگریٖزی زَبان|اَنٛگریٖزی]]}}
| languages_type = مُقٲمی زَبان
| languages = [[پَنٛجٲبؠ زَبان|پَنٛجٲبؠ]] (39%) • [[پَشتو]] (18%) • [[سِندی زَبان|سِندی]] (15%) • [[سَرایکی زَبان|سَرایکی]] (12%) • [[بَلوچی زَبان|بَلوچی]] (3%) • [[ہِندکو زَبان|ہِندکو]] (2%) • [[پَہٲڑی-پۆٹھواری زَبان|پَہٲڑی-پۆٹھواری]] (1%) • [[برٛاہوٗی زَبان|برٛاہوٗی]] (1%) • [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] (0.17%)<br /><br /> [[بَلتی زَبان|بَلتی]] • [[بُروٗشَسکی زَبان|بُروٗشَسکی]] • [[دامیلی زَبان|دامیلی]] • [[ڈوماکی زَبان|ڈوماکی]] • [[گواربَتی زَبان|گواربَتی]] • [[کالاشَہ زَبان|کالاشَہ]] • [[کھووار زَبان|کھووار]] • [[کۄہِستٲنؠ زَبان|کۄہِستٲنؠ]] • [[کَچھی زَبان|کَچھی]] • [[میمونی زَبان|میمونی]] • [[شیٖنا زَبان|شیٖنا]] • [[وَخی زَبان|وَخی]] • [[یدغَہ زَبان|یدغَہ]]
| ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
| 44.7% [[پَنٛجٲبؠ لوٗکھ|پَنٛجٲبؠ]]
| 15.4% [[پَٹھان لوٗکھ|پَٹھان]]
| 14.1% [[سِندی لوٗکھ|سِندی]]
| 8.4% [[سَرایکی لوٗکھ|سَرایکی]]
| 7.6% [[مُہاجِر لوٗکھ|مُہاجِر]]
| 3.6% [[بَلوچی لوٗکھ|بَلوچی]]
| 6.3% [[پٲکِستانٕکؠ نَسلی گِروہ|باقَے]]
}}
| ethnic_groups_year = 2020<ref name="cia">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|title=Airports - The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=29 May 2021|archive-date=10 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|url-status=dead}}</ref>
| religion_year = 2017<ref name=2017Census>{{cite web|title=SALIENT FEATURES OF FINAL RESULTS CENSUS-2017|url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/فَیِلs//population_census/sailent_feature_%20census_2017.pdf|access-date=20 May 2021}}</ref>
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
| 96.47% [[پٲکِستانَس مَنٛز اِسلام|اِسلام]] ([[قومی مَذہَب|دَفتَری]])<ref name="Article_2" />
| 2.14% [[پٲکِستانَس مَنٛز ہؠندؠ دَرٟم|ہؠندؠ دَرٟم]]
| 1.27% [[پٲکِستانَس مَنٛز عیٖسٲیِیَتھ|عیٖسٲیِیَتھ]]
| 0.9% [[پٲکِستانَس مَنٛز اَحمَدِیا]]
| 0.02% [[پٲکِستانَس مَنٛز مَذہَب|باقَے]]
}}
| demonym = پٲکِستٲنؠ
| government_type = [[وَفٲقؠ یَتھ|وَفٲقؠ]] [[قونوٗن سٲزی نِظام|قونوٗن سٲزی]] [[ٲییٖنی جۆمہوٗرِیَتھ]]
| leader_title1 = [[پٲکِستانُک صَدٕر|صَدٕر]]
| leader_name1 = [[عارِف عَلوی]]
| leader_title2 = [[پٲکِستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم|ؤزیٖرِ اَعظَم]]
| leader_name2 = [[شہباز شریف]]
| leader_title3 = [[پٲکِستانکہِ سِنیٹُک سَبا پٔتی|سِنیٹُک سَبا پٔتی]]
| leader_name3 = [[صادِق سَنٛجرانی]]
| leader_title4 = [[پٲکِستانکہِ قومی سَباہُک سَبا پٔتی|قومی سَباہُک سَبا پٔتی]]
| leader_name4 = [[راجا پرویز اشرف]]
| leader_title5 = [[پٲکِستانُک مُنصِفہِ اَعظَم|مُنصِفہِ اَعظَم]]
| leader_name5 = [[عمر عطاء بانڈیال]]
| legislature = [[پٲکِستانُک پارلِمؠنٛٹ|پارلِمؠنٛٹ]]
| upper_house = [[پٲکِستانُک سِنیٹ|سِنیٹ]]
| lower_house = [[پٲکِستانُک قومی سَبا|قومی سَبا]]
| sovereignty_type = [[پٲکِستٲنؠ تٔحریٖک|آزٲدی]]
| sovereignty_note = [[بَرطانِیَہ]] نِشہِ
| established_event1 = [[پٲکِستٲنؠ دومِنِیَن|دومِنِیَن]]
| established_date1 = 14 اَگَست 1947
| established_event2 = [[اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھ]]
| established_date2 = 23 مارٕچ 1956
| established_event3 = [[بانگلا دیش|بانگلا دیشٕچ]] [[بانگلا دیش آزٲدی جَنٛگ|آزٲدی]]
| established_date3 = 12 جَنؤری 1972
| established_event4 = [[پٲکِستانُک ٲییٖن|حالُک ٲییٖن]]
| established_date4 = 14 اَگَست 1973
| established_event5 =
| established_date5 =
| established_event6 =
| established_date6 =
| area_km2 = 8،81،913
| area_footnote = {{efn|"Includes data for Pakistani territories of Kashmir; [[Azad Kashmir]] ({{convert|13297|km2|sqmi|disp=or|abbr=on}}) and [[Gilgit–Baltistan]] ({{convert|72520|km2|sqmi|disp=or|abbr=on}}).<ref>{{cite web |url=http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx |title=Pakistan statistics |publisher=Geohive |access-date=20 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406012611/http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx |archive-date=6 April 2013}}</ref> Excluding these territories would produce an area figure of {{convert|796,095|km2|sqmi|abbr=on}}."}}<ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/as/pk/where-is-pakistan.html |title=Where is Pakistan?|website=worldatlas.com}}</ref>
| area_rank = 33یُم
| area_sq_mi = 3،07،374
| percent_water = 2.86
| population_density_km2 = 244.4
| population_density_sq_mi = 633
| population_density_rank = 56یُم
| population_estimate = {{increaseNeutral}} 22،69،92،332<ref>{{Cite web|url=https://worldpopulationreview.com/countries/pakistan-population|title = Pakistan Population 2021 (Live)}}</ref>
| population_census = {{increaseNeutral}} 20.78 کۄرور
| population_estimate_year = 2021
| population_estimate_rank = 5یُم
| population_census_year = 2017
| population_census_rank =
| GDP_PPP = {{increase}} {{nowrap|$11.10 کھَرَب<ref name="imf2">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2020 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=564,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PPPEX,PCPI,&sy=2018&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=17 December 2020}}</ref>}}
| GDP_PPP_year = 2021
| GDP_PPP_rank = 26یُم
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $5,839<ref name="imf2" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 139یُم
| GDP_nominal = {{increase}} {{nowrap|$296 billion<ref name="imf2" />}}
| GDP_nominal_year = 2021
| GDP_nominal_rank = 43یُم
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $1,543<ref name="imf2" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 159یُم
| Gini_year = 2018
| Gini_change = کٔمی
| Gini = 31.6 <!--number only-->
| Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=12 August 2021}}</ref>
| HDI = 0.557 <!--number only-->
| HDI_year = 2019
| HDI_change = بَڑاو
| HDI_ref = <ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/فَیِلs/hdr_2020_overview_english.pdf|title=Human Development Report 2020|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2 December 2020|access-date=18 December 2020}}</ref>
| HDI_rank = 152یُم
| currency = [[پٲکِستٲنؠ رۄپیہِ]] (₨)
| currency_code = PKR
| time_zone = [[پٲکِستٲنؠ معیاری وَقٕت|معیاری وَقٕت]]
| utc_offset = +05:00
| utc_offset_DST =
| time_zone_DST =
| drives_on = کھووُر<ref>{{cite news |last=Loureiro |first=Miguel |title=Driving—the good, the bad and the ugly |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_28-7-2005_pg3_5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110085150/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_28-7-2005_pg3_5 |archive-date=10 January 2012 |work=Daily Times |location=Pakistan |date=28 July 2005 |access-date=6 February 2014}}</ref>
| calling_code = [[پٲکِستانَس مَنٛز تؠلِفون نَمبَر|+92]]
| cctld = {{unbulleted list |[[.pk]] |[[.pk|پاکستان.]]}}
| official_website = {{URL|http://www.pakistan.gov.pk/}}
}}
'''اِسلٲمی جۆمہوٗرِیَتھِ پٲکِستان''' چھُ جۆنوٗبی [[ایشیا|ایشیاہَس]] مَنٛز اَکھ [[مُلُک]]۔ آبٲدی مُطٲبِق یہِ چھُ دُنؠیاہَس مَنٛز [[آبٲدی مُطٲبِق مُلکَن ہُنٛد فِہرِست|پٟنٛژیُٛم]] تہٕ رۄقبہٕ مُطٲبِق [[رۄقبہٕ مُطٲبِق مُلکَن ہُنٛد فِہرِست|تیٚیہِ ترٕٛہیُٛم]]۔ یَتھ چھِ مَشِرقَس مَنٛز [[ہِندوستان]]َس سٟتؠ سَرحَد، مَغرَبَس مَنٛز [[اَفغٲنِستان|اَفغانِستانَس]] سٟتؠ، شُمال-مَشِرقَس مَنٛز [[چیٖن|چیٖنَس]] سٟتؠ تہٕ جۆنوٗب-مَغرَبَس مَنٛز [[ایٖران|ایٖرانَس]] سٟتؠ۔
==ایٹمولوجی==
پاکستان ناو اوس پاکستان موومنٹٕکؠ کارکُن چودھری رحمت علیَن بنوومُت، ییٚمؠ جَنؤری 1933 ہَس مَنٛز یہِ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ أکِس پمفلٹ ناؤ یا نیورَس مَنٛز شایَع کوٚرمُت، یَتھ مَنٛز یہِ مخفف پٲٹھؠ اِستِمال اوس کوٚرمُت۔ رحمت علی یَن کٔر وضاحت: "یہِ چھُ سانؠن تمام وطنن، ہِندوستٲنؠ تہٕ ایشیائی، پنجاب، افغانیا، کشمیر، سندھ تہٕ بلوچستان کؠو ناوَو پؠٹھ نِنہٕ آمٕتؠ چِٹھؠن پؠٹھ مشتمل۔" تٔمؠ ووٚن بیٚیہِ، "پٲکِستان چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ دۄشوٕے لفٕظ۔ اَمیُوک مطلب چھُ پاکَن ہٕنٛز سرزمین، روحٲنی طور خٲلِص تہٕ صاف۔" ماہرین اشتقاق چھِ نوٹ کران زِ پاک پاک، چھُ فارسی تہٕ پشتو مَنٛز 'خالص' تہٕ فارسی لاحقہٕ «1»stan ہنٛد مطلب چھُ 'زمین' یا 'جاۓ'۔
رحمت علی سُنٛد پاکستانُک تصور چھُ صرف برصغیر پاک و ہند کِس شمال مغربی علاقس سٟتؠ وابستہٕ۔ تٔمؠ کٔر بنگال کؠن مُسلِم علاقن خٲطرٕ "بنگلاسٹن" تہٕ حیدرآباد رِیاست خٲطرٕ "عثمانستان" ناوٕ سٟتؠ سٟتؠ ترٛؠن درمیان اَکھ سیٲسی فیڈریشن تہِ تجویٖز۔
== تٲریٖخ ==
پٲکِستٲنَن ہیٛژ ١٩٤٧ مَنٛز بَرطانۆی ہِندوستانس نِش آزٲدی۔
اہم مضمون: پاکستانٕچ تٲریخ
===وادی سندھ تہذیب===
جۆنوٗبی ایشیاہٕک کینٛہہ قدیم انسٲنی تہذیبہٕ گٔیہٕ موٗجوٗدٕ پاکستانس پؠٹھ پھٔہلِتھ علاقو سٟتؠ پیدٕ۔ اَمہِ خٕطٕکہِ سارِوٕے کھۄتہٕ پرٛٲنہِ مشہوٗر بسکیٖن در ٲسہِ لوئر پیلیولیتھِکس دوران سونیانی، یِمو منٛزٕ نوادرات پنجاب چہِ وادی سوان مَنٛز لبنہٕ آمٕتہِ چھِ ۔ سندھ خطہٕ، یُس موٗجوٗدٕ پاکستانُک زیٛادٕ تر حصہٕ چھُ، اوس واریٛاہ لگاتار قدیم ثقافتن ہُنٛد مقام یَتھ مَنٛز مہر گڑھٕچ نیولیتھک (7000-4300 قبل مسیح) جاۓ تہٕ جۆنوٗبی ایشیاہس مَنٛز شہری زندگی ہنٛز 5,000 ورین ہنٛز تٲریخ وادی سندھ تہذیب کین مختلف مقامن تام شٲمِل چھِ، بشمول موہنجودڑو تہٕ ہڑپا
== انتِظٲمؠ تقسیٖم ==
{{main|پاکِستان منٛز اِنتِظٲمی علاقہٕ}}
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:مُلُک]]
[[زٲژ:پاکِستان]]
fglwzgib6w6l5rnjaer35lcuzapv5of
ٹیلی وِجَن
0
3413
136924
135808
2026-05-02T18:02:09Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136924
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| کھٔٹِتھ = P1796
}}
'''ٹیلی وِجَن ،ٹؠلِوِجَن'''،'''دوٗر درشن''' یا '''ٹی وی''' چھُ اَکھ [[مِشیٖن]]. یَتھ مَنٛز أسؠ دُنؠیا بَرٕکؠ چیٖزَن ہُنٛد دَرشن چھِ کران چنلن ہِندؠ ذٔریعہٕ۔ ٹیلی وِجَن گوو ریڈیو لٔہرن ہنٛدِ زٔرؠیہِ اکہِ جایہِ پیٹھہٕ بیٚیِس جایہِ تام شکلہِ واتناونہِ۔ امیُک لفظی مانے چھُ دوٗرِ پیٹھہٕ وُچھُن ۔ اَوَے چھُ اَتھ '''دوٗر درشن''' تہِ ونان۔<ref name="etymonline1">{{cite web|date=30 December 1969|title=Online Etymology Dictionary|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=television|access-date=30 April 2016|publisher=Etymonline.com}}</ref> ٹیلی وِجَن سؠٹس چھُ اَکھ پردٕ لگِتھ آسان ۔ یہِ پردٕ چھُ دارِ ہِنٛز کٲم دِوان ۔ امہِ دارِ مَنٛز چھِ أسؠ دوٗر پؠٹھ ؤچھِتھ ہؠکان
یِوان زِ یِتھ پروگرام تہِ کھیل تماشہِ تِتھؠ پاٹھؠ وُچھان۔
==تَوٲریٖخ==
ٹیلی وِجَن ایجاد کرنس لگؠ انسانس کمہٕ کھۄتہٕ کم زٕ ہتھ ؤری ۔ امہِ خٲطرٕ کٔر واریاہو ساینس
دانو کٲم ، ٲخٕر کوٚر 1885 عیٖسوی مَنٛز کیری ناوِ أکِس ساینس دانن ۔ یِمہِ کتھہِ ہُنٛد نِنبر زِ یِتھؠ
پأٹھؠ تارن ہنٛدِ ذریعہِ آواز اکہِ جایہِ پیٹھہٕ بیٚیِس جایہِ تام واتان چھےٚ تِتھؠ پٲٹھؠ ہیکہِ تصویر
تہِ اکہِ جایہِ پیٹھہٕ بیٚیِس جایہِ تام وٲتِتھ ۔ اَتھ اصوٗلس پرکھاونہِ خٲطرٕ گٔر 1906 عیٖسوی مَنٛز
فرانسِکؠو دۄیو ساینس دانو رینو تہِ فورنیرن تارن ہنٛدِ ذریعہِ تصویر سوزنٕچ کوٗشِش ۔
1926 عیٖسوی مَنٛز کٔر بیٚیہِ أکِس ساینسدانن جان لاگی بیرڈ اوس ، انسانہِ سُنٛد گوڈنِک تصویر اکہِ
جایہِ پیٹھہٕ بیٚیِس جایہِ تام واتناونس مَنٛز کامیٲبی حٲصِل ۔
برطانِہٕکؠ پٲٹھؠ سپٕدؠ امریکہس مَنٛز تہِ امہِ قِسمٕکؠ تجربہٕ ۔ ٲخرس کوٚر 1932 عیٖسوی مَنٛز
بی، بی، سی تہِ بیتر ٹیلی وِجَن کمپنی پانہٕ وٲنؠ رٔلِتھ باضابطہٕ پأٹھؠ تصویر سوزنُک اِنتظام ۔ دۆیِمہِ
عالمگیٖرِ جنگہِ پتہٕ لوٚگ ٹیلی وِجَن دُنیاہس مَنٛز چِکہٕ چاو تہِ ہیٚژ أمؠ زبردس ترقی کرٕنؠ ۔
==کامہِ ہُنٛد طٔریٖقہٕ==
ٹیلی وِجَن چھُ ریڈیو کھۄتہِ زیٛادٕ پیچیٖدٕ ۔ ریڈیو چھُ صِرف بوزنُک چیٖز ، ٹیلی وِجَن چھُ وُچھنُک تہِ تہٕ بوزنُک تہِ ، اتہِ چھِ کن تہِ أچھ دۄشوے کٲم کران ۔ ٹیلی وِجَن کہِ ذریعہِ چھِ تصویر ترٛیٚن مرحلن اندر اکہِ جایہِ پیٹھہٕ بیٚیِس جایہِ تام واتان ۔ گۄڈنِکِس مرحلس مَنٛز چھُ ٹیلی وِجَن کیمراہ تتھ پروگرامس تصویٖر تُلَان یُس ہاوُن آسہِ ۔ دۆیِمِس مرحلس مَنٛز چھُ ٹیلی وِجَن ٹرانس میٖٹَر یِمن تصویٖرن لٔہرن ہنٛدِ زٔرؠیہِ ہَوِہَس مَنٛز دوٗر دوٗر تام سوزان ، ترٛیِمِس مرحلس مَنٛز چھِ یِم لٔہر سانؠن ٹیلی وِجَن سیٹَن اندر واتان تہِ أسؠ چھِ سُہ پروگرام تِتھے پأٹھؠ وُچھان یِتھٕ پأٹھؠ گۄڈنِکِس مرحلس مَنٛز تتھ تصویرِ آیہِ تُلنہِ ۔ ٹیلی وِجَن کیمراہ چھُ تصویٖرن ٹُکرٕ ٹُکرٕ کران مگر ٹیلی وِجَن سؠٹُک تَصویٖر ٹیوٗب چھُ یِمن ٹُکرن دُبارٕ جوٗڑؠ جوٗڑؠ اَکھ مکمل تَصویٖر بناوان ۔ یہِ تَصویٖر ٹیوٗب چھُ ٹیلی وِجَن سؠٹس اندر آسان تہِ یۄہے چھُ
تصویٖرن ہٕنٛز ہوٲیی لٔہرٕ تہِ رٹان ۔
== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[ریڈیو]]
[[ژ]]
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:مِشیٖن]]
f5u8o4bco7bubvaqq09u1pj4asoiwce
اِسلام
0
3934
136887
129261
2026-05-02T15:37:00Z
آیات محراج
11062
/* */
136887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religion
| native_name = {{lang|ar|{{Script|Arab|ٱلْإِسْلَام}}}}<br/>{{transliteration|ar|al-Islām}}
| image = The Kaaba during Hajj.jpg
| imagewidth = 275px
| caption = [[خانے کعابہٕ]]
| type =
| main_classification = [[ابراہیمی مذہب | ابراہیمی]]
| scripture = [[قُرآن]]<br>پیغمبر سٕنٛدؠ رؠوایت <br>[[حدیٖث]]
| theology = [[توحیٖد]]
| area = [[مشرق وسطیٰ]], [[شمالی افریقہ]], [[مغربی افریقہ]]، [[مشرقی افریقہ]]، [[وسطی ایشیا]]، [[شمالی قفقاز]]، [[جنوبی ایشیا]]، [[جنوب مشرقی ایشیا]]، [[جنوب مشرقی یورپ]]<ref>{{Cite web |last=Center |first=Pew Research |date=2013-04-30 |title=The World's Muslims: Religion, Politics and Society |url=https://www.pewresearch.org/religion/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-society-overview/ |access-date=2024-03-20 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |language=en-US |archive-date=25 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231025124036/https://www.pewresearch.org/religion/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-society-overview/ |url-status=live}}</ref><ref>{{https://spice.fsi.stanford.edu/docs/the_spread_of_islam_in_west_africa_containment_mixing_and_reform_from_the_eighth_to_the_twentieth_century#:~:text=While%20the%20motivations%20of%20early,intensified%20the%20Trans%2DSaharan%20trade.}}</ref>
| language = [[کلاسیکی عربی]]
| territory = [[مُسلم دُنیا]]
| separated_from = [[اِسلام برٛونٛہہ عربس منٛز مذہب|عربی شرک]]
| founder = [[مُحمد]]<ref>{{cite encyclopedia |last1=Welch |first1=Alford T. |last2=Moussalli |first2=Ahmad S. |last3=Newby |first3=Gordon D. |date=2009 |title=Muḥammad |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |editor=John L. Esposito |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |quote= |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211050118/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |archive-date=11 February 2017 }}</ref>
| founded_date = 610 CE
| founded_place = [[جبل النور]]<!-- Beginnings are understood to be where Muhammad is said to have received his first ever revelation, which was inside a cave in this mountain -->, [[مکہ]], [[حجاز]], [[عرب پَرلانٛکھ]]
| churches =
| number_of_followers = {{circa}} 1.9 ارب<ref name="pewresearch.orgReligion">{{Cite web |title=Religious Composition by Country, 2010-2050 |url=https://www.pewresearch.org/religion/interactives/religious-composition-by-country-2010-2050/ |access-date=2024-03-09 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |date=21 December 2022 |language=en-US |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128120036/https://www.pewresearch.org/religion/interactives/religious-composition-by-country-2010-2050/ |url-status=live }}</ref> {{increase}} (کُن نفر طور [[مُسلمان]] وننہٕ چُھ یوان، یُس جمٲژ طور پٲٹھؠ چھُ وننہٕ یوان {{transliteration|ar|[[امت]]}})
}}
'''اِسلام''' ({{Lang-ar|اَلْإِسْلَامُ}}) چھُ اَکھ توحیٖدی تہٕ اِبَراہیٖمی [[مَذہَب]] یُس قرآن تہٕ محمد سنٛز تعلیماتس پؠٹھ مرکوز چھُ۔اِسلام کین پیروکارن چھِ مُسلمان وننہٕ یوان،اِسلام چھُ دُنؠ یاہَس مَنٛز دۆیُم ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بۆڑ مَذہَب۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=NW|first=1615 L. St|last2=Suite 800Washington|last3=Inquiries|first3=DC 20036USA202-419-4300 {{!}} Main202-857-8562 {{!}} Fax202-419-4372 {{!}} Media|title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center|url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/|access-date=2024-02-11|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref>
مُسلمان چھِ قرآن شٔریفس خدا سُنٛد کلام تہٕ حتمی وحی مانان۔ قرآن شٔریفس سٟتؠ سٟتؠ چھِ مُسلمان پٔتمؠن کِتابَن پؠٹھ تہٕ یقیٖن تھاوان، ییتھ کیٛن زن تورات ، زبوٗر ، تہٕ اِنجیل ۔ تمن ہنٛد خیال چھُ زِ محمد{{صعو}} چھُ اہم تہٕ حتمی اِسلٲمی پیغمبر، یمہٕ ذریعہٕ مذہب گو مکمل ۔
==ناوُک آگُر==
اِسلام (عربی: سلام، لغوی طورس پؠٹھ') چھُ فارم IV ہنٛد زبٲنی اسم یُس فعل سلم (سلامہ) سٟتؠ شۆروٗع گژھان چھُ، یُس لفظن ہنٛد اَکھ بھڑ طبقہٕ چھُ بناوان یُس زیٛادٕ تر جمع کرُن، حفاظت تہٕ امن کین تصوراتن سٟتؠ متعلق چھُ۔ مذہبی تناظرس مَنٛز، چھُ یہٕ خدا سنٛز مرضی ہنٛد مکمل ہتھیار تراونُک حوالہٕ دیوان۔ اَکھ مُسلمان (کُنہٕ جایہٕ چھُ لکیر، اِسلام کس پیروکارس خاطرٕ لفظ، چھُ اکسی فعلچ شکلہٕ ہنٛد فعال حصہٕ، تہٕ امیک مطلب چھُ"جمع کرن وأل (خدا)" یا "سُوٛ یُس (خدایس حوالہٕ چھُ کران)"۔ حدیث جبرائیلس مَنٛز، اِسلام چھُ اکہٕ تریہٕ کس اکس حصہٕ کس طورس پؠٹھ پیش کرنہٕ آمُت یَتھ مَنٛز ایمان (ایمان) تہٕ احسان (عمدہ) تہٕ شٲمل چھِ۔
انگریزی بولن وٲلِس دنیاہس مَنٛز اوس اِسلام تٲریخی طورس پؠٹھ محمدیت وننہٕ یوان۔ یہٕ اصطلاح چھِ اِستِمال نیبر گمژ تہٕ بعض اوقات چھِ جارحانہ وننہٕ یوان، تیکیازِ یہٕ چھُ تجویز کران کہ خدا کہٕ بجائہٕ چھُ اَکھ اِنسان، مسلمانن ہنٛدس مذہبس مَنٛز مرکزی حیثیت تھاوان۔
== پانٛژھ ستون ==
اِسلامَس مَنٛز چھہ پانٛژھ ستونَن یانی عِبادات۔
# [[شہادَت]]
# [[نؠماز]]
# [[روزُن]]
# [[زَکات]]
# [[حَج]]
== کٔشیٖرِ مَنٛز ==
{{Main|کٲشِرؠ مُسَلمان }}
اِسلام چھہ کٔشِیر وادی جاے مٗنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بۆڑ مَزہَب۔ رِیاسَتھ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] مَنٛز اِسلام چھ کٔشیر وادی، کشتواڈ، [[آزاد کٔشیٖر]]، تہٕ [[گِلگِت بلتِستان|گلگیت-بلتستان]] تام سیمت- کٔشیرِ مَنٛز اِسلام آو واریاہ سنتن بہ دولت، مثلن [[بلبل شاہ]] تہٕ [[نُنٛدٕ ریٛۆش|شیخ العلم]]- [[شاہ میٖر|شاہ میر]] بادشاہیتک اوس واریاہ بوڈ اثر کٲشر اسلامس پؠٹھ-
== حَوالہٕ ==
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:اِسلام]]
[[زٲژ:مَذہَب]]
7tlc4aes533p101gwdsgf1aiozi16gm
136888
136887
2026-05-02T15:37:23Z
آیات محراج
11062
/* */
136888
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religion
| native_name = {{lang|ar|{{Script|Arab|ٱلْإِسْلَام}}}}<br/>{{transliteration|ar|al-Islām}}
| image = The Kaaba during Hajj.jpg
| imagewidth = 275px
| caption = [[خانے کعابہٕ]]
| type =
| main_classification = [[ابراہیمی مذہب | ابراہیمی]]
| scripture = [[قُرآن]]<br>پیغمبر سٕنٛدؠ رؠوایت <br>[[حدیٖث]]
| theology = [[توحیٖد]]
| area = [[مشرق وسطیٰ]], [[شمالی افریقہ]], [[مغربی افریقہ]]، [[مشرقی افریقہ]]، [[وسطی ایشیا]]، [[شمالی قفقاز]]، [[جنوبی ایشیا]]، [[جنوب مشرقی ایشیا]]، [[جنوب مشرقی یورپ]]<ref>{{Cite web |last=Center |first=Pew Research |date=2013-04-30 |title=The World's Muslims: Religion, Politics and Society |url=https://www.pewresearch.org/religion/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-society-overview/ |access-date=2024-03-20 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |language=en-US |archive-date=25 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231025124036/https://www.pewresearch.org/religion/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-society-overview/ |url-status=live}}</ref><ref>{{https://spice.fsi.stanford.edu/docs/the_spread_of_islam_in_west_africa_containment_mixing_and_reform_from_the_eighth_to_the_twentieth_century#:~:text=While%20the%20motivations%20of%20early,intensified%20the%20Trans%2DSaharan%20trade.}}</ref>
| language = [[کلاسیکی عربی]]
| territory = [[مُسلم دُنیا]]
| separated_from = [[اِسلام برٛونٛہہ عربس منٛز مذہب|عربی شرک]]
| founder = [[مُحمد]]<ref>{{cite encyclopedia |last1=Welch |first1=Alford T. |last2=Moussalli |first2=Ahmad S. |last3=Newby |first3=Gordon D. |date=2009 |title=Muḥammad |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |editor=John L. Esposito |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |quote= |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211050118/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0550 |archive-date=11 February 2017 }}</ref>
| founded_date = 610 CE
| founded_place = [[جبل النور]]<!-- Beginnings are understood to be where Muhammad is said to have received his first ever revelation, which was inside a cave in this mountain -->, [[مکہ]], [[حجاز]], [[عرب پَرلانٛکھ]]
| churches =
| number_of_followers = {{circa}} 1.9 ارب<ref name="pewresearch.orgReligion">{{Cite web |title=Religious Composition by Country, 2010-2050 |url=https://www.pewresearch.org/religion/interactives/religious-composition-by-country-2010-2050/ |access-date=2024-03-09 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |date=21 December 2022 |language=en-US |archive-date=28 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230128120036/https://www.pewresearch.org/religion/interactives/religious-composition-by-country-2010-2050/ |url-status=live }}</ref> {{increase}} (کُن نفر طور [[مُسلمان]] وننہٕ چُھ یوان، یُس جمٲژ طور پٲٹھؠ چھُ وننہٕ یوان {{transliteration|ar|[[امت]]}})
}}
'''اِسلام''' ({{Lang-ar|اَلْإِسْلَامُ}}) چھُ اَکھ توحیٖدی تہٕ اِبَراہیٖمی [[مَذہَب]] یُس قرآن تہٕ محمد سنٛز تعلیماتس پؠٹھ مرکوز چھُ۔اِسلام کین پیروکارن چھِ مُسلمان وننہٕ یوان، اِسلام چھُ دُنؠیاہَس مَنٛز دۆیُم ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بۆڑ مَذہَب۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=NW|first=1615 L. St|last2=Suite 800Washington|last3=Inquiries|first3=DC 20036USA202-419-4300 {{!}} Main202-857-8562 {{!}} Fax202-419-4372 {{!}} Media|title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center|url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/|access-date=2024-02-11|website=Pew Research Center|language=en-US}}</ref>
مُسلمان چھِ قرآن شٔریفس خدا سُنٛد کلام تہٕ حتمی وحی مانان۔ قرآن شٔریفس سٟتؠ سٟتؠ چھِ مُسلمان پٔتمؠن کِتابَن پؠٹھ تہٕ یقیٖن تھاوان، ییتھ کیٛن زن تورات ، زبوٗر ، تہٕ اِنجیل ۔ تمن ہنٛد خیال چھُ زِ محمد{{صعو}} چھُ اہم تہٕ حتمی اِسلٲمی پیغمبر، یمہٕ ذریعہٕ مذہب گو مکمل ۔
==ناوُک آگُر==
اِسلام (عربی: سلام، لغوی طورس پؠٹھ') چھُ فارم IV ہنٛد زبٲنی اسم یُس فعل سلم (سلامہ) سٟتؠ شۆروٗع گژھان چھُ، یُس لفظن ہنٛد اَکھ بھڑ طبقہٕ چھُ بناوان یُس زیٛادٕ تر جمع کرُن، حفاظت تہٕ امن کین تصوراتن سٟتؠ متعلق چھُ۔ مذہبی تناظرس مَنٛز، چھُ یہٕ خدا سنٛز مرضی ہنٛد مکمل ہتھیار تراونُک حوالہٕ دیوان۔ اَکھ مُسلمان (کُنہٕ جایہٕ چھُ لکیر، اِسلام کس پیروکارس خاطرٕ لفظ، چھُ اکسی فعلچ شکلہٕ ہنٛد فعال حصہٕ، تہٕ امیک مطلب چھُ"جمع کرن وأل (خدا)" یا "سُوٛ یُس (خدایس حوالہٕ چھُ کران)"۔ حدیث جبرائیلس مَنٛز، اِسلام چھُ اکہٕ تریہٕ کس اکس حصہٕ کس طورس پؠٹھ پیش کرنہٕ آمُت یَتھ مَنٛز ایمان (ایمان) تہٕ احسان (عمدہ) تہٕ شٲمل چھِ۔
انگریزی بولن وٲلِس دنیاہس مَنٛز اوس اِسلام تٲریخی طورس پؠٹھ محمدیت وننہٕ یوان۔ یہٕ اصطلاح چھِ اِستِمال نیبر گمژ تہٕ بعض اوقات چھِ جارحانہ وننہٕ یوان، تیکیازِ یہٕ چھُ تجویز کران کہ خدا کہٕ بجائہٕ چھُ اَکھ اِنسان، مسلمانن ہنٛدس مذہبس مَنٛز مرکزی حیثیت تھاوان۔
== پانٛژھ ستون ==
اِسلامَس مَنٛز چھہ پانٛژھ ستونَن یانی عِبادات۔
# [[شہادَت]]
# [[نؠماز]]
# [[روزُن]]
# [[زَکات]]
# [[حَج]]
== کٔشیٖرِ مَنٛز ==
{{Main|کٲشِرؠ مُسَلمان }}
اِسلام چھہ کٔشِیر وادی جاے مٗنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بۆڑ مَزہَب۔ رِیاسَتھ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] مَنٛز اِسلام چھ کٔشیر وادی، کشتواڈ، [[آزاد کٔشیٖر]]، تہٕ [[گِلگِت بلتِستان|گلگیت-بلتستان]] تام سیمت- کٔشیرِ مَنٛز اِسلام آو واریاہ سنتن بہ دولت، مثلن [[بلبل شاہ]] تہٕ [[نُنٛدٕ ریٛۆش|شیخ العلم]]- [[شاہ میٖر|شاہ میر]] بادشاہیتک اوس واریاہ بوڈ اثر کٲشر اسلامس پؠٹھ-
== حَوالہٕ ==
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:اِسلام]]
[[زٲژ:مَذہَب]]
tgd9guak4ygmru25ttya65tmc157ffx
مَذہَب
0
3935
136889
71340
2026-05-02T15:38:44Z
آیات محراج
11062
/* */
136889
wikitext
text/x-wiki
[[فَیِل:Religionsmajoritaries.png|thumb|380px]]
'''مَزہَب''' یا '''دَرٕم''' چھُ تِمَن اوٚصولَن، اِخلاقَن، یٔقیٖنَن ہُنٛد مِلہ مِش یِم سٕتی [[اِنسان]] چھُ مافوقُل الفِطرَتی نَزریٖک یِوان۔ دُنؠیاہَس مَنٛز اَہَم مَزہَب چھِ [[اِسلام]]، [[عیٖسٲیِیَتھ]]، تہٕ [[ہؠنٛدؠ دَرٕم]]۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=religion {{!}} Definition, Types, List of Religions, Symbols, Examples, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/religion|access-date=2021-11-28|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:مَذہَب]]
4tmejbwy2bysskgbffpouags20nok8k
عیٖسٲیِیَتھ
0
3936
136891
123318
2026-05-02T15:41:03Z
آیات محراج
11062
/* */
136891
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}[[فَیِل:StJohnsAshfield StainedGlass GoodShepherd-frame crop.jpg|upright|thumb|[[عیٖسا]]]]
'''عیٖسٲیِیَتھ''' ({{IPA-ks|iːsəːjijatʰ}}) یا '''نَصرٲنِیَتھ''' ({{IPA-ks|nasrəːnijatʰ}})<ref>{{کٲشِر ڈِکشَنری|جِلٕد=4|صَفہٕ=375}}</ref> چھُ اَکھ [[مَذہَب]]۔ آبٲدی مُطٲبِق چھُ یہِ دُنؠیاہُک سارِوٕؠ کھۄتہٕ بۆڈ مَذہَب۔ <ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Christianity {{!}} Definition, Origin, History, Beliefs, Symbols, Types, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Christianity|access-date=2021-12-20|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> یَتھ مانَن وٲلؠ، '''عیٖسٲے'''، چھِ [[عیٖسا]] ہَس [[مٔسیٖح]] مانان۔
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:مَذہَب]]
f0v0b4uxorx0h55yv9tasfpdpv6amyw
جَواہَر لال نِہروٗ
0
4913
136892
132337
2026-05-02T15:42:51Z
آیات محراج
11062
136892
wikitext
text/x-wiki
{{دَفتَردار معلوٗمات ڈَبہٕ
| name = جَواہَر لال نِہروٗ
|honorific_prefix =
| office = گۄڈنیُٛک [[ہِندوستأنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]
| honorific-prefix =
| honorific-suffix =
| native_name =जवाहरलाल नेहरू
| native_name_lang =hi
| image = File:Jawaharlal Nehru 1957 crop.jpg
| caption = 1957 تَصویٖر
| deputy = [[وَلَبھ بھای پَٹیل]] <br /> (1950 تام)
| predecessor = مَنصَب آو بَننہٕ<br />''سُے، [[ہِندوستانٕچ دَرمِیٲنی سَرکار|اِنتِظٲمؠ کونسلُک نٲیِب صَدٕر]]''
| monarch = [[جورج شیٚیُم]] <br />(26 جَنوَری 1950 تام)
| president = [[راجینٛدر پرَٛساد]]<br />[[سَرویپَلی رادھاکرِشنَن]]
| successor = [[گُلزاری لال نَنٛدا]] (Acting)
| signature = Jawaharlal Nehru Signature.svg
| office2 = [[ؤزیٖرِ دِفاع (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ دِفاع]]
| predecessor2 = [[وی کے کرِشنا مینَن]]
| party = [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس]]
| successor2 = [[یَشوَنٛت راو چَوَن]]
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1889|11|14}}
| birth_place = [[اِلله آباد]], [[جۆنوٗبی مَغرَبی صوٗبہٕ]], [[اَنٛگرٛیٖزؠ راج|اَنٛگرٛیٖزؠ ہِندوستان]] <br /> (اَزُک [[اُتَر پرَٛدیش]], [[ہِندوستان]])
| death_date = {{Death date and age|df=yes|1964|5|27|1889|11|14}}
| death_place = [[دِل]]، [[ہِندوستان]]
| death_cause = [[دِلُک دورٕ]]
| resting_place = [[Raj Ghat and associated memorials|شانٛتِوَن]]
| spouse = {{marriage|[[کَمَلا نِہروٗ]]|1916|1936|reason=died}}
| relatives = [[نِہروٗ–گانٛدھی خاندان]]
| children = [[اِنٛدِرا گانٛدھی]]
| parents = [[موتی لال نِہروٗ|پَنٛڈِت موتی لال نِہروٗ]]<br /> [[سوَروٗپ رانی نِہروٗ]]
| alma_mater = [[Trinity College, Cambridge]] (BA) <br /> [[Inner Temple]] ([[Barrister-at-Law]])
| occupation = {{hlist|وَکیٖل|أدیٖب|سِیاسَت دان}}
| awards = [[بھارَت رَتَن]] (1955)
| governor_general = [[لوٗوِس ماوٗنٹبیٹَن]]<br />[[چَکرَٛوَرتی راجَگوپالاچاری]]<br />(26 جَنوَری 1950 تام)
| term_start = 15 اَگَست 1947
| term_end = 27 مے 1964
| term_start2 = 31 اۆکٹوبَر 1942
| term_end2 = 14 نَوَمبَر 1942
| term_start3 = 30 جَنوَری 1957
| term_end3 = 17 اَپرِٛل 1957
| predecessor3 = [[کیلاش ناتھ کاٹجوٗ]]
| successor3 = [[وی کے کرِشنا مینَن]]
| term_start4 = 10 پھَروَری 1953
| term_end4 = 10 جَنوَری 1955
| predecessor4 = [[این گوپال سوٛامی اَیَنٛگَر]]
| successor4 = [[کیلاش ناتھ کاٹجوٗ]]
| office5 = [[ؤزیٖرِ خَزانہٕ (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ خَزانہٕ]]
| term_start5 = 13 پھَروَری 1957
| term_end5 = 13 مارٕچ 1957
| predecessor5 = [[ٹی ٹی کرِٛشنَمَچاری|تِرُویلور تھَتای کرِٛشنَمَچاری]]
| successor5 = [[مورارجی دیسای]]
| term_start6 = 26 جُلَے 1956
| term_end6 = 30 اَگَست 1956
| predecessor6 = [[سی ڈی دیشمُکھ|چِنٛتامَنہِ دوٛارکاناتھ دیشمُکھ]]
| successor6 = [[ٹی ٹی کرِٛشنَمَچاری|تِرُویلور تھَتای کرِٛشنَمَچاری]]
| office7 = [[ؤزیٖرِ خارِجہٕ (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ خارِجہٕ]]
| term_start7 = 2 سِتَمبَر 1946
| term_end7 = 27 مے 1964
| predecessor7 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor7 = [[گُلزاری لال نَنٛدا]]
| office8 = [[ہِندوستانٕچ دَرمِیٲنی سَرکار|اِنتِظٲمؠ کونسلُک نٲیِب صَدٕر]]
| monarch8 = [[جورج شیٚیُم]]
| governor_general8 = [[آرچِبالڈ ویوَل]]'' (20 فَروَری 1947 تام)'' <br /> [[لوٗوِس ماوٗنٹبیٹَن|لارڈ ماوٗنٹبیٹَن]] ''(21 فَروَری 1947 پؠٹھٕ)''
| term_start8 = 2 سِتَمبَر 1946
| term_end8 = 15 اَگَست 1947
| predecessor8 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor8 = ''مَنصَب آو مِٹاونہٕ'' <br /> ''سُے، [[ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم]]''
| office9 = پارلؠمَنٛٹ رُکُن، [[لوک سَبھا]]
| constituency9 = [[پھوٗلپُر]], [[اُتَر پرَٛدیش]]
| term_start9 = 17 اَپرِٛل 1952
| term_end9 = 27 مے 1964
| predecessor9 = حَلقہٕ آو بَناونہٕ
| successor9 = [[وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت]]
| office10 = [[Constituent Assembly of India|Member of the Constituent Assembly of India]]
| constituency10 = [[اِنٛگلِستٲنؠ ہِندوستانٕکؠ مُتَحِد صوٗبہٕ|مُتَحِد صوٗبہٕ]]
| term_start10 = 9 دِسَمبَر 1946
| term_end10 = 26 جَنؤری 1950
| predecessor10 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor10 = مَنصَب آو مِٹاونہٕ
| nickname = [[List of nicknames of prime ministers of India#Jawaharlal Nehru|see article]]
}}
'''جَواہَر لال نِہروٗ''' ({{IPA-hi|ˈdʒəʋɑːɦəɾˈlɑːl ˈneːɦɾuː|lang|Hi-JawaharlalNehru.ogg}}، जवाहरलाल नेहरू)،<ref>"[http://dictionary.reference.com/browse/nehru Nehru]." ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''. 2020. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305014207/http://dictionary.reference.com/browse/nehru|date=5 March 2016}}</ref> یُس چھُ '''پَنٛڈِت نِہروٗ''' یا '''چاچا نِہروٗ''' ناوَن سٟتؠ تہِ زاننہٕ یِوان اوس اَكھ [[ہِندوستان|ہِندوستٲنؠ]] [[سِیاسَتھ دان]]، [[ؤکیٖل]]، [[أدیٖب]] تہٕ 1947 پؠٹھٕ 1964 تام گۄڈنُیٛک [[ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم|ہِندوستأنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]۔ سُہ اوس وُہمہِ صٔدی یَس مَنٛز ہِندوستٲنؠآزٲدی تٔحریٖکہٕ سُنٛد اَکھ سؠٹھا بۆڈ رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=بَنَرجی|first=ایمبَر|date=2021-11-14|title=A tryst with destiny: Jawaharlal Nehru’s iconic speech on the eve of independence {{!}} News - Times of India Videos|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/a-tryst-with-destiny-jawaharlal-nehrus-iconic-speech-on-the-eve-of-independence/videoshow/87688589.cms|url-status=live|access-date=2021-11-16|website=The Times of India|language=en|quote=Nehru was a central figure in India’s struggle against colonial rule. He was the principal leader of India’s independence movement during the 1930s to 40s.}}</ref><ref name=":0" /> نِہروٗ اوس 1929-1930 تہٕ 1936-1937 [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس]] سُنٛد صَدٕر تہٕ کٔر ہِندوستٲنؠ جَنٛگہِآزٲدی مَنٛز اَنٛگریٖزی حۆکوٗمَتھ خَلاف [[مَہاتما گانٛدھی]] سٟتؠ تٔحریٖک۔
[[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس|کانٛگرٛیسکِس]] [[1929 کانٛگرٛیس لوہوٗر سَبا|1929 لوہوٗر سَبایہِ]] مَنٛز کۆر تٔمؠ اعلان زِ کانٛگرٛیسُک مَقصَد اوس "پوٗرنٔہ سوَٛراج" ({{Lang-hi|پوٗرٕ آزادی}}) تہٕ 26 جَنؤری آسہِ آزٲدی [[دۄہ]] تہٕ کۆر تَتھ وَقتُک [[ہِندوستانُک جَنٛڈٕ|ہِندوستٲنؠ جَنٛڈٕ]] کھَرٕ۔ اِجلاسہِ پَتہٕ بَنیٛوو سُہ تٔحریٖکہِ آزٲدی سُنٛد اَکھ اَہَم رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/historical_constitutions/declaration_of_purna_swaraj__indian_national_congress__1930__26th%20January%201930|access-date=2021-11-15|website=www.constitutionofindia.net}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Education|first=Pearson|url=https://books.google.co.in/books?id=ADFpDwAAQBAJ&pg=SA1-PA145&redir_esc=y#v=snippet&q=lahore%20session&f=false|title=SSC topic-wise Previous Years Solved Papers General Awareness|publisher=Pearson Education India|isbn=978-93-5286-640-3|language=en}}</ref> 1929-1931 اَس مَنٛز لیچھِ تٔمؠ بَننہٕ وول ہِندوستٲنؠ قومَس تہٕ کانٛگرٛیسَس باپَتھ اِقتِصٲدی پالسی تہٕ ژۄداہ بُنؠیٲدی حَق۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Maheshwari|first=Neerja|url=https://books.google.co.in/books?id=okUSbReaevUC&pg=PA41&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Economic Policy of Jawaharlal Nehru|date=1997|publisher=Deep & Deep|isbn=978-81-7100-850-6|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=NA|first=NA|url=https://books.google.co.in/books?id=KauwCwAAQBAJ&pg=PR7&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Indian Nationalist Movement 1885-1947: Select Documents|date=2015-12-22|publisher=Springer|isbn=978-1-349-86215-3|page=67|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kochar|first=R. C.|url=https://books.google.co.in/books?id=DuFW7RKqpt4C&pg=PA22&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Congress and Socialism: Economic Programmes and Policies|date=1997|publisher=Anamika Publishers & Distributors|isbn=978-81-86565-24-7|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nanda|first=B. R.|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780195645866.001.0001/acprof-9780195645866|title=Jawaharlal Nehru: Rebel and Statesman|date=1998-10-01|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-564586-6|doi=10.1093/acprof:oso/9780195645866.003.0006}}</ref> یِم آیہِ 1931 کانٛگرٛیس اِجلاسَس مَنٛز اعلان کَرنہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Karachi Session of Congress 1931 - GKToday|url=https://www.gktoday.in/topic/karachi-session-of-congress-1931/|access-date=2021-11-17|website=www.gktoday.in|archive-date=2021-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117043753/https://www.gktoday.in/topic/karachi-session-of-congress-1931/|url-status=dead}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Karachi Congress Session'1931 • NeoStencil|url=https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931|access-date=2021-11-17|website=NeoStencil|language=en|archive-date=2021-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117043754/https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211117043754/https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931 |date=2021-11-17 }}</ref> اَنٛگریٖزی حۆکوٗمتَن سوٗز تٔمِس نَو لَٹہِ جیل۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=In Prison - Nehru Portal, Nehru Memorial Museum & Library; Ministry of Culture, Government of India|url=https://nehruportal.nic.in/prison}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Shri Jawaharlal Nehru {{!}} Prime Minister of India|url=https://www.pmindia.gov.in/en/former_pm/shri-jawaharlal-nehru/|access-date=2021-11-09|website=www.pmindia.gov.in}}</ref> جیلَس مَنٛز لیچھِ نِہروَن کِتاب، مشلَن: '[[دَ ڈِسکَوَری آف اِنڈیا]]' (ہِندوستانٕچ تَلاش)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=نِہروٗ|first=جَواہَر لال|url=http://archive.org/details/TheDiscoveryOfIndia-Eng-JawaharlalNehru|title=دَ ڈِسکَوَری آف اِنڈیا|publisher=[[آکسفَرڈ یوٗنِوَرسِٹی پرٛیس]]|year=1946|location=[[نٔو دِل]]|language=en}}</ref> تہٕ "[[گلِمپسیس آف وَرلڈ ہِسٹَری]]" (دُنؠ یا سٕنٛز تَوٲریٖخ سٕنٛزٕ نَظَر)۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nehru|first=Jawaharlal|url=https://www.worldcat.org/oclc/273059911|title=Glimpses of world history : being further letters to his daughter, written in prison, and containing a rambling account of history for young people|date=2004|publisher=Penguin/Viking|isbn=0-670-05818-1|location=New Delhi|oclc=273059911}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nehru|first=Jawaharlal|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.108462|title=Glimpses Of World History|date=1934}}</ref>
ہِندوستانَس میٖجہٕ 1947 اَس مَنٛزآزٲدی۔ 1951-1952 اِنتِخاب زیٛوٗن کانٛگرٛیسَن تہٕ نِہروٗ بَنیٛوو ؤزیٖرِ اَعظَم۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|url=https://www.worldcat.org/oclc/48585734|title=Elections in Asia and the Pacific : a data handbook|date=2001|publisher=Oxford University Press|last1=Nohlen|first1=Dieter|last2=Grotz|first2=Florian|last3=Hartmann|first3=Christof|isbn=0-19-924958-X|location=Oxford|oclc=48585734}}</ref> تٔمؠ کٔر ؤزیٖرِ اَعظَم بٔنِتھ ہِندوستانَس مَنٛز [[ساینَس]]، ٹیکنۄالوجی، [[غٲر مَذہَبِیَت]]، [[جۆمہوٗرِیَتھ]]، [[سَماج واد]]<ref>{{Cite journal|last=Bhambhri|first=C. P.|last2=Bhamberi|first2=C. P.|date=1969|title=NEHRU AND SOCIALIST MOVEMENT IN INDIA (1920-47)|url=https://www.jstor.org/stable/41854319|journal=The Indian Journal of Political Science|volume=30|issue=2|pages=130–148|issn=0019-5510}}</ref> تہٕ [[اِنسٲنؠ یَتھ]] مَنٛز تَرقی۔ تٔمؠ کٔر [[اِنڈیَن اِنسٹیٖچیٛوٗٹ آف ٹیکنالَجی]]، [[آل اِنڈیا اِنسٹیٖچیٛوٗٹ آف میڈِکَل ساینٛسَز]]، [[اِنڈیَن اِنٛسٹِچیٛوٗٹ آف مینیجمینٛٹ]] تہٕ [[نیشنَل اِنٛسٹِچیٛوٗٹ آف ٹیکنالَجی]] تَشکیٖل۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Desk|first=India TV News|date=2014-11-13|title=Jawaharlal Nehru b'day spl: 10 facts to know about India's first Prime Minister|url=https://www.indiatvnews.com/politics/national/jawaharlal-nehru-facts-125th-birth-anniversary-1st-pm-congress-22288.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205064225/https://www.indiatvnews.com/politics/national/jawaharlal-nehru-facts-125th-birth-anniversary-1st-pm-congress-22288.html?page=7|archive-date=2021-02-05|access-date=2021-11-19|website=www.indiatvnews.com|language=en}}</ref> ؤزیٖرِ خارِجہٕ بٔنِتھ نِہروٗ اوس [[غٲر وابَستہٕ تٔحریٖک]] سُنٛد رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Haque|first=Affanul|title=Non-Aligned Movement: Jawaharlal Nehru – The architect of India’s foreign policy {{!}} India News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/jawaharlal-nehru-the-architect-of-indias-foreign-policy/articleshow/58767014.cms|access-date=2021-11-17|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=politicalscience|date=2018-05-05|title=Non-alignment Movement|url=https://www.politicalscienceview.com/non-alignment/|access-date=2021-11-17|website=Political Science|language=en-US}}</ref>
اَگَرچہِ تٔمؠ سٕنٛزِ وَزارتَس مَنٛز ہور ہِندوستان چیٖنَس خَلاف [[ہِندوستان-چیٖن جَنٛگ|1962 جَنٛگَس]] مَنٛز توتہِ اوس سُہ پَننِس زِنٛدَگی یَس مَنٛز سؠٹھا مَشہوٗر،<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2021-07-31|title=World Mourns Nehru (1964) - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=5pcR3eceOf4|access-date=2021-11-12|website=web.archive.org|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731192854/https://www.youtube.com/watch?v=5pcR3eceOf4|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Guruswamy|first=Mohan|date=2021-11-02|title=Mohan Guruswamy {{!}} Nehru vs Patel: On how to conciliate, and not divide|url=https://www.deccanchronicle.com/opinion/columnists/011121/mohan-guruswamy-nehru-vs-patel-on-how-to-conciliate-and-not-divide.html|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=Deccan Chronicle|language=en|quote=Nehru became PM because he was by far the Congress’ most popular politician, after Gandhiji. Nehru was the party’s star campaigner, captivating people with his soaring oratory and easy communication style in Hindustani.}}</ref> مَگَر تٔمؠ سٕنٛزٕ اِقتِصٲدی پالسی یَن پؠٹھ چھِ وارِیاہ بَحَث گٔمَژٕ تہٕ ییٚمؠ سٕنٛز چھِ سؠٹھا کٕٹھ کَڈنہٕ آمَژٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Economic Policies of Jawaharlal Nehru|url=https://www.mapsofindia.com/personalities/nehru/economic-policies.html|url-status=live|access-date=2021-11-17|website=www.mapsofindia.com|quote=The economic policies of Jawaharlal Nehru have been subject to much controversy in the past few decades.}}</ref><ref>{{Cite news|last=بالاکرٕٛشنَن|first=پُلاپرٛٔ|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-economic-consequences-of-nehru/article6503716.ece|publisher=دَ ہِندوٗ|quote=The Nehru-Mahalanobis strategy had criticised even at the outset. I shall discuss two of the criticisms at this stage and turn to a third at a later stage. Thus, Vakil and Brahmananda argued that the Mahalanobis model neglected wage goods, being those consumed by workers who were the majority of the country.|title=The economic consequences of Nehru|trans_title=نِہروٗ سٕنٛدؠ اِقتِصٲدی نٔتیٖجٕہ}}</ref><ref>{{Cite journal|last=دانٛتوالا|first=موہَن لال لَلُبھای|date=1964|title=اِکانَمِک آیڈیولوجی آف جَواہَر لال نِہروٗ|url=https://www.epw.in/system/فَیِلs/pdf/1964_16/29-30-31/economic_ideology_of_jawaharlal_nehru.pdf|journal=[[اِکانَمِک اینٛڈ پالِٹِکَل ویٖکلی]]|pages=4}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Mukherjee|first=Aditya|date=2019-11-14|title=Setting the record straight: Nehru and his policies shaped modern India and its economy|url=https://www.nationalheraldindia.com/opinion/setting-the-record-straight-nehru-and-his-policies-shaped-modern-india-and-its-economy|access-date=2021-11-17|website=National Herald|language=en}}</ref> نِہروٗ چھُ جَدیٖد ہِندوستان بَناوَن وول ماننہٕ یِوان<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Pandit Jawaharlal Nehru the Architect of Modern India|url=https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html|access-date=2021-11-09|website=World Polity|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109051746/https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109051746/https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html |date=2021-11-09 }}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2019-11-14|title=Jawaharlal Nehru: Architect of modern India|url=https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/jawaharlal-nehru-architect-of-modern-india/story-Ch4DgrerxtY448l0yxulTO.html|access-date=2021-11-09|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2014-11-16|title=Nehru, the real architect of modern India|url=https://www.deccanchronicle.com/141116/commentary-op-ed/article/nehru-real-architect-modern-india|access-date=2021-11-09|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> تہٕ تٔمؠ سُنٛد ؤہرٕ وود 14 نَوَمبَر چھُ ہِندوستانَس مَنٛز "شُر دۄہ" آسان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2021-11-14|title=Children's Day India: Why is children's day celebrated in India -Know date, history & significance!|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/childrens-day-india-why-is-childrens-day-celebrated-in-india-know-date-history-significance-1636883096-1|access-date=2021-11-17|website=Jagranjosh.com}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Happy Children’s Day 2021: History, Significance, Importance and all you need to know about ‘Bal Diwas’ - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/happy-childrens-day-2021-history-significance-importance-and-all-you-need-to-know-about-bal-diwas/articleshow/87679719.cms|access-date=2021-11-17|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Children’s Day celebrated|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/childrens-day-celebrated/article7886449.ece|publisher=[[دٔ ہِندوٗ]]|publication-date=2015-11-17|author=<!--Staff writer-->|access-date=2021-11-19}}</ref>
==اِبتِدٲیی زِنٛدَگی تہٕ پیشہٕ==
[[فَیِل:Nehru-Gandhi family group photo.jpg|alt=نِہروٗ–گانٛدھی خاندان: بِہِتھ، کھوورٕ پؠٹھٕ: سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ، موتی لال نِہروٗ، کَمَلا نِہروٗ؛ کھَرٕ: جَواہَر لال نِہروٗ، وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت، کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ تہٕ رَنجیٖت سیٖتارام پَنٛڈِت|thumb|300x300px|نِہروٗ–گانٛدھی خاندان: بِہِتھ، کھوورٕ پؠٹھٕ: سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ، موتی لال نِہروٗ، کَمَلا نِہروٗ؛ کھَرٕ: جَواہَر لال نِہروٗ، وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت، کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ تہٕ رَنجیٖت سیٖتارام پَنٛڈِت]]
=== خاندان ===
{{Main|نِہروٗ–گانٛدھی خاندان}}نِہروٗ خاندان اوس [[کٔشیٖر]]ِ پؠٹھٕ آمٕتؠ۔ جَواہَرُن بُڈؠ بَب گَنٛگا دھَر نِہروٗ اوس [[دِل]] شَہرُک کوتوٲل۔ گَنٛگا دھَر موٗد 1861 مَنٛز۔ [[1857 بَغاوَت|1857 بَغاوتہٕ]] پَتہٕ گٔیہِ تِم آگرٛا۔ نِہروٗ سُنٛد بۆڈ پیٔتٕر بَنٛسی دھَر نِہروٗ اوس اَکھ ؤکیٖل تہٕ لۄکُٹ پیٔتٕر نَنٛد لال نِہروٗ اوس سَرکارَس خٲطرٕ کٲم کَران۔ تٔمؠ سُنٛد مول اوس اَکھ أمیٖر ؤکیٖل تہٕ پَتہٕ [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس|کانٛگریسُک]] سِیاسَتھ دان [[موتی لال نِہروٗ]] تہٕ مٲج ٲسؠ [[سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ]]۔ زٕ لۄکٕٹؠ بیٚنہِ أسؠ: بٔڈ واجیٚنؠ [[وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت]] تہٕ لۄکٕٹ [[کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ]]۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Jawahar Lal Nehru: Top 10 facts about Chacha Nehru - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/jawahar-lal-nehru-top-10-facts-about-chacha-nehru-that-you-dont-know/articleshow/72039062.cms|access-date=2021-11-11|website=The Times of India}}</ref>
=== اِبتِدٲیی زِنٛدَگی ===
جَواہَر لال نِہروٗ اوس 14 نَوَمبَر 1889 [[اِللّٰه اَباد|اِللّٰه اَبادَس]] مَنٛز اَکھ [[کٲشِرؠ پنٛڈِت|کٲشُر پَنٛڈِت]] خاندانَس مَنٛز زامُت۔{{Sfn|نِہروٗ|1936}} تِہٕنٛدؠ مَکانُک ناو اوس آنَنٛد بھَوَن۔<ref name="Gokhale 1978 311–322">{{Cite journal|last=Gokhale|first=Balkrishna Govind|date=1978|title=Nehru and History|url=https://www.jstor.org/stable/2504742|journal=History and Theory|volume=17|issue=3|pages=311–322|doi=10.2307/2504742|issn=0018-2656}}</ref> ییٚلہِ اوس نِہروٗ کاہ ؤرؠن ہُنٛد، تٔمؠ سُنٛد اَکھ ٹیٛوٗٹَر فَرڈِنَنٛڈ برُٛکس اوس اَکھ [[آیَرلینٛڈ|آیرِش]] تہٕ [[بیلجِیَم|بیلجِیَن]] [[تھِیوسافِسٹ سوسایٹی]] سُنٛد رُکُن۔ نِہروٗ تہِ گَو سوسایتی یَس مَنٛز دٲخِل ییٚلہِ اوس سُہ ترُٛواہ ؤرؠن ہُنٛد۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2018-09-21|title=Jawaharlal Nehru (1889-1964)|url=https://www.theosophyforward.com/articles/theosophical-encyclopedia/2397-jawaharlal-nehru-1889-1964|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=www.theosophyforward.com}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Sridhar|first=Asha|date=2011-05-10|title=Memories of Madras – The Society and the city|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Memories-of-Madras-ndash-The-Society-and-the-city/article12058870.ece|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=[[دٔ ہِندوٗ]]|quote=The Society had many eminent people as its members in those days. Jawaharlal Nehru, in his younger days, was a member and his daughter, Indira Gandhi, took interest in it.}}</ref> اَکھ ہِندوستٲنؠ ٹیٛوٗٹَر تہِ اوس یُس اوس تٔمِس [[ہِندی زَبان|ہِندی]] تہٕ [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سَنَسکرٕٛت]] پَرٕناوان۔<ref name=":0">{{ویب حَوالہٕ|title=Jawaharlal Nehru {{!}} Biography, Significance, Family, Wife, Daughter, Death, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Jawaharlal-Nehru|access-date=2021-11-13|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> یَتھ وَقتَس پٔر تٔمؠ [[بُدھ مَت|بُدھ]] تہٕ [[ہؠنٛدؠ دَرٕم|ہؠنٛدؠ دَرمَن]] سٕنٛزٕ کِتابہٕ تہٕ تٔمِس "آیہِ [[ہِندوستٲنؠ تٔہذیٖب|ہِندوستٲنؠ تٔہذیٖبٕچ]] پَتا"۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nanda|first=B. R.|url=https://www.worldcat.org/oclc/221963454|title=The Nehrus : Motilal and Jawaharlal|date=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-569343-0|edition=New|location=New Delhi|oclc=221963454}}</ref>
=== تٲلیٖم ===
تٔمؠ سٕنٛز اِبتِدٲیی [[تٲلیٖم]] أسؠ پَننِس گَرَس مَنٛز تہٕ پَتہٕ [[ہیروو سۆکوٗل|ہیروو سۆکوٗلَس]] مَنٛز۔ سُہ گۆو اَکتوٗبَر 1907 اَس مَنٛز [[ٹرِٛنِٹی کالیج|ٹرِٛنِٹی کالیجَس]] مَنٛز دٲخِل۔ تَتؠن پٔر تٔمؠ نیچَرَل ساینسَس مَنٛز [[عٔلمہِ کیٖمِیا]]، [[اَرضِیات]] تہٕ [[باٹٕنی]]۔ پانہٕ پٔر تٔمؠ [[سِیاسَتھ]]، [[اِقتِصاد]]، [[تَوٲریٖخ]] تہٕ [[اَدَب]]؛ تہٕ [[جارج بَرنَرڈ شا]]، [[ہَربَرٹ جارج ویلز]]، [[جان مینَرڈ کینز]]، [[بَرٹرینٛڈ رَسَل]]، [[گولڈزوَرتھی لووز ڈِکِنسَن]] تہٕ [[میریڈِتھ ٹاونسینڈ]] سٕنٛدؠ پۆستَکھ۔{{sfn|مورایس|2007|loc=ص. 46:There was much to attract him elsewhere. Nehru traces the beginnings of his interest in socialism to his Cambridge days when the Fabianism of Shaw and the Webbs attracted him, but he confesses that his interest was academic. He was also drawn by the intellectual liveliness of Bertrand Russell and John Maynard Keynes many of whose lectures he attended although his own university curriculum was scientifc, not economic.}} اَرٕترٕٛہَن ؤرؠن پَتہٕ، ژور سَتَمبَر 1948 اَس، لیٖچھ نِہروٗوَن شا ہَس چِٹھؠ، یَتھ مَنٛز مون تٔمؠ کہِ شا سُنٛد اوس تٔمؠ پؠٹھ سؠٹھا زیٛادٕ اَثَر پیٛومُت۔ چِٹھِ مَنٛز اَکھ حِصہٕ اوس:{{sfn|مِسرا|1995|loc =ص. 53-54: In his letter written to Shaw on 4 September 1948, Nehru acknowledged Shaw's infuence on him. One of the passages of the letter read, “Forty years ago. when I was eighteen and under-graduate at Cambridge, I heard you address a meeting there (Shaw's lecture on 24 October. 1907 on "Socialism and the University Man"). I have not seen you again since then, nor have I written to you. But, like many of my generation, we have grown up in company with your writings and books. I suppose a part of myself such as I am today, has been moulded by that reading. I do not know if that would do you any credit.}}
{{Blockquote|ژَتجؠن ؤرؠن برۆنٛہہ، ییٛلہِ أسؠ مےٚ عُمٕر اَرٕداہ ؤری تہٕ اوسُس بہٕ کیمبرِجَس مَنٛز اَنڈَر گریجوٗیٹ، مےٚ بوٗز تُہٕنٛز اَکھ تَقریٖر۔ مےٚ چھُنہٕ تۄہہِ تَتھ پَتہٕ وُچھمُت، نا چھُم تۄہہِ کێنٛہہ تہِ لیٛوٗکھمُت [...] شایَد میٛٲنِس أکِس حِصَس چھُ [تُہٕنٛزٕ کِتابہٕ] پٔرِتھ اَثَر پیٛومُت۔ مےٚ چھُنہٕ پَتا اَگَر یہِ دِیہِ تۄہہِ مَنظوٗری۔}}
کیمبرِج پؠٹھٕ نیٖرِتھ پۆر تٔمؠ زٕ ؤری [[اِنَر ٹیمپَل|اِنَر ٹیمپلَس]] مَنٛز قونوٗن۔ 1912 اَس مَنٛز بَنییوو سُہ ؤکیٖل۔<ref name=":0" />
=== وَکالَتھ ===
اَگَست 1912 اَس مَنٛز آو نِہروٗ واپَس ہِندوستانَس تہٕ [[اِللّٰه اَباد عَدالَتہِ عٲلِیہِ]] (ہاے کورٹ) مَنٛز گۆو ؤکیٖل دٲخِل۔ مَگَر تٔمِس اوس تَتنُک ماحول سؠٹھا "سُست" باسان، تہٕ باقؠن ؤکیٖلَن سٟتؠ کَتھ باتھ کَرٕنؠ تہِ أسؠ نا تٔمِس جان لَگان۔{{sfn|مِسرا|1995|loc=ص. 49-50 Decidedly the atmosphere was not intellectually stimulating and a sense of the utter insipidity of life grew upon me.}}
== آزٲدی تٔحریٖک ==
=== اِنٛگلِستان تہٕ ہِندوستان (1912-1913) ===
ییٛلہِ اوس نِہروٗ [[بَرطان|بَرطانَس]] مَنٛز، سُہ اوس ہِندوستٲنؠ سِیاستَس سؠٹھا دیٛان دِوان۔ ہِندوستانَس واپَس یِنہٕ پؠٹھ نیُٛو تٔمؠ گۄڈنٕچہِ لَٹہِ کانٛگریس میٖٹِنگَس مَنٛز ۱۹۱۲ اَس مَنٛز [[بانکِپور]]، [[بِہار|بِہارَس]] مَنٛز حِصہٕ۔ مَگَر تٔمِس لۆگ کہِ میٖٹِنگ أسؠ سِیٲسی جَمٲژ کھۄتہٕ زیٛادٕ سَمٲجی جَماتھ باسان، تہٕ أسؠ [[اَنٛگریٖزی]] زانَن وٲلؠن، أمیٖر لُکَن ہٕنٛز جَماتھ۔ گَرَس مَنٛز، تٔمؠ سُنٛد مول موتی لال اوس نہٕ زیٛادٕ حۆکوٗمتَس مُخٲلَفتھ کَران، ییٚمؠ سٕنٛدِ وَجَہ کِنؠ تِمَن مَنٛز أسؠ بَحَث سَپدان۔{{sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49: "It appeared to him to be more of a social gathering than a political assembly. "Very much an English-knowing upper-class affair" was his verdict"}}
تَمہِ وِزِ اوس ہِندوستٲنؠ سِیاسٔژ مَنٛز دَرمِیٲنی سِیاسَتھ دان [[گوپال کرِٛشَن گوکھَلے]] سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ رَہنُما؛یُس اوس دَپان: "آزٲدی مُتعلِق سونٛچُن چھُ مَژَر"۔ نِہروٗ تہٕ تٔمؠ سٕنٛدؠ طَرَف دار: [[اینی بێسَنٹ]]، [[بال گَنٛگادھَر تِلَک]] بیترِ أسؠ "شِدَتھ وٲدی" ماننہٕ یِوان۔<ref name="Gokhale 1978 311–322"/><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Edu|first=World History|date=2021-11-26|title=Jawaharlal Nehru: Biography, Quick Facts, and Major Achievements|url=https://www.worldhistoryedu.com/jawaharlal-nehru-biography-quick-facts-and-major-achievements/|access-date=2021-12-21|website=World History Edu|language=en-US}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=تھَروٗر|first=شَشی|author-link=شَشی تھَروٗر|date=2021-11-13|title=The enduring relevance of Nehru's legacy|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-enduring-relevance-of-nehrus-legacy/article37464891.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114035119/https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-enduring-relevance-of-nehrus-legacy/article37464891.ece|archive-date=2021-11-14|access-date=2021-12-21|website=[[دَ ہِندوٗ]]}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=پَلَت|first=مادھَوَن|date=2021-12-20|title=Nehru: In the spirit of revolution|url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/nehru-in-the-spirit-of-revolution/article37454877.ece|url-status=live|website=[[دَ ہِندوٗ]]}}</ref> اَگَرچہِ أسؠ نہٕ تِہٕنٛزٕ نَظَر میلان، توتہِ اوس نِہروٗ گوکھَلے یَس یِزَتھ کَران۔{{Sfn|مورایس|2007}}
گۄڈ لۆگ تٔمِس زِ کانٛگرٛیس أسؠ نہٕ کیٚنٛہہ کٲم کَران، تہٕ پیٛۆو [[جۆنوٗبی اَفرٛیٖقا]]ہَس مَنٛز [[مَہاتما گانٛدھی]] سٕنٛدؠن طٔریٖقَن ہُنٛد اَثَر۔ نَوَمبَر 1913 اَس مَنٛز پۆک گاندھی [[سَتیٛاگرَہ]] کَرنہٕ ڈایَن ساسَن ہِندوستٲنؠ مۆزوٗرَن سٟتؠ [[نٔتال|نٔتالہٕ]] پؠٹھٕ [[ٹرٛانٛسوال]] تام۔ "سَتیٛاگرَہ" ({{Lang-hi|सत्याग्रह}}) اوس گانٛدھی یُن تٔحریٖک کَرنُک طٔریٖقہٕ یَتھ مَنٛز اوس مارنہٕ وَرٲے تٔحریٖک سَپدان، تہٕ اِرادٕ تہِ اوس میلان۔ یَتھ لَفظُک مَطلَب چھُ ہِندی تہٕ سَنَسکرٕٛت زَبانَن مَنٛز "پٔزِس خٲطرٕ تَحریٖک"۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=satyagraha {{!}} philosophy {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/satyagraha-philosophy|access-date=2021-12-13|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>
=== گۄڈنُیٛک عٔظیٖم جَنٛگ (1914-1915) ===
1912-13 سٕنٛدؠ [[بَلقَن جَنٛگ]]َن مَنٛز اوس [[یوٗنان]]، [[سَربِیا]]، [[مانٹینیٖگرٛو]] تہٕ [[بَلغاریا]] مُلکَن یِکہٕ وَٹہٕ [[تُرکی]] یَس پؠٹھ حَملہٕ کۆرمُت۔ تِکیٛازِ أسؠ ہِندوستٲنؠ مُسَلمان تُرکی کِس سُلطانَس [[اِسلام]]ُک [[خٔلیٖفہٕ]] مانان تہٕ [[گۄڈنیُٛک عٔظیٖم جَنٛگ|گۄڈنٕکِس عٔظیٖم جَنٛگَس]] مَنٛز اوس تُرکی [[بَرطان|بَرطانَس]] خٕلاف، [[مَرکٔزی طاقتَن]] سٟتؠ لَڑان، اَمہِ کِنؠ اوس نہٕ ہِندوستانَس مَنٛز [[اِتِحٲدی طاقتَن]] خٲطرٕ تیٛوٗتاہ سٕہارٕ۔ [[کُل ہِند مُسلِم لیٖگ|مُسلِم لیٖگ]] کِس [[مظهرُل حَق|مظهرُل حَقَن]] وۆن: "یہِ چھُ اَکھ سؠٹھا خَراب چیٖز؛ کہِ سون خٔلیٖفہٕ چھُ سٲنِس بادشاہَس خٕلاف یۆد کَران"۔{{Sfn|مورایس|2007}} نِہروٗ اوس پانہٕ صِرِف [[فرانس]] کِس طَرَف، ییٚمؠ اُک [[فرانسیٖسی تٔحذیٖب|تٔحذیٖب]] اوس تٔمِس اَصٕل باسان۔{{Sfn|مورایس|2007}}
گوکھَلےموٗد ۱۹۱۵ عیٖسوی یَس مَنٛز۔ یَتھ پَتہٕ بَنییہِ "شِدَتھ وٲدی" کانٛگرٛیسَس مَنٛز زیٛادٕ طاقَتھ وَر، تہٕ [[اینی بێسَنٹ]] تہٕ [[بال گَنٛگادھَر تِلَک]]َن کۆر "ہوم روٗل" اَس کِژھ تٔحریٖک کَرنٕچ کوٗشِش، مَگَر سۄ گٔیہِ ناکام تِکیٛازِ کانٛگرٛیسٕکؠ دَرمِیٲنی ([[سُرینٛدَر ناتھ بینَرجی]] بیترِ) رَہنُما أسؠ نہٕ مانان۔<ref>{{Cite thesis|last=آرگۆو|first=ڈینِیَل|title=The Ideological Differences between Moderates and Extremists in the Indian National Movement with Special Reference to Surendranath Banerjea and Lajpat Rai 1885-1919|date=June 1964|degree=PhD|publisher=University of London School of Oriental and African Studies|url=https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf|page=266|access-date=2021-12-21|archive-date=2021-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026202042/https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf|url-status=dead}}</ref>
=== خاندَر تہٕ کانٛگرٛیس (1916-1917) ===
[[فَیِل:Kamala and Jawaharlal Nehru 1916.jpg|thumb|جَواہَر تہٕ کَمَلا ہُنٛد کھانٛدَر دۄہ]]
نِہروٗ وَن کۆر [[کَمَلا نِہروٗ]] وَس سٟتؠ 8 فَرؤری 1916 اَس مَنٛز دِل شَہَر کِس ہَکسَر ہَویلی یَس مَنٛز کھانٛدَر۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shukla|first=Vivek|date=2017-05-27|title=Crumbling Haksar Haveli, Delhi-6: Where Nehru Went to Marry Kamala|url=https://www.thequint.com/voices/blogs/haksar-haveli-jawaharlal-nehru-married-kamala-death-anniversary|access-date=2021-12-28|website=TheQuint|language=en}}</ref> سۄ تہِ أس اَکھ دِلہِ روزَن وٲلؠ کٲشِرؠ خاندانٕچ۔<ref name=":0" /> یَتھ پَتہٕ گۆو سُہ [[ہِمالیَہ]] پَہاڑَن کیٚنٛہہ ہَفتَن خٲطرٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=tzA_AAAAIBAJ&pg=4355,5162968&dq=kamala+nehru|title=Nehru Gave Up Life Of Ease, Wealth|pages=24|date=1964-05-27|work=[[وِنڈسَر سٹار]]|access-date=2021-12-24}}</ref>{{Sfn|نِہروٗ|1936}}
دَسَمبَر 1916 اَس مَنٛز گۆو تٔمؠ سُنٛد گۄڈنٕچہِ لَٹہِ گانٛدھی سٟتؠ مُلاکاتھ، کانٛگرٛیس کِس [[لَکھنَو]] سَبایہِ مَنٛز؛ توتہِ اوس تَتیٚن تِلکُن زیٛادٕ اَثَر۔{{Sfn|مِسرا|1995}}{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49}} تَتھ سَباہَس مَنٛز گۆو کانٛگرٛیس تہٕ مُسلِم لیٖگَن مَنٛز [[لَکھنَو اِطِفاق]]، یَتھ مَنٛز آو [[ہؠنٛدؠ دَرٕم|ہیٛێنٛدؠن]] تہٕ [[اِسلام|مُسَلمانَن]] مَنٛز ایکَتا۔{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49}}
1916 اَس مَنٛز کَرِ تِلکَن تہٕ [[اینی بێسَنٹ]]َن ہوم روٗلَس کِژھِ پانہٕ پانہٕ جَمٲژ شۆروٗ۔ نِہروٗ وَن کۆر پانَس دۄشوؠن مَنٛز بٔرتی مَگَر کٔر خاص کٔرِتھ بیٚسَنٹَس خٲطرٕ کٲم۔{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 51}} تٔمؠ وۆن بیٚسَنٹَس مُتعلِق:
{{Blockquote|[اینی بێسَنٹ ہُنٛد] اوس مےٚ پؠٹھ لۄکچارَس مَنٛز سؠٹھا زیٛادٕ اَثَر... یێلہِ آس بہٕ سِیٲسی زِنٛدَگی یَس مَنٛز تێلہِ تہِ تِہُنٛد اَثَر روٗد۔}}[[بٲدٕر|جوٗن]] 1917 اَس مَنٛز کۆر انٛگرٛیٖزی سَرکارَن بیٚسَنٛٹَس گِرَفتار۔ نِہروٗ تہٕ کانٛگرٛیس والؠن دِژ سَرکارَس دَمکی زِ اَگَر سَرکارَن ترٛوو نہٕ تَس جیلہِ تیٚلہِ گَژھِ ایٚحتِجاج شۆروٗ۔{{Sfn|مورایس|2007}}
=== رولَٹ اؠکٹ (1917-1919) ===
1917 اَس مَنٛز سَرکارَن کٔر اَکھ کٔمیٖٹی بُنؠ یاد ییٚمیُٛک مَقصَد اوس سَرکارَس مُخالفَتھ کَرَن والؠن لوٗکَن ہٕنٛدؠ سَوالُک حَل ژھانٛڈُن۔ کٔمیٖٹی یُک سَربَرٕ اوس [[سِڈنی رولَٹ]] تہٕ ناو روٗد "رولَٹ کٔمیٖٹی"۔تٔمیُٛک صَلاح اوس زِ صوٗبَن ہٕنٛدؠن سَرکارَن میلَن زیٛادٕ طاقَتھ۔ مَگَر یہِ اوس نہٕ گانٛدھی تہٕ کانٛگرٛیس لیٖڈرَن مَقبوٗل۔
فَرؤری 1919 اَس مَنٛز میٛوٗل عَوامَس بِلَن ہُنٛد مَتَن۔ یِمَن بِلَن لۆگ ناو "کرُٛہٕنؠ قونوٗن"۔ یَتھ پَتہٕ بَنیٛوو گانٛدھی مُلکَس مَنٛز اَکھ اَہَم رَہنُما۔ موتی لال نِہروٗ، جَواہرُن مول تہِ اوس یِمَو قونوٗنَن خٕلاف، تِکیٛازِ أسؠ تِم "غٲر قونوٗن قونوٗن"۔ گانٛدھی یَن وۆن زِ سَتیٛاگرَہ تٔحریٖک أس ضۆروٗری۔{{Sfn|مورایس|2007|p=55}} توتہِ 18 مارٕچ 1919 اَس آۆن بَرطٲنوی سَرکارَن [[رولَٹ اؠکٹ (۱۹۱۹)|رولَٹ اؠکٹ]]۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Rowlatt Acts {{!}} 1919, India {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/event/Rowlatt-Acts|access-date=2022-03-10|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>
=== غٲر تاوُن تٔحریٖک (1920-1922) ===
1920 پؠٹھٕ 1922 تام کِس [[غٲر تعاوُن تٔحریٖک|غٲر تعاوُن تٔحریٖکَس]] مَنٛزٕے نیُٛو نِہروٗ وَن گۄڈنٕچہِ لَٹہِ قومی آزٲدی تٔحریٖکَس مَنٛز اَکھ اَہَم حِصہٕ۔ {{Sfn|مورایس|2007}} 20 دَسَمبَر 1920 کِس کانٛگرٛیس سَبایہِ مَنٛز آیہِ تٔحریٖک شۆروٗ کَرنہٕ، بَرطٲنوی حۆکوٗمتَس خٕلاف تہٕ خٔلیٖفہٕ سُنٛد طاقَتھ بَچاونہٕ۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=NCERT|url=https://www.worldcat.org/oclc/750383036|title=India and the contemporary world-II : Textbook in history for class X.|date=2011|publisher=NCERT|isbn=81-7450-707-8|location=New Delhi|oclc=750383036}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
=== کِتابہٕ ===
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=مِسرا|first=او. پی.|url=https://books.google.co.in/books?id=IxGDqOU03h4C|title=Economic Thought of Gandhi and Nehru: A Comparative Analysis|date=1995|publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd.|isbn=978-81-85880-71-6|language=en}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=مورایس|first=فرٛینٛک|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.66204|title=جَواہَرلال نِہروٗ|date=2007-01-01|publisher=Jaico Publishing House|isbn=978-81-7992-695-6|language=en}}
*{{کِتاب حَوالہٕ|last=نِہروٗ|first=جَواہَر لال|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98834|title=Jawaharlal Nehru An Autobiography|date=1936}}
[[زٲژ:ہِندوستانٕکؠ سِیاسَتھ دان]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ]]
[[زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]
[[زٲژ:1889 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1964 وَفات]]
fkhpgoh7lh99y3xg4dn2rq6fdozzswl
136894
136892
2026-05-02T15:51:31Z
آیات محراج
11062
136894
wikitext
text/x-wiki
{{دَفتَردار معلوٗمات ڈَبہٕ
| name = جَواہَر لال نِہروٗ
|honorific_prefix =
| office = گۄڈنیُٛک [[ہِندوستأنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]
| honorific-prefix =
| honorific-suffix =
| native_name =जवाहरलाल नेहरू
| native_name_lang =hi
| image = File:Jawaharlal Nehru 1957 crop.jpg
| caption = 1957 تَصویٖر
| deputy = [[وَلَبھ بھای پَٹیل]] <br /> (1950 تام)
| predecessor = مَنصَب آو بَننہٕ<br />''سُے، [[ہِندوستانٕچ دَرمِیٲنی سَرکار|اِنتِظٲمؠ کونسلُک نٲیِب صَدٕر]]''
| monarch = [[جورج شیٚیُم]] <br />(26 جَنوَری 1950 تام)
| president = [[راجینٛدر پرَٛساد]]<br />[[سَرویپَلی رادھاکرِشنَن]]
| successor = [[گُلزاری لال نَنٛدا]] (Acting)
| signature = Jawaharlal Nehru Signature.svg
| office2 = [[ؤزیٖرِ دِفاع (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ دِفاع]]
| predecessor2 = [[وی کے کرِشنا مینَن]]
| party = [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس]]
| successor2 = [[یَشوَنٛت راو چَوَن]]
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1889|11|14}}
| birth_place = [[اِلله آباد]], [[جۆنوٗبی مَغرَبی صوٗبہٕ]], [[اَنٛگرٛیٖزؠ راج|اَنٛگرٛیٖزؠ ہِندوستان]] <br /> (اَزُک [[اُتَر پرَٛدیش]], [[ہِندوستان]])
| death_date = {{Death date and age|df=yes|1964|5|27|1889|11|14}}
| death_place = [[دِل]]، [[ہِندوستان]]
| death_cause = [[دِلُک دورٕ]]
| resting_place = [[Raj Ghat and associated memorials|شانٛتِوَن]]
| spouse = {{marriage|[[کَمَلا نِہروٗ]]|1916|1936|reason=died}}
| relatives = [[نِہروٗ–گانٛدھی خاندان]]
| children = [[اِنٛدِرا گانٛدھی]]
| parents = [[موتی لال نِہروٗ|پَنٛڈِت موتی لال نِہروٗ]]<br /> [[سوَروٗپ رانی نِہروٗ]]
| alma_mater = [[Trinity College, Cambridge]] (BA) <br /> [[Inner Temple]] ([[Barrister-at-Law]])
| occupation = {{hlist|وَکیٖل|أدیٖب|سِیاسَت دان}}
| awards = [[بھارَت رَتَن]] (1955)
| governor_general = [[لوٗوِس ماوٗنٹبیٹَن]]<br />[[چَکرَٛوَرتی راجَگوپالاچاری]]<br />(26 جَنوَری 1950 تام)
| term_start = 15 اَگَست 1947
| term_end = 27 مے 1964
| term_start2 = 31 اۆکٹوبَر 1942
| term_end2 = 14 نَوَمبَر 1942
| term_start3 = 30 جَنوَری 1957
| term_end3 = 17 اَپرِٛل 1957
| predecessor3 = [[کیلاش ناتھ کاٹجوٗ]]
| successor3 = [[وی کے کرِشنا مینَن]]
| term_start4 = 10 پھَروَری 1953
| term_end4 = 10 جَنوَری 1955
| predecessor4 = [[این گوپال سوٛامی اَیَنٛگَر]]
| successor4 = [[کیلاش ناتھ کاٹجوٗ]]
| office5 = [[ؤزیٖرِ خَزانہٕ (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ خَزانہٕ]]
| term_start5 = 13 پھَروَری 1957
| term_end5 = 13 مارٕچ 1957
| predecessor5 = [[ٹی ٹی کرِٛشنَمَچاری|تِرُویلور تھَتای کرِٛشنَمَچاری]]
| successor5 = [[مورارجی دیسای]]
| term_start6 = 26 جُلَے 1956
| term_end6 = 30 اَگَست 1956
| predecessor6 = [[سی ڈی دیشمُکھ|چِنٛتامَنہِ دوٛارکاناتھ دیشمُکھ]]
| successor6 = [[ٹی ٹی کرِٛشنَمَچاری|تِرُویلور تھَتای کرِٛشنَمَچاری]]
| office7 = [[ؤزیٖرِ خارِجہٕ (ہِندوستان)|ؤزیٖرِ خارِجہٕ]]
| term_start7 = 2 سِتَمبَر 1946
| term_end7 = 27 مے 1964
| predecessor7 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor7 = [[گُلزاری لال نَنٛدا]]
| office8 = [[ہِندوستانٕچ دَرمِیٲنی سَرکار|اِنتِظٲمؠ کونسلُک نٲیِب صَدٕر]]
| monarch8 = [[جورج شیٚیُم]]
| governor_general8 = [[آرچِبالڈ ویوَل]]'' (20 فَروَری 1947 تام)'' <br /> [[لوٗوِس ماوٗنٹبیٹَن|لارڈ ماوٗنٹبیٹَن]] ''(21 فَروَری 1947 پؠٹھٕ)''
| term_start8 = 2 سِتَمبَر 1946
| term_end8 = 15 اَگَست 1947
| predecessor8 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor8 = ''مَنصَب آو مِٹاونہٕ'' <br /> ''سُے، [[ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم]]''
| office9 = پارلؠمَنٛٹ رُکُن، [[لوک سَبھا]]
| constituency9 = [[پھوٗلپُر]], [[اُتَر پرَٛدیش]]
| term_start9 = 17 اَپرِٛل 1952
| term_end9 = 27 مے 1964
| predecessor9 = حَلقہٕ آو بَناونہٕ
| successor9 = [[وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت]]
| office10 = [[Constituent Assembly of India|Member of the Constituent Assembly of India]]
| constituency10 = [[اِنٛگلِستٲنؠ ہِندوستانٕکؠ مُتَحِد صوٗبہٕ|مُتَحِد صوٗبہٕ]]
| term_start10 = 9 دِسَمبَر 1946
| term_end10 = 26 جَنؤری 1950
| predecessor10 = مَنصَب آو بَناونہٕ
| successor10 = مَنصَب آو مِٹاونہٕ
| nickname = [[List of nicknames of prime ministers of India#Jawaharlal Nehru|see article]]
}}
'''جَواہَر لال نِہروٗ''' ({{IPA-hi|ˈdʒəʋɑːɦəɾˈlɑːl ˈneːɦɾuː|lang|Hi-JawaharlalNehru.ogg}}، जवाहरलाल नेहरू)،<ref>"[http://dictionary.reference.com/browse/nehru Nehru]." ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''. 2020. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305014207/http://dictionary.reference.com/browse/nehru|date=5 March 2016}}</ref> یُس چھُ '''پَنٛڈِت نِہروٗ''' یا '''چاچا نِہروٗ''' ناوَن سٟتؠ تہِ زاننہٕ یِوان اوس اَكھ [[ہِندوستان|ہِندوستٲنؠ]] [[سِیاسَتھ دان]]، [[ؤکیٖل]]، [[أدیٖب]] تہٕ 1947 پؠٹھٕ 1964 تام گۄڈنُیٛک [[ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم|ہِندوستأنؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]۔ سُہ اوس وُہمہِ صٔدی یَس مَنٛز ہِندوستٲنؠ آزٲدی تٔحریٖکہٕ سُنٛد اَکھ سؠٹھا بۆڈ رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=بَنَرجی|first=ایمبَر|date=2021-11-14|title=A tryst with destiny: Jawaharlal Nehru’s iconic speech on the eve of independence {{!}} News - Times of India Videos|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/a-tryst-with-destiny-jawaharlal-nehrus-iconic-speech-on-the-eve-of-independence/videoshow/87688589.cms|url-status=live|access-date=2021-11-16|website=The Times of India|language=en|quote=Nehru was a central figure in India’s struggle against colonial rule. He was the principal leader of India’s independence movement during the 1930s to 40s.}}</ref><ref name=":0" /> نِہروٗ اوس 1929-1930 تہٕ 1936-1937 [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس]] سُنٛد صَدٕر تہٕ کٔر ہِندوستٲنؠ جَنٛگہِآزٲدی مَنٛز اَنٛگریٖزی حۆکوٗمَتھ خَلاف [[مَہاتما گانٛدھی]] سٟتؠ تٔحریٖک۔
[[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس|کانٛگرٛیسکِس]] [[1929 کانٛگرٛیس لوہوٗر سَبا|1929 لوہوٗر سَبایہِ]] مَنٛز کۆر تٔمؠ اعلان زِ کانٛگرٛیسُک مَقصَد اوس "پوٗرنٔہ سوَٛراج" ({{Lang-hi|پوٗرٕ آزادی}}) تہٕ 26 جَنؤری آسہِ آزٲدی [[دۄہ]] تہٕ کۆر تَتھ وَقتُک [[ہِندوستانُک جَنٛڈٕ|ہِندوستٲنؠ جَنٛڈٕ]] کھَرٕ۔ اِجلاسہِ پَتہٕ بَنیٛوو سُہ تٔحریٖکہِ آزٲدی سُنٛد اَکھ اَہَم رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/historical_constitutions/declaration_of_purna_swaraj__indian_national_congress__1930__26th%20January%201930|access-date=2021-11-15|website=www.constitutionofindia.net}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Education|first=Pearson|url=https://books.google.co.in/books?id=ADFpDwAAQBAJ&pg=SA1-PA145&redir_esc=y#v=snippet&q=lahore%20session&f=false|title=SSC topic-wise Previous Years Solved Papers General Awareness|publisher=Pearson Education India|isbn=978-93-5286-640-3|language=en}}</ref> 1929-1931 اَس مَنٛز لیچھِ تٔمؠ بَننہٕ وول ہِندوستٲنؠ قومَس تہٕ کانٛگرٛیسَس باپَتھ اِقتِصٲدی پالسی تہٕ ژۄداہ بُنؠیٲدی حَق۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Maheshwari|first=Neerja|url=https://books.google.co.in/books?id=okUSbReaevUC&pg=PA41&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Economic Policy of Jawaharlal Nehru|date=1997|publisher=Deep & Deep|isbn=978-81-7100-850-6|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=NA|first=NA|url=https://books.google.co.in/books?id=KauwCwAAQBAJ&pg=PR7&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Indian Nationalist Movement 1885-1947: Select Documents|date=2015-12-22|publisher=Springer|isbn=978-1-349-86215-3|page=67|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kochar|first=R. C.|url=https://books.google.co.in/books?id=DuFW7RKqpt4C&pg=PA22&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Congress and Socialism: Economic Programmes and Policies|date=1997|publisher=Anamika Publishers & Distributors|isbn=978-81-86565-24-7|language=en}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nanda|first=B. R.|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780195645866.001.0001/acprof-9780195645866|title=Jawaharlal Nehru: Rebel and Statesman|date=1998-10-01|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-564586-6|doi=10.1093/acprof:oso/9780195645866.003.0006}}</ref> یِم آیہِ 1931 کانٛگرٛیس اِجلاسَس مَنٛز اعلان کَرنہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Karachi Session of Congress 1931 - GKToday|url=https://www.gktoday.in/topic/karachi-session-of-congress-1931/|access-date=2021-11-17|website=www.gktoday.in|archive-date=2021-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117043753/https://www.gktoday.in/topic/karachi-session-of-congress-1931/|url-status=dead}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Karachi Congress Session'1931 • NeoStencil|url=https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931|access-date=2021-11-17|website=NeoStencil|language=en|archive-date=2021-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117043754/https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211117043754/https://neostencil.com/karachi-congress-session-1931 |date=2021-11-17 }}</ref> اَنٛگریٖزی حۆکوٗمتَن سوٗز تٔمِس نَو لَٹہِ جیل۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=In Prison - Nehru Portal, Nehru Memorial Museum & Library; Ministry of Culture, Government of India|url=https://nehruportal.nic.in/prison}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Shri Jawaharlal Nehru {{!}} Prime Minister of India|url=https://www.pmindia.gov.in/en/former_pm/shri-jawaharlal-nehru/|access-date=2021-11-09|website=www.pmindia.gov.in}}</ref> جیلَس مَنٛز لیچھِ نِہروَن کِتاب، مشلَن: '[[دَ ڈِسکَوَری آف اِنڈیا]]' (ہِندوستانٕچ تَلاش)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=نِہروٗ|first=جَواہَر لال|url=http://archive.org/details/TheDiscoveryOfIndia-Eng-JawaharlalNehru|title=دَ ڈِسکَوَری آف اِنڈیا|publisher=[[آکسفَرڈ یوٗنِوَرسِٹی پرٛیس]]|year=1946|location=[[نٔو دِل]]|language=en}}</ref> تہٕ "[[گلِمپسیس آف وَرلڈ ہِسٹَری]]" (دُنؠ یا سٕنٛز تَوٲریٖخ سٕنٛزٕ نَظَر)۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nehru|first=Jawaharlal|url=https://www.worldcat.org/oclc/273059911|title=Glimpses of world history : being further letters to his daughter, written in prison, and containing a rambling account of history for young people|date=2004|publisher=Penguin/Viking|isbn=0-670-05818-1|location=New Delhi|oclc=273059911}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nehru|first=Jawaharlal|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.108462|title=Glimpses Of World History|date=1934}}</ref>
ہِندوستانَس میٖجہٕ 1947 اَس مَنٛزآزٲدی۔ 1951-1952 اِنتِخاب زیٛوٗن کانٛگرٛیسَن تہٕ نِہروٗ بَنیٛوو ؤزیٖرِ اَعظَم۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|url=https://www.worldcat.org/oclc/48585734|title=Elections in Asia and the Pacific : a data handbook|date=2001|publisher=Oxford University Press|last1=Nohlen|first1=Dieter|last2=Grotz|first2=Florian|last3=Hartmann|first3=Christof|isbn=0-19-924958-X|location=Oxford|oclc=48585734}}</ref> تٔمؠ کٔر ؤزیٖرِ اَعظَم بٔنِتھ ہِندوستانَس مَنٛز [[ساینَس]]، ٹیکنۄالوجی، [[غٲر مَذہَبِیَت]]، [[جۆمہوٗرِیَتھ]]، [[سَماج واد]]<ref>{{Cite journal|last=Bhambhri|first=C. P.|last2=Bhamberi|first2=C. P.|date=1969|title=NEHRU AND SOCIALIST MOVEMENT IN INDIA (1920-47)|url=https://www.jstor.org/stable/41854319|journal=The Indian Journal of Political Science|volume=30|issue=2|pages=130–148|issn=0019-5510}}</ref> تہٕ [[اِنسٲنؠ یَتھ]] مَنٛز تَرقی۔ تٔمؠ کٔر [[اِنڈیَن اِنسٹیٖچیٛوٗٹ آف ٹیکنالَجی]]، [[آل اِنڈیا اِنسٹیٖچیٛوٗٹ آف میڈِکَل ساینٛسَز]]، [[اِنڈیَن اِنٛسٹِچیٛوٗٹ آف مینیجمینٛٹ]] تہٕ [[نیشنَل اِنٛسٹِچیٛوٗٹ آف ٹیکنالَجی]] تَشکیٖل۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Desk|first=India TV News|date=2014-11-13|title=Jawaharlal Nehru b'day spl: 10 facts to know about India's first Prime Minister|url=https://www.indiatvnews.com/politics/national/jawaharlal-nehru-facts-125th-birth-anniversary-1st-pm-congress-22288.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205064225/https://www.indiatvnews.com/politics/national/jawaharlal-nehru-facts-125th-birth-anniversary-1st-pm-congress-22288.html?page=7|archive-date=2021-02-05|access-date=2021-11-19|website=www.indiatvnews.com|language=en}}</ref> ؤزیٖرِ خارِجہٕ بٔنِتھ نِہروٗ اوس [[غٲر وابَستہٕ تٔحریٖک]] سُنٛد رَہنُما۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Haque|first=Affanul|title=Non-Aligned Movement: Jawaharlal Nehru – The architect of India’s foreign policy {{!}} India News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/jawaharlal-nehru-the-architect-of-indias-foreign-policy/articleshow/58767014.cms|access-date=2021-11-17|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=politicalscience|date=2018-05-05|title=Non-alignment Movement|url=https://www.politicalscienceview.com/non-alignment/|access-date=2021-11-17|website=Political Science|language=en-US}}</ref>
اَگَرچہِ تٔمؠ سٕنٛزِ وَزارتَس مَنٛز ہور ہِندوستان چیٖنَس خَلاف [[ہِندوستان-چیٖن جَنٛگ|1962 جَنٛگَس]] مَنٛز توتہِ اوس سُہ پَننِس زِنٛدَگی یَس مَنٛز سؠٹھا مَشہوٗر،<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2021-07-31|title=World Mourns Nehru (1964) - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=5pcR3eceOf4|access-date=2021-11-12|website=web.archive.org|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731192854/https://www.youtube.com/watch?v=5pcR3eceOf4|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Guruswamy|first=Mohan|date=2021-11-02|title=Mohan Guruswamy {{!}} Nehru vs Patel: On how to conciliate, and not divide|url=https://www.deccanchronicle.com/opinion/columnists/011121/mohan-guruswamy-nehru-vs-patel-on-how-to-conciliate-and-not-divide.html|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=Deccan Chronicle|language=en|quote=Nehru became PM because he was by far the Congress’ most popular politician, after Gandhiji. Nehru was the party’s star campaigner, captivating people with his soaring oratory and easy communication style in Hindustani.}}</ref> مَگَر تٔمؠ سٕنٛزٕ اِقتِصٲدی پالسی یَن پؠٹھ چھِ وارِیاہ بَحَث گٔمَژٕ تہٕ ییٚمؠ سٕنٛز چھِ سؠٹھا کٕٹھ کَڈنہٕ آمَژٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Economic Policies of Jawaharlal Nehru|url=https://www.mapsofindia.com/personalities/nehru/economic-policies.html|url-status=live|access-date=2021-11-17|website=www.mapsofindia.com|quote=The economic policies of Jawaharlal Nehru have been subject to much controversy in the past few decades.}}</ref><ref>{{Cite news|last=بالاکرٕٛشنَن|first=پُلاپرٛٔ|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-economic-consequences-of-nehru/article6503716.ece|publisher=دَ ہِندوٗ|quote=The Nehru-Mahalanobis strategy had criticised even at the outset. I shall discuss two of the criticisms at this stage and turn to a third at a later stage. Thus, Vakil and Brahmananda argued that the Mahalanobis model neglected wage goods, being those consumed by workers who were the majority of the country.|title=The economic consequences of Nehru|trans_title=نِہروٗ سٕنٛدؠ اِقتِصٲدی نٔتیٖجٕہ}}</ref><ref>{{Cite journal|last=دانٛتوالا|first=موہَن لال لَلُبھای|date=1964|title=اِکانَمِک آیڈیولوجی آف جَواہَر لال نِہروٗ|url=https://www.epw.in/system/فَیِلs/pdf/1964_16/29-30-31/economic_ideology_of_jawaharlal_nehru.pdf|journal=[[اِکانَمِک اینٛڈ پالِٹِکَل ویٖکلی]]|pages=4}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Mukherjee|first=Aditya|date=2019-11-14|title=Setting the record straight: Nehru and his policies shaped modern India and its economy|url=https://www.nationalheraldindia.com/opinion/setting-the-record-straight-nehru-and-his-policies-shaped-modern-india-and-its-economy|access-date=2021-11-17|website=National Herald|language=en}}</ref> نِہروٗ چھُ جَدیٖد ہِندوستان بَناوَن وول ماننہٕ یِوان<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Pandit Jawaharlal Nehru the Architect of Modern India|url=https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html|access-date=2021-11-09|website=World Polity|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109051746/https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109051746/https://www.worldpolity.com/2021/05/pandit-jawaharlal-nehru-architect-of.html |date=2021-11-09 }}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2019-11-14|title=Jawaharlal Nehru: Architect of modern India|url=https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/jawaharlal-nehru-architect-of-modern-india/story-Ch4DgrerxtY448l0yxulTO.html|access-date=2021-11-09|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2014-11-16|title=Nehru, the real architect of modern India|url=https://www.deccanchronicle.com/141116/commentary-op-ed/article/nehru-real-architect-modern-india|access-date=2021-11-09|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> تہٕ تٔمؠ سُنٛد ؤہرٕ وود 14 نَوَمبَر چھُ ہِندوستانَس مَنٛز "شُر دۄہ" آسان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2021-11-14|title=Children's Day India: Why is children's day celebrated in India -Know date, history & significance!|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/childrens-day-india-why-is-childrens-day-celebrated-in-india-know-date-history-significance-1636883096-1|access-date=2021-11-17|website=Jagranjosh.com}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Happy Children’s Day 2021: History, Significance, Importance and all you need to know about ‘Bal Diwas’ - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/happy-childrens-day-2021-history-significance-importance-and-all-you-need-to-know-about-bal-diwas/articleshow/87679719.cms|access-date=2021-11-17|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Children’s Day celebrated|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/childrens-day-celebrated/article7886449.ece|publisher=[[دٔ ہِندوٗ]]|publication-date=2015-11-17|author=<!--Staff writer-->|access-date=2021-11-19}}</ref>
==اِبتِدٲیی زِنٛدَگی تہٕ پیشہٕ==
[[فَیِل:Nehru-Gandhi family group photo.jpg|alt=نِہروٗ–گانٛدھی خاندان: بِہِتھ، کھوورٕ پؠٹھٕ: سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ، موتی لال نِہروٗ، کَمَلا نِہروٗ؛ کھَرٕ: جَواہَر لال نِہروٗ، وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت، کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ تہٕ رَنجیٖت سیٖتارام پَنٛڈِت|thumb|300x300px|نِہروٗ–گانٛدھی خاندان: بِہِتھ، کھوورٕ پؠٹھٕ: سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ، موتی لال نِہروٗ، کَمَلا نِہروٗ؛ کھَرٕ: جَواہَر لال نِہروٗ، وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت، کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ تہٕ رَنجیٖت سیٖتارام پَنٛڈِت]]
=== خاندان ===
{{Main|نِہروٗ–گانٛدھی خاندان}}نِہروٗ خاندان اوس [[کٔشیٖر]]ِ پؠٹھٕ آمٕتؠ۔ جَواہَرُن بُڈؠ بَب گَنٛگا دھَر نِہروٗ اوس [[دِل]] شَہرُک کوتوٲل۔ گَنٛگا دھَر موٗد 1861 مَنٛز۔ [[1857 بَغاوَت|1857 بَغاوتہٕ]] پَتہٕ گٔیہِ تِم آگرٛا۔ نِہروٗ سُنٛد بۆڈ پیٔتٕر بَنٛسی دھَر نِہروٗ اوس اَکھ ؤکیٖل تہٕ لۄکُٹ پیٔتٕر نَنٛد لال نِہروٗ اوس سَرکارَس خٲطرٕ کٲم کَران۔ تٔمؠ سُنٛد مول اوس اَکھ أمیٖر ؤکیٖل تہٕ پَتہٕ [[ہِندوستٲنؠ قومی کانٛگرٛیس|کانٛگریسُک]] سِیاسَتھ دان [[موتی لال نِہروٗ]] تہٕ مٲج ٲسؠ [[سوَٛروٗپ رانی نِہروٗ]]۔ زٕ لۄکٕٹؠ بیٚنہِ أسؠ: بٔڈ واجیٚنؠ [[وِجَے لَکشمی پَنٛڈِت]] تہٕ لۄکٕٹ [[کرِٛشنا نِہروٗ ہَٹھیٖسِنٛگھ]]۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Jawahar Lal Nehru: Top 10 facts about Chacha Nehru - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/jawahar-lal-nehru-top-10-facts-about-chacha-nehru-that-you-dont-know/articleshow/72039062.cms|access-date=2021-11-11|website=The Times of India}}</ref>
=== اِبتِدٲیی زِنٛدَگی ===
جَواہَر لال نِہروٗ اوس 14 نَوَمبَر 1889 [[اِللّٰه اَباد|اِللّٰه اَبادَس]] مَنٛز اَکھ [[کٲشِرؠ پنٛڈِت|کٲشُر پَنٛڈِت]] خاندانَس مَنٛز زامُت۔{{Sfn|نِہروٗ|1936}} تِہٕنٛدؠ مَکانُک ناو اوس آنَنٛد بھَوَن۔<ref name="Gokhale 1978 311–322">{{Cite journal|last=Gokhale|first=Balkrishna Govind|date=1978|title=Nehru and History|url=https://www.jstor.org/stable/2504742|journal=History and Theory|volume=17|issue=3|pages=311–322|doi=10.2307/2504742|issn=0018-2656}}</ref> ییٚلہِ اوس نِہروٗ کاہ ؤرؠن ہُنٛد، تٔمؠ سُنٛد اَکھ ٹیٛوٗٹَر فَرڈِنَنٛڈ برُٛکس اوس اَکھ [[آیَرلینٛڈ|آیرِش]] تہٕ [[بیلجِیَم|بیلجِیَن]] [[تھِیوسافِسٹ سوسایٹی]] سُنٛد رُکُن۔ نِہروٗ تہِ گَو سوسایتی یَس مَنٛز دٲخِل ییٚلہِ اوس سُہ ترُٛواہ ؤرؠن ہُنٛد۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2018-09-21|title=Jawaharlal Nehru (1889-1964)|url=https://www.theosophyforward.com/articles/theosophical-encyclopedia/2397-jawaharlal-nehru-1889-1964|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=www.theosophyforward.com}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Sridhar|first=Asha|date=2011-05-10|title=Memories of Madras – The Society and the city|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Memories-of-Madras-ndash-The-Society-and-the-city/article12058870.ece|url-status=live|access-date=2021-11-12|website=[[دٔ ہِندوٗ]]|quote=The Society had many eminent people as its members in those days. Jawaharlal Nehru, in his younger days, was a member and his daughter, Indira Gandhi, took interest in it.}}</ref> اَکھ ہِندوستٲنؠ ٹیٛوٗٹَر تہِ اوس یُس اوس تٔمِس [[ہِندی زَبان|ہِندی]] تہٕ [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سَنَسکرٕٛت]] پَرٕناوان۔<ref name=":0">{{ویب حَوالہٕ|title=Jawaharlal Nehru {{!}} Biography, Significance, Family, Wife, Daughter, Death, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Jawaharlal-Nehru|access-date=2021-11-13|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> یَتھ وَقتَس پٔر تٔمؠ [[بُدھ مَت|بُدھ]] تہٕ [[ہؠنٛدؠ دَرٕم|ہؠنٛدؠ دَرمَن]] سٕنٛزٕ کِتابہٕ تہٕ تٔمِس "آیہِ [[ہِندوستٲنؠ تٔہذیٖب|ہِندوستٲنؠ تٔہذیٖبٕچ]] پَتا"۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nanda|first=B. R.|url=https://www.worldcat.org/oclc/221963454|title=The Nehrus : Motilal and Jawaharlal|date=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-569343-0|edition=New|location=New Delhi|oclc=221963454}}</ref>
=== تٲلیٖم ===
تٔمؠ سٕنٛز اِبتِدٲیی [[تٲلیٖم]] أسؠ پَننِس گَرَس مَنٛز تہٕ پَتہٕ [[ہیروو سۆکوٗل|ہیروو سۆکوٗلَس]] مَنٛز۔ سُہ گۆو اَکتوٗبَر 1907 اَس مَنٛز [[ٹرِٛنِٹی کالیج|ٹرِٛنِٹی کالیجَس]] مَنٛز دٲخِل۔ تَتؠن پٔر تٔمؠ نیچَرَل ساینسَس مَنٛز [[عٔلمہِ کیٖمِیا]]، [[اَرضِیات]] تہٕ [[باٹٕنی]]۔ پانہٕ پٔر تٔمؠ [[سِیاسَتھ]]، [[اِقتِصاد]]، [[تَوٲریٖخ]] تہٕ [[اَدَب]]؛ تہٕ [[جارج بَرنَرڈ شا]]، [[ہَربَرٹ جارج ویلز]]، [[جان مینَرڈ کینز]]، [[بَرٹرینٛڈ رَسَل]]، [[گولڈزوَرتھی لووز ڈِکِنسَن]] تہٕ [[میریڈِتھ ٹاونسینڈ]] سٕنٛدؠ پۆستَکھ۔{{sfn|مورایس|2007|loc=ص. 46:There was much to attract him elsewhere. Nehru traces the beginnings of his interest in socialism to his Cambridge days when the Fabianism of Shaw and the Webbs attracted him, but he confesses that his interest was academic. He was also drawn by the intellectual liveliness of Bertrand Russell and John Maynard Keynes many of whose lectures he attended although his own university curriculum was scientifc, not economic.}} اَرٕترٕٛہَن ؤرؠن پَتہٕ، ژور سَتَمبَر 1948 اَس، لیٖچھ نِہروٗوَن شا ہَس چِٹھؠ، یَتھ مَنٛز مون تٔمؠ کہِ شا سُنٛد اوس تٔمؠ پؠٹھ سؠٹھا زیٛادٕ اَثَر پیٛومُت۔ چِٹھِ مَنٛز اَکھ حِصہٕ اوس:{{sfn|مِسرا|1995|loc =ص. 53-54: In his letter written to Shaw on 4 September 1948, Nehru acknowledged Shaw's infuence on him. One of the passages of the letter read, “Forty years ago. when I was eighteen and under-graduate at Cambridge, I heard you address a meeting there (Shaw's lecture on 24 October. 1907 on "Socialism and the University Man"). I have not seen you again since then, nor have I written to you. But, like many of my generation, we have grown up in company with your writings and books. I suppose a part of myself such as I am today, has been moulded by that reading. I do not know if that would do you any credit.}}
{{Blockquote|ژَتجؠن ؤرؠن برۆنٛہہ، ییٛلہِ أسؠ مےٚ عُمٕر اَرٕداہ ؤری تہٕ اوسُس بہٕ کیمبرِجَس مَنٛز اَنڈَر گریجوٗیٹ، مےٚ بوٗز تُہٕنٛز اَکھ تَقریٖر۔ مےٚ چھُنہٕ تۄہہِ تَتھ پَتہٕ وُچھمُت، نا چھُم تۄہہِ کێنٛہہ تہِ لیٛوٗکھمُت [...] شایَد میٛٲنِس أکِس حِصَس چھُ [تُہٕنٛزٕ کِتابہٕ] پٔرِتھ اَثَر پیٛومُت۔ مےٚ چھُنہٕ پَتا اَگَر یہِ دِیہِ تۄہہِ مَنظوٗری۔}}
کیمبرِج پؠٹھٕ نیٖرِتھ پۆر تٔمؠ زٕ ؤری [[اِنَر ٹیمپَل|اِنَر ٹیمپلَس]] مَنٛز قونوٗن۔ 1912 اَس مَنٛز بَنییوو سُہ ؤکیٖل۔<ref name=":0" />
=== وَکالَتھ ===
اَگَست 1912 اَس مَنٛز آو نِہروٗ واپَس ہِندوستانَس تہٕ [[اِللّٰه اَباد عَدالَتہِ عٲلِیہِ]] (ہاے کورٹ) مَنٛز گۆو ؤکیٖل دٲخِل۔ مَگَر تٔمِس اوس تَتنُک ماحول سؠٹھا "سُست" باسان، تہٕ باقؠن ؤکیٖلَن سٟتؠ کَتھ باتھ کَرٕنؠ تہِ أسؠ نا تٔمِس جان لَگان۔{{sfn|مِسرا|1995|loc=ص. 49-50 Decidedly the atmosphere was not intellectually stimulating and a sense of the utter insipidity of life grew upon me.}}
== آزٲدی تٔحریٖک ==
=== اِنٛگلِستان تہٕ ہِندوستان (1912-1913) ===
ییٛلہِ اوس نِہروٗ [[بَرطان|بَرطانَس]] مَنٛز، سُہ اوس ہِندوستٲنؠ سِیاستَس سؠٹھا دیٛان دِوان۔ ہِندوستانَس واپَس یِنہٕ پؠٹھ نیُٛو تٔمؠ گۄڈنٕچہِ لَٹہِ کانٛگریس میٖٹِنگَس مَنٛز ۱۹۱۲ اَس مَنٛز [[بانکِپور]]، [[بِہار|بِہارَس]] مَنٛز حِصہٕ۔ مَگَر تٔمِس لۆگ کہِ میٖٹِنگ أسؠ سِیٲسی جَمٲژ کھۄتہٕ زیٛادٕ سَمٲجی جَماتھ باسان، تہٕ أسؠ [[اَنٛگریٖزی]] زانَن وٲلؠن، أمیٖر لُکَن ہٕنٛز جَماتھ۔ گَرَس مَنٛز، تٔمؠ سُنٛد مول موتی لال اوس نہٕ زیٛادٕ حۆکوٗمتَس مُخٲلَفتھ کَران، ییٚمؠ سٕنٛدِ وَجَہ کِنؠ تِمَن مَنٛز أسؠ بَحَث سَپدان۔{{sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49: "It appeared to him to be more of a social gathering than a political assembly. "Very much an English-knowing upper-class affair" was his verdict"}}
تَمہِ وِزِ اوس ہِندوستٲنؠ سِیاسٔژ مَنٛز دَرمِیٲنی سِیاسَتھ دان [[گوپال کرِٛشَن گوکھَلے]] سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ رَہنُما؛یُس اوس دَپان: "آزٲدی مُتعلِق سونٛچُن چھُ مَژَر"۔ نِہروٗ تہٕ تٔمؠ سٕنٛدؠ طَرَف دار: [[اینی بێسَنٹ]]، [[بال گَنٛگادھَر تِلَک]] بیترِ أسؠ "شِدَتھ وٲدی" ماننہٕ یِوان۔<ref name="Gokhale 1978 311–322"/><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Edu|first=World History|date=2021-11-26|title=Jawaharlal Nehru: Biography, Quick Facts, and Major Achievements|url=https://www.worldhistoryedu.com/jawaharlal-nehru-biography-quick-facts-and-major-achievements/|access-date=2021-12-21|website=World History Edu|language=en-US}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=تھَروٗر|first=شَشی|author-link=شَشی تھَروٗر|date=2021-11-13|title=The enduring relevance of Nehru's legacy|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-enduring-relevance-of-nehrus-legacy/article37464891.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114035119/https://www.thehindu.com/opinion/lead/the-enduring-relevance-of-nehrus-legacy/article37464891.ece|archive-date=2021-11-14|access-date=2021-12-21|website=[[دَ ہِندوٗ]]}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=پَلَت|first=مادھَوَن|date=2021-12-20|title=Nehru: In the spirit of revolution|url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/nehru-in-the-spirit-of-revolution/article37454877.ece|url-status=live|website=[[دَ ہِندوٗ]]}}</ref> اَگَرچہِ أسؠ نہٕ تِہٕنٛزٕ نَظَر میلان، توتہِ اوس نِہروٗ گوکھَلے یَس یِزَتھ کَران۔{{Sfn|مورایس|2007}}
گۄڈ لۆگ تٔمِس زِ کانٛگرٛیس أسؠ نہٕ کیٚنٛہہ کٲم کَران، تہٕ پیٛۆو [[جۆنوٗبی اَفرٛیٖقا]]ہَس مَنٛز [[مَہاتما گانٛدھی]] سٕنٛدؠن طٔریٖقَن ہُنٛد اَثَر۔ نَوَمبَر 1913 اَس مَنٛز پۆک گاندھی [[سَتیٛاگرَہ]] کَرنہٕ ڈایَن ساسَن ہِندوستٲنؠ مۆزوٗرَن سٟتؠ [[نٔتال|نٔتالہٕ]] پؠٹھٕ [[ٹرٛانٛسوال]] تام۔ "سَتیٛاگرَہ" ({{Lang-hi|सत्याग्रह}}) اوس گانٛدھی یُن تٔحریٖک کَرنُک طٔریٖقہٕ یَتھ مَنٛز اوس مارنہٕ وَرٲے تٔحریٖک سَپدان، تہٕ اِرادٕ تہِ اوس میلان۔ یَتھ لَفظُک مَطلَب چھُ ہِندی تہٕ سَنَسکرٕٛت زَبانَن مَنٛز "پٔزِس خٲطرٕ تَحریٖک"۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=satyagraha {{!}} philosophy {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/satyagraha-philosophy|access-date=2021-12-13|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>
=== گۄڈنُیٛک عٔظیٖم جَنٛگ (1914-1915) ===
1912-13 سٕنٛدؠ [[بَلقَن جَنٛگ]]َن مَنٛز اوس [[یوٗنان]]، [[سَربِیا]]، [[مانٹینیٖگرٛو]] تہٕ [[بَلغاریا]] مُلکَن یِکہٕ وَٹہٕ [[تُرکی]] یَس پؠٹھ حَملہٕ کۆرمُت۔ تِکیٛازِ أسؠ ہِندوستٲنؠ مُسَلمان تُرکی کِس سُلطانَس [[اِسلام]]ُک [[خٔلیٖفہٕ]] مانان تہٕ [[گۄڈنیُٛک عٔظیٖم جَنٛگ|گۄڈنٕکِس عٔظیٖم جَنٛگَس]] مَنٛز اوس تُرکی [[بَرطان|بَرطانَس]] خٕلاف، [[مَرکٔزی طاقتَن]] سٟتؠ لَڑان، اَمہِ کِنؠ اوس نہٕ ہِندوستانَس مَنٛز [[اِتِحٲدی طاقتَن]] خٲطرٕ تیٛوٗتاہ سٕہارٕ۔ [[کُل ہِند مُسلِم لیٖگ|مُسلِم لیٖگ]] کِس [[مظهرُل حَق|مظهرُل حَقَن]] وۆن: "یہِ چھُ اَکھ سؠٹھا خَراب چیٖز؛ کہِ سون خٔلیٖفہٕ چھُ سٲنِس بادشاہَس خٕلاف یۆد کَران"۔{{Sfn|مورایس|2007}} نِہروٗ اوس پانہٕ صِرِف [[فرانس]] کِس طَرَف، ییٚمؠ اُک [[فرانسیٖسی تٔحذیٖب|تٔحذیٖب]] اوس تٔمِس اَصٕل باسان۔{{Sfn|مورایس|2007}}
گوکھَلےموٗد ۱۹۱۵ عیٖسوی یَس مَنٛز۔ یَتھ پَتہٕ بَنییہِ "شِدَتھ وٲدی" کانٛگرٛیسَس مَنٛز زیٛادٕ طاقَتھ وَر، تہٕ [[اینی بێسَنٹ]] تہٕ [[بال گَنٛگادھَر تِلَک]]َن کۆر "ہوم روٗل" اَس کِژھ تٔحریٖک کَرنٕچ کوٗشِش، مَگَر سۄ گٔیہِ ناکام تِکیٛازِ کانٛگرٛیسٕکؠ دَرمِیٲنی ([[سُرینٛدَر ناتھ بینَرجی]] بیترِ) رَہنُما أسؠ نہٕ مانان۔<ref>{{Cite thesis|last=آرگۆو|first=ڈینِیَل|title=The Ideological Differences between Moderates and Extremists in the Indian National Movement with Special Reference to Surendranath Banerjea and Lajpat Rai 1885-1919|date=June 1964|degree=PhD|publisher=University of London School of Oriental and African Studies|url=https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf|page=266|access-date=2021-12-21|archive-date=2021-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026202042/https://eprints.soas.ac.uk/33772/1/11010545.pdf|url-status=dead}}</ref>
=== خاندَر تہٕ کانٛگرٛیس (1916-1917) ===
[[فَیِل:Kamala and Jawaharlal Nehru 1916.jpg|thumb|جَواہَر تہٕ کَمَلا ہُنٛد کھانٛدَر دۄہ]]
نِہروٗ وَن کۆر [[کَمَلا نِہروٗ]] وَس سٟتؠ 8 فَرؤری 1916 اَس مَنٛز دِل شَہَر کِس ہَکسَر ہَویلی یَس مَنٛز کھانٛدَر۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shukla|first=Vivek|date=2017-05-27|title=Crumbling Haksar Haveli, Delhi-6: Where Nehru Went to Marry Kamala|url=https://www.thequint.com/voices/blogs/haksar-haveli-jawaharlal-nehru-married-kamala-death-anniversary|access-date=2021-12-28|website=TheQuint|language=en}}</ref> سۄ تہِ أس اَکھ دِلہِ روزَن وٲلؠ کٲشِرؠ خاندانٕچ۔<ref name=":0" /> یَتھ پَتہٕ گۆو سُہ [[ہِمالیَہ]] پَہاڑَن کیٚنٛہہ ہَفتَن خٲطرٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=tzA_AAAAIBAJ&pg=4355,5162968&dq=kamala+nehru|title=Nehru Gave Up Life Of Ease, Wealth|pages=24|date=1964-05-27|work=[[وِنڈسَر سٹار]]|access-date=2021-12-24}}</ref>{{Sfn|نِہروٗ|1936}}
دَسَمبَر 1916 اَس مَنٛز گۆو تٔمؠ سُنٛد گۄڈنٕچہِ لَٹہِ گانٛدھی سٟتؠ مُلاکاتھ، کانٛگرٛیس کِس [[لَکھنَو]] سَبایہِ مَنٛز؛ توتہِ اوس تَتیٚن تِلکُن زیٛادٕ اَثَر۔{{Sfn|مِسرا|1995}}{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49}} تَتھ سَباہَس مَنٛز گۆو کانٛگرٛیس تہٕ مُسلِم لیٖگَن مَنٛز [[لَکھنَو اِطِفاق]]، یَتھ مَنٛز آو [[ہؠنٛدؠ دَرٕم|ہیٛێنٛدؠن]] تہٕ [[اِسلام|مُسَلمانَن]] مَنٛز ایکَتا۔{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 49}}
1916 اَس مَنٛز کَرِ تِلکَن تہٕ [[اینی بێسَنٹ]]َن ہوم روٗلَس کِژھِ پانہٕ پانہٕ جَمٲژ شۆروٗ۔ نِہروٗ وَن کۆر پانَس دۄشوؠن مَنٛز بٔرتی مَگَر کٔر خاص کٔرِتھ بیٚسَنٹَس خٲطرٕ کٲم۔{{Sfn|مورایس|2007|loc=ص. 51}} تٔمؠ وۆن بیٚسَنٹَس مُتعلِق:
{{Blockquote|[اینی بێسَنٹ ہُنٛد] اوس مےٚ پؠٹھ لۄکچارَس مَنٛز سؠٹھا زیٛادٕ اَثَر... یێلہِ آس بہٕ سِیٲسی زِنٛدَگی یَس مَنٛز تێلہِ تہِ تِہُنٛد اَثَر روٗد۔}}[[بٲدٕر|جوٗن]] 1917 اَس مَنٛز کۆر انٛگرٛیٖزی سَرکارَن بیٚسَنٛٹَس گِرَفتار۔ نِہروٗ تہٕ کانٛگرٛیس والؠن دِژ سَرکارَس دَمکی زِ اَگَر سَرکارَن ترٛوو نہٕ تَس جیلہِ تیٚلہِ گَژھِ ایٚحتِجاج شۆروٗ۔{{Sfn|مورایس|2007}}
=== رولَٹ اؠکٹ (1917-1919) ===
1917 اَس مَنٛز سَرکارَن کٔر اَکھ کٔمیٖٹی بُنؠ یاد ییٚمیُٛک مَقصَد اوس سَرکارَس مُخالفَتھ کَرَن والؠن لوٗکَن ہٕنٛدؠ سَوالُک حَل ژھانٛڈُن۔ کٔمیٖٹی یُک سَربَرٕ اوس [[سِڈنی رولَٹ]] تہٕ ناو روٗد "رولَٹ کٔمیٖٹی"۔تٔمیُٛک صَلاح اوس زِ صوٗبَن ہٕنٛدؠن سَرکارَن میلَن زیٛادٕ طاقَتھ۔ مَگَر یہِ اوس نہٕ گانٛدھی تہٕ کانٛگرٛیس لیٖڈرَن مَقبوٗل۔
فَرؤری 1919 اَس مَنٛز میٛوٗل عَوامَس بِلَن ہُنٛد مَتَن۔ یِمَن بِلَن لۆگ ناو "کرُٛہٕنؠ قونوٗن"۔ یَتھ پَتہٕ بَنیٛوو گانٛدھی مُلکَس مَنٛز اَکھ اَہَم رَہنُما۔ موتی لال نِہروٗ، جَواہرُن مول تہِ اوس یِمَو قونوٗنَن خٕلاف، تِکیٛازِ أسؠ تِم "غٲر قونوٗن قونوٗن"۔ گانٛدھی یَن وۆن زِ سَتیٛاگرَہ تٔحریٖک أس ضۆروٗری۔{{Sfn|مورایس|2007|p=55}} توتہِ 18 مارٕچ 1919 اَس آۆن بَرطٲنوی سَرکارَن [[رولَٹ اؠکٹ (۱۹۱۹)|رولَٹ اؠکٹ]]۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Rowlatt Acts {{!}} 1919, India {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/event/Rowlatt-Acts|access-date=2022-03-10|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>
=== غٲر تاوُن تٔحریٖک (1920-1922) ===
1920 پؠٹھٕ 1922 تام کِس [[غٲر تعاوُن تٔحریٖک|غٲر تعاوُن تٔحریٖکَس]] مَنٛزٕے نیُٛو نِہروٗ وَن گۄڈنٕچہِ لَٹہِ قومی آزٲدی تٔحریٖکَس مَنٛز اَکھ اَہَم حِصہٕ۔ {{Sfn|مورایس|2007}} 20 دَسَمبَر 1920 کِس کانٛگرٛیس سَبایہِ مَنٛز آیہِ تٔحریٖک شۆروٗ کَرنہٕ، بَرطٲنوی حۆکوٗمتَس خٕلاف تہٕ خٔلیٖفہٕ سُنٛد طاقَتھ بَچاونہٕ۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=NCERT|url=https://www.worldcat.org/oclc/750383036|title=India and the contemporary world-II : Textbook in history for class X.|date=2011|publisher=NCERT|isbn=81-7450-707-8|location=New Delhi|oclc=750383036}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
=== کِتابہٕ ===
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=مِسرا|first=او. پی.|url=https://books.google.co.in/books?id=IxGDqOU03h4C|title=Economic Thought of Gandhi and Nehru: A Comparative Analysis|date=1995|publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd.|isbn=978-81-85880-71-6|language=en}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=مورایس|first=فرٛینٛک|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.66204|title=جَواہَرلال نِہروٗ|date=2007-01-01|publisher=Jaico Publishing House|isbn=978-81-7992-695-6|language=en}}
*{{کِتاب حَوالہٕ|last=نِہروٗ|first=جَواہَر لال|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98834|title=Jawaharlal Nehru An Autobiography|date=1936}}
[[زٲژ:ہِندوستانٕکؠ سِیاسَتھ دان]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ لوٗکھ]]
[[زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]
[[زٲژ:1889 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1964 وَفات]]
kh2eh5dncpepppuhinslz9w37lc8zkx
نار
0
6495
136884
126662
2026-05-02T14:59:42Z
آیات محراج
11062
/* */
136884
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{P1|اۆگُن}}
{{P2|[[𑆏𑆓𑆶𑆤𑇀]]}}
{{2}}
[[فَیِل:BBQ_fire.jpg|thumb|اۆگُن]]'''اۆگُن''' ({{IPA-ks|oɡun}}) یا '''نار''' ({{IPA-ks|naːr}}) چھُ اَکھ [[رساێن]] عَمَل یَتھ مَنٛز کێنٛہہ چیٖز [[آکسیٖجَن|آکسیٖجنَس]] سٟتؠ میٖلِتھ تَژَر، گاش تہٕ بیٛاکھ پرٛوڈَکٹہٕ، مِثلَن [[کاربَن ڈایاکسایڈ]] تہٕ [[پونؠ]] بَناوِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=fire {{!}} combustion {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/fire-combustion|access-date=2021-12-05|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> اِنسانَن چھُ اۆگُن وارِیاہَن ؤرییَن پؠٹھٕ سؠٹھا چیٖزَن خٲطرٕ وَرتوومُت، مِثلَن: [[رَنُن]]، گاش تہٕ تَژَر بَناوٕنؠ، دوٗرٕ پؠٹھٕ اِشارٕ دٕنؠ، [[زِراتھ|زِراتَس]] مَنٛز زٔمیٖن خٲلی کَرٕنؠ، [[ۂتھؠیار|ۂتھؠیارکِس]] روٗپَس مَنٛز بیترِٛ۔ یہِ چھُ اِنسٲنؠ تٔہذیٖبُک اَکھ اَہَم حِصہٕ ماننہٕ یِوان تہٕ چھُ اِنسٲنؠ ذٲژِ ہُنٛد اَکھ سؠٹھا بۆڈ اَوزار روٗدمُت یَتھ سٟتؠ اِنسان بٔن زَگتٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ طاقتھوَر ذاتھ۔<ref>{{Cite journal|last=Hough|first=Walter|date=1932|title=Fire and Human Civilization|url=https://www.jstor.org/stable/984649|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=71|issue=6|pages=403–406|issn=0003-049X}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pausas|first=Juli G.|last2=Keeley|first2=Jon E.|date=2009-07-01|title=A Burning Story: The Role of Fire in the History of Life|url=https://doi.org/10.1525/bio.2009.59.7.10|journal=BioScience|volume=59|issue=7|pages=593–601|doi=10.1525/bio.2009.59.7.10|issn=0006-3568}}</ref>
==لَفظٕ آگُر==
[[wikt:اۆگُن|اۆگُن]] لَفٕظ چھُ [[سَنٛسکرِت زَبان|سَنٛسکرِت]] لَفٕظ अग्नि (اَگنہِ) پؠٹھٕ آمُت تہٕ لَفٕظ [[wikt:نار|نار]] چھُ [[عَربی زَبان|عَربی]] لَفٕظ نار پؠٹھٕ آمُت۔<ref>{{کٲشِر ڈِکشنَری|جِلٕد=6|صَفہٕ=309}}</ref><ref>{{کٲشِر ڈِکشنَری|جِلٕد=1|صَفہٕ=216}}</ref>
==رسٲین==
[[فَیِل:Fire triangle 2.svg|thumb|300px|اۆگُن [[رسایٚن|رسٲین]]]]
ییٚلہ کانٛہہ دزنہٕ وول مادٕ کٲفی آکسیجنٕچ موجودگی مَنٛز کٲفی تژرٕ سٟتؠ رٲبطہٕ گژھان چھُ، یُس چین رِایکشن آسانی سان انجام دِنس قٲبل چھُ آسان، تیٚلہِ چھُ اۆگُن/نار پٲدٕ گژھان۔ یِمَو مَنٛز کُنہِ تہِ غٲر موجوٗدگی سٟتؠ ہیکہِ نہٕ نار لٔگِتھ۔
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:کیٖمیٲیی عَمَل]]
ehrop5z2qq1yatc21wjf4grj1i00lfi
136913
136884
2026-05-02T18:01:13Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136913
wikitext
text/x-wiki
{{1}}
{{P1|اۆگُن}}
{{P2|[[𑆏𑆓𑆶𑆤𑇀]]}}
{{2}}
[[فَیِل:BBQ_fire.jpg|thumb|اۆگُن]]'''اۆگُن''' ({{IPA-ks|oɡun}}) یا '''نار''' ({{IPA-ks|naːr}}) چھُ اَکھ [[رساێن]] عَمَل یَتھ مَنٛز کیٚنٛہہ چیٖز [[آکسیٖجَن|آکسیٖجنَس]] سٟتؠ میٖلِتھ تَژَر، گاش تہٕ بیٛاکھ پرٛوڈَکٹہٕ، مِثلَن [[کاربَن ڈایاکسایڈ]] تہٕ [[پونؠ]] بَناوِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=fire {{!}} combustion {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/fire-combustion|access-date=2021-12-05|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> اِنسانَن چھُ اۆگُن وارِیاہَن ؤرییَن پؠٹھٕ سؠٹھا چیٖزَن خٲطرٕ وَرتوومُت، مِثلَن: [[رَنُن]]، گاش تہٕ تَژَر بَناوٕنؠ، دوٗرٕ پؠٹھٕ اِشارٕ دٕنؠ، [[زِراتھ|زِراتَس]] مَنٛز زٔمیٖن خٲلی کَرٕنؠ، [[ۂتھؠیار|ۂتھؠیارکِس]] روٗپَس مَنٛز بیترِٛ۔ یہِ چھُ اِنسٲنؠ تٔہذیٖبُک اَکھ اَہَم حِصہٕ ماننہٕ یِوان تہٕ چھُ اِنسٲنؠ ذٲژِ ہُنٛد اَکھ سؠٹھا بۆڈ اَوزار روٗدمُت یَتھ سٟتؠ اِنسان بٔن زَگتٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ طاقتھوَر ذاتھ۔<ref>{{Cite journal|last=Hough|first=Walter|date=1932|title=Fire and Human Civilization|url=https://www.jstor.org/stable/984649|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=71|issue=6|pages=403–406|issn=0003-049X}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pausas|first=Juli G.|last2=Keeley|first2=Jon E.|date=2009-07-01|title=A Burning Story: The Role of Fire in the History of Life|url=https://doi.org/10.1525/bio.2009.59.7.10|journal=BioScience|volume=59|issue=7|pages=593–601|doi=10.1525/bio.2009.59.7.10|issn=0006-3568}}</ref>
==لَفظٕ آگُر==
[[wikt:اۆگُن|اۆگُن]] لَفٕظ چھُ [[سَنٛسکرِت زَبان|سَنٛسکرِت]] لَفٕظ अग्नि (اَگنہِ) پؠٹھٕ آمُت تہٕ لَفٕظ [[wikt:نار|نار]] چھُ [[عَربی زَبان|عَربی]] لَفٕظ نار پؠٹھٕ آمُت۔<ref>{{کٲشِر ڈِکشنَری|جِلٕد=6|صَفہٕ=309}}</ref><ref>{{کٲشِر ڈِکشنَری|جِلٕد=1|صَفہٕ=216}}</ref>
==رسٲین==
[[فَیِل:Fire triangle 2.svg|thumb|300px|اۆگُن [[رسایٚن|رسٲین]]]]
ییٚلہ کانٛہہ دزنہٕ وول مادٕ کٲفی آکسیجنٕچ موجودگی مَنٛز کٲفی تژرٕ سٟتؠ رٲبطہٕ گژھان چھُ، یُس چین رِایکشن آسانی سان انجام دِنس قٲبل چھُ آسان، تیٚلہِ چھُ اۆگُن/نار پٲدٕ گژھان۔ یِمَو مَنٛز کُنہِ تہِ غٲر موجوٗدگی سٟتؠ ہیکہِ نہٕ نار لٔگِتھ۔
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:کیٖمیٲیی عَمَل]]
ra903ulyo9ojrlkgisqcs8h71utpvjy
وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos
4
8197
136895
136566
2026-05-02T16:02:49Z
آیات محراج
11062
/* ن */
136895
wikitext
text/x-wiki
{{AWB}}
===آ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="آبٲدی" find="\bآبادی\b" replace="آبٲدی" />
<Typo word="آزٲدی" find="\b آزادی\b" replace="آزٲدی" />
</syntaxhighlight>
===ا===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="اَچھَر" find="\bاچھر\b" replace="اَچھَر" />
<Typo word="اُردوٗ" find="\bاردو\b" replace="اُردوٗ" />
<Typo word="اَتھ" find="\bاتھ\b" replace="اَتھ" />
<Typo word="اِبتدٲیی" find="\bابتدائی\b" replace="اِبتدٲیی" />
<Typo word="اِنتِظٲمؠ" find="\bانتِظٲمۍ\b" replace="اِنتِظٲمؠ" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِستِمال" find="\اِستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِنتِہٲیی" find="\bانتہائی\b" replace="اِنتِہٲیی" />
<Typo word="اَنٛگریٖزی" find="\bاَنگریٖزؠ\b" replace="اَنٛگریٖزی" />
<Typo word="اَکھ" find="\b(ا|آ)کھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bاَكھہ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bأکھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bامہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bاَمہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَگَست" find="\bاگست\b" replace="اَگَست" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندروٗنی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندرونی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="ایماندٲری" find="\bایمانداری\b" replace="ایماندٲری" />
<Typo word="اِسلٲمی اِسلام" find="\bاسل(ام|ٲمی)?\b" replace="اِسل$1" />
<Typo word="اِنسان" find="\bانسان\b" replace="اِنسان" />
<Typo word="اِنسٲنی" find="\bانسانی\b" replace="اِنسٲنی" />
<Typo word="زٲژ" find="\bانواع\b" replace="زٲژ" />
</syntaxhighlight>
===أ===
<syntaxhighlight lang="xml">
</syntaxhighlight>
===ب===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="بیٚیہِ" find="\bبییہ\b" replace="بیٚیہِ" />
<Typo word="بیٚیہِ وُچھِو" find=" ==\s*بییہٚ وُچُھو\s*==" replace="== بیٚیہِ وُچھِو ==" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیٚاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بھارت" find="\bبھارت\b" replace="ہِندوستان" />
<Typo word="بھارتی" find="\bبھارتی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===پ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپٮ۪ٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپیٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھٕ" find="\bپٮ۪ٹھٕ\b" replace="پؠٹھٕ" />
<Typo word="پٲدٲیِش" find="\bپیدائش\b" replace="پٲدٲیِش" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bپرچم\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="پٲکِستٲنؠ" find="\sپ[ا][ککِ]ستان[ئی]\b" replace=" پٲکِستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===ت===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیٖم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تَنقیٖد" find="\bتنقید\b" replace="تَنقیٖد" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتَ?قریٖ?باً\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتقریبا\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="سہکٲری" find="\bتعاون\b" replace="سہکٲری" />
<Typo word="تہِ" find="\bتِہ\b" replace="تہِ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتٕہ\b" replace="تہٕ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتہ\b" replace="تہٕ" />
</syntaxhighlight>
===ٹ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ٹیلی وِجَن" find="\bٹیلی ویژن\b" replace="ٹیلی وِجَن" />
<Typo word="ٹیلی وِجن" find="\bٹیلی ویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ٹیلی وِجن$1" />
</syntaxhighlight>
===ث===
===ج===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="جَنؤری" find="\bجنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جَنؤری" find="\bجَنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جۆنوٗبی" find="\b[ججٔ]ن[ووٗ]بی\b" replace="جۆنوٗبی" />
<Typo word="جۆنوٗب" find="\bجنوب\b" replace="جۆنوٗب" />
<Typo word="جُلَے" find="\bجولائی\b" replace="جُلَے" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bجھنڈٕ\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="جَنٛگ" find="\bجنگ(س|ن|و)?\b" replace="جَنٛگ$1" />
<Typo word="کَمپیوٗٹَر" find="\bکَمپی(?:ۄٹر|وٹر)h\b" replace="کَمپیوٗٹَر"/>
</syntaxhighlight>
===چ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے٘\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھِ" find="\bچِھ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُ" find="\bچُھ\b" replace="چھُ" />
<Typo word="چھَ" find="\bچَھ\b" replace="چھَ" />
<Typo word="چھہِ" find="\bچھِہ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُہ" find="\bچھہُ\b" replace="چھُہ" />
</syntaxhighlight>
===ح===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="حٲصِل" find="\bحاصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حٲصِل" find="\bحأصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حوٚکوٗمَتھ" find="\bحکوٗمت\b" replace="حوٚکوٗمَتھ" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہٕ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
</syntaxhighlight>
===خ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَلاف" find="\bخلاف\b" replace="خَلاف" />
<Typo word="خٲطرٕ" find="\bخأطرہ\b" replace="خٲطرٕ" />
</syntaxhighlight>
===د===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="دِنہٕ" find="\bدِینہٕ\b" replace="دِنہٕ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکومت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکوٗمت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="دٔچھُن" find="\bدۄچھُن\b" replace="دٔچھُن" />
<Typo word="دَوا" find="\bدوا\b" replace="دَوا" />
<Typo word="دعوا" find="\bدَ?عویٰ?\b" replace="دعوا" />
<Typo word="دَسَمبَر" find="\bدسمبر\b" replace="دَسَمبَر" />
</syntaxhighlight>
===ڈ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ڈِویجَن" find="\bڈویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجَن$1" />
<Typo word="ڈِویجنَل" find="\bڈویژنل([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجنَل$1" />
</syntaxhighlight>
===ذ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلُک" find="\bذُلُک\b" replace="ضِلُک" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زِندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی" find="\bزٲتی\b" replace="ذٲتی" />
</syntaxhighlight>
===ر===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bرِیاسَت\b" replace="رِیاسَتھ" />
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bریاست\b" replace="رِیاسَتھ" />
</syntaxhighlight>
===ڑ===
===ز===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادہ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادٕ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تَر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
</syntaxhighlight>
===ژ===
===س===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٕتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٍتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bستی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسۭتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتہِ" find="\bسۭتہِ\b" replace="سٟتہِ" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bستمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سَمٲجی" find="\bسماجی\b" replace="سَمٲجی" />
<Typo word="سُہ" find="\bسہُ\b" replace="سُہ" />
<Typo word="ساینَس دان" find="\bساینَسدان\b" replace="ساینَس دان" />
<Typo word="سِیاسَتھ دان" find="\bسیاستدان\b" replace="سِیاسَتھ دان" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bسپتمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سٲتھی" find="\bساتھی\b" replace="سٲتھی" />
<Typo word="سَرکٲرؠ" find="\b سرکاری\b" replace="سَرکٲرؠ" />
<Typo word="سِریٖنَگرَس" find="\bسری نگرس\b" replace="سِریٖنَگرَس" />
<Typo word="سارِوٕے" find="\bساروی\b" replace="سارِوٕے" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسٕنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛد" find="\bسٕند\b" replace="سٟنٛد" />
<Typo word="سُنٛد" find="\bسُند\b" replace="سُنٛد" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندۍ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندؠ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
</syntaxhighlight>
===ش===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="شٲیِر" find="\bشاعر\b" replace="شٲیِر" />
<Typo word="شٲیری" find="\bشاعری\b" replace="شٲیری" />
<Typo word="شٲمِل" find="\bشامل\b" replace="شٲمِل" />
<Typo word="شَہَر" find="\bشہر\b" replace="شَہَر" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشُروٗع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشروع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شایَع" find="\bشائع\b" replace="شایَع" />
</syntaxhighlight>
===ص===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="صٔحیٖح" find="\bصحیح\b" replace="صٔحیٖح" />
</syntaxhighlight>
===ض===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضِلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلع\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلس" find="\bضلعس\b" replace="ضِلس" />
<Typo word="ضۆروٗری" find="\bضروری\b" replace="ضۆروٗری" />
</syntaxhighlight>
===ط===
===ظ===
===ع===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="علاقہٕ" find="\bعلاقہ\b" replace="علاقہٕ" />
<Typo word="ییٚلاج" find="\b(ع|عِ)لاج(س|ن|و)?\b" replace="ییٚلاج$2" />
</syntaxhighlight>
===غ===
===ف===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="فَرؤری" find="\bفروری\b" replace="فَرؤری" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفِلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فورَن" find="\bفُ?وراً\b" replace="فورَن" />
</syntaxhighlight>
===ق===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="قَتٕل" find="\bقتل\b" replace="قَتٕل" />
<Typo word="قٲیِم" find="\bقائم\b" replace="قٲیِم" />
<Typo word="قٟمَتھ" find="\bقیمت\b" replace="قٟمَتھ" />
<Typo word="قٟمتی" find="\bقۭمتی\b" replace="قٟمتی" />
</syntaxhighlight>
===ک===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ک" find="\bڪ\b" replace="ک" />
<Typo word="کٲشُر" find="\bکأشُر\b" replace="کٲشُر" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر" find="\bکیلومیٹر\b" replace="کِلومیٖٹَر" />
<Typo word="کانٛہہ" find="\bکانہہ\b" replace="کانٛہہ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکٔرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کَرنہٕ" find="\bکرنہ\b" replace="کَرنہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہٕ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کٔرؠمٕتؠ" find="\bکٔرۍمٕتۍ\b" replace="کٔرؠمٕتؠ" />
</syntaxhighlight>
===گ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈٕ(ن|نِ)یُک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگوڑنک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈنیُٛک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھر\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھرٕ\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گر" find="\bگھر([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="گر$1" />
</syntaxhighlight>
===ل===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="لِکھٲرؠ" find="\bلکھاری\b" replace="لِکھٲرؠ" />
<Typo word="لَگجَری" find="\bلگژری([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="لَگجَری$1" />
</syntaxhighlight>
===م===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="مُلُک" find="\bمُلک\b" replace="مُلُک" />
<Typo word="مُتٲثِر" find="\bمتاثر\b" replace="مُتٲثِر" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنٛز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمَنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمَدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَیٖٹَر" find="\bمیٹر\b" replace="میٖٹَر" />
<Typo word="مُسلمان" find="\bمسلمان\b" replace="مُسلمان" />
<Typo word="مَشہوٗر" find="\bمشہور\b" replace="مَشہوٗر" />
<Typo word="مُشتَرکہٕ" find="\bمشترکہ\b" replace="مُشتَرکہٕ" />
<Typo word="مۄحفوٗظ" find="\bمحفوظ\b" replace="مۄحفوٗظ" />
<Typo word="میٖل" find="\bمیل\b" replace="میٖل" />
<Typo word="چَکور" find="\bمربع\b" replace="چَکور" />
<Typo word="مارٕچ" find="\bمارچ\b" replace="مارٕچ" />
<Typo word="مَقبوٗل" find="\bمقبول\b" replace="مَقبوٗل" />
<Typo word="موٗسیٖقی" find="\bموسیقی\b" replace="موٗسیٖقی" />
<Typo word="مُقٲمی" find="\bمقامی\b" replace="مُقٲمی" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخٲلف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمُخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہٕ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\bمجموع([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سۆمبرُن$1" />
<Typo word="سہارٕ" find="\bمعاون([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سہارٕ$1" />
<Typo word="پھٔہلِتھ" find="\bمحیط\b" replace="پھٔہلِتھ" />
</syntaxhighlight>
===ن===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="نَوَمبَر" find="\bنومبر\b" replace="نَوَمبَر" />
<Typo word="نٲیِب صٔدٕر" find="\bنائب صدر\b" replace="نٲیِب صٔدٕر" />
<Typo word="نَسٕل" find="\bنژاد([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="نَسٕل$1" />
<Typo word="دُنؠیا" find="\b(دُنِیا|دُنیا|دنیا)(ہ[\wؠٕ]*)?\b" replace="دُنؠیا$2" />
</syntaxhighlight>
===و===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ؤزیٖرِ اَعظَم" find="\bؤزیٖر ائے اعظم\b" replace="ؤزیٖرِ اَعظَم" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقٕت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وۄستاد" find="\bاستاد\b" replace="وۄستاد" />
<Typo word="ؤری" find="\bوٕری\b" replace="ؤری" />
<Typo word="وِجَن" find="\bویژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="وِجَن" find="\bوژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bوژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="ؤرجَن" find="\bورژن\b" replace="ؤرجَن" />
<Typo word="ؤرجن" find="\bورژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ؤرجن$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bوِژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bویژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِکیٖپیٖڈیا" find="\bویکیپیڈیا\b" replace="وِکیٖپیٖڈیا" />
</syntaxhighlight>
===ۄ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ۄ" find="ۅ" replace="ۄ" />
</syntaxhighlight>
===ہ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\b(ہ|ہِ)ندوست(ٲ|ا)ن(ی|ۍ)\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہِنٛدوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہندوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنٛز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bہٕنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہِنٛز" find="\bہنز\b" replace="ہِنٛز" />
<Typo word="ہُنٛد" find="\bہُند\b" replace="ہُنٛد" />
</syntaxhighlight>
===ی===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="یہِ" find="\bیہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہِ" find="\bیِہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہٕ" find="\bیٕہ\b" replace="یہٕ" />
<Typo word="یَتھ" find="\bیتھ\b" replace="یَتھ" />
<Typo word="یٚ" find="ێ" replace="یٚ" />
<Typo word="یٖ" find="يٖ" replace="یٖ" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیونیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیوٗنیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
</syntaxhighlight>
===ے===
===باقٕے===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="۔" find="([\u0600-\u06FF])\." replace="$1۔" />
<Typo word="اوس" find="\bس[وۄ][ااِ]\b" replace="اوس" />
<Typo word="Fix: All Aspirated Diacritics (Global)" find="([کپتٹچدڈبجگژڑ])([َُِٕٔ])ھ" replace="$1ھ$2" />
<Typo word="ؠ (Mid-word with ZWNJ)" find="ۍ(?=[\u0600-\u06FF])" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ (End of word)" find="ۍ\b" replace="ؠ" />
<Typo word="Fix: Lower Diacritics on Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])([ِٕ])ہ(?![ا-ے])" replace="$1ہ$2" />
<Typo word="Fix: Upper Diacritics before Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])ہ([َُٔ])(?![ا-ے])" replace="$1$2ہ" />
<Typo word="ٚ" find="٘" replace="ٚ" />
<Typo word=" قرآن " find="\s قر[اأإ]ن \b" replace=" قرآن " />
<Typo word="ٟ" find="ۭ" replace="ٟ" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر مُرَبَع" find="\bkm sq.\b" replace="کِلُومیٖٹَر مُرَبَع" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{Stub\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{نامکمل مضمون\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{Databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="ی" find="ي" replace="ی" />
<Typo word="ؠ" find="ۍ" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ" find="ٮ۪" replace="ؠ" />
<Typo word="ॖ" find="॒" replace="ॖ" />
<Typo word="==زٲتی زِندگی==" find="\bزٲتی زِندگی\b" replace="==ذٲتی زِندگی==" />
</syntaxhighlight>
[[#Typo list|Back to top]]
[[زٲژ:آٹووِکی براؤزر]]
i9x85ubqmtsxxb9q7z2cqltd12c8m1t
136928
136895
2026-05-02T19:50:39Z
آیات محراج
11062
136928
wikitext
text/x-wiki
{{AWB}}
===آ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="آبٲدی" find="\bآبادی\b" replace="آبٲدی" />
<Typo word="آزٲدی" find="\b آزادی\b" replace="آزٲدی" />
</syntaxhighlight>
===ا===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="اَچھَر" find="\bاچھر\b" replace="اَچھَر" />
<Typo word="اُردوٗ" find="\bاردو\b" replace="اُردوٗ" />
<Typo word="اَتھ" find="\bاتھ\b" replace="اَتھ" />
<Typo word="اِبتدٲیی" find="\bابتدائی\b" replace="اِبتدٲیی" />
<Typo word="اِنتِظٲمؠ" find="\bانتِظٲمۍ\b" replace="اِنتِظٲمؠ" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِستِمال" find="\اِستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِنتِہٲیی" find="\bانتہائی\b" replace="اِنتِہٲیی" />
<Typo word="اَنٛگریٖزی" find="\bاَنگریٖزؠ\b" replace="اَنٛگریٖزی" />
<Typo word="اَکھ" find="\b(ا|آ)کھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bاَكھہ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bأکھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bامہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bاَمہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَگَست" find="\bاگست\b" replace="اَگَست" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندروٗنی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندرونی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="ایماندٲری" find="\bایمانداری\b" replace="ایماندٲری" />
<Typo word="اِسلٲمی اِسلام" find="\bاسل(ام|ٲمی)?\b" replace="اِسل$1" />
<Typo word="اِنسان" find="\bانسان\b" replace="اِنسان" />
<Typo word="اِنسٲنی" find="\bانسانی\b" replace="اِنسٲنی" />
<Typo word="زٲژ" find="\bانواع\b" replace="زٲژ" />
</syntaxhighlight>
===أ===
<syntaxhighlight lang="xml">
</syntaxhighlight>
===ب===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="بیٚیہِ" find="\bبییہ\b" replace="بیٚیہِ" />
<Typo word="بیٚیہِ وُچھِو" find=" ==\s*بییہٚ وُچُھو\s*==" replace="== بیٚیہِ وُچھِو ==" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیٚاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بھارت" find="\bبھارت\b" replace="ہِندوستان" />
<Typo word="بھارتی" find="\bبھارتی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===پ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپٮ۪ٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپیٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھٕ" find="\bپٮ۪ٹھٕ\b" replace="پؠٹھٕ" />
<Typo word="پٲدٲیِش" find="\bپیدائش\b" replace="پٲدٲیِش" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bپرچم\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="پٲکِستٲنؠ" find="\sپ[ا][ککِ]ستان[ئی]\b" replace=" پٲکِستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===ت===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیٖم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تَنقیٖد" find="\bتنقید\b" replace="تَنقیٖد" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتَ?قریٖ?باً\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتقریبا\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="سہکٲری" find="\bتعاون\b" replace="سہکٲری" />
<Typo word="تہِ" find="\bتِہ\b" replace="تہِ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتٕہ\b" replace="تہٕ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتہ\b" replace="تہٕ" />
</syntaxhighlight>
===ٹ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ٹیلی وِجَن" find="\bٹیلی ویژن\b" replace="ٹیلی وِجَن" />
<Typo word="ٹیلی وِجن" find="\bٹیلی ویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ٹیلی وِجن$1" />
</syntaxhighlight>
===ث===
===ج===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="جَنؤری" find="\bجنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جَنؤری" find="\bجَنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جۆنوٗبی" find="\b[ججٔ]ن[ووٗ]بی\b" replace="جۆنوٗبی" />
<Typo word="جۆنوٗب" find="\bجنوب\b" replace="جۆنوٗب" />
<Typo word="جُلَے" find="\bجولائی\b" replace="جُلَے" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bجھنڈٕ\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="جَنٛگ" find="\bجنگ(س|ن|و)?\b" replace="جَنٛگ$1" />
<Typo word="کَمپیوٗٹَر" find="\bکَمپی(?:ۄٹر|وٹر)h\b" replace="کَمپیوٗٹَر"/>
</syntaxhighlight>
===چ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے٘\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھِ" find="\bچِھ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُ" find="\bچُھ\b" replace="چھُ" />
<Typo word="چھَ" find="\bچَھ\b" replace="چھَ" />
<Typo word="چھہِ" find="\bچھِہ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُہ" find="\bچھہُ\b" replace="چھُہ" />
</syntaxhighlight>
===ح===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="حٲصِل" find="\bحاصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حٲصِل" find="\bحأصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حوٚکوٗمَتھ" find="\bحکوٗمت\b" replace="حوٚکوٗمَتھ" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہٕ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
</syntaxhighlight>
===خ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَلاف" find="\bخلاف\b" replace="خَلاف" />
<Typo word="خٲطرٕ" find="\bخأطرہ\b" replace="خٲطرٕ" />
</syntaxhighlight>
===د===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="دِنہٕ" find="\bدِینہٕ\b" replace="دِنہٕ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکومت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکوٗمت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="دٔچھُن" find="\bدۄچھُن\b" replace="دٔچھُن" />
<Typo word="دَوا" find="\bدوا\b" replace="دَوا" />
<Typo word="دعوا" find="\bدَ?عویٰ?\b" replace="دعوا" />
<Typo word="دَسَمبَر" find="\bدسمبر\b" replace="دَسَمبَر" />
</syntaxhighlight>
===ڈ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ڈِویجَن" find="\bڈویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجَن$1" />
<Typo word="ڈِویجنَل" find="\bڈویژنل([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجنَل$1" />
</syntaxhighlight>
===ذ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلُک" find="\bذُلُک\b" replace="ضِلُک" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زِندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی" find="\bزٲتی\b" replace="ذٲتی" />
</syntaxhighlight>
===ر===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bرِیاسَت\b" replace="رِیاسَتھ" />
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bریاست\b" replace="رِیاسَتھ" />
</syntaxhighlight>
===ڑ===
===ز===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادہ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادٕ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تَر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
</syntaxhighlight>
===ژ===
===س===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٕتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٍتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bستی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسۭتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتہِ" find="\bسۭتہِ\b" replace="سٟتہِ" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bستمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سَمٲجی" find="\bسماجی\b" replace="سَمٲجی" />
<Typo word="سُہ" find="\bسہُ\b" replace="سُہ" />
<Typo word="ساینَس دان" find="\bساینَسدان\b" replace="ساینَس دان" />
<Typo word="سِیاسَتھ دان" find="\bسیاستدان\b" replace="سِیاسَتھ دان" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bسپتمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سٲتھی" find="\bساتھی\b" replace="سٲتھی" />
<Typo word="سَرکٲرؠ" find="\b سرکاری\b" replace="سَرکٲرؠ" />
<Typo word="سِریٖنَگرَس" find="\bسری نگرس\b" replace="سِریٖنَگرَس" />
<Typo word="سارِوٕے" find="\bساروی\b" replace="سارِوٕے" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسٕنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛد" find="\bسٕند\b" replace="سٟنٛد" />
<Typo word="سُنٛد" find="\bسُند\b" replace="سُنٛد" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندۍ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندؠ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
</syntaxhighlight>
===ش===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="شٲیِر" find="\bشاعر\b" replace="شٲیِر" />
<Typo word="شٲیری" find="\bشاعری\b" replace="شٲیری" />
<Typo word="شٲمِل" find="\bشامل\b" replace="شٲمِل" />
<Typo word="شَہَر" find="\bشہر\b" replace="شَہَر" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشُروٗع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشروع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شایَع" find="\bشائع\b" replace="شایَع" />
</syntaxhighlight>
===ص===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="صٔحیٖح" find="\bصحیح\b" replace="صٔحیٖح" />
</syntaxhighlight>
===ض===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضِلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلع\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلس" find="\bضلعس\b" replace="ضِلس" />
<Typo word="ضۆروٗری" find="\bضروری\b" replace="ضۆروٗری" />
</syntaxhighlight>
===ط===
===ظ===
===ع===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="علاقہٕ" find="\bعلاقہ\b" replace="علاقہٕ" />
<Typo word="ییٚلاج" find="\b(ع|عِ)لاج(س|ن|و)?\b" replace="ییٚلاج$2" />
</syntaxhighlight>
===غ===
===ف===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="فَرؤری" find="\bفروری\b" replace="فَرؤری" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفِلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فورَن" find="\bفُ?وراً\b" replace="فورَن" />
</syntaxhighlight>
===ق===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="قَتٕل" find="\bقتل\b" replace="قَتٕل" />
<Typo word="قٲیِم" find="\bقائم\b" replace="قٲیِم" />
<Typo word="قٟمَتھ" find="\bقیمت\b" replace="قٟمَتھ" />
<Typo word="قٟمتی" find="\bقۭمتی\b" replace="قٟمتی" />
</syntaxhighlight>
===ک===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ک" find="\bڪ\b" replace="ک" />
<Typo word="کٲشُر" find="\bکأشُر\b" replace="کٲشُر" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر" find="\bکیلومیٹر\b" replace="کِلومیٖٹَر" />
<Typo word="کانٛہہ" find="\bکانہہ\b" replace="کانٛہہ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکٔرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کَرنہٕ" find="\bکرنہ\b" replace="کَرنہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہٕ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کٔرؠمٕتؠ" find="\bکٔرۍمٕتۍ\b" replace="کٔرؠمٕتؠ" />
</syntaxhighlight>
===گ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈٕ(ن|نِ)یُک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگوڑنک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈنیُٛک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھر\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھرٕ\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گر" find="\bگھر([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="گر$1" />
</syntaxhighlight>
===ل===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="لِکھٲرؠ" find="\bلکھاری\b" replace="لِکھٲرؠ" />
<Typo word="لَگجَری" find="\bلگژری([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="لَگجَری$1" />
</syntaxhighlight>
===م===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="مُلُک" find="\bمُلک\b" replace="مُلُک" />
<Typo word="مُتٲثِر" find="\bمتاثر\b" replace="مُتٲثِر" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنٛز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمَنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمَدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَیٖٹَر" find="\bمیٹر\b" replace="میٖٹَر" />
<Typo word="مُسلمان" find="\bمسلمان\b" replace="مُسلمان" />
<Typo word="مَشہوٗر" find="\bمشہور\b" replace="مَشہوٗر" />
<Typo word="مُشتَرکہٕ" find="\bمشترکہ\b" replace="مُشتَرکہٕ" />
<Typo word="مۄحفوٗظ" find="\bمحفوظ\b" replace="مۄحفوٗظ" />
<Typo word="میٖل" find="\bمیل\b" replace="میٖل" />
<Typo word="چَکور" find="\bمربع\b" replace="چَکور" />
<Typo word="مارٕچ" find="\bمارچ\b" replace="مارٕچ" />
<Typo word="مَقبوٗل" find="\bمقبول\b" replace="مَقبوٗل" />
<Typo word="موٗسیٖقی" find="\bموسیقی\b" replace="موٗسیٖقی" />
<Typo word="مُقٲمی" find="\bمقامی\b" replace="مُقٲمی" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخٲلف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمُخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہٕ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\bمجموع([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سۆمبرُن$1" />
<Typo word="سہارٕ" find="\bمعاون([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سہارٕ$1" />
<Typo word="پھٔہلِتھ" find="\bمحیط\b" replace="پھٔہلِتھ" />
</syntaxhighlight>
===ن===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="نَوَمبَر" find="\bنومبر\b" replace="نَوَمبَر" />
<Typo word="نٲیِب صٔدٕر" find="\bنائب صدر\b" replace="نٲیِب صٔدٕر" />
<Typo word="نَسٕل" find="\bنژاد([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="نَسٕل$1" />
</syntaxhighlight>
===و===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ؤزیٖرِ اَعظَم" find="\bؤزیٖر ائے اعظم\b" replace="ؤزیٖرِ اَعظَم" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقٕت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وۄستاد" find="\bاستاد\b" replace="وۄستاد" />
<Typo word="ؤری" find="\bوٕری\b" replace="ؤری" />
<Typo word="وِجَن" find="\bویژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="وِجَن" find="\bوژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bوژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="ؤرجَن" find="\bورژن\b" replace="ؤرجَن" />
<Typo word="ؤرجن" find="\bورژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ؤرجن$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bوِژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bویژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِکیٖپیٖڈیا" find="\bویکیپیڈیا\b" replace="وِکیٖپیٖڈیا" />
</syntaxhighlight>
===ۄ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ۄ" find="ۅ" replace="ۄ" />
</syntaxhighlight>
===ہ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\b(ہ|ہِ)ندوست(ٲ|ا)ن(ی|ۍ)\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہِنٛدوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہندوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنٛز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bہٕنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہِنٛز" find="\bہنز\b" replace="ہِنٛز" />
<Typo word="ہُنٛد" find="\bہُند\b" replace="ہُنٛد" />
</syntaxhighlight>
===ی===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="یہِ" find="\bیہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہِ" find="\bیِہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہٕ" find="\bیٕہ\b" replace="یہٕ" />
<Typo word="یَتھ" find="\bیتھ\b" replace="یَتھ" />
<Typo word="یٚ" find="ێ" replace="یٚ" />
<Typo word="یٖ" find="يٖ" replace="یٖ" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیونیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیوٗنیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
</syntaxhighlight>
===ے===
===باقٕے===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="۔" find="([\u0600-\u06FF])\." replace="$1۔" />
<Typo word="اوس" find="\bس[وۄ][ااِ]\b" replace="اوس" />
<Typo word="Fix: All Aspirated Diacritics (Global)" find="([کپتٹچدڈبجگژڑ])([َُِٕٔ])ھ" replace="$1ھ$2" />
<Typo word="ؠ (Mid-word with ZWNJ)" find="ۍ(?=[\u0600-\u06FF])" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ (End of word)" find="ۍ\b" replace="ؠ" />
<Typo word="Fix: Lower Diacritics on Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])([ِٕ])ہ(?![ا-ے])" replace="$1ہ$2" />
<Typo word="Fix: Upper Diacritics before Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])ہ([َُٔ])(?![ا-ے])" replace="$1$2ہ" />
<Typo word="ٚ" find="٘" replace="ٚ" />
<Typo word=" قرآن " find="\s قر[اأإ]ن \b" replace=" قرآن " />
<Typo word="ٟ" find="ۭ" replace="ٟ" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر مُرَبَع" find="\bkm sq.\b" replace="کِلُومیٖٹَر مُرَبَع" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{Stub\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{نامکمل مضمون\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{Databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="ی" find="ي" replace="ی" />
<Typo word="ؠ" find="ۍ" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ" find="ٮ۪" replace="ؠ" />
<Typo word="ॖ" find="॒" replace="ॖ" />
<Typo word="==زٲتی زِندگی==" find="\bزٲتی زِندگی\b" replace="==ذٲتی زِندگی==" />
</syntaxhighlight>
[[#Typo list|Back to top]]
[[زٲژ:آٹووِکی براؤزر]]
cr6fvr67315xq9wrcfu06qb1d0f1en8
136929
136928
2026-05-02T19:51:17Z
آیات محراج
11062
136929
wikitext
text/x-wiki
{{AWB}}
===آ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="آبٲدی" find="\bآبادی\b" replace="آبٲدی" />
<Typo word="آزٲدی" find="\b آزادی\b" replace="آزٲدی" />
</syntaxhighlight>
===ا===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="اَچھَر" find="\bاچھر\b" replace="اَچھَر" />
<Typo word="اُردوٗ" find="\bاردو\b" replace="اُردوٗ" />
<Typo word="اَتھ" find="\bاتھ\b" replace="اَتھ" />
<Typo word="اِبتدٲیی" find="\bابتدائی\b" replace="اِبتدٲیی" />
<Typo word="اِنتِظٲمؠ" find="\bانتِظٲمۍ\b" replace="اِنتِظٲمؠ" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِستِمال" find="\اِستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="اِنتِہٲیی" find="\bانتہائی\b" replace="اِنتِہٲیی" />
<Typo word="اَنٛگریٖزی" find="\bاَنگریٖزؠ\b" replace="اَنٛگریٖزی" />
<Typo word="اَکھ" find="\b(ا|آ)کھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bاَكھہ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَکھ" find="\bأکھ\b" replace="اَکھ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bامہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَمہِ" find="\bاَمہ\b" replace="اَمہِ" />
<Typo word="اَگَست" find="\bاگست\b" replace="اَگَست" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندروٗنی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اۆنٛدروٗنی" find="\bاندرونی\b" replace="اۆنٛدروٗنی" />
<Typo word="اِستِمال" find="\bاستعمال\b" replace="اِستِمال" />
<Typo word="ایماندٲری" find="\bایمانداری\b" replace="ایماندٲری" />
<Typo word="اِسلٲمی اِسلام" find="\bاسل(ام|ٲمی)?\b" replace="اِسل$1" />
<Typo word="اِنسان" find="\bانسان\b" replace="اِنسان" />
<Typo word="اِنسٲنی" find="\bانسانی\b" replace="اِنسٲنی" />
<Typo word="زٲژ" find="\bانواع\b" replace="زٲژ" />
</syntaxhighlight>
===أ===
<syntaxhighlight lang="xml">
</syntaxhighlight>
===ب===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="بیٚیہِ" find="\bبییہ\b" replace="بیٚیہِ" />
<Typo word="بیٚیہِ وُچھِو" find=" ==\s*بییہٚ وُچُھو\s*==" replace="== بیٚیہِ وُچھِو ==" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بیٛاکھ" find="\bبیٚاکھ\b" replace="بیٛاکھ" />
<Typo word="بھارت" find="\bبھارت\b" replace="ہِندوستان" />
<Typo word="بھارتی" find="\bبھارتی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===پ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپٮ۪ٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھ" find="\bپیٹھ\b" replace="پؠٹھ" />
<Typo word="پؠٹھٕ" find="\bپٮ۪ٹھٕ\b" replace="پؠٹھٕ" />
<Typo word="پٲدٲیِش" find="\bپیدائش\b" replace="پٲدٲیِش" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bپرچم\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="پٲکِستٲنؠ" find="\sپ[ا][ککِ]ستان[ئی]\b" replace=" پٲکِستٲنؠ" />
</syntaxhighlight>
===ت===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تٲلیٖم" find="\bتعلیٖم\b" replace="تٲلیٖم" />
<Typo word="تَنقیٖد" find="\bتنقید\b" replace="تَنقیٖد" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتَ?قریٖ?باً\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="تَقریٖبَن" find="\bتقریبا\b" replace="تَقریٖبَن" />
<Typo word="سہکٲری" find="\bتعاون\b" replace="سہکٲری" />
<Typo word="تہِ" find="\bتِہ\b" replace="تہِ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتٕہ\b" replace="تہٕ" />
<Typo word="تہٕ" find="\bتہ\b" replace="تہٕ" />
</syntaxhighlight>
===ٹ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ٹیلی وِجَن" find="\bٹیلی ویژن\b" replace="ٹیلی وِجَن" />
<Typo word="ٹیلی وِجن" find="\bٹیلی ویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ٹیلی وِجن$1" />
</syntaxhighlight>
===ث===
===ج===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="جَنؤری" find="\bجنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جَنؤری" find="\bجَنوری\b" replace="جَنؤری" />
<Typo word="جۆنوٗبی" find="\b[ججٔ]ن[ووٗ]بی\b" replace="جۆنوٗبی" />
<Typo word="جۆنوٗب" find="\bجنوب\b" replace="جۆنوٗب" />
<Typo word="جُلَے" find="\bجولائی\b" replace="جُلَے" />
<Typo word="جَنٛڈٕ" find="\bجھنڈٕ\b" replace="جَنٛڈٕ" />
<Typo word="جَنٛگ" find="\bجنگ(س|ن|و)?\b" replace="جَنٛگ$1" />
<Typo word="کَمپیوٗٹَر" find="\bکَمپی(?:ۄٹر|وٹر)h\b" replace="کَمپیوٗٹَر"/>
</syntaxhighlight>
===چ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھےٚ" find="\bچھے٘\b" replace="چھےٚ" />
<Typo word="چھِ" find="\bچِھ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُ" find="\bچُھ\b" replace="چھُ" />
<Typo word="چھَ" find="\bچَھ\b" replace="چھَ" />
<Typo word="چھہِ" find="\bچھِہ\b" replace="چھِ" />
<Typo word="چھُہ" find="\bچھہُ\b" replace="چھُہ" />
</syntaxhighlight>
===ح===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="حٲصِل" find="\bحاصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حٲصِل" find="\bحأصل\b" replace="حٲصِل" />
<Typo word="حوٚکوٗمَتھ" find="\bحکوٗمت\b" replace="حوٚکوٗمَتھ" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
<Typo word="حَوالہٕ" find="==\s*حوالہٕ\s*==" replace="== حَوالہٕ ==" />
</syntaxhighlight>
===خ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَطرٕ" find="\bخطر\b" replace="خَطرٕ" />
<Typo word="خَلاف" find="\bخلاف\b" replace="خَلاف" />
<Typo word="خٲطرٕ" find="\bخأطرہ\b" replace="خٲطرٕ" />
</syntaxhighlight>
===د===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="دِنہٕ" find="\bدِینہٕ\b" replace="دِنہٕ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکومت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="رازدٲنؠ" find="\bدارالحکوٗمت\b" replace="رازدٲنؠ" />
<Typo word="دٔچھُن" find="\bدۄچھُن\b" replace="دٔچھُن" />
<Typo word="دَوا" find="\bدوا\b" replace="دَوا" />
<Typo word="دعوا" find="\bدَ?عویٰ?\b" replace="دعوا" />
<Typo word="دَسَمبَر" find="\bدسمبر\b" replace="دَسَمبَر" />
<Typo word="دُنؠیا" find="\b(دُنِیا|دُنیا|دنیا)(ہ[َُِٕ]?(س|ن|و|ک|ز|ؠ|ی)+)?\b" replace="دُنؠیا$2" />
</syntaxhighlight>
===ڈ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ڈِویجَن" find="\bڈویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجَن$1" />
<Typo word="ڈِویجنَل" find="\bڈویژنل([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="ڈِویجنَل$1" />
</syntaxhighlight>
===ذ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلُک" find="\bذُلُک\b" replace="ضِلُک" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زِندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی زِندگی" find="==\s*زٲتی زندگی\s*==" replace="== ذٲتی زِندگی ==" />
<Typo word="ذٲتی" find="\bزٲتی\b" replace="ذٲتی" />
</syntaxhighlight>
===ر===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bرِیاسَت\b" replace="رِیاسَتھ" />
<Typo word="رِیاسَتھ" find="\bریاست\b" replace="رِیاسَتھ" />
</syntaxhighlight>
===ڑ===
===ز===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادہ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕ" find="\bزیادٕ\b" replace="زیٛادٕ" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
<Typo word="زیٛادٕتَر" find="\bزیادٕ تَر\b" replace="زیٛادٕتَر" />
</syntaxhighlight>
===ژ===
===س===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٲتی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٕتؠ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسٍتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bستی\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتؠ" find="\bسۭتۍ\b" replace="سٟتؠ" />
<Typo word="سٟتہِ" find="\bسۭتہِ\b" replace="سٟتہِ" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bستمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سَمٲجی" find="\bسماجی\b" replace="سَمٲجی" />
<Typo word="سُہ" find="\bسہُ\b" replace="سُہ" />
<Typo word="ساینَس دان" find="\bساینَسدان\b" replace="ساینَس دان" />
<Typo word="سِیاسَتھ دان" find="\bسیاستدان\b" replace="سِیاسَتھ دان" />
<Typo word="سَتَمبَر" find="\bسپتمبر\b" replace="سَتَمبَر" />
<Typo word="سٲتھی" find="\bساتھی\b" replace="سٲتھی" />
<Typo word="سَرکٲرؠ" find="\b سرکاری\b" replace="سَرکٲرؠ" />
<Typo word="سِریٖنَگرَس" find="\bسری نگرس\b" replace="سِریٖنَگرَس" />
<Typo word="سارِوٕے" find="\bساروی\b" replace="سارِوٕے" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛز" find="\bسٕنز\b" replace="سٟنٛز" />
<Typo word="سٟنٛد" find="\bسٕند\b" replace="سٟنٛد" />
<Typo word="سُنٛد" find="\bسُند\b" replace="سُنٛد" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندۍ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
<Typo word="سٟنٛدؠ" find="\bسٕندؠ\b" replace="سٟنٛدؠ" />
</syntaxhighlight>
===ش===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="شٲیِر" find="\bشاعر\b" replace="شٲیِر" />
<Typo word="شٲیری" find="\bشاعری\b" replace="شٲیری" />
<Typo word="شٲمِل" find="\bشامل\b" replace="شٲمِل" />
<Typo word="شَہَر" find="\bشہر\b" replace="شَہَر" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشُروٗع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شۆروٗع" find="\bشروع\b" replace="شۆروٗع" />
<Typo word="شایَع" find="\bشائع\b" replace="شایَع" />
</syntaxhighlight>
===ص===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="صٔحیٖح" find="\bصحیح\b" replace="صٔحیٖح" />
</syntaxhighlight>
===ض===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضِلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلعہٕ\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلہٕ" find="\bضلع\b" replace="ضِلہٕ" />
<Typo word="ضِلس" find="\bضلعس\b" replace="ضِلس" />
<Typo word="ضۆروٗری" find="\bضروری\b" replace="ضۆروٗری" />
</syntaxhighlight>
===ط===
===ظ===
===ع===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="علاقہٕ" find="\bعلاقہ\b" replace="علاقہٕ" />
<Typo word="ییٚلاج" find="\b(ع|عِ)لاج(س|ن|و)?\b" replace="ییٚلاج$2" />
</syntaxhighlight>
===غ===
===ف===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="فَرؤری" find="\bفروری\b" replace="فَرؤری" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فِلِم" find="\bفِلم\b" replace="فِلِم" />
<Typo word="فورَن" find="\bفُ?وراً\b" replace="فورَن" />
</syntaxhighlight>
===ق===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="قَتٕل" find="\bقتل\b" replace="قَتٕل" />
<Typo word="قٲیِم" find="\bقائم\b" replace="قٲیِم" />
<Typo word="قٟمَتھ" find="\bقیمت\b" replace="قٟمَتھ" />
<Typo word="قٟمتی" find="\bقۭمتی\b" replace="قٟمتی" />
</syntaxhighlight>
===ک===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ک" find="\bڪ\b" replace="ک" />
<Typo word="کٲشُر" find="\bکأشُر\b" replace="کٲشُر" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر" find="\bکیلومیٹر\b" replace="کِلومیٖٹَر" />
<Typo word="کانٛہہ" find="\bکانہہ\b" replace="کانٛہہ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکٔرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کٔرِتھ" find="\bکرتھ\b" replace="کٔرِتھ" />
<Typo word="کَرنہٕ" find="\bکرنہ\b" replace="کَرنہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہٕ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کھۄتہٕ" find="\bکھوتہ\b" replace="کھۄتہٕ" />
<Typo word="کٔرؠمٕتؠ" find="\bکٔرۍمٕتۍ\b" replace="کٔرؠمٕتؠ" />
</syntaxhighlight>
===گ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈٕ(ن|نِ)یُک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگوڑنک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گۄڈنیُٛک" find="\bگۄڈنیُٛک\b" replace="گۄڈنُیٛک" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھر\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گرٕ" find="\گھرٕ\b" replace="گرٕ" />
<Typo word="گر" find="\bگھر([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="گر$1" />
</syntaxhighlight>
===ل===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="لِکھٲرؠ" find="\bلکھاری\b" replace="لِکھٲرؠ" />
<Typo word="لَگجَری" find="\bلگژری([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="لَگجَری$1" />
</syntaxhighlight>
===م===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="مُلُک" find="\bمُلک\b" replace="مُلُک" />
<Typo word="مُتٲثِر" find="\bمتاثر\b" replace="مُتٲثِر" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمنٛز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَنٛز" find="\bمَنز\b" replace="مَنٛز" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَدَتھ" find="\bمَدد\b" replace="مَدَتھ" />
<Typo word="مَیٖٹَر" find="\bمیٹر\b" replace="میٖٹَر" />
<Typo word="مُسلمان" find="\bمسلمان\b" replace="مُسلمان" />
<Typo word="مَشہوٗر" find="\bمشہور\b" replace="مَشہوٗر" />
<Typo word="مُشتَرکہٕ" find="\bمشترکہ\b" replace="مُشتَرکہٕ" />
<Typo word="مۄحفوٗظ" find="\bمحفوظ\b" replace="مۄحفوٗظ" />
<Typo word="میٖل" find="\bمیل\b" replace="میٖل" />
<Typo word="چَکور" find="\bمربع\b" replace="چَکور" />
<Typo word="مارٕچ" find="\bمارچ\b" replace="مارٕچ" />
<Typo word="مَقبوٗل" find="\bمقبول\b" replace="مَقبوٗل" />
<Typo word="موٗسیٖقی" find="\bموسیقی\b" replace="موٗسیٖقی" />
<Typo word="مُقٲمی" find="\bمقامی\b" replace="مُقٲمی" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمخٲلف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="مُخٲلِف" find="\bمُخالف\b" replace="مُخٲلِف" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\مجموعہٕ\b" replace="سۆمبرُن" />
<Typo word="سۆمبرُن" find="\bمجموع([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سۆمبرُن$1" />
<Typo word="سہارٕ" find="\bمعاون([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="سہارٕ$1" />
<Typo word="پھٔہلِتھ" find="\bمحیط\b" replace="پھٔہلِتھ" />
</syntaxhighlight>
===ن===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="نَوَمبَر" find="\bنومبر\b" replace="نَوَمبَر" />
<Typo word="نٲیِب صٔدٕر" find="\bنائب صدر\b" replace="نٲیِب صٔدٕر" />
<Typo word="نَسٕل" find="\bنژاد([َُِ]?(س|ن|و|ی|ک|ز))?\b" replace="نَسٕل$1" />
</syntaxhighlight>
===و===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ؤزیٖرِ اَعظَم" find="\bؤزیٖر ائے اعظم\b" replace="ؤزیٖرِ اَعظَم" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وَقٕت" find="\bوقٕت\b" replace="وَقٕت" />
<Typo word="وۄستاد" find="\bاستاد\b" replace="وۄستاد" />
<Typo word="ؤری" find="\bوٕری\b" replace="ؤری" />
<Typo word="وِجَن" find="\bویژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bویژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="وِجَن" find="\bوژن\b" replace="وِجَن" />
<Typo word="وِجن" find="\bوژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="وِجن$1" />
<Typo word="ؤرجَن" find="\bورژن\b" replace="ؤرجَن" />
<Typo word="ؤرجن" find="\bورژن([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))+\b" replace="ؤرجن$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bوِژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِجوَل" find="\bویژول([َُِ]?(س|ن|و|ک|ز))?\b" replace="وِجوَل$1" />
<Typo word="وِکیٖپیٖڈیا" find="\bویکیپیڈیا\b" replace="وِکیٖپیٖڈیا" />
</syntaxhighlight>
===ۄ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ۄ" find="ۅ" replace="ۄ" />
</syntaxhighlight>
===ہ===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\b(ہ|ہِ)ندوست(ٲ|ا)ن(ی|ۍ)\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہِنٛدوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہِندوستٲنؠ" find="\bہندوستانی\b" replace="ہِندوستٲنؠ" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنٛز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bۂنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہٕنٛز" find="\bہٕنز\b" replace="ہٕنٛز" />
<Typo word="ہِنٛز" find="\bہنز\b" replace="ہِنٛز" />
<Typo word="ہُنٛد" find="\bہُند\b" replace="ہُنٛد" />
</syntaxhighlight>
===ی===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="یہِ" find="\bیہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہِ" find="\bیِہ\b" replace="یہِ" />
<Typo word="یہٕ" find="\bیٕہ\b" replace="یہٕ" />
<Typo word="یَتھ" find="\bیتھ\b" replace="یَتھ" />
<Typo word="یٚ" find="ێ" replace="یٚ" />
<Typo word="یٖ" find="يٖ" replace="یٖ" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیونیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
<Typo word="یوٗنِوَرسِٹی" find="\bیوٗنیورسٹی\b" replace="یوٗنِوَرسِٹی" />
</syntaxhighlight>
===ے===
===باقٕے===
<syntaxhighlight lang="xml">
<Typo word="۔" find="([\u0600-\u06FF])\." replace="$1۔" />
<Typo word="اوس" find="\bس[وۄ][ااِ]\b" replace="اوس" />
<Typo word="Fix: All Aspirated Diacritics (Global)" find="([کپتٹچدڈبجگژڑ])([َُِٕٔ])ھ" replace="$1ھ$2" />
<Typo word="ؠ (Mid-word with ZWNJ)" find="ۍ(?=[\u0600-\u06FF])" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ (End of word)" find="ۍ\b" replace="ؠ" />
<Typo word="Fix: Lower Diacritics on Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])([ِٕ])ہ(?![ا-ے])" replace="$1ہ$2" />
<Typo word="Fix: Upper Diacritics before Heh (Global)" find="(?![ارڑزژدڈذؠںأإٲٳوۄۆ])([ا-ے])ہ([َُٔ])(?![ا-ے])" replace="$1$2ہ" />
<Typo word="ٚ" find="٘" replace="ٚ" />
<Typo word=" قرآن " find="\s قر[اأإ]ن \b" replace=" قرآن " />
<Typo word="ٟ" find="ۭ" replace="ٟ" />
<Typo word="کِلومیٖٹَر مُرَبَع" find="\bkm sq.\b" replace="کِلُومیٖٹَر مُرَبَع" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{Stub\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" find="\{\{نامکمل مضمون\}\}" replace="{{نامُکَمَل مَضموٗن}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{Databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="{{مولوٗماتھ}}" find="\{\{databox\}\}" replace="{{مولوٗماتھ}}" scope="template" />
<Typo word="ی" find="ي" replace="ی" />
<Typo word="ؠ" find="ۍ" replace="ؠ" />
<Typo word="ؠ" find="ٮ۪" replace="ؠ" />
<Typo word="ॖ" find="॒" replace="ॖ" />
<Typo word="==زٲتی زِندگی==" find="\bزٲتی زِندگی\b" replace="==ذٲتی زِندگی==" />
</syntaxhighlight>
[[#Typo list|Back to top]]
[[زٲژ:آٹووِکی براؤزر]]
poqzy44tyd15m8kb8w3441y0tqkrl72
مایکَل جیکسَن
0
8787
136921
136670
2026-05-02T18:01:53Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136921
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| کھٔٹِتھ = اَتھ مُتلِق فِہرِست
}}
'''مایکَل جوزف جیکسَن''' (29 اَگَست 1958 - 25 جوٗن 2009) اوس اَکھ امریکی گلوکار، نغمہٕ نگار، نژن وول تہٕ اِنسان دوست۔ "'''کِنٛگ آف پاپ'''" ناو دِنہٕ یِوان، سُہ چھُ بٔڑِس پیمانَس پؠٹھ 20 مہِ صٔدی ہٕنٛزِ ثقافتی طور اہم شخصیاتن مَنٛز اَکھ ماننہٕ یِوان۔ ژورن ؤرین ہٕنٛدس کیریرس دوران، تٔمؠ سٕنٛزو موٗسیٖقی ہٕنٛزو کامیابیو پھُٹرٲو امریکی نسلی رکاوٹہٕ تہٕ بنوو سُہ دنیاہس مَنٛز اَکھ غٲلب شخصیت۔ پنؠن گؠوُن، کنسرٹ تہٕ فیشنُک ذریعہٕ، تم پھیلٲو مَقبوٗل موٗسیٖقی مَنٛز فنکارن خٲطرٕ {{مانے|بصری|Visual}} کارکردگی، سِٹریٹ ڈانس چالہٕ یَتھ کٔنؠ موٗن واک، روبوٹ، تہٕ اینٹی گریویٹی لین مَقبوٗل کر۔ جیکسن چھُ اکثر وُنیُک تامُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ دِل بٔہلٲیی مانٛنہٕ یِوان۔<ref name="allmusic">{{cite web |first=Steve |last=Huey |title=Michael Jackson – Artist Biography |publisher=[[AllMusic]] |access-date= May 31, 2015 |url=https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-url= https://web.archive.org/web/20150507080746/https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-date= May 7, 2015}}</ref>
== کیریئرُک آغاز ==
مایکل جیکسنن گوٚو 1964 مَنٛز پنٛنیٚن باین ہٕنٛدس پاپ گروپ جیکسن فاییو مَنٛز شٲمل تہٕ ابتدٲیی طور گِنٛدُن تنبورا تہٕ بونگو۔ تاہم، سُہ بنیو جلدی گروپُک توجہٕ ہُنٛد مرکز تہٕ سمبھٲلن مرکزی گلوکار سٕنٛز ذمہ داری۔
گلیڈس نایِٹ تہٕ بوبی ٹیلر ہیویو گلوکارو کوٚر جیکسن فائیو ریکارڈ لیبل موٹاؤنک سربراہ بیری گورڈے سٟتؠ متعارف، تہٕ ڈیٹرائٹس مَنٛز مقیم کمپنی کوٚر جیکسن فائیوک گوڑنچ ریلیز، "آیی وانٹ یو بیک" 1969 مَنٛز میوزک چارٹن مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ سرفہٕ۔ مائیکل اوس تَمہِ وِزِ صرف 11 وُہُر۔ یِنہٕ والؠن شیٚن ؤرؠیَن مَنٛز، کٔر گروپن اے بی سی، دی لو یو سیو تہٕ آیی ول بی دیئر ہِش ہٹ فلمہٕ تیار۔
== سولو البم ==
جیکسنن سمکھیو موسیقار کوئنسی جونزس "وزرڈ آف اوز" کس شہری پس منظرچ تیٲری دوران۔ تٔمؠ ووٚن مائیکلس پنُن سولو البم بناوُن تہٕ درخواستہٕ کس نٔتیٖجس مَنٛز آو کلاسک ڈسکو البم 'آف دی وال'۔ البمَن کٕنؠ 10 ملین کاپیہٕ تہٕ اَتھ مَنٛز ٲسؠ 'ڈونٹ سٹاپ ٹِل یو گیٹ اینف' تہٕ 'راک ود یو' ہیو مشہوٗر بٲتھ شٲمل۔
== تھرلر ==
1982 مَنٛز، مایکل جیکسنن کوٚر پنُن مَشہوٗر پاپ میوزک البم 'تھرلر' جٲری، یم پاپ میوزک فروغ خاطرٕ اَکھ نٔو تٲریخ بنٲو۔ یہِ البم چھُ دُنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ کٕنَن وول البم ماننہٕ یِوان۔ گنیز بک آف ورلڈ ریکارڈز مطٲبق، البمَن چھےٚ 65 ملین کاپیہٕ کٕننہٕ آمٕژ۔ البمٕکؠ نوو بٲتو مَنٛز ستھ گٔیہٕ میوزک چارٹن مَنٛز شٲمل گژھنس مَنٛز کامیاب۔
=== موٗن واک ===
1983 مَنٛز، موٹاؤن ٹی وی سپیشلَس مَنٛز، مائیکل جیکسنن کوٚر تھرلر البم کِس بٲتس 'بلی جین' بٲتس مَنٛز اَکھ نٔو ڈانس تحریک متعارف، یُس لوٗکھ وُچھِتھ حٲران گٔیہٕ۔ اَتھ اقدام آو پتہٕ 'موٗن واک' ناو دِنہٕ۔ مون واک ڈانس چھُ اَکھ چال یُس ناظرین ہٕنزِ نظرِ دھوکہٕ دِوان چھُ یَتھ مَنٛز نژن وول بظاہر برونہہ کُن پکان چھُ مگر امہِ بدلہٕ چھُ پتھ کُن گژھان۔ موٹاؤنس مَنٛز اَمہِ ٹی وی پروگرام کس دٔیمہِ دۄہ آو تھرلر ہٕنٛدس فروختس مَنٛز واریاہ گنہٕ اضافہٕ وٕچھنہٕ۔
== بیڈ تہٕ پلاسٹک سرجری ==
1987تٔمؠ سٕنٛدس البم "بیڈ" کس ویڈیوس مَنٛز، مائیکل آو سفید شکلہِ مَنٛز وچھنہٕ، ییٚمہ سٟتؠ یہِ افواہ بڑٲو زِ تٔمِس ٲس پلاسٹک سرجری یا ژمہٕ بلیچنگ کرنہٕ آمٕژ۔ مگر یمو افواہو ہیوٚک نہٕ مائیکل سٕنٛز مقبولیت نۄقصان واتناوتھ، تہٕ تٔمؠ سُنٛد البم 'بیڈ' کٕنؠ ترٕٛہ مِلیَن کھۄتہٕ زیٛادٕ کاپیہٕ۔ امہِ البم چہ مقبولیت پتہٕ، جیکسنن کوٚر پنُن گۄڑنیُک سولو ٹور شۆروٗع۔ 'بیڈ' کیٚن کنسرٹن مَنٛز، ییٚتہ جادو ہٕنٛز چالہٕ تہٕ لیزر اِستِمال ٲسؠ کرنہٕ یوان، جیکسن تہٕ آو کرینس پیٚٹھ سامعینن ہٕنٛدیٚن کلن پیٚٹھؠ گزران وٕچھنہٕ۔ اَمہِ دورٕ کیٚن ٲخری دۄہن مَنٛز، لیٚچھ جیکسنن پنٕنؠ زانہِ زِندگی تہٕ لیوٗکھ:
<u>بہٕ چھُس دُنؠیا کیٚنٛہو کُنُے لوٗکَن مَنٛز اَکھ۔</u>
== ہِپ ہاپ ==
1991 مَنٛز، مایکل جیکسنن کٔر موسیقار ٹیڈی ریلی پننہٕ نٔو البم 'ڈینجرز' خٲطرٕ حٲصل۔ اگرچہ یہِ البم آو نہٕ مداحن تہٕ نقادن دۄشوٕنی ہِشی پسند کرنہٕ، مگر اَتھ مَنٛز ٲسؠ مائیکل سٕنٛدؠ کیٚنٛہہ مَشہوٗر بٲتھ شٲمل۔ یمن بٲتن مَنٛز چھِ بلیک اینڈ وائٹ، ریمیمبر دی ٹائم تہٕ ان دی کلوزٹ شٲمل۔
البم کس پروموشنس دوران، جیکسنن دژ امریکی ٹی وی میزبان اوپرا ونفریس پنن اَکھ شو پرفارم کرنہٕ خٲطرٕ پننہٕ کھیت 'نیورلینڈ' مَنٛز دعوت، یَتھ مَنٛز مائیکلن شرکت کٔر۔ شوہس دوران ووٚن مائیکلن زِ تٔمؠ سُنٛد مول اوس أمِس مار دِوان، زِ تٔمِس ٲس دۄیہِ لٹہِ پلاسٹک سرجری کٔرمٕژ تہٕ تٔمؠ سٕنٛدِ مسلُک رنگ بدلُن اوس اکہِ بیمارِ ہُنٛد نتیجہٕ یٔمؠ مسلٕکؠ زَدٕ نۄقصان واتنوو۔
== اِلزام ==
1993 مَنٛز کوٚر 11 وُہُر جوڈی چاندلر سٕنٛدِ عیالن مایکلس پؠٹھ شُرین سٟتؠ بدسلوکی ہُنٛد اِلزام۔ مایکل جیکسنَن کوٚر اِلزامَن نکار، مگر لاس اینجلس پُلیسَن کوٚر مائیکل سٕنٛدِس گَرَس پؠٹھ چھاپہٕ ییٚلہِ سُہ مشرق بعید کِس دورَس پؠٹھ اوس۔ مایکلن کوٚر پتہٕ شُرؠ سُنٛد عیال عدالتہٕ نؠبر اندازٕ مطابق 20 ملین ڈالرن مَنٛز۔
أکِس فون کالَس مَنٛز کوٚر جوڈی چاندلر سٕنٛدِ مٲلہِ اعتراف زِ مایکل جیکسن اوس بےٚ قصوٗر تہٕ مظلوٗم سُنٛد مقصد اوس دولت حٲصِل کرُن۔
== خاندر ==
1994 مَنٛز کوٚر مایکلن مرحوٗم امریکی گلوکار ایلوس پریسلی سٕنٛز کورِ لیزا میری پریسلی سٟتؠ خانٛدر، یۄس صرف 19 رؠتن تام روٗد۔ 1997 مَنٛز، آو مائیکل جیکسن راک اینڈ رول ہال آف فیمس مَنٛز شٲمل کرنہٕ، تہٕ تٔمؠ کوٚر غیر متوقع طور أکس نرس ڈیبی روہس سٟتؠ خانٛدر، ییٚمس سٟتؠ أمس اَکھ نیٚچو، پرنس مایکل اوس۔ 1998 مَنٛز، زاے تمن اَکھ کوٗر پیرس مشیل کیتھرین، تہٕ 1999 مَنٛز کوٚر مائیکل تہٕ ڈیبی طلاق۔
== مجسمہٕ ==
1995 مَنٛز، ییٚلہ مایکل پاپ میوزک شہنشاہ سُنٛد تاج لاگنہٕ اوس یوان، مایکلن لگٲو پنٕنؠ نٔو البم 'ہز سٹوری' فروغ دنہٕ خٲطرٕ یورپس مَنٛز پنٕنؠ تھٔدؠ مجسمہٕ۔ اَتھ البمس مَنٛز ٲس تٔمؠ سٕنٛدیٚن ساروٕے کھۄتہٕ مشہوٗر بٲتن تہٕ نٔوؠ بٲتن ہٕنٛز سی ڈیز شٲمل۔ نیہٕ والہٕ وریہٕ کوٚر مایکلن برٹ ایوارڈن مَنٛز پنُن ہٹ بٲتھ ارتھ سونگ پرفارم۔
== شہرتس مَنٛز کٔمی ==
2003 مَنٛز، مائیکل سُنٛد نوٚو البم، انسٹیبل، روٗد صرف شیٚن ہفتن تام میوزک چارٹن پؠٹھ۔ امہِ البمُک صرف اَکھ بٲتھ 'راک مائی ورلڈ' آو دنیاہس مَنٛز ریلیز کرنہٕ۔ جیکسنن دیُت البم چہ ناکٲمی ہُنٛد الزام تشہیر نہ آسنُک الزام تہٕ ووٚن زِ کٔمی اوس سونی سٟتؠ پنُن معاہدٕ تجدید کرنس انکار کہ وجہ سٟتؠ۔
أتھؠ دوران، مایکل سٕنٛز ذٲتی زندگی ٲس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ خبرن مَنٛز ییٚلہ تٔمؠ پنُن 11 رؠتن ہُنٛد نیٚچو، شہزادہ مائیکل کمبلَس مَنٛز ؤلِتھ تہٕ لوٚگُن جرمن ہوٹلٕک تِلہٕ پؠٹھ۔ أکِس ٹی وی دستاویزی فلمہِ مَنٛز کوٚر مایکل اعتراف زِ سُہ چھُ پنٕنؠ شُرِ أمِس سٟتؠ شۄنٛگان۔
== گِرِفتٲری ==
2003 ہَس مَنٛز کوٚر پُلیسَن مایکل سٕنٛدِس نیورلینڈ رینچَس پؠٹھ بیٚیہِ چھاپہٕ تہٕ کوٚرُکھ 14 وُہُر لٔڑکہٕ گیون آرویزوَس سٟتؠ مبینہٕ بدسلوکی باپتھ گِرِفتٲری وارنٹ جٲری۔ مائیکلن کوٚر پَنُن پان پُلیٖسس حوالہٕ تہٕ آو ہتھکٔرِ لاگنہٕ تہٕ آو پُلیٖس تھانس مَنٛز نِنہٕ۔
مقدمہٕ روٗد پانٛژن رؠتن تام جٲری تہٕ عدالتن کوٚر مائیکل بٔری۔ مُقدِمہٕ تہٕ دیوالیہ آسنٕچ خبرٕ پتہٕ گوٚو مائیکل [[بحرین|بحرینَس]] مَنٛز آباد۔
== واپسی ==
مارٕچ 2009 مَنٛز، کوٚر مایکلن أکس پریس کانفرنسہٕ مَنٛز اعلان زِ سُہ چھُ ٲخری لٹہٕ پاپ میوزک کس دنیاہس مَنٛز واپس قدم تھاوان تہٕ لندنس مَنٛز 50 کنسرٹن ہٕنٛدس دورس سٟتؠ واپس۔ یِمَن کنسرٹَن خٲطرٕ آیہِ 750,000 ٹکٹہٕ کٕننہٕ خٲطرٕ پیش کرنہٕ تہٕ گۄڑنِکؠن کینٛہَن دۄہَن مَنٛز آیہِ تمام ٹکٹ کٕننہٕ۔ مییَس مَنٛز، تقریبہِ ہٕنٛدیو نٲظمَو کوٚر گۄڈنِکؠ کینٛہہ شو دوبارٕ شیڈوٗل، یہِ وونُن زِ مائیکلس چھِ ریہرسل خٲطرٕ زیٛادٕ وقتٕچ ضرورت۔ مگر یِمن ہٕندِ خٲطرٕ واپس یِن اوس نہٕ مُمکِن۔ تہٕ موتَن دِژ تِمَن دِنہٕ۔
== موتھ ==
25 جوٗن 2009 مَنٛز، گُزریو سُہ لاس اینجلسس مَنٛز 50 ؤری وٲنٛسہِ مَنٛز غٲر معموٗلی مؠقدارس مَنٛز پروپوفولُک انجکشن لگنہٕ سٟتؠ دِلُک دورٕ گژھنہٕ پتہٕ۔
== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[مایکَل (2026 فِلِم)|مایکَل 2026 فِلِم]]
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:2009 وَفات]]
[[زٲژ:1958 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
2q6w8q6xowl10yo6de2fz8z5t27ul59
بُتہٕ راتھ
0
11145
136896
115718
2026-05-02T16:13:57Z
آیات محراج
11062
136896
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox planet
| name = بُتہٕ راتھ
| apsis = gee
| symbol = [[File:Earth symbol (bold).svg|24px]]
| image = File:The Blue Marble (remastered).jpg
| image_alt = بُتہٕ راتھ
| caption = نَذدیٖک پاس
| background = #ddd
| mpc_name = دُنیِا، زٔميٖن، گلوب، [[زَگَت]]
}}
'''بُتہٕ راتھ''' یا '''دُنؠیا''' چَھ [[سيٖری مَنٛڈُل|سيٖری مَنٛڈُلُک]] ترٛیٚیُم [[گرٛہُد]]۔ زمیٖن چَھ اکے سیارہٕ یَتھ پؠٹھ زِندٕ چیزہٕ چَھ۔ زٔمیٖنُک 71ویم٪ حِص چھُ
[[آب|آبَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ زٔمیٖنُک [[کُرّہِ ہوائی]] چھُ زیٛادٕ [[نایيٖٹرٛوجن|نایيٖٹرٛوجنس]] تہٕ [[آکسیجَن|آکسيٖجنَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ بٲقی [[گیسٕ]] تہ چَھ کم مؠقدار مَنٛز موجوٗد۔ زٔمیٖن چھُ [[آفتاب|آفتابَس]] آنٛنَد پٲکؠ پھیران تَہ '''زٔمیٖنٕ''' آنٛنَد پٲکؠ چھُ اَکھ [[سیارچہٕ]] پھیران یَس [[زوٗن]] چھُ یوان وننہٕ۔<ref>[https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html Earth Fact Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508021904/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |date=2013-05-08 }}, NASa/Goddard Space Center</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery mode="nolines">
فَیِل:Earth Western Hemisphere.jpg|زٔمیٖن
فَیِل:Moon Earth Comparison.png|زٔمیٖن تہ [[زوٗن]]
NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg
</gallery>
== بییہٚ وُچُھو ==
*[[سوٗرج]]
*[[زوٗن]]
*[[تارُک]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:گرٛہُدؠ]]
[[زٲژ:ساینَس]]
[[زٲژ:سیارٕ]]
[[زٲژ:فلکیات]]
19jv3kolqbaz5ptlcpjhbeoz68prkyu
136897
136896
2026-05-02T16:15:55Z
آیات محراج
11062
136897
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox planet
| name = بُتہٕ راتھ
| apsis = gee
| symbol = [[File:Earth symbol (bold).svg|24px]]
| image = File:The Blue Marble (remastered).jpg
| image_alt = بُتہٕ راتھ
| caption = نَذدیٖک پاس
| background = #ddd
| mpc_name = دُنیِا، زٔميٖن، گلوب، [[زَگَت]]
}}
'''بُتہٕ راتھ''' یا '''دُنؠیا''' چَھ [[سيٖری مَنٛڈُل|سيٖری مَنٛڈُلُک]] ترٛیٚیُم [[گرٛہُد]]۔ زمیٖن چَھ اکے سیارہٕ یَتھ پؠٹھ زِندٕ چیزہٕ چَھ۔ زٔمیٖنُک 71ویم٪ حِص چھُ
[[آب|آبَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ زٔمیٖنُک [[واو مَنڈُل]] چھُ زیٛادٕ [[نایيٖٹرٛوجن|نایيٖٹرٛوجنس]] تہٕ [[آکسیجَن|آکسيٖجنَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ بٲقی [[گیسٕ]] تہ چَھ کم مؠقدار مَنٛز موجوٗد۔ زٔمیٖن چھُ [[آفتاب|آفتابَس]] آنٛنَد پٲکؠ پھیران تَہ '''زٔمیٖنٕ''' آنٛنَد پٲکؠ چھُ اَکھ [[سیارچہٕ]] پھیران یَس [[زوٗن]] چھُ یوان وننہٕ۔<ref>[https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html Earth Fact Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508021904/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |date=2013-05-08 }}, NASa/Goddard Space Center</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery mode="nolines">
فَیِل:Earth Western Hemisphere.jpg|زٔمیٖن
فَیِل:Moon Earth Comparison.png|زٔمیٖن تہ [[زوٗن]]
NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg
</gallery>
== بییہٚ وُچُھو ==
*[[سوٗرج]]
*[[زوٗن]]
*[[تارُک]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:گرٛہُدؠ]]
[[زٲژ:ساینَس]]
[[زٲژ:سیارٕ]]
[[زٲژ:فلکیات]]
iie7aytb34wu4cv9peq4wyehcl6owws
136911
136897
2026-05-02T18:01:03Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136911
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox planet
| name = بُتہٕ راتھ
| apsis = gee
| symbol = [[File:Earth symbol (bold).svg|24px]]
| image = File:The Blue Marble (remastered).jpg
| image_alt = بُتہٕ راتھ
| caption = نَذدیٖک پاس
| background = #ddd
| mpc_name = دُنیِا، زٔميٖن، گلوب، [[زَگَت]]
}}
'''بُتہٕ راتھ''' یا '''دُنؠیا''' چھَ [[سيٖری مَنٛڈُل|سيٖری مَنٛڈُلُک]] ترٛیٚیُم [[گرٛہُد]]۔ زمیٖن چھَ اکے سیارہٕ یَتھ پؠٹھ زِندٕ چیزہٕ چھَ۔ زٔمیٖنُک 71ویم٪ حِص چھُ
[[آب|آبَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ زٔمیٖنُک [[واو مَنڈُل]] چھُ زیٛادٕ [[نایيٖٹرٛوجن|نایيٖٹرٛوجنس]] تہٕ [[آکسیجَن|آکسيٖجنَس]] پؠٹھ مشتمِل۔ بٲقی [[گیسٕ]] تہٕ چھَ کم مؠقدار مَنٛز موجوٗد۔ زٔمیٖن چھُ [[آفتاب|آفتابَس]] آنٛنَد پٲکؠ پھیران تَہ '''زٔمیٖنٕ''' آنٛنَد پٲکؠ چھُ اَکھ [[سیارچہٕ]] پھیران یَس [[زوٗن]] چھُ یوان وننہٕ۔<ref>[https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html Earth Fact Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508021904/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html |date=2013-05-08 }}, NASa/Goddard Space Center</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery mode="nolines">
فَیِل:Earth Western Hemisphere.jpg|زٔمیٖن
فَیِل:Moon Earth Comparison.png|زٔمیٖن تہٕ [[زوٗن]]
NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg
</gallery>
== بییہٚ وُچھُو ==
*[[سوٗرج]]
*[[زوٗن]]
*[[تارُک]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:گرٛہُدؠ]]
[[زٲژ:ساینَس]]
[[زٲژ:سیارٕ]]
[[زٲژ:فلکیات]]
j4digj6ucy0o66a512sq6hn6opn57qk
وِکیٖپیٖڈیا:رُکُن فِہرِست اؠڈِٹ تَعداد مُطٲبِق
4
14505
136927
136840
2026-05-02T18:02:24Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
Updated List of Wikipedians
136927
wikitext
text/x-wiki
== List of Wikipedians by number of edits ==
<div style="direction:ltr">
{| class="wikitable"
|- style="white-space:nowrap;"
! No.
! User
! Edit count
|-
| 1
| [[User: آیات محراج | آیات محراج]]
| [[Special:Contributions/آیات محراج|27811]]
|-
| 2
| <small><sub><span style="color:grey;"> </span></sub></small>[[User:511KeV|<span style="font-family:sans-serif; color:#FF1100; text-shadow:.2em .2em .4em #AfAfB1;">'''511KeV'''</span>]] [[User_talk:511KeV|<sup> '' (کتھ باتھ)''</sup>]]
| [[Special:Contributions/511KeV|21442]]
|-
| 3
| [[User:Nadeemulhaqmir-bot|<span style="font-weight: 700; font-family: cursive;color: #41bf14;text-shadow: -1px 1px 0px #030318;">Mir-Bot</span>🍁]][[User_talk:Nadeemulhaqmir-bot|<sup>Talk</sup>]]
| [[Special:Contributions/Nadeemulhaqmir-bot|12397]]
|-
| 4
| [[User: Uhaas bot | Uhaas bot]]
| [[Special:Contributions/Uhaas bot|11723]]
|-
| 5
| [[User: SieBot | SieBot]]
| [[Special:Contributions/SieBot|2432]]
|-
| 6
| [[User: Xqbot | Xqbot]]
| [[Special:Contributions/Xqbot|2374]]
|-
| 7
| [[User: Humzah Rouf Phumboo | Humzah Rouf Phumboo]]
| [[Special:Contributions/Humzah Rouf Phumboo|2268]]
|-
| 8
| [[User: SakuraBot | SakuraBot]]
| [[Special:Contributions/SakuraBot|2230]]
|-
| 9
| [[User: Koshur | Koshur]]
| [[Special:Contributions/Koshur|2072]]
|-
| 10
| [[User:Rishabhbhat|Rishabhbhat]] ([[User talk:Rishabhbhat|कथ]])
| [[Special:Contributions/Rishabhbhat|1669]]
|-
|}
</div>
cs4980cyra2fb8t5kjfy3tpi31ztpuf
فرما:Infobox river
10
14588
136933
115334
2026-05-03T09:24:04Z
آیات محراج
11062
/* */
136933
wikitext
text/x-wiki
{{main other|{{#if:{{Has short description}} |<!--Do nothing--> |{{#invoke:Type in location|main|River|{{comma separated entries
|1= {{Plain text|{{strip tags|{{replace|{{{subdivision_name2|}}}|</li>|, </li>}}}}}}
|2= {{Plain text|{{strip tags|{{replace|{{{subdivision_name1|}}}|</li>|, </li>}}}}}}
}}}}}}}}{{Infobox
| child = {{{embed|}}}
| abovestyle = background-color: #CEDEFF;
| above = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}}{{#if:{{{other_name|{{{name_other|}}}}}}|<br /><div class="nickname" style="display:inline;font-size:78%">{{{other_name|{{{name_other|}}}}}}</div>}}
| autoheaders= y
| headerstyle= background-color: #CEDEFF;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB |getValue|rank=best|P18 |name=image |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|ALL}}} |onlysourced=no |noicon=yes |maxvals=1 |{{{image|}}}}}|size={{#if:{{{image_size|}}}|{{{image_size|}}}|250px}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{image_alt|}}}|suppressplaceholder=yes}}
| caption = {{#if:{{{image|}}}|{{{image_caption|}}}|{{{image_caption|{{#invoke:WikidataIB|getValue|P18|qual=P2096|qualsonly=y|fwd=ALL}}}}}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{map|}}}|size={{{map_size|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{map_alt|}}}}}
| caption2 = {{{map_caption|}}}
| image3 = {{#if:{{both|{{{pushpin_map|}}}|{{{mouth_coordinates|}}}{{#property:P625}}}}|{{location map|{{{pushpin_map}}}
|border =infobox
|alt ={{{pushpin_map_alt|}}}
|float =center
|width ={{{pushpin_map_size|}}}
|coordinates ={{{mouth_coordinates|}}}
|relief ={{#ifeq: {{{pushpin_map_relief|}}}| 0 || {{if empty|{{{pushpin_map_relief|}}}|1}}}}
|caption ={{{pushpin_map_caption|}}} }} }}
| label1 = لفظُک آگُر
| data1 = {{{etymology|{{{name_etymology|}}}}}}
| class2 = nickname
| label2 = بیٛاکھ ناو
| data2 = {{{nickname|}}}
| class3 = nickname
| label3 = مُقٲمی ناو
| data3 = {{native name checker|{{{native_name|{{{name_native|}}}}}}}}
| header5 = جاے
| label6 = {{{subdivision_type1|{{{country_type|مُلٕک}}}}}}
| rowstyle6 = {{Infobox river/row-style}}
| data6 = {{{subdivision_name1|{{{country|}}}}}}
| label7 = {{{subdivision_type2|{{{state_type|رِیاسَتھ}}}}}}
| rowstyle7 = {{Infobox river/row-style}}
| data7 = {{{subdivision_name2|{{{state|}}}}}}
| label8 = {{{subdivision_type3|{{{region_type|عَلاقہٕ}}}}}}
| rowstyle8 = {{Infobox river/row-style}}
| data8 = {{{subdivision_name3|{{{region|}}}}}}
| label9 = {{{subdivision_type4|{{{district_type|ضِلہٕ}}}}}}
| rowstyle9 = {{Infobox river/row-style}}
| data9 = {{{subdivision_name4|{{{district|}}}}}}
| label10 = {{{subdivision_type5|{{{municipality_type|میونسپلٹی}}}}}}
| rowstyle10 = {{Infobox river/row-style}}
| data10 = {{{subdivision_name5|{{{municipality|}}}}}}
| header15 = ظٲہری خصوٗصیات
| rowstyle16 = display:none;
| data16 = {{Infobox river/source|source={{{source1|}}}|loc={{{source1_location|}}}|elev={{{source1_elevation|}}}|coord={{{source1_coordinates|}}}|len={{{source1_length|}}}|coord_ref={{{source1_coord_ref|}}}}}
| rowstyle17 = display:none;
| data17 = {{Infobox river/source|2nd source|source={{{source2|}}}|loc={{{source2_location|}}}|elev={{{source2_elevation|}}}|coord={{{source2_coordinates|}}}|len={{{source2_length|}}}|coord_ref={{{source2_coord_ref|}}}}}
| rowstyle18 = display:none;
| data18 = {{Infobox river/source|3rd source|source={{{source3|}}}|loc={{{source3_location|}}}|elev={{{source3_elevation|}}}|coord={{{source3_coordinates|}}}|len={{{source3_length|}}}|coord_ref={{{source3_coord_ref|}}}}}
| rowstyle19 = display:none;
| data19 = {{Infobox river/source|4th source|source={{{source4|}}}|loc={{{source4_location|}}}|elev={{{source4_elevation|}}}|coord={{{source4_coordinates|}}}|len={{{source4_length|}}}|coord_ref={{{source4_coord_ref|}}}}}
| rowstyle20 = display:none;
| data20 = {{Infobox river/source|5th source|source={{{source5|}}}|loc={{{source5_location|}}}|elev={{{source5_elevation|}}}|coord={{{source5_coordinates|}}}|len={{{source5_length|}}}|coord_ref={{{source5_coord_ref|}}}}}
| rowstyle21 = display:none;
| data21 = {{Infobox river/source|Source confluence|source={{{source_confluence|}}}|loc={{{source_confluence_location|}}}|elev={{{source_confluence_elevation|}}}|coord={{{source_confluence_coordinates|}}}|coord_ref={{{source_confluence_coord_ref|}}}}}
| label22 = دٔرؠیاو ٲس
| data22 = {{#if:{{{mouth|}}}|{{{mouth}}}|{{#if:{{{mouth_location|}}}{{{mouth_coordinates|}}}{{{mouth_elevation|}}}{{{mouth_elevation_metric|}}}{{{mouth_elevation_imperial|}}}| }}}}
| label23 = <div style="display:inline;font-weight:normal"> • جاے</div>
| rowstyle23 = {{Infobox river/row-style}}
| data23 = {{{mouth_location|}}}
| label24 = <div style="display:inline;font-weight:normal"> • نۄقطہٕ</div>
| rowstyle24 = {{Infobox river/row-style}}
| data24 = {{#if:{{{mouth_coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{mouth_coordinates}}}|type:river}}{{{mouth_coord_ref|}}}}}
| label25 = <div style="display:inline;font-weight:normal"> • بُلندی</div>
| rowstyle25 = {{Infobox river/row-style}}
| data25 = {{Infobox river/calcunit|free={{{mouth_elevation|}}}|met={{{mouth_elevation_metric|}}}|imp={{{mouth_elevation_imperial|}}}|met_unit=m|imp_unit=ft}}
| label30 = زیچھَر
| rowstyle30 = {{Infobox river/row-style}}
| data30 = {{Infobox river/calcunit|free={{{length|}}}|met={{{length_metric|}}}|imp={{{length_imperial|}}}}}
| label31 = بیسن سایِز
| data31 = {{{basin_size|}}}{{#if:{{{basin_size|}}}|{{#if:{{isnumeric|{{{basin_size}}}}}|{{main other| {{error|units?}}}}}} }}
| label32 = کھجَر
| rowstyle32 = {{Infobox river/row-style}}
| data32 = {{#if:{{{width_min|}}}{{{width_min_metric|}}}{{{width_min_imperial|}}}{{{width_avg|}}}{{{width_avg_metric|}}}{{{width_avg_imperial|}}}{{{width_max|}}}{{{width_min_metric|}}}{{{width_min_imperial|}}}| }}
| label33 = <span style="font-weight:normal"> • minimum</span>
| rowstyle33 = {{Infobox river/row-style}}
| data33 = {{Infobox river/calcunit|free={{{width_min|}}}|met={{{width_min_metric|}}}|imp={{{width_min_imperial|}}}|met_unit=m|imp_unit=yd}}
| label34 = <span style="font-weight:normal"> • average</span>
| rowstyle34 = {{Infobox river/row-style}}
| data34 = {{Infobox river/calcunit|free={{{width_avg|}}}|met={{{width_avg_metric|}}}|imp={{{width_avg_imperial|}}}|met_unit=m|imp_unit=yd}}
| label35 = <span style="font-weight:normal"> • maximum</span>
| rowstyle35 = {{Infobox river/row-style}}
| data35 = {{Infobox river/calcunit|free={{{width_max|}}}|met={{{width_max_metric|}}}|imp={{{width_max_imperial|}}}|met_unit=m|imp_unit=yd}}
| label36 = سرَٛنؠر
| data36 = {{#if:{{{depth_min|}}}{{{depth_avg|}}}{{{depth_max|}}}| }}
| label37 = <span style="font-weight:normal"> • minimum</span>
| rowstyle37 = {{Infobox river/row-style}}
| data37 = {{{depth_min|}}}
| label38 = <span style="font-weight:normal"> • average</span>
| rowstyle38 = {{Infobox river/row-style}}
| data38 = {{{depth_avg|}}}
| label39 = <span style="font-weight:normal"> • maximum</span>
| rowstyle39 = {{Infobox river/row-style}}
| data39 = {{{depth_max|}}}
| rowstyle50 = display:none;
| data50 = {{Infobox river/discharge|discharge={{{discharge1|}}}|loc={{{discharge1_location|}}}
|min={{Infobox river/calcunit|free={{{discharge1_min|}}}|met={{{discharge1_min_metric|}}}|imp={{{discharge1_min_imperial|}}}|met_unit=m3/s|imp_unit=cuft/s}}
|avg={{Infobox river/calcunit|free={{{discharge1_avg|}}}|met={{{discharge1_avg_metric|}}}|imp={{{discharge1_avg_imperial|}}}|met_unit=m3/s|imp_unit=cuft/s}}
|max={{Infobox river/calcunit|free={{{discharge1_max|}}}|met={{{discharge1_max_metric|}}}|imp={{{discharge1_max_imperial|}}}|met_unit=m3/s|imp_unit=cuft/s}}
}}
| rowstyle51 = display:none;
| data51 = {{Infobox river/discharge|discharge={{{discharge2|}}}|loc={{{discharge2_location|}}}|min={{{discharge2_min|}}}|avg={{{discharge2_avg|}}}|max={{{discharge2_max|}}}}}
| rowstyle52 = display:none;
| data52 = {{Infobox river/discharge|discharge={{{discharge3|}}}|loc={{{discharge3_location|}}}|min={{{discharge3_min|}}}|avg={{{discharge3_avg|}}}|max={{{discharge3_max|}}}}}
| rowstyle53 = display:none;
| data53 = {{Infobox river/discharge|discharge={{{discharge4|}}}|loc={{{discharge4_location|}}}|min={{{discharge4_min|}}}|avg={{{discharge4_avg|}}}|max={{{discharge4_max|}}}}}
| rowstyle54 = display:none;
| data54 = {{Infobox river/discharge|discharge={{{discharge5|}}}|loc={{{discharge5_location|}}}|min={{{discharge5_min|}}}|avg={{{discharge5_avg|}}}|max={{{discharge5_max|}}}}}
| header55 = Basin features
| label56 = Progression
| data56 = {{{progression|}}}
| label57 = {{nowrap|[[Drainage basin|River system]]}}
| data57 = {{{river_system|{{{parent|}}}}}}
| label58 = Landmarks
| data58 = {{{basin_landmarks|{{{landmark|}}}}}}
| label59 = شہر
| data59 = {{{cities|{{{city|}}}}}}
| label60 = آبٲدی
| data60 = {{{basin_population|}}}
| label61 = Tributaries
| data61 = {{#if:{{{tributaries_left|}}}{{{tributaries_right|}}}| }}
| rowstyle61 = {{Infobox river/row-style}}
| label62 = <span style="font-weight:normal"> • left</span>
| rowstyle62 = {{Infobox river/row-style}}
| data62 = {{{tributaries_left|}}}
| label63 = <span style="font-weight:normal"> • right</span>
| rowstyle63 = {{Infobox river/row-style}}
| data63 = {{{tributaries_right|}}}
| label64 = ٲبی جِسٕم
| data64 = {{{waterbodies|}}}
| label65 = [[آبشار]]
| data65 = {{{waterfalls|}}}
| label66 = [[کٔدٕل]]
| data66 = {{{bridges|}}}
| label67 = [[Inland port]]s
| data67 = {{{ports|}}}
| label68 = {{{custom_label|}}}
| data68 = {{{custom_data|}}}
| below = {{{extra|}}}
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox river with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox river]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| basin_landmarks | basin_population | basin_size | bridges | cities | city | country | country_type | custom_data | custom_label | depth_avg | depth_max | depth_min | discharge1 | discharge1_avg | discharge1_avg_imperial | discharge1_avg_metric | discharge1_location | discharge1_max | discharge1_max_imperial | discharge1_max_metric | discharge1_min | discharge1_min_imperial | discharge1_min_metric | discharge2 | discharge2_avg | discharge2_location | discharge2_max | discharge2_min | discharge3 | discharge3_avg | discharge3_location | discharge3_max | discharge3_min | discharge4 | discharge4_avg | discharge4_location | discharge4_max | discharge4_min | discharge5 | discharge5_avg | discharge5_location | discharge5_max | discharge5_min | district | district_type | embed | etymology | extra | fetchwikidata | image | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | landmark | length | length_imperial | length_metric | map | map_alt | map_caption | map_size | mouth | mouth_coord_ref | mouth_coordinates | mouth_elevation | mouth_elevation_imperial | mouth_elevation_metric | mouth_location | municipality | municipality_type | name | name_etymology | name_native | name_other | native_name | nickname | other_name | parent | ports | progression | pushpin_map | pushpin_map_alt | pushpin_map_caption | pushpin_map_relief | pushpin_map_size | qid | region | region_type | river_system | source_confluence | source_confluence_coord_ref | source_confluence_coordinates | source_confluence_elevation | source_confluence_location | source1 | source1_coord_ref | source1_coordinates | source1_elevation | source1_length | source1_location | source2 | source2_coord_ref | source2_coordinates | source2_elevation | source2_length | source2_location | source3 | source3_coord_ref | source3_coordinates | source3_elevation | source3_length | source3_location | source4 | source4_coord_ref | source4_coordinates | source4_elevation | source4_length | source4_location | source5 | source5_coord_ref | source5_coordinates | source5_elevation | source5_length | source5_location | state | state_type | subdivision_name1 | subdivision_name2 | subdivision_name3 | subdivision_name4 | subdivision_name5 | subdivision_type1 | subdivision_type2 | subdivision_type3 | subdivision_type4 | subdivision_type5 | suppressfields | tributaries_left | tributaries_right | waterbodies | waterfalls | width_avg | width_avg_imperial | width_avg_metric | width_max | width_max_imperial | width_max_metric | width_min | width_min_imperial | width_min_metric }}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
mle119jed6m0hb0zxe61n357x5mum7q
جَہلَم دٔرؠیاو
0
15599
136936
122798
2026-05-03T09:25:41Z
آیات محراج
11062
[[جَہلَم دٔرؠ یاو]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[جَہلَم دٔرؠیاو]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
122798
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=#cddeff}}
[[فَیِل:Jehlum river.jpg|thumb|وؠتھ یا جہلم دٔریاو ]]
'''وؠتھ''' چھٕ [[ہِندوستٲنؠ بَرِصَغیٖر|ہِندوستٲنؠ بَرِصَغیٖرس]] مَنٛز اَکھ [[دٔرؠ یاو]]. یہِ چھُ ویریناگ پؠٹھ شۆروٗع گژھان تہٕ [[ہِندوستان|ہندوستان]] کہِ زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]] ہٕنٛدؠ علاقہٕ پؠٹھ چھُ [[پٲکِستان|پاکِستٲنؠ]] انتظٲمؠ [[آزاد کٔشیٖر]] کُن تَران، تہٕ پَتہٕ چھُ پاکِستٲنؠ صوٗبہٕ [[پَنٛجاب (پاکِستان)|پَنٛجابَس]] مَنٛز پَکان۔ یہِ چھُ پنجاب علاقس مَنٛز پٲنٛژھو [[دٔرؠ یاو]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ مغربی تہٕ چھُ [[کٔشیٖر|کٔشیٖر وادی]] مٔنٛزؠ پَکان۔ یہِ چھٕ [[چِناب دٔرؠ یاو|چِناب دٔرؠ یاوچ]] اَکھ شاخ تہٕ اَتھ چھِ کُل لَمبٲیی {{convert|725|km|mi}}.<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/303711/Jhelum-River Jhelum River -- Encyclopædia Britannica]. </ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:کٔشیٖر]]
[[زٲژ:ہِندوستان]]
[[زٲژ:پاکستان]]
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو]]
my1vw6xyf8pyekl00c2j0dugjkxn7co
136938
136936
2026-05-03T09:26:00Z
آیات محراج
11062
136938
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=#cddeff}}
[[فَیِل:Jehlum river.jpg|thumb|وؠتھ یا جہلم دٔریاو ]]
'''وؠتھ''' چھٕ [[ہِندوستٲنؠ بَرِصَغیٖر|ہِندوستٲنؠ بَرِصَغیٖرس]] مَنٛز اَکھ [[دٔرؠ یاو]]. یہِ چھُ ویریناگ پؠٹھ شۆروٗع گژھان تہٕ [[ہِندوستان|ہندوستان]] کہِ زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]] ہٕنٛدؠ علاقہٕ پؠٹھ چھُ [[پٲکِستان|پاکِستٲنؠ]] انتظٲمؠ [[آزاد کٔشیٖر]] کُن تَران، تہٕ پَتہٕ چھُ پاکِستٲنؠ صوٗبہٕ [[پَنٛجاب (پاکِستان)|پَنٛجابَس]] مَنٛز پَکان۔ یہِ چھُ پنجاب علاقس مَنٛز پٲنٛژھو [[دٔرؠ یاو]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ مغربی تہٕ چھُ [[کٔشیٖر|کٔشیٖر وادی]] مٔنٛزؠ پَکان۔ یہِ چھٕ [[چِناب دٔرؠ یاو|چِناب دٔرؠ یاوچ]] اَکھ شاخ تہٕ اَتھ چھِ کُل لَمبٲیی {{convert|725|km|mi}}.<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/303711/Jhelum-River Jhelum River -- Encyclopædia Britannica]. </ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:کٔشیٖر]]
[[زٲژ:ہِندوستان]]
[[زٲژ:پاکستان]]
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]]
1ts8af8h1ise23lzd8h867k9o3b787q
وِکیٖپیٖڈیا:اَہَم صَفہٕ دۄپ
4
18803
136890
132106
2026-05-02T15:39:25Z
آیات محراج
11062
/* 5 */
136890
wikitext
text/x-wiki
===1===
{{Blockquote
|text=
'''نہ روزِ وَندٕ تہٕ نَہ رؠتہٕ کولےٕ'''
'''نہ بولہِ شرٛاونہٕ پتہٕ کستوٗر'''
'''نہ روزِ سوکھ ساۄؠنہِ ہیٚیہِ ہولےٕ'''
'''نہ روزِ دوہَے ساز و سَنطوٗر'''
|sign=[[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===2===
{{quote| '''أندرِم پرٛگاش نیبرٛ ژھوُٹم'''
'''، گَٹہِ روٛٹم تہٕ کٔرمس تھپھ'''۔|[[لَل دؠد]]}}
===3===
{{quote| '''کٲشرِ سٟتؠن کٲشِرؠ سٲری،'''
'''نَتہٕ وٲرانٕکؠ حٲران کاو''' ۔|[[امیٖن کٲمِل]]}}
===4===
{{quote| ژۄٚک تہٕ مۄدُر ٹیوٚٹھ تہٕ زہَر خوٗنہِ جِگر ییٚمؠ اوٚہرٕ کھؠو،
ییٚمؠ یژ ہیٚژے ژؠڈ تہٕ قہر سُہ تتھ شہرَس گٕژِھتھ پؠو ۔| [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]}}
===5===
{{Blockquote
|text=
مو کانٛچھ شُرؠ مُرؠ تہٕ گَبَر،
مو بَر گُمانہٕ بہٕ چھُس دُنؠیاہ دار،
کٲلؠ ہوش تھکی تُرٛپہٕ رَنہٕ یِنَےزٕ بَر،
اَدٕ شُرؠ مُرؠ تہٕ گَبَر گنٛڈنے لار.
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===6===
{{Blockquote
|text='''[[اللہ|اللّه]] تہٕ [[ہو]] ہو چھُم در مَنے'''
'''بہٕ کیاہ ونَے تی گوۄ ظہور'''
'''أمؠ عٕشقہٕ نارن زٲج میٲنی تَنے'''
'''بہٕ کیاہ ونَے تی گوۄ ظہور'''
|sign=[[شمس فقیر]]
}}
===7===
{{Blockquote
|text=
'''ژولہما روشے روشے، ولو میانہِ پوشے مدَنو'''
'''ولے وؠسہِ گسووے ببریے'''
'''چھۄکہٕ لوی نمو لولہٕ تبریے'''
'''زانٛہہ نا آکھ میانہِ خبریے'''
'''ولو میانہِ پوشے مدَنو'''
|sign=[[حَبہٕ خوتوٗن]]
}}
===8===
{{Blockquote
|text=
'''[[أچھ|أچھو]] بوزَکھ [[کَن]] وُچھنَے'''
'''مقامِ محمود سپدی ظہور'''
'''رفتار گُفتار تتھ جایہِ چھُنَے'''
'''بہٕ کیٛاہ ونَے تی گوۄ ظہور'''
|sign=[[شمس فقیر]]
}}
===9===
{{Blockquote
|text=
صبر یۄٚد کرَکھ سُہ بایہِ چونُے،
یہِ لانہِ آسی تہِ أنِتھ دیے،
یۄٚدوے کرَکھ میوٚن تہٕ میونُے،
یہِ دیٚتمُت ہبَا اَتھ ہیے ۔
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===10===
{{Blockquote
|text=
لا اِلٰه اِلا الله صحی کۄٚرُم،
وحی کۄرُم پنٔہ نُوی پان،
وجوٗد ترٲوِتھ موجوٗد سۄٚرُم،
ہر مۄکھہٕ ڈِیوٗنٛٹھم پنہٕ نُوی پان.
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===12===
{{Blockquote
|text=
ألف گوۄ الله کُنی چھُ تیے
اول پؠٹھ ٲخٕر زوال نہٕ تس
بےٚ گوۄ محمد رسول الله{{صعو}} تیے
قیامٕژ شفاعت کرِ اُمتس
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===13===
{{Blockquote
|text=
'''اول ریشی احمد ریشی'''
'''دۄیِم حضرت اُویس قرنی آو'''
'''ترییٚم ریشی زُلکا ریشی'''
'''ژوٗرِم ریشی پِلاس آو'''
'''پوٗنٛزیٚم ریشی رُمہٕ ریشی'''
'''شییِم ریشی میٖران آو'''
'''سٕتمِس کٕرہم دشنا ہشی'''
'''بہٕ کُس ریشی تہٕ مےٚ کیا ناو'''
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===14===
{{Blockquote
|text=
'''پڑھ پڑھ کے گیا پتھر لِکھ لِکھ کے گیا چور'''
'''جس پڑھنے سے صاحب ملے وہ پڑھنا ہیں اور'''
'''عٕلم گوۄ علمِ لُدَن دے تس آسہِ پیوٛر'''
'''نے تتہِ لیٚکھُن نے تتہِ پرُن نے تتہِ کرُن شور'''
'''ژودہن عٕلمن تے یۄٚد کرَکھ، توتہِ کوت واتکھ تور'''
'''جس پڑھنے سے صاحب ملے وہ پڑھنا ہیں اور'''
|sign=[[صَمد میٖر]]
}}
===15===
{{Blockquote
|text=
'''یِمن کیاہ کرَکھ دیارن'''
'''یمہٕ ہو روزنے ییٚتی'''
'''نظراہ کرتو اند مزارن'''
'''سٲری ز ژمو أتی'''
|sign=[[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===16===
{{Blockquote
|text=
'''ہے وؠسہ میہٚ تس سٕتؠ کونہٕ لاجو تازٕ یارانیے'''
'''آلو کریمس شوقہٕ سٲتؠن نیے چھےٚ نالانیے'''
'''نفا تہٕ نۄقصان ترٛاو پتھ کُن پرستیے روز'''
'''عبد الوہابو کُن فَیَکون زان یکسانیے'''
'''ہے وؠسہ میہٚ تس سٕتؠ کونہٕ لاجو تازٕ یارانیے'''
|sign=[[وہاب کھار]]
}}
===17===
{{Blockquote
|text=
[[ہٲر|ہٲری]] ونَکھ نا [[طوطہٕ]] سٕی
کیٛاہ [[یَلاج]] کرِنا نا موتہٕ سٕی
ژٕٹؠ نم شرۄنہِ دار پَنجرو
ہو ہو، بہٕ کریو یوٗری وَولو
مایہِ چانہِ رٲوٕم میٚہ رات دۄہ
ہو ہو، بہٕ کریو یوٗرؠ وَلو
|sign= [[نعمہٕ صٲب]]
}}
===18===
{{Blockquote
|text=
نفسٕی کۄٚڈٕس أٹی أٹی
نفسٕی کۄٚرُس پشیمان
نفس چھُی مدہوس ہانٛکل ژٹی
نفس ییٚمؠ رۄٚٹ سُوی ووت لامکان
|sign= [[نُنٛدٕ ریٛۆش]]
}}
===19===
{{Blockquote
|text =
کران مَہجوٗر چھُ حُسنس گَتھ
ونان یارَس پتو اَکھ کَتھ
یہِ [[وٲنِج|دِل]] دیوانہٕ گۄو ژیٚیہِ پَتھ
بیٚیِس سٕتؠ نا رلے بَنٛمبرو
|sign = [[مَہجوٗر]]
}}
===20===
{{Blockquote
|text =
'''بہٕ تہِ نا یہِ دورؠر چونہٕ زرے بال مرے یو'''
'''کیاہ کرٕ تھوتھم زرٕ زرے بال مرے یو'''
'''اَنہِ گٹہِ وٕنہِ نم نَنہِ کتھیٚے [[لال فروش|لالہٕ''' فروشن]]
'''کَنہِ مَنٛز نیران جَوہرے بال مرے یو'''
'''رسول میٖر ڈولتھن حولٕحیٚسے قول مسَاڈل'''
'''بہٕ ہا لولہٕ مَسہٕ کی [[پیالہٕ]] برے بال مرے یو'''
|sign = [[رَسوُل ميٖر]]
}}
===21===
{{Blockquote
|text =
ییٚلہِ جانان رَلیٚم اَدٕ بلیٚم دِلہِ بیمارو
داغ جِگرس ژَلیٚم اَدٕ بلیٚم دِلہِ بیمارو
کٲلؠ ییٚلہِ [[طوطہٕ]] کلیٚم زٲلؠ پَنجرس گژھہِ لُرٕ پارو
حیٚس ہوش رَنٛگ میےٚ ڈلیٚم اَدٕ بلیٚم دِلہِ بیمارو
آبِ [[زَم زَم]] چھلیٚم اَسد میٖرس [[وٲنِج|دِلہ]]
گُمانو
رحمتٕکؠ جامہٕ ولیٚم اَدٕ بلیٚم دِلہِ بیمارو
|sign = [[اسد میٖر]]
}}
===22===
{{Blockquote
|text=
للہٕ وان للہٕ وان زۄلہٕ یٲرؠ پٲونم،
خَبر نو تھٲونم کینٛہہ
پیٖرَن طٲلبس کَتھ ییٚلہِ بٲوٕن،
سیٖرَس سٲتھی لۄٚگ ییٖرنیے،
پنٕنِس بِنہس پؠٹھ واتنووُن،
خَبر نو تھٲونم کینٛہہ
دَم ہیٚتھ دٕریاوٕے شرپراوُن،
دٕریافت ییٚمؠ کۄٚر سُی زانیے،
زون سۄچھہِ کرالن وَنٛدٕ للناوُن،
خَبر نو تھٲونم کینٛہہ
|sign=[[سۄچھ کرال]]
}}
===23===
{{Blockquote
|text=
'''خۄشہ یِوُن نُنٛدٕبون ویسیے میون سُہ دِلبر آونیے'''
'''تھرٕ تھرٕ چھم مرٕ بہٕ شاید شَر میہ [[وٲنِج|'''جِگرُک]] دراونیے
'''سُی میٚہ روٹھُم آش ییٚمؠ سٕنٛز شب و روز ٲسٕم دِلس'''
'''رۄٚسلہِ ونتو کس ژٕ روٗٹھُک وٕنؠ کمو منہٕ ناوٕ نیے'''
|sign=[[رسول میٖر]]
}}
===24===
{{Blockquote
|text = تَمَنا چانہِ دیٖدارُک
چھُمو یِنٛمبٕرزلِ بۄنٛمبُرو
فٕجس یامَت لٕجِس وُچھنیے
گٕجِس چانیے کلے بۄنٛمبُرو
|sign = [[مَہجوٗر]]
}}
===25===
{{Blockquote
|text=
'''شِو چھُے تھلہِ تھلہِ روزان'''
'''مو زان ہیوٛند تہٕ مُسلمان'''
'''تُرٛک ہیے چھکھ پان پرزان'''
'''سۄے چھے صاحبس سٕتؠ زٲنؠ زان'''
|sign=[[لَل دؠد]]
}}
===26===
{{Blockquote
|text=
'''سیّد کوٗر چھَس پُر کمالو'''
'''وۄتھو لالو نِؠندرے'''
'''مٲلس ناو چھُم سید البہار'''
'''ماجہِ ناو چھُم بدر الجمال'''
|sign=[[حَبہٕ خوتوٗن]]
}}
===27===
{{Blockquote
|text=
'''یار میوٚن چھُ جمالٹہِ'''
'''کمال تس ہا چھُم ناو'''
'''سُہ چھُم تتہِ بہٕ کَس مَٹہِ'''
'''اکہِ لَٹہِ یِیہِ ہم نا'''
|sign=[[حَبہٕ خوتوٗن]]
}}
===28===
{{Blockquote
|text=
'''آیَس سیۄٚدُے تہٕ گَسہٕ تہِ سیۄٚدُے'''
'''سیٚدِس ہوٚل مےٚ کرؠم کیٛاہ'''
'''بہٕ تَس ٲسٕس آگرے یۄدُیے'''
'''ویٚدِس تہٕ ویٚنٛدس کرؠم کیٛاہ'''
|sign=[[لَل دؠد]]
}}
===29===
{{Blockquote
|text=
'''مُڈس گیانٕچ کَتھ نو وٕنؠ زیے'''
'''خرس گور دِنہٕ رٲوی دۄہ'''
'''سیٚکہِ شاٹھس بیۄٚل نو وٕۄؠ زیے'''
'''کوٚم یا جن رٲوی تیٖل'''
|sign=[[لَل دؠد]]
}}
===30===
{{Blockquote
|text=
''' چھِیا بٕری بٕری مس پیالو'''
'''وَتھہٕ لالو نِنٛدرے'''
'''اَچھہِ پوشن کرے بہٕ مالو'''
'''وَتھہٕ لالو نِنٛدرے'''
''' کوٗر زؠنہٕ یِکھ ہیٚنہٕ زالو'''
'''کوٗر زیٚنٕہ روٗزی پہ'''
''' سہٕ ٲسِتھ گژھہِ شالو'''
'''وَتھہٕ لالو نِنٛدرے '''
'''ہی پانس پھُلے لٕجمو'''
'''تاب عٕشقُن کِریٖوٗٹھ پیوم'''
'''حَبہٕ خوتوٗنِہ وٕنی مِثالو'''
'''وَتھہٕ لالو نِنٛدرے'''
|sign=[[حَبہٕ خوتوٗن]]
}}
===31===
{{Blockquote
|text=
'''کۄٚتو گژھکھ کۄکرو'''
'''بیرِ بیرِ کھاہ'''
'''کؠہو کرنہِ کۄکرو'''
'''زنان ژلان چھَم'''
'''بلاے ژھِنسوٗ کۄکرو'''
'''شُرؠ ودان چھِم'''
'''بتہٕ دِکھوٗ کۄکرو'''
'''اَنہِ گٹہٕ چھَم'''
'''دٲر مُژرُو کۄکرو'''
'''برٲر یِوان چھَم'''
'''بِشتہٕ کر سُو کۄکرو'''
'''مُشتہٕ لایان چھَم'''
}}
ont6t6uqfb08mzxt3ltegmyd5emlwje
اداکار
0
19481
136919
136847
2026-05-02T18:01:43Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136919
wikitext
text/x-wiki
[[File:William_Hogarth_-_David_Garrick_as_Richard_III_-_Google_Art_Project.jpg|right|thumb|300x300px|ڈیوڈ گیرک ''رچارڈ III'' اسٹیج پر]]
اَکھ ''''''اداکار'''''' یا '''اداکأر''' یا '''اؠكٹر''' چھِ سہٕ شخص آسان یُس کنہٕ پروڈکشنس مَنٛز کردار ادا چھِ کران۔<ref>"The dramatic world can be extended to include the 'author', the 'audience' and even the 'theatre'; but these remain 'possible' surrogates, not the 'actual' referents as such" (Elam 1980, 110).</ref>
== حَوالہٕ ==
bowr6qk37kpatjzqk0vaoj3z2qx0emp
136930
136919
2026-05-02T19:53:00Z
Themeramisin
14219
136930
wikitext
text/x-wiki
[[File:William_Hogarth_-_David_Garrick_as_Richard_III_-_Google_Art_Project.jpg|right|thumb|300x300px|ڈیوڈ گیرک ''رچارڈ III'' اسٹیج پر]]
اَکھ ''''''اداکار'''''' یا '''اداکأر''' یا '''اگتور''' چھِ سہٕ شخص آسان یُس کنہٕ پروڈکشنس مَنٛز کردار ادا چھِ کران۔<ref>"The dramatic world can be extended to include the 'author', the 'audience' and even the 'theatre'; but these remain 'possible' surrogates, not the 'actual' referents as such" (Elam 1980, 110).</ref>
== حَوالہٕ ==
3dvwxcwx8u679hiifepsr5ofplosfo9
136931
136930
2026-05-02T19:55:58Z
Themeramisin
14219
136931
wikitext
text/x-wiki
[[File:William_Hogarth_-_David_Garrick_as_Richard_III_-_Google_Art_Project.jpg|right|thumb|300x300px|ڈیوڈ گیرک ''رچارڈ III'' اسٹیج پر]]
اَکھ '<nowiki/>''اداکار''' یا اداکأر یا اگتور چھِ سہٕ شخص آسان یُس کنہٕ پروڈکشنس مَنٛز کردار ادا چھِ کران۔<ref>"The dramatic world can be extended to include the 'author', the 'audience' and even the 'theatre'; but these remain 'possible' surrogates, not the 'actual' referents as such" (Elam 1980, 110).</ref>
== حَوالہٕ ==
fp98bvkh8mknuwgkdf0hvzjhun0cqqn
136932
136931
2026-05-03T05:07:36Z
آیات محراج
11062
136932
wikitext
text/x-wiki
[[File:William_Hogarth_-_David_Garrick_as_Richard_III_-_Google_Art_Project.jpg|right|thumb|300x300px|ڈیوڈ گیرک ''رچارڈ III'' اسٹیج پر]]
اَکھ '''اداکار''' یا '''اداکأر''' یا '''اؠکٹر''' چھِ سہٕ شخص آسان یُس کنہٕ پروڈکشنس مَنٛز کردار ادا چھِ کران۔<ref>"The dramatic world can be extended to include the 'author', the 'audience' and even the 'theatre'; but these remain 'possible' surrogates, not the 'actual' referents as such" (Elam 1980, 110).</ref>
== حَوالہٕ ==
mqhoa7z033wpp8gf4tr2o0ne69tzc2i
سٹیو جابز
0
19717
136923
135988
2026-05-02T18:02:04Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
سٹیوِن پول جابز (24 فَرؤری، 1955 – 5 اکتوبر، 2011) یَم امریٖکن کاروباری، مُوجد، تہِ سرمایہ دار ٲسہ ژس چھ ٹیکنالوجی کمپَنی ایپل اِنک چھ کو-فاؤنڈ کرن چھ یٔس تھٕو۔ جابْز نیکسٹ چھ بٔنؠ تہٕ پکْسار چھ چیرمَن تہِ ژادٕ ترٛ پٲٹھ دار ٲسہ۔ یِم 1970 تہِ 1980 ہَم دِہاے مَنٛز شخصی کمپیوٹَر اِنقلاب چھ راہ بٔرٕیا، ۂند سِتھ ۂند تِس چھ اَگٛر کارٛباری سٲتھی تہِ ایپل چھ ۂم بٔنؠ سٹیو ووزنیاک۔
جابْز 1955سٕن سان فرانسِسکوٕ مَنٛز جنٛم گژھ تہٕ تھوان چھی متھ یُہ۔ 1972سٕن چھ ریٖڈ کالِج چھ اتھٔند کٔرِتھ ٲسہ، تہِ سٕتھ سال چھ ادرچان۔ 1974سٕن، یمن ہندُستان چھ گژھ یم ژٔ رُشنی چھ تلاش کران، تہٕ پتھ چھ زین بدھ مت چھ پرٛتھ۔ تِس تہِ ووزنیاک ٲپل چھ 1976سٕن چھ کو-فاؤنڈ کرُن یمن ووزنیاک ٲپل I شخصی کمپیوٹَر چھ ؤدَون تہِ چھ فروخت کران۔ ہندٛسٕتھ چھ دوُن اَکھ سال پتھ مَشہوٗر تہِ دولت مند گژھ ٲپل II چھ تیاری تہِ فروخت کرن مَنٛز، یس چھ اَکھ پہلا کامیاب بٔہت چھ تیار کرن مَنٛز مائیکرو کمپیوٹَر چھ۔ جابْز 1979سٕن زیٖرٛکس آلٹو چھ کاروباری امکان چھ ؤن تہٕ ٲسہ یمن چھ چھُ کوٚرس چھ حرکت کرن والِک تہِ چھ گرافِک یوزَر اِنٹَرفیس (GUI) چھ۔ یمن چھ ٲپل لیسا 1983سٕن مَنٛز چھ یُمتھٔو، تہٕ پتھ چھ تاریخی مکِنٹاش 1984سٕن مَنٛز، یس چھ پہلا بٔہت تیار کرن والِک کمپیوٹَر چھی گرافِک یوزَر اِنٹَرفیس چھ سِتھ۔ مکِنٹاش 1985سٕن مَنٛز، ٲپل لیسر وٕرایِٹر چھ اضافی کرن سٔتھ کمپیوٹَر نشر تہِ اشاعت صنعت چھ یمتھٔو، یس چھ زینگَر گرافِکس تہِ پوسٹ سکرِپٹ چھ پہلا لیسر پرنٹر چھ۔
1985سٕن، جابْز ٲپل چھ تھوان چھی کمپنی چھ بورڈ تہِ ہُنٛد سی ای او جان سکَلی سیتھ لمٛبَ تنازعہ پتھ۔ ہندٛسٕتھ سال، جابْز ٲپل چھ کنہہ کرِندٛر لگی تہٕ نیکسٹ چھ بٔنؠ کرن، یِتھ چھ کمپیوٹَر پلیٹفارم ترقی کرن چھ کمپنی چھ، چھ عٲلی تٲلیٖم تہِ کاروباری بازار سیتھ کمپیوٹَر چھ خصوصیت تہِ چھی ہُنٛد سی ای او۔ 1986سٕن، یمن لُکَسفِلْم چھ کمپیوٹَر گرافِکس ڈیویژن چھ سرمایہ فراہم کٔرِتھ وِژیؤل ایفیکٹس صنعت چھ ؤڈن مَنٛز مَدَتھ کٔرِتھ، یِتھ چھ پتھ آزاد پکْسار بنٲن، یمن پہلی 3D کمپیوٹَر-اَنی میٹڈ فیچر فِلِم "ٹؤی اسٹؤری" (1995) چھ یُتھ بنٲن تہِ چھ ایک ٲگٛر ٲنی میشن سٹوڈیو بٔنؠ، یِم 27 ژٔ زیٛادٕ فِلِم چھ یمین مَنٛز تٔیار کٔرِتھ چھ۔
1997 مَنٛز، جابْز نیکسٹ چھ خریداری چھ پتھ ٲپل چھ سی ای او ہٕندٛسٕتھ چھ واپس ٲسُن۔ ٲسُ یژھ ٲپل چھ دوبارہ زندگی دِن مَنٛز زٲتر دار، چھ دیوالیہ ہونے چھ دہان چھ ٲسُن۔ ٲسُ بَرطانوی ڈیزائنر جونی ایو چھ سٕتھ قریب چھ کار کرُن تہٕ چھ یُس پروڈکٹس تہٕ سروسس چھ ترتیب دیُن، چھ ٲسٕ وٲنٛژر کلچرل اثرات چھ شِکار۔ "تھِنک ڈِفٕرینٹ" چھ اشتہاری مہم چھ سٕتھ چھ شۆروٗع کرُن، تہٕ پتھ iMac، iTunes، Mac OS X، Apple Store، iPod، iTunes Store، iPhone، App Store، تہٕ iPad چھ یوتھ بنٲون۔ 2003 مَنٛز، جابْز چھ پینکریاٹِک نیورواِنڈوکرائن ٹیومَر چھ تشخیص چھ ونان۔ 2011 مَنٛز، چھ ٹیومر چھ سٕتھ متعلِق سانس رکنے چھ زٔرِتھ چھ۔ 2022 مَنٛز، چھ مَرن پتھ چھ صدارتی تمغۂآزٲدی چھ نوازُن۔
== اعزازات تہٕ اعزازات ==
[[فَیِل:President_Ronald_Reagan_presents_the_1985_National_Technology_Awards_to_Steven_Jobs.jpg|thumb|جابزن میول 1985 منٛز صدر رونلڈ ریگن طرفہٕ نیشنل میڈل آف ٹیکنالوجی یس سٹیون ووزنیاک سۭتۍ مشترکہ طور پٲنٹھ اوس نوازنہٕ آمت۔]]
[[فَیِل:Steve_Jobs_(1).JPG|alt=A bronze statue of Jobs with a green patina۔ Jobs is holding a remote control and gesturing as though in the middle of a presentation۔ Flowers are placed at his feet.|thumb|بوڈاپیسٹ کس گراف سافٹ پارکس مَنٛز جابزک مجسمہٕ۔ <ref>{{Cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/weird-wide-web/steve-jobs-apple-iphone-statue-budapest-hungary-graphisoft|title=Steve Jobs statue unveiled in Hungary science park|date=December 21, 2011|journal=GlobalPost|accessdate=December 28, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110222451/http://www.globalpost.com/dispatches/globalpost-blogs/weird-wide-web/steve-jobs-apple-iphone-statue-budapest-hungary-graphisoft|archivedate=January 10, 2012}}</ref>]]
* '''1985''': نیشنل میڈل آف ٹیکنالوجی سٟتؠ نوازنہٕ (سٹیون ووزنیاک سٟتؠ امریکی صدر رونلڈ ریگن تکنیکی کامیابین خٲطرٕہ ملکک سارِوٕے کھۄتہٕ بوٕڑ اعزاز) <ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The National Medal of Technology Recipients 1985 Laureates|url=http://www.uspto.gov/nmti/recipients_85.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090826141353/http://www.uspto.gov/nmti/recipients_85.html|archive-date=August 26, 2009|access-date=April 19, 2010|publisher=Uspto.gov}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826141353/http://www.uspto.gov/nmti/recipients_85.html |date=August 26, 2009 }}</ref>
* '''1987''': جیفرسن ایوارڈ فار پبلک سروس <ref>{{ویب حَوالہٕ|title=National Winners | public service awards|url=http://www.jeffersonawards.org/pastwinners/national|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120220022823/http://www.jeffersonawards.org/pastwinners/national|archive-date=February 20, 2012|access-date=April 19, 2010|publisher=Jefferson Awards.org}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220022823/http://www.jeffersonawards.org/pastwinners/national |date=February 20, 2012 }}</ref>
* '''1989''': دی ''دہائیک کاروباری شخصیت'' انکارپوریٹڈ۔ <ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Burlingham|first=Bo|last2=Gendron|first2=George|date=April 1, 1989|title=The Entrepreneur of the Decade|url=http://www.inc.com/magazine/19890401/5602.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120609071143/http://www.inc.com/magazine/19890401/5602.html|archive-date=June 9, 2012|access-date=October 8, 2011|website=[[Inc. (magazine)|Inc. magazine]]}}</ref>
* '''1991''': ہارورڈ وولم ایوارڈ از ریڈ کالج <ref>{{ویب حَوالہٕ|date=August 27, 1991|title=Reed College Convocation|url=https://itunes.apple.com/us/itunes-u/convocation-audio/id391853261?mt=10|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161211060339/https://itunes.apple.com/us/itunes-u/convocation-audio/id391853261?mt=10|archive-date=December 11, 2016|access-date=December 6, 2016|website=Apple iTunes|publisher=Reed College|location=Portland, Oregon}}</ref>
* 2004-2010: ٹائم میگزینک پانژن الگ الگ مواقعس پؠٹھ دُنؠیا کیٛن 100 سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ اثر انگیز لوکن مَنٛز چھ درج۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Caldwell|first=Serenity|date=April 29, 2010|title=Steve Jobs makes Time 100 for fifth time|url=https://www.macworld.com/article/205138/steve_jobs_makes_time_100_yet_again.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920173223/https://www.macworld.com/article/205138/steve_jobs_makes_time_100_yet_again.html|archive-date=September 20, 2022|access-date=September 20, 2022|website=Macworld|language=en}}</ref>
* '''2007''': ''فارچیون'' میگزینن دیت کاروبارک سارِوٕے کھۄتہٕ طاقتور شخص قرار۔<ref>{{Cite news|url=https://money.cnn.com/galleries/2007/fortune/0711/gallery.power_25.fortune|title=25 most powerful people in business – #1: Steve Jobs|journal=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|accessdate=April 19, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140410022342/http://money.cnn.com/galleries/2007/fortune/0711/gallery.power_25.fortune/|archivedate=April 10, 2014}}</ref>
* '''2007''': کیلیفورنیا ہال آف فیم مَنٛز شٲمل، یس کیلیفورنیا میوزیم فار ہسٹری، ویمن اینڈ آرٹسس مَنٛز واقع چھ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Jobs inducted into California Hall of Fame|url=http://www.californiamuseum.org/Exhibits/Hall-of-Fame/inductees.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080110182937/http://www.californiamuseum.org/Exhibits/Hall-of-Fame/inductees.html|archive-date=January 10, 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080928015726/http://www.californiamuseum.org/Exhibits/Hall-of-Fame/inductees.html |date=September 28, 2008 }}</ref>
* '''2012''': گریمی ٹرسٹی ایوارڈ یمن لوکن ہنٛد خٲطرٕ اَکھ ایوارڈ یمو کارکردگی سٟتؠ ناوأقف شعبن مَنٛز میوزک انڈسٹری متٲثر کٔر۔<ref>{{Cite news|url=http://www.mobiledia.com/news/121854.html|title=Steve Jobs Wins Special Grammy|last=Arico|first=Joe|date=December 22, 2011|journal=Mobiledia.com|accessdate=December 28, 2011|archiveurl=https://archive.today/20120906110132/http://www.mobiledia.com/news/121854.html|archivedate=September 6, 2012}}</ref>
* '''2012''': مرنہٕ پتہٕ آو پننس پورٕ کیریئرس مَنٛز جدتس سٟتؠ وابستگی خاطرٕ ایڈیسن اچیومنٹ ایوارڈ سٟتؠ نوازنہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=2012 EDISON AWARDS WINNERS ANNOUNCED|url=http://www.edisonawards.com/PressRelease/2012_WinnersRelease.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021153157/http://www.edisonawards.com/PressRelease/2012_WinnersRelease.pdf|archive-date=October 21, 2021|access-date=October 19, 2021|page=1}}</ref>
* '''2013''': مرنہٕ پتہٕ آو ڈزنی لیجنڈ کس طورس پؠٹھ شٲمل کرنہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/steve-jobs-billy-crystal-receive-583134|title=Steve Jobs, Billy Crystal to Receive Disney Legends Awards|last=Ford|first=Rebecca|date=July 10, 2013|journal=The Hollywood Reporter|accessdate=July 18, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140404203939/http://www.hollywoodreporter.com/news/steve-jobs-billy-crystal-receive-583134|archivedate=April 4, 2014}}</ref>
* '''2017''': سٹیو جابز تھیٹر ایپل پارک میں کھلتا ہے <ref>{{Cite news|url=https://www.dezeen.com/2017/09/12/apple-park-steve-jobs-theater-keynote-foster-partners/|title=Apple Park's Steve Jobs Theater opens to host 2017 keynote|date=September 12, 2017|journal=Dezeen|accessdate=January 4, 2018|archivedate=January 5, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180105011418/https://www.dezeen.com/2017/09/12/apple-park-steve-jobs-theater-keynote-foster-partners/}}</ref>
* '''2022''': مرنہٕ پتہٕ امریکی صدر جو بائیڈن دیت صدارتی میڈل آف فریڈم اعزاز، ملکک سارِوٕے کھۄتہٕ بوٕڑ شہری اعزاز۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Steve Jobs awarded posthumous Medal of Freedom by President Biden|url=https://www.msn.com/en-us/news/technology/steve-jobs-awarded-posthumous-medal-of-freedom-by-president-biden/ar-AAZ58mS|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701172945/https://www.msn.com/en-us/news/technology/steve-jobs-awarded-posthumous-medal-of-freedom-by-president-biden/ar-AAZ58mS|archive-date=July 1, 2022|access-date=July 1, 2022|website=[[MSN]]|page=1}}</ref>
== مَقبوٗل ثقافتس مَنٛز ==
== یہِ تہٕ وچھیو ==
* سیوا فاؤنڈیشن
* سٹیو جابز ٹایم لاین
{{Clear}}
== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}
=== کتابچہ۔ ===
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=Brennan|first=Chrisann|title=The Bite in the Apple: A Memoir of My Life with Steve Jobs|title-link=The Bite in the Apple|publisher=[[St. Martin's Press]]|year=2013|isbn=978-1-250-03876-0|location=New York|language=en|author-link=Chrisann Brennan}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=Isaacson|first=Walter|title=Steve Jobs|title-link=Steve Jobs (book)|publisher=[[Simon & Schuster]]|year=2011|isbn=978-1-4516-4853-9|edition=1st|location=New York|language=en|author-link=Walter Isaacson}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=Linzmayer|first=Owen W.|url=https://archive.org/details/appleconfidentia0000linz|title=Apple Confidential 2.0: The Definitive History of the World's Most Colorful Company|publisher=[[No Starch Press]]|year=2004|isbn=978-1-59327-010-0|language=en}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=Schlender|first=Brent|title=Becoming Steve Jobs: The Evolution of a Reckless Upstart into a Visionary Leader|title-link=Becoming Steve Jobs|last2=Tetzeli|first2=Rick|publisher=[[Crown Publishing Group|Crown Business]]|year=2015|isbn=978-0-7710-7914-6|language=en}}
* {{کِتاب حَوالہٕ|last=Smith|first=Alexander|title=They Create Worlds: The Story of the People and Companies That Shaped the Video Game Industry, Volume 1: 1971–1982|publisher=[[CRC Press]]|year=2020|isbn=978-1-138-38992-2|location=Boca Raton, FL|language=en}}
== نؠبرِم کُنٛڈٕ ==
* سٹیون جابز آفیشل میموریل پیج at [[ایپل کمپنی، انکارپوریٹڈ|ایپل۔]]
* سٹیون جابزڈسکوگرافی atبحث۔
* سٹیون جابزاتھ منزآئی ایم ڈی بی
* [https://www.forbes.com/profile/steve-jobs سٹیون جابز] پروفائل at [[فوربس]]
* [https://vault.fbi.gov/steve-jobs سٹیون پال جابز] دی ''والٹ۔'' at FBI Records
* [https://www.folklore.org/ProjectView.py?characters=Steve%20Jobs سٹیون جابز] اینڈی ہرٹزفیلڈ دی اوریجنل میکنٹوش (ID1)
* [https://web.archive.org/web/20150527041838/http://www.woz.org/taxonomy/term/11 سٹیون جابز] (Steve Jobs) از سٹیون ووزنیاک (Steve Vozniak)
* 2011: "سٹیو جابز: فرام گیراج ٹو ورلڈز موسٹ ویلیوایبل کمپنی"۔ کمپیوٹر ہسٹری میوزیم
* 2005: سٹینفورڈ یوٗنِوَرسِٹی میں اسٹیو جابز کی اِبتدٲیی تقریر
* 1995: [http://americanhistory.si.edu/comphist/sj1.html سٹیون جابز] بانی، NeXT کمپیوٹر، سمتھسونین انسٹی ٹیوشنس مَنٛز اَکھ زبانی تاریخک انٹرویوک اقتباس، 20 اپریل 1995
* 1994: [https://www.rollingstone.com/culture/news/steve-jobs-in-1994-the-rolling-stone-interview-20110117 سٹیون جابز] 1994: دی ''رولنگ سٹون'' انٹرویو ان رولنگ سٹون
* 1990: [http://www.mlfilms.com/productions/m_and_i سٹیون جابز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141216230720/http://www.mlfilms.com/productions/m_and_i |date=2014-12-16 }} آرکائیوڈ دَسَمبَر 16، 2014، پؠٹھ-میموری تہٕ تخیل "کمپیوٹر کیا چھ میانہ خٲطرٕہ یہٕ چھ سارِوٕے کھۄتہٕ قٲبل ذکر ٹول یوس اسہ ۄچھ، تہٕ یہٕ چھ سانین ذہنن خٲطرٕہ سائیکلس برابر"
* 1983: دی "لاسٹ" سٹیو جابز سپیچ از 1983۔ وائرلیس نیٹ ورکنگ، آئی پیڈ، تہٕ ایپ سٹورک پیش خیمہ (آڈیو کلپ)
* ہسٹری آف سٹیو جابز (مکمل دستاویزی فِلِم)
{{S-start}}
{{S-bus}}
{{succession box|before=[[Gil Amelio]]|title=[[List of Apple Computer CEOs|CEO of Apple]]|years=1997–2011|after=[[Tim Cook]]}}
{{succession box|before=[[Mike Markkula]]|title=[[Apple Inc.|Apple Chairman]]|years=1981–1985|after=[[Mike Markkula]]}}
{{succession box|before=|title=[[Apple Inc.|Apple Chairman]]|years=2011|after=[[Arthur D. Levinson]]}}
{{S-end}}{{Steve Jobs|state=expanded}}{{Apple}}{{Apple celeb}}{{Original Macintosh Design Team}}{{NeXT Computer}}{{Pixar}}{{Disney Legends Awards 2010s}}{{Authority control}}
[[زٲژ:2011 وَفات]]
s58typu6zh9ozsn9xi4lnuv6346k2bz
لانٛگُر (کشیٖر ہُینٛد)
0
19935
136925
135816
2026-05-02T18:02:14Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136925
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox species/Wikidata}}
کشیٖر ہِنٚد لانٛگَر kashmiri gray langur(سیمنوپیتھیکس اجکس) چھ اَکھ پرانہِ دُنؠیا ہک [[پونٛز|پنٛزؠ]]، یس لانٛگرِک زٲژ منٛزٕ اَکھ چھُ۔ یہِ چھ اَکھ پنہٕ وتھٕر کھؠنہ وول پوٚنٛز۔ <ref name="msw3"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFGroves2005">[[Colin Groves|Groves, C. P.]] (2005). </cite></ref>
یہِ چھُ شمال مغربی [[ہِندوستان]] مَنٛز [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (رِیاسَتھ)|جموں و کشمیر]] تہٕ [[ہِماچَل پرَٛدیش|ہماچل پردیش]] پؠٹھ رپورٹ کرنہٕ آمت مگر ثوٚبوٗت چھُ یہِ ظٲہر کران ز یہِ چھُ صرف ہماچل پردیش چہ چمبا وادی مَنٛز گژھان۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:جانوَر]]
2jcnhfks2gm93evcntqj0ugrpy8r9el
برِٛنٛگھی دٔرؠیاو
0
20018
136935
132615
2026-05-03T09:25:19Z
آیات محراج
11062
136935
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = برِٛنٛگھی دٔرؠیاو
| native_name =
| native_name_lang =
| name_other =
| name_etymology =
| image =
| image_size =
| image_caption =
| map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| subdivision_type1 = مُلک
| subdivision_name1 = [[ہِندوستان]]
| subdivision_type2 = رِیاسَتھ
| subdivision_name2 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں تہٕ کشمیر]]
| subdivision_type3 = عَلاقہٕ
| subdivision_name3 = [[وادی کشمیر]]
| subdivision_type4 = ضِلعہٕ
| subdivision_name4 = [[انَنت ناگ ضِلہٕ|اننتناگ]]
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
| length = 30 کلومیٖٹر
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
| source1 =
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation =
| mouth =
| mouth_location =
| mouth_coordinates =
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size =
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
برِٛنٛگھی یا برِٛنٛگی دٔرؠیاو چھِ اننت ناگ، [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] ہِندوستانُک اَکھ دٔریاو۔ یہِ چھ حاجی ڈانٹر اننت ناگس مَنٛز [[جَہلَم دٔرؠ یاو|دریائے جہلم]] آب فراہم کرنہٕ برٛونٛہہ کل 30 کلومیٹر (19 میٖل) تام وسان۔ یہِ چھ ترٛؠن آبہٕ شارن نوبغ دٔریاو، اہلان گڈول دٔریاو تہٕ ڈؠکسُم دٔریاو کہ سنگم سٟتؠ بنان۔ نوبغ سٹریم چھ مارگن ٹاپ کہ گلیشیئرن پیٹھہٕ شۆروٗع گژھان، ڈؠکسُم سٹریم چھٗ اننت ناگ ضِلہٕ کس [[سنتھان ٹاپ|سنتھان]] کہ گلیشییرن پیٹھہٕ شروٗع گژھان۔ یہِ دٔریاو چھ [[ڈکسوم|ڈؠکسُم]] (2438 میٖٹَر (7,999 فٹ) بلندی أکس گھاٹی مَنٛز گزران۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Kashmir - Excursions|url=http://www.peacekashmir.org/tourism-culture/kashmir-excursions.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140317162015/http://www.peacekashmir.org/tourism-culture/kashmir-excursions.htm|archive-date=17 March 2014|access-date=19 February 2014|publisher=Peace Kashmir}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140317162015/http://www.peacekashmir.org/tourism-culture/kashmir-excursions.htm |date=17 March 2014 }}</ref> [[کۄکَرناگ|کوکرناگ]] چھ برِٛنٛگھی دٔریاو وادی مَنٛز۔ یہِ چھ جہلم دٔریاوک اَکھ سہارٕ دٔریاو۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]]
7drhn82qexk1mfbq0lshf1zsittapn3
رٲمبؠ آرٕ
0
21063
136934
101490
2026-05-03T09:24:47Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
136934
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = رٲمبؠ آرٕ
| native_name =
| native_name_lang =
| name_other =رامبی آرا (Rambi Ara)
| name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image =File:Stream - Hirpura N.P. Shopian.jpg
| image_size =
| image_caption =
| map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption = <!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = مُلُک
| subdivision_name1 = [[ہِندوستان]]
| subdivision_type2 = رِیاستھ
| subdivision_name2 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]
| subdivision_type3 = عَلاقہٕ
| subdivision_name3 = [[وادی کشمیر]]
| subdivision_type4 = ضِلعہٕ
| subdivision_name4 = [[شۄپیان ضِلہٕ]]
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length =
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location =
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1_location =
| source1_coordinates =
| source1_elevation =
| mouth = {{Coord|33.818|N|75.066|E|display=inline}}
| mouth_location = [[ویشَو]] نزدیٖک [[سَنٛگم (اَننت ناگ)]]
| mouth_coordinates =
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size =
| tributaries_left =
| tributaries_right = [[ویشَو]]
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
رٲمبی آرٕ چھُ اَکھ [[دٔرؠ یاو|دٔریاو]] تہٕ معاون دریاو یُس [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] مرکزی زیر انتظام علاقہٕ [[شۄپیان ضِلہٕ|شۄپیان ضِلس]] مَنٛز واقع چھُ۔<ref>{{Cite web|url=http://www.kashmirlife.net/cloud-burst-causes-flash-flood-in-shopian-62933/|title = Cloud burst causes flash flood in Shopian|date = 30 July 2014}}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو]]
1j5l74j0n033gmsk09esgtfbyuqkynt
136940
136934
2026-05-03T09:27:01Z
آیات محراج
11062
136940
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = رٲمبؠ آرٕ
| native_name =
| native_name_lang =
| name_other =رامبی آرا (Rambi Ara)
| name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image =File:Stream - Hirpura N.P. Shopian.jpg
| image_size =
| image_caption =
| map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption = <!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = مُلُک
| subdivision_name1 = [[ہِندوستان]]
| subdivision_type2 = رِیاستھ
| subdivision_name2 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]
| subdivision_type3 = عَلاقہٕ
| subdivision_name3 = [[وادی کشمیر]]
| subdivision_type4 = ضِلعہٕ
| subdivision_name4 = [[شۄپیان ضِلہٕ]]
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length =
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location =
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1_location =
| source1_coordinates =
| source1_elevation =
| mouth = {{Coord|33.818|N|75.066|E|display=inline}}
| mouth_location = [[ویشَو]] نزدیٖک [[سَنٛگم (اَننت ناگ)]]
| mouth_coordinates =
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size =
| tributaries_left =
| tributaries_right = [[ویشَو]]
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
رٲمبی آرٕ چھُ اَکھ [[دٔرؠ یاو|دٔریاو]] تہٕ معاون دریاو یُس [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] مرکزی زیر انتظام علاقہٕ [[شۄپیان ضِلہٕ|شۄپیان ضِلس]] مَنٛز واقع چھُ۔<ref>{{Cite web|url=http://www.kashmirlife.net/cloud-burst-causes-flash-flood-in-shopian-62933/|title = Cloud burst causes flash flood in Shopian|date = 30 July 2014}}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]]
2bnhnf1qt5ucylkj7lc41jeb52c07dr
جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز سِیاحت
0
23007
136920
136795
2026-05-02T18:01:48Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136920
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kashmir_Spring.jpg|thumb|سونتھس منٛز [[وادی کٔشیٖر|وادی کشمیر]]]]
[[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] چھ سیاحن پننہِ متنوع زمینک تزئین، ثقافتہٕ تہٕ موسمہٕ سٟتؠ سٟتؠ [[ہِمالیَہ|ہمالیہ]] مَنٛز مہم جو سرگرمین یَتھ کٔنؠ زن سکینگ، کوہ پیمائی، پیدل سفر، ٹریکِنٛگ تہٕ کیمپنٛگ خٲطرٕ پانس کن متوجہ کران۔ جموں و کشمیرٕک کینٛہہ اہم سِیاحتی مُقام چھ [[سِریٖنَگَر]]، یَتھ مَنٛز مشہوٗر [[ڈَل سَر|ڈل]] تہٕ مغل باغات، [[گُلمَرگ]] [[پَہَلگام|پہلگام،]] [[بھدٕرواہ|بھدٕرواہ،]] [[دؠوٕگۆل]] [[بُنٛزواہ|بُنٛزواہ،]] [[پٹنی ٹاپ]]، [[سۄنہٕ مرٕگ|سۄنہٕ مرٕگ،]] تہٕ [[جۆم]] چھِ۔ پرٛؠتھ ؤریہ چھ ساسہٕ بٔدؠ ہیٚنٛد یاتری [[ویشنو دیوی]] تہٕ [[امَرناتھ مَنٛدَر|امرناتھ]] کیٚن مُقدس جاین یوان یمن ہنٛد رِیاسَتھ چہ معیشت پؠٹھ نمایاں اثر چھُ۔<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200709130350.htm|journal=Online edition of The Hindu|title=Amarnath Board to study yatra impact on Kashmir economy|accessdate=6 June 2009|location=Chennai, India|date=13 September 2007|archivedate=9 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109091413/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200709130350.htm}}</ref>
[[وادی کٔشیٖر]] چھِ ہندوستان کین اہم سِیاحتی مُقامو مَنٛز اَکھ۔<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/004200903181221.htm|journal=Online edition of The Hindu|title=Foreign tourists flock Kashmir|accessdate=18 March 2009|location=Chennai, India|date=18 March 2009|archivedate=9 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109091716/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/004200903181221.htm}}</ref> گٗلمرٕگ، یس ہنٛدستان کس ساروٕے کھۄتہٕ مشہوٗر سکی ریزورٹ مُقامو منٛزٕ اَکھ چھ، چھ دُنؠیا ہک ساروٕیہ کھۄتہٕ تھۆد سبز گولف کورس تہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Cris Prystay|date=26 October 2007|title=Fairway to Heaven|url=https://www.wsj.com/articles/SB119332713217271534?mod=googlenews_wsj|website=The Wall Street Journal}}</ref> سِیاحت چھ پٔتمین تٔرٛہن ؤرین مَنٛز کم گٔمٕژ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Tourists arrival gives boost to J-K economy|url=http://sify.com/news/Tourists-arrival-gives-boost-to-J-K-economy-news-jm3v4cihjai.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071016/http://www.sify.com/news/Tourists-arrival-gives-boost-to-J-K-economy-news-jm3v4cihjai.html|archive-date=2011-07-16|website=Sify}}</ref>
جموں و کشمیرس مَنٛز چھ پوشن ہنٛد باغ تہٕ ژوٗنٹؠ باغ تہٕ۔ یہِ چھ سیاحن پننہ دستکٲری تہٕ [[کٲشُر شال|کٲشِرؠ شال]] باپتھ تہٕ پانس کُن متوجہ کران۔
== شُمٲلی کٔشیٖر ہِنٛد اہم خصوٗصیات ==
شمٲلی کشمیر چھ ہنٛدستان کہ زیر انتظام مرکزی زیر انتظام علاقہٕ جموں و کشمیرک اَکھ علاقہٕ یس پننہِ شاندار مناظر، بھرپوٗر ثقافتی ورثہٕ تہٕ قۄدرتی خوبصوٗرتی خٲطرٕ مشہوٗر چھ۔
=== بنٛگس وادی ===
ہریلہ بالن، آبہٕ شارن تہٕ مٲدانن درمیان چھ جموں و کشمیر کس کۄپووڑس مَنٛز اَکھ وادی ییٚتہ گُپن جنگلی پٲٹھؠ پکان چھٕ، پرندٕ چھ دۄہس ٹِر ٹِر کران۔ ''بنگس'' آگُر چھ سنسکرت لفظ [[وَن]] ([[وَن|بن]]) تہٕ [[گاسہٕ|گَس]] (''[[گاسہٕ]]'') پیٹھہٕ آمت۔
دوٛن حصن مَنٛز تقسیم-بۄڈ بنگس تہٕ لۄکُٹٹ بنگس وادی چھےٚ 300 کلومیٹر کس رقبس پؠٹھ پھہلتھ۔ بنگس چھ سری نگر پؠٹھ لگ بگ 150 کلومیٹر (93 میٖل) 10,000 فٹ (3,000 میٖٹَر) تھدس پؠٹھ۔
=== بھدرکالی مندر ===
ماتا بھدرکالی ہٕنٛز اَکھ پرٛانہ مورتی آیہ جموں و کشمیر کس کۄپوور ضِلہٕ کس أکس مندرس مَنٛز جموں پؠٹھ واپس اننہٕ پتہٕ ؤری وادن دوبارٕ نصب کرنہٕ۔
=== ٹِٹھہٕ وَل ===
[[ٹِٹھہٕ وَل]] چھ اَکھ لۄکٹ سرحدی گام سری نگر پؠٹھہٕ لگ بگ 171 کلومیٹر دوٗر۔
=== قدیٖم ستوپا پریہاسپورا ===
پارس پوٗر یا پارس پور چھ وادی [[کٔشیٖر|کشمیر]] مَنٛز سری نگر پؠٹھ 22 کلومیٹر شمال مغربس مَنٛز اَکھ لۄکٹ شَہَر۔ یہِ اوس [[جَہلَم دٔرؠ یاو|دریائے جہلم]] پؠٹھ أکس سطح مرتفعس پؠٹھ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|لَلِت ادِتیہ مُکتَپِداہن]] بناومُت۔ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|للیتادتیہ]] سٕنٛد مرنہٕ پتہٕ ہوٗر پریہاسپورن بطور رازدٲنہ حیثیت۔
=== ڈیٹھا مندر ===
لارڈ دیتھا مندر چھ سری نگر پؠٹھہٕ تَقریٖبَن 105 کلومیٹر دور أکس لۄکٹس گامس مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Detha / Daata Temple|url=https://travelthehimalayas.com/detha-daata-temple}}</ref>
== جنوٗب کٔشیٖر ہِنٛد اہم خصوٗصیات ==
=== گُلمرٕگ ===
{{Excerpt|گُلمَرگ|paragraphs=1}}
=== جۆم ===
[[File:View_of_Jammu_city_and_the_Tawi_River.jpg|thumb|جموں شہر تہٕ توی دریاوک منظر]]
{{Excerpt|جۆم|paragraphs=1}}
=== دؠوٕگۆل ===
[[File:Devigol_Bunjwah.png|thumb|دیویگول [[بُنٛزواہ|بنجواہ]] ضلع [[کَشٹٕوار|کشتوار]]]]
{{Excerpt|دیویگول|paragraphs=1}}
=== پہلگام ===
[[File:Pahalgam_Valley.jpg|thumb|پہلگامس منٛز لِدر وادی ہنٛد منظر]]
{{Excerpt|پَہَلگام|paragraphs=1}}
=== سۄنہٕ مرٕگ ===
{{Excerpt|سۄنہٕ مرٕگ|paragraphs=1}}
=== سِریٖنَگَر ===
{{Excerpt|سِریٖنَگَر|paragraphs=1}}
[[File:Srinagar_pano.jpg|thumb|سری نگر پینورما]]
[[File:Dal_Lake,_Srinagar,_Jammu_and_Kashmir.jpg|thumb|[[ڈَل سَر|ڈل جھیل]] پؠٹھ [[ڈُنٛگہٕ|ہاؤس بوٹ]]]]
=== ویٖر ناگ ===
{{Excerpt|ویٖر ناگ|paragraphs=1}}
=== گُریس ===
{{Excerpt|گُریس|paragraphs=1}}
=== دۄدٕ پٔتھٕر ===
{{Excerpt|دۄدٕ پَتٕھر|paragraphs=1}}
=== کھیٖر بھوٲنی ===
{{Excerpt|کھیٖر بھوٲنی منٛدر|paragraphs=1}}
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر مَنٛز سِیاحت]]
tr9mpgd9h612uzkqberfilipf0slt3s
گرٛوکیٖپیٖڈیا
0
25102
136906
120654
2026-05-02T17:15:03Z
آیات محراج
11062
136906
wikitext
text/x-wiki
{{ویب سایٹ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=گرٛوکیٖپیٖڈیا|logo=Logo Grokipedia.svg{{!}}class=skin-invert|logo_size=|screenshot=2025-10-28 - Grokipedia homepage.svg|caption=ہوم پیج اکتوبر 2025 منٛز|url={{URL|grokipedia.com}}|ipv6=آ|commercial=آ|registration=اختیاری|type=[[آن لائن انسائیکلوپیڈیا]]|language=انٛگریٖزؠ|country_of_origin=[[اَمریٖکہ]]|area_served=دُنیاہس منٛز|owner=[[xAI (کمپنی)|xAI]]|author=|editor=|launched={{Start date|2025|10|27}}|current_status=چالوٗ|content_license=کینٛہہ مَضموٗن چھِ [[:en:Creative Commons license#Types of License|کریٹیو کامنز BY-SA]] 4.0}}
'''گرٛوکیٖپیٖڈیا''' چھُ اَکھ [[تخلیقی مصنوعی ذہانت|اے آے]] سٟتؠ بناونہٕ آمُت [[آن لایِن اینسایکلوپیٖڈیا]] یُس xAI ہَن تیار کوٚرمُت چھُ۔ یہِ سایٹ چھِ پننِس بیٹا مرحلَس مَنٛز، یُس 27 اکتوبر 2025 لانچ اوس کرنہٕ آمُت.<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/elon-musk-launches-grokipedia-xai-wikipedia-competitor-2025-10|title=Elon Musk appears to have launched Grokipedia, a Wikipedia competitor|date=October 28, 2025|work=[[Business Insider]]|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028024045/https://www.businessinsider.com/elon-musk-launches-grokipedia-xai-wikipedia-competitor-2025-10|url-status=live}}</ref>
گرٛوکیپیٖڈیاہَس مَنٛز چھِ اندراجات [[گروک (چیٹ بوٹ)|گروک]] لینگویج ماڈلہٕ ذٔریعہٕ بناونہٕ تہٕ ترمیم کرنہٕ یِوان، حالانٛکہِ امِکؠ مواد پٲدٕ کرنَس پتہٕ چھُنہٕ صٔحیٖح عمل پوٗرٕ پٲٹھؠ معلوٗم۔<ref name="AP-2025">{{Cite news|date=October 28, 2025|title=Elon Musk launches Grokipedia to compete with online encyclopedia Wikipedia|url=https://apnews.com/article/elon-musk-wikipedia-grok-grokipedia-4dab7c6ebb16cc7718b231adae4aac95|access-date=October 29, 2025|work=[[AP News]]|language=en}}</ref> واریاہ مَضموٗن چھِ [[وِکیٖپیٖڈیا|وِکیٖپیٖڈیاہَس]] مَضموٗنَو پؠٹھٕ درٛامٕتؠ، یِمَن مَضموٗنَن چھِ شُروٗعاتَس وِزِ لَگ بَگ زَبٲنؠ سان نقل کَرنہٕ آمٕتؠ۔<ref name="Yasseri-2025">{{Cite web|last=Yasseri|first=Taha|date=October 15, 2025|title=Grokipedia: Elon Musk is right that Wikipedia is biased, but his AI alternative will be the same at best|url=https://theconversation.com/grokipedia-elon-musk-is-right-that-wikipedia-is-biased-but-his-ai-alternative-will-be-the-same-at-best-267557|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028083805/https://theconversation.com/grokipedia-elon-musk-is-right-that-wikipedia-is-biased-but-his-ai-alternative-will-be-the-same-at-best-267557|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|website=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|language=en-US}}</ref><ref name="Peters-2025">{{Cite news|last=Peters|first=Jay|date=October 28, 2025|title=Elon Musk's Grokipedia contains copied Wikipedia pages|url=https://www.theverge.com/news/807686/elon-musk-grokipedia-launch-wikipedia-xai-copied|access-date=October 28, 2025|work=[[The Verge]]|language=en-US|archive-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028052412/https://www.theverge.com/news/807686/elon-musk-grokipedia-launch-wikipedia-xai-copied|url-status=live}}</ref><ref name="NBC-2025">{{Cite news|last=Ingram|first=David|date=October 28, 2025|title=Elon Musk launches Grokipedia as an alternative to 'woke' Wikipedia|url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-launches-grokipedia-alternative-woke-wikipedia-rcna240171|access-date=October 28, 2025|work=[[NBC News]]|language=en|archive-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028065814/https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-launches-grokipedia-alternative-woke-wikipedia-rcna240171|url-status=live}}</ref> مَضموٗنَن ہیکَن نہٕ سیدِ سیود اؠڈِٹ کٔرِتھ، حالانٛکہِ انسائیکلوپیڈیاہَس مَنٛز لاگ اِن کٔرِتھ ہیکَن غلط زانکٲری دِنہٕ باپَتھ پاپ اپ فارم کہِ ذٔریعہٕ اؠڈِٹ کٔرِتھ۔ 28 اکتوبر 2025 ہس تام، سائٹ چھ ونان ز اَتھ مَنٛز چھ تَقریٖبَن 900,000 مضموٗن، سات ملین کھۄتہٕ زیادٕہ [[اَنٛگریٖزی وِکیٖپیٖڈیا]] مَضموٗنن کہ مقابلس مَنٛز۔<ref>{{Cite news|last=Bragg|first=Julianna|title=Elon Musk's Wikipedia rival site live after crashing on launch day|url=https://www.axios.com/2025/10/28/wikipedia-musk-elon-grokipedia|accessdate=October 29, 2025|journal=[[Axios (website)|Axios]]|date=October 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Wikimedia Statistics|url=https://stats.wikimedia.org/#/en.wikipedia.org/content/pages-to-date/normal%7ctable%7call%7cpage_type~content%7cmonthly|publisher=Wikimedia|quote="2025-09-01 7,067,049"}}</ref>
xAI ہٕکؠ بانی ایلن مسکن دِژ گرٛوکیٖپیٖڈیا وِکیٖپیٖڈیا کہ متبادل پٲٹھؠ پوزیشن یُس پتہٕ کِس پروپیگنڈا ختم کرِ۔<ref name="Conger-2025">{{Cite news|last=Conger|first=Kate|date=October 27, 2025|title=Elon Musk Challenges Wikipedia With His Own A.I. Encyclopedia|url=https://www.nytimes.com/2025/10/27/technology/grokipedia-launch-elon-musk.html|work=[[The New York Times]]|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028000514/https://www.nytimes.com/2025/10/27/technology/grokipedia-launch-elon-musk.html|url-status=live}}</ref>
==پس منظر==
[[ایلان مَسٕک|ایلن مسکن]] چھُ ووٚنمُت زِ [[وِکیٖپیٖڈیا]] چھُ تعصب تھاوان تہٕ قدامت پسند خبرَن سٟتؠ چھُنہٕ منصفانہٕ سلوٗک کران۔ اکتوبر 2024 مَنٛز وُچھ مسکن وُچھ وِکیٖپیٖڈیا "کھووُر پنٛکھہِ left-winged درِ کارکُنَن ہٕنٛدِ دٔسؠ قبضہٕ" تہٕ ووٚنُن لوٗکَن زِ تِم کرَن نہٕ تِمَن دان۔ سَتَمبَر 2025 مَنٛز کوٚر مسکن اعلان زِ تٔمؠ سٕنٛز کمپنی چھےٚ [[بَنٲومٕژ ذَہٲنِیَتھ]] کہ ذٔریع چلاونہٕ یِنہٕ وول اَکھ نوٚو [[اِنسایکلوپیٖڈیا]] بناوان، یَتھ عارضی طور "'''گرٛوکیٖپیٖڈیا'''" ناو چھُ۔
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:ویب سایِٹ]]
[[زٲژ:2025 واقعات]]
1za17u2ywaaqmi9a99w7oo8kd5o6g5f
136907
136906
2026-05-02T18:00:43Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136907
wikitext
text/x-wiki
{{ویب سایٹ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=گرٛوکیٖپیٖڈیا|logo=Logo Grokipedia.svg{{!}}class=skin-invert|logo_size=|screenshot=2025-10-28 - Grokipedia homepage.svg|caption=ہوم پیج اکتوبر 2025 منٛز|url={{URL|grokipedia.com}}|ipv6=آ|commercial=آ|registration=اختیاری|type=[[آن لائن انسائیکلوپیڈیا]]|language=انٛگریٖزؠ|country_of_origin=[[اَمریٖکہ]]|area_served=دُنیاہس منٛز|owner=[[xAI (کمپنی)|xAI]]|author=|editor=|launched={{Start date|2025|10|27}}|current_status=چالوٗ|content_license=کینٛہہ مَضموٗن چھِ [[:en:Creative Commons license#Types of License|کریٹیو کامنز BY-SA]] 4.0}}
'''گرٛوکیٖپیٖڈیا''' چھُ اَکھ [[تخلیقی مصنوعی ذہانت|اے آے]] سٟتؠ بناونہٕ آمُت [[آن لایِن اینسایکلوپیٖڈیا]] یُس xAI ہَن تیار کوٚرمُت چھُ۔ یہِ سایٹ چھِ پننِس بیٹا مرحلَس مَنٛز، یُس 27 اکتوبر 2025 لانچ اوس کرنہٕ آمُت۔<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/elon-musk-launches-grokipedia-xai-wikipedia-competitor-2025-10|title=Elon Musk appears to have launched Grokipedia, a Wikipedia competitor|date=October 28, 2025|work=[[Business Insider]]|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028024045/https://www.businessinsider.com/elon-musk-launches-grokipedia-xai-wikipedia-competitor-2025-10|url-status=live}}</ref>
گرٛوکیپیٖڈیاہَس مَنٛز چھِ اندراجات [[گروک (چیٹ بوٹ)|گروک]] لینگویج ماڈلہٕ ذٔریعہٕ بناونہٕ تہٕ ترمیم کرنہٕ یِوان، حالانٛکہِ امِکؠ مواد پٲدٕ کرنَس پتہٕ چھُنہٕ صٔحیٖح عمل پوٗرٕ پٲٹھؠ معلوٗم۔<ref name="AP-2025">{{Cite news|date=October 28, 2025|title=Elon Musk launches Grokipedia to compete with online encyclopedia Wikipedia|url=https://apnews.com/article/elon-musk-wikipedia-grok-grokipedia-4dab7c6ebb16cc7718b231adae4aac95|access-date=October 29, 2025|work=[[AP News]]|language=en}}</ref> واریاہ مَضموٗن چھِ [[وِکیٖپیٖڈیا|وِکیٖپیٖڈیاہَس]] مَضموٗنَو پؠٹھٕ درٛامٕتؠ، یِمَن مَضموٗنَن چھِ شُروٗعاتَس وِزِ لَگ بَگ زَبٲنؠ سان نقل کَرنہٕ آمٕتؠ۔<ref name="Yasseri-2025">{{Cite web|last=Yasseri|first=Taha|date=October 15, 2025|title=Grokipedia: Elon Musk is right that Wikipedia is biased, but his AI alternative will be the same at best|url=https://theconversation.com/grokipedia-elon-musk-is-right-that-wikipedia-is-biased-but-his-ai-alternative-will-be-the-same-at-best-267557|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028083805/https://theconversation.com/grokipedia-elon-musk-is-right-that-wikipedia-is-biased-but-his-ai-alternative-will-be-the-same-at-best-267557|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|website=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|language=en-US}}</ref><ref name="Peters-2025">{{Cite news|last=Peters|first=Jay|date=October 28, 2025|title=Elon Musk's Grokipedia contains copied Wikipedia pages|url=https://www.theverge.com/news/807686/elon-musk-grokipedia-launch-wikipedia-xai-copied|access-date=October 28, 2025|work=[[The Verge]]|language=en-US|archive-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028052412/https://www.theverge.com/news/807686/elon-musk-grokipedia-launch-wikipedia-xai-copied|url-status=live}}</ref><ref name="NBC-2025">{{Cite news|last=Ingram|first=David|date=October 28, 2025|title=Elon Musk launches Grokipedia as an alternative to 'woke' Wikipedia|url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-launches-grokipedia-alternative-woke-wikipedia-rcna240171|access-date=October 28, 2025|work=[[NBC News]]|language=en|archive-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028065814/https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/elon-musk-launches-grokipedia-alternative-woke-wikipedia-rcna240171|url-status=live}}</ref> مَضموٗنَن ہیکَن نہٕ سیدِ سیود اؠڈِٹ کٔرِتھ، حالانٛکہِ انسائیکلوپیڈیاہَس مَنٛز لاگ اِن کٔرِتھ ہیکَن غلط زانکٲری دِنہٕ باپَتھ پاپ اپ فارم کہِ ذٔریعہٕ اؠڈِٹ کٔرِتھ۔ 28 اکتوبر 2025 ہس تام، سائٹ چھ ونان ز اَتھ مَنٛز چھ تَقریٖبَن 900,000 مضموٗن، سات ملین کھۄتہٕ زیادٕہ [[اَنٛگریٖزی وِکیٖپیٖڈیا]] مَضموٗنن کہ مقابلس مَنٛز۔<ref>{{Cite news|last=Bragg|first=Julianna|title=Elon Musk's Wikipedia rival site live after crashing on launch day|url=https://www.axios.com/2025/10/28/wikipedia-musk-elon-grokipedia|accessdate=October 29, 2025|journal=[[Axios (website)|Axios]]|date=October 28, 2025|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Wikimedia Statistics|url=https://stats.wikimedia.org/#/en.wikipedia.org/content/pages-to-date/normal%7ctable%7call%7cpage_type~content%7cmonthly|publisher=Wikimedia|quote="2025-09-01 7,067,049"}}</ref>
xAI ہٕکؠ بانی ایلن مسکن دِژ گرٛوکیٖپیٖڈیا وِکیٖپیٖڈیا کہ متبادل پٲٹھؠ پوزیشن یُس پتہٕ کِس پروپیگنڈا ختم کرِ۔<ref name="Conger-2025">{{Cite news|last=Conger|first=Kate|date=October 27, 2025|title=Elon Musk Challenges Wikipedia With His Own A.I. Encyclopedia|url=https://www.nytimes.com/2025/10/27/technology/grokipedia-launch-elon-musk.html|work=[[The New York Times]]|archive-date=October 28, 2025|access-date=October 28, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251028000514/https://www.nytimes.com/2025/10/27/technology/grokipedia-launch-elon-musk.html|url-status=live}}</ref>
==پس منظر==
[[ایلان مَسٕک|ایلن مسکن]] چھُ ووٚنمُت زِ [[وِکیٖپیٖڈیا]] چھُ تعصب تھاوان تہٕ قدامت پسند خبرَن سٟتؠ چھُنہٕ منصفانہٕ سلوٗک کران۔ اکتوبر 2024 مَنٛز وُچھ مسکن وُچھ وِکیٖپیٖڈیا "کھووُر پنٛکھہِ left-winged درِ کارکُنَن ہٕنٛدِ دٔسؠ قبضہٕ" تہٕ ووٚنُن لوٗکَن زِ تِم کرَن نہٕ تِمَن دان۔ سَتَمبَر 2025 مَنٛز کوٚر مسکن اعلان زِ تٔمؠ سٕنٛز کمپنی چھےٚ [[بَنٲومٕژ ذَہٲنِیَتھ]] کہ ذٔریع چلاونہٕ یِنہٕ وول اَکھ نوٚو [[اِنسایکلوپیٖڈیا]] بناوان، یَتھ عارضی طور "'''گرٛوکیٖپیٖڈیا'''" ناو چھُ۔
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:ویب سایِٹ]]
[[زٲژ:2025 واقعات]]
4euxkba7r3vbi270pmss96bt8yw3fqp
سۄکھٕ ناگ آرٕ
0
25697
136939
122828
2026-05-03T09:26:39Z
آیات محراج
11062
136939
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river|name=Sukhnag River. سۄکھٕ ناگ آرٕ|name_other=|name_etymology=River of Happiness
<!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=Sukhnag River PETH Makhama (cropped).jpg|image_size=|image_caption=|map=|map_size=|map_caption=|pushpin_map=|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=<!---------------------- LOCATION -->|subdivision_type1=مُلُک|subdivision_name1=ہِندوستان|subdivision_type2=رِیاستھ|subdivision_name2=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]|subdivision_type3=علاقہٕ|subdivision_name3=[[وادی کشمیر]]|subdivision_type4=ضِلہٕ|subdivision_name4=[[بَڈگوم ضِلہٕ|بڈگام]]|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=اشتر ناگ تہٕ شیٖن مہنیو گلیشیر|source1_location=[[توسہٕ مٲدان]]|source1_coordinates=|source1_elevation=|mouth=[[وؠتھ]]|mouth_location=|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|progression=|river_system=دریائے سندھ نظام|basin_size=400 Km|tributaries_left=دم دم کۄل،
دمامم کۄل،
کنگ ناگ کۄل|custom_label=|custom_data=|extra=|cities=[[بیٖرُو]]|landmark=سۄکھٕ ناگ آرٕ وادی|etymology=[[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] سۄکھ <br> [[ناگ]] <br> آرٕ مطلب دٔرؠ یاو}}
'''سۄکھٕ ناگ آرٕ''' چھُ [[ہِندوستان]] کس مرکزی زیر انتظام علاقہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] کس [[وادی کٔشیٖر|وادی کشمیر]] کس [[بَڈگوم ضِلہٕ|بَڈگوم ضِلس]] مَنٛز واقع [[جَہلَم دٔرؠ یاو|دریائے جہلم]] اہم سہارٕ دٔریاون مَنٛز اَکھ۔ یہِ چھ [[پیر پنجال رینج]] کس [[توسہٕ مٲدان]] کس مقامس پؠٹھ شۆروٗع گژھان تہٕ امچ زیچھر چھ {{cvt|54|km}} (34 میٖل) ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Tributaries of Jhelum river|url=http://www.ifckashmir.com/Listoftributaries.pdf|access-date=24 January 2021|website=ifckashmir.com}}</ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:بَڈگام ضِلہٕ]]
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]]
dpgogv779nriwiqwmmpcliapizpucry
زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو
14
25698
136941
122799
2026-05-03T09:27:22Z
آیات محراج
11062
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
122799
wikitext
text/x-wiki
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر]]
7ed1px2pymqk4kzwpq9vje19h9ypthd
کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام
0
27089
136956
131608
2026-05-03T10:19:09Z
آیات محراج
11062
136956
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
lw06z11llb0ujm0mv34y17vl9j6v7td
136957
136956
2026-05-03T10:19:26Z
آیات محراج
11062
136957
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
brsdfnmzgn1dgd7sv7vdwakhb5ifbbo
136967
136957
2026-05-03T11:29:13Z
آیات محراج
11062
136967
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
ms38p00a2onvsau1tg0xv1yc37t158o
136970
136967
2026-05-03T11:43:51Z
آیات محراج
11062
136970
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''{{Efn|content=یہِ چھُنہٕ کی بورڈن مَنٛز دٔستیاب کینٛہہ، اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ کٔرِو کاپی یہِ <br/> ٟ}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
5oq3fghq432e1wba0pc8pt778u0ara5
136971
136970
2026-05-03T11:45:05Z
آیات محراج
11062
136971
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''{{Efn|content=یہِ چھُنہٕ کی بورڈن مَنٛز دٔستیاب کینٛہہ، اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ کٔرِو کاپی یہِ ٟ}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
6gtl4lmi887ya7084zdiugo1ehwfefr
136972
136971
2026-05-03T11:46:31Z
آیات محراج
11062
136972
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''{{Efn|content=یہِ چھُنہٕ الگ پٲٹھؠ کی بورڈن مَنٛز دٔستیاب کینٛہہ، اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ کٔرِو کاپی یہِ
ٟ}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
0whi1wyohw2sxd1j6oyxzdulijnbaz8
136973
136972
2026-05-03T11:50:14Z
آیات محراج
11062
136973
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
ms38p00a2onvsau1tg0xv1yc37t158o
136974
136973
2026-05-03T11:58:15Z
آیات محراج
11062
136974
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = palegreen
| تَصویٖر_تَفصیٖل = کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام مَنٛز کٲشُر لفٕظ
}}
'''کٲشُر لِکھٲرؠ''' یا '''کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام''' چھُ بدلٲوِتھ [[فارسی اَچھَر|فارسی عربی لِکھٲرؠ]] نِظامُک حَوالہٕ دِوان۔
==تَوٲریٖخ==
کٲشرِ زبان ٲس 8 مہِ صدی عیسوی پؠٹھٕ رؠوٲیتی طور [[شاردا لِکھأرؠ نِظام|شاردا لِکھأرؠ نِظامس]] مَنٛز لؠکھنہٕ یِوان۔ 8 مہِ تہٕ 20 مہِ صدی عیسوی ہٕنٛدِس گۄڈٕنِکِس ژوٗرِمِس درمِیان اوس شاردا کٔشیٖر مَنٛز [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرت]] تہٕ کٲشُر خٲطرٕ نُسخہٕ تہٕ ادبی پٲداوارُک بُنیٲدی لِکھٲرؠ نِظام۔ 19مہِ صٔدی عیسوی مَنٛز کٲشِرؠ لیکھنہٕ خٲطرٕ [[فارسی اَچھَر|فارسی رسم الخطُک]] بڑوُن اِستِمال تہٕ [[دیوناگری لِکھٲرؠ نِظام|دیوناگری]] تہٕ [[ٹکری لِکھٲرؠ نِظام|ٹکری]] ہِوؠن باقٕے برہمی لِکھٲرؠ نِظامو ہٕنٛدِ بڑنہٕ سٟتؠ گٔیہِ شاردُک اِستِمال واریاہ کم۔ شاردا لِکھٲرؠ نِظام چھُنہٕ جدید کٲشِر لیکھنہٕ خٲطرٕ ناکٲفی تِکیازِ اَتھ مَنٛز چھُنہٕ کٲشرؠن آواز ہٕنٛز نمایندگی کرنہٕ خٲطرٕ کٲفی نشانہٕ کینٛہہ۔ شاردُک جدید اِستِمال چھُ کٲشرؠن پنڈتن ہٕنٛزن مذہبی رسمن تہٕ [[زاتُک]] رسمن محدوٗد۔
از کل چھَ کٲشرؠ زَبان بنیادی طور فارسی عربی زبانؠ مَنٛز لیکھنہٕ یوان (کینہہ ترمیم کٔرِتھ مثلن کٲشرؠ آواز چہ نمایندگی کرنہٕ خٲطر نَوؠن علامتن مَنٛز اِضافہٕ)۔ فارسی عربی لِکھٲرؠ مَنٛز لیکھنہٕ آمژن زبانن مَنٛز چھےٚ '''کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام''' تمن مَنٛز اَکھ لِکھٲرؠ نِظام یم باقاعدگی سان تمام [[أرؠ اَچھَر|أرؠ]] آوازن ہِنٛز نشاندہی کران چھہِ۔ کٲشُر فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظام چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر حکوٗمت]] تہٕ [[جموں اینڈ کشمیر اکیڈیمی آف آرٹ کلچر اینڈ لینگویجز|جموں و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ، کلچر اینڈ لینگویجز]] طرفہٕ کٲشرِ زبانہِ ہُنٛد سرکٲرؠ لِکھٲرؠ نِظام تسلیٖم کرنہٕ یِوان۔<ref>{{Cite book|last=Kaw|first=M.K|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&pg=PP1|title=Kashmir and {{sic|It|'s|nolink=y}} People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|publisher=A.P.H. Publishing Corporation|year=2004|isbn=9788176485371|pages=303–304}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mahapatra|first=B.P|url=https://books.google.com/books?id=yU8nq-C6wnoC|title=The Written Languages of the World: A Survey of the Degree and Modes of Use : India : Book 1 Constitutional Languages|publisher=Presses Université Laval|year=1989|isbn=9782763771861|pages=270}}</ref><ref>{{Cite web|title=Braj B. Kachru: An Introduction to Spoken Kashmiri|url=http://www.koshur.org/SpokenKashmiri/Introduction/index.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spoken Kashmiri: A Language Course|url=http://www.koshur.org/Kashmiri/introduction.html|website=www.koshur.org|access-date=2020-04-30}}</ref>
==اَچھَر==
کٲشُر فارسی عربی رسم الخط چھُ فارسی حروف تہجی پؠٹھٕ کڑنہٕ آمُت۔ کٲشرِ فارسی عربی رسم الخطس مَنٛز چھہ نہ تِمن ہُنٛد تلفظ فارسی عربی رسم الخطس نشہِ کانٛہہ فرق آسان، صرف حرفس [[ژ]]{{Efn|content=ژ چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ مَنٛز ج پٲٹھؠ پرنہٕ یِوان مِثال ٹیلی وِجَن چھُ ٹیلی ویژن پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان.}}، یُس /ʒ/ بجایہ /t͡s/ تلفظ یوان چھُ۔ تاہم چھہ کٲشُر زَبان ہُنٛد آواز باقی فارسی عربی رسم الخط کھۄتہٕ نمایاں طور بۆڈ یا [[جۆنوٗبی ایشیا|جنوبی ایشیا]] فارسی عربی لِکھٲرؠ نِظامو کھۄتہٕ زیٛادٕ۔ کٲشرِس مَنٛز چھِ 17 [[أرؠ اَچھَر]]، حرف (الف، واو، یے) یا دۄشوٕے سٟتؠ ہاونہٕ آمٕتؠ چھِ۔ کٲشرِس مَنٛز چھُ رؠواج زِ زیٛادٕ تر أرؠ اَچھَر چھِ پرؠتھ ساتہٕ لیکھنہٕ یِوان۔
===[[زٔرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
|کٲشِرؠ اَچھَر
! colspan="2" | ناو
! لاطیٖنی حَرف گَردٲنی
! بَینُل اَقوٲمی آواز نِشان
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ب]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بے}}}}
| ''bē''
| ''b''
| {{IPA|[b]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[پ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پے}}}}
| ''pē''
| ''p''
| {{IPA|[p]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|پھَ}}}}
| ''pha''
| ''ph''
| {{IPA|[pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ت]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تے}}}}
| ''tē''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|تھَ}}}}
| ''tha''
| ''th''
| {{IPA|[tʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ٹ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹے}}}}
| ''ṭē''
| ''ṭ''
| {{IPA|[ʈ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ٹھَ}}}}
| ''ṭha''
| ''ṭh''
| {{IPA|[ʈʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ث]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ثے}}}}
| ''sē''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ج]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|جیٖم}}}}
| ''jīm''
| ''j''
| {{IPA|[d͡ʒ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[چ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چیٖم}}}}
| ''chīm''
| ''ch''
| {{IPA|[t͡ʃ]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|چھَ}}}}
| ''chha''
| ''chh''
| {{IPA|[t͡ʃʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ح]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| حَے}}}}
| ''hay''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[خ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|خَے}}}}
| ''khay''
| ''kh''
| {{IPA|[x], [kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[د]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|دال}}}}
| ''dāl''
| ''d''
| {{IPA|[d]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڈ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڈال}}}}
| ''ḍāl''
| ''ḍ''
| {{IPA|[ɖ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ذ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ذال}}}}
| ''zāl''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ر]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|رے}}}}
| ''rē''
| ''r''
| {{IPA|[r]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ڑ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ڑے}}}}
| ''ṛē''
| ''ṛ''
| {{IPA|[ɽ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ز]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|زے}}}}
| ''zē''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ژ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژے}}}}
| ''tsē''
| ''ts''
| {{IPA|[t͡s]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ژھَ}}}}
| ''tsha''
| ''tsh''
| {{IPA|[t͡sʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[س]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|سیٖن}}}}
| ''sīn''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ش]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|شـیٖـن}}}}
| ''shīn''
| ''sh''
| {{IPA|[ʃ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ص]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|صۄاد}}}}
|''sọ̄d''
| ''s''
| {{IPA|[s]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ض]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ضۄاد}}}}
|''zọ̄d''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ط]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|طۄے}}}}
|''tọy''
| ''t''
| {{IPA|[t]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ظ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ظۄے}}}}
|''zọy''
| ''z''
| {{IPA|[z]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ع]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|عٲن}}}}
| ''ạ̄n''
| '' – ''
| {{IPA|[∅]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[غ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|غٲن}}}}
| ''gạ̄n''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ف]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|فے}}}}
| ''fē''
| ''f''
| {{IPA|[f], [pʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ق]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|قاف}}}}
| ''qāf''
| ''q''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ک]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|كیٖف}}}}
| ''kīf''
| ''k''
| {{IPA|[k]}}
|-
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھ}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|کھَ}}}}
| ''kha''
| ''kh''
| {{IPA|[kʰ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[گ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|گاف}}}}
| ''gāf''
| ''g''
| {{IPA|[ɡ]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ل]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لام}}}}
| ''lām''
| ''l''
| {{IPA|[l]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[م]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|میٖم}}}}
| ''mīm''
| ''m''
| {{IPA|[m]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ن]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن}}}}
| ''nūn''
| ''n, ̃ ''
| {{IPA|[n] , [◌̃]}}
|-
|
{{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ں]]}}}}
|{{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|نوٗن غۄنَہ}}}}
|''nūn gọnā''
|'' ̃''
|{{IPA|[◌̃]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[و]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|واو}}}}
| ''wāw''
| ''v/w''
| {{IPA|[w]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ہ]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|ہے}}}}
| ''hē''
| ''h''
| {{IPA|[h]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ی]]}}}}, {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ے]]}}}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|لۄکُٹ یے}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|بۆڈ یے}}}}
| ''lọkuṭ yē'', ''boḍ yē''
| ''y''
| {{IPA|[j]}}
|-
| {{lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق|[[ؠ]]}}}}{{Efn|content=یہِ لفٕظ چھُ کی بورڈس مَنٛز اُکُے اَچھَر یُس اندس پؠٹھ تالٕرؠ آواز چھِ کڑان تہٕ مَنٛزس گول یایچ مِثال کُلؠ تہٕ کُلؠن مگر یہِ اوس جی بورڈس مَنٛز غلطی سٕتؠ پشتوٗ لفٕظ ۍ اِستِمال کَرنہٕ یِوان یُس ؤنکینس ٹھیٖکھ سپُد مگر واریاہ ترجُمہٕ ایپ چھَ ؤنؠ تہٕ یۄہَے اَچھَر اِستِمال کَران یُس وارٕ وارٕ ٹھیٖکھ سپدان چھُ تہٕ کٲشِرؠ وِکیٖپیٖڈیاہس مَنٛز چھُ غلطی باٹ یہِ پانَے ٹھیٖکھ کران تہٕ بدلاوان ؠ سٕتؠ.
[[ZWNJ]] یَس سٟتؠ امہِ اچھرُک اِستِمال}}
| {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| گول یایُگ}}}}, {{Lang|ks|{{عالمی نَستالیٖق| تالٕرؠ}}}}
| ''gōl yāyuk'', ''tālür' ''
| ''ya'', '' ' ''
| {{IPA|[ʲa]}}, {{IPA|[ʲ]}}
|}
===[[أرؠ اَچھَر]]===
{| class="wikitable"
! ناو
! rowspan=2 |Final vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |Medial vowel glyph <br> <small>(vowel and<br/>letters ''bē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ب}}<br>and ''rē'' {{#invoke:lang|lang|ks|ر}})</small>
! rowspan=2 |گۄڈٕ حرف
آکار
! rowspan=2 | IPA
! rowspan=2 | نقل اَچھَر<ref>{{ویب حَوالہٕ |url=https://kashmiridictionary.org/%c8%a7r%e2%81%b1-achar-_-vowels/ |title=Archived copy |access-date=2026-02-13 |archive-date=2024-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214151408/https://kashmiridictionary.org/%C8%A7r%E2%81%B1-achar-_-vowels/ |url-status=dead }}</ref>
! rowspan=2 |یوٗنیکوڈ
! colspan="3" | مِثال <ref name="dictionary"/>
|-
! کٲشُر
! کٲشُر لفٕظ
! IPA
! مطلب
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زَبَر}}}}</span><br>''zabar''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ہ، ـہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَہ / ـبَہ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–َ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بَـ / ـبَـ / رَ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَ}}}}
| {{IPA|[a]}}
| ''a''
| [[:wiktionary: َ|U+064E]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اَپُز}}}}<br><small>apuz</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پَلَو}}}}<br><small>palav</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /apuz/}}<br><br> {{IPA| /palaʋ/}}
| Lie<br><br>Garments, clothes
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| مَد}}}}</span><br>''mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|با / ـبا / را}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آ}}}}
| {{IPA|[aː]}}
| ''ā''
| [[:wiktionary: آ|U+0622]]<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|آب}}}}<br><small>āb</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پان}}}}<br><small>pān</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /aːb/}}<br><br> {{IPA| /paːn/}}
| Lie<br><br>Body
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ}}}}</span><br>''amālü''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ / ـٔہ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔہ / ـبٔہ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٔ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٔـ / ـبٔـ / رٔ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أ}}}}
| {{IPA|[ə]}}
| ''ạ'', ''ö'', ''ȧ''
| [[:wiktionary: أ|U+0623]]<br>[[:wiktionary: ٔ|U+0654]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|أچھ}}}}<br><small>ạchh</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گٔر}}}}<br><small>gạr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ət͡ʃʰ/}}<br><br> {{IPA| /ɡər/}}
| Eye<br><br>Clock, watch
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| اَمالہٕ مَد}}}}</span><br>''amālü mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٲ / ـبٲ / رٲ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲ}}}}
| {{IPA|[əː]}}
| ''ạ̄'', ''ȫ'', ''ä''
| [[:wiktionary: ٲ|U+0672]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٲس}}}}<br><small>ạ̄s</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دٲن}}}}<br><small>dạ̄n</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /əːs/}}<br><br> {{IPA| /d̪əːn/}}
| Mouth<br><br>Pomegranate
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| زیر}}}}</span><br>''zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ / ـہِ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہِ / ـبہِ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ِ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بِـ / ـبِـ / رِ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِ}}}}
| {{IPA|[i]}}
| ''i'', ''í''
| [[:wiktionary: ِ|U+0650]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اِنسان}}}}<br><small>insān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سِر}}}}<br><small>sir</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /insaːn/}}<br><br> {{IPA| /sir/}}
| Human being<br><br>Secret
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ زیر}}}}</span><br>''kashi zēr''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ی}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بی / ـبی / ری}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیٖـ / یٖـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٖـ / ـبیٖـ / ریٖـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖـ / ای }}}}
| {{IPA|[iː]}}
| ''ī''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٖ|U+0656]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٖمان}}}}<br><small>īmān</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سیٖر}}}}<br><small>sīr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|وَردی}}}}<br><small>wardī</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /iːmaːn/}}<br><br> {{IPA| /siːr/}}<br><br> {{IPA| /ʋard̪iː/}}
| Faith<br><br>Brick<br><br>Uniform
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| سایہِ}}}}</span><br>''sāyi''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ / ـہٕ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ / ـبہٕ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٕ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٕـ / ـبٕـ / رٕ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|إ}}}}
| {{IPA|[ɨ]}}
| ''ü'', ''ụ'', u', ''ι''
| Initial:<br>[[:wiktionary: إ|U+0625]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٕ|U+0655]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٕ}}}}<br><small>bü</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|کٔدٕل}}}}<br><small>kạdül</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /bɨ/}}<br><br> {{IPA| /kəd̪ɨl/}}
| I<br><br>Bridge
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| سایہِ مَد}}}}</span><br>''sāyi mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ / ـہٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بہٟ / ـبہٟ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ٟ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بٟـ / ـبٟـ / رٟ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ٳ}}}}
| {{IPA|[ɨː]}}
| ''ǖ'', ''ụ̄'', ū'
| Initial:<br>[[:wiktionary: ٳ|U+0673]]<br>Medial and Final:<br>[[:wiktionary: ٟ|U+065F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|تٟر}}}}<br><small>tǖr</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|خٟمہٕ}}}}<br><small>khǖmü</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /t̪ɨːr/}}<br><br> {{IPA| /xɨːmɨ/}}
| Cold<br><br>Tent
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| پیش}}}}</span><br>''pēsh''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ / ـُہ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُہ / ـبُہ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|–ُ }}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بُـ / ـبُـ / رُ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اُ}}}}
| {{IPA|[u]}}
| ''u''
| [[:wiktionary: ُ|U+064F]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پُج}}}}<br><small>puj</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /pud͡ʒ/}}
| Butcher
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| کَشہِ واوُک}}}}</span><br>''kashi wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـوٗ / وٗ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بوٗ / ـبوٗ / روٗ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اوٗ}}}}
| {{IPA|[uː]}}
| ''ū''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٗ|U+0657]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|پوٗت}}}}<br><small>pūt</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /puːt̪/}}
| Chick
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ واوُک}}}}</span><br>''nīmü wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۆ / ۆ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۆ / ـبۆ / رۆ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۆ}}}}
| {{IPA|[o]}}
| ''o'', ''ó''
| [[:wiktionary: ۆ|U+06C6]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|دۆب}}}}<br><small>dob</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /d̪ob/}}
| Washerman
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| واوُک}}}}</span><br>''wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـو / و}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بو / ـبو / رو}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|او}}}}
| {{IPA|[oː]}}
| ''ō''
| [[:wiktionary: و|U+0648]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مور}}}}<br><small>mōr</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /moːr/}}
| Peacock
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{Uninastaliq| لٔٹؠ واوُک}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄ / ۄ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄ / ـبۄ / رۄ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄ}}}}
| {{IPA|[ɔ]}}
| ''ọ'', ''ŏ''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|گۄلاب}}}}<br><small>gọlāb</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /ɡɔlaːb/}}
| Rose
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| لٔٹؠ واوُک مَد}}}}</span><br>''lạṭ' wāwuk mad''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـۄا / ۄا}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بۄا / ـبۄا / رۄا}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اۄا}}}}
| {{IPA|[ɔː]}}
| ''ọ̄'', ''ŏa''
| [[:wiktionary: ۄ|U+06C4]]<br>and<br>[[:wiktionary: ا|U+0627]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|سۄاد}}}}<br><small>sọ̄d</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /sɔːd̪/}}
| One and a quarter
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| نیٖمہٕ یایُک}}}}</span><br>''nīmü yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـےٚ / ـےٚ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بےٚ / ـبےٚ / رےٚ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـێـ / ێـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚـ / ـبیٚـ / ریٚـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایٚـ / اےٚ }}}}
| {{IPA|[e]}}
| ''e'', ''ë''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]<br>and<br>[[:wiktionary: ٚ|U+065A]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیٚنہِ}}}}<br><small>beni</small><br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مےٚ}}}}<br><small>me</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /beni/}}<br><br> {{IPA| /me/}}
| Sister<br><br>Me, I
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| یایُک}}}}</span><br>''yāyuk''
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـے / ے}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بے / ـبے / رے}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـیـ / یـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بیـ / ـبیـ / ریـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ایـ / اے }}}}
| {{IPA|[eː]}}
| ''ē''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ی|U+06CC]]<br>Final:<br>[[:wiktionary: ے|U+06D2]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ریش}}}}<br><small>rēsh</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /reːʃ/}}
| Beard
|-
| style="white-space:nowrap" | <span style="font-size:80%;"> {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq| گول یایُک}}}}</span><br>''gōl yāyuk''
| -
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|ـؠـ / ؠـ}}}}<br>{{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|بؠـ / ـبؠـ / رؠـ}}}}
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|اؠـ / اؠے}}}}
| {{IPA|[ʲa]}}
| ''ĕ'', ''ya''
| Initial and Medial:<br>[[:wiktionary: ؠ|U+0620]]
| {{#invoke:lang|lang|ks|{{uninastaliq|مؠقراض}}}}<br><small>mĕqrāz</small>
| style="white-space:nowrap;" | {{IPA| /mʲaqraːz/}}
| Scissors
|-
|}
ٛ تہٕ ٚ میُٛل ٛ چھُ آواز یکجہ یا نٔسؠ آواز کڑنہٕ خٲطرٕ لگان تہٕ ژھۆٹرُن ٚ چھُ آواز ژھۆٹ کرنس خٲطرٕ لگان۔
==وَرتاونُک طٔریٖقہٕ==
کٲشرِس مَنٛز چھِ نِشان اِستِمال گژھان یِم آواز پرٛؠزناونَس مَنٛز مَدَتھ کران چھِ۔
===لفٕظ دُچشمن سٟتؠ===
کٲشِرس مَنٛز چھِ واریاہ لفٕظ دُچشمن سٟتؠ رٔلِتھ نٔو آواز بناوان مثالن چ + ھ = چھ
آواز نِشان چھُ ہمیشہٕ دُچشمس پتہٕ لگان۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ دُچشمس سٟتؠ اَچھَر تہٕ آواز
! دُچشمس سٟتؠ اَچھَر !! نِشان آواز !! صٔحیٖح آواز جاے دُچشمس پتہٕ✅ !! غلط آواز جاے❌
|-
| چ + ھ = چھ || ُ َ ِ || چھُ، چھَ چھِ،چھہِ،چھُہ،چھہٕ، چھُنہٕ✅ || [[چ|چُھ، چَھ، چِھ،چھِہ،چھہُ، چُھنہٕ]]❌
|-
| ک + ھ = کھ || ِٔ ِ || کھٔ، کھِ کھَ کھُ کھٕ✅
مِثال کھِلٲڈؠ
| [[ک|کٔھ،کِھ ،کَھ]]❌
|-
| ب+ ھ = بھ || َ ِ ُ || بھِ ، بھٔ، بھُ ، بھٕ✅ || [[ب|بِھ، بُھ،بٔھ]]❌
|-
| ٹ + ھ = ٹھ || َ ِ ُ|| ٹھَ، ٹھِ،ٹھٔ✅
مِثال: ٹھَس
| [[ٹ|ٹَھ،ٹِھ ، ٹٔھ]]❌
|-
| ج+ھ || ُ ِ|| جھَ،جھِ،جھٔ،جھٕ✅|| [[ج|جَھ،جِھ،جٔھ]]❌
|-
| ت + ھ = تھ || ُُِ|| تھَ،تھِ،تھٔ،تھٕ✅
مِثال: تھٔنؠ
|[[ت|تَھ ، تٔھ]]❌
|-
| د + ھ = دھ || َِ|| دھَ،دھِ،دھُ✅|| [[د|دَھ، دِھ]]❌
|-
| پ + ھ = پھ || َُِ|| پھَ، پھِ، پھٔ، پھُ✅
مِثال:پھُل، پھَل
| [[پ|پَھ،پُھ]]❌
|-
| ژ = ژھ || َُِ|| ژھَ، ژھِ، ژھٔ،ژھٕ✅
مِثال: لَژھُل
| [[ژ|ژَھ، ژُھ،ژِھ]]❌
|}
===اَچھَر ژھۆٹ آواز سٟتؠ تہٕ ہ ہُک اِستِمال ===
ییٚلہِ آواز أکِس اَچھَر ژھۆٹ آسہِ تیٚلہِ چھُ تَتھ اندس پؠٹھ ہ لگاونہٕ یِوان سُہ چھُنہٕ ژھۆرُے لؠکھنہٕ یِوان مِثال Ba آواز ییٖنہٕ بَ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یہِ چھُ بَہ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یِوان چاہے یہِ بیٛۆن آسہِ یا لفظس سٟتؠ مگر اندس پؠٹھ مِثال پَتہٕ چھُ پَ+ت+ہٕ پٲٹھؠ لؠکھنہٕ یوان نا کہِ پَتہٕ۔ ہ چھُنہٕ ا، ر، ڑ، ز، ژ، د،ڈ،ذ ہِوؠن اَچھرَن لگاونہٕ یِوان کیٚنٛہہ یِمن پؠٹھ چھُ نِشان سیٛۆدُے لگاونہٕ یِوان مِثال ڈرٕ، گرٕ ،ژٕ .
===نِشان اِستِمال تہٕ جاے===
ہیٚرِم نِشان چھِ اَچھرس پؠٹھی لؠکھنہٕ یوان مِثال سُہ، بَہ ، تٔہ ،ۂہ مگر بۄنہٕ نِشان چھِ اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ لؠکھنہٕ یِوان مِثال تہٕ، تہِ، بہٕ۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; direction: rtl;"
|+ اَچھَر ژھۆٹ آواز یا اندس پؠٹھ آوزار
! سایہِ / نِشان !! (ہیٚرِم نِشان) لفظس مَنٛز !! لفظس اندس اَچھرس پتہٕ ہ پؠٹھ (بۄنہٕ نِشان) !! مثال
|-
| پیش ُ
| سُہ، بُہ
| -
| بُہ / بَہ
|-
| زیر ِ
| -
| بہِ ، تہِ
| بیٚیہِ / تہِ
|-
| سایہِ ٕ
| -
| بہٕ ، تہٕ
| بہٕ / تہٕ
|-
| سایہِ مَد ٟ
| -
| تہٟ ، یہٟ
| تٟر / خٟمہٕ
|-
|ٔ
|بٔہ، تٔہ
| -
|بٔہ، تٔہ
|}
== اَچھَر یُس نہٕ اَہَم کی بورڈس مَنٛز چھُنہٕ دٕستِیاب==
===سایہِ مَد===
جی بورڈ تہٕ مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی بورڈ دۄشوٕنی مَنٛز چھُنہٕ سایہِ مَد الگ شکلہِ منٛز دٔستیاب کینٛہہ
کاپی کرنہٕ خٲطرٕ.
{| class="wikitable"
|+ Methods to Enlarge "ٟ" for Copying
! Method !! Wikitext !! Rendered Result
|-
| Large Span (Cleanest) || <code><nowiki><span style="font-size: 300%; line-height: 1;">ٟ</span></nowiki></code> || <span style="font-size: 300%; line-height: 1;">ٟ</span>
|-
| Large Code Block || <code><nowiki><code style="font-size: 250%;">ٟ</code></nowiki></code> || <code style="font-size: 250%;">ٟ</code>
|-
|}
===zwnj===
{{اَہَم|zwnj}}
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ [[جی بورٛڈ|جی بورڈس]] مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کوڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ تہٕ ؠ (تالُر) سٕتؠ اِستِمال کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
[[مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی|مایکروسافٹ SwiftKey]] کی بورڈ مَنٛز چھُ zwnj دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ تھٲوِو دَبٲوِتھ '''ں اَچھَر کی''' تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو اِستِمال zwnj کٔرِتھ.
==نوٹ==
{{notelist}}
==بییٚہِ وُچھِو==
*[[شاردا لِکھٲرؠ نِظام]]
*[[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]]
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
tvwgvbo65l16uaryavdmdeiilv6gq6j
کُمیل نانجِیانی
0
29252
136922
136226
2026-05-02T18:01:59Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136922
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}
'''کُمیل علی نانجِیانی''' (زامُت 2 مئی 1978) چھُ اَکھ پٲکِستٲنؠ تہٕ امریکی سٹینڈ اپ کامیڈین، اداکار، پروڈیوسر تہٕ سکرین رایٹر۔ تٔمؠ سٕنٛدؠن تعٲریفن مَنٛز چھُ اکیڈمی ایوارڈ، گولڈن گلوب ایوارڈ تہٕ زٕ ایمی ایوارڈن خٲطرٕ نامزدگی علاوٕ سکرین ایکٹرز گلڈ ایوارڈ شٲمِل۔ 2018 مَنٛز دِیُٛت ٹایِم میگزینَن سُہ دُنؠیا کیٚن 100 سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بااثر لوٗکَن مَنٛز اَکھ قرار۔<ref>{{Cite magazine|url=https://time.com/collection/most-influential-people-2018/|title=The 100 Most Influential People in the World|magazine=Time|language=en-us|access-date=January 18, 2019|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527160742/https://time.com/collection/most-influential-people-2018/|url-status=live}}</ref>
== شُروٲتی زِنٛدگی ==
[[کَرٲچی]] کِس أکِس [[سِندھی لوٗکھ|سندھی]] [[شیعہ]] مُسلِم خاندانَس مَنٛز زامُت نانجیانی، چھُ دۄیو نیٚچوؠو مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛۆٹھ۔ أمؠ کٔر سینٹ ماییِکل کانوینٹ سکول تہٕ کراچی گرامر سکوٗلَس مَنٛز تٔعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ تٔمؠ شرمین عبید چناے یَس سٟتؠ تٲلیٖم حٲصِل کٔر۔ 18 وُہُر مَنٛز گوٚو سُہ گرِنیل کالجَس خٲطرٕ [[اَمریٖکہ|امریکہ]] منتقل، تہٕ 2001 تام کٔرٕن کمپیوٹر ساینس تہٕ فلسفَس مَنٛز ڈبل میجر حٲصِل، ییٚمہِ پتہٕ تٔمؠ شِکاگوَس مَنٛز سٹینڈ اپ کامیڈی شۆروٗع کٔر۔
== ذٲتی زِندگی ==
نانجِیانی یَن کوٚر 2007 تَس مَنٛز مصنف تہٕ پروڈیوسر [[ایملی وی گورڈن|ایملی وی گورڈنَس]] سٟتؠ خانٛدر، تہٕ تِم چھِ لارچمونٹ، [[لاس ایٚنٛجلِس|لاس اینجلسَس]] مَنٛز روزان۔ أکِس شیعہ خاندانَس مَنٛز پرؤرش کٔرمٕژ مگر وۄنؠ چھُ اَکھ [[ناستؠکھ]] ، نانجِیانی چھُ اَکھ شوقیٖن ویٖڈیو گیمر تہِ۔ أمؠ چھِ امریکی امیگریشن پالیسیَن خٕلاف کتھ کٔرمٕژ، یِم تٔمِس گرین کارڈ حٲصِل کرنَس مَنٛز درپیش چیلنجن ہُنٛد ذکر چھُ۔ 2026 ہَس مَنٛز کٔر تٔمؠ باقی مشہوٗر شخصیاتَن سٟتؠ سٟتؠ جارحانہ امیگریشن نٲفذ کرنَس خَلاف احتجاج۔ نَوَمبَر 2023 ہَس مَنٛز کوٚر تٔمؠ اعلان زِ سُہ کرِ پننہِ لارگو شو پؠٹھٕ آمدٕ ڈاکٹرز ود آوٹ بارڈرزَس [[غزہ جنٛگ|غزہ جنگَس]] مَنٛز تِہنٛزِ کامہِ باپتھ دان۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:پٲکِستٲنؠ لوٗکھ]]
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
em2mydo04da7s0dln3gyc35v9tghqts
رُکُن:Nadeemulhaqmir-bot/log/2026/5
2
29410
136926
136839
2026-05-02T18:02:19Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ اَز دۄہُک لاگ مَحفوٗظ کَران.
136926
wikitext
text/x-wiki
==1-5-2026==
==== [[شہلا رَشیٖد]] - ([[Special:Diff/136833|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki>
# <nowiki> انسان </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسان</nowiki>
# <nowiki> انسانی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسٲنی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> شُروٗع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> گۄڈٕنیُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki>
# <nowiki> يٖ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یٖ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> یوٗنیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[ڈیبورا گرٛووَر]] - ([[Special:Diff/136834|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ج. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ج۔</nowiki>
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)]] - ([[Special:Diff/136835|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مجموعی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُنی</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ٕ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٕ۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (اِشارٕ صَفہٕ)]] - ([[Special:Diff/136836|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (شاہزٲدؠ رِیاسَتھ)]] - ([[Special:Diff/136837|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> حکوٗمت </nowiki><b> -> </b><nowiki>حوٚکوٗمَتھ</nowiki>
# <nowiki> رِیاسَت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٘ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٚ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (رِیاسَتھ)]] - ([[Special:Diff/136838|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> رِیاسَت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتہِ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتہِ</nowiki>
# <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٘ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٚ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==2-5-2026==
==== [[گرٛوکیٖپیٖڈیا]] - ([[Special:Diff/136907|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ت. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ت۔</nowiki>
==== [[ڈِک-ڈِک]] - ([[Special:Diff/136908|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki>
==== [[اٹلانٹا]] - ([[Special:Diff/136909|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
==== [[کانیے ویسٹ]] - ([[Special:Diff/136910|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[بُتہٕ راتھ]] - ([[Special:Diff/136911|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھَ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
==== [[پٲکِستان]] - ([[Special:Diff/136912|فَرَق]]) ====
# <nowiki> محیط </nowiki><b> -> </b><nowiki>پھٔہلِتھ</nowiki>
==== [[نار]] - ([[Special:Diff/136913|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ێ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یٚ</nowiki>
==== [[وولوف زَبان]] - ([[Special:Diff/136914|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
==== [[ڈاکار]] - ([[Special:Diff/136915|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
==== [[سینیگال]] - ([[Special:Diff/136916|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> آزادی </nowiki><b> -> </b><nowiki> آزادی</nowiki>
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> گھرٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>گرٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[سینیگال دٔرؠیاو]] - ([[Special:Diff/136917|فَرَق]]) ====
# <nowiki> میل </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖل</nowiki>
==== [[منوہر کول]] - ([[Special:Diff/136918|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ستمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَتَمبَر</nowiki>
# <nowiki> سری نگرس </nowiki><b> -> </b><nowiki>سِریٖنَگرَس</nowiki>
# <nowiki> شُروٗع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مجموعہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُن</nowiki>
# <nowiki> مجموعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُن</nowiki>
# <nowiki> مجموعن </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُنن</nowiki>
# <nowiki> ہندوستٲنی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اداکار]] - ([[Special:Diff/136919|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز سِیاحت]] - ([[Special:Diff/136920|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
==== [[مایکَل جیکسَن]] - ([[Special:Diff/136921|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
==== [[کُمیل نانجِیانی]] - ([[Special:Diff/136922|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
==== [[سٹیو جابز]] - ([[Special:Diff/136923|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
==== [[ٹیلی وِجَن]] - ([[Special:Diff/136924|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
==== [[لانٛگُر (کشیٖر ہُینٛد)]] - ([[Special:Diff/136925|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
64l7actsvlzqw4ze6z4pnmdvforc6jh
منوہر کول
0
29411
136918
136856
2026-05-02T18:01:38Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136918
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
منوہر کول (1925–1999) اوس اَکھ ہِندوستٲنؠ [[مُصَوِر]] تہٕ [[فَن]] ہُنٛد [[تَوٲریٖخ دان]] یُس ہِندوستٲنؠ جمالیاتَس پؠٹھ پنِنہِ جذبٲتی [[ہِمالیَہ|ہمالیٲیی]] منظرن تہٕ تحریرن خٲطرٕ زاننہٕ چھُ یِوان۔ [[سِریٖنَگَر|سرینگر]]، کشمیرس مَنٛز زامُت، أمؠ کوٚر آزٲدی پتہٕ ہِندوستٲنؠ فنَس مَنٛز نُمایا کِردار ادا۔<ref name=":2">{{Cite web|title=Artists Collection|url=https://sites.google.com/view/ngmaindia/collection/artists-collection/k-artists-list|website=National Gallery of Modern Art}}</ref> أمؠ سٕنٛزِ تصویٖرٕ چھِ بَڑؠن سۆمبرُنن مَنٛز تھاونہٕ آمٕژ، یِمَن مَنٛز نیشنل گیلری آف ماڈرن آرٹ، للِت کلا اکیڈمی، آل انڈیا فاین آرٹس اینڈ کرافٹس سوسایٹی (اے آئی ایف اے سی ایس)، تہٕ مُختٔلِف ذٲتی سۆمبرُن شٲمِل چھِ۔
==شُروٲتی زِندگی تہٕ تٲلیٖم==
منوہر ناتھ کول زاو 21 سَتَمبَر 1925 [[سِریٖنَگَر|سرینگر]]، ہندوستانس مَنٛز أکِس کٲشِرؠ پنڈت خاندانس مَنٛز۔ تمہِ پاننٲو پتہٕ منوہر کول پَنٕنہِ فَن کارانہٕ تہٕ ادبی پہچان ، سُہ ناو ییمہِ تحت أمہِ سٕنٛزٕ تمام اَہم کامہِ چھاپنہٕ تہٕ نُمٲیِش كرنہٕ آیہِ ۔ أمؠ سُنٛد مول، پروفیسر کانت کول، اَکھ سؠٹھاہ عٲلِم تہٕ روٗحٲنی شخصیت۔ جموں و کشمیرَس مَنٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کَرن والؠن گۄڈنِکؠو لوٗکَن مَنٛز شٲمِل- ممکنہٕ پٲٹھؠ 1918 ہَس آس پاس کلکتہ یوٗنِوَرسِٹی پؠٹھٕ — پروفیسر۔ کولن اوس ایس پی کالج، سِریٖنَگرَس مَنٛز انگریزی ادب پرناوان، ییٚتہِ تٔمؠ لائبریرین سٕنٛدِ حشیتہٕ تہِ کٲم کٔرِتھ ادارٕچ کتابن تہٕ قلمی نسخن ہُنٛد سۆمبرُن تیار کران اوس۔ پتہٕ روٗد أمہِ دِلہِ ہندستان ٹایمزَس مَنٛز لائبریرین ہُنٛد عہدٕ حٲصِل۔ ادبس تہٕ فلسفس مَنٛز تٔمؠ سٕنٛدِ وسرجن کٔر منوہر کول سٕنٛز فکری تہٕ فَن کارانہٕ ترقی پوٗرٕ پٲٹھؠ مُتٲثِر۔ کول سٕنٛز ابتدٲیی تٲلیٖم گٔیہِ برطانوی ہندوستان کِس پنجاب علاقس (وۄنؠ پاکستانَس مَنٛز) کِس گُجرانوالہ کِس گروکل سکوٗلَس مَنٛز شۆروٗع۔ اَمہِ ادارٕچ موٗل ٲس رؠوٲیتی ہِندوستٲنؠ تعلیمہِ مَنٛز تہٕ أمؠ کٔر تٔمِس مَنٛز ویدک ہیچھنٕچ تہٕ رؠوٲیتی ہِندوستٲنؠ تعلیمہِ خٲطرٕ سؠٹھاہ تعریٖف پٲدٕ۔ أمؠ ماحولَن دِژ تٔمِس مَنٛز ہِندوستٲنؠ فلسفہٕ، جمالیات، تہٕ أنٛدروٗنی نظم و ضبطٕچ پوٗرٕ وٲنسہِ تعریف پٲدٕ۔ تٔمہِ کٔر سرینگر کِس سر امر سنگھ ٹیکنیکل انسٹی ٹیوٹس مَنٛز آرٹٕچ باضٲبطہٕ تربِیت حٲصِل، ییٚتہِ تٔمہِ مُصوِری تہٕ ڈرائنگٕچ تٲلیٖم حٲصِل کٔر۔ تٔمؠ کٔر سٹی اینڈ گلڈز انسٹی ٹیوٹ (لندن یوٗنِوَرسِٹی) کِس مُصوِری مَنٛز امتحانس مَنٛز فرسٹ کلاس حٲصِل کٔرِتھ پنُن پان مٔزیٖد ممتاز ، یُس تمہِ وقتہٕ أکِس ہِندوستٲنؠ فنکار خٲطرٕ اَکھ قٲبلِ ذِکر کامیٲبی ٲس۔
==تَقسیٖم پتہٕ تہٕ شُروٲتی پیشہٕ==
1947-48 ہَس مَنٛز کٔشیٖرِ پؠٹھ قبٲیلی حملن کوٚر کول پنُن وطن ترٛٲوِتھ دِلہِ مَنٛز پنٕنؠ زِنٛدگی دُبارٕ بناونَس پؠٹھ مجبوٗر۔ حالانٛکہِ سُہ اوس أکِس خۄشحال خانٛدانَس سٟتؠ تعلق تھاوان تہٕ ٲسٕنؠ معاشیاتَس مَنٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔرمٕژ، مگر ہنگامہ آرائی سٟتؠ روٗد تٔمِس واریاہ کم۔ لۄکچارٕ پیٹھے اَکھ شوقین مصور، تٔمؠ کٔر لۄکچہٕ نوکری تہٕ ژھۄپہٕ سان پنن ابتدٲئی واٹر کلر کٕننہٕ خٲطرٕ پیش- اکثر سڑکہٕ پؠٹھ یا ییتہٕ تہٕ تمس اَکھ رضامند ناظرین میلہٕ۔ مشکلہٕ ہٕنٛدِ امہِ دورن کٔر تٔمؠ سٕنٛز لچک تشکیل تہٕ کوٚرُن فنس خٲطرٕ تٔمؠ سٕنٛدِ پوٗرٕ زندگی ہٕنٛدِس عزمُک تکرار ۔
== فنکار انداز تہٕ پیشہٕ ==
منوہر کول سٕنٛدؠ آبہٕ رنگ چھِ پننہِ مراقبہٕ چہِ خاموشی تہٕ سرٛوٚن روٗحٲنی لہجہٕ سٟتؠ ممتاز یِم کٔشیٖرِ ہٕنٛز قۄدرتی خوبصوٗرتی تہٕ ثقافتی یاداشتَس پؠٹھ مبنی چھِ۔ تٔمؠ سُنٛد کلر پیلیٹ-یَتھ متعلق تٔمؠ سٕنٛدس خیالس مَنٛز جذبٲتی تہٕ شفا بخش خصوصیات چھِ - خاص طور پٲٹھؠ ''مسٹک آف دی موٗن'' تہٕ ''اوراس آف دی ڈان'' ہِشن سیریزن مَنٛز واضح۔ تم اوس تنہٲیی مَنٛز پینٹنگ، اکثر سُلہٕ صبحس مَنٛز، پننہٕ کٲم ذٲتی دیٛان کس طورس پؠٹھ ۔ ہمعصر نقاد رتنوتما سین گپتاہَن وُچھ زِ تٔمؠ سُنٛد فن چھُ "موٗدمُت خوبصورت کٔشیٖر زِنٛدٕ کران"، یہِ چھُ ہاوان زِ کِتھ کٔنؠ چھُ تٔمؠ سیٲسی افراتفری بجایہِ زمینٕچ روح پرور موجودگی رٹمٕژ۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:کٲشِرؠ پنٛڈِت]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ فَنکار]]
[[زٲژ:1925 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1999 وَفات]]
sbluf8iwn583lk47dxb4hi435n5quo4
ڈِک-ڈِک
0
29412
136905
136862
2026-05-02T17:05:46Z
آیات محراج
11062
136905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox species/Wikidata|sinonims={{Genus list
| Madoka | Gray, 1872
| Rhynchotragus | Neumann, 1905
}}}}
'''ڈِک ڈِک''' چھِ میڈوکوا نسلس مَنٛز لۄکٕٹؠ [[اینٹیلوپ]] ژور قٕسٕم، یم سٲری مشرقی تہٕ جنوبی [[اَفرٛیٖقا]] کیٚن بُش لینڈن منٛز روزان چھِ۔
ڈِک ڈِک چُھ پھیکس پیٹھ تقریباً 30–40 سینٹی میٹر (12–15.5 انچ) [[پھیٛۆک|پھیٚکؠن]] پؠٹھ، 50–70 سینٹی میٹر (19.5–27.5 انچ) زیوٗٹھ، وزن چُھ 3–6 کلوگرام (6.6–13.2 پاؤنڈ) تہٕ 10 ؤرین تام ہیکہِ زندٕ روٗزِتھ۔ ڈِک ڈِکَن ہُنٛد ناو چھُ زنانہٕ ہٕنٛدِ الارم آلَو خٲطرٕ تھاونہٕ آمُت۔ زنانہِ ہٕنٛدِ الارم آلَو علاوٕ چھِ دۄشوٕے مرد تہٕ زنانہٕ اکھ تیز تہٕ پِپنہِ ہٕنٛز آواز کَران۔ یِم آلَو ہیکن باقٕے جانورن شِکارین نِش خبردار کٔرِتھ۔<ref name="mentalfloss.com">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/57795/9-fun-facts-about-dik-dik|title=9 Fun Facts About the Dik-Dik|date=15 July 2014|website=mentalfloss.com|access-date=20 March 2018}}</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:جانوَر]]
dxwo3poeok717e9rofo30nuzje50lz9
136908
136905
2026-05-02T18:00:48Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136908
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox species/Wikidata|sinonims={{Genus list
| Madoka | Gray, 1872
| Rhynchotragus | Neumann, 1905
}}}}
'''ڈِک ڈِک''' چھِ میڈوکوا نسلس مَنٛز لۄکٕٹؠ [[اینٹیلوپ]] ژور قٕسٕم، یم سٲری مشرقی تہٕ جۆنوٗبی [[اَفرٛیٖقا]] کیٚن بُش لینڈن مَنٛز روزان چھِ۔
ڈِک ڈِک چھُ پھیکس پؠٹھ تَقریٖبَن 30–40 سینٹی میٖٹَر (12–15.5 انچ) [[پھیٛۆک|پھیٚکؠن]] پؠٹھ، 50–70 سینٹی میٖٹَر (19.5–27.5 انچ) زیوٗٹھ، وزن چھُ 3–6 کلوگرام (6.6–13.2 پاؤنڈ) تہٕ 10 ؤرین تام ہیکہِ زندٕ روٗزِتھ۔ ڈِک ڈِکَن ہُنٛد ناو چھُ زنانہٕ ہٕنٛدِ الارم آلَو خٲطرٕ تھاونہٕ آمُت۔ زنانہِ ہٕنٛدِ الارم آلَو علاوٕ چھِ دۄشوٕے مرد تہٕ زنانہٕ اَکھ تیز تہٕ پِپنہِ ہٕنٛز آواز کَران۔ یِم آلَو ہیکن باقٕے جانورن شِکارین نِش خبردار کٔرِتھ۔<ref name="mentalfloss.com">{{cite web|url=http://mentalfloss.com/article/57795/9-fun-facts-about-dik-dik|title=9 Fun Facts About the Dik-Dik|date=15 July 2014|website=mentalfloss.com|access-date=20 March 2018}}</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:جانوَر]]
iw9e0pq9tjbnco6xq5orzepkxx5b4ja
سینیگال دٔرؠیاو
0
29416
136917
136871
2026-05-02T18:01:33Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136917
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = #cdff
}}{{image frame|width=280|content=سینیگال دٔرؠیاو [[ڈگانا، سینیگال]] پؠٹھ
<timeline>
#>Documentation at http://www.mediawiki.org/wiki/Extension:EasyTimeline/syntax <#
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.3)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)
ImageSize = width:280 height:200
PlotArea = left:40 bottom:15 top:5 right:5
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:250 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
PlotData=
#>Draw bars <#
color:barra width:12 align:left
bar:Jan from:0 till: 210
bar:Feb from:0 till: 122
bar:Mar from:0 till: 68
bar:Apr from:0 till: 34
bar:May from:0 till: 18
bar:Jun from:0 till: 33
bar:Jul from:0 till: 428
bar:Aug from:0 till: 1203
bar:Sep from:0 till: 1971
bar:Oct from:0 till: 2260
bar:Nov from:0 till: 1446
bar:Dec from:0 till: 399
</timeline>|caption=Average monthly flow (m<sup>3</sup>/s) at the Dagana hydrometric station over the period 1903–1974<ref name=unesco>{{citation | publisher= Unesco International Hydrological Programme |title=Hydrographic data for Dagana, Senegal 1903–1974 | url= http://webworld.unesco.org/water/ihp/db/shiklomanov/part'4/AFRICA/Senegal/1sg%60se~2.htm | access-date= 24 May 2012}}.</ref>}}'''سینیگال دٔرؠیاو''' ([[عَربی زَبان|عربی]] : نهر السنغال) چھُ مغربی افریقہَس مَنٛز 1,086 کلومیٹر (675 میٖل) زیوٗٹھ [[دٔرؠیاو]] یُس [[سینیگال]] تہٕ [[موریطانیہ|موریطانیہَس]] درمیان سرحد بناوان چھُ۔
== حَوالہٕ ==
4n5dgw39p7ut0yjpftkq9lx33gwglpz
سینیگال
0
29419
136872
2026-05-02T12:05:47Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1352009404|Senegal]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
136872
wikitext
text/x-wiki
سینیگال<ref>{{Cite web|date=21 November 2014|title=Why Senegal, a small country, is good at providing international organisations with leaders|url=https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130121716/https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|archive-date=30 November 2022|access-date=30 November 2022|website=D+C|language=en}}</ref>
avhuu87wj55r274adq9s3aph5yxsvff
136873
136872
2026-05-02T12:24:56Z
آیات محراج
11062
136873
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''سینیگال'''، سرکٲری طور '''جمہوریہ سینیگال'''، چھُ مغربی افریقہک مغربی ترین ملک، یمچ سرحد [[موریطانیہ]]، [[مالی]]، [[گنی]] تہٕ [[گنی بساؤ]] سٕتؠ چِھ، تہٕ تقریباً گیمبیاہس آس پاس۔ امیُک دارالحکومت چھُ [[ڈاکار]]۔ تقریباً 197,000 مربع کلومیٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ تہٕ تقریباً 18 ملین لوٗکن ہنٛد گھرٕ، سینیگالس منٛز چُھ ساحلین آب و ہوا تہٕ 1960 منٛز فرانسیسی نوآبادیاتی حکومتہٕ نش آزادی حٲصل کرنہٕ پتہٕ چُھ سارِوٕے کھۄتہٕ {{مانے|ڈَنٛجہٕ|Stable}} افریقی ملکن منٛز اکھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ [[فرانسیٖسی زَبان|فرانسیسی]] چھِ سرکٲرۍ زبان، یَتھ منٛز [[وولوف زَبان|وولوف]] چھُ لِنگوا فرانکا پٲٹھۍ کٲم کران۔ آبادی چِھ بنیٲدی طور پٲٹھؠ [[مُسلمان]] تہٕ اتھ منٛز چِھ مُختٔلِف نسلی گروپن پیٹھ مشتمل،یتھ منٛز وولوف، فولا تہٕ سیرر لوٗکھ شٲمِل چھِ ۔ اکھ ترقی پذیر ملک کس طورس پیٹھ، سینیگالس چُھ چیلنجن ہنٛد سامنہٕ یتھ کٔنۍ زِ اکھ واریاہ زیادٕ وۄزُم ہؠتھ غریب ملک کس طورس پیٹھ درجہٕ بندی کرنہٕ ییہٕ تہٕ [[اِنسٲنؠ ترقی اَشٲریہ|ہیومن ڈویلپمنٹ انڈیکسس]] منٛز کم درجہٕ بندی کرنہٕ۔ معیشت چھِ زراعت، کھَنُن، سیاحت تہٕ خدماتس پیٹھ دارمدار، ییٚلہِ زن حکومت پٔرؠؤنؠ ہٕنٛز شرح بڑاونہٕ خٲطرٕ تعلیمس سرگرم طور بڑاو دِوان چھِ۔ سینیگال چھُ مختلف بین الاقوٲمی تنظیمن منٛز حصہٕ نِوان، یتھ منٛز [[افریقی یوٗنین]] تہٕ [[ایکواس]] شٲمِل چھِ۔<ref>{{Cite web|date=21 November 2014|title=Why Senegal, a small country, is good at providing international organisations with leaders|url=https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130121716/https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|archive-date=30 November 2022|access-date=30 November 2022|website=D+C|language=en}}</ref>
sqag35ll46qq0trwfxaslq8ywipawqb
136874
136873
2026-05-02T12:26:07Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:مُلُک]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
136874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''سینیگال'''، سرکٲری طور '''جمہوریہ سینیگال'''، چھُ مغربی افریقہک مغربی ترین ملک، یمچ سرحد [[موریطانیہ]]، [[مالی]]، [[گنی]] تہٕ [[گنی بساؤ]] سٕتؠ چِھ، تہٕ تقریباً گیمبیاہس آس پاس۔ امیُک دارالحکومت چھُ [[ڈاکار]]۔ تقریباً 197,000 مربع کلومیٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ تہٕ تقریباً 18 ملین لوٗکن ہنٛد گھرٕ، سینیگالس منٛز چُھ ساحلین آب و ہوا تہٕ 1960 منٛز فرانسیسی نوآبادیاتی حکومتہٕ نش آزادی حٲصل کرنہٕ پتہٕ چُھ سارِوٕے کھۄتہٕ {{مانے|ڈَنٛجہٕ|Stable}} افریقی ملکن منٛز اکھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ [[فرانسیٖسی زَبان|فرانسیسی]] چھِ سرکٲرۍ زبان، یَتھ منٛز [[وولوف زَبان|وولوف]] چھُ لِنگوا فرانکا پٲٹھۍ کٲم کران۔ آبادی چِھ بنیٲدی طور پٲٹھؠ [[مُسلمان]] تہٕ اتھ منٛز چِھ مُختٔلِف نسلی گروپن پیٹھ مشتمل،یتھ منٛز وولوف، فولا تہٕ سیرر لوٗکھ شٲمِل چھِ ۔ اکھ ترقی پذیر ملک کس طورس پیٹھ، سینیگالس چُھ چیلنجن ہنٛد سامنہٕ یتھ کٔنۍ زِ اکھ واریاہ زیادٕ وۄزُم ہؠتھ غریب ملک کس طورس پیٹھ درجہٕ بندی کرنہٕ ییہٕ تہٕ [[اِنسٲنؠ ترقی اَشٲریہ|ہیومن ڈویلپمنٹ انڈیکسس]] منٛز کم درجہٕ بندی کرنہٕ۔ معیشت چھِ زراعت، کھَنُن، سیاحت تہٕ خدماتس پیٹھ دارمدار، ییٚلہِ زن حکومت پٔرؠؤنؠ ہٕنٛز شرح بڑاونہٕ خٲطرٕ تعلیمس سرگرم طور بڑاو دِوان چھِ۔ سینیگال چھُ مختلف بین الاقوٲمی تنظیمن منٛز حصہٕ نِوان، یتھ منٛز [[افریقی یوٗنین]] تہٕ [[ایکواس]] شٲمِل چھِ۔<ref>{{Cite web|date=21 November 2014|title=Why Senegal, a small country, is good at providing international organisations with leaders|url=https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130121716/https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|archive-date=30 November 2022|access-date=30 November 2022|website=D+C|language=en}}</ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مُلُک]]
20bywhjt3o5p6admez4mif4p11kie4c
136916
136874
2026-05-02T18:01:28Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''سینیگال'''، سرکٲری طور '''جمہوریہ سینیگال'''، چھُ مغربی افریقہک مغربی ترین ملک، یمچ سرحد [[موریطانیہ]]، [[مالی]]، [[گنی]] تہٕ [[گنی بساؤ]] سٟتؠ چھِ، تہٕ تَقریٖبَن گیمبیاہس آس پاس۔ امیُک رازدٲنؠ چھُ [[ڈاکار]]۔ تَقریٖبَن 197,000 چَکور کلومیٹرس پؠٹھ پھٔہلِتھ تہٕ تَقریٖبَن 18 ملین لوٗکن ہنٛد گرٕ، سینیگالس مَنٛز چھُ ساحلین آب و ہوا تہٕ 1960 مَنٛز فرانسیسی نوآبادیاتی حکومتہٕ نشآزٲدی حٲصل کرنہٕ پتہٕ چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ {{مانے|ڈَنٛجہٕ|Stable}} افریقی ملکن مَنٛز اَکھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ [[فرانسیٖسی زَبان|فرانسیسی]] چھِ سرکٲرؠ زبان، یَتھ مَنٛز [[وولوف زَبان|وولوف]] چھُ لِنگوا فرانکا پٲٹھؠ کٲم کران۔ آبٲدی چھِ بنیٲدی طور پٲٹھؠ [[مُسلمان]] تہٕ اَتھ مَنٛز چھِ مُختٔلِف نسلی گروپن پؠٹھ مشتمل،یَتھ مَنٛز وولوف، فولا تہٕ سیرر لوٗکھ شٲمِل چھِ ۔ اَکھ ترقی پذیر ملک کس طورس پؠٹھ، سینیگالس چھُ چیلنجن ہنٛد سامنہٕ یَتھ کٔنؠ زِ اَکھ واریاہ زیٛادٕ وۄزُم ہؠتھ غریب ملک کس طورس پؠٹھ درجہٕ بندی کرنہٕ ییہٕ تہٕ [[اِنسٲنؠ ترقی اَشٲریہ|ہیومن ڈویلپمنٹ انڈیکسس]] مَنٛز کم درجہٕ بندی کرنہٕ۔ معیشت چھِ زراعت، کھَنُن، سیاحت تہٕ خدماتس پؠٹھ دارمدار، ییٚلہِ زن حکومت پٔرؠؤنؠ ہٕنٛز شرح بڑاونہٕ خٲطرٕ تعلیمس سرگرم طور بڑاو دِوان چھِ۔ سینیگال چھُ مختلف بین الاقوٲمی تنظیمن مَنٛز حصہٕ نِوان، یَتھ مَنٛز [[افریقی یوٗنین]] تہٕ [[ایکواس]] شٲمِل چھِ۔<ref>{{Cite web|date=21 November 2014|title=Why Senegal, a small country, is good at providing international organisations with leaders|url=https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130121716/https://www.dandc.eu/en/article/why-senegal-small-country-good-providing-international-organisations-leaders|archive-date=30 November 2022|access-date=30 November 2022|website=D+C|language=en}}</ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مُلُک]]
amph0k0uup7gh0vupor26t1q91xu1h3
ڈاکار
0
29420
136875
2026-05-02T12:32:26Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1347103232|Dakar]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
136875
wikitext
text/x-wiki
{{IPA|fr|dakaʁ|lang}}ڈاکار چھُ [[سینیگال|سینیگالُک]] دارالحکومت تہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ ڈاکارُک محکمچ آبادی چِھ 1,278,469، تہٕ 2023 منٛز ٲس ڈاکار میٹروپولیٹن علاقچ آبادی 4.0 ملین۔<ref>Roger J., Banton O., Barusseau J.-P.</ref>
jagfx0u34oz03bdckptnrfrh0hs3dah
136876
136875
2026-05-02T12:34:11Z
آیات محراج
11062
136876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
ڈاکار چھُ [[سینیگال|سینیگالُک]] دارالحکومت تہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ ڈاکارُک محکمچ آبادی چِھ 1,278,469، تہٕ 2023 منٛز ٲس ڈاکار میٹروپولیٹن علاقچ آبادی 4.0 ملین۔<ref>Roger J., Banton O., Barusseau J.-P.</ref>
ny3vnzynlpk4nh6h44yaakfvxonjm0j
136877
136876
2026-05-02T12:35:16Z
آیات محراج
11062
136877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
'''ڈاکار''' چھُ [[سینیگال|سینیگالُک]] دارالحکومت تہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ ڈاکارُک محکمچ آبادی چِھ 1,278,469، تہٕ 2023 منٛز ٲس ڈاکار میٹروپولیٹن علاقچ آبادی 4.0 ملین۔<ref>Roger J., Banton O., Barusseau J.-P.</ref>
d8iulw0lgzyxubjobnzve7d3hto5w9j
136878
136877
2026-05-02T12:38:14Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:سینیگال]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
136878
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
'''ڈاکار''' چھُ [[سینیگال|سینیگالُک]] دارالحکومت تہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ ڈاکارُک محکمچ آبادی چِھ 1,278,469، تہٕ 2023 منٛز ٲس ڈاکار میٹروپولیٹن علاقچ آبادی 4.0 ملین۔<ref>Roger J., Banton O., Barusseau J.-P.</ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:سینیگال]]
7q2151oes0nxn2dw3ifj7ehevxjl3b7
136915
136878
2026-05-02T18:01:23Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
'''ڈاکار''' چھُ [[سینیگال|سینیگالُک]] رازدٲنؠ تہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شَہَر۔ ڈاکارُک محکمچ آبٲدی چھِ 1,278,469، تہٕ 2023 مَنٛز ٲس ڈاکار میٹروپولیٹن علاقچ آبٲدی 4.0 ملین۔<ref>Roger J., Banton O., Barusseau J.-P.</ref>
==حَوالہٕ ==
[[زٲژ:سینیگال]]
sd3m0fn2422n0e43ozypf7avme9iuee
زٲژ:سینیگال
14
29421
136879
2026-05-02T12:39:02Z
آیات محراج
11062
Created page with "[[زٲژ:مُلُک]]"
136879
wikitext
text/x-wiki
[[زٲژ:مُلُک]]
swy7qml3cweiu32lsycpr8ep5bco0ue
وولوف زَبان
0
29422
136880
2026-05-02T12:51:55Z
آیات محراج
11062
Created page with "'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تقریباً 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔"
136880
wikitext
text/x-wiki
'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تقریباً 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔
sbkq9yg7lhofb4bfb1v6gejum0lmgxr
136881
136880
2026-05-02T12:56:22Z
آیات محراج
11062
136881
wikitext
text/x-wiki
{{infobox language/Wikidata|familycolor=Niger–Congo}}
[[File:WIKITONGUES- Aminah Abba speaking Wolof.webm|thumb|وولوف بولن واجیٚنؠ [[تائیوان]]س مَنٛز]]
'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تقریباً 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔
3jo0rw1sz2p9xrqs412z3i2zk30lfwe
136882
136881
2026-05-02T12:58:21Z
آیات محراج
11062
136882
wikitext
text/x-wiki
{{infobox language/Wikidata|familycolor=Niger–Congo}}
[[File:WIKITONGUES- Aminah Abba speaking Wolof.webm|thumb|وولوف بولن واجیٚنؠ [[تائیوان]]س مَنٛز]]
'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تقریباً 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
== نؠبرِم کُنٛڈٕ ==
{{InterWiki|code=wo}}
5xq1rw4vacluf8xo3vgy25vq5c3umj3
136883
136882
2026-05-02T12:58:58Z
آیات محراج
11062
136883
wikitext
text/x-wiki
{{infobox language/Wikidata|familycolor=Niger–Congo}}
[[File:WIKITONGUES- Aminah Abba speaking Wolof.webm|thumb|وولوف بولن واجیٚنؠ [[تائیوان]]س مَنٛز]]
'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تقریباً 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔<ref>{{cite web|last1=Harper|first1=Douglas|title=banana|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=banana&searchmode=none|access-date=6 March 2016|website=Online Etymology Dictionary}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
== نؠبرِم کُنٛڈٕ ==
{{InterWiki|code=wo}}
qkwlfxfe041c4dsx37sxeh0ywcqcwuz
136914
136883
2026-05-02T18:01:18Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136914
wikitext
text/x-wiki
{{infobox language/Wikidata|familycolor=Niger–Congo}}
[[File:WIKITONGUES- Aminah Abba speaking Wolof.webm|thumb|وولوف بولن واجیٚنؠ [[تائیوان]]س مَنٛز]]
'''وولوف زَبان''' چھِ نائیجر-کانگو زَبان خاندانٕچ اَکھ زَبان۔ یہِ چھِ تَقریٖبَن 13 لَچھ لُکھ بولان۔ یہِ چھِ [[سینیگال|سینیگالَس]] مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ بولنہٕ یِنہٕ واجنہِ زبان۔<ref>{{cite web|last1=Harper|first1=Douglas|title=banana|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=banana&searchmode=none|access-date=6 March 2016|website=Online Etymology Dictionary}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
== نؠبرِم کُنٛڈٕ ==
{{InterWiki|code=wo}}
aona4654chudqne6usmebs1apbvjdv4
کانیے ویسٹ
0
29423
136898
2026-05-02T16:28:24Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1351462031|Kanye West]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
136898
wikitext
text/x-wiki
کانیے ویسٹ (زامُت: 8 جوٗن 1977) چھُ امریکہ ہُک اکھ ہِپ ہاپ گُلوکار تہٕ موسیقار۔<ref>{{cite web|last1=Coscarelli|first1=Joe|last2=Sisario|first2=Ben|date=October 26, 2022|title=Can Kanye West Find Refuge, or Money, in Music?|url=https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607175953/https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|archive-date=June 7, 2024|access-date=June 7, 2024|website=[[The New York Times]]}}</ref> سُہ چُھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ زیادٕ مشہور موسیقارن منٛز اکھ۔ 32,000,000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ البمن تہٕ 100,000,000 ڈیجیٹل ڈاون لوڈَن ہٕنٛز فروخت کٔر سُہ تٲریخُک کامیاب ترین فنکارو منٛز اکھ۔ تٔمۍ چھِ کُل 21 گریمی ایوارڈ زیٖنمٕتۍ، ییٚمہِ سۭتۍ سُہ 21 مہِ صٔدی ہُنٛد ساروٕے کھۄتہٕ زیادٕ ایوارڈ یافتہٕ فنکار بنیوو۔
aen8oz9rpzlqbacycli3jwg72k8pobt
136899
136898
2026-05-02T16:30:17Z
آیات محراج
11062
136899
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
کانیے ویسٹ (زامُت: 8 جوٗن 1977) چھُ امریکہ ہُک اکھ ہِپ ہاپ گُلوکار تہٕ موسیقار۔<ref>{{cite web|last1=Coscarelli|first1=Joe|last2=Sisario|first2=Ben|date=October 26, 2022|title=Can Kanye West Find Refuge, or Money, in Music?|url=https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607175953/https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|archive-date=June 7, 2024|access-date=June 7, 2024|website=[[The New York Times]]}}</ref> سُہ چُھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ زیادٕ مشہور موسیقارن منٛز اکھ۔ 32,000,000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ البمن تہٕ 100,000,000 ڈیجیٹل ڈاون لوڈَن ہٕنٛز فروخت کٔر سُہ تٲریخُک کامیاب ترین فنکارو منٛز اکھ۔ تٔمۍ چھِ کُل 21 گریمی ایوارڈ زیٖنمٕتۍ، ییٚمہِ سۭتۍ سُہ 21 مہِ صٔدی ہُنٛد ساروٕے کھۄتہٕ زیادٕ ایوارڈ یافتہٕ فنکار بنیوو۔
== حَوالہٕ ==
c47zsrqophj91ig5wzzbynycildnbst
136900
136899
2026-05-02T16:30:46Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
136900
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
کانیے ویسٹ (زامُت: 8 جوٗن 1977) چھُ امریکہ ہُک اکھ ہِپ ہاپ گُلوکار تہٕ موسیقار۔<ref>{{cite web|last1=Coscarelli|first1=Joe|last2=Sisario|first2=Ben|date=October 26, 2022|title=Can Kanye West Find Refuge, or Money, in Music?|url=https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607175953/https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|archive-date=June 7, 2024|access-date=June 7, 2024|website=[[The New York Times]]}}</ref> سُہ چُھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ زیادٕ مشہور موسیقارن منٛز اکھ۔ 32,000,000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ البمن تہٕ 100,000,000 ڈیجیٹل ڈاون لوڈَن ہٕنٛز فروخت کٔر سُہ تٲریخُک کامیاب ترین فنکارو منٛز اکھ۔ تٔمۍ چھِ کُل 21 گریمی ایوارڈ زیٖنمٕتۍ، ییٚمہِ سۭتۍ سُہ 21 مہِ صٔدی ہُنٛد ساروٕے کھۄتہٕ زیادٕ ایوارڈ یافتہٕ فنکار بنیوو۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
p0oe4c7kle3rvj8i6033bpqzxov5fld
136910
136900
2026-05-02T18:00:58Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136910
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
کانیے ویسٹ (زامُت: 8 جوٗن 1977) چھُ امریکہ ہُک اَکھ ہِپ ہاپ گُلوکار تہٕ موسیقار۔<ref>{{cite web|last1=Coscarelli|first1=Joe|last2=Sisario|first2=Ben|date=October 26, 2022|title=Can Kanye West Find Refuge, or Money, in Music?|url=https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607175953/https://www.nytimes.com/2022/10/26/arts/music/kanye-west-music-industry.html|archive-date=June 7, 2024|access-date=June 7, 2024|website=[[The New York Times]]}}</ref> سُہ چھُ دنیاہک سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ مَشہوٗر موسیقارن مَنٛز اَکھ۔ 32,000,000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ البمن تہٕ 100,000,000 ڈیجیٹل ڈاون لوڈَن ہٕنٛز فروخت کٔر سُہ تٲریخُک کامیاب ترین فنکارو مَنٛز اَکھ۔ تٔمؠ چھِ کُل 21 گریمی ایوارڈ زیٖنمٕتؠ، ییٚمہِ سٟتؠ سُہ 21 مہِ صٔدی ہُنٛد ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ ایوارڈ یافتہٕ فنکار بنیوو۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
3kx5hp88ffk9zuzvb8jlpx5oeoo1fd3
اٹلانٹا
0
29424
136901
2026-05-02T16:37:03Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1351686180|Atlanta]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
136901
wikitext
text/x-wiki
اٹلانٹا چھُ امریکی ریاست [[جورجِیا (اَمریٖکی رِیاسَتھ)|جورجیاہُک]] دارالحکومت تہٕ آبٲدی لحاظہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ جولائی 2005 چہٕ مردم شمٲری مطٲبق، شہرچ آبادی چِھ 470,000 کھوتہٕ زیادٕ، ییلہٕ زن شہرچ کُل آبادی چِھ تقریباً 5 ملین۔<ref>{{Cite web|date=May 15, 2025|title=2024 City and town population estimates: Georgia|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww2.census.gov%2Fprograms-surveys%2Fpopest%2Ftables%2F2020-2024%2Fcities%2Ftotals%2FSUB-IP-EST2024-POP-13.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|access-date=May 15, 2024|website=U.S. Census Bureau}}</ref>
bucqyd4o75sdvwemukc5np59olmruv1
136902
136901
2026-05-02T16:37:36Z
آیات محراج
11062
136902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''اٹلانٹا''' چھُ امریکی ریاست [[جورجِیا (اَمریٖکی رِیاسَتھ)|جورجیاہُک]] دارالحکومت تہٕ آبٲدی لحاظہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ جولائی 2005 چہٕ مردم شمٲری مطٲبق، شہرچ آبادی چِھ 470,000 کھوتہٕ زیادٕ، ییلہٕ زن شہرچ کُل آبادی چِھ تقریباً 5 ملین۔<ref>{{Cite web|date=May 15, 2025|title=2024 City and town population estimates: Georgia|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww2.census.gov%2Fprograms-surveys%2Fpopest%2Ftables%2F2020-2024%2Fcities%2Ftotals%2FSUB-IP-EST2024-POP-13.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|access-date=May 15, 2024|website=U.S. Census Bureau}}</ref>
9gkh6187hmn0sddttkli2a3xaon8pue
136903
136902
2026-05-02T16:38:05Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:اَمریٖکہ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
136903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''اٹلانٹا''' چھُ امریکی ریاست [[جورجِیا (اَمریٖکی رِیاسَتھ)|جورجیاہُک]] دارالحکومت تہٕ آبٲدی لحاظہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ جولائی 2005 چہٕ مردم شمٲری مطٲبق، شہرچ آبادی چِھ 470,000 کھوتہٕ زیادٕ، ییلہٕ زن شہرچ کُل آبادی چِھ تقریباً 5 ملین۔<ref>{{Cite web|date=May 15, 2025|title=2024 City and town population estimates: Georgia|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww2.census.gov%2Fprograms-surveys%2Fpopest%2Ftables%2F2020-2024%2Fcities%2Ftotals%2FSUB-IP-EST2024-POP-13.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|access-date=May 15, 2024|website=U.S. Census Bureau}}</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:اَمریٖکہ]]
nl5prn1z6yauo3cmz0tf50fe9gs2dn0
136904
136903
2026-05-02T16:40:21Z
آیات محراج
11062
136904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''اٹلانٹا''' چھُ امریکی ریاست [[جورجِیا (اَمریٖکی رِیاسَتھ)|جورجیاہُک]] دارالحکومت تہٕ آبٲدی لحاظہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شہر۔ جولائی 2005 چہٕ مردم شمٲری مطٲبق، شہرچ آبادی چِھ 470,000 کھوتہٕ زیادٕ، ییلہٕ زن شہرچ کُل آبادی چِھ تقریباً 5 ملین۔<ref>{{Cite web|date=May 15, 2025|title=2024 City and town population estimates: Georgia|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww2.census.gov%2Fprograms-surveys%2Fpopest%2Ftables%2F2020-2024%2Fcities%2Ftotals%2FSUB-IP-EST2024-POP-13.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|access-date=May 15, 2024|website=U.S. Census Bureau}}</ref>
== آبٲدی ==
{{Historical populations/Wikidata}}
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:اَمریٖکہ]]
rtw8chgcfmdsnoah0pqnpdc0k2x8xni
136909
136904
2026-05-02T18:00:53Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
136909
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
'''اٹلانٹا''' چھُ امریکی رِیاسَتھ [[جورجِیا (اَمریٖکی رِیاسَتھ)|جورجیاہُک]] رازدٲنؠ تہٕ آبٲدی لحاظہٕ ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ شَہَر۔ جُلَے 2005 چہٕ مردم شمٲری مطٲبق، شہرچ آبٲدی چھِ 470,000 کھۄتہٕ زیٛادٕ، ییلہٕ زن شہرچ کُل آبٲدی چھِ تَقریٖبَن 5 ملین۔<ref>{{Cite web|date=May 15, 2025|title=2024 City and town population estimates: Georgia|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww2.census.gov%2Fprograms-surveys%2Fpopest%2Ftables%2F2020-2024%2Fcities%2Ftotals%2FSUB-IP-EST2024-POP-13.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|access-date=May 15, 2024|website=U.S. Census Bureau}}</ref>
== آبٲدی ==
{{Historical populations/Wikidata}}
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:اَمریٖکہ]]
4xmzxkvgz9q99pn0ud0991qq012zw9g
جَہلَم دٔرؠ یاو
0
29425
136937
2026-05-03T09:25:41Z
آیات محراج
11062
[[جَہلَم دٔرؠ یاو]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[جَہلَم دٔرؠیاو]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
136937
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[جَہلَم دٔرؠیاو]]
s3mufm048u0dw6zud7uh6h35tntf7iw
زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو
14
29426
136942
2026-05-03T09:27:22Z
آیات محراج
11062
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠ یاو]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
136942
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[:زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ دٔرؠیاو]]
l28sreawstthj4nbvfjwv45uk9ckj6b
صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن
0
29427
136943
2026-05-03T09:34:55Z
آیات محراج
11062
"[[:ur:Special:Redirect/revision/6107142|مجازی فاصلہ کار]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
136943
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
2mpdfhsn6udw6eji2jlgfxxdgyoruhc
136944
136943
2026-05-03T09:43:47Z
آیات محراج
11062
136944
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! Picture
! Code
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
ss68mazmrm2wvi8afa40jslv7a9mpey
136945
136944
2026-05-03T09:44:29Z
آیات محراج
11062
136945
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! Picture
! Code
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
2vg0o3dir6b1qwh7zbnu5owtmj0pjcw
136949
136945
2026-05-03T09:49:00Z
آیات محراج
11062
136949
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
4ed9x7dx7v15lcnsro258j00snztuv6
136950
136949
2026-05-03T09:51:21Z
آیات محراج
11062
136950
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{خط نستعلیق|ہٕسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
2dahd9gpomixme0xnyd7hj6ftnbwew7
136951
136950
2026-05-03T09:52:35Z
آیات محراج
11062
136951
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{خط نستعلیق|ہٕسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{خط نستعلیق|ہٕسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
fdzco1rcgjt1vu9ya0n2sz25hu2bfbh
136952
136951
2026-05-03T09:59:32Z
آیات محراج
11062
[[Special:Contributions/آیات محراج|آیات محراج]] ([[User talk:آیات محراج|کَتھ]]) سٕنٛدِ طَرفہٕ کَرنہٕ آمٕژ [[Special:Diff/136951|136951]] تَبدیٖلی آی رَد کَرنہٕ
136952
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{خط نستعلیق|ہٕسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
2dahd9gpomixme0xnyd7hj6ftnbwew7
136953
136952
2026-05-03T10:00:02Z
آیات محراج
11062
[[Special:Contributions/آیات محراج|آیات محراج]] ([[User talk:آیات محراج|کَتھ]]) سٕنٛدِ طَرفہٕ کَرنہٕ آمٕژ [[Special:Diff/136950|136950]] تَبدیٖلی آی رَد کَرنہٕ
136953
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
4ed9x7dx7v15lcnsro258j00snztuv6
136954
136953
2026-05-03T10:08:10Z
آیات محراج
11062
136954
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.
cxmoyr0vtku4lc88m59jzlxvccd16p6
136955
136954
2026-05-03T10:11:49Z
آیات محراج
11062
136955
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن (zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.
simaoh91flxtb4les8p0d8dhczw09cw
136958
136955
2026-05-03T10:21:28Z
آیات محراج
11062
136958
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.
cj8ohz8rthtqovxqkqnjtbk1b4dn28u
136959
136958
2026-05-03T10:22:21Z
آیات محراج
11062
136959
wikitext
text/x-wiki
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
58w7ucd6dwfk9trawz34pwsr4mzlu3p
136960
136959
2026-05-03T10:24:36Z
آیات محراج
11062
136960
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== حَوالہٕ ==
070jitx6kfe8b04nio4pxj9lxyw29rm
136961
136960
2026-05-03T11:08:02Z
آیات محراج
11062
136961
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
== حَوالہٕ ==
k98tma3mdy33vo9cqafqn74wz65yiz2
136962
136961
2026-05-03T11:14:13Z
آیات محراج
11062
/* اِستِمال کرنُک طریقہٕ */
136962
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ جی بورڈس مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کورڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
مایکروسافٹ SwiftKey کی بورڈ مَنٛز چھُ یہِ دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ دَبٲوِو ں اَچھَر کی تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو ؤچھِو تتؠن zwnj دٔسیاب.
== حَوالہٕ ==
98aqna2k29vbhl2upe2fp32t6rsej4e
136963
136962
2026-05-03T11:17:21Z
آیات محراج
11062
136963
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ [[جی بورٛڈ|جی بورڈس]] مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کورڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
[[مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی|مایکروسافٹ SwiftKey]] کی بورڈ مَنٛز چھُ zwnj دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ تھٲوِو دَبٲوِتھ '''ں اَچھَر کی''' تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو اِستِمال zwnj کٔرِتھ.
== حَوالہٕ ==
cywhy39vi74ur685v4v4v23c6o4m77t
136966
136963
2026-05-03T11:24:27Z
آیات محراج
11062
136966
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ [[جی بورٛڈ|جی بورڈس]] مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کورڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
[[مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی|مایکروسافٹ SwiftKey]] کی بورڈ مَنٛز چھُ zwnj دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ تھٲوِو دَبٲوِتھ '''ں اَچھَر کی''' تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو اِستِمال zwnj کٔرِتھ.
== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]]
== حَوالہٕ ==
eljkq8bdjnbwrx0vxh5ryx9wczvagee
136968
136966
2026-05-03T11:37:43Z
آیات محراج
11062
136968
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ [[جی بورٛڈ|جی بورڈس]] مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کوڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
[[مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی|مایکروسافٹ SwiftKey]] کی بورڈ مَنٛز چھُ zwnj دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ تھٲوِو دَبٲوِتھ '''ں اَچھَر کی''' تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو اِستِمال zwnj کٔرِتھ.
== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]]
== حَوالہٕ ==
fjnxcv3vfpspicmapirsydxzn6l8bdv
136969
136968
2026-05-03T11:38:25Z
آیات محراج
11062
136969
wikitext
text/x-wiki
[[File:IEC 60417 - Ref-No 6077-1.svg|thumb|zwnj یُک نِشان]]
'''صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن ('''اَنٛگریٖزی''': Zero-Width non joiner''' or '''zwnj)''' چُھ اکھ نان پرنٹنگ [[یوٗنِکوڈ]] کریکٹر یُس رَلوُن [[اَچھَر|اچھرن]] عربی ہِوین لِکھٲرؠ منز شٲمل گژھنہٕ نِش رُکاوان چُھ۔ یہِ چھُ عام طور فارسی مَنٛز اِستِمال سپدان.
== اِستِمال ==
{|class="wikitable" style="font-variant-ligatures: common-ligatures discretionary-ligatures;"
!colspan="3"| صٔحیٖح ( ZWNJ سٟتؠ)
!colspan="3"| غلط
!rowspan="2"| مطلب
|-
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
! ڈِسپلے
! تَصویٖر
! کوڈ
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Correct display of Persian with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>می&zwnj;خواهم</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهم</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|میخواهم}}
| [[File:Incorrect display of Persian without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>میخواهم</code>
| [[فارسی زَبان|فارسی]] 'بہٕ چھُس یَژھان'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ms"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Correct display of Malay with ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءين&zwnj;س</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ساءين<span dir="ltr">&zwnj;</span>س</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="fa"|سا{{Jawi-HamzaThreeQuarter|8}}ينس}}
| [[File:Incorrect display of Malay without ZWNJ.svg|74px|class=skin-invert-image]]
| <code>ساءينس</code>
| [[ملے زَبان|ملے]] 'ساینَس'
|-
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠ&zwnj;تِنؠ</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>ۂسؠ<span dir="ltr">&zwnj;</span>تِنؠ</code></div>
| {{script/Arabic|size=200%|attributes=lang="ks"|ۂسؠتِنؠ}}
|
| <code>ۂسؠتِنؠ</code>
| [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] 'اَکھ مادٕ ہۆس'
|-
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Correct Hebrew metag with hataf with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱ&zwnj;ֽיֹות</code><br /><br /><small>''(rendered from right to left):''<br /></small><div dir="rtl"><code>הֱ<span dir="ltr">&zwnj;</span>ֽיֹות</code></div>
| {{Script/Hebrew|size=150%|attributes=lang="hbo"|הֱֽיֹות}}
| [[File:Incorrect Hebrew metag with hataf without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>הֱֽיֹות</code>
| [[تورٲری عِبرٲنؠ|پرٛٲنؠ عِبرٲنؠ]] 'گژھُن'
|-
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Correct display of German with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auf&zwnj;lage</code>
| {{lang|de|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large;">Auflage</span>|italic=no}}
| [[File:Incorrect display of German without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Auflage</code>
| [[جَرمَن زَبان|جَرمَن]] 'اؠڈِشن' ([[سَمُت (لسٲنؠ)|سَمُت]] "{{lang|de|auf}}"+"{{lang|de|Lage}}")
|-
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brot‌zeit</span>}}
| [[File:Correct display of Fraktur with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brot&zwnj;zeit</code>
| {{script|de-Latf|2=<span style="font-size:x-large;">Brotzeit</span>}}
| [[File:Incorrect display of Fraktur without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>Brotzeit</code>
| جرمن (علاقٲیی) '(kind of) snack'<br />(compound noun "{{lang|de|Brot}}"+"{{lang|de|Zeit}}" = 'bread time'),<br /> shown in Fraktur
|-
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Correct display of English word “deafly” with ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deaf&zwnj;ly</code>
| <span style="font-family:serif; font-size:x-large;">deafly</span>
| [[File:Incorrect display of English word “deafly” without ZWNJ.svg|class=skin-invert-image]]
| <code>deafly</code>
| Not a compound of "dea"+"fly", but the adverb of "deaf"
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्&zwnj;को</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">श्रीमान्को</span>}}
|
| <code>श्रीमान्को</code>
| In [[نؠپٲلؠ زَبان|نؠپٲلؠ]] "of husband" or "of respected person" according as what "श्रीमान्" is used to represent (husband or respected person)
|-
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|164px|class=skin-invert-image]]
| <code>উদ্&zwnj;যাপন</code>
| {{lang|bn|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">উদ্যাপন</span>}}
|[[File:উদ্যাপন.png|148px|class=skin-invert-imagex]]
| <code>উদ্যাপন</code>
|[[Bengali language|Bengali]] {{gloss|celebration}}
|-
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्&zwnj;लाः</code>
| {{lang|ne|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">अय्लाः</span>}}
|
| <code>अय्लाः</code>
| {{lang|new-Latn|Aila}}, a traditional alcoholic beverage, in [[نیوار زَبان|نؠپال باشا]]
|-
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
| [[File:Hyderabad with ZWNJ in Telugu.png|123px|class=skin-invert-image]]
| <code>హైద్&zwnj;రాబాదు</code>
| {{lang|te|2=<span style="font-family:serif; font-size:x-large">హైద్రాబాదు</span>}}
|
| <code>హైద్రాబాదు</code>
| ''Hyderabad'' in [[تیلُگوٗ زَبان]]
|}
== کٲشرِس مَنٛز اِستِمال ==
کٲشرِس مَنٛز تہٕ چھِ ہؠکان zwnj یُک اِستِمال کٔرِتھ [[wikt:ؠ|ؠ]] سٟتؠ مِثال [[شُپؠیَن]] ، [[دٔرؠیاو]] ، [[بُتہٕ راتھ|دُنؠیا]] بیترِ.<ref name="Unicode2024">{{cite web|last1=Goregaokar|first1=Manish|last2=Pournader|first2=Roozbeh|date=2024-06-23|title=Fixing the Kashmiri Yeh|url=https://www.unicode.org/L2/L2024/24152-kashmiri-yeh.pdf|access-date=2026-05-03|publisher=Unicode Technical Committee}}</ref>
== اِستِمال کرنُک طریقہٕ ==
{| class="wikitable"
|+ Zero Width Non-Joiner (ZWNJ) Solutions
! Method !! Wikitext !! Copyable Output
|-
| Contextual Workaround (Persian/Urdu) || <code><nowiki>شُپؠیَن</nowiki></code> || شُپؠیَن
|-
| HTML Entity یہِ کٔرِو کاپی {{arrow|Left}}|| <code><nowiki>‌</nowiki></code> || ‌
|}
===جی بورڈ===
Zwnj چھُنہٕ [[جی بورٛڈ|جی بورڈس]] مَنٛز کٲشِرؠ خٲطرٕ دٔسیاب أمؠ کِنؠ ہیٚکِو تۄہہ ہؠرِم کوڈ کاپی کٔرِتھ تہٕ کی بورڈ کِس clipboard پِن کٔرِتھ تہٕ ؠ (تالُر) سٕتؠ اِستِمال کٔرِتھ.
===SwiftKey کی بورڈ===
[[مایکروسافٹ سِوِئفٹ کی|مایکروسافٹ SwiftKey]] کی بورڈ مَنٛز چھُ zwnj دٔسیاب کٲشِرؠ خٲطرٕ اِستِمال کَرنہٕ خٲطرٕ تھٲوِو دَبٲوِتھ '''ں اَچھَر کی''' تہٕ تۄہہِ ہؠکِیٛو اِستِمال zwnj کٔرِتھ.
== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]]
== حَوالہٕ ==
fa9zyh4vmnfl40w2dbnrpwjsci8d2w7
فرما:Jawi-HamzaThreeQuarter
10
29428
136946
2026-05-03T09:45:18Z
آیات محراج
11062
Created page with "<includeonly><span style="vertical-align: 28%; line-height:1.0;">ء</span></includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude>"
136946
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span style="vertical-align: 28%; line-height:1.0;">ء</span></includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude>
cgu7a4bmi30ljt6jsldeo8ob7a0j30b
فرما:Script/Hebrew
10
29429
136947
2026-05-03T09:47:24Z
آیات محراج
11062
Created page with "<includeonly><templatestyles src="Script/styles_hebrew.css" /><span class="script-hebrew" style="font-size: {{{size|125%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}} {{#ifeq: {{{no_rtl_mark|+}}} | {{{no_rtl_mark|-}}}||dir="rtl"}}>{{{1}}}</span>{{#ifeq: {{{no_rtl_mark|+}}} | {{{no_rtl_mark|-}}}||‎}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude>"
136947
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><templatestyles src="Script/styles_hebrew.css" /><span class="script-hebrew" style="font-size: {{{size|125%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}} {{#ifeq: {{{no_rtl_mark|+}}} | {{{no_rtl_mark|-}}}||dir="rtl"}}>{{{1}}}</span>{{#ifeq: {{{no_rtl_mark|+}}} | {{{no_rtl_mark|-}}}||‎}}</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
3win9972g7k03pzd3ys0w2acwtphsri
فرما:Script/styles hebrew.css
10
29430
136948
2026-05-03T09:48:15Z
آیات محراج
11062
Created page with "/* {{pp-template}} */ .script-hebrew, .script-Hebr { font-family: 'Ezra SIL SR', 'Ezra SIL', 'SBL Hebrew', 'Taamey Frank CLM', 'SBL BibLit', 'Taamey Ashkenaz', 'Frank Ruehl CLM', 'Keter Aram Tsova', 'Taamey David CLM', 'Keter YG', 'Shofar', 'David CLM', 'Hadasim CLM', 'Simple CLM', 'Nachlieli', Cardo, Alef, 'Noto Serif Hebrew', 'Noto Sans Hebrew', 'David Libre', David, 'Times New Roman', Gisha, Arial, FreeSerif, FreeSans; }"
136948
sanitized-css
text/css
/* {{pp-template}} */
.script-hebrew,
.script-Hebr {
font-family: 'Ezra SIL SR', 'Ezra SIL', 'SBL Hebrew', 'Taamey Frank CLM', 'SBL BibLit', 'Taamey Ashkenaz', 'Frank Ruehl CLM', 'Keter Aram Tsova', 'Taamey David CLM', 'Keter YG', 'Shofar', 'David CLM', 'Hadasim CLM', 'Simple CLM', 'Nachlieli', Cardo, Alef, 'Noto Serif Hebrew', 'Noto Sans Hebrew', 'David Libre', David, 'Times New Roman', Gisha, Arial, FreeSerif, FreeSans;
}
k8qscpb9g9u056rubxjjmu0h57o2c5z
ZWNJ
0
29431
136964
2026-05-03T11:19:00Z
آیات محراج
11062
رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران
136964
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[صِفَر-کھَجَر_بےٚ_رَلوُن]]
87lruwjshlalpsqctrozz5zmg0loyhv
Zwnj
0
29432
136965
2026-05-03T11:19:01Z
آیات محراج
11062
رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران
136965
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[صِفَر-کھَجَر_بےٚ_رَلوُن]]
87lruwjshlalpsqctrozz5zmg0loyhv