وِکیٖپیٖڈیا
kswiki
https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%8E%DB%81%D9%8E%D9%85_%D8%B5%D9%8E%D9%81%DB%81%D9%95
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
میڈیا
خاص
کَتھ
رُکُن
رُکُن کَتھ
وِکیٖپیٖڈیا
وِکیٖپیٖڈیا کَتھ
فَیِل
فَیِل کَتھ
میٖڈیاوِکی
میٖڈیاوِکی کَتھ
فرما
فرما کَتھ
مَدَتھ
مَدَتھ کَتھ
زٲژ
زٲژ کَتھ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
سِریٖنَگَر
0
3183
140747
140582
2026-06-11T07:23:21Z
Pazyoru
14377
/* آب و ہَوا */
140747
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement|name=سِریٖنَگَر|settlement_type=شہر یُس ہندوستانُک زیر انتظام منٛز چُھ|native_name=|native_name_lang=ks|named_for=[[لَکشمی]] یا [[سوٗریہ]]|image_skyline={{multiple image
|perrow = 1/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 275
|image1 = Houseboats, Dal Lake, Kashmir.jpg
|caption1 = ہاوُس بوٹ [[ڈَل سَر]]
|image2 = Shankaracharya Temple in Srinagar, India, under snow.jpg
|caption2 = [[شنٛکراچاریہ مَندَر]]
|image3 = Red and Yellow Tulips.JPG
|caption3 = [[اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ|اِندرا گاندھی میموریل ٹیولپ گارڈن]]
|image4 = A view of Pari Mahal Jammu and Kashmir India.jpg
|caption4 = [[پری محل]]
|image5 = Hazratbal shrine.jpg
|caption5 = [[حضرت بل درگاہ]]
|image6 = Srinagar pano.jpg
|caption6 = سرینگر شہرُک پینورما
}}|image_map1=Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg|map_alt=Map of the disputed Kashmir region showing areas of control by India, Pakistan, and China|map_caption1=سرینگر چھُ تنازعہٕ دار [[کٔشیٖر]] علاقَس منٛز ہندوستٲنی زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] (سایہٕ دار تان) کِس [[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ]] (نیون نیلِس) منٛز واقعہٕ۔|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=250px|image_map={{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}}|map_caption=سرینگرُک انٹرایکٹو نقشہٕ|coordinates={{coord|34|5|24|N|74|47|24|E|display=inline,title}}|subdivision_type=مُلک اِنتِظام|subdivision_name=[[ہِندوستان]]|subdivision_type1=اِنتِظامِیہ ہُنٛد علاقہٕ|subdivision_name1=[[ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ تہٕ مَرکٔزی عَلاقہٕ|مَرکَزی زیر اِنتظام عَلاقہٕ]] [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]]|subdivision_type2=حِصہٕ|subdivision_name2=[[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ|کٔشیٖر]]|subdivision_type3=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر کین ضِلَن ہٕنٛز فِہرِست|ضِلہٕ]]|subdivision_name3=[[سِریٖنَگَر ضِلہٕ|سِریٖنَگَر]]|leader_title1=میوٗنسپل کمشنر|leader_name1=[[اُویس احمد رانا]], ائی اے ایس|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name='Srinagar City'>{{cite web|title=Srinagar City|url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar|website=kvksrinagar.org|access-date=27 February 2021|archive-date=15 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Updates|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/j-k/solid-waste-management-in-srinagar-still-on-paper-437649|date=27 July 2017|work=The Tribune|access-date=27 February 2021}}</ref>|area_total_km2=294|area_metro_km2=766|area_metro_footnotes=<ref>{{cite web|title=Srinagar Metropolitan Region|url=http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|website=sdasrinagar.com|access-date=27 February 2021|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103013956/http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Master Plan|url=https://www.crosstownnews.in/post/36837/sac-approves-srinagar-master-plan-2035-new-master-plan-includes-766-sq-km-area-for-projected-population-of-35-mn.html|date=21 February 2019|work=crosstownnews.in|access-date=27 February 2021}}</ref>|elevation_footnotes=|elevation_m=1585|population_footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=3415|title=Srinagar Municipal Corporation Demographics 2011|work=[[2011 Census of India]]|publisher=[[Government of India]]|access-date=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=2011 census of India|access-date=31 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017153124/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|archive-date=17 October 2013|url-status=live}}</ref>|population_total=1180570|population_as_of=2011|population_rank=31 ہِم|population_density_km2=auto|population_metro=1273312|population_blank1_title=Metro Rank|population_blank1=37 ہِم|population_demonym=سرینگری، سرینگرُک، شہرُک، سری نگرائٹ|demographics_type1=زبانہٕ|demographics1_title1=سرکٲرؠ|demographics1_info1=[[کٲشِر زَبان|کٲشُر]]، [[اردو]]، [[ہِندی]]، [[ڈوٗگٕرؠ زَبان|ڈوٗگری]]، [[اَنٛگریٖزی زَبان|انگریزی ]]|demographics1_footnotes=<ref>{{Cite news |last=Pathak |first=Analiza |date=2 September 2020 |title=Hindi, Kashmiri and Dogri to be official languages of Jammu and Kashmir, Cabinet approves Bill|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/hindi-kashmiri-and-dogri-to-be-official-languages-of-jammu-and-kashmir-cabinet-approves-bill-646784 |access-date=8 September 2020}}</ref><ref name="OfficialLang">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf
|title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020|publisher=The Gazette of India|access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | website=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=24 September 2020 }}</ref>|demographics1_title2=|timezone1=ہندوستٲنؠ معیاری وقت|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=پِن|postal_code=190001|area_code_type=ٹیلی فون کوڈ|area_code=0194|registration_plate=JK 01|blank1_name_sec1=اِنسٲنی جنسی تناسب|blank1_info_sec1=888 زنانہٕ♀ / 1000 مرد ♂|blank2_name_sec1=پڑھٲئی|blank2_info_sec1=69.15%|blank3_name_sec1=دِلہِ پیٹھ فٲصلہٕ|blank3_info_sec1={{convert|876|km|mi}} NW|blank2_name_sec2=بٲرِش|blank2_info_sec2={{convert|710|mm|in}}|blank3_name_sec2=عام رؠتہٕ کول درجہٕ حرارت|blank3_info_sec2={{convert|23.3|°C|°F}}|blank4_name_sec2=عام وندٕ درجہٕ حرارت|blank4_info_sec2={{convert|3.2|°C|°F}}|website={{URL|https://www.smcsite.org/}}|official_name=|module={{Infobox mapframe |wikidata=yes |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}|government_type=میوٗنسپل کارپوریشن|governing_body=[[سِریٖنَگَر میوٗنسپل کارپوریشن]]|leader_title=[[سری نگرُک میئر|میئر]]|leader_name=ییٚلہٕ}}'''سِریٖنَگَر''' یا '''سِری نَگَر''' ([[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] :{{IPA audio link|Srinagar.ogg}} /siriːnagar/ ) سری نگر چھُ وادی کشمیرُک اَکھ اَہَم شَہَر۔ یہِ چھُ وقتن فوقتن [[کٔشیٖر]] ہُنٛد راز دٲنہِ روٗدمُت۔ یہِ چھہ کٔشیٖرِ مَنٛز [[جَہلَم دٔرؠ یاو|جہلم]] کِس بَٹھِس پؠٹھ واقع ۔ یہٕ شَہَر چھُہ پَنٕہٕ نؠن [[سَر|سَرَن]] خٲطرٕ واریاہ مَشہوٗر ۔ سِری نگر چھُہ دۄیو [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرِت]] لفطو ستؠ بَنؠومُت سِری: دولت تہٕ نگر: شَہَر۔ شری چھُ دیوی [[لَکشمی]] سُنٛد ناو تہِ تہٕ شری چھہ [[آفتاب|آفتابَس]] تہِ ونان تِمہِ مۄکھہٕ ما سرینگرُک مطلب آفتابُک شَہَر تہِ۔ سرینگر ہوایی اڈٕچھُہ شہرَس تہٕ باقی وادی ہِندوستان کؠن باقی حصَن ستؠ جوڈھان۔ امؠ علاوٕ چھہٕ یَتہِ پؠٹھ [[دُبَے]] تہٕ [[حَج|حجَس]] دوران [[سوٗدی عرب|سودی عرب]] خٲطرٕ پرواز نؠران۔
وننہٕ چھُ یِوان زِ امِچ بُنیاد ٲس [[اَشوک (گونَنٛدیا)|اَشوکا]] ترٲومٕژ۔
== تَوٲریٖخ ==
شہرٕچ بنیاد ترٚٲو پروراسینا ہَن ۲٠٠٠ وَری برٚونٛہ۔ ۳ قبل مسیح دوران اوس تہٕ شَہَر ماوریا سلطنتُک حصہ۔ اشوکَن کۄر یِتہِ [[بُدھ مَت|بودھ مذہبُک]] پھٲلاو تہٕ واریاہِن وَریَن تام روٗد بودھ حکومت کِس زیرِ نگراں رہی۔ وِکرمادِتیا تہٕ تمؠ سندؠ جاں نشینو کۄر یَتہِ پر ہُن سٟنٛدؠ برونٛہ راج۔ شہرروٗد ہندو تہٕ بودھ حکومتَن زیرِنگراں ژۄدہمیہٕ صدی تام۔ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|لَلِتادِتیا]]، [[اَوَنتی ورمن|اونتی ورمن]] تہٕ سنگراما دیوا، یوسف شاہ چک، [[زین العبیدین|بڈشاہ]] ٲسؠ کؠنٛہ قٲبلِ ذکر حکمران۔
== جَغرٲفی ==
سرینگر چھُہ 34N74E پؠٹھ واقع۔ [[وَنٛدٕ|وَندَس]] مَنٛز چھہ یور سایبیریا [[جاناوار]] یوان۔ یتہِ چھِ سالانہٕ اوسطَس مَنٛز ۲۸ اِنچ [[بٲرِش|روٗد]] پیوان۔
== آب و ہَوا ==
[[کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی]] مُطٲبق چھُ سِریٖنگرُک آب و ہَوا [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] (سی اؠف اے)<ref>{{cite web
|title=Climate for Station: Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|website=Climate Observer
|url=https://climate-observer.org/locations/IN008010200/srinagar-india
|access-date=9 June 2026
}}</ref>، اما [[ہندوستان موٗسمؠ یٲتی محکمہٕ]] چھُ اتؠ چن کینٛژن جاین [[بحرِ روٗمی]] (سی اؠس اے)، تہٕ تھَزِ بُلندی ہٕنٛزؠن جاین [[اۆدُر براعظمی]] (ڈی اؠف بی) ورٕگ تہِ دِوان۔<ref>{{cite book
|title=Climate of Jammu & Kashmir
|publisher=India Meteorological Department
|series=Climatological Summaries of States Series
|volume=20
|year=2014
|page=7
}}</ref>
۴۰ لَچھ ؤری برٛونٛٹھ اوس پوٗرٕ وادی ہُنٛد آب و ہَوا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] قٕسمُک. ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس ۱۸.۱±۲.۳ درجہِ سؠلسیٖیَس، تہٕ تٕرنہِ رؠتُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس انٛدازاً ۱۱.۱±۳.۵ درجہِ سؠلسیٖیَس، سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ روٗد اوس رؠتہٕ کالہِ پؠوان، تہٕ ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد اوس انٛدازاً ۱۵۹۲±۶۴۳ مِلی میٖٹر. [[پیٖر پَنٛژال|پیٖر پَنٛژالہٕ]] کہِ تھَدنہٕ سٟتؠ، تہٕ تتھ سٟتمؠ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ تھَدنہٕ سٟتؠ، مۄکلیَٛو [[ؤہراتھ|ؤہرٲژ]] ہُنٛد اثر واریٛاہ حدس تام، رؠتہٕ کالہِ بَڈیَٛو ہۄچھَر، تہٕ [[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|بَحرِ روٗمی آب و ہَواہٕکؠ]] صِفتھ وۄپدیٚے. درمیٲنی تژرُک درجہِ تہِ وۆتھ بۄن.<ref>{{Cite journal
|last1=Bhatia
|first1=Harshita
|last2=Dar
|first2=Reyaz Ahmad
|last3=Srivastava
|first3=Gaurav
|title=Himalayan uplift and the evolution of a Mediterranean-type climate in the Kashmir Basin of India: Palaeobotanical evidence from the late Pliocene Dubjan Member (Karewa Group)
|journal=Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology
|year=2025
|volume=668
|pages=112998
|doi=10.1016/j.palaeo.2025.112998
}}</ref>
{{Weather box|location=Srinagar (1991–2020, extremes 1893–2020)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=17.2|Feb record high C=20.6|Mar record high C=28.3|Apr record high C=31.1|May record high C=36.4|Jun record high C=37.8|Jul record high C=38.3|Aug record high C=36.7|Sep record high C=35.0|Oct record high C=33.9|Nov record high C=24.5|Dec record high C=18.3|year record high C=38.3|Jan high C=7.1|Feb high C=10.5|Mar high C=15.5|Apr high C=20.6|May high C=24.7|Jun high C=28.5|Jul high C=30.0|Aug high C=29.7|Sep high C=27.6|Oct high C=23.0|Nov high C=15.9|Dec high C=9.9|year high C=20.2|Jan mean C=2.5|Feb mean C=5.5|Mar mean C=10.0|Apr mean C=14.3|May mean C=18.0|Jun mean C=21.6|Jul mean C=24.2|Aug mean C=23.7|Sep mean C=20.0|Oct mean C=14.4|Nov mean C=8.3|Dec mean C=4.0|year mean C=|Jan low C=−1.9|Feb low C=0.7|Mar low C=4.3|Apr low C=7.9|May low C=11.2|Jun low C=15.0|Jul low C=18.4|Aug low C=17.8|Sep low C=13.1|Oct low C=6.2|Nov low C=1.2|Dec low C=−1.6|year low C=7.5|Jan record low C=-14.4|Feb record low C=-20.0|Mar record low C=-6.9|Apr record low C=0.0|May record low C=1.0|Jun record low C=7.2|Jul record low C=10.3|Aug record low C=9.5|Sep record low C=4.4|Oct record low C=-1.7|Nov record low C=-7.8|Dec record low C=-12.8|year record low C=-20.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=63.6|Feb precipitation mm=85.0|Mar precipitation mm=104.6|Apr precipitation mm=91.8|May precipitation mm=63.5|Jun precipitation mm=46.4|Jul precipitation mm=64.0|Aug precipitation mm=64.5|Sep precipitation mm=37.4|Oct precipitation mm=21.8|Nov precipitation mm=27.7|Dec precipitation mm=27.2|year precipitation mm=697.5|unit precipitation days=0.3 mm|Jan precipitation days=8.5|Feb precipitation days=9.9|Mar precipitation days=11|Apr precipitation days=11.1|May precipitation days=10.9|Jun precipitation days=8.2|Jul precipitation days=9.2|Aug precipitation days=8.9|Sep precipitation days=5.5|Oct precipitation days=3.4|Nov precipitation days=3.7|Dec precipitation days=4.6|year precipitation days=|Jan rain days=5.4|Feb rain days=6.0|Mar rain days=7.2|Apr rain days=7.0|May rain days=5.9|Jun rain days=4.1|Jul rain days=5.0|Aug rain days=5.4|Sep rain days=3.1|Oct rain days=2.0|Nov rain days=2.2|Dec rain days=2.6|year rain days=55.9|time day=17:30 [[Indian Standard Time|IST]]|Jan humidity=67|Feb humidity=59|Mar humidity=52|Apr humidity=49|May humidity=49|Jun humidity=47|Jul humidity=53|Aug humidity=55|Sep humidity=52|Oct humidity=54|Nov humidity=62|Dec humidity=68|year humidity=55|Jan sun=74.4|Feb sun=101.7|Mar sun=136.4|Apr sun=189.0|May sun=238.7|Jun sun=246.0|Jul sun=241.8|Aug sun=226.3|Sep sun=228.0|Oct sun=226.3|Nov sun=186.0|Dec sun=108.5|year sun=2203.1|Jand sun=2.4|Febd sun=3.6|Mard sun=4.4|Aprd sun=6.3|Mayd sun=7.7|Jund sun=8.2|Juld sun=7.8|Augd sun=7.3|Sepd sun=7.6|Octd sun=7.3|Novd sun=6.2|Decd sun=3.5|yeard sun=6.0|Jan uv=3|Feb uv=5|Mar uv=7|Apr uv=10|May uv=12|Jun uv=12|Jul uv=12|Aug uv=12|Sep uv=9|Oct uv=6|Nov uv=4|Dec uv=3|source 1=India Meteorological Department<ref name=IMDnormals>
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Srinagar Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 721–722
| access-date = 18 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityextremes2>
{{cite web
| url = https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-url = https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-date = 1 January 2023
| title = Climatological Tables 1991–2020
| publisher = India Meteorological Department
| access-date = 1 January 2023
| page = 21}}</ref> NOAA(precipitation-extremes<ref name="NCEI">{{cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Srinagar |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/XLS/SRINAGAR_42027.xlsx |website=ncei.noaa.gov |publisher=[[NOAA]] |access-date=22 March 2024 |format=XLSX |quote=WMO Station Number: 42027}}</ref>)Time and Date (dewpoints, 2005–2015)<ref>{{cite web
|url = https://www.timeanddate.com/weather/india/srinagar/climate
|title = Climate & Weather Averages in Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|publisher = Time and Date
|access-date = 19 July 2022}}</ref>|source 2=Deutscher Wetterdienst (sun 1945–1988),<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_420270_kt.pdf
| title = Klimatafel von Srinagar, Jammu & Kashmir / Indische Union
| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 7 April 2017}}</ref> Tokyo Climate Center (mean temperatures 1991–2020)<ref name=TCC1>
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42027
| title = Normals Data: Srinagar – India Latitude: 34.08°N Longitude: 74.83°E Height: 1585 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}</ref> Weather Atlas,<ref name="Weather Atlas">
{{cite web
| url = https://www.weather-atlas.com/en/india/srinagar-climate
| title = Climate and monthly weather forecast Srinagar, India
| publisher = Weather Atlas
| access-date = 13 June 2022
}}</ref> Ultraviolet<ref>{{Cite web |last=Weather2Travel.com |title=Srinagar weather by month: monthly climate averages {{!}} India |url=https://www.weather2travel.com/india/srinagar/climate/ |access-date=1 December 2023 |website=Weather2Travel.com}}</ref>|source=|Jan dew point C=-2|Feb dew point C=1|Mar dew point C=3|Apr dew point C=7|May dew point C=11|Jun dew point C=14|Jul dew point C=17|Aug dew point C=17|Sep dew point C=13|Oct dew point C=8|Nov dew point C=3|Dec dew point C=0}}
== تٲلیٖم ==
یَتکؠ کؠنٛہ تٲلیٖمی اِدارٕ چھہٕ:
[[یونِورسِٹی آف کَشمیٖر|کشمیر یونیورسٹی حضرت بل]]
نیشنل انسٹِچوٹ آف ٹیکنالوجی
[[شیرِ کشمیٖر زرٲتی زآن تہٕ تکنیکی ژآٹہٕ ہال شالہٕ مور سِریٖنَگَر|شیرِ کشمیر زرعی سائنس وٹیکنالوجی یونیورسٹی]]
[[اسلامیا کالج سائنس تہِ کامرس، سری نگر|اسلامیہ کالیج حَوَل]]
[[سِری پرتاب کالیٚج|سری پرتاپ کالچ]]
[[امر سنٛگھ کالیٚج]] شٲمِل چھِ۔
== ناماوار لوٗکھ ==
* [[آبھا ہانجوٗرا]]
* [[اَبے سوپورؠ]] (1979-ازکال)
* [[علی محمد جان]] (1914-1988)
* [[اَمیتابھ مَٹہٕ]] (1962-ازکال)
* [[آغا شاہد علی]] (1949–2001)
* [[بخشی عبدُل رشید]] (1923-1977)
* [[بخشی غلام محمد]] (1907-1972)
* [[بھائی المست]] (1553-1643)
* [[درگا پرساد دھر]] (1918-1975)
* [[فَرَح پَنٛڈِتھ]] (1968-ازکال)
* [[فاروق عبداللہ]] (1937-ازکال)
* [[فاروق کتھواری]] (1944-ازکال)
* [[غنی کشمیٖری]] (c. 1630-1669)
* [[غلام رسول سنتوش]] (1929-1997)
* [[حنا خان]] (1987-ازکال)
* [[جوآنا لملے]] (1946-ازکال)
* [[کُنال کھیموٗ]] (1983-ازکال)
* [[لکشمن جوٗ]] (1907-1991)
* [[لَل دؠد]] (c. 1320-1392)
* [[منوہر کول]] (1925-1999)
* [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] (1984-ازکال)
* [[محمد عباس انصاری]] (1936-2022)
* [[محمد منیم]] (1983-ازکال)
* [[مُحمد سُبحان حجام]] (1910-1962)
* [[راج زُتشی]] (1961-ازکال)
* [[راج بیگم]] (1927-2016)
* [[رام چندر کاک]] (1893-1983)
* [[رَحمان راہی]] (1925-2023)
* [[ریشمہ]] (1951/1952–2022)
* [[رۄپہٕ بھَوٲنؠ]] (c. 1621-1721)
* [[سَمسار چَنٛد کول]] (1883-1977)
* [[سندیپا دھر]]
* [[سنجے سوری]] (1971-ازکال)
* [[شَمَس فَقیٖر]] (1843-1901)
* [[شہلا رَشیٖد]] (1988-ازکال)
* [[ٹِکہٕ لال ٹَپل]] (1930-1989)
* [[وِبھا صراف]] (1986-ازکال)
* [[وِدھُ وِنود چوپرا]] (1952-ازکال)
* [[وکرم مسری]] (1964-ازکال)
* [[یاسیٖن مَلِک]] (1966-ازکال)
* [[ظریف احمد ظریف]] (1943-ازکال)
* [[زِندَہ کول]] (1884-1965)
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛدؠ شَہَر]]
[[زٲژ:سِریٖنَگَر]]
a8h7jnkkegk79systjebx9e4qyj8ofq
140748
140747
2026-06-11T08:00:02Z
Pazyoru
14377
/* آب و ہَوا */
140748
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement|name=سِریٖنَگَر|settlement_type=شہر یُس ہندوستانُک زیر انتظام منٛز چُھ|native_name=|native_name_lang=ks|named_for=[[لَکشمی]] یا [[سوٗریہ]]|image_skyline={{multiple image
|perrow = 1/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 275
|image1 = Houseboats, Dal Lake, Kashmir.jpg
|caption1 = ہاوُس بوٹ [[ڈَل سَر]]
|image2 = Shankaracharya Temple in Srinagar, India, under snow.jpg
|caption2 = [[شنٛکراچاریہ مَندَر]]
|image3 = Red and Yellow Tulips.JPG
|caption3 = [[اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ|اِندرا گاندھی میموریل ٹیولپ گارڈن]]
|image4 = A view of Pari Mahal Jammu and Kashmir India.jpg
|caption4 = [[پری محل]]
|image5 = Hazratbal shrine.jpg
|caption5 = [[حضرت بل درگاہ]]
|image6 = Srinagar pano.jpg
|caption6 = سرینگر شہرُک پینورما
}}|image_map1=Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg|map_alt=Map of the disputed Kashmir region showing areas of control by India, Pakistan, and China|map_caption1=سرینگر چھُ تنازعہٕ دار [[کٔشیٖر]] علاقَس منٛز ہندوستٲنی زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] (سایہٕ دار تان) کِس [[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ]] (نیون نیلِس) منٛز واقعہٕ۔|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=250px|image_map={{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}}|map_caption=سرینگرُک انٹرایکٹو نقشہٕ|coordinates={{coord|34|5|24|N|74|47|24|E|display=inline,title}}|subdivision_type=مُلک اِنتِظام|subdivision_name=[[ہِندوستان]]|subdivision_type1=اِنتِظامِیہ ہُنٛد علاقہٕ|subdivision_name1=[[ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ تہٕ مَرکٔزی عَلاقہٕ|مَرکَزی زیر اِنتظام عَلاقہٕ]] [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]]|subdivision_type2=حِصہٕ|subdivision_name2=[[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ|کٔشیٖر]]|subdivision_type3=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر کین ضِلَن ہٕنٛز فِہرِست|ضِلہٕ]]|subdivision_name3=[[سِریٖنَگَر ضِلہٕ|سِریٖنَگَر]]|leader_title1=میوٗنسپل کمشنر|leader_name1=[[اُویس احمد رانا]], ائی اے ایس|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name='Srinagar City'>{{cite web|title=Srinagar City|url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar|website=kvksrinagar.org|access-date=27 February 2021|archive-date=15 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Updates|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/j-k/solid-waste-management-in-srinagar-still-on-paper-437649|date=27 July 2017|work=The Tribune|access-date=27 February 2021}}</ref>|area_total_km2=294|area_metro_km2=766|area_metro_footnotes=<ref>{{cite web|title=Srinagar Metropolitan Region|url=http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|website=sdasrinagar.com|access-date=27 February 2021|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103013956/http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Master Plan|url=https://www.crosstownnews.in/post/36837/sac-approves-srinagar-master-plan-2035-new-master-plan-includes-766-sq-km-area-for-projected-population-of-35-mn.html|date=21 February 2019|work=crosstownnews.in|access-date=27 February 2021}}</ref>|elevation_footnotes=|elevation_m=1585|population_footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=3415|title=Srinagar Municipal Corporation Demographics 2011|work=[[2011 Census of India]]|publisher=[[Government of India]]|access-date=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=2011 census of India|access-date=31 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017153124/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|archive-date=17 October 2013|url-status=live}}</ref>|population_total=1180570|population_as_of=2011|population_rank=31 ہِم|population_density_km2=auto|population_metro=1273312|population_blank1_title=Metro Rank|population_blank1=37 ہِم|population_demonym=سرینگری، سرینگرُک، شہرُک، سری نگرائٹ|demographics_type1=زبانہٕ|demographics1_title1=سرکٲرؠ|demographics1_info1=[[کٲشِر زَبان|کٲشُر]]، [[اردو]]، [[ہِندی]]، [[ڈوٗگٕرؠ زَبان|ڈوٗگری]]، [[اَنٛگریٖزی زَبان|انگریزی ]]|demographics1_footnotes=<ref>{{Cite news |last=Pathak |first=Analiza |date=2 September 2020 |title=Hindi, Kashmiri and Dogri to be official languages of Jammu and Kashmir, Cabinet approves Bill|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/hindi-kashmiri-and-dogri-to-be-official-languages-of-jammu-and-kashmir-cabinet-approves-bill-646784 |access-date=8 September 2020}}</ref><ref name="OfficialLang">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf
|title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020|publisher=The Gazette of India|access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | website=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=24 September 2020 }}</ref>|demographics1_title2=|timezone1=ہندوستٲنؠ معیاری وقت|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=پِن|postal_code=190001|area_code_type=ٹیلی فون کوڈ|area_code=0194|registration_plate=JK 01|blank1_name_sec1=اِنسٲنی جنسی تناسب|blank1_info_sec1=888 زنانہٕ♀ / 1000 مرد ♂|blank2_name_sec1=پڑھٲئی|blank2_info_sec1=69.15%|blank3_name_sec1=دِلہِ پیٹھ فٲصلہٕ|blank3_info_sec1={{convert|876|km|mi}} NW|blank2_name_sec2=بٲرِش|blank2_info_sec2={{convert|710|mm|in}}|blank3_name_sec2=عام رؠتہٕ کول درجہٕ حرارت|blank3_info_sec2={{convert|23.3|°C|°F}}|blank4_name_sec2=عام وندٕ درجہٕ حرارت|blank4_info_sec2={{convert|3.2|°C|°F}}|website={{URL|https://www.smcsite.org/}}|official_name=|module={{Infobox mapframe |wikidata=yes |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}|government_type=میوٗنسپل کارپوریشن|governing_body=[[سِریٖنَگَر میوٗنسپل کارپوریشن]]|leader_title=[[سری نگرُک میئر|میئر]]|leader_name=ییٚلہٕ}}'''سِریٖنَگَر''' یا '''سِری نَگَر''' ([[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] :{{IPA audio link|Srinagar.ogg}} /siriːnagar/ ) سری نگر چھُ وادی کشمیرُک اَکھ اَہَم شَہَر۔ یہِ چھُ وقتن فوقتن [[کٔشیٖر]] ہُنٛد راز دٲنہِ روٗدمُت۔ یہِ چھہ کٔشیٖرِ مَنٛز [[جَہلَم دٔرؠ یاو|جہلم]] کِس بَٹھِس پؠٹھ واقع ۔ یہٕ شَہَر چھُہ پَنٕہٕ نؠن [[سَر|سَرَن]] خٲطرٕ واریاہ مَشہوٗر ۔ سِری نگر چھُہ دۄیو [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرِت]] لفطو ستؠ بَنؠومُت سِری: دولت تہٕ نگر: شَہَر۔ شری چھُ دیوی [[لَکشمی]] سُنٛد ناو تہِ تہٕ شری چھہ [[آفتاب|آفتابَس]] تہِ ونان تِمہِ مۄکھہٕ ما سرینگرُک مطلب آفتابُک شَہَر تہِ۔ سرینگر ہوایی اڈٕچھُہ شہرَس تہٕ باقی وادی ہِندوستان کؠن باقی حصَن ستؠ جوڈھان۔ امؠ علاوٕ چھہٕ یَتہِ پؠٹھ [[دُبَے]] تہٕ [[حَج|حجَس]] دوران [[سوٗدی عرب|سودی عرب]] خٲطرٕ پرواز نؠران۔
وننہٕ چھُ یِوان زِ امِچ بُنیاد ٲس [[اَشوک (گونَنٛدیا)|اَشوکا]] ترٲومٕژ۔
== تَوٲریٖخ ==
شہرٕچ بنیاد ترٚٲو پروراسینا ہَن ۲٠٠٠ وَری برٚونٛہ۔ ۳ قبل مسیح دوران اوس تہٕ شَہَر ماوریا سلطنتُک حصہ۔ اشوکَن کۄر یِتہِ [[بُدھ مَت|بودھ مذہبُک]] پھٲلاو تہٕ واریاہِن وَریَن تام روٗد بودھ حکومت کِس زیرِ نگراں رہی۔ وِکرمادِتیا تہٕ تمؠ سندؠ جاں نشینو کۄر یَتہِ پر ہُن سٟنٛدؠ برونٛہ راج۔ شہرروٗد ہندو تہٕ بودھ حکومتَن زیرِنگراں ژۄدہمیہٕ صدی تام۔ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|لَلِتادِتیا]]، [[اَوَنتی ورمن|اونتی ورمن]] تہٕ سنگراما دیوا، یوسف شاہ چک، [[زین العبیدین|بڈشاہ]] ٲسؠ کؠنٛہ قٲبلِ ذکر حکمران۔
== جَغرٲفی ==
سرینگر چھُہ 34N74E پؠٹھ واقع۔ [[وَنٛدٕ|وَندَس]] مَنٛز چھہ یور سایبیریا [[جاناوار]] یوان۔ یتہِ چھِ سالانہٕ اوسطَس مَنٛز ۲۸ اِنچ [[بٲرِش|روٗد]] پیوان۔
== آب و ہَوا ==
[[کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی]] مُطٲبق چھُ سِریٖنگرُک آب و ہَوا [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] (سی اؠف اے)<ref>{{cite web
|title=Climate for Station: Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|website=Climate Observer
|url=https://climate-observer.org/locations/IN008010200/srinagar-india
|access-date=9 June 2026
}}</ref>، اما [[ہندوستان موٗسمؠ یٲتی محکمہٕ]] چھُ اتؠ چن کینٛژن جاین [[بحرِ روٗمی]] (سی اؠس اے)، تہٕ تھَزِ بُلندی ہٕنٛزؠن جاین [[اۆدُر براعظمی]] (ڈی اؠف بی) ورٕگ تہِ دِوان۔<ref>{{cite book
|title=Climate of Jammu & Kashmir
|publisher=India Meteorological Department
|series=Climatological Summaries of States Series
|volume=20
|year=2014
|page=7
}}</ref>
۴۰ لَچھ ؤری برٛونٛٹھ اوس پوٗرٕ وادی ہُنٛد آب و ہَوا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] قٕسمُک. ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس ۱۸.۱±۲.۳ درجہِ سؠلسیٖیَس، تہٕ تٕرنہِ رؠتُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس انٛدازاً ۱۱.۱±۳.۵ درجہِ سؠلسیٖیَس، سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ روٗد اوس رؠتہٕ کالہِ پؠوان، تہٕ ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد اوس انٛدازاً ۱۵۹۲±۶۴۳ مِلی میٖٹر. [[پیٖر پَنٛژال|پیٖر پَنٛژالہٕ]] کہِ تھَدنہٕ سٟتؠ، تہٕ تتھ سٟتؠ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ تھَدنہٕ سٟتؠ، مۄکلیَٛو [[ؤہراتھ|ؤہرٲژ]] ہُنٛد اثر واریٛاہ حدس تام، رؠتہٕ کالہِ بَڈیَٛو ہۄچھَر، تہٕ [[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|بَحرِ روٗمی آب و ہَواہٕکؠ]] صِفتھ وۄپدیٚے. درمیٲنی تژرُک درجہِ تہِ وۆتھ بۄن.<ref>{{Cite journal
|last1=Bhatia
|first1=Harshita
|last2=Dar
|first2=Reyaz Ahmad
|last3=Srivastava
|first3=Gaurav
|title=Himalayan uplift and the evolution of a Mediterranean-type climate in the Kashmir Basin of India: Palaeobotanical evidence from the late Pliocene Dubjan Member (Karewa Group)
|journal=Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology
|year=2025
|volume=668
|pages=112998
|doi=10.1016/j.palaeo.2025.112998
}}</ref>
{{Weather box|location=Srinagar (1991–2020, extremes 1893–2020)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=17.2|Feb record high C=20.6|Mar record high C=28.3|Apr record high C=31.1|May record high C=36.4|Jun record high C=37.8|Jul record high C=38.3|Aug record high C=36.7|Sep record high C=35.0|Oct record high C=33.9|Nov record high C=24.5|Dec record high C=18.3|year record high C=38.3|Jan high C=7.1|Feb high C=10.5|Mar high C=15.5|Apr high C=20.6|May high C=24.7|Jun high C=28.5|Jul high C=30.0|Aug high C=29.7|Sep high C=27.6|Oct high C=23.0|Nov high C=15.9|Dec high C=9.9|year high C=20.2|Jan mean C=2.5|Feb mean C=5.5|Mar mean C=10.0|Apr mean C=14.3|May mean C=18.0|Jun mean C=21.6|Jul mean C=24.2|Aug mean C=23.7|Sep mean C=20.0|Oct mean C=14.4|Nov mean C=8.3|Dec mean C=4.0|year mean C=|Jan low C=−1.9|Feb low C=0.7|Mar low C=4.3|Apr low C=7.9|May low C=11.2|Jun low C=15.0|Jul low C=18.4|Aug low C=17.8|Sep low C=13.1|Oct low C=6.2|Nov low C=1.2|Dec low C=−1.6|year low C=7.5|Jan record low C=-14.4|Feb record low C=-20.0|Mar record low C=-6.9|Apr record low C=0.0|May record low C=1.0|Jun record low C=7.2|Jul record low C=10.3|Aug record low C=9.5|Sep record low C=4.4|Oct record low C=-1.7|Nov record low C=-7.8|Dec record low C=-12.8|year record low C=-20.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=63.6|Feb precipitation mm=85.0|Mar precipitation mm=104.6|Apr precipitation mm=91.8|May precipitation mm=63.5|Jun precipitation mm=46.4|Jul precipitation mm=64.0|Aug precipitation mm=64.5|Sep precipitation mm=37.4|Oct precipitation mm=21.8|Nov precipitation mm=27.7|Dec precipitation mm=27.2|year precipitation mm=697.5|unit precipitation days=0.3 mm|Jan precipitation days=8.5|Feb precipitation days=9.9|Mar precipitation days=11|Apr precipitation days=11.1|May precipitation days=10.9|Jun precipitation days=8.2|Jul precipitation days=9.2|Aug precipitation days=8.9|Sep precipitation days=5.5|Oct precipitation days=3.4|Nov precipitation days=3.7|Dec precipitation days=4.6|year precipitation days=|Jan rain days=5.4|Feb rain days=6.0|Mar rain days=7.2|Apr rain days=7.0|May rain days=5.9|Jun rain days=4.1|Jul rain days=5.0|Aug rain days=5.4|Sep rain days=3.1|Oct rain days=2.0|Nov rain days=2.2|Dec rain days=2.6|year rain days=55.9|time day=17:30 [[Indian Standard Time|IST]]|Jan humidity=67|Feb humidity=59|Mar humidity=52|Apr humidity=49|May humidity=49|Jun humidity=47|Jul humidity=53|Aug humidity=55|Sep humidity=52|Oct humidity=54|Nov humidity=62|Dec humidity=68|year humidity=55|Jan sun=74.4|Feb sun=101.7|Mar sun=136.4|Apr sun=189.0|May sun=238.7|Jun sun=246.0|Jul sun=241.8|Aug sun=226.3|Sep sun=228.0|Oct sun=226.3|Nov sun=186.0|Dec sun=108.5|year sun=2203.1|Jand sun=2.4|Febd sun=3.6|Mard sun=4.4|Aprd sun=6.3|Mayd sun=7.7|Jund sun=8.2|Juld sun=7.8|Augd sun=7.3|Sepd sun=7.6|Octd sun=7.3|Novd sun=6.2|Decd sun=3.5|yeard sun=6.0|Jan uv=3|Feb uv=5|Mar uv=7|Apr uv=10|May uv=12|Jun uv=12|Jul uv=12|Aug uv=12|Sep uv=9|Oct uv=6|Nov uv=4|Dec uv=3|source 1=India Meteorological Department<ref name=IMDnormals>
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Srinagar Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 721–722
| access-date = 18 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityextremes2>
{{cite web
| url = https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-url = https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-date = 1 January 2023
| title = Climatological Tables 1991–2020
| publisher = India Meteorological Department
| access-date = 1 January 2023
| page = 21}}</ref> NOAA(precipitation-extremes<ref name="NCEI">{{cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Srinagar |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/XLS/SRINAGAR_42027.xlsx |website=ncei.noaa.gov |publisher=[[NOAA]] |access-date=22 March 2024 |format=XLSX |quote=WMO Station Number: 42027}}</ref>)Time and Date (dewpoints, 2005–2015)<ref>{{cite web
|url = https://www.timeanddate.com/weather/india/srinagar/climate
|title = Climate & Weather Averages in Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|publisher = Time and Date
|access-date = 19 July 2022}}</ref>|source 2=Deutscher Wetterdienst (sun 1945–1988),<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_420270_kt.pdf
| title = Klimatafel von Srinagar, Jammu & Kashmir / Indische Union
| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 7 April 2017}}</ref> Tokyo Climate Center (mean temperatures 1991–2020)<ref name=TCC1>
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42027
| title = Normals Data: Srinagar – India Latitude: 34.08°N Longitude: 74.83°E Height: 1585 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}</ref> Weather Atlas,<ref name="Weather Atlas">
{{cite web
| url = https://www.weather-atlas.com/en/india/srinagar-climate
| title = Climate and monthly weather forecast Srinagar, India
| publisher = Weather Atlas
| access-date = 13 June 2022
}}</ref> Ultraviolet<ref>{{Cite web |last=Weather2Travel.com |title=Srinagar weather by month: monthly climate averages {{!}} India |url=https://www.weather2travel.com/india/srinagar/climate/ |access-date=1 December 2023 |website=Weather2Travel.com}}</ref>|source=|Jan dew point C=-2|Feb dew point C=1|Mar dew point C=3|Apr dew point C=7|May dew point C=11|Jun dew point C=14|Jul dew point C=17|Aug dew point C=17|Sep dew point C=13|Oct dew point C=8|Nov dew point C=3|Dec dew point C=0}}
== تٲلیٖم ==
یَتکؠ کؠنٛہ تٲلیٖمی اِدارٕ چھہٕ:
[[یونِورسِٹی آف کَشمیٖر|کشمیر یونیورسٹی حضرت بل]]
نیشنل انسٹِچوٹ آف ٹیکنالوجی
[[شیرِ کشمیٖر زرٲتی زآن تہٕ تکنیکی ژآٹہٕ ہال شالہٕ مور سِریٖنَگَر|شیرِ کشمیر زرعی سائنس وٹیکنالوجی یونیورسٹی]]
[[اسلامیا کالج سائنس تہِ کامرس، سری نگر|اسلامیہ کالیج حَوَل]]
[[سِری پرتاب کالیٚج|سری پرتاپ کالچ]]
[[امر سنٛگھ کالیٚج]] شٲمِل چھِ۔
== ناماوار لوٗکھ ==
* [[آبھا ہانجوٗرا]]
* [[اَبے سوپورؠ]] (1979-ازکال)
* [[علی محمد جان]] (1914-1988)
* [[اَمیتابھ مَٹہٕ]] (1962-ازکال)
* [[آغا شاہد علی]] (1949–2001)
* [[بخشی عبدُل رشید]] (1923-1977)
* [[بخشی غلام محمد]] (1907-1972)
* [[بھائی المست]] (1553-1643)
* [[درگا پرساد دھر]] (1918-1975)
* [[فَرَح پَنٛڈِتھ]] (1968-ازکال)
* [[فاروق عبداللہ]] (1937-ازکال)
* [[فاروق کتھواری]] (1944-ازکال)
* [[غنی کشمیٖری]] (c. 1630-1669)
* [[غلام رسول سنتوش]] (1929-1997)
* [[حنا خان]] (1987-ازکال)
* [[جوآنا لملے]] (1946-ازکال)
* [[کُنال کھیموٗ]] (1983-ازکال)
* [[لکشمن جوٗ]] (1907-1991)
* [[لَل دؠد]] (c. 1320-1392)
* [[منوہر کول]] (1925-1999)
* [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] (1984-ازکال)
* [[محمد عباس انصاری]] (1936-2022)
* [[محمد منیم]] (1983-ازکال)
* [[مُحمد سُبحان حجام]] (1910-1962)
* [[راج زُتشی]] (1961-ازکال)
* [[راج بیگم]] (1927-2016)
* [[رام چندر کاک]] (1893-1983)
* [[رَحمان راہی]] (1925-2023)
* [[ریشمہ]] (1951/1952–2022)
* [[رۄپہٕ بھَوٲنؠ]] (c. 1621-1721)
* [[سَمسار چَنٛد کول]] (1883-1977)
* [[سندیپا دھر]]
* [[سنجے سوری]] (1971-ازکال)
* [[شَمَس فَقیٖر]] (1843-1901)
* [[شہلا رَشیٖد]] (1988-ازکال)
* [[ٹِکہٕ لال ٹَپل]] (1930-1989)
* [[وِبھا صراف]] (1986-ازکال)
* [[وِدھُ وِنود چوپرا]] (1952-ازکال)
* [[وکرم مسری]] (1964-ازکال)
* [[یاسیٖن مَلِک]] (1966-ازکال)
* [[ظریف احمد ظریف]] (1943-ازکال)
* [[زِندَہ کول]] (1884-1965)
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛدؠ شَہَر]]
[[زٲژ:سِریٖنَگَر]]
qq36lmo5wbsb8m7wrph73ph8aofdc9a
140749
140748
2026-06-11T08:02:00Z
Pazyoru
14377
/* آب و ہَوا */
140749
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement|name=سِریٖنَگَر|settlement_type=شہر یُس ہندوستانُک زیر انتظام منٛز چُھ|native_name=|native_name_lang=ks|named_for=[[لَکشمی]] یا [[سوٗریہ]]|image_skyline={{multiple image
|perrow = 1/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 275
|image1 = Houseboats, Dal Lake, Kashmir.jpg
|caption1 = ہاوُس بوٹ [[ڈَل سَر]]
|image2 = Shankaracharya Temple in Srinagar, India, under snow.jpg
|caption2 = [[شنٛکراچاریہ مَندَر]]
|image3 = Red and Yellow Tulips.JPG
|caption3 = [[اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ|اِندرا گاندھی میموریل ٹیولپ گارڈن]]
|image4 = A view of Pari Mahal Jammu and Kashmir India.jpg
|caption4 = [[پری محل]]
|image5 = Hazratbal shrine.jpg
|caption5 = [[حضرت بل درگاہ]]
|image6 = Srinagar pano.jpg
|caption6 = سرینگر شہرُک پینورما
}}|image_map1=Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg|map_alt=Map of the disputed Kashmir region showing areas of control by India, Pakistan, and China|map_caption1=سرینگر چھُ تنازعہٕ دار [[کٔشیٖر]] علاقَس منٛز ہندوستٲنی زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] (سایہٕ دار تان) کِس [[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ]] (نیون نیلِس) منٛز واقعہٕ۔|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=250px|image_map={{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}}|map_caption=سرینگرُک انٹرایکٹو نقشہٕ|coordinates={{coord|34|5|24|N|74|47|24|E|display=inline,title}}|subdivision_type=مُلک اِنتِظام|subdivision_name=[[ہِندوستان]]|subdivision_type1=اِنتِظامِیہ ہُنٛد علاقہٕ|subdivision_name1=[[ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ تہٕ مَرکٔزی عَلاقہٕ|مَرکَزی زیر اِنتظام عَلاقہٕ]] [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]]|subdivision_type2=حِصہٕ|subdivision_name2=[[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ|کٔشیٖر]]|subdivision_type3=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر کین ضِلَن ہٕنٛز فِہرِست|ضِلہٕ]]|subdivision_name3=[[سِریٖنَگَر ضِلہٕ|سِریٖنَگَر]]|leader_title1=میوٗنسپل کمشنر|leader_name1=[[اُویس احمد رانا]], ائی اے ایس|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name='Srinagar City'>{{cite web|title=Srinagar City|url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar|website=kvksrinagar.org|access-date=27 February 2021|archive-date=15 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Updates|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/j-k/solid-waste-management-in-srinagar-still-on-paper-437649|date=27 July 2017|work=The Tribune|access-date=27 February 2021}}</ref>|area_total_km2=294|area_metro_km2=766|area_metro_footnotes=<ref>{{cite web|title=Srinagar Metropolitan Region|url=http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|website=sdasrinagar.com|access-date=27 February 2021|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103013956/http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Master Plan|url=https://www.crosstownnews.in/post/36837/sac-approves-srinagar-master-plan-2035-new-master-plan-includes-766-sq-km-area-for-projected-population-of-35-mn.html|date=21 February 2019|work=crosstownnews.in|access-date=27 February 2021}}</ref>|elevation_footnotes=|elevation_m=1585|population_footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=3415|title=Srinagar Municipal Corporation Demographics 2011|work=[[2011 Census of India]]|publisher=[[Government of India]]|access-date=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=2011 census of India|access-date=31 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017153124/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|archive-date=17 October 2013|url-status=live}}</ref>|population_total=1180570|population_as_of=2011|population_rank=31 ہِم|population_density_km2=auto|population_metro=1273312|population_blank1_title=Metro Rank|population_blank1=37 ہِم|population_demonym=سرینگری، سرینگرُک، شہرُک، سری نگرائٹ|demographics_type1=زبانہٕ|demographics1_title1=سرکٲرؠ|demographics1_info1=[[کٲشِر زَبان|کٲشُر]]، [[اردو]]، [[ہِندی]]، [[ڈوٗگٕرؠ زَبان|ڈوٗگری]]، [[اَنٛگریٖزی زَبان|انگریزی ]]|demographics1_footnotes=<ref>{{Cite news |last=Pathak |first=Analiza |date=2 September 2020 |title=Hindi, Kashmiri and Dogri to be official languages of Jammu and Kashmir, Cabinet approves Bill|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/hindi-kashmiri-and-dogri-to-be-official-languages-of-jammu-and-kashmir-cabinet-approves-bill-646784 |access-date=8 September 2020}}</ref><ref name="OfficialLang">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf
|title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020|publisher=The Gazette of India|access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | website=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=24 September 2020 }}</ref>|demographics1_title2=|timezone1=ہندوستٲنؠ معیاری وقت|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=پِن|postal_code=190001|area_code_type=ٹیلی فون کوڈ|area_code=0194|registration_plate=JK 01|blank1_name_sec1=اِنسٲنی جنسی تناسب|blank1_info_sec1=888 زنانہٕ♀ / 1000 مرد ♂|blank2_name_sec1=پڑھٲئی|blank2_info_sec1=69.15%|blank3_name_sec1=دِلہِ پیٹھ فٲصلہٕ|blank3_info_sec1={{convert|876|km|mi}} NW|blank2_name_sec2=بٲرِش|blank2_info_sec2={{convert|710|mm|in}}|blank3_name_sec2=عام رؠتہٕ کول درجہٕ حرارت|blank3_info_sec2={{convert|23.3|°C|°F}}|blank4_name_sec2=عام وندٕ درجہٕ حرارت|blank4_info_sec2={{convert|3.2|°C|°F}}|website={{URL|https://www.smcsite.org/}}|official_name=|module={{Infobox mapframe |wikidata=yes |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}|government_type=میوٗنسپل کارپوریشن|governing_body=[[سِریٖنَگَر میوٗنسپل کارپوریشن]]|leader_title=[[سری نگرُک میئر|میئر]]|leader_name=ییٚلہٕ}}'''سِریٖنَگَر''' یا '''سِری نَگَر''' ([[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] :{{IPA audio link|Srinagar.ogg}} /siriːnagar/ ) سری نگر چھُ وادی کشمیرُک اَکھ اَہَم شَہَر۔ یہِ چھُ وقتن فوقتن [[کٔشیٖر]] ہُنٛد راز دٲنہِ روٗدمُت۔ یہِ چھہ کٔشیٖرِ مَنٛز [[جَہلَم دٔرؠ یاو|جہلم]] کِس بَٹھِس پؠٹھ واقع ۔ یہٕ شَہَر چھُہ پَنٕہٕ نؠن [[سَر|سَرَن]] خٲطرٕ واریاہ مَشہوٗر ۔ سِری نگر چھُہ دۄیو [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرِت]] لفطو ستؠ بَنؠومُت سِری: دولت تہٕ نگر: شَہَر۔ شری چھُ دیوی [[لَکشمی]] سُنٛد ناو تہِ تہٕ شری چھہ [[آفتاب|آفتابَس]] تہِ ونان تِمہِ مۄکھہٕ ما سرینگرُک مطلب آفتابُک شَہَر تہِ۔ سرینگر ہوایی اڈٕچھُہ شہرَس تہٕ باقی وادی ہِندوستان کؠن باقی حصَن ستؠ جوڈھان۔ امؠ علاوٕ چھہٕ یَتہِ پؠٹھ [[دُبَے]] تہٕ [[حَج|حجَس]] دوران [[سوٗدی عرب|سودی عرب]] خٲطرٕ پرواز نؠران۔
وننہٕ چھُ یِوان زِ امِچ بُنیاد ٲس [[اَشوک (گونَنٛدیا)|اَشوکا]] ترٲومٕژ۔
== تَوٲریٖخ ==
شہرٕچ بنیاد ترٚٲو پروراسینا ہَن ۲٠٠٠ وَری برٚونٛہ۔ ۳ قبل مسیح دوران اوس تہٕ شَہَر ماوریا سلطنتُک حصہ۔ اشوکَن کۄر یِتہِ [[بُدھ مَت|بودھ مذہبُک]] پھٲلاو تہٕ واریاہِن وَریَن تام روٗد بودھ حکومت کِس زیرِ نگراں رہی۔ وِکرمادِتیا تہٕ تمؠ سندؠ جاں نشینو کۄر یَتہِ پر ہُن سٟنٛدؠ برونٛہ راج۔ شہرروٗد ہندو تہٕ بودھ حکومتَن زیرِنگراں ژۄدہمیہٕ صدی تام۔ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|لَلِتادِتیا]]، [[اَوَنتی ورمن|اونتی ورمن]] تہٕ سنگراما دیوا، یوسف شاہ چک، [[زین العبیدین|بڈشاہ]] ٲسؠ کؠنٛہ قٲبلِ ذکر حکمران۔
== جَغرٲفی ==
سرینگر چھُہ 34N74E پؠٹھ واقع۔ [[وَنٛدٕ|وَندَس]] مَنٛز چھہ یور سایبیریا [[جاناوار]] یوان۔ یتہِ چھِ سالانہٕ اوسطَس مَنٛز ۲۸ اِنچ [[بٲرِش|روٗد]] پیوان۔
== آب و ہَوا ==
[[کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی]] مُطٲبق چھُ سِریٖنگرُک آب و ہَوا [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] (سی اؠف اے)<ref>{{cite web
|title=Climate for Station: Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|website=Climate Observer
|url=https://climate-observer.org/locations/IN008010200/srinagar-india
|access-date=9 June 2026
}}</ref>، اما [[ہندوستان موٗسمؠ یٲتی محکمہٕ]] چھُ اتؠ چن کینٛژن جاین [[بحرِ روٗمی]] (سی اؠس اے)، تہٕ تھَزِ بُلندی ہٕنٛزؠن جاین [[اۆدُر براعظمی]] (ڈی اؠف بی) ورٕگ تہِ دِوان۔<ref>{{cite book
|title=Climate of Jammu & Kashmir
|publisher=India Meteorological Department
|series=Climatological Summaries of States Series
|volume=20
|year=2014
|page=7
}}</ref>
۴۰ لَچھ ؤری برٛونٛٹھ اوس پوٗرٕ وادی ہُنٛد آب و ہَوا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] قٕسمُک. ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس ۱۸.۱±۲.۳ درجہِ سؠلسیٖیَس، تہٕ تٕرنہِ رؠتُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس انٛدازاً ۱۱.۱±۳.۵ درجہِ سؠلسیٖیَس، سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ روٗد اوس رؠتہٕ کالہِ پؠوان، تہٕ ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد اوس انٛدازاً ۱۵۹۲±۶۴۳ مِلی میٖٹر. [[پیٖر پَنٛژال|پیٖر پَنٛژالہٕ]] کہِ تھَدنہٕ سٟتؠ، تہٕ تتھ سٟتؠ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ تھَدنہٕ سٟتؠ، مۄکلیَٛو [[ؤہراتھ|ؤہرٲژ]] ہُنٛد اثر واریٛاہ حدس تام، رؠتہٕ کالہِ بَڈیَٛو ہۄچھَر، تہٕ [[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|بَحرِ روٗمی آب و ہَواہٕکؠ]] صِفتھ وۄپدیٚے. درمیٲنی تژرُک درجہِ تہِ وۆتھ بۄن.<ref>{{Cite journal
|last1=Bhatia
|first1=Harshita
|last2=Dar
|first2=Reyaz Ahmad
|last3=Srivastava
|first3=Gaurav
|title=Himalayan uplift and the evolution of a Mediterranean-type climate in the Kashmir Basin of India: Palaeobotanical evidence from the late Pliocene Dubjan Member (Karewa Group)
|journal=Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology
|year=2025
|volume=668
|pages=112998
|doi=10.1016/j.palaeo.2025.112998
}}</ref>
{{Weather box|location=Srinagar (1991–2020, extremes 1893–2020)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=17.2|Feb record high C=20.6|Mar record high C=28.3|Apr record high C=31.1|May record high C=36.4|Jun record high C=37.8|Jul record high C=38.3|Aug record high C=36.7|Sep record high C=35.0|Oct record high C=33.9|Nov record high C=24.5|Dec record high C=18.3|year record high C=38.3|Jan high C=7.1|Feb high C=10.5|Mar high C=15.5|Apr high C=20.6|May high C=24.7|Jun high C=28.5|Jul high C=30.0|Aug high C=29.7|Sep high C=27.6|Oct high C=23.0|Nov high C=15.9|Dec high C=9.9|year high C=20.2|Jan mean C=2.5|Feb mean C=5.5|Mar mean C=10.0|Apr mean C=14.3|May mean C=18.0|Jun mean C=21.6|Jul mean C=24.2|Aug mean C=23.7|Sep mean C=20.0|Oct mean C=14.4|Nov mean C=8.3|Dec mean C=4.0|year mean C=|Jan low C=−1.9|Feb low C=0.7|Mar low C=4.3|Apr low C=7.9|May low C=11.2|Jun low C=15.0|Jul low C=18.4|Aug low C=17.8|Sep low C=13.1|Oct low C=6.2|Nov low C=1.2|Dec low C=−1.6|year low C=7.5|Jan record low C=-14.4|Feb record low C=-20.0|Mar record low C=-6.9|Apr record low C=0.0|May record low C=1.0|Jun record low C=7.2|Jul record low C=10.3|Aug record low C=9.5|Sep record low C=4.4|Oct record low C=-1.7|Nov record low C=-7.8|Dec record low C=-12.8|year record low C=-20.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=63.6|Feb precipitation mm=85.0|Mar precipitation mm=104.6|Apr precipitation mm=91.8|May precipitation mm=63.5|Jun precipitation mm=46.4|Jul precipitation mm=64.0|Aug precipitation mm=64.5|Sep precipitation mm=37.4|Oct precipitation mm=21.8|Nov precipitation mm=27.7|Dec precipitation mm=27.2|year precipitation mm=697.5|unit precipitation days=0.3 mm|Jan precipitation days=8.5|Feb precipitation days=9.9|Mar precipitation days=11|Apr precipitation days=11.1|May precipitation days=10.9|Jun precipitation days=8.2|Jul precipitation days=9.2|Aug precipitation days=8.9|Sep precipitation days=5.5|Oct precipitation days=3.4|Nov precipitation days=3.7|Dec precipitation days=4.6|year precipitation days=|Jan rain days=5.4|Feb rain days=6.0|Mar rain days=7.2|Apr rain days=7.0|May rain days=5.9|Jun rain days=4.1|Jul rain days=5.0|Aug rain days=5.4|Sep rain days=3.1|Oct rain days=2.0|Nov rain days=2.2|Dec rain days=2.6|year rain days=55.9|time day=17:30 [[Indian Standard Time|IST]]|Jan humidity=67|Feb humidity=59|Mar humidity=52|Apr humidity=49|May humidity=49|Jun humidity=47|Jul humidity=53|Aug humidity=55|Sep humidity=52|Oct humidity=54|Nov humidity=62|Dec humidity=68|year humidity=55|Jan sun=74.4|Feb sun=101.7|Mar sun=136.4|Apr sun=189.0|May sun=238.7|Jun sun=246.0|Jul sun=241.8|Aug sun=226.3|Sep sun=228.0|Oct sun=226.3|Nov sun=186.0|Dec sun=108.5|year sun=2203.1|Jand sun=2.4|Febd sun=3.6|Mard sun=4.4|Aprd sun=6.3|Mayd sun=7.7|Jund sun=8.2|Juld sun=7.8|Augd sun=7.3|Sepd sun=7.6|Octd sun=7.3|Novd sun=6.2|Decd sun=3.5|yeard sun=6.0|Jan uv=3|Feb uv=5|Mar uv=7|Apr uv=10|May uv=12|Jun uv=12|Jul uv=12|Aug uv=12|Sep uv=9|Oct uv=6|Nov uv=4|Dec uv=3|source 1=India Meteorological Department<ref name=IMDnormals>
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Srinagar Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 721–722
| access-date = 18 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityextremes2>
{{cite web
| url = https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-url = https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-date = 1 January 2023
| title = Climatological Tables 1991–2020
| publisher = India Meteorological Department
| access-date = 1 January 2023
| page = 21}}</ref> NOAA(precipitation-extremes<ref name="NCEI">{{cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Srinagar |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/XLS/SRINAGAR_42027.xlsx |website=ncei.noaa.gov |publisher=[[NOAA]] |access-date=22 March 2024 |format=XLSX |quote=WMO Station Number: 42027}}</ref>)Time and Date (dewpoints, 2005–2015)<ref>{{cite web
|url = https://www.timeanddate.com/weather/india/srinagar/climate
|title = Climate & Weather Averages in Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|publisher = Time and Date
|access-date = 19 July 2022}}</ref>|source 2=Deutscher Wetterdienst (sun 1945–1988),<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_420270_kt.pdf
| title = Klimatafel von Srinagar, Jammu & Kashmir / Indische Union
| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 7 April 2017}}</ref> Tokyo Climate Center (mean temperatures 1991–2020)<ref name=TCC1>
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42027
| title = Normals Data: Srinagar – India Latitude: 34.08°N Longitude: 74.83°E Height: 1585 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}</ref> Weather Atlas,<ref name="Weather Atlas">
{{cite web
| url = https://www.weather-atlas.com/en/india/srinagar-climate
| title = Climate and monthly weather forecast Srinagar, India
| publisher = Weather Atlas
| access-date = 13 June 2022
}}</ref> Ultraviolet<ref>{{Cite web |last=Weather2Travel.com |title=Srinagar weather by month: monthly climate averages {{!}} India |url=https://www.weather2travel.com/india/srinagar/climate/ |access-date=1 December 2023 |website=Weather2Travel.com}}</ref>|source=|Jan dew point C=-2|Feb dew point C=1|Mar dew point C=3|Apr dew point C=7|May dew point C=11|Jun dew point C=14|Jul dew point C=17|Aug dew point C=17|Sep dew point C=13|Oct dew point C=8|Nov dew point C=3|Dec dew point C=0}}
== تٲلیٖم ==
یَتکؠ کؠنٛہ تٲلیٖمی اِدارٕ چھہٕ:
[[یونِورسِٹی آف کَشمیٖر|کشمیر یونیورسٹی حضرت بل]]
نیشنل انسٹِچوٹ آف ٹیکنالوجی
[[شیرِ کشمیٖر زرٲتی زآن تہٕ تکنیکی ژآٹہٕ ہال شالہٕ مور سِریٖنَگَر|شیرِ کشمیر زرعی سائنس وٹیکنالوجی یونیورسٹی]]
[[اسلامیا کالج سائنس تہِ کامرس، سری نگر|اسلامیہ کالیج حَوَل]]
[[سِری پرتاب کالیٚج|سری پرتاپ کالچ]]
[[امر سنٛگھ کالیٚج]] شٲمِل چھِ۔
== ناماوار لوٗکھ ==
* [[آبھا ہانجوٗرا]]
* [[اَبے سوپورؠ]] (1979-ازکال)
* [[علی محمد جان]] (1914-1988)
* [[اَمیتابھ مَٹہٕ]] (1962-ازکال)
* [[آغا شاہد علی]] (1949–2001)
* [[بخشی عبدُل رشید]] (1923-1977)
* [[بخشی غلام محمد]] (1907-1972)
* [[بھائی المست]] (1553-1643)
* [[درگا پرساد دھر]] (1918-1975)
* [[فَرَح پَنٛڈِتھ]] (1968-ازکال)
* [[فاروق عبداللہ]] (1937-ازکال)
* [[فاروق کتھواری]] (1944-ازکال)
* [[غنی کشمیٖری]] (c. 1630-1669)
* [[غلام رسول سنتوش]] (1929-1997)
* [[حنا خان]] (1987-ازکال)
* [[جوآنا لملے]] (1946-ازکال)
* [[کُنال کھیموٗ]] (1983-ازکال)
* [[لکشمن جوٗ]] (1907-1991)
* [[لَل دؠد]] (c. 1320-1392)
* [[منوہر کول]] (1925-1999)
* [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] (1984-ازکال)
* [[محمد عباس انصاری]] (1936-2022)
* [[محمد منیم]] (1983-ازکال)
* [[مُحمد سُبحان حجام]] (1910-1962)
* [[راج زُتشی]] (1961-ازکال)
* [[راج بیگم]] (1927-2016)
* [[رام چندر کاک]] (1893-1983)
* [[رَحمان راہی]] (1925-2023)
* [[ریشمہ]] (1951/1952–2022)
* [[رۄپہٕ بھَوٲنؠ]] (c. 1621-1721)
* [[سَمسار چَنٛد کول]] (1883-1977)
* [[سندیپا دھر]]
* [[سنجے سوری]] (1971-ازکال)
* [[شَمَس فَقیٖر]] (1843-1901)
* [[شہلا رَشیٖد]] (1988-ازکال)
* [[ٹِکہٕ لال ٹَپل]] (1930-1989)
* [[وِبھا صراف]] (1986-ازکال)
* [[وِدھُ وِنود چوپرا]] (1952-ازکال)
* [[وکرم مسری]] (1964-ازکال)
* [[یاسیٖن مَلِک]] (1966-ازکال)
* [[ظریف احمد ظریف]] (1943-ازکال)
* [[زِندَہ کول]] (1884-1965)
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛدؠ شَہَر]]
[[زٲژ:سِریٖنَگَر]]
kq0jrbqk0sg55uxtjpg1cs6rrg83ds0
140750
140749
2026-06-11T09:35:24Z
Pazyoru
14377
/* آب و ہَوا */
140750
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement|name=سِریٖنَگَر|settlement_type=شہر یُس ہندوستانُک زیر انتظام منٛز چُھ|native_name=|native_name_lang=ks|named_for=[[لَکشمی]] یا [[سوٗریہ]]|image_skyline={{multiple image
|perrow = 1/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 275
|image1 = Houseboats, Dal Lake, Kashmir.jpg
|caption1 = ہاوُس بوٹ [[ڈَل سَر]]
|image2 = Shankaracharya Temple in Srinagar, India, under snow.jpg
|caption2 = [[شنٛکراچاریہ مَندَر]]
|image3 = Red and Yellow Tulips.JPG
|caption3 = [[اِندِرا گانٛدھی یادگار باغ|اِندرا گاندھی میموریل ٹیولپ گارڈن]]
|image4 = A view of Pari Mahal Jammu and Kashmir India.jpg
|caption4 = [[پری محل]]
|image5 = Hazratbal shrine.jpg
|caption5 = [[حضرت بل درگاہ]]
|image6 = Srinagar pano.jpg
|caption6 = سرینگر شہرُک پینورما
}}|image_map1=Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg|map_alt=Map of the disputed Kashmir region showing areas of control by India, Pakistan, and China|map_caption1=سرینگر چھُ تنازعہٕ دار [[کٔشیٖر]] علاقَس منٛز ہندوستٲنی زیر انتظام [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] (سایہٕ دار تان) کِس [[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ]] (نیون نیلِس) منٛز واقعہٕ۔|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=250px|image_map={{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}}|map_caption=سرینگرُک انٹرایکٹو نقشہٕ|coordinates={{coord|34|5|24|N|74|47|24|E|display=inline,title}}|subdivision_type=مُلک اِنتِظام|subdivision_name=[[ہِندوستان]]|subdivision_type1=اِنتِظامِیہ ہُنٛد علاقہٕ|subdivision_name1=[[ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ تہٕ مَرکٔزی عَلاقہٕ|مَرکَزی زیر اِنتظام عَلاقہٕ]] [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جۆم تہٕ کٔشیٖر]]|subdivision_type2=حِصہٕ|subdivision_name2=[[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ|کٔشیٖر]]|subdivision_type3=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر کین ضِلَن ہٕنٛز فِہرِست|ضِلہٕ]]|subdivision_name3=[[سِریٖنَگَر ضِلہٕ|سِریٖنَگَر]]|leader_title1=میوٗنسپل کمشنر|leader_name1=[[اُویس احمد رانا]], ائی اے ایس|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name='Srinagar City'>{{cite web|title=Srinagar City|url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar|website=kvksrinagar.org|access-date=27 February 2021|archive-date=15 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Updates|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/j-k/solid-waste-management-in-srinagar-still-on-paper-437649|date=27 July 2017|work=The Tribune|access-date=27 February 2021}}</ref>|area_total_km2=294|area_metro_km2=766|area_metro_footnotes=<ref>{{cite web|title=Srinagar Metropolitan Region|url=http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|website=sdasrinagar.com|access-date=27 February 2021|archive-date=3 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103013956/http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Master Plan|url=https://www.crosstownnews.in/post/36837/sac-approves-srinagar-master-plan-2035-new-master-plan-includes-766-sq-km-area-for-projected-population-of-35-mn.html|date=21 February 2019|work=crosstownnews.in|access-date=27 February 2021}}</ref>|elevation_footnotes=|elevation_m=1585|population_footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=3415|title=Srinagar Municipal Corporation Demographics 2011|work=[[2011 Census of India]]|publisher=[[Government of India]]|access-date=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=2011 census of India|access-date=31 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017153124/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|archive-date=17 October 2013|url-status=live}}</ref>|population_total=1180570|population_as_of=2011|population_rank=31 ہِم|population_density_km2=auto|population_metro=1273312|population_blank1_title=Metro Rank|population_blank1=37 ہِم|population_demonym=سرینگری، سرینگرُک، شہرُک، سری نگرائٹ|demographics_type1=زبانہٕ|demographics1_title1=سرکٲرؠ|demographics1_info1=[[کٲشِر زَبان|کٲشُر]]، [[اردو]]، [[ہِندی]]، [[ڈوٗگٕرؠ زَبان|ڈوٗگری]]، [[اَنٛگریٖزی زَبان|انگریزی ]]|demographics1_footnotes=<ref>{{Cite news |last=Pathak |first=Analiza |date=2 September 2020 |title=Hindi, Kashmiri and Dogri to be official languages of Jammu and Kashmir, Cabinet approves Bill|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/hindi-kashmiri-and-dogri-to-be-official-languages-of-jammu-and-kashmir-cabinet-approves-bill-646784 |access-date=8 September 2020}}</ref><ref name="OfficialLang">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf
|title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020|publisher=The Gazette of India|access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | website=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=24 September 2020 }}</ref>|demographics1_title2=|timezone1=ہندوستٲنؠ معیاری وقت|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=پِن|postal_code=190001|area_code_type=ٹیلی فون کوڈ|area_code=0194|registration_plate=JK 01|blank1_name_sec1=اِنسٲنی جنسی تناسب|blank1_info_sec1=888 زنانہٕ♀ / 1000 مرد ♂|blank2_name_sec1=پڑھٲئی|blank2_info_sec1=69.15%|blank3_name_sec1=دِلہِ پیٹھ فٲصلہٕ|blank3_info_sec1={{convert|876|km|mi}} NW|blank2_name_sec2=بٲرِش|blank2_info_sec2={{convert|710|mm|in}}|blank3_name_sec2=عام رؠتہٕ کول درجہٕ حرارت|blank3_info_sec2={{convert|23.3|°C|°F}}|blank4_name_sec2=عام وندٕ درجہٕ حرارت|blank4_info_sec2={{convert|3.2|°C|°F}}|website={{URL|https://www.smcsite.org/}}|official_name=|module={{Infobox mapframe |wikidata=yes |coord={{WikidataCoord|display=i}}}}|government_type=میوٗنسپل کارپوریشن|governing_body=[[سِریٖنَگَر میوٗنسپل کارپوریشن]]|leader_title=[[سری نگرُک میئر|میئر]]|leader_name=ییٚلہٕ}}'''سِریٖنَگَر''' یا '''سِری نَگَر''' ([[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] :{{IPA audio link|Srinagar.ogg}} /siriːnagar/ ) سری نگر چھُ وادی کشمیرُک اَکھ اَہَم شَہَر۔ یہِ چھُ وقتن فوقتن [[کٔشیٖر]] ہُنٛد راز دٲنہِ روٗدمُت۔ یہِ چھہ کٔشیٖرِ مَنٛز [[جَہلَم دٔرؠ یاو|جہلم]] کِس بَٹھِس پؠٹھ واقع ۔ یہٕ شَہَر چھُہ پَنٕہٕ نؠن [[سَر|سَرَن]] خٲطرٕ واریاہ مَشہوٗر ۔ سِری نگر چھُہ دۄیو [[سَنَسکرٕٛت زَبان|سنسکرِت]] لفطو ستؠ بَنؠومُت سِری: دولت تہٕ نگر: شَہَر۔ شری چھُ دیوی [[لَکشمی]] سُنٛد ناو تہِ تہٕ شری چھہ [[آفتاب|آفتابَس]] تہِ ونان تِمہِ مۄکھہٕ ما سرینگرُک مطلب آفتابُک شَہَر تہِ۔ سرینگر ہوایی اڈٕچھُہ شہرَس تہٕ باقی وادی ہِندوستان کؠن باقی حصَن ستؠ جوڈھان۔ امؠ علاوٕ چھہٕ یَتہِ پؠٹھ [[دُبَے]] تہٕ [[حَج|حجَس]] دوران [[سوٗدی عرب|سودی عرب]] خٲطرٕ پرواز نؠران۔
وننہٕ چھُ یِوان زِ امِچ بُنیاد ٲس [[اَشوک (گونَنٛدیا)|اَشوکا]] ترٲومٕژ۔
== تَوٲریٖخ ==
شہرٕچ بنیاد ترٚٲو پروراسینا ہَن ۲٠٠٠ وَری برٚونٛہ۔ ۳ قبل مسیح دوران اوس تہٕ شَہَر ماوریا سلطنتُک حصہ۔ اشوکَن کۄر یِتہِ [[بُدھ مَت|بودھ مذہبُک]] پھٲلاو تہٕ واریاہِن وَریَن تام روٗد بودھ حکومت کِس زیرِ نگراں رہی۔ وِکرمادِتیا تہٕ تمؠ سندؠ جاں نشینو کۄر یَتہِ پر ہُن سٟنٛدؠ برونٛہ راج۔ شہرروٗد ہندو تہٕ بودھ حکومتَن زیرِنگراں ژۄدہمیہٕ صدی تام۔ [[لَلِت ادِتیہ مُکتَپِدا|لَلِتادِتیا]]، [[اَوَنتی ورمن|اونتی ورمن]] تہٕ سنگراما دیوا، یوسف شاہ چک، [[زین العبیدین|بڈشاہ]] ٲسؠ کؠنٛہ قٲبلِ ذکر حکمران۔
== جَغرٲفی ==
سرینگر چھُہ 34N74E پؠٹھ واقع۔ [[وَنٛدٕ|وَندَس]] مَنٛز چھہ یور سایبیریا [[جاناوار]] یوان۔ یتہِ چھِ سالانہٕ اوسطَس مَنٛز ۲۸ اِنچ [[بٲرِش|روٗد]] پیوان۔
== آب و ہَوا ==
[[کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی]] مُطٲبق چھُ سِریٖنگرُک آب و ہَوا [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] (سی اؠف اے)<ref>{{cite web
|title=Climate for Station: Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|website=Climate Observer
|url=https://climate-observer.org/locations/IN008010200/srinagar-india
|access-date=9 June 2026
}}</ref>، اما [[ہندوستان موٗسمؠ یٲتی محکمہٕ]] چھُ اتؠ چن کینٛژن جاین [[بحرِ روٗمی]] (سی اؠس اے)، تہٕ تھَزِ بُلندی ہٕنٛزؠن جاین [[اۆدُر براعظمی]] (ڈی اؠف بی) ورٕگ تہِ دِوان۔<ref>{{cite book
|title=Climate of Jammu & Kashmir
|publisher=India Meteorological Department
|series=Climatological Summaries of States Series
|volume=20
|year=2014
|page=7
}}</ref>
۴۰ لَچھ ؤری برٛونٛٹھ اوس پوٗرٕ وادی ہُنٛد آب و ہَوا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|تَلہٕ-ٹرٛاپِکی]] قٕسمُک. ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس ۱۸.۱±۲.۳ درجہِ سؠلسیٖیَس، تہٕ تٕرنہِ رؠتُک درمیٲنی تژرُک درجہِ اوس انٛدازاً ۱۱.۱±۳.۵ درجہِ سؠلسیٖیَس، سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ روٗد اوس رؠتہٕ کالہِ پؠوان، تہٕ ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد اوس انٛدازاً ۱۵۹۲±۶۴۳ مِلی میٖٹر. [[پیٖر پَنٛژال|پیٖر پَنٛژالہٕ]] کہِ تھَدنہٕ سٟتؠ، تہٕ تتھ سٟتؠ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ تھَدنہٕ سٟتؠ، مۄکلیَٛو [[ؤہراتھ|ؤہرٲژ]] ہُنٛد اثر واریٛاہ حدس تام، رؠتہٕ کالہِ بَڈیَٛو ہۄچھَر، تہٕ [[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|بَحرِ روٗمی آب و ہَواہٕکؠ]] صِفتھ وۄپدیٚے. درمیٲنی تژرُک درجہِ تہِ وۆتھ بۄن.<ref>{{Cite journal
|last1=Bhatia
|first1=Harshita
|last2=Dar
|first2=Reyaz Ahmad
|last3=Srivastava
|first3=Gaurav
|title=Himalayan uplift and the evolution of a Mediterranean-type climate in the Kashmir Basin of India: Palaeobotanical evidence from the late Pliocene Dubjan Member (Karewa Group)
|journal=Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology
|year=2025
|volume=668
|pages=112998
|doi=10.1016/j.palaeo.2025.112998
}}</ref>
[[مہر ہومجی]] سُنٛد چھُ وَنُن زِ سِریٖنگرُک آب و ہَوا چھُ "اَڈٕ-بَحرِ روٗمی" تِکیٛازِ اتیُٛک ۶۲٪ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد چھُ تٕرنِس موٗسؠ مَس منٛز پؠوان، تہٕ رؠتہٕ کالہِ چھِ زٕ ۂکھؠ رؠتھ موجوٗد، تِم گٔے جوٗن تہٕ سؠپٹمبر. تٔمؠ سٕنٛدِ مُطٲبق چھِ ۱۸۹۲ پؠٹھٕ ۱۹۶۳س تام ۱۶.۶٪ ؤری تِتھؠ ٲسؠ مٕتؠ یِمَن منٛز ہۄچھرُک اوس اکُے دور، بَحرِ روٗمی آب و ہَواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ؛ ۴۴.۴٪ ؤرؠ یَن منٛز ٲسؠ زٕ دور ہۄچھرٕکؠ، یِمَو مَنٛزٕ ۶ن ؤرؠ یَن ٲس بَحرِ روٗمی صِفتھ؛ تہٕ ۲۶.۴٪ن منٛز ٲسؠ ترٛےٚ دور ہۄچرٕکؠ.
رؠتہٕ کالیُٛک ہۄچھَر چھُ ؤہرٲژ ہٕنٛدِ یِنہٕ سٟتؠ پھُٹان. نٔتیٖجاً اَگَسٹس منٛز چھُ روٗدُک دۆیُم تھۆنٛگ بنان. یَتھ رؠتَس منٛز چھُ [[ہَوٲیی سرٛیٚہہ]] تہِ سؠٹھاہ آسان. اَمہِ پَتہٕ چھُ سؠپٹمبرس منٛز بیٚیِہ ہۄچھَر لگان. ؤہرٲژ ہُنٛد چھُ ؤرؠ کِس کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادس منٛز ۲۰-۲۲٪ حِصہٕ روزان. تتھ بر عکس، [[غربی اختلال]] چھِ وَنٛدَس تہٕ سونٛتَس منٛز ؤرؠ یِکہِ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک تقریٖباً ۶۸٪ اَنان.
پوٗرٕ ؤرؠ یَس واریٛاہ زیٛادٕ ہَوٲیی سرٛیٚہہ تہِ چھُ سِریٖنگرُک خاص صِفتھ. یہِ چھُ پرَٛتھ رؠتس منٛز ۵۵٪ کھۆتہٕ ہیٛۆر آسان. سارِوٕے کھۄتہٕ ژۆر ہَوٲیی سرٛیٚہہ چھُ ڈؠسمبرس منٛز آسان تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ کَم جوٗنس منٛز. سریٖنگر چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس کم روٗدٕ تعدادٕ حِصَس منٛز یِوان.
سریٖنگرٕکہِ ؤرؠ یِکہِ تَژرِکہِ درجِچ رینٛج چھےٚ ۳۲.۵ درجہِ سؠلسیٖیَس. ییٖژ رینٛج چھےٚ [[براعظمی آب و ہَوا]] آسنُک اِشارٕ.<ref>{{Cite book
|last=Kaul
|first=A. K.
|title=Studies in Geography of Jammu and Kashmir
|year=2014
|pages=198–224
}}</ref>
{{Weather box|location=Srinagar (1991–2020, extremes 1893–2020)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=17.2|Feb record high C=20.6|Mar record high C=28.3|Apr record high C=31.1|May record high C=36.4|Jun record high C=37.8|Jul record high C=38.3|Aug record high C=36.7|Sep record high C=35.0|Oct record high C=33.9|Nov record high C=24.5|Dec record high C=18.3|year record high C=38.3|Jan high C=7.1|Feb high C=10.5|Mar high C=15.5|Apr high C=20.6|May high C=24.7|Jun high C=28.5|Jul high C=30.0|Aug high C=29.7|Sep high C=27.6|Oct high C=23.0|Nov high C=15.9|Dec high C=9.9|year high C=20.2|Jan mean C=2.5|Feb mean C=5.5|Mar mean C=10.0|Apr mean C=14.3|May mean C=18.0|Jun mean C=21.6|Jul mean C=24.2|Aug mean C=23.7|Sep mean C=20.0|Oct mean C=14.4|Nov mean C=8.3|Dec mean C=4.0|year mean C=|Jan low C=−1.9|Feb low C=0.7|Mar low C=4.3|Apr low C=7.9|May low C=11.2|Jun low C=15.0|Jul low C=18.4|Aug low C=17.8|Sep low C=13.1|Oct low C=6.2|Nov low C=1.2|Dec low C=−1.6|year low C=7.5|Jan record low C=-14.4|Feb record low C=-20.0|Mar record low C=-6.9|Apr record low C=0.0|May record low C=1.0|Jun record low C=7.2|Jul record low C=10.3|Aug record low C=9.5|Sep record low C=4.4|Oct record low C=-1.7|Nov record low C=-7.8|Dec record low C=-12.8|year record low C=-20.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=63.6|Feb precipitation mm=85.0|Mar precipitation mm=104.6|Apr precipitation mm=91.8|May precipitation mm=63.5|Jun precipitation mm=46.4|Jul precipitation mm=64.0|Aug precipitation mm=64.5|Sep precipitation mm=37.4|Oct precipitation mm=21.8|Nov precipitation mm=27.7|Dec precipitation mm=27.2|year precipitation mm=697.5|unit precipitation days=0.3 mm|Jan precipitation days=8.5|Feb precipitation days=9.9|Mar precipitation days=11|Apr precipitation days=11.1|May precipitation days=10.9|Jun precipitation days=8.2|Jul precipitation days=9.2|Aug precipitation days=8.9|Sep precipitation days=5.5|Oct precipitation days=3.4|Nov precipitation days=3.7|Dec precipitation days=4.6|year precipitation days=|Jan rain days=5.4|Feb rain days=6.0|Mar rain days=7.2|Apr rain days=7.0|May rain days=5.9|Jun rain days=4.1|Jul rain days=5.0|Aug rain days=5.4|Sep rain days=3.1|Oct rain days=2.0|Nov rain days=2.2|Dec rain days=2.6|year rain days=55.9|time day=17:30 [[Indian Standard Time|IST]]|Jan humidity=67|Feb humidity=59|Mar humidity=52|Apr humidity=49|May humidity=49|Jun humidity=47|Jul humidity=53|Aug humidity=55|Sep humidity=52|Oct humidity=54|Nov humidity=62|Dec humidity=68|year humidity=55|Jan sun=74.4|Feb sun=101.7|Mar sun=136.4|Apr sun=189.0|May sun=238.7|Jun sun=246.0|Jul sun=241.8|Aug sun=226.3|Sep sun=228.0|Oct sun=226.3|Nov sun=186.0|Dec sun=108.5|year sun=2203.1|Jand sun=2.4|Febd sun=3.6|Mard sun=4.4|Aprd sun=6.3|Mayd sun=7.7|Jund sun=8.2|Juld sun=7.8|Augd sun=7.3|Sepd sun=7.6|Octd sun=7.3|Novd sun=6.2|Decd sun=3.5|yeard sun=6.0|Jan uv=3|Feb uv=5|Mar uv=7|Apr uv=10|May uv=12|Jun uv=12|Jul uv=12|Aug uv=12|Sep uv=9|Oct uv=6|Nov uv=4|Dec uv=3|source 1=India Meteorological Department<ref name=IMDnormals>
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Srinagar Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 721–722
| access-date = 18 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityextremes2>
{{cite web
| url = https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-url = https://web.archive.org/web/20230101061732/https://www.imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tables%201991-2020.pdf
| archive-date = 1 January 2023
| title = Climatological Tables 1991–2020
| publisher = India Meteorological Department
| access-date = 1 January 2023
| page = 21}}</ref> NOAA(precipitation-extremes<ref name="NCEI">{{cite web |title=World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Srinagar |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/XLS/SRINAGAR_42027.xlsx |website=ncei.noaa.gov |publisher=[[NOAA]] |access-date=22 March 2024 |format=XLSX |quote=WMO Station Number: 42027}}</ref>)Time and Date (dewpoints, 2005–2015)<ref>{{cite web
|url = https://www.timeanddate.com/weather/india/srinagar/climate
|title = Climate & Weather Averages in Srinagar, Jammu and Kashmir, India
|publisher = Time and Date
|access-date = 19 July 2022}}</ref>|source 2=Deutscher Wetterdienst (sun 1945–1988),<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_420270_kt.pdf
| title = Klimatafel von Srinagar, Jammu & Kashmir / Indische Union
| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 7 April 2017}}</ref> Tokyo Climate Center (mean temperatures 1991–2020)<ref name=TCC1>
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42027
| title = Normals Data: Srinagar – India Latitude: 34.08°N Longitude: 74.83°E Height: 1585 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}</ref> Weather Atlas,<ref name="Weather Atlas">
{{cite web
| url = https://www.weather-atlas.com/en/india/srinagar-climate
| title = Climate and monthly weather forecast Srinagar, India
| publisher = Weather Atlas
| access-date = 13 June 2022
}}</ref> Ultraviolet<ref>{{Cite web |last=Weather2Travel.com |title=Srinagar weather by month: monthly climate averages {{!}} India |url=https://www.weather2travel.com/india/srinagar/climate/ |access-date=1 December 2023 |website=Weather2Travel.com}}</ref>|source=|Jan dew point C=-2|Feb dew point C=1|Mar dew point C=3|Apr dew point C=7|May dew point C=11|Jun dew point C=14|Jul dew point C=17|Aug dew point C=17|Sep dew point C=13|Oct dew point C=8|Nov dew point C=3|Dec dew point C=0}}
== تٲلیٖم ==
یَتکؠ کؠنٛہ تٲلیٖمی اِدارٕ چھہٕ:
[[یونِورسِٹی آف کَشمیٖر|کشمیر یونیورسٹی حضرت بل]]
نیشنل انسٹِچوٹ آف ٹیکنالوجی
[[شیرِ کشمیٖر زرٲتی زآن تہٕ تکنیکی ژآٹہٕ ہال شالہٕ مور سِریٖنَگَر|شیرِ کشمیر زرعی سائنس وٹیکنالوجی یونیورسٹی]]
[[اسلامیا کالج سائنس تہِ کامرس، سری نگر|اسلامیہ کالیج حَوَل]]
[[سِری پرتاب کالیٚج|سری پرتاپ کالچ]]
[[امر سنٛگھ کالیٚج]] شٲمِل چھِ۔
== ناماوار لوٗکھ ==
* [[آبھا ہانجوٗرا]]
* [[اَبے سوپورؠ]] (1979-ازکال)
* [[علی محمد جان]] (1914-1988)
* [[اَمیتابھ مَٹہٕ]] (1962-ازکال)
* [[آغا شاہد علی]] (1949–2001)
* [[بخشی عبدُل رشید]] (1923-1977)
* [[بخشی غلام محمد]] (1907-1972)
* [[بھائی المست]] (1553-1643)
* [[درگا پرساد دھر]] (1918-1975)
* [[فَرَح پَنٛڈِتھ]] (1968-ازکال)
* [[فاروق عبداللہ]] (1937-ازکال)
* [[فاروق کتھواری]] (1944-ازکال)
* [[غنی کشمیٖری]] (c. 1630-1669)
* [[غلام رسول سنتوش]] (1929-1997)
* [[حنا خان]] (1987-ازکال)
* [[جوآنا لملے]] (1946-ازکال)
* [[کُنال کھیموٗ]] (1983-ازکال)
* [[لکشمن جوٗ]] (1907-1991)
* [[لَل دؠد]] (c. 1320-1392)
* [[منوہر کول]] (1925-1999)
* [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] (1984-ازکال)
* [[محمد عباس انصاری]] (1936-2022)
* [[محمد منیم]] (1983-ازکال)
* [[مُحمد سُبحان حجام]] (1910-1962)
* [[راج زُتشی]] (1961-ازکال)
* [[راج بیگم]] (1927-2016)
* [[رام چندر کاک]] (1893-1983)
* [[رَحمان راہی]] (1925-2023)
* [[ریشمہ]] (1951/1952–2022)
* [[رۄپہٕ بھَوٲنؠ]] (c. 1621-1721)
* [[سَمسار چَنٛد کول]] (1883-1977)
* [[سندیپا دھر]]
* [[سنجے سوری]] (1971-ازکال)
* [[شَمَس فَقیٖر]] (1843-1901)
* [[شہلا رَشیٖد]] (1988-ازکال)
* [[ٹِکہٕ لال ٹَپل]] (1930-1989)
* [[وِبھا صراف]] (1986-ازکال)
* [[وِدھُ وِنود چوپرا]] (1952-ازکال)
* [[وکرم مسری]] (1964-ازکال)
* [[یاسیٖن مَلِک]] (1966-ازکال)
* [[ظریف احمد ظریف]] (1943-ازکال)
* [[زِندَہ کول]] (1884-1965)
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:جۆم تہٕ کٔشیٖر ہٕنٛدؠ شَہَر]]
[[زٲژ:سِریٖنَگَر]]
bypgahlzl8ur1tyiu8g9detn5irs8lu
آندھرا پردیش
0
6188
140730
33597
2026-06-10T18:25:36Z
EmausBot
1793
Fixing double redirect from [[آنٛدھرا پرَدیش]] to [[آنٛدھرا پرَٛدیش]]
140730
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[آنٛدھرا پرَٛدیش]]
84xwrx0dpac79ldgvhgzhx9s8msomv8
آندھرا پرَدیش
0
6195
140731
33596
2026-06-10T18:25:46Z
EmausBot
1793
Fixing double redirect from [[آنٛدھرا پرَدیش]] to [[آنٛدھرا پرَٛدیش]]
140731
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[آنٛدھرا پرَٛدیش]]
84xwrx0dpac79ldgvhgzhx9s8msomv8
ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم
0
9488
140790
62231
2026-06-11T11:51:22Z
آیات محراج
11062
140790
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox official post}}
'''ہِندوستانُک ؤزیٖرِ اَعظَم''' چھُ [[ہِندوستٲنؠ سَرکار]]ُک سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ ؤزیٖر تہٕ ؤزیٖری کَونٛسِلُک سَربَرٕ۔
{{نامُکَمَل مَضموٗن}}
[[زٲژ:ہِندوستانٕکؠ ؤزیٖرِ اَعظَم]]
sgxhhvw1xv9xytbc9ohn76tb04blahc
فرما:Infobox religious building
10
10393
140695
126882
2026-06-10T15:25:09Z
آیات محراج
11062
/* */
140695
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox|child={{{child|}}}
| bodyclass = vcard
| bodystyle = border-spacing:2px;
| abovestyle = background-color:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
| headerstyle= background-color:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
<!-- check for correct microformat: title, native_name, -->
| titleclass = fn org
| above = {{if empty|{{{name|}}}|{{{building_name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}}}}
| subheader = {{#if:{{{native_name|}}}|<div class="nickname" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</div>}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#invoke:Wikidata|getValue|P18|{{{image|FETCH_WIKIDATA}}}}} |upright={{{image_upright|}}} |alt={{{alt|}}} }}
| caption = {{{caption|}}}
<!-- RELIGION ----- ----- ----- ----- ----- -->
| header1 = {{#if:{{{religious_affiliation|}}}{{{deity|}}}{{{rite|}}}{{{tradition|}}}{{{sect|}}}{{{festivals|}}}{{{festival|}}}{{{district|}}}{{{consecration_year|}}}{{{organisational_status|}}}{{{organizational_status|}}}{{{status|}}}{{{leadership|}}}{{{ownership|}}}{{{governing_body|}}}{{{bhattaraka|}}}{{{patron|}}}{{{religious_features|}}}|مذہب}}
<!-- affiliation, sect, tradition -->
| rowclass2 = note<!-- note? -->
| label2 = اِدار
| data2 = {{br separated entries|{{{religious_affiliation|}}}|{{{category|}}}}}<!-- category???/2019 -->
| label3 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|1={{{religious_affiliation}}}}}
|#9BE89B<!-- islam --> = [[Islamic schools and branches|Branch/tradition]]
|#default = [[Sect]]
}}
| data3 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|1={{{religious_affiliation}}}}}
|#9BE89B<!-- islam --> = {{{tradition|}}}
|#default = {{{sect|}}}
}}
<!-- religious organisation strutture here: -->
| label4 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
|#FFCC99 = [[Ecclesiastical district|ضِلہٕ]]
|ضِلہٕ}}
| class4 = label
| data4 = {{{district|}}}
| label5 = ضِلہٕ<!-- religious or secular? -->
| data5 = {{{prefecture|}}}
| label6 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
|#FFCC99<!-- Roman Catholic --> = [[Ecclesiastical province|صوبہٕ]]
|صوبہٕ}}
| data6 = {{{province|}}}
| label7 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
|#FFCC99 = [[Ecclesiastical region|عَلاقہٕ]]
|عَلاقہٕ}}
| data7 = {{{region|}}}
| label8 = دیوتا
| data8 = {{{deity|}}}
| label9 = {{#switch:{{Infobox religious building/color|{{{religious_affiliation}}}}}
|#9BB4EB |#87CEFA |#ADD8E6 = [[Nusach|Rite]]<!-- this kludge is used because the people of Wikipedia do not have {{#pos}} or so! I do not want to list all flavours of Judaism just here -->
|رایِٹ}}
| data9 = {{{rite|}}}
| label10 = {{#if:{{{festivals|}}}|تٔہوار}}
| data10 = {{#if:{{{festivals|}}}|{{{festivals}}}|{{{festival|}}}}}
| label11 = {{#switch:{{{religious_affiliation}}}|
|[[Shinto]] = Type
|#default = {{#if:{{{organisational_status|}}}
|[[Ecclesiastical polity|Ecclesiastical or organisational status]]
|[[Ecclesiastical polity|Ecclesiastical or organizational status]]
}}
}}
| data11 = {{#switch:{{{religious_affiliation}}}|
|[[Shinto]] = {{{type|}}}
|#default = {{if empty|{{{organisational_status|}}}|{{{organizational_status|}}}|{{{status|}}}}}
}}
| label12 = مٲلِک<!-- religious then? -->
| data12 = {{{ownership|}}}
| label13 = {{#if:{{{governing_body|}}}|حکوٗمتہِ اِنتظامیہ}}<!-- religious? -->
| data13 = {{if empty|{{{governing_body|}}}|{{{leadership|}}}}}
| label14 = [[Bhattaraka]]<!-- Jainism -->
| data14 = {{{bhattaraka|}}}
| label15 = Patron<!-- religious? -->
| data15 = {{{patron|}}}
<!-- religious history -->
| label16 = ؤری مقدس کرنہٕ آمُت
| data16 = {{{consecration_year|}}}
| label17 = حیثیت
| data17 = {{{functional_status|}}}
| label18 = {{{religious_features_label|مذہبی خصوٗصیات}}}
| data18 = {{{religious_features|}}}
<!-- LOCATION ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- -->
| header20 = {{#if:{{{location|}}}{{{locale|}}}{{{coordinates|}}}{{{geo|}}}{{{sector|}}}{{{municipality|}}}{{{district|}}}{{{territory|}}}{{{prefecture|}}}{{{state|}}}{{{province|}}}{{{region|}}}{{{country|}}}{{{administration|}}}{{{functional_status|}}}{{{heritage_designation|}}}{{{ownership|}}}{{{governing_body|}}}{{{bhattaraka|}}}|جاے}}
| label21 = جاے
| data21 = {{if empty|{{{location|}}}|{{{locale|}}}}}
| label22 = مُنسپلٹی
| class22 = label
| data22 = {{{municipality|}}}
| label23 = دٲیرٕ
| class23 = label
| data23 = {{{cercle|}}}
| label24 = رِیاسَتھ
| data24 = {{{state|}}}
| label25 = مُلٕک
| data25 = {{{country|}}}
| data26 = {{#if:{{both|{{{map_type|}}}|{{{coordinates|}}}{{{geo|}}}}}|{{Location map
|{{{map_type}}}
|coordinates = {{if empty|{{{coordinates|}}}|{{{geo|}}}}}
|width={{{map_size|}}}
|float=center
|border=infobox
|alt = {{{map_alt|}}}
|relief = {{if empty|{{{map_relief|}}}|{{{relief|}}}}}
|caption= {{if empty|{{{map_caption|}}}|Shown within {{#invoke:Location map|data|{{{map_type}}}|name}} }}
|mark={{#switch:{{{religious_affiliation|}}}
| [[Armenian Apostolic Church]]
| [[Mekhitarist Order]] = Set01-church1.svg
| [[Jainism]] = In-jain.svg
| [[Hinduism]] = Om symbol.svg
| [[Shinto]] = Shinto torii icon vermillion.svg
| [[Tibetan Buddhism]] = Gold temple icon.png
| #default = }}
|marksize = {{#switch:{{{religious_affiliation|}}}
| [[Armenian Apostolic Church]]
| [[Mekhitarist Order]] = 16
| [[Jainism]] = 12
| [[Hinduism]]
| [[Tibetan Buddhism]] = 8
| [[Shinto]] = 20
| #default = }}
}}}}
| label27 = {{if empty|{{{grid_name|}}}|Grid position}}<!-- فلسطیٖن -->
| data27 = {{{grid_position|}}}
| label28 = سیکٹر
| class28 = label
| data28 = {{{sector|}}}
| label29 = عَلاقہٕ
| data29 = {{{territory|}}}
| label31 = ضِلعہٕ
| data31 = {{{prefecture|}}}
| label32 = اِنتظامیہ
| class32 = label
| data32 = {{{administration|}}}
| label39 = جُغرافی نۄقطہٕ
| data39 = {{#if:{{{coordinates|}}}{{{geo|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{if empty|{{{coordinates|}}}|{{{geo|}}}}}|type:landmark}}{{{coordinates_footnotes|}}}}}
<!-- ARCHITECTURE ---- ---- ---- ---- ---- ---- ---- ---- -->
| header40 = {{#if:{{{architect|}}}{{{architecture_type|}}}{{{architecture_style|}}}{{{founded_by|}}}{{{creator|}}}{{{funded_by|}}}{{{general_contractor|}}}{{{established|}}}{{{groundbreaking|}}}{{{completed|}}}{{{year_completed|}}}{{{construction_cost|}}}{{{date_demolished|}}}{{{date_destroyed|}}}|تعٲمیٖر}}
| label41 = تعٲمیٖر
| class41 = note
| data41 = {{{architect|}}}
| label42 = قٕسٕم
| data42 = {{{architecture_type|}}}
| label43 = تعٲمیٖر نخچہِ
| data43 = {{{architecture_style|}}}
| label44 = {{#if:{{{founded_by|}}}|بٲنؠ|بناون وول}}
| data44 = {{if empty|{{{founded_by|}}}|{{{creator|}}}}}
| label45 = مٲلی فنٛڈ دِنہٕ وول
| data45 = {{{funded_by|}}}
| label46 = ٹھیکدر
| data46 = {{{general_contractor|}}}
| label47 = قٲیِم کرنٕچ تٲریٖخ
| data47 = {{{established|}}}
| label48 = کٔن
| class48 = note
| data48 = {{{groundbreaking|}}}
| label49 = مُکمل
| class49 = note
| data49 = {{if empty|{{{year_completed|}}}|{{{completed|}}}}}
| label51 = تعٲمیٖرٕچ لاگت
| data51 = {{{construction_cost|}}}
| label52 = {{#if:{{{date_demolished|}}}|والنہٕ آمٕژ|تباہ کرنہٕ آمُت}}
| data52 = {{if empty|{{{date_demolished|}}}|{{{date_destroyed|}}}}}
|header60 = {{#ifexpr:{{#invoke:ParameterCount|main|facade_direction|capacity|length|width|width_nave|interior_area|height_max|dome_quantity|dome_height_outer|dome_height_inner|dome_dia_outer|dome_dia_inner|minaret_quantity|minaret_height|spire_quantity|spire_height|site_area|temple_quantity|monument_quantity|shrine_quantity|materials|elevation_m|elevation_ft}} > 1 |خصوٗصیات}}<!--Show Specifications header only if there is more than one of these items, per 2016 discussion available in Talk Archive 1 -->
| label61 = بُتھِچ وَتھ
| data61 = {{{facade_direction|}}}
| label62 = صلأحیت
| data62 = {{{capacity|}}}
| label63 = زیچھَر
| data63 = {{{length|}}}
| label64 = کھجَر
| data64 = {{{width|}}}
| label65 = کھجَر ([[نیو]])
| data65 = {{{width_nave|}}}
| label66 = اندٕرؠ جگہ
| data66 = {{{interior_area|}}}
| label67 = تھزر (اِنتہٲے)
| data67 = {{{height_max|}}}
| label68 = [[گُنٛبد]]
| data68 = {{{dome_quantity|}}}
| label69 = نیبٕرؠ گُنٛبد تھزر
| data69 = {{{dome_height_outer|}}}
| label71 = اندٕرؠ گُنٛبد تھزر
| data71 = {{{dome_height_inner|}}}
| label72 = نیبٕرؠ گُنٛبد گولٲیی
| data72 = {{{dome_dia_outer|}}}
| label73 = اندٕرؠ گُنٛبد گولٲیی
| data73 = {{{dome_dia_inner|}}}
| label74 = [[پرٛؠنٛگ]]
| data74 = {{{minaret_quantity|}}}
| label75 = پرٛؠنٛگِچ تھزَر
| data75 = {{{minaret_height|}}}
| label76 = [[مخروٗطہٕ]]
| data76 = {{{spire_quantity|}}}
| label77 = مخروٗطُک تھزَر
| data77 = {{{spire_height|}}}
| label78 = سایِٹ عَلاقہٕ
| data78 = {{{site_area|}}}
| label79 = مَندَر
| data79 = {{{temple_quantity|}}}
| label81 = یادگار
| data81 = {{{monument_quantity|}}}
| label82 = مزار
| data82 = {{{shrine_quantity|}}}
| label83 = نقٕش کٲری
| data83 = {{{inscriptions|}}}
| label84 = عِمارتُک مثالہٕ
| data84 = {{{materials|}}}
| label85 = چۄڈٲے
| data85 = {{#if:{{{elevation_m|}}}
|{{convert|{{{elevation_m}}}|m|ft|0|abbr=on}}{{{elevation_footnotes|}}}
|{{#if:{{{elevation_ft|}}}
|{{convert|{{{elevation_ft|}}}|ft|m|0|abbr=on}}{{{elevation_footnotes|}}}
}}
}}
|header90 = {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes|{{#if:{{{designated|}}}|[[United States|U.S.]] [[National Historic Landmark]]|[[United States|U.S.]] [[National Register of Historic Places]]}}}}
| label91 = Added to [[National Register of Historic Places|NRHP]]
| data91 = {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes|{{{added|}}}}}
| label92 = NRHP Reference no.
| data92 = {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes|{{{refnum|}}}}}
| label93 = Designated as [[National Historic Landmark|NHL]]
| data93 = {{{designated|}}}
<!--designation1 section-->
| data94 = {{designation/divbox|{{{designation1|}}}|delisted={{{delisted1_date|}}}}}
| data95 = {{#if:{{{designation1_offname|}}}|''Official name: {{{designation1_offname}}}''}}
| label96 = Type
| data96 = {{{designation1_type|}}}
| label97 = Criteria
| data97 = {{{designation1_criteria|}}}
| label98 = Designated
| data98 = {{{designation1_date|}}}
| label99 = Delisted
| data99 = {{{delisted1_date|}}}
| label101 = Parent listing
| data101 = {{{designation1_parent|}}}
| label102 = Reference no.
| data102 = {{{designation1_number|}}}
| label103 = {{{designation1_free1name}}}
| data103 = {{#if:{{{designation1_free1name|}}}|{{{designation1_free1value|}}}}}
| label104 = {{{designation1_free2name}}}
| data104 = {{#if:{{{designation1_free2name|}}}|{{{designation1_free2value|}}}}}
| label105 = {{{designation1_free3name}}}
| data105 = {{#if:{{{designation1_free3name|}}}|{{{designation1_free3value|}}}}}
<!--designation2 section-->
| data121 = {{designation/divbox|{{{designation2|}}}|delisted={{{delisted2_date|}}}}}
| data122 = {{#if:{{{designation2_offname|}}}| ''Official name: {{{designation2_offname}}}''}}
| label123 = Type
| data123 = {{{designation2_type|}}}
| label124 = Criteria
| data124 = {{{designation2_criteria|}}}
| label125 = Designated
| data125 = {{{designation2_date|}}}
| label126 = Delisted
| data126 = {{{delisted2_date|}}}
| label127 = Parent listing
| data127 = {{{designation2_parent|}}}
| label128 = Reference no.
| data128 = {{{designation2_number|}}}
| label129 = {{{designation2_free1name}}}
| data129 = {{#if:{{{designation2_free1name|}}}|{{{designation2_free1value|}}}}}
| label130 = {{{designation2_free2name}}}
| data130 = {{#if:{{{designation2_free2name|}}}|{{{designation2_free2value|}}}}}
| label131 = {{{designation2_free3name}}}
| data131 = {{#if:{{{designation2_free3name|}}}|{{{designation2_free3value|}}}}}
|header140 = {{#if:{{{website|}}}|Website}}<!-- same as infobox building -->
| data141 = {{{website|}}}
| data160 = {{{module|}}}
| belowstyle = {{#switch:{{{religious_affiliation|}}}|[[Shinto]] = background-color: #EBEBEB;|#default = text-align:left; font-weight:normal; font-size:88%;}}
| below = {{#ifeq:{{{religious_affiliation|}}}|[[Shinto]]|[[File:Icon of Shinto.svg|25px|link=]] [[Glossary of Shinto]]}}{{{footnotes|}}}
}}<!--
-->{{#invoke:check for unknown parameters|check
|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox religious building with unsupported parameters|_VALUE_]]}}
|preview = Page using [[Template:Infobox religious building]] with unknown parameter "_VALUE_"
|ignoreblank=y
| name| building_name| native_name| native_name_lang| image| alt| image_upright| caption| map_type| map_size| map_alt| map_relief| relief| map_caption| religious_affiliation| location| locale| coordinates | {{#if:{{{coordinates|}}}|§|}}geo | coordinates_footnotes| grid_name| grid_position| deity| rite| tradition| sect| festivals| festival| religious_features| religious_features_label| cercle| sector| municipality| district| territory| prefecture| state| province| region| country| administration| consecration_year| organisational_status| organizational_status| status| functional_status| heritage_designation| ownership| governing_body| leadership| bhattaraka| patron| website| architect| architecture_type| architecture_style| founded_by| creator| funded_by| general_contractor| established| groundbreaking| year_completed| completed| construction_cost| date_demolished| date_destroyed| facade_direction| capacity| length| width| width_nave| height_max| dome_quantity| dome_height_outer| dome_height_inner| dome_dia_outer| dome_dia_inner| minaret_quantity| minaret_height| spire_quantity| spire_height| temple_quantity| monument_quantity| shrine_quantity| materials| elevation_m| interior_area| site_area| inscriptions| elevation_footnotes| elevation_ft| {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes||§}}nrhp| designated| {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes||§}}added| {{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes||§}}refnum| designation1| delisted1_date| designation1_offname| designation1_type| designation1_criteria| designation1_date| designation1_parent| designation1_number| designation1_free1name| designation1_free1value| designation1_free2name| designation1_free2value| designation1_free3name| designation1_free3value| designation2| delisted2_date| designation2_offname| designation2_type| designation2_criteria| designation2_date| designation2_parent| designation2_number| designation2_free1name| designation2_free1value| designation2_free2name| designation2_free2value| designation2_free3name| designation2_free3value| footnotes| type| child| category | module | nocat_wdimage<!-- add these to whitelist, to not fill the tracking category with this trivial point (1500-2000 times) (Jan/Mar 2019):
-->| image_size| architecture| specifications}}<!--
-->{{#ifeq:{{{child|}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|{{#invoke:Wikidata|getValue|P18|FETCH_WIKIDATA}}}}}|2={{main other|{{{nocat_wdimage|}}}|yes}}}}}}<!--
-->{{main other|{{#if:{{{religious_affiliation|}}}
|{{#switch:{{Infobox religious building/color|1={{{religious_affiliation|}}}}}
|#D3D3D3 = [[Category:Infobox religious building with unknown affiliation|{{#invoke:String|replace|source={{{religious_affiliation|}}}|pattern=[%]%[]+|replace=|plain=false}}]]}}
|[[Category:Infobox religious building with unknown affiliation|*]]}}}}<!--
-->{{#ifeq:{{{nrhp|}}}|yes|{{main other|[[Category:Pages using infobox religious building with nrhp]]}}
}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
ray8shzadui1xxrc46evwl3jda099k4
Module:Databox
828
12468
140656
140333
2026-06-10T12:09:16Z
آیات محراج
11062
Module option added
140656
Scribunto
text/plain
-- Please DO NOT edit this page unless you know what you are doing.
-- Maintainer: User:511KeV
-- https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual
-- https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Wikibase_Client/Lua
local property_blacklist = {
'P360', --is a list of
'P4224', --category contains
'P935', -- Commons gallery
'P1472', -- Commons Creator page
'P1612', -- Commons Institution page
'P373', -- Commons category
'P3722', -- Commons maps category
'P1151', -- topic's main Wikimedia portal
'P1424', -- topic's main template
'P910', -- topic's main category
'P1200', -- bodies of water basin category
'P1792', -- category of associated people
'P2521', -- female form of label
'P3321', -- male form of label
'P6186', -- category for eponymous categories
'P1464', -- category for people born here
'P1465', -- category for people who died here
'P1791', -- category of people buried here
'P1740', -- category for films shot at this location
'P2033', -- Category for pictures taken with camera
'P2517', -- category for recipients of this award
'P4195', -- category for employees of the organization
'P1754', -- category related to list
'P8596', -- category for the exterior of the item
'P301', -- category's main topic
'P6112',-- category for members of a team
'P971', -- category combines topics
'P3876', -- category for alumni of educational institution
'P8933', -- category for the view from the item
'P1753', -- list related to category
'P3921', -- Wikidata SPARQL query equivalent
'P1204', -- Wikimedia portal's main topic
'P1423', -- template's main topic
'P1709', -- equivalent class
'P3950', -- narrower external class
'P2888', -- exact match
'P1382', -- coincident with
'P2670', -- has parts of the class
'P3113', -- does not have part
'P2737', -- union of
'P2738', -- disjoint union of
'P2445', -- metasubclass of
'P1963', -- properties for this type
'P3176', -- uses property
'P1889', -- different from
'P460', -- said to be the same as
'P2959', -- permanent duplicated item
'P2860', -- cites
'P5125', -- wikimedia outline
'P5008', -- on focus list of Wikimedia project
'P2559', -- Wikidata usage instructions
'P1343', -- described by source
'P8687', -- social media followers
'P972', -- catalogue
'P1282', -- OSM tag or key
'P4839', -- Wolfram Language entity code
'P6104', -- Maintained by Wikiproject
'P5996', -- Category for films in this language
'P735', -- Given name
'P734', -- Family name
'P1559', -- Native name (Handled separately)
'P21', -- Sex or gender
'P2184', -- history of topic
'P1438', -- Jewish Encyclopedia ID
'P7867', -- category for maps
'P8402', -- Open Data portal
'P1448', -- official name (Handled separately)
'P569', -- date of birth (Handled separately)
'P570', -- date of death (Handled separately)
'P19', -- place of birth
'P20', -- place of death
'P27', -- country of citizenship
'P2747', -- Filmiroda rating
'P7561', -- category for the interior of the item
'P6365', -- member category
'P465', -- sRGB color hex triplet
'P487', -- Unicode character
'P7084', -- related category
'P7763', -- Copyright status as a creator
'P1814', -- name in kana
'P2001', -- Revised Romanization
'P2572', -- Hashtag
'P8989', -- category for the view of the item
'P6363', -- WordLift
}
-- Exceptions to the datatype blocking:
local property_whitelist = {
'P856', -- official website
'P3896',-- geoshape
'P345', -- IMDB id
'P6375' -- street address
}
-- Properties with higher level items (Bulleted Hierarchy):
local properties_with_parents = {
'P131', -- located in the administrative territorial entity
'P144', -- based on
'P155', -- follows
'P171', -- parent taxon
'P276', -- location
'P279', -- subclass of
'P361', -- part of
'P706', -- located on terrain feature
'P749', -- parent organization
'P807', -- separated/forked from
'P1365', -- replaced
'P1647', -- subproperty of
'P3730' -- next higher rank
}
local properties_with_children = {
-- Properties with lower level items:
'P150', -- contains administrative territorial entity
'P156', -- followed by
'P355', -- subsidiary
'P527', -- has part
'P1012', -- contains
'P1366', -- replaced by
'P3729', -- next lower rank
'P4330', -- contains
'P7888' -- merged into
}
-- Merge two tables and return a new table
function mergeTables(first, second)
result = {}
for k,v in pairs(first) do
table.insert(result, v)
end
for k,v in pairs(second) do
table.insert(result, v)
end
return result
end
-- Turn index based tables into key based tables
function valuesToKeys(array)
local result = {}
for _, v in pairs(array) do
result[v:upper()] = true
end
return result
end
-- Helper to get description for tooltips
function getDescription(id)
return mw.wikibase.getDescription(id, 'ks') or mw.wikibase.getDescription(id, 'en') or ""
end
function getBirthStatement(lang, date_of_birth, date_of_death, place_of_birth)
local birth_time = ''
if date_of_death then
birth_time = formatDate(lang, date_of_birth.time)
else
local date_of_birth_parts = mw.text.split(formatDate(lang, date_of_birth.time, nil, 'Y-m-j'), '-')
birth_time = string.format('{{Birth date and age|%s|%s|%s}}',
date_of_birth_parts[1], date_of_birth_parts[2], date_of_birth_parts[3])
end
local birth = birth_time
if place_of_birth then
-- Try to get the Kashmiri article name for the entity
local birth_location = mw.wikibase.getSitelink(place_of_birth.id, 'kswiki')
local link = true
if not birth_location then
-- If there was no Kashmiri article for the entity, then get an article name from other wikis
birth_location = mw.wikibase.getLabel(place_of_birth.id)
link = false
end
if birth_location then
if link then birth_location = '[[' .. birth_location .. ']]' end
birth = birth .. '<br>' .. birth_location
local birth_country = getBestStatementById(place_of_birth.id, 'P17')
if birth_country then
local birth_country_label = mw.wikibase.getSitelink(birth_country.id, 'kswiki')
local link = true
if not birth_country_label then
birth_country_label = mw.wikibase.getSitelink(birth_country.id, 'enwiki')
link = false
end
if link then birth_country_label = '[[' .. birth_country_label .. ']]' end
birth = birth .. '، ' .. birth_country_label
end
end
end
return birth
end
function getDeathStatement(lang, date_of_birth, date_of_death, place_of_death)
local date_of_birth_parts = mw.text.split(formatDate(lang, date_of_birth.time, nil, 'Y-m-j'), '-')
local date_of_death_parts = mw.text.split(formatDate(lang, date_of_death.time, nil, 'Y-m-j'), '-')
local death_time = string.format('{{Death date and age|%s|%s|%s|%s|%s|%s}}',
date_of_death_parts[1], date_of_death_parts[2], date_of_death_parts[3],
date_of_birth_parts[1], date_of_birth_parts[2], date_of_birth_parts[3])
local death = death_time
if place_of_death then
local death_location = mw.wikibase.getSitelink(place_of_death.id, 'kswiki')
local link = true
if not death_location then
death_location = mw.wikibase.getSitelink(place_of_death.id, 'enwiki')
link = false
end
if not death_location then
death_location = mw.wikibase.getLabel(place_of_death.id)
link = false
end
if death_location then
if link then death_location = '[[' .. death_location .. ']]' end
death = death .. '<br>' .. death_location
local death_country = getBestStatementById(place_of_death.id, 'P17')
if death_country then
local death_country_label = mw.wikibase.getSitelink(death_country.id, 'kswiki')
local link = true
if not death_country_label then
death_country_label = mw.wikibase.getSitelink(death_country.id, 'enwiki')
link = false
end
if link then death_country_label = '[[' .. death_country_label .. ']]' end
death = death .. '، ' .. death_country_label
end
end
end
return death
end
-- Convert Arabic numbers (0123456789) to Kashmiri numbers (٠١٢٣٤٥٦٧٨٩) and translate date terms
function toKashmirinumbers(text)
if text == nil then return nil end
return text:gsub('0', '0')
:gsub('1', '1')
:gsub('2', '2')
:gsub('3', '3')
:gsub('4', '4')
:gsub('5', '5')
:gsub('6', '6')
:gsub('7', '7')
:gsub('8', '8')
:gsub('9', '9')
:gsub('century', 'صٔدی')
:gsub('BCE', 'مَسیٖح برٛونٛہہ')
:gsub('million years', 'مِلیَن ؤری')
:gsub('AD', 'عیٖسوی')
:gsub('square kilometre', 'کِلومیٖٹَر چَکور')
:gsub('kilometre', 'کِلومیٖٹَر')
end
function formatDate(lang, dateString, fallback, format)
-- Check if the date is year-only (Wikidata uses -00-00 for unknown month/day)
local isYearOnly = string.find(dateString, '%-00%-00T') ~= nil
-- If no specific format is requested, set default based on precision
if not format then
if isYearOnly then
format = 'Y' -- Only show the Year
else
format = 'j xg Y' -- Show Day Month Year
end
end
-- For BCE dates (starting with -), MediaWiki's formatDate often returns the raw string.
-- We return it here so toKashmirinumbers can translate "century" and "BCE" later.
if dateString:sub(1, 1) == '-' then return fallback or dateString end
-- Standardize the string for the parser
dateString = dateString:gsub('%-00%-00T', '-01-01T')
return lang:formatDate(format, dateString, false)
end
function isEnglish(text)
return string.find(text, '[abcdefghijklmnopqrstuvwxyz]') ~= nil
end
-- Returns the best statements for the first property this item has
function getBestStatement(item, ...)
for i,v in ipairs(arg) do
local statements = item:getBestStatements(v)
if len(statements) >= 1 and statements[1] and statements[1].mainsnak.datavalue then
return statements[1].mainsnak.datavalue.value
end
end
return nil
end
-- Returns the best statements for the first property this item has
function getBestStatementById(id, ...)
for i,v in ipairs(arg) do
local statements = mw.wikibase.getBestStatements( id, v)
if len(statements) >= 1 and statements[1] and statements[1].mainsnak.datavalue then
return statements[1].mainsnak.datavalue.value
end
end
return nil
end
function len(t)
local count = 0
for _ in pairs(t) do count = count + 1 end
return count
end
function isEmpty(s)
return s == nil or s == ''
end
local module_properties = { ['item'] = true, ['آئٹم'] = true, ['کھٔٹِتھ'] = true, ['صِرِف کٲشُر'] = true, ['module'] = true, ['ماڈیول'] = true }
function getOverridenProperties(args)
properties = {}
for key, value in pairs(args) do
if (not module_properties[key]) then
properties[key:upper()] = value
end
end
return properties
end
local p = {}
function p.databox(frame)
local args = frame:getParent().args
local itemId = nil
local show_english_properties = true
if args.item or args['آئٹم'] then
itemId = args.item or args['آئٹم']
end
if args['صِرِف کٲشُر'] == true or args['صِرِف کٲشُر'] == 'آ' then
show_english_properties = false
end
local overriden_properties = getOverridenProperties(args)
local hidden_properties = {}
if args['کھٔٹِتھ'] then
hidden_properties = mw.text.split(args['کھٔٹِتھ'], "%s*[,،]%s*")
end
local lang = mw.language.getContentLanguage()
local item = mw.wikibase.getEntity(itemId)
local levels = 3 -- Default Max Levels for hierarchy
if item == nil then
mw.addWarning("Wikidata item not found")
return ""
end
--Table Construction
local dataTable = mw.html.create('table')
:addClass('infobox vcard')
:css({
['width'] = '22em'
})
-- Title
dataTable:tag('tr'):tag('th')
:addClass('fn')
:attr('colspan', 2)
:css({
['text-align'] = 'center',
['background-color'] = args.bgcolor or '#F2F2F2',
['padding'] = '0.5em 0',
['margin'] = '0.5em 0',
['font-size'] = '125%',
['color'] = args.titletextcolor or 'black',
['font-weight'] = 'bold',
})
:wikitext(item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text)
-- Native name
local officialName = getBestStatement(item, 'P1448', 'P1559')
if officialName then
if officialName.language ~= 'ks' then
local langName = mw.language.fetchLanguageName(officialName.language, 'ks')
dataTable:tag('tr'):tag('th')
:attr('colspan', 2)
:css({
['text-align'] = 'center',
padding = '0.5em 0',
margin = '0.5em 0',
['font-size'] = '90%',
['font-weight'] = 'bold',
['max-width'] = '240px'
})
:wikitext('اَصٕل ناو [[' .. langName ..']] زَبانہِ مَنٛز: ' .. officialName.text)
end
end
-- 1. Logo (P154) - 200px
local logo = args['لوگو'] or args['logo']
-- Manual caption for Logo
local logo_caption = args['لوگو_تَفصیٖل'] or args['logo_caption']
if not logo and item then
local st = item:getBestStatements('P154')
if #st > 0 then logo = st[1].mainsnak.datavalue.value end
end
if logo then
local logoCell = dataTable:tag('tr'):tag('td')
:attr('colspan', 2)
:css({['text-align'] = 'center', ['padding-bottom'] = '5px'})
-- Render Logo
logoCell:wikitext('[[File:' .. logo .. '|frameless|200px]]')
-- Render Logo Caption (Only if manually added)
if logo_caption then
logoCell:tag('div')
:css({['padding-top'] = '0.4em', ['line-height'] = '1.2em', ['font-size'] = '90%'})
:wikitext(logo_caption)
end
end
-- 2. Image (P18) - 300px
local image = args['تَصویٖر'] or args['image']
-- Manual caption for Image
local caption = args['تَصویٖر_تَفصیٖل'] or args['image_caption']
if not image and item then
local st = item:getBestStatements('P18')
if #st > 0 then image = st[1].mainsnak.datavalue.value end
end
if image then
local imageCell = dataTable:tag('tr'):tag('td')
:attr('colspan', 2)
:css({['text-align'] = 'center'})
-- Render Image
imageCell:wikitext('[[File:' .. image .. '|frameless|300px]]')
-- Render Image Caption (Only if manually added)
if caption then
imageCell:tag('div')
:css({['padding-top'] = '0.4em', ['line-height'] = '1.2em', ['font-size'] = '90%'})
:wikitext(caption)
end
end
-- P31 (Instance of)
local p31_stmts = item:getBestStatements('P31')
local p31_links = {} -- ALWAYS create this table, even if empty
if #p31_stmts > 0 then
for i = 1, math.min(#p31_stmts, 2) do
local snak = p31_stmts[i].mainsnak
if snak.datavalue and snak.datavalue.value.id then
local id = snak.datavalue.value.id
local label = mw.wikibase.getLabel(id) or id
local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id)
local en_sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id, 'enwiki')
if sitelink then
table.insert(p31_links, '[[' .. sitelink .. '|' .. label .. ']]')
elseif en_sitelink then
local desc = getDescription(id)
table.insert(p31_links, '<span title="' .. desc .. '">' .. label .. '</span> [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg|12px|link=d:' .. id .. '|title=وِکی ڈیٹا]]')
else
table.insert(p31_links, label)
end
end
end
end
-- Render P31 row only if we actually have links
if #p31_links > 0 then
dataTable:tag('tr'):tag('td')
:attr('colspan', 2)
:css({
['background-color'] = args.bgcolor or '#F2F2F2',
['font-weight'] = 'bold',
['text-align'] = 'center',
['color'] = args.titletextcolor or 'black',
['padding'] = '0.2em'
})
:wikitext(table.concat(p31_links, '، '))
end
local properties = mw.wikibase.orderProperties(item:getProperties())
local property_blacklist_hash = valuesToKeys(mergeTables(property_blacklist, hidden_properties))
local property_whitelist_hash = valuesToKeys(property_whitelist)
local properties_with_parents_hash = valuesToKeys(properties_with_parents)
local properties_with_children_hash = valuesToKeys(properties_with_children)
property_blacklist_hash['P31'] = true
property_blacklist_hash['P18'] = true
local edit_message = mw.message.new('vector-view-edit'):plain()
-- Birth/Death Logic
local date_of_birth = getBestStatement(item, 'P569')
local date_of_death = getBestStatement(item, 'P570')
local instance_of = getBestStatement(item, 'P31')
local place_of_birth = getBestStatement(item, 'P19')
local place_of_death = getBestStatement(item, 'P20')
local countryid = ' '
pcall(function ()
countryid = item.claims['P17'][1].mainsnak.datavalue.value.id
end)
if instance_of and instance_of.id == 'Q5' and date_of_birth and date_of_birth.time:sub(1, 1) ~= '-' then
local birth = getBirthStatement(lang, date_of_birth, date_of_death, place_of_birth)
dataTable:tag('tr')
:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:css({
['padding-top'] = '0.225em',
['line-height'] = '1.1em',
['padding-right'] = '0.65em'
})
:wikitext('پٲدٲیِش'):done()
:tag('td')
:css({ ['line-height'] = '1.4em', ['max-width'] = '180px' })
:wikitext(frame:preprocess(birth))
if date_of_death then
local death = getDeathStatement(lang, date_of_birth, date_of_death, place_of_death)
dataTable:tag('tr')
:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:css({
['padding-top'] = '0.225em',
['line-height'] = '1.1em',
['padding-right'] = '0.65em'
})
:wikitext('وَفات'):done()
:tag('td')
:css({ ['line-height'] = '1.4em', ['max-width'] = '180px' })
:wikitext(frame:preprocess(death))
end
end
local merged_chronology = false -- flag for P155/P156
for _, property in pairs(properties) do
-- Skip rendering P156 separately if we merged it in P155 loop
local skip_this_property = false
if merged_chronology and property == 'P156' then
skip_this_property = true
end
if not skip_this_property then
-- Safely get datatype
local claims = item.claims[property]
local datatype = 'unknown'
if claims and claims[1] and claims[1].mainsnak and claims[1].mainsnak.datatype then
datatype = claims[1].mainsnak.datatype
end
local english_label = mw.wikibase.getLabelByLang(property, 'en')
english_label = english_label and english_label:upper() or property
local kashmiri_label = mw.wikibase.getLabelByLang(property, 'ks')
if property == 'P1082' or property == 'P1120' or property == 'P1339' or property == 'P2046' or property == 'P2044' then
datatype = 'number'
end
overriden_value = overriden_properties[english_label] or overriden_properties[kashmiri_label]
local shouldShow = false
if property_whitelist_hash[property] then
shouldShow = true
elseif datatype ~= 'commonsMedia' and datatype ~= 'external-id'
and datatype ~= 'wikibase-property' and
datatype ~= 'geo-shape' and datatype ~= 'tabular-data' and
(not property_blacklist_hash[property] and not property_blacklist_hash[english_label] and not property_blacklist_hash[kashmiri_label]) then
shouldShow = true
end
local statements = item:getBestStatements(property)
if shouldShow and (show_english_properties or kashmiri_label ~= nil or overriden_value) and #statements <= 30 then
local propertyValue = item:formatStatements(property)
-- RESTORED FEATURE: Link property label (P1629)
-- Checks if the property (e.g., "Capital") has a subject item (e.g., "Capital City")
-- and if that item has a Kashmiri article, it links the label.
local propertyEntity = mw.wikibase.getEntity(property)
if propertyEntity then
local propertySubjects = propertyEntity:getBestStatements('P1629') -- 'P1629 = subject item of this property'
if #propertySubjects == 1
and propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.snaktype == 'value' then
local subjectItemQid = propertyEntity['claims']['P1629'][1].mainsnak.datavalue.value.id
local articleSitelink = mw.wikibase.getSitelink(subjectItemQid)
if articleSitelink ~= nil then -- Property subject item has local article
propertyValue.label = '[[' .. articleSitelink .. '|' .. propertyValue.label .. ']]'
end
end
end
local value = overriden_value
-- Check if value is manually overriden
if (value == nil) then
-- HIERARCHY FEATURE LOGIC
if #statements == 1 and levels >= 2 and (properties_with_parents_hash[property] or properties_with_children_hash[property]) then
value = propertyValue.value
if property == 'P155' or property == 'P156' then -- follows or followed by
value = '• ' .. value
end
local level = {}
-- Show parent/child item if any:
if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value' then
level[1] = {}
level[1].value = item['claims'][property][1].mainsnak.datavalue.value
level[1].item = mw.wikibase.getEntity(level[1].value.id)
if level[1].item then
level[1].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[1].item.id, property)
else
level[1].statements = {}
end
end
if item['claims'][property][1].mainsnak.snaktype == 'value'
and #level[1].statements == 1 and level[1].statements[1].mainsnak.datavalue then
level[1].qid = level[1].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id
if level[1].qid ~= countryid then -- do not repeat country
level[1].propertyValue = level[1].item:formatStatements(property)
if level[1].propertyValue then
-- Show multi-level list as bulleted list:
if not (property == 'P155' or property == 'P156') then
value = '• ' .. value
end
if properties_with_children_hash[property] then -- next lower level / child item
if property == 'P156' then
value = value .. '<br/>• ' .. level[1].propertyValue.value
else
value = value .. '<br/>' .. ' • ' .. level[1].propertyValue.value
end
else -- next higher level / parent item
if property == 'P155' then
value = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/>' .. value
else
value = '• ' .. level[1].propertyValue.value .. '<br/> ' .. value
end
end
local lc = 2 -- level counter
while lc < levels and level[lc-1].item and level[lc-1].item.claims[property] and level[lc-1].item.claims[property][1] and level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue do
level[lc]={}
level[lc].value = level[lc-1].item.claims[property][1].mainsnak.datavalue.value
level[lc].item = mw.wikibase.getEntity(level[lc].value.id)
if not level[lc].item then break end
level[lc].statements = mw.wikibase.getBestStatements(level[lc].item.id, property)
if #level[lc].statements > 0 and level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue then
level[lc].qid = level[lc].statements[1].mainsnak.datavalue.value.id
if #level[lc].statements == 1 and level[lc].qid ~= countryid then
level[lc].propertyValue = level[lc].item:formatStatements(property)
if properties_with_children_hash[property] then
if property == 'P156' then
value = value .. '<br/>' .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value
else
value = value .. '<br/>' .. string.rep(' ', lc) .. '• ' .. level[lc].propertyValue.value
end
else
if property == 'P155' then
value = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/>' .. value
else
value = '• ' .. level[lc].propertyValue.value .. '<br/> ' .. value:gsub('<br/>', '<br/> ')
end
end
lc = lc+1
else
break
end
else
break
end
end -- while lc
end
end
end
if property == 'P155' then -- P155 (follows)
if level and #level > 0 then
value = ""
-- 1. LIMIT P155 (Previous) to max 3 items
local limit_prev = 3
for i, statement in ipairs(level) do
if i > limit_prev then
value = value .. "<p>• ..."
break
end
if statement.item then
local id = statement.item.id
-- Get Kashmiri label, fallback to English, fallback to ID
local label = mw.wikibase.getLabel(id)
if not label then
label = mw.wikibase.getLabelByLang(id, 'en') or id
end
local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id)
local en_sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id, 'enwiki')
if sitelink then
value = value .. "<p>• [[" .. sitelink .. "|" .. label .. "]]"
elseif en_sitelink then
local desc = getDescription(id)
value = value .. '<p>• <span title="' .. desc .. '">' .. label .. '</span> [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg|12px|link=d:' .. id .. '|title=وِکی ڈیٹا]]'
else
value = value .. "<p>• " .. label
end
end
end
-- 2. ADD Current Item (Bold)
value = value .. "<p>• \'\'\'" .. item:getLabel() .. "\'\'\'"
-- 3. FETCH and LIMIT P156 (Next) to max 3 items
followed_by = mw.wikibase.getBestStatements(item.id, 'P156')
if followed_by and #followed_by > 0 then
local limit_next = 3
for i, statement in ipairs(followed_by) do
if i > limit_next then
value = value .. "<p>• ..."
break
end
if statement.mainsnak.datavalue then
local id = statement.mainsnak.datavalue.value.id
-- Get Kashmiri label, fallback to English, fallback to ID
local label = mw.wikibase.getLabel(id)
if not label then
label = mw.wikibase.getLabelByLang(id, 'en') or id
end
local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id)
local en_sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id, 'enwiki')
if sitelink then
value = value .. "<p>• [[" .. sitelink .. "|" .. label .. "]]"
elseif en_sitelink then
local desc = getDescription(id)
value = value .. '<p>• <span title="' .. desc .. '">' .. label .. '</span> [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg|12px|link=d:' .. id .. '|title=وِکی ڈیٹا]]'
else
value = value .. "<p>• " .. label
end
end
end
end
propertyValue.label = 'کال زان' -- Chronology
merged_chronology = true
end
end
-- END HIERARCHY LOGIC
else
-- Standard processing for non-hierarchical items
if datatype == 'time' then
local statementObject = getBestStatement(item, property)
if statementObject and statementObject.time then
local dateString = statementObject.time
if property == 'P1317' or property == 'P2031' then
value = formatDate(lang, dateString, propertyValue.value, 'Y')
else
value = formatDate(lang, dateString, propertyValue.value)
end
else
value = ''
end
elseif datatype == 'wikibase-item' then
-- Custom formatting to add the Tooltip and the NEW ICON
local vals = {}
for _, stmt in ipairs(statements) do
if stmt.mainsnak.snaktype == 'value' and stmt.mainsnak.datavalue and stmt.mainsnak.datavalue.value.id then
local id = stmt.mainsnak.datavalue.value.id
local label = mw.wikibase.getLabel(id) or mw.wikibase.getLabelByLang(id, 'en') or id
local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id)
local en_sitelink = mw.wikibase.getSitelink(id, 'enwiki')
if sitelink then
table.insert(vals, '[[' .. sitelink .. '|' .. label .. ']]')
elseif en_sitelink then
local desc = getDescription(id)
table.insert(vals, '<span title="' .. desc .. '">' .. label .. '</span> [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg|12px|link=d:' .. id .. '|title=وِکی ڈیٹا]]')
else
table.insert(vals, label)
end
end
end
value = table.concat(vals, '، ')
if value == '' then value = propertyValue.value end
else
value = propertyValue.value
end
end
elseif (value:find("^[Q]%d+") ~= nil) then
value = '[[' .. mw.wikibase.getSitelink(value) .. ']]'
end
if (datatype == 'time' or datatype == 'number' or datatype == 'quantity') then
value = toKashmirinumbers(value)
end
-- COLLAPSIBLE LIST LOGIC FOR > 10 ITEMS (NO HEADER)
if #statements > 10 then
value = '<div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="mw-custom-collapsible-' .. property .. '" style="border:none; background:transparent;">' ..
'<div class="mw-collapsible-content">' .. value .. '</div></div>'
end
if not isEmpty(value) then
dataTable:tag('tr')
:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:css({
['padding-top'] = '0.225em',
['line-height'] = '1.1em',
['padding-right'] = '0.65em',
['vertical-align'] = 'text-top'
})
:wikitext(lang:ucfirst(propertyValue.label)):done()
:tag('td')
:css({
['line-height'] = '1.4em',
['max-width'] = '180px',
['vertical-align'] = 'text-top'
})
:wikitext(frame:preprocess(value))
end
end
end -- end skip_this_property check
end
-- CUSTOM HEADER 1
local customheader_value = args['customheader']
if customheader_value and #customheader_value > 0 then
dataTable:tag('tr')
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:css({
['text-align'] = 'center',
['font-weight'] = 'bold',
['background-color'] = args.bgcolor or '#F2F2F2',
['color'] = args.titletextcolor or '#000000',
['padding'] = '0.2em'
})
:wikitext(customheader_value)
:done()
:done()
end
-- MANUAL ROWS AND EMBEDDED MODULES
for i = 1, 10 do
-- CUSTOM HEADER 2 (Renders exactly before row 6)
if i == 6 then
local customheader2_value = args['customheader2']
if customheader2_value and #customheader2_value > 0 then
dataTable:tag('tr')
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:css({
['text-align'] = 'center',
['font-weight'] = 'bold',
['background-color'] = args.bgcolor or '#F2F2F2',
['color'] = args.titletextcolor or '#000000',
['padding'] = '0.2em'
})
:wikitext(customheader2_value)
:done()
:done()
end
end
local label_param = 'label' .. i
local data_param = 'data' .. i
local module_param = 'module' .. i
local module_ks_param = 'ماڈیوٗل' .. i
local label_value = args[label_param]
local data_value = args[data_param]
local module_value = args[module_param] or args[module_ks_param]
if data_value and #data_value > 0 then
local row = dataTable:tag('tr')
-- Case 1: Both label and data exist
if label_value and #label_value > 0 then
row:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:css({
['padding-top'] = '0.225em',
['line-height'] = '1.1em',
['padding-right'] = '0.65em'
})
:wikitext(label_value)
:done()
:tag('td')
:css({
['line-height'] = '1.4em',
['max-width'] = '180px'
})
:wikitext(frame:preprocess(data_value))
:done()
-- Case 2: Only data exists
else
row:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:css({
['line-height'] = '1.6em',
['text-align'] = 'center',
['padding'] = '0.5em 0.3em',
['font-size'] = '100%'
})
:wikitext(frame:preprocess(data_value))
:done()
end
row:done()
end
-- Embedded Sub-Module row
if module_value and #module_value > 0 then
dataTable:tag('tr')
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:css({
['padding'] = '0', -- Zero padding so nested infoboxes fit seamlessly
['text-align'] = 'center',
['width'] = '100%'
})
:wikitext(frame:preprocess(module_value))
:done()
:done()
end
end
-- Standalone Module at the bottom
local standalone_module = args['module'] or args['ماڈیول']
if standalone_module and #standalone_module > 0 then
dataTable:tag('tr')
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:css({
['padding'] = '0',
['text-align'] = 'center',
['width'] = '100%'
})
:wikitext(frame:preprocess(standalone_module))
:done()
:done()
end
-- Map
local coordinates_statements = item:getBestStatements('P625')
if #coordinates_statements == 1 and coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue and coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.globe == 'http://www.wikidata.org/entity/Q2' then
local latitude = coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.latitude
local longitude = coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.longitude
local geojson = {
type = 'Feature',
geometry = {
type = 'Point',
coordinates = { longitude, latitude }
},
properties = {
title = item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text,
['marker-symbol'] = 'marker',
['marker-color'] = '#224422',
}
}
dataTable:tag('tr'):tag('td')
:attr('colspan', 2)
:css({ ['text-align'] = 'center'})
:wikitext(frame:extensionTag('mapframe', mw.text.jsonEncode(geojson), {
height = 250,
width = 250,
frameless = 'frameless',
align = 'center',
latitude = latitude,
longitude = longitude,
zoom = 6
}))
end
local div_start = '<div style="border-style: solid; border-color:gray; border-width: 1px 0 0 0; margin-top: 2em; text-align: center;">'
local pen_icon = ' [[File:Wikidata-logo.svg|' .. edit_message .. '|22px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ']]'
local edit_message_link = '[https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ' وِکی ڈیٹا پؠٹھ کٔرِو اؠڈِٹ]'
dataTable:tag('tr'):tag('td')
:attr('colspan', 2)
:css({ ['text-align'] = 'center'})
:wikitext(div_start .. edit_message_link .. pen_icon .. '</div>')
return tostring(dataTable)
end
return p
j0co8w398mp64xa3icqur8sepeopq7b
فرما:مولوٗماتھ
10
12469
140658
140334
2026-06-10T12:16:37Z
آیات محراج
11062
/* */
140658
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Databox|databox
| image = {{{image|{{{تَصویٖر|}}}}}}
| caption = {{{caption|{{{تَصویٖر_تَفصیٖل|}}}}}}
| logo = {{{logo|{{{لوگو|}}}}}}
| logo_caption = {{{logo_caption|{{{لوگو_تَفصیٖل|}}}}}}
| bgcolor = {{{bgcolor|}}}
| titletextcolor = {{{titletextcolor|}}}
| اَیٹم = {{{اَیٹم|{{{item|}}}}}}
| کھٔٹِتھ = {{{کھٔٹِتھ|}}}
| صِرِف کٲشُر = {{{صِرِف کٲشُر|}}}
| customheader = {{{customheader|}}}
| label1 = {{{label1|}}}
| data1 = {{{data1|}}}
| module1 = {{{module1|}}}
| label2 = {{{label2|}}}
| data2 = {{{data2|}}}
| module2 = {{{module2|}}}
| label3 = {{{label3|}}}
| data3 = {{{data3|}}}
| module3 = {{{module3|}}}
| label4 = {{{label4|}}}
| data4 = {{{data4|}}}
| module4 = {{{module4|}}}
| label5 = {{{label5|}}}
| data5 = {{{data5|}}}
| module5 = {{{module5|}}}
| customheader2 = {{{customheader2|}}}
| label6 = {{{label6|}}}
| data6 = {{{data6|}}}
| module6 = {{{module6|}}}
| label7 = {{{label7|}}}
| data7 = {{{data7|}}}
| module7 = {{{module7|}}}
| label8 = {{{label8|}}}
| data8 = {{{data8|}}}
| module8 = {{{module8|}}}
| label9 = {{{label9|}}}
| data9 = {{{data9|}}}
| module9 = {{{module9|}}}
| label10 = {{{label10|}}}
| data10 = {{{data10|}}}
| module10 = {{{module10|}}}
| module = {{{module|}}}
}}
{{#invoke:جِنٕس زٲژ|gendercategory}}
[[زٲژ:مَضموٗن یِمَن مَنٛز خودکار مولوٗماتھ ڈَبہٕ چھِ]]
<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
5vcwhv1pbwf6g9a7nhshpg8rybzk3ta
گوٗگٕل میٖٹ
0
14432
140662
66701
2026-06-10T13:31:16Z
~2026-34200-77
14398
140662
wikitext
text/x-wiki
[[فَیِل:Google Meet icon (2026).svg|thumb]]
گوٗگٕل میٖٹ چھُ اَکھ ویڈیو رٲبطہٕ سٕروس یۄس گوگٕلن تَخلیٖق چھٚے کٔرؠ مٕژ.
lwnlrsx82x2mn50q2ekib0keida3ya0
140720
140662
2026-06-10T18:01:15Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140720
wikitext
text/x-wiki
{{حَوالہٕ وَرٲے}}
[[فَیِل:Google Meet icon (2026).svg|thumb]]
گوٗگٕل میٖٹ چھُ اَکھ ویڈیو رٲبطہٕ سٕروس یۄس گوگٕلن تَخلیٖق چھٚے کٔرؠ مٕژ۔
doopmnqemt7mrpo61itbb98ldwau5cs
وِکیٖپیٖڈیا:رُکُن فِہرِست اؠڈِٹ تَعداد مُطٲبِق
4
14505
140729
140595
2026-06-10T18:02:02Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
Updated List of Wikipedians
140729
wikitext
text/x-wiki
== List of Wikipedians by number of edits ==
<div style="direction:ltr">
{| class="wikitable"
|- style="white-space:nowrap;"
! No.
! User
! Edit count
|-
| 1
| [[User: آیات محراج | آیات محراج]]
| [[Special:Contributions/آیات محراج|30533]]
|-
| 2
| <small><sub><span style="color:grey;"> </span></sub></small>[[User:511KeV|<span style="font-family:sans-serif; color:#FF1100; text-shadow:.2em .2em .4em #AfAfB1;">'''511KeV'''</span>]] [[User_talk:511KeV|<sup> '' (کتھ باتھ)''</sup>]]
| [[Special:Contributions/511KeV|21483]]
|-
| 3
| [[User:Nadeemulhaqmir-bot|<span style="font-weight: 700; font-family: cursive;color: #41bf14;text-shadow: -1px 1px 0px #030318;">Mir-Bot</span>🍁]][[User_talk:Nadeemulhaqmir-bot|<sup>Talk</sup>]]
| [[Special:Contributions/Nadeemulhaqmir-bot|13011]]
|-
| 4
| [[User: Uhaas bot | Uhaas bot]]
| [[Special:Contributions/Uhaas bot|11723]]
|-
| 5
| [[User: SieBot | SieBot]]
| [[Special:Contributions/SieBot|2432]]
|-
| 6
| [[User: Xqbot | Xqbot]]
| [[Special:Contributions/Xqbot|2374]]
|-
| 7
| [[User: Humzah Rouf Phumboo | Humzah Rouf Phumboo]]
| [[Special:Contributions/Humzah Rouf Phumboo|2268]]
|-
| 8
| [[User: SakuraBot | SakuraBot]]
| [[Special:Contributions/SakuraBot|2230]]
|-
| 9
| [[User: Koshur | Koshur]]
| [[Special:Contributions/Koshur|2101]]
|-
| 10
| [[User:Rishabhbhat|Rishabhbhat]] ([[User talk:Rishabhbhat|कथ]])
| [[Special:Contributions/Rishabhbhat|1669]]
|-
|}
</div>
k0xtu7kq9jzb7b1sa8f8pg6yc4ujb1z
امام علی رضا
0
14876
140692
70106
2026-06-10T15:16:56Z
آیات محراج
11062
/* */ temp added
140692
wikitext
text/x-wiki
{{حَوالہٕ وَرٲے}}{{Infobox religious biography/Wikidata|religion=[[اِسلام]]|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|image=AliRedhaSVG.svg}}
'''حضرت امام علی رضا علیہ السلام''' چھ [[امام موسی کاظم|حضرت امام موسی کاظم علیہ السلامن]] ہندی فرزند تہ [[شیعہ|اہلِ تشیعین]] ہندی آٹھم امام۔
[[File:AliRedhaSVG.svg|thumbnail|]]
==ایرانی کیلوگرافی مَنٛز امام سند اسم مبارک==
[[File:Imam reza-224009.jpg|thumbnail|]]
==ولادت==
==شہادت==
==کلام نور==
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:Short description matches Wikidata]]
l320ljga002lla7qpkp7sl3spf1cbdd
140693
140692
2026-06-10T15:18:27Z
آیات محراج
11062
/* */
140693
wikitext
text/x-wiki
{{حَوالہٕ وَرٲے}}{{Infobox religious biography/Wikidata|religion=[[اِسلام]]|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|image=AliRedhaSVG.svg|noicon=Yes}}
'''حضرت امام علی رضا علیہ السلام''' چھ [[امام موسی کاظم|حضرت امام موسی کاظم علیہ السلامن]] ہِنٛدؠ فرزند تہ [[شیعہ|اہلِ تشیعین]] ہندی آٹھم امام۔
[[File:AliRedhaSVG.svg|thumbnail|]]
==ایرانی کیلوگرافی مَنٛز امام سند اسم مبارک==
[[File:Imam reza-224009.jpg|thumbnail|]]
==ولادت==
==شہادت==
==کلام نور==
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:Short description matches Wikidata]]
6wynyh5l39aks28he3jxg6ejntni7j2
140712
140693
2026-06-10T18:00:34Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140712
wikitext
text/x-wiki
{{حَوالہٕ وَرٲے}}{{Infobox religious biography/Wikidata|religion=[[اِسلام]]|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|image=AliRedhaSVG.svg|noicon=Yes}}
'''حضرت امام علی رضا علیہ السلام''' چھ [[امام موسی کاظم|حضرت امام موسی کاظم علیہ السلامن]] ہِنٛدؠ فرزند تہٕ [[شیعہ|اہلِ تشیعین]] ہندی آٹھم امام۔
[[File:AliRedhaSVG.svg|thumbnail|]]
==ایرانی کیلوگرافی مَنٛز امام سند اسم مبارک==
[[File:Imam reza-224009.jpg|thumbnail|]]
==ولادت==
==شہادت==
==کلام نور==
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:Short description matches Wikidata]]
ogsrd3iz2oj2vhfzqojnngailelts4w
عیٖداُلاضحیٰ
0
18087
140762
129786
2026-06-11T10:13:12Z
آیات محراج
11062
[[عیٖداُلاضحٰی]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[عیٖداُلاضحیٰ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
129786
wikitext
text/x-wiki
{{Databox
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = P868، اِستِمال کَرنہٕ
}}
'''عیٖد الاضحٰی یا بٔڑ عیٖد''' ({{Lang-ar|عيد الأضحى}}) یا '''عیٖد قۄربٲنی''' یا '''قربٲنی ہنٛد تہوار''' چھُ [[اِسلام|اسلامَس]] مَنٛز مناون وول دۆیٛم تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ دۄہ۔ یہِ دۄہ چھُ ابراہیم {{عص}} سٕنٛز رضامندی ہنٛد احترام کران زِ تِمو کَریاو پَنُن نیچو خدا سٕنٛدِ فرمابردٲری خٲطرٕ [[قۄربان]] ۔ ابراہیم {{عص}} سُنٛد خدا سٕنٛدِس ناوس پؠٹھ پنُن نیچو [[قۄبان|قربان]] کرنہٕ برٛونٛہہ تہٕ تَس سٕنٛز یَژھ ہنٛد وجہ سٟتؠ کۆر خدایَن تیم سٕنٛد نیچو سٕنٛزِ جایہِ قربان کرنہٕ خٲطرٕ اَکھ جانور فَراہم ۔ یہِ یاد تھاونہٕ خٲطرٕ چھُ جانور رَسمہٕ مُطٲبِق قربان یوان کرنہٕ م۔ تمہِ مازُک اَکھ حِصہٕ چھ خاندان کھؠوان یس جانور قۄربان چھُ کران ییٚلہِ زن باقٕے مازُک حِصہٕ چھُ غریبَن تہٕ ضرورتمندن مَنٛز تقسیٖم یوان کرنہٕ۔ [[مِٹھٲے]] تہٕ تحفہٕ چھ یوان دنہٕ تہٕ خاندانٕک باقٕے افراد چھِ یوان تہٕ یِمَن چھُ استقبال یوان کرنہٕ ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Id al-Adha|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|access-date=2020-07-11|publisher=Oxford Islamic Studies Online|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969 |date=2019-04-10 }}</ref> اَتھ دۄہَس چھُ کنہ ساتہٕ عٔظیٖم عید یا بٔڈ عیٖد تہِ وَنہٕ یوان ۔<ref name="Metro2020-07-31-01a">{{ویب حَوالہٕ|last=Haigh|first=Phil|date=31 July 2020|title=What is the story of Eid al-Adha and why is it referred to as Big Eid?|url=https://metro.co.uk/2018/08/21/why-eid-ul-adha-referred-big-eid-7865194/|access-date=25 April 2021|website=Metro|language=en|quote=Simply, Eid al-Adha is considered the holier of the two religious holidays and so it is referred to as 'Big Eid' whilst Eid al Fitr can be known as 'Lesser Eid'. Eid al-Kabir means 'Greater Eid' and is used in Yemen, Syria, and North Africa, whilst other translations of 'Large Eid' are used in Pashto, Kashmiri, Urdu and Hindi. This distinction is also known in the Arab world, but by calling 'Bari Eid' bari, this Eid is already disadvantaged. It is the 'other Eid'. 'Bari Eid', or Eid-ul-Azha, has the advantage of having two major rituals, as both have the prayer, but it alone has a sacrifice. 'Bari Eid' brings all Muslims together in celebrating Hajj, which is itself a reminder of the Abrahamic sacrifice, while 'Choti Eid' commemorates solely the end of the fasting of Ramazan.}}</ref> تاہم عیدک جشن کرنُک ذکر چھُنہٕ [[قُرآن|قرآن شٔریٖفَس]] مَنٛز کرنہٕ آمت۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ahsanullah|first=Humera T.|url=https://books.google.com/books?id=GJaDWAh-AWgC&dq=eid+not+in+quran&pg=PT117|title=Turning Point: Breaking the Shackles of Dependant Thinking a Personal Journey in Discovering God and Myself|date=16 January 2013|isbn=9781477291863}}</ref>
[[اِسلامی تَقويٖم|اسلامی قمری کیلنڈرس]] مَنٛز چعید الاضحی د الحجاہ کِس دہمس دۄہس پؠٹھ یوان تہٕ چھِ ژورن دۄہَن جٲری روزان ۔ بین الاقوٲمی (گریگورین )کیلنڈرس مَنٛز چھِ یہِتٲریخ پرَٛتھ ساتہٕ مُختَلِف آسان - پرؠتھ ؤریہِ چھ تَقریٖبن 11 دۄہ برٛونٛہہ کن گژھان ۔
== ابتدا ==
ابراہیم {{عص}} سٕنٛزِ زندگی ہنٛز اہم آزمٲیشو مَنٛز ٲس اَکھ خدا سُنٛد حُکم قبوٗل کرُن تہٕ تہنٛز اطاعت کٔرِتھ پَنُن محبوب نیٚچو قۄربان کرُن۔ بیان مُطٲبِق اوس ابراہیم {{عص}} خوابَس یِوان زِ تِم چھِ پننِس نیٚچوس اسماعیلس قۄبان کران۔ ابراہیم {{عص}} ٲس خَبَر زِ یہِ چھ ُخدا سنٛد حُکم تہٕ تمو وون پننِس نیٚچوس یَتھ کَنہِ ز [[قُرآن|قرآنس]] مَنٛز چھ وننہٕ آمت ۔
{{Blockquote|<poem>"بہٕ چھُس خوابَس مَنٛز وُچھان زِ بہٕ چھُسَتھ ژٕ ذبح کران"، تٔمؠ ووٚن ابا جان،"یِکینژھاہ تۄہیہِ حُکُم چھُو دِنہٕ یِوان سُہ کٔرِو پوٗرٕ، توٚہؠ لٔبو مےٚ ان شاء اللہ صٲبرو منٛزٕ'"</poem>|[[سوٗرَے الصافات]] 37:102 }}
ابراہیم {{عص}} کٔر خدا سٟنٛز مرضی مُطٲبِق گژھنس تہٕ خدایس پؠٹھ ایمان تھٲوِتھ پَنُن نیچو قۄربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار ۔<ref name="Bate">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Bate|first=John Drew|url=https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|title=An Examination of the Claims of Ismail as Viewed by Muḥammadans|publisher=BiblioBazaar|year=1884|isbn=978-1117148366|page=[https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog/page/n40 2]|quote=Ishmael sacrifice.|access-date=27 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20150206073851/https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|archive-date=6 February 2015|url-status=live}}</ref> ایبلیسن کٔر تیاری دوران کوٗشش ابراہیم {{عص}} تہٕ تہندِس خاندانس خدا سُندس حکمس پؠٹھ عمل کرنہٕ نِش رُکاونٕچ مگر ابراہیم {{عص}} کۆر شیطان دوٗر۔ یہندِس انکار کِس یادس مَنٛز چھ [[حَج|حج]] رسومن دوران علامتی ستونن پؠٹھ کَنہِ چَلاونہٕ یوان یِم تَتھ جایہِ ہنٛز علامت چھِ یَتھ جایہِ ابلیسن ابراہیم {{عص}} رُکاونٕچ کوٗشش کر ۔<ref name="SUNY">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Firestone|first=Reuven|url=https://books.google.com/books?id=O69zjVnjL10C&q=Ishmael+sacrifice&pg=PA105|title=Journeys in Holy Lands: The Evolution of the -Ishmael Legends in Islamic Exegesis|date=1990|publisher=SUNY Press|isbn=978-0791403310|page=98}}</ref>
یہِ تسلیٖم کران ز ابراہیم {{عص}} اوس پَنُن قریٖبی تہٕ محبوٗب چیز قربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار، خداین کۆر ابراہیم تہٕ اسماعیل دۄشوٕنی ہنٛد احترام ۔ فرشتہ جبرایل چھِ ابراہیم عص ونان زِ تۄہہِ چھِ آزمٲیِش پورٕ کرنہٕ کٔرمٕژ تہٕ اَکھ جانور آو جَنت پؠٹھ اَنہٕ تہٕ ابراہیم پیش کَرنہٕ یُس اسمایل سٕنٛدِ بدلہٕ آو قۄربان کرنہٕ۔ پورٕ دنیاہس مَنٛز چھِ مُسلمان ابراہیم سٕنٛز عقیدت تہٕ اسماعیل سنٛز بقا یاد خاطرٕ عید الاضحی مناوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Hari Raya Aidiladha|url=https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|archive-date=14 June 2020|access-date=17 October 2019|website=muslim.sg}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles |date=14 June 2020 }}</ref><ref name="Elias">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elias|first=Jamal J.|url=https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|title=Islam|publisher=Routledge|year=1999|isbn=978-0-415-21165-9|page=75|author-link=Jamal J. Elias|access-date=24 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610080506/https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|archive-date=10 June 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Muslim Information Service of Australia|title=Eid al – Adha Festival of Sacrifice|url=http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111208045904/http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|archive-date=8 December 2011|access-date=28 December 2011|publisher=Missionislam.com}}</ref>
== عیٖداُلاضحٰی پؠٹھ قۄربٲن کَرُن ==
عیدالاضحی ہنٛدس رؠواجس مَنٛز چھ اَکھ جانور قۄربان کرن تہٕ اَمیِک ماز چھُ ترٛیٚن بَرابَر حصن مَنٛز تقسیٖم کرُن۔ یِم حِصہٕ چھِ شٲمِل خاندانہٕ خٲطرٕ رشتہ دار تہٕ دوستن خٲطرٕ تہٕ غریب لوٗکن خٲطرٕ ۔ امیک مقصد چھ یہِ یقیٖنی بناون ز پرَٛتھ مُسلمان کَرِ عید بہتر پٲٹھؠ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://www.muslimaid.org/what-we-do/religious-dues/qurbani/qurbani-rules/|website=Muslim Aid|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=30 March 2022|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://islamicallrounder.com/eid-ul-fitr-eid-ul-adha/|website=islamicallrounder|language=en}}</ref>
== عیٖد نؠماز ==
[[File:The_Badshahi_in_all_its_glory_during_the_Eid_Prayers.JPG|left|thumb|مسجد بدشہی منٛز عیٖد نؠماز]]
عقیدت مند چھِ مسجد مَنٛز عیٖد الاضحی ہنٛز نماز ادا کران ۔ عید الاضحی ہنٛز [[نؠماز]] چھِ آفتاب مکمل طلوع گژھنہٕ پتہٕ کنہ تہِ وقتہٕ دہر وقتہٕ برٛونٛہہ ادا کَرنہٕ یوان ۔ قدرتی آفاتن مَنٛز ہیٚکہ نؠماز 11 مہ دھو الحجاہ تہٕ پتہٕ 12 مہ دھو الحجاہ ادا کرنہٕ یِتھ۔<ref name="H۔ X۔ Lee">{{کِتاب حَوالہٕ|last=H. X. Lee|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=taNZCgAAQBAJ&q=time+of+Eid+al-Adha+prayer+sun+completely+rises+up&pg=PA357|title=Asian American Religious Cultures [2 volumes]|date=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1598843309|page=357}}</ref>
عید ہنٛز نؠماز گَژھِ جَماتھ مَنٛز ادا کَرنہٕ یِنؠ۔ عید گاہس مَنٛز چھِ زنانَن ہٕنٛز شرکت مُختَلِف بَرادریو مُطٲبِق مُختَلِف آسان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Asmal|first=Fatima|date=6 July 2016|title=South African women push for more inclusive Eid prayers|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905131550/http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|archive-date=5 September 2016|access-date=12 September 2016|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> اَتھ مَنٛز چھ زٕ ''[[رکات]]'' یَتھ مَنٛز گۄڈٕنکِس رکاہس مَنٛز سَتھ تکبیٖر تہٕ دۆیٛمس رکاہس مَنٛز پٲنٛژھ ''تکبیر'' چھِ ۔ اَمہِ نؠماز پتہٕ چھُ امام سٕنٛد طرفہٕ خۄطبہ یا واعظ پَرنہٕ یوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2020-05-23|title=Eid ul-Fitr 2020: How to say Eid prayers|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/eid-ul-fitr-2020-how-to-say-the-eid-prayer/story-FzDmjfNroBpSUPtpoUNtKO.html|access-date=2020-08-01|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>
نؠماز تہٕ خۄطبہ پَتہٕ مُسلمان اَکھ أکِس سٟتؠ نالہٕ موت کَران تہٕ عیٖد مُبارَک کران، تحفہٕ دِوان تہٕ أکِس بیکِس سٟتؠ کَتھ باتھ کَران۔ واریاہ مُسلمان چھِ اَتھ موقعس پؠٹھ پننین دوستن ، ہمساین ، سٲتھین تہٕ کارکُنَن عید تہوارن مَنٛز دعوت دِوان تاکہِ تِم گژھَن [[اِسلام]] تہٕ مسلم ثقافتس سٟتؠ بَہتَر پٲٹھؠ وٲقِف ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Eid|url=http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-date=26 January 2013|access-date=28 December 2011|publisher=Isna.net}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx |date=26 January 2013 }}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
bwzfof3132tkrcycrqkmfwk2i7uvztj
140767
140762
2026-06-11T10:13:29Z
آیات محراج
11062
/* */
140767
wikitext
text/x-wiki
{{Databox
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = P868، اِستِمال کَرنہٕ
}}
'''عیٖد الاضحیٰ یا بٔڑ عیٖد''' ({{Lang-ar|عيد الأضحى}}) یا '''عیٖد قۄربٲنی''' یا '''قربٲنی ہنٛد تہوار''' چھُ [[اِسلام|اسلامَس]] مَنٛز مناون وول دۆیٛم تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ دۄہ۔ یہِ دۄہ چھُ ابراہیم {{عص}} سٕنٛز رضامندی ہنٛد احترام کران زِ تِمو کَریاو پَنُن نیچو خدا سٕنٛدِ فرمابردٲری خٲطرٕ [[قۄربان]] ۔ ابراہیم {{عص}} سُنٛد خدا سٕنٛدِس ناوس پؠٹھ پنُن نیچو [[قۄبان|قربان]] کرنہٕ برٛونٛہہ تہٕ تَس سٕنٛز یَژھ ہنٛد وجہ سٟتؠ کۆر خدایَن تیم سٕنٛد نیچو سٕنٛزِ جایہِ قربان کرنہٕ خٲطرٕ اَکھ جانور فَراہم ۔ یہِ یاد تھاونہٕ خٲطرٕ چھُ جانور رَسمہٕ مُطٲبِق قربان یوان کرنہٕ م۔ تمہِ مازُک اَکھ حِصہٕ چھ خاندان کھؠوان یس جانور قۄربان چھُ کران ییٚلہِ زن باقٕے مازُک حِصہٕ چھُ غریبَن تہٕ ضرورتمندن مَنٛز تقسیٖم یوان کرنہٕ۔ [[مِٹھٲے]] تہٕ تحفہٕ چھ یوان دنہٕ تہٕ خاندانٕک باقٕے افراد چھِ یوان تہٕ یِمَن چھُ استقبال یوان کرنہٕ ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Id al-Adha|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|access-date=2020-07-11|publisher=Oxford Islamic Studies Online|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969 |date=2019-04-10 }}</ref> اَتھ دۄہَس چھُ کنہ ساتہٕ عٔظیٖم عید یا بٔڈ عیٖد تہِ وَنہٕ یوان ۔<ref name="Metro2020-07-31-01a">{{ویب حَوالہٕ|last=Haigh|first=Phil|date=31 July 2020|title=What is the story of Eid al-Adha and why is it referred to as Big Eid?|url=https://metro.co.uk/2018/08/21/why-eid-ul-adha-referred-big-eid-7865194/|access-date=25 April 2021|website=Metro|language=en|quote=Simply, Eid al-Adha is considered the holier of the two religious holidays and so it is referred to as 'Big Eid' whilst Eid al Fitr can be known as 'Lesser Eid'. Eid al-Kabir means 'Greater Eid' and is used in Yemen, Syria, and North Africa, whilst other translations of 'Large Eid' are used in Pashto, Kashmiri, Urdu and Hindi. This distinction is also known in the Arab world, but by calling 'Bari Eid' bari, this Eid is already disadvantaged. It is the 'other Eid'. 'Bari Eid', or Eid-ul-Azha, has the advantage of having two major rituals, as both have the prayer, but it alone has a sacrifice. 'Bari Eid' brings all Muslims together in celebrating Hajj, which is itself a reminder of the Abrahamic sacrifice, while 'Choti Eid' commemorates solely the end of the fasting of Ramazan.}}</ref> تاہم عیدک جشن کرنُک ذکر چھُنہٕ [[قُرآن|قرآن شٔریٖفَس]] مَنٛز کرنہٕ آمت۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ahsanullah|first=Humera T.|url=https://books.google.com/books?id=GJaDWAh-AWgC&dq=eid+not+in+quran&pg=PT117|title=Turning Point: Breaking the Shackles of Dependant Thinking a Personal Journey in Discovering God and Myself|date=16 January 2013|isbn=9781477291863}}</ref>
[[اِسلامی تَقويٖم|اسلامی قمری کیلنڈرس]] مَنٛز چعید الاضحی د الحجاہ کِس دہمس دۄہس پؠٹھ یوان تہٕ چھِ ژورن دۄہَن جٲری روزان ۔ بین الاقوٲمی (گریگورین )کیلنڈرس مَنٛز چھِ یہِتٲریخ پرَٛتھ ساتہٕ مُختَلِف آسان - پرؠتھ ؤریہِ چھ تَقریٖبن 11 دۄہ برٛونٛہہ کن گژھان ۔
== ابتدا ==
ابراہیم {{عص}} سٕنٛزِ زندگی ہنٛز اہم آزمٲیشو مَنٛز ٲس اَکھ خدا سُنٛد حُکم قبوٗل کرُن تہٕ تہنٛز اطاعت کٔرِتھ پَنُن محبوب نیٚچو قۄربان کرُن۔ بیان مُطٲبِق اوس ابراہیم {{عص}} خوابَس یِوان زِ تِم چھِ پننِس نیٚچوس اسماعیلس قۄبان کران۔ ابراہیم {{عص}} ٲس خَبَر زِ یہِ چھ ُخدا سنٛد حُکم تہٕ تمو وون پننِس نیٚچوس یَتھ کَنہِ ز [[قُرآن|قرآنس]] مَنٛز چھ وننہٕ آمت ۔
{{Blockquote|<poem>"بہٕ چھُس خوابَس مَنٛز وُچھان زِ بہٕ چھُسَتھ ژٕ ذبح کران"، تٔمؠ ووٚن ابا جان،"یِکینژھاہ تۄہیہِ حُکُم چھُو دِنہٕ یِوان سُہ کٔرِو پوٗرٕ، توٚہؠ لٔبو مےٚ ان شاء اللہ صٲبرو منٛزٕ'"</poem>|[[سوٗرَے الصافات]] 37:102 }}
ابراہیم {{عص}} کٔر خدا سٟنٛز مرضی مُطٲبِق گژھنس تہٕ خدایس پؠٹھ ایمان تھٲوِتھ پَنُن نیچو قۄربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار ۔<ref name="Bate">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Bate|first=John Drew|url=https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|title=An Examination of the Claims of Ismail as Viewed by Muḥammadans|publisher=BiblioBazaar|year=1884|isbn=978-1117148366|page=[https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog/page/n40 2]|quote=Ishmael sacrifice.|access-date=27 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20150206073851/https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|archive-date=6 February 2015|url-status=live}}</ref> ایبلیسن کٔر تیاری دوران کوٗشش ابراہیم {{عص}} تہٕ تہندِس خاندانس خدا سُندس حکمس پؠٹھ عمل کرنہٕ نِش رُکاونٕچ مگر ابراہیم {{عص}} کۆر شیطان دوٗر۔ یہندِس انکار کِس یادس مَنٛز چھ [[حَج|حج]] رسومن دوران علامتی ستونن پؠٹھ کَنہِ چَلاونہٕ یوان یِم تَتھ جایہِ ہنٛز علامت چھِ یَتھ جایہِ ابلیسن ابراہیم {{عص}} رُکاونٕچ کوٗشش کر ۔<ref name="SUNY">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Firestone|first=Reuven|url=https://books.google.com/books?id=O69zjVnjL10C&q=Ishmael+sacrifice&pg=PA105|title=Journeys in Holy Lands: The Evolution of the -Ishmael Legends in Islamic Exegesis|date=1990|publisher=SUNY Press|isbn=978-0791403310|page=98}}</ref>
یہِ تسلیٖم کران ز ابراہیم {{عص}} اوس پَنُن قریٖبی تہٕ محبوٗب چیز قربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار، خداین کۆر ابراہیم تہٕ اسماعیل دۄشوٕنی ہنٛد احترام ۔ فرشتہ جبرایل چھِ ابراہیم عص ونان زِ تۄہہِ چھِ آزمٲیِش پورٕ کرنہٕ کٔرمٕژ تہٕ اَکھ جانور آو جَنت پؠٹھ اَنہٕ تہٕ ابراہیم پیش کَرنہٕ یُس اسمایل سٕنٛدِ بدلہٕ آو قۄربان کرنہٕ۔ پورٕ دنیاہس مَنٛز چھِ مُسلمان ابراہیم سٕنٛز عقیدت تہٕ اسماعیل سنٛز بقا یاد خاطرٕ عید الاضحی مناوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Hari Raya Aidiladha|url=https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|archive-date=14 June 2020|access-date=17 October 2019|website=muslim.sg}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles |date=14 June 2020 }}</ref><ref name="Elias">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elias|first=Jamal J.|url=https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|title=Islam|publisher=Routledge|year=1999|isbn=978-0-415-21165-9|page=75|author-link=Jamal J. Elias|access-date=24 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610080506/https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|archive-date=10 June 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Muslim Information Service of Australia|title=Eid al – Adha Festival of Sacrifice|url=http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111208045904/http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|archive-date=8 December 2011|access-date=28 December 2011|publisher=Missionislam.com}}</ref>
== عیٖداُلاضحٰی پؠٹھ قۄربٲن کَرُن ==
عیدالاضحی ہنٛدس رؠواجس مَنٛز چھ اَکھ جانور قۄربان کرن تہٕ اَمیِک ماز چھُ ترٛیٚن بَرابَر حصن مَنٛز تقسیٖم کرُن۔ یِم حِصہٕ چھِ شٲمِل خاندانہٕ خٲطرٕ رشتہ دار تہٕ دوستن خٲطرٕ تہٕ غریب لوٗکن خٲطرٕ ۔ امیک مقصد چھ یہِ یقیٖنی بناون ز پرَٛتھ مُسلمان کَرِ عید بہتر پٲٹھؠ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://www.muslimaid.org/what-we-do/religious-dues/qurbani/qurbani-rules/|website=Muslim Aid|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=30 March 2022|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://islamicallrounder.com/eid-ul-fitr-eid-ul-adha/|website=islamicallrounder|language=en}}</ref>
== عیٖد نؠماز ==
[[File:The_Badshahi_in_all_its_glory_during_the_Eid_Prayers.JPG|left|thumb|مسجد بدشہی منٛز عیٖد نؠماز]]
عقیدت مند چھِ مسجد مَنٛز عیٖد الاضحی ہنٛز نماز ادا کران ۔ عید الاضحی ہنٛز [[نؠماز]] چھِ آفتاب مکمل طلوع گژھنہٕ پتہٕ کنہ تہِ وقتہٕ دہر وقتہٕ برٛونٛہہ ادا کَرنہٕ یوان ۔ قدرتی آفاتن مَنٛز ہیٚکہ نؠماز 11 مہ دھو الحجاہ تہٕ پتہٕ 12 مہ دھو الحجاہ ادا کرنہٕ یِتھ۔<ref name="H۔ X۔ Lee">{{کِتاب حَوالہٕ|last=H. X. Lee|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=taNZCgAAQBAJ&q=time+of+Eid+al-Adha+prayer+sun+completely+rises+up&pg=PA357|title=Asian American Religious Cultures [2 volumes]|date=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1598843309|page=357}}</ref>
عید ہنٛز نؠماز گَژھِ جَماتھ مَنٛز ادا کَرنہٕ یِنؠ۔ عید گاہس مَنٛز چھِ زنانَن ہٕنٛز شرکت مُختَلِف بَرادریو مُطٲبِق مُختَلِف آسان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Asmal|first=Fatima|date=6 July 2016|title=South African women push for more inclusive Eid prayers|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905131550/http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|archive-date=5 September 2016|access-date=12 September 2016|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> اَتھ مَنٛز چھ زٕ ''[[رکات]]'' یَتھ مَنٛز گۄڈٕنکِس رکاہس مَنٛز سَتھ تکبیٖر تہٕ دۆیٛمس رکاہس مَنٛز پٲنٛژھ ''تکبیر'' چھِ ۔ اَمہِ نؠماز پتہٕ چھُ امام سٕنٛد طرفہٕ خۄطبہ یا واعظ پَرنہٕ یوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2020-05-23|title=Eid ul-Fitr 2020: How to say Eid prayers|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/eid-ul-fitr-2020-how-to-say-the-eid-prayer/story-FzDmjfNroBpSUPtpoUNtKO.html|access-date=2020-08-01|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>
نؠماز تہٕ خۄطبہ پَتہٕ مُسلمان اَکھ أکِس سٟتؠ نالہٕ موت کَران تہٕ عیٖد مُبارَک کران، تحفہٕ دِوان تہٕ أکِس بیکِس سٟتؠ کَتھ باتھ کَران۔ واریاہ مُسلمان چھِ اَتھ موقعس پؠٹھ پننین دوستن ، ہمساین ، سٲتھین تہٕ کارکُنَن عید تہوارن مَنٛز دعوت دِوان تاکہِ تِم گژھَن [[اِسلام]] تہٕ مسلم ثقافتس سٟتؠ بَہتَر پٲٹھؠ وٲقِف ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Eid|url=http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-date=26 January 2013|access-date=28 December 2011|publisher=Isna.net}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx |date=26 January 2013 }}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
6fr4jlfs9vbrrm4wli5u7ifhrdd97f6
140768
140767
2026-06-11T10:14:04Z
آیات محراج
11062
/* عیٖداُلاضحٰی پؠٹھ قۄربٲن کَرُن */
140768
wikitext
text/x-wiki
{{Databox
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = P868، اِستِمال کَرنہٕ
}}
'''عیٖد الاضحیٰ یا بٔڑ عیٖد''' ({{Lang-ar|عيد الأضحى}}) یا '''عیٖد قۄربٲنی''' یا '''قربٲنی ہنٛد تہوار''' چھُ [[اِسلام|اسلامَس]] مَنٛز مناون وول دۆیٛم تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ بۆڈ دۄہ۔ یہِ دۄہ چھُ ابراہیم {{عص}} سٕنٛز رضامندی ہنٛد احترام کران زِ تِمو کَریاو پَنُن نیچو خدا سٕنٛدِ فرمابردٲری خٲطرٕ [[قۄربان]] ۔ ابراہیم {{عص}} سُنٛد خدا سٕنٛدِس ناوس پؠٹھ پنُن نیچو [[قۄبان|قربان]] کرنہٕ برٛونٛہہ تہٕ تَس سٕنٛز یَژھ ہنٛد وجہ سٟتؠ کۆر خدایَن تیم سٕنٛد نیچو سٕنٛزِ جایہِ قربان کرنہٕ خٲطرٕ اَکھ جانور فَراہم ۔ یہِ یاد تھاونہٕ خٲطرٕ چھُ جانور رَسمہٕ مُطٲبِق قربان یوان کرنہٕ م۔ تمہِ مازُک اَکھ حِصہٕ چھ خاندان کھؠوان یس جانور قۄربان چھُ کران ییٚلہِ زن باقٕے مازُک حِصہٕ چھُ غریبَن تہٕ ضرورتمندن مَنٛز تقسیٖم یوان کرنہٕ۔ [[مِٹھٲے]] تہٕ تحفہٕ چھ یوان دنہٕ تہٕ خاندانٕک باقٕے افراد چھِ یوان تہٕ یِمَن چھُ استقبال یوان کرنہٕ ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Id al-Adha|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|access-date=2020-07-11|publisher=Oxford Islamic Studies Online|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190410065901/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e969 |date=2019-04-10 }}</ref> اَتھ دۄہَس چھُ کنہ ساتہٕ عٔظیٖم عید یا بٔڈ عیٖد تہِ وَنہٕ یوان ۔<ref name="Metro2020-07-31-01a">{{ویب حَوالہٕ|last=Haigh|first=Phil|date=31 July 2020|title=What is the story of Eid al-Adha and why is it referred to as Big Eid?|url=https://metro.co.uk/2018/08/21/why-eid-ul-adha-referred-big-eid-7865194/|access-date=25 April 2021|website=Metro|language=en|quote=Simply, Eid al-Adha is considered the holier of the two religious holidays and so it is referred to as 'Big Eid' whilst Eid al Fitr can be known as 'Lesser Eid'. Eid al-Kabir means 'Greater Eid' and is used in Yemen, Syria, and North Africa, whilst other translations of 'Large Eid' are used in Pashto, Kashmiri, Urdu and Hindi. This distinction is also known in the Arab world, but by calling 'Bari Eid' bari, this Eid is already disadvantaged. It is the 'other Eid'. 'Bari Eid', or Eid-ul-Azha, has the advantage of having two major rituals, as both have the prayer, but it alone has a sacrifice. 'Bari Eid' brings all Muslims together in celebrating Hajj, which is itself a reminder of the Abrahamic sacrifice, while 'Choti Eid' commemorates solely the end of the fasting of Ramazan.}}</ref> تاہم عیدک جشن کرنُک ذکر چھُنہٕ [[قُرآن|قرآن شٔریٖفَس]] مَنٛز کرنہٕ آمت۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ahsanullah|first=Humera T.|url=https://books.google.com/books?id=GJaDWAh-AWgC&dq=eid+not+in+quran&pg=PT117|title=Turning Point: Breaking the Shackles of Dependant Thinking a Personal Journey in Discovering God and Myself|date=16 January 2013|isbn=9781477291863}}</ref>
[[اِسلامی تَقويٖم|اسلامی قمری کیلنڈرس]] مَنٛز چعید الاضحی د الحجاہ کِس دہمس دۄہس پؠٹھ یوان تہٕ چھِ ژورن دۄہَن جٲری روزان ۔ بین الاقوٲمی (گریگورین )کیلنڈرس مَنٛز چھِ یہِتٲریخ پرَٛتھ ساتہٕ مُختَلِف آسان - پرؠتھ ؤریہِ چھ تَقریٖبن 11 دۄہ برٛونٛہہ کن گژھان ۔
== ابتدا ==
ابراہیم {{عص}} سٕنٛزِ زندگی ہنٛز اہم آزمٲیشو مَنٛز ٲس اَکھ خدا سُنٛد حُکم قبوٗل کرُن تہٕ تہنٛز اطاعت کٔرِتھ پَنُن محبوب نیٚچو قۄربان کرُن۔ بیان مُطٲبِق اوس ابراہیم {{عص}} خوابَس یِوان زِ تِم چھِ پننِس نیٚچوس اسماعیلس قۄبان کران۔ ابراہیم {{عص}} ٲس خَبَر زِ یہِ چھ ُخدا سنٛد حُکم تہٕ تمو وون پننِس نیٚچوس یَتھ کَنہِ ز [[قُرآن|قرآنس]] مَنٛز چھ وننہٕ آمت ۔
{{Blockquote|<poem>"بہٕ چھُس خوابَس مَنٛز وُچھان زِ بہٕ چھُسَتھ ژٕ ذبح کران"، تٔمؠ ووٚن ابا جان،"یِکینژھاہ تۄہیہِ حُکُم چھُو دِنہٕ یِوان سُہ کٔرِو پوٗرٕ، توٚہؠ لٔبو مےٚ ان شاء اللہ صٲبرو منٛزٕ'"</poem>|[[سوٗرَے الصافات]] 37:102 }}
ابراہیم {{عص}} کٔر خدا سٟنٛز مرضی مُطٲبِق گژھنس تہٕ خدایس پؠٹھ ایمان تھٲوِتھ پَنُن نیچو قۄربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار ۔<ref name="Bate">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Bate|first=John Drew|url=https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|title=An Examination of the Claims of Ismail as Viewed by Muḥammadans|publisher=BiblioBazaar|year=1884|isbn=978-1117148366|page=[https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog/page/n40 2]|quote=Ishmael sacrifice.|access-date=27 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20150206073851/https://archive.org/details/anexaminationcl00bategoog|archive-date=6 February 2015|url-status=live}}</ref> ایبلیسن کٔر تیاری دوران کوٗشش ابراہیم {{عص}} تہٕ تہندِس خاندانس خدا سُندس حکمس پؠٹھ عمل کرنہٕ نِش رُکاونٕچ مگر ابراہیم {{عص}} کۆر شیطان دوٗر۔ یہندِس انکار کِس یادس مَنٛز چھ [[حَج|حج]] رسومن دوران علامتی ستونن پؠٹھ کَنہِ چَلاونہٕ یوان یِم تَتھ جایہِ ہنٛز علامت چھِ یَتھ جایہِ ابلیسن ابراہیم {{عص}} رُکاونٕچ کوٗشش کر ۔<ref name="SUNY">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Firestone|first=Reuven|url=https://books.google.com/books?id=O69zjVnjL10C&q=Ishmael+sacrifice&pg=PA105|title=Journeys in Holy Lands: The Evolution of the -Ishmael Legends in Islamic Exegesis|date=1990|publisher=SUNY Press|isbn=978-0791403310|page=98}}</ref>
یہِ تسلیٖم کران ز ابراہیم {{عص}} اوس پَنُن قریٖبی تہٕ محبوٗب چیز قربان کرنہٕ خٲطرٕ تیار، خداین کۆر ابراہیم تہٕ اسماعیل دۄشوٕنی ہنٛد احترام ۔ فرشتہ جبرایل چھِ ابراہیم عص ونان زِ تۄہہِ چھِ آزمٲیِش پورٕ کرنہٕ کٔرمٕژ تہٕ اَکھ جانور آو جَنت پؠٹھ اَنہٕ تہٕ ابراہیم پیش کَرنہٕ یُس اسمایل سٕنٛدِ بدلہٕ آو قۄربان کرنہٕ۔ پورٕ دنیاہس مَنٛز چھِ مُسلمان ابراہیم سٕنٛز عقیدت تہٕ اسماعیل سنٛز بقا یاد خاطرٕ عید الاضحی مناوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Hari Raya Aidiladha|url=https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles|archive-date=14 June 2020|access-date=17 October 2019|website=muslim.sg}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614130509/https://muslim.sg/articles/the-significance-of-hari-raya-aidiladha?type=articles |date=14 June 2020 }}</ref><ref name="Elias">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elias|first=Jamal J.|url=https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|title=Islam|publisher=Routledge|year=1999|isbn=978-0-415-21165-9|page=75|author-link=Jamal J. Elias|access-date=24 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610080506/https://books.google.com/books?id=oBNJxemMwQwC|archive-date=10 June 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Muslim Information Service of Australia|title=Eid al – Adha Festival of Sacrifice|url=http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111208045904/http://www.missionislam.com/knowledge/eidaladha.htm|archive-date=8 December 2011|access-date=28 December 2011|publisher=Missionislam.com}}</ref>
== عیٖداُلاضحیٰ پؠٹھ قۄربٲن کَرُن ==
عیدالاضحی ہنٛدس رؠواجس مَنٛز چھ اَکھ جانور قۄربان کرن تہٕ اَمیِک ماز چھُ ترٛیٚن بَرابَر حصن مَنٛز تقسیٖم کرُن۔ یِم حِصہٕ چھِ شٲمِل خاندانہٕ خٲطرٕ رشتہ دار تہٕ دوستن خٲطرٕ تہٕ غریب لوٗکن خٲطرٕ ۔ امیک مقصد چھ یہِ یقیٖنی بناون ز پرَٛتھ مُسلمان کَرِ عید بہتر پٲٹھؠ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://www.muslimaid.org/what-we-do/religious-dues/qurbani/qurbani-rules/|website=Muslim Aid|language=en}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|date=30 March 2022|title=Qurbani Meat Distribution Rules|url=https://islamicallrounder.com/eid-ul-fitr-eid-ul-adha/|website=islamicallrounder|language=en}}</ref>
== عیٖد نؠماز ==
[[File:The_Badshahi_in_all_its_glory_during_the_Eid_Prayers.JPG|left|thumb|مسجد بدشہی منٛز عیٖد نؠماز]]
عقیدت مند چھِ مسجد مَنٛز عیٖد الاضحی ہنٛز نماز ادا کران ۔ عید الاضحی ہنٛز [[نؠماز]] چھِ آفتاب مکمل طلوع گژھنہٕ پتہٕ کنہ تہِ وقتہٕ دہر وقتہٕ برٛونٛہہ ادا کَرنہٕ یوان ۔ قدرتی آفاتن مَنٛز ہیٚکہ نؠماز 11 مہ دھو الحجاہ تہٕ پتہٕ 12 مہ دھو الحجاہ ادا کرنہٕ یِتھ۔<ref name="H۔ X۔ Lee">{{کِتاب حَوالہٕ|last=H. X. Lee|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=taNZCgAAQBAJ&q=time+of+Eid+al-Adha+prayer+sun+completely+rises+up&pg=PA357|title=Asian American Religious Cultures [2 volumes]|date=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1598843309|page=357}}</ref>
عید ہنٛز نؠماز گَژھِ جَماتھ مَنٛز ادا کَرنہٕ یِنؠ۔ عید گاہس مَنٛز چھِ زنانَن ہٕنٛز شرکت مُختَلِف بَرادریو مُطٲبِق مُختَلِف آسان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Asmal|first=Fatima|date=6 July 2016|title=South African women push for more inclusive Eid prayers|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905131550/http://www.aljazeera.com/indepth/features/2016/07/south-african-women-push-inclusive-eid-prayers-160705120351868.html|archive-date=5 September 2016|access-date=12 September 2016|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> اَتھ مَنٛز چھ زٕ ''[[رکات]]'' یَتھ مَنٛز گۄڈٕنکِس رکاہس مَنٛز سَتھ تکبیٖر تہٕ دۆیٛمس رکاہس مَنٛز پٲنٛژھ ''تکبیر'' چھِ ۔ اَمہِ نؠماز پتہٕ چھُ امام سٕنٛد طرفہٕ خۄطبہ یا واعظ پَرنہٕ یوان ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2020-05-23|title=Eid ul-Fitr 2020: How to say Eid prayers|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/eid-ul-fitr-2020-how-to-say-the-eid-prayer/story-FzDmjfNroBpSUPtpoUNtKO.html|access-date=2020-08-01|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>
نؠماز تہٕ خۄطبہ پَتہٕ مُسلمان اَکھ أکِس سٟتؠ نالہٕ موت کَران تہٕ عیٖد مُبارَک کران، تحفہٕ دِوان تہٕ أکِس بیکِس سٟتؠ کَتھ باتھ کَران۔ واریاہ مُسلمان چھِ اَتھ موقعس پؠٹھ پننین دوستن ، ہمساین ، سٲتھین تہٕ کارکُنَن عید تہوارن مَنٛز دعوت دِوان تاکہِ تِم گژھَن [[اِسلام]] تہٕ مسلم ثقافتس سٟتؠ بَہتَر پٲٹھؠ وٲقِف ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=The Significance of Eid|url=http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx|archive-date=26 January 2013|access-date=28 December 2011|publisher=Isna.net}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126043633/http://www.isna.net/Islam/pages/The-Significance-of-Eid.aspx |date=26 January 2013 }}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
b8v8z3m7daxzkcmwa5n3ge2pitaa5ru
کَتھ:عیٖداُلاضحیٰ
1
18090
140764
81033
2026-06-11T10:13:12Z
آیات محراج
11062
[[کَتھ:عیٖداُلاضحٰی]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:عیٖداُلاضحیٰ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
81033
wikitext
text/x-wiki
{{ڈی سی ڈبلیو کے اؠڈِٹ مُقابلُک مَضموٗن}}
3akyf2s4r9kfvgrr0s9i97rddizkunk
فرما:معلوٗمات ڈَبہٕ/doc
10
18928
140655
85342
2026-06-10T12:03:16Z
آیات محراج
11062
/* */
140655
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
<!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) -->
{{Distinguish|Template:Userbox}}
{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||{{High-use}}}}
{{Lua|Module:Infobox}}
{{Parameter names example
|name={{PAGENAME}} <!--|child |subbox |decat--> |title |above |subheader |subheader1 |subheader2={{{subheader2}}}<br/>......
|image|caption |image1|caption1 |image2|caption2={{{caption2}}}<br/>......
|header1=<div style="border-top:1px dashed #ccc;">{{{header1}}}<br/>{{nobold|( ''or'' )}}</div>
|label2={{{label1}}} |data2={{{data1}}}
|data3=( ''or'' )<br/><div style="padding-bottom:0.25em;border-bottom:1px dashed #ccc;">{{{data1}}}</div>
|header5={{{header2}}}<br/><div style="padding:0.75em 0 0.5em;">{{nobold|( ''or'' )}}</div>
|label6={{{label2}}} |data6={{{data2}}}
|data7=( ''or'' )<br/><div style="padding-bottom:0.25em;border-bottom:1px dashed #ccc;">{{{data2}}}</div>
|data9=<div style="padding:0.75em 0 0.5em;">( ''etc'' )</div>
|below
}}
'''[[Template:Infobox]]''' is intended as a [[:Category:Metatemplates|metatemplate]]: a template used for constructing other templates.
It is used to organise an actual <kbd>{<nowiki/>{Infobox ''topic''}<nowiki/>}</kbd> template (e.g. {{tl|Infobox building}}).
In general, this template is not meant for use directly in an article, but can be used on a one-off basis if required.
See [[Wikipedia:List of infoboxes]] and [[:Category:Infobox templates]] for lists of prepared topic-specific infoboxes.
[[Help:Infobox]] contains an introduction to the recommended content and design of infoboxes; [[Wikipedia:Manual of Style/Infoboxes]] contains additional style guidelines.
== Usage ==
For <kbd>{<nowiki/>{Infobox ''topic''}<nowiki/>}</kbd>, template code then looks like this, simplified:
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox
| name = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| image = {{{image|}}}
| caption1 = {{{caption|}}}
| label1 = Former names
| data1 = {{{former_names|}}}
| header2 = General information
| label3 = Status
| data3 = {{{status|}}}
... <!-- etc. -->
}}
</syntaxhighlight>
== Optional control parameters ==
; name : If this parameter has a value, "view, talk and edit" links will be added to the bottom of the infobox pointing to the named page, prefixed with <code>Template:</code> if no namespace is specified. You may use the value <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:PAGENAME}}</syntaxhighlight>; however, this is rarely what you want because it will send users clicking these links in an infobox to the template code rather than the data in the infobox they probably want to change.
; child : See the [[#Embedding|§ Embedding]] section for details. If this is set to "yes", this child infobox should be titled but have no name parameter. This parameter is empty by default, set it to "yes" to activate it.
; subbox : See the [[#Subboxes|Subboxes]] section for details. If this is set to "yes", this subbox should be titled but have no name parameter. This parameter is empty by default, set to "yes" to activate it. It has no effect if the {{para|child}} parameter is also set to "yes".
; decat : If this is set to "yes", the current page will not be autocategorized in a maintenance category when the generated infobox has some problems or no visible data section. Leave empty by default or set to "yes" to activate it.
; autoheaders: If this is set to any non-blank value, headers which are not followed by data fields are suppressed. See the "[[#Hiding headers when all its data fields are empty|hiding headers when all its data fields are empty]]" section for more details.
== Content parameters ==
=== Title ===
There are two different ways to put a title on an infobox. One contains the title inside the infobox's border in the uppermost cell of the table, the other puts it as a caption on top of the table. You can use them both together, or just one or the other, or neither (though this is not recommended):
; title : Text to put in the caption over the top of the table (or as section header before the whole content of this table, if this is a child infobox). For [[Wikipedia:Manual of Style/Accessibility#Tables|accessibility reasons]], this is the most recommended alternative.
; above : Text to put within the uppermost cell of the table.
; subheader(n) : additional title fields which fit below {{para|title}}} and {{para|above}}}, but before images.
Examples:
{{Infobox
| name = Infobox/doc
| title = Text in caption over infobox
| subheader = Subheader of the infobox
| header = (the rest of the infobox goes here)
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| name = {{subst:PAGENAME}}
| title = Text in caption over infobox
| subheader = Subheader of the infobox
| header = (the rest of the infobox goes here)
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
{{Infobox
| name = Infobox/doc
| above = Text in uppermost cell of infobox
| subheader = Subheader of the infobox
| subheader2 = Second subheader of the infobox
| header = (the rest of the infobox goes here)
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| name = {{subst:PAGENAME}}
| above = Text in uppermost cell of infobox
| subheader = Subheader of the infobox
| subheader2 = Second subheader of the infobox
| header = (the rest of the infobox goes here)
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
=== Illustration images ===
; image(n) : images to display at the top of the template. Use full image syntax, for example: {{code|lang=wikitext|<nowiki>[[File:example.png|frameless|upright=1.1|alt=Example alt text]]</nowiki>}}. {{pb}} Image is centered by default. Use an upright scaling factor ([[MOS:UPRIGHT]]) to resize the image with {{para|upright}} if necessary. Use {{para|alt}} to provide an text description of the image for screen readers; see [[WP:ALT]] for more information about alternative text. {{pb}} If using this parameter as part of an {{tlf|Infobox ''topic''}} template (eg. {{tl|Infobox building}}), invoke [[Module:InfoboxImage]] using: {{code|lang=wikitext|<nowiki>{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |upright={{{upright|}}} |alt={{{alt|}}} }}</nowiki>}}.
; caption(n) : Text to put underneath the images.
=== Main data ===
; header(n) : Text to use as a header in row n.
; label(n) : Text to use as a label in row n.
; data(n) : Text to display as data in row n.
Note: for any given value for (n), not all combinations of parameters are permitted. The presence of a {{para|header''(n)''}} will cause the corresponding {{para|data''(n)''}} (and {{para|rowclass''(n)''}} {{para|label''(n)''}}, see below) to be ignored; the absence of a {{para|data''(n)''}} will cause the corresponding {{para|label''(n)''}} to be ignored. Valid combinations for any single row are:
* {{para|class''(n)''}} {{para|header''(n)''}}
* {{para|rowclass''(n)''}} {{para|class''(n)''}} {{para|data''(n)''}}
* {{para|rowclass''(n)''}} {{para|label''(n)''}} {{para|class''(n)''}} {{para|data''(n)''}}
See the rendering of header4, label4, and data4 in the [[#Examples|Examples]] section below.
==== Number ranges ====
To allow flexibility when the layout of an infobox is changed, it may be helpful when developing an infobox to use non-contiguous numbers for header and label/data rows. Parameters for new rows can then be inserted in future without having to renumber existing parameters. For example:
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
| header3 = Section 1
| label5 = Label A
| data5 = Data A
| label7 = Label C
| data7 = Data C
| header10 = Section 2
| label12 = Label D
| data12 = Data D
</syntaxhighlight>
{{clear}}
It is also possible to automatically renumber parameter names by using [[User:Frietjes/infoboxgap.js]] or [[Module:IncrementParams]].
There is no upper limit on numbers but there must be at most 50 between each used number.
==== Making data fields optional ====
A row with a label but no data is not displayed. This allows for the easy creation of optional infobox content rows. To make a row optional use a parameter that defaults to an empty string, like so:
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
| label5 = Population
| data5 = {{{population|}}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
This way if an article doesn't define the population parameter in its infobox the row won't be displayed.
For more complex fields with pre-formatted contents that would still be present even if the parameter wasn't set, you can wrap it all in an "#if" statement to make the whole thing vanish when the parameter is not used. For instance, the "#if" statement in the following example reads "#if:the parameter ''mass'' has been supplied |then display it, followed by 'kg'":
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
| label6 = Mass
| data6 = {{ #if: {{{mass|}}} | {{{mass}}} kg }}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
For more on #if, see [[meta:ParserFunctions##if:|here]].
==== Hiding headers when all its data fields are empty ====
You can also make headers automatically hide when their section is empty (has no data-row showing).
Consider this situation:
{{Infobox
| title = Example: header with & without data
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = Header5 with data below
| label6 = label6 text | data6 = Some value
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Example: header with & without data
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = Header5 with data below
| label6 = label6 text | data6 = Some value
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
If you want hide the header when no {{para|data''N''}} values are present, use {{para|autoheaders|y}}:
{{Infobox
| title = Example: header with & without data
| autoheaders = y
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = Header5 with data below
| label6 = label6 text | data6 = Some value
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Example: header with & without data
| autoheaders = y
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = Header5 with data below
| label6 = label6 text | data6 = Some value
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
So, header1 will be shown if any of item1, item2, or item3 is defined. If none of the three parameters are defined the header won't be shown and no empty row appears before the next visible content.
Note: if the data has empty css elements, like {{para|data|2=<span style="background:yellow;"></span>}}, this will be treated as non-empty (having data).
If {{para|autoheaders|y}} but there are items that you {{em|do not}} want to trigger a header, place {{para|headerX|_BLANK_}}. This will serve as an empty header and separate it from the subsequent items.
{{Infobox
| title = Example: blank header with & without data
| autoheaders = y
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = _BLANK_
| label6 = label6 text | data6 = Some value, but does not trigger header1 or show header5
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Example: blank header with & without data
| autoheaders = y
| headerstyle = background: lightgrey; color:inherit;
| header1 = Header1 with empty section
| label2 = label2 text | data2 =
| label3 = label3 text | data3 =
| label4 = label4 text | data4 =
| header5 = _BLANK_
| label6 = label6 text | data6 = Some value, but does not trigger header1 or show header5
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
=== Footer ===
; below : Text to put in the bottom cell. The bottom cell is intended for footnotes, see-also, and other such information.
== Presentation parameters ==
=== Italic titles ===
Titles of articles with infoboxes may be made italic, in line with [[WP:ITALICTITLE]], by passing the <code>italic title</code> parameter.
* Turn on italic titles by passing {{para|italic title|{{param|italic title}}}} from the infobox. Note that passing a blank value for {{para|italic title}} will make the article title italic.
* Turn off by default (notably because only Latin script may be safely rendered in this style and italic may be needed to distinguish foreign language from local English language only in that script, but would be difficult to read for other scripts) but allow some instances to be made italic by passing {{para|italic title|{{param|italic title|no}}}}
* Do not make any titles italic by not passing the parameter at all.
=== CSS styling ===
Note: The following parameters are deprecated in favor of [[#TemplateStyles|TemplateStyles]].
{| class="wikitable"
|-
! scope="col" | Parameter
! scope="col" | Explanation
! scope="col" | TemplateStyles replacement class
|-
| {{para|bodystyle}}
| Applies to the infobox table as a whole.
| {{nowrap|Class assigned to the template in {{para|bodyclass}}}}
|-
| {{para|titlestyle}}
| Applies only to the title caption. Adding a background color is usually inadvisable since the text is rendered "outside" the infobox.
| <code>.infobox-title</code>
|-
| {{para|abovestyle}}
| Applies only to the "above" cell at the top. The default style has font-size:125%; since this cell is usually used for a title, if you want to use the above cell for regular-sized text include "font-size:100%;" in the abovestyle.
| <code>.infobox-above</code>
|-
| {{para|imagestyle}}
| Applies to the cell the image is in. This includes the text of the image caption, but you should set text properties with captionstyle instead of imagestyle in case the caption is moved out of this cell in the future.
| <code>.infobox-image</code>
|-
| {{para|caption}}
| Applies to the text of the image caption.
| <code>.infobox-caption</code>
|-
| {{para|rowstyle<sub>n</sub>}}
| This parameter is inserted into the <code>style</code> attribute for the specified row.
| Class assigned to the row in {{para|rowclass<sub>n</sub>}}
|-
| {{para|rowcellstyle<sub>n</sub>}}
| This parameter is inserted into the <code>style</code> attribute for all cells in a specified row.
| Class assigned to the cells in {{para|class<sub>n</sub>}}
|-
| {{para|headerstyle}}
| Applies to all header cells.
| <code>.infobox-header</code>
|-
| {{nowrap|{{para|subheaderstyle}}}}
| Applies to all subheader cells.
| <code>.infobox-subheader</code>
|-
| {{para|labelstyle}}
| Applies to all label cells.
| <code>.infobox-label</code>
|-
| {{para|datastyle}}
| Applies to all data cells.
| <code>.infobox-data</code> or <code>.infobox-full-data</code>
|-
| {{para|belowstyle}}
| Applies only to the below cell.
| <code>.infobox-below</code>
|}
=== HTML classes and microformats ===
{{div col}}
; bodyclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the infobox as a whole.
; titleclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the infobox's '''title''' caption.
<!-- currently not implemented in Lua module
; aboverowclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the complete table row the '''above''' cell is on.
-->
; aboveclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the infobox's '''above''' cell.
; subheaderrowclass(n) : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the complete table row the '''subheader''' is on.
; subheaderclass(n) : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the infobox's '''subheader'''.
; imagerowclass(n) : These parameters are inserted into the <code>class</code> attribute for the complete table row their respective '''image''' is on.
; imageclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the '''image'''.
; rowclass(n) : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the specified row including the '''label''' and '''data''' cells.
; class(n) : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the '''data''' cell of the specified row. If there's no '''data''' cell it has no effect.
<!-- currently not implemented in Lua module
; belowrowclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the complete table row the '''below''' cell is on.
-->
; belowclass : This parameter is inserted into the <code>class</code> attribute for the infobox's '''below''' cell.
{{div col end}}
This template supports the addition of microformat information. This is done by adding "class" attributes to various data cells, indicating what kind of information is contained within. Multiple class names may be specified, separated by spaces, some of them being used as selectors for custom styling according to a project policy or to the skin selected in user preferences, others being used for microformats.
To flag an infobox as containing [[hCard]] information, for example, add the following parameter:
| bodyclass = vcard
{{clear}}
And for each row containing a data cell that's part of the vcard, add a corresponding class parameter:
| class1 = fn
| class2 = org
| class3 = tel
{{clear}}
...and so forth. "above" and "title" can also be given classes, since these are usually used to display the name of the subject of the infobox.
See [[Wikipedia:WikiProject Microformats]] for more information on adding microformat information to Wikipedia, and [[microformat]] for more information on microformats in general.
=== TemplateStyles ===
{{further|Wikipedia:TemplateStyles}}
The TemplateStyles parameters {{para|templatestyles}}, {{para|child templatestyles}}, and {{para|grandchild templatestyles}} take the pagename of a [[WP:TemplateStyles|TemplateStyles]] page and turn it into a TemplateStyles tag. The TemplateStyles tag is a much more powerful way to add styling to an infobox.
Some rules of use:
# Always add a template-specific class in {{para|bodyclass}} so that the styles added to one infobox will not "leak" into another infobox. For example, [[Template:Infobox settlement]] has {{para|bodyclass|ib-settlement}} and the [[Template:Infobox settlement/styles.css]] page targets <code>.ib-settlement</code> for all of its added styling.
# Do not assume Template:Infobox will continue to have a table structure (i.e., do not target <code>table</code> or any other table HTML in the TemplateStyles page). The table structure is soft-deprecated and will go away at some point in the future.
These tags are loaded in this order: Horizontal list templatestyles ([[Template:Hlist/styles.css]]), unbulleted list templatestyles ([[Template:Plainlist/styles.css]]), core templatestyles ([[Module:Infobox/styles.css]]), templatestyles, child, and then grandchild, which can be used to 'cascade' the styles.
; templatestyles : This parameter is intended for a template or module calling {{tl|Infobox}} directly.
; child templatestyles : This parameter is intended for a template or module which calls an infobox with {{para|templatestyles}}.
; grandchild templatestyles : This parameter is intended for a template or module which calls an infobox with {{para|child templatestyles}}.
The canonical list of classes output with each kind of element of an infobox (i.e. output for all {{para|data<sub>n</sub>}}, or all cases of {{para|above}}) can be found in [[Module:Infobox]] in the "addClass" rows. The below is a non-authoritative but otherwise sufficient list for most generic styling:
{{div col}}
; .infobox : The top-level infobox class.
; .infobox-title : The class associated with a {{para|title}}.
; .infobox-above : The class associated with a {{para|above}}.
; .infobox-image : The class associated with a {{para|image<sub>n</sub>}}. Every image will have this class.
; .infobox-caption : The class associated with a {{para|caption<sub>n</sub>}}. Every caption will have this class.
; .infobox-header : The class associated with a {{para|header<sub>n</sub>}}. Every header will have this class.
; .infobox-subheader : The class associated with a {{para|subheader<sub>n</sub>}}. Every subheader will have this class.
; .infobox-label : The class associated with a {{para|label<sub>n</sub>}}. Every label will have this class.
; .infobox-data
; .infobox-full-data
: The classes associated with {{para|data<sub>n</sub>}}. Every data row will have one of these classes, depending on whether the specific data has a label.
; .infobox-below : The class associated with a {{para|below}}.
; .infobox-navbar : The class associated with a {{para|navbar}}.
{{div col end}}
==== Example TemplateStyles parameter use ====
For an example of an infobox which does not need to support children templates of its own (whether because it has no children or because it wants no children):
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox
| title = Child Example
| bodyclass = ib-example
| templatestyles = Template:Infobox/example/styles.css
}}
</syntaxhighlight>
For an example of an infobox which does have its own children and an example of one of the children (grandchild templates have a similar use):
<div style="display: flex">
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox
| title = {{{title|Title Child Example}}}
| bodyclass = ib-example {{{bodyclass|}}}
| templatestyles = Template:Infobox/example/styles.css
| child templatestyles = {{{child templatestyles|}}}
}}
</syntaxhighlight>
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox/child example
| title = Title Grandchild Example
| bodyclass = ib-child-example
| child templatestyles = Template:Infobox/child example/styles.css
}}
</syntaxhighlight>
</div>
== Examples ==
Notice how the row doesn't appear in the displayed infobox when a '''label''' is defined without an accompanying '''data''' cell, and how all of them are displayed when a '''header''' is defined on the same row as a '''data''' cell. Also notice that '''subheaders''' are not bold by default like the '''headers''' used to split the main data section, because this role is meant to be for the '''above''' cell :
{{Suppress categories|
{{Infobox
|name = Infobox/doc
|bodystyle =
|titlestyle =
|abovestyle = background: #cfc; color:inherit;
|subheaderstyle =
|subheaderstyle2 =
|title = Test Infobox
|above = Above text
|subheader = Subheader above image
|subheader2 = Second subheader
|imagestyle =
|captionstyle =
|image = [[File:Example-serious.jpg|200px|alt=Example alt text]]
|caption = Caption displayed below File:Example-serious.jpg
|headerstyle = background: #ccf; color:inherit;
|labelstyle = background: #ddf; color:inherit;
|datastyle =
|header1 = Header defined alone
| label1 =
| data1 =
|header2 =
| label2 = Label defined alone does not display (needs data, or is suppressed)
| data2 =
|header3 =
| label3 =
| data3 = Data defined alone
|header4 = All three defined (header, label, data, all with same number)
| label4 = does not display (same number as a header)
| data4 = does not display (same number as a header)
|header5 =
| label5 = Label and data defined (label)
| data5 = Label and data defined (data)
|belowstyle = background: #ddf; color:inherit;
|below = Below text
}}
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox
|name = Infobox/doc
|bodystyle =
|titlestyle =
|abovestyle = background: #cfc; color:inherit;
|subheaderstyle =
|subheaderstyle2 =
|title = Test Infobox
|above = Above text
|subheader = Subheader above image
|subheader2 = Second subheader
|imagestyle =
|captionstyle =
|image = [[File:Example-serious.jpg|200px|alt=Example alt text]]
|caption = Caption displayed below File:Example-serious.jpg
|headerstyle = background: #ccf; color:inherit;
|labelstyle = background: #ddf; color:inherit;
|datastyle =
|header1 = Header defined alone
| label1 =
| data1 =
|header2 =
| label2 = Label defined alone does not display (needs data, or is suppressed)
| data2 =
|header3 =
| label3 =
| data3 = Data defined alone
|header4 = All three defined (header, label, data, all with same number)
| label4 = does not display (same number as a header)
| data4 = does not display (same number as a header)
|header5 =
| label5 = Label and data defined (label)
| data5 = Label and data defined (data)
|belowstyle = background: #ddf; color:inherit;
|below = Below text
}}
</syntaxhighlight>
For this example, the {{para|bodystyle}} and {{para|labelstyle}} parameters are used to adjust the infobox width and define a default width for the column of labels:
{{Infobox
|name = Infobox/doc
|bodystyle = width: 20em
|titlestyle =
|title = Test Infobox
|headerstyle =
|labelstyle = width: 33%
|datastyle =
|header1 =
| label1 = Label 1
| data1 = Data 1
|header2 =
| label2 = Label 2
| data2 = Data 2
|header3 =
| label3 = Label 3
| data3 = Data 3
|header4 = Header 4
| label4 =
| data4 =
|header5 =
| label5 = Label 5
| data5 = Data 5: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
|belowstyle =
|below = Below text
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{Infobox
|name = Infobox/doc
|bodystyle = width: 20em
|titlestyle =
|title = Test Infobox
|headerstyle =
|labelstyle = width: 33%
|datastyle =
|header1 =
| label1 = Label 1
| data1 = Data 1
|header2 =
| label2 = Label 2
| data2 = Data 2
|header3 =
| label3 = Label 3
| data3 = Data 3
|header4 = Header 4
| label4 =
| data4 =
|header5 =
| label5 = Label 5
| data5 = Data 5: Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
|belowstyle =
|below = Below text
}}
</syntaxhighlight>
== Embedding ==
<!--Linked from [[Template:Subinfobox bodystyle/doc]]-->
One infobox template can be embedded into another using the {{para|child}} parameter. This feature can be used to create a modular infobox, or to create better-defined logical sections. Long ago, it was necessary to use embedding in order to create infoboxes with more than 99 rows; but nowadays there's no limit to the number of rows that can be defined in a single instance of <code><nowiki>{{infobox}}</nowiki></code>.
{{Infobox
| title = Top level title
| data1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = First subsection
| label1= Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| data2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
|title = Second subsection
| label1= Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Top level title
| data1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = First subsection
| label1= Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| data2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
|title = Second subsection
| label1= Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
Note, in the examples above, the child infobox is placed in a <code>data</code> field, not a <code>header</code> field. Notice that the section subheadings are not in bold font if bolding is not explicitly specified. To obtain bold section headings, place the child infobox in a '''header''' field (but not in a '''label''' field because it would not be displayed!), either using
{{Infobox
| title = Top level title
| header1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = First subsection
| label1= Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| header2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = Second subsection
| label1= Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Top level title
| header1 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = First subsection
| label1= Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| header2 = {{Infobox | decat = yes | child = yes
| title = Second subsection
| label1= Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
or,
{{Infobox
| title = Top level title
| header1 = First subsection
{{Infobox | decat = yes | child = yes
| label1 = Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| header2 = Second subsection
{{Infobox | decat = yes | child = yes
| label1 = Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| title = Top level title
| header1 = First subsection
{{Infobox | decat = yes | child = yes
| label1 = Label 1.1
| data1 = Data 1.1
}}
| header2 = Second subsection
{{Infobox | decat = yes | child = yes
| label1 = Label 2.1
| data1 = Data 2.1
}}
| belowstyle =
| below = Below text
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
Note that omitting the {{para|title}} parameter, and not including any text preceding the embedded infobox, may result in spurious blank table rows, creating gaps in the visual presentation. The garbage output can be suppressed using {{para|rowstyleN|display: none}}, replacing N with the data/header number.
[[Wikipedia:WikiProject Infoboxes/embed]] includes some links to Wikipedia articles which include infoboxes embedded within other infoboxes.
== Subboxes ==
An alternative method for embedding is to use {{para|subbox|yes}}, which removes the outer border from the infobox, but preserves the interior structure. One feature of this approach is that the parent and child boxes need not have the same structure, and the label and data fields are not aligned between the parent and child boxes because they are not in the same parent table.
{{Infobox
| headerstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| header1 = Main 1
| header2 = Main 2
| data3 = {{Infobox | subbox = yes
| headerstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #ddd; color:inherit;
| header1 = Sub 3-1
| header2 = Sub 3-2
| label3 = Label 3-3 | data3 = Data 3-3
}}
| data4 = {{Infobox | subbox = yes
| labelstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| label1 = Label 4-1 | data1 = Data 4-1
}}
| label5 = Label 5 | data5 = Data 5
| header6 = Main 6
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| headerstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| header1 = Main 1
| header2 = Main 2
| data3 = {{Infobox | subbox = yes
| headerstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| labelstyle = background-color:#ddd; color:inherit;
| header1 = Sub 3-1
| header2 = Sub 3-2
| label3 = Label 3-3 | data3 = Data 3-3
}}
| data4 = {{Infobox | subbox = yes
| labelstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| label1 = Label 4-1 | data1 = Data 4-1
}}
| label5 = Label 5 | data5 = Data 5
| header6 = Main 6
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
Similar embedding techniques may be used within content parameters of some other templates generating tables (such as [[:Template:Sidebar|Sidebar]]):
{{Sidebar
| navbar = off
| headingstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| heading1 = Heading 1
| heading2 = Heading 2
| content3 = {{Infobox | subbox = yes
| headerstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #ddd; color:inherit;
| header1 = Sub 3-1
| header2 = Sub 3-2
| label3 = Label 3-3 | data3 = Data 3-3
}}
| content4 = {{Infobox | subbox = yes
| labelstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| label1 = Label 4-1 | data1 = Data 4-1
}}
| heading5 = Heading 5
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Sidebar
| navbar = off
| headingstyle = background-color: #eee; color:inherit;
| heading1 = Heading 1
| heading2 = Heading 2
| content3 = {{Infobox | subbox = yes
| headerstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #ddd; color:inherit;
| header1 = Sub 3-1
| header2 = Sub 3-2
| label3 = Label 3-3 | data3 = Data 3-3
}}
| content4 = {{Infobox | subbox = yes
| labelstyle = background-color: #ccc; color:inherit;
| label1 = Label 4-1 | data1 = Data 4-1
}}
| heading5 = Heading 5
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
Note that the default padding of the parent data cell containing each subbox is still visible, so the subboxes are slightly narrower than the parent box and there's a higher vertical spacing between standard cells of the parent box than between cells of distinct subboxes.
== Controlling line-breaking in embedded bulletless lists ==
Template {{tlx|nbsp}} may be used with {{tlx|wbr}} and {{tlx|nowrap}} to control line-breaking in bulletless lists embedded in infoboxes (e.g. cast list in {{tlx|Infobox film}}), to prevent wrapped long entries from being confused with multiple entries. See [[Template:Wbr/doc#Controlling line-breaking in infoboxes]] for details.
== Full blank syntax ==
(Note: there is no limit to the number of possible rows; only 20 are given below since infoboxes larger than that will be relatively rare. Just extend the numbering as needed. The microformat "class" parameters are also omitted as they are not commonly used.)
<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">
{{Infobox
| name = {{subst:PAGENAME}}
| child = {{{child|}}}
| subbox = {{{subbox|}}}
| italic title = {{{italic title|no}}}
| templatestyles =
| child templatestyles =
| grandchild templatestyles =
| bodystyle =
| titlestyle =
| abovestyle =
| subheaderstyle =
| title =
| above =
| subheader =
| imagestyle =
| captionstyle =
| image =
| caption =
| image2 =
| caption2 =
| headerstyle =
| labelstyle =
| datastyle =
| header1 =
| label1 =
| data1 =
| header2 =
| label2 =
| data2 =
| header3 =
| label3 =
| data3 =
| header4 =
| label4 =
| data4 =
| header5 =
| label5 =
| data5 =
| header6 =
| label6 =
| data6 =
| header7 =
| label7 =
| data7 =
| header8 =
| label8 =
| data8 =
| header9 =
| label9 =
| data9 =
| header10 =
| label10 =
| data10 =
| header11 =
| label11 =
| data11 =
| header12 =
| label12 =
| data12 =
| header13 =
| label13 =
| data13 =
| header14 =
| label14 =
| data14 =
| header15 =
| label15 =
| data15 =
| header16 =
| label16 =
| data16 =
| header17 =
| label17 =
| data17 =
| header18 =
| label18 =
| data18 =
| header19 =
| label19 =
| data19 =
| header20 =
| label20 =
| data20 =
| belowstyle =
| below =
}}
</syntaxhighlight>
{{clear}}
{{Help:Infobox/user style}}
== Porting to other MediaWikis ==
The infobox template requires the [[:mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] and [[:mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]] extensions. [[Wikipedia:WikiProject Transwiki|WikiProject Transwiki]] has a version of this template that has been modified to work on other MediaWikis.
== TemplateData ==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"description": "This template is intended as a meta template, a template used for constructing other templates. In general, it is not meant for use directly in an article but can be used on a one-off basis if required.",
"format": "{{_\n| ________________ = _\n}}\n",
"params": {
"name": {
"label": "name",
"description": ""
},
"child": {
"label": "child",
"description": ""
},
"subbox": {
"label": "subbox",
"description": ""
},
"italic title": {
"label": "italic title",
"description": ""
},
"templatestyles": {
"label": "templatestyles",
"description": ""
},
"child templatestyles": {
"label": "child templatestyles",
"description": ""
},
"grandchild templatestyles": {
"label": "grandchild templatestyles",
"description": ""
},
"bodystyle": {
"label": "bodystyle",
"description": ""
},
"titlestyle": {
"label": "titlestyle",
"description": ""
},
"abovestyle": {
"label": "abovestyle",
"description": ""
},
"subheaderstyle": {
"label": "subheaderstyle",
"description": ""
},
"title": {
"label": "Title",
"description": "Title displayed above the infobox",
"type": "string",
"suggested": true
},
"above": {
"label": "above",
"description": ""
},
"subheader": {
"label": "subheader",
"description": ""
},
"imagestyle": {
"label": "imagestyle",
"description": ""
},
"captionstyle": {
"label": "captionstyle",
"description": ""
},
"image": {
"label": "Image",
"description": "Image illustrating the topic. Use full image syntax.",
"type": "content",
"suggested": true,
"example": "[[File:example.png|200px|alt=Example alt text]]"
},
"caption": {
"label": "Caption",
"description": "caption for the image",
"type": "content",
"suggested": true
},
"image2": {
"label": "image2",
"description": ""
},
"caption2": {
"label": "caption2",
"description": ""
},
"headerstyle": {
"label": "headerstyle",
"description": ""
},
"labelstyle": {
"label": "labelstyle",
"description": ""
},
"datastyle": {
"label": "datastyle",
"description": ""
},
"header1": {
"label": "header1",
"description": ""
},
"label1": {
"label": "label1",
"description": ""
},
"data1": {
"label": "data1",
"description": ""
},
"header2": {
"label": "header2",
"description": ""
},
"label2": {
"label": "label2",
"description": ""
},
"data2": {
"label": "data2",
"description": ""
},
"header3": {
"label": "header3",
"description": ""
},
"label3": {
"label": "label3",
"description": ""
},
"data3": {
"label": "data3",
"description": ""
},
"header4": {
"label": "header4",
"description": ""
},
"label4": {
"label": "label4",
"description": ""
},
"data4": {
"label": "data4",
"description": ""
},
"header5": {
"label": "header5",
"description": ""
},
"label5": {
"label": "label5",
"description": ""
},
"data5": {
"label": "data5",
"description": ""
},
"header6": {
"label": "header6",
"description": ""
},
"label6": {
"label": "label6",
"description": ""
},
"data6": {
"label": "data6",
"description": ""
},
"header7": {
"label": "header7",
"description": ""
},
"label7": {
"label": "label7",
"description": ""
},
"data7": {
"label": "data7",
"description": ""
},
"header8": {
"label": "header8",
"description": ""
},
"label8": {
"label": "label8",
"description": ""
},
"data8": {
"label": "data8",
"description": ""
},
"header9": {
"label": "header9",
"description": ""
},
"label9": {
"label": "label9",
"description": ""
},
"data9": {
"label": "data9",
"description": ""
},
"header10": {
"label": "header10",
"description": ""
},
"label10": {
"label": "label10",
"description": ""
},
"data10": {
"label": "data10",
"description": ""
},
"header11": {
"label": "header11",
"description": ""
},
"label11": {
"label": "label11",
"description": ""
},
"data11": {
"label": "data11",
"description": ""
},
"header12": {
"label": "header12",
"description": ""
},
"label12": {
"label": "label12",
"description": ""
},
"data12": {
"label": "data12",
"description": ""
},
"header13": {
"label": "header13",
"description": ""
},
"label13": {
"label": "label13",
"description": ""
},
"data13": {
"label": "data13",
"description": ""
},
"header14": {
"label": "header14",
"description": ""
},
"label14": {
"label": "label14",
"description": ""
},
"data14": {
"label": "data14",
"description": ""
},
"header15": {
"label": "header15",
"description": ""
},
"label15": {
"label": "label15",
"description": ""
},
"data15": {
"label": "data15",
"description": ""
},
"header16": {
"label": "header16",
"description": ""
},
"label16": {
"label": "label16",
"description": ""
},
"data16": {
"label": "data16",
"description": ""
},
"header17": {
"label": "header17",
"description": ""
},
"label17": {
"label": "label17",
"description": ""
},
"data17": {
"label": "data17",
"description": ""
},
"header18": {
"label": "header18",
"description": ""
},
"label18": {
"label": "label18",
"description": ""
},
"data18": {
"label": "data18",
"description": ""
},
"header19": {
"label": "header19",
"description": ""
},
"label19": {
"label": "label19",
"description": ""
},
"data19": {
"label": "data19",
"description": ""
},
"header20": {
"label": "header20",
"description": ""
},
"label20": {
"label": "label20",
"description": ""
},
"data20": {
"label": "data20",
"description": ""
},
"belowstyle": {
"label": "belowstyle",
"description": ""
},
"below": {
"label": "below",
"description": ""
}
},
"paramOrder": [
"name",
"child",
"subbox",
"italic title",
"templatestyles",
"child templatestyles",
"grandchild templatestyles",
"bodystyle",
"titlestyle",
"abovestyle",
"subheaderstyle",
"title",
"above",
"subheader",
"imagestyle",
"captionstyle",
"image",
"caption",
"image2",
"caption2",
"headerstyle",
"labelstyle",
"datastyle",
"header1",
"label1",
"data1",
"header2",
"label2",
"data2",
"header3",
"label3",
"data3",
"header4",
"label4",
"data4",
"header5",
"label5",
"data5",
"header6",
"label6",
"data6",
"header7",
"label7",
"data7",
"header8",
"label8",
"data8",
"header9",
"label9",
"data9",
"header10",
"label10",
"data10",
"header11",
"label11",
"data11",
"header12",
"label12",
"data12",
"header13",
"label13",
"data13",
"header14",
"label14",
"data14",
"header15",
"label15",
"data15",
"header16",
"label16",
"data16",
"header17",
"label17",
"data17",
"header18",
"label18",
"data18",
"header19",
"label19",
"data19",
"header20",
"label20",
"data20",
"belowstyle",
"below"
]
}
</templatedata>
==Tracking categories==
* {{Category link with count|Articles with missing Wikidata information}}
* {{Category link with count|Articles using infobox templates with no data rows}}
* {{Category link with count|Pages using embedded infobox templates with the title parameter}}
==See also==
* [[Module:Infobox]], the [[WP:LUA|Lua]] module on which this template is based
* [[Module:Check for unknown parameters]]
*[[Wikipedia:Infobox too large]]
* {{tl|Infobox3cols}}
* {{tl|Navbox}} and {{tl|Sidebar}}
* [[Wikipedia:List of infoboxes|List of infoboxes]]
* [[:Module:InfoboxImage]]
<includeonly>{{Sandbox other||
<!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata -->
[[Category:Infobox templates| ]]
[[Category:Sidebar metatemplates|Infobox]]
[[Category:Templates generating microformats]]
[[Category:Templates that add a tracking category]]
[[Category:Templates based on the Infobox Lua module]]
}}</includeonly>
jls0gnahu4hamvyg5m1go8zbugr1h5v
راجہٕ بیگم
0
19407
140704
115868
2026-06-10T17:53:59Z
آیات محراج
11062
/* */
140704
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = راجہٕ بیگم <br> راج بیگم
| image = Raj Begum.jpeg
| alt =
| caption = راجہٕ بیگم
| birth_name = راج بیگم
| birth_date = {{birth date|1927|3|27}}
| birth_place = [[سِریٖنَگَر]]، [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]، برطٲنوی ہِندوستان
| death_date = {{death date and age|2016|10|26|1927|3|27}}
| death_place = چھانہٕ پوٗر، [[سِریٖنَگَر]]، [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]، برطٲنوی ہِندوستان
| occupation = گؠون واجیٚن
| years_active = 1950s–1986
| known_for = کٲشِرؠ لُکہٕ تہٕ ہلکہٕ کلاسیکی گؠون، "نایٹِنگیل آف کشمیٖر"
| spouse = قٲدِر گاندربٕلؠ (م.)
| children = 3
| awards = {{Plainlist|
*پَدَم شِرٛی (2002)
*سنگیٖت ناٹک اکیڈمی یَنام (2013)}}
}}
'''راجہٕ بیگم''' (27 مارٕچ 1927-26 اکتوٗبر 2016) ٲس اَکھ [[کٲشِرؠ لوٗکھ|کٲشِر]] گلوکأر۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=26 October 2016|title=Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89|url=http://www.kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948|access-date=26 October 2016|publisher=Kashmir Life}}</ref> سۄ ٲس کشمیرٕچ میلوڈی کوئین تہٕ ونٛنہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Meeting Raj Begum, The Melody Queen of Kashmir|url=http://scoopnews.in/det.aspx?q=61670|access-date=2020-06-16|website=Scoop News Jammu Kashmir}}</ref> أمس آو 2002 ہس مَنٛز [[سنگیٖت ناٹک اکادمی یَنام]] تہٕ ہندوستانٕکہ ژوٗرِم ساروٕیہ کھۄتہٕ بوٚڑ شہری اعزاز [[پَدَم شِرٛی]] دِنہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=government of india-award-padma shri|url=http://www.webindia123.com/government/award/padmashri/padmashri.htm|access-date=26 October 2016|website=Webindia123.com}}</ref> راجہٕ زاے 1927 تھس مَنٛز [[سِریٖنَگَر|سِریٖنَگرَس]] مَنٛز تہٕ گزریٚیہ 2016 ہس مَنٛز 89 وہرٕش وٲنٛسہ مَنٛز۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=27 March 1927|title=Kashmir legendary singer Raj Begum Dies At 89|url=http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89|access-date=26 October 2016|website=Onlykashmir.in|archive-date=26 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026172224/http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026172224/http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89/ |date=26 October 2016 }}</ref>
== اِبتدٲے زِندگی ==
راج بیگم زایہ 27 مارٕچ 1927 ہس مَنٛز [[سِریٖنَگَر|سرینگرَس]] مَنٛز تہٕ پرورش کٔرٕکھ أکِس معموٗلی گھرَس مَنٛز ییٚتہِ أمہِ سٕنٛدِ مٲلہِ کم وٲنٛسہِ منٛزٕیہ امِسٕنٛزِ بٲتھ ہٕنٛدِس صلٲحِیتس حوصلہٕ افضٲیی کٔر ۔ تٔمؠ کٔر پوٗرٕ برادرین خانٛدرن مَنٛز [[گؠوُن]] شروٗع، کٲشِرؠ لُکہٕ محاورٕ تہٕ کارکردٕگی ہٕنٛز مشق جذبہٕ کٔرِتھ ییٚمہِ پتہٕ أمؠ سٕنٛدِس نشریٲتی پیٚشس آگاہ کوٚر۔<ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="AutarMota">[https://autarmota.blogspot.com/2023/03/raj-begum-forgotten-nightingale-of.html Raj Begum: The Forgotten Nightingale of Kashmir] – Autar Mota (24 Mar 2023).</ref>
== پیٚشہٕ ==
سۄ آیہِ 1950 کِس دہلہِ کِس شروعاتس مَنٛز [[ریڈیو کشمیر سرینگر|ریڈیو کشمیر سرینگرَس]] سٟتؠ تعارُف کرنہٕ تہٕ 1954 ہَس مَنٛز گٔیہِ رسمی طور شٲمِل، تہٕ جلدٕیہ بنییہِ محدوٗد آرکائیو ریکارڈِنٛگ وٲلِس دورس مَنٛز سٹیشن چہِ واضح براہ راست آوازَن مَنٛز اَکھ۔ سۄ گٔیہٕ 1986 مَنٛز رِٹٲر۔ تٔمؠ سٕنٛدؠ مضبوٗط تہٕ وٕزوٕنؠ آوازِ کٔر کٔشیٖرِ مَنٛز زنانہٕ گلوکارن ہٕنٛدِ توقعاتن ہٕنٛز شکل دِنہٕ، تہٕ زنانَن عوٲمی کارکردٕگی ہٕنٛز جاے بڑٲوؠ۔<ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref>
== گؠونُک انداز تہٕ ذخیرٕ ==
تٔمؠ سٕنٛدؠ ذخیرٕ ٲسؠ لُکہٕ، ہلکہٕ کلاسیکی، غزل، عقیدتی تہٕ رومانوی گؠوُن پؠٹھ ؤلِتھ، یِم اکثر کٲشرؠ شٲعری رؠوایتن پؠٹھ مبنی ٲسؠ۔ یۄدوَے ابتدٲئی ریڈیو اوس واریہس حدس تام زِندٕ، اَکھ مکمل ڈسکوگرافی قٲیم کرن چھُ مشکل، حالانٛکہِ اِنتخاب چھِ ریڈیو یاداشتن تہٕ پتہٕ تالیفن مَنٛز زندٕ۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="YTAlbum">[https://www.youtube.com/watch?v=yrXPeEUP9Ko Old Kashmiri songs by Raj Begum – compilation] – YouTube.</ref>
== کینٛہہ بٲتھ ==
* ویسے گُلن آوَے بہار ("ویسے گُلن آوُے بہار تہِ وننہٕ آمُت")<ref name="DH2016" /><ref name="HT2016" />
* مشرٲو تھس (جانان ژٕ کر یاد)<ref name="HT2016" />
* رُم گٔیَم شیٖشس بیٚگُر گۆوا بانہٕ میٛون <ref name="HT2016" />
* دِل ژوٗرَن ہے، دِل نیٛووُم شامن <ref name="HT2016" />
* والو واوو وَنَے سوز <ref name="YTAlbum" />
* کیٛا کیٛا وَنَے اے دوست، کم کم سِتم
* ژےٚ پتہٕ راورٲوٕم <ref name="YTAlbum" />
* حُسُن ژےٚ فۄلوُن روٗزنے <ref name="YTAlbum" />
== یَنام تہٕ اعزاز ==
* '''[[پَدَم شِرٛی]]''' (ہِندوستان سرکار، 2002۔
* '''[[سنگیٖت ناٹک اکادمی یَنام|سنگیٖت ناٹک اکادمی ایوارڈ]]''' (موٗسیٖقی 2013، کشمیری آوازٕ موٗسیٖقی مَنٛز زندگی بھرُک پہچان تسلیٖم کران۔
== اثر تہٕ وراثت ==
ہم عصر [[نسیٖم اختر (کأشر گلوکار)|نسیم اخترَس]] سٟتؠ سٟتؠ راج بیگمن کٔر کٔشیٖرِ مَنٛز عوٲمی طور گؠون واجؠن زنانَن أنٛدؠ پٔکؠ سمٲجی پامہٕ ختم کرنس مَنٛز مدد، ییٚمہِ سٟتؠ سٹیج تہٕ ریڈیوَس پؠٹھ یِنہٕ والؠن زنانہٕ فنکارن ہٕنٛدِ خٲطرٕ دروازٕ کھولنہٕ آو۔ تبصرٕ نِگارو چھُ تٔمہِ سٕنٛدِس ثقافتی قد کٲشرؠن علامتن سٟتہِ تشبیہ دِوان تہٕ اَتھ کتھہِ پؠٹھ زور دِوان زِ تٔمہِ سٕنٛزِ آواز کِتھ کٔنہِ چھِ کلاسیکی کٲشِرؠ شٲعری عوٲمی شعورس مَنٛز واتناوان۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="HT2016">[https://www.hindustantimes.com/music/kashmir-loses-its-nightingale-legendary-raj-begum-dies-at-89/story-gOPiDW8EsMlPZKm13JBT7J.html Kashmir loses its Nightingale, legendary Raj Begum dies at 89] – ''Hindustan Times'' (25 Oct 2016).</ref>
== ذٲتی زِندگی ==
راج بیگمہِ کوٚر [[جۆم تہٕ کٔشیٖر پُلیٖس|جموں و کشمیر پُلیٖس]] کِس أکِس سینئر اہلکار (ڈی آئی جی) قٲدِر گاندربٕلؠ سٟتہِ خانٛدر، یُس أمِس گۄڈَے گُزریومُت اوس۔ سۄ ٲس پتہٕ یِنہٕ والؠن ؤرِین مَنٛز سرینگر کِس چھنہٕ پوٗر علاقس مَنٛز روزان تہٕ پتہٕ ٲسؠ زٕ نیٚچی تہٕ اَکھ کوٗر۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref>
== موتھ ==
سۄ گُزرے 26 اکتوبر 2016 89 ؤرشہِ وٲنٛسہِ سِریٖنگرَس مَنٛز، مُبینہٕ طور بؠمار آسنہٕ پتہٕ چھانہٕ پوٗرِس مَنٛز پننہِ کورِ ہِنٛدِس رِہٲیشہِ پؠٹھ۔ فنکارَن تہٕ اہلکارَن ہٕنٛدِ سمنن دِیُت أمِس اَکھ ثقافتی علامت ییٚمؠ سَتن [[دہائ|دہلن]] مَنٛز کٲشِرِ ورثَس آواز دِژ۔<ref name="RajBegumWP">[[:en:Raj_Begum|Raj Begum – Wikipedia]].</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="HT2016">[https://www.hindustantimes.com/music/kashmir-loses-its-nightingale-legendary-raj-begum-dies-at-89/story-gOPiDW8EsMlPZKm13JBT7J.html Kashmir loses its Nightingale, legendary Raj Begum dies at 89] – ''Hindustan Times'' (25 Oct 2016).</ref>
== فِلِم تہٕ پلے بیک ==
[[ریڈیو]] تہٕ گؠوَن محفِلن ہٕنٛزِ کامہِ علاوٕ چھےٚ سۄ کٲشرِ فیچر فِلِم مہجوٗر باپتھ پلے بیک سٟتؠ وابسطہٕ، پنٕنؠ آواز کٲشرِ شٲعری ہٕنٛزِ سنیما تشریح سٟتؠ ہم آہنٛگ کٔرمٕژ۔ تیم سٕندؠ فلمی بٲتن ہند رسمی کیٹلاگ چھُ عوٲمی ذرائعن مَنٛز محدوٗد۔
2025 [[جنتٕک بٲتھ|سونگ آف پیراڈائز]] فِلِم رِلیٖز کرنہٕ یۄس أکس کٲشِرؠ زنانہ ہنٛد سفرٕچ پیروی کران یوٚس راج بیگم سٕنٛدؠ بٲتھ سٟتؠ متٲثر گژھتھ گؠون واجؠن بننِک خواب چھ وٕچھان۔
==بیٚیہِ وٕچِھو==
* [[رشیٖد ہأفظی]]
* [[نسیٖم اختر (کأشر گلوکار)|نسیٖم اختر]]
* [[سونگ آف پیراڈائز]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:کٲشِرؠ فَنکار]]
lyw9ja6sr5ko1g42gbf4fj0fk0m8awa
140709
140704
2026-06-10T18:00:19Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140709
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = راجہٕ بیگم <br> راج بیگم
| image = Raj Begum.jpeg
| alt =
| caption = راجہٕ بیگم
| birth_name = راج بیگم
| birth_date = {{birth date|1927|3|27}}
| birth_place = [[سِریٖنَگَر]]، [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]، برطٲنوی ہِندوستان
| death_date = {{death date and age|2016|10|26|1927|3|27}}
| death_place = چھانہٕ پوٗر، [[سِریٖنَگَر]]، [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]]، برطٲنوی ہِندوستان
| occupation = گؠون واجیٚن
| years_active = 1950s–1986
| known_for = کٲشِرؠ لُکہٕ تہٕ ہلکہٕ کلاسیکی گؠون، "نایٹِنگیل آف کشمیٖر"
| spouse = قٲدِر گاندربٕلؠ (م.)
| children = 3
| awards = {{Plainlist|
*پَدَم شِرٛی (2002)
*سنگیٖت ناٹک اکیڈمی یَنام (2013)}}
}}
'''راجہٕ بیگم''' (27 مارٕچ 1927-26 اکتوٗبر 2016) ٲس اَکھ [[کٲشِرؠ لوٗکھ|کٲشِر]] گلوکأر۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=26 October 2016|title=Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89|url=http://www.kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948|access-date=26 October 2016|publisher=Kashmir Life}}</ref> سۄ ٲس کشمیرٕچ میلوڈی کوییٖن تہٕ ونٛنہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Meeting Raj Begum, The Melody Queen of Kashmir|url=http://scoopnews.in/det.aspx?q=61670|access-date=2020-06-16|website=Scoop News Jammu Kashmir}}</ref> أمس آو 2002 ہس مَنٛز [[سنگیٖت ناٹک اکادمی یَنام]] تہٕ ہندوستانٕکہ ژوٗرِم ساروٕیہ کھۄتہٕ بوٚڑ شہری اعزاز [[پَدَم شِرٛی]] دِنہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=government of india-award-padma shri|url=http://www.webindia123.com/government/award/padmashri/padmashri.htm|access-date=26 October 2016|website=Webindia123.com}}</ref> راجہٕ زاے 1927 تھس مَنٛز [[سِریٖنَگَر|سِریٖنَگرَس]] مَنٛز تہٕ گزریٚیہ 2016 ہس مَنٛز 89 وہرٕش وٲنٛسہ مَنٛز۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=27 March 1927|title=Kashmir legendary singer Raj Begum Dies At 89|url=http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89|access-date=26 October 2016|website=Onlykashmir.in|archive-date=26 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026172224/http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026172224/http://onlykashmir.in/kashmir-legendary-singer-raj-begum-dies-at-89/ |date=26 October 2016 }}</ref>
== اِبتدٲے زِندگی ==
راج بیگم زایہ 27 مارٕچ 1927 ہس مَنٛز [[سِریٖنَگَر|سرینگرَس]] مَنٛز تہٕ پرورش کٔرٕکھ أکِس معموٗلی گرَس مَنٛز ییٚتہِ أمہِ سٕنٛدِ مٲلہِ کم وٲنٛسہِ منٛزٕیہ امِسٕنٛزِ بٲتھ ہٕنٛدِس صلٲحِیتس حوصلہٕ افضٲیی کٔر ۔ تٔمؠ کٔر پوٗرٕ برادرین خانٛدرن مَنٛز [[گؠوُن]] شروٗع، کٲشِرؠ لُکہٕ محاورٕ تہٕ کارکردٕگی ہٕنٛز مشق جذبہٕ کٔرِتھ ییٚمہِ پتہٕ أمؠ سٕنٛدِس نشریٲتی پیٚشس آگاہ کوٚر۔<ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="AutarMota">[https://autarmota.blogspot.com/2023/03/raj-begum-forgotten-nightingale-of.html Raj Begum: The Forgotten Nightingale of Kashmir] – Autar Mota (24 Mar 2023).</ref>
== پیٚشہٕ ==
سۄ آیہِ 1950 کِس دہلہِ کِس شروعاتس مَنٛز [[ریڈیو کشمیر سرینگر|ریڈیو کشمیر سرینگرَس]] سٟتؠ تعارُف کرنہٕ تہٕ 1954 ہَس مَنٛز گٔیہِ رسمی طور شٲمِل، تہٕ جلدٕیہ بنییہِ محدوٗد آرکایو ریکارڈِنٛگ وٲلِس دورس مَنٛز سٹیشن چہِ واضح براہ راست آوازَن مَنٛز اَکھ۔ سۄ گٔیہٕ 1986 مَنٛز رِٹٲر۔ تٔمؠ سٕنٛدؠ مضبوٗط تہٕ وٕزوٕنؠ آوازِ کٔر کٔشیٖرِ مَنٛز زنانہٕ گلوکارن ہٕنٛدِ توقعاتن ہٕنٛز شکل دِنہٕ، تہٕ زنانَن عوٲمی کارکردٕگی ہٕنٛز جاے بڑٲوؠ۔<ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref>
== گؠونُک انداز تہٕ ذخیرٕ ==
تٔمؠ سٕنٛدؠ ذخیرٕ ٲسؠ لُکہٕ، ہلکہٕ کلاسیکی، غزل، عقیدتی تہٕ رومانوی گؠوُن پؠٹھ ؤلِتھ، یِم اکثر کٲشرؠ شٲعری رؠوایتن پؠٹھ مبنی ٲسؠ۔ یۄدوَے ابتدٲیی ریڈیو اوس واریہس حدس تام زِندٕ، اَکھ مکمل ڈسکوگرافی قٲیم کرن چھُ مشکل، حالانٛکہِ اِنتخاب چھِ ریڈیو یاداشتن تہٕ پتہٕ تالیفن مَنٛز زندٕ۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="YTAlbum">[https://www.youtube.com/watch?v=yrXPeEUP9Ko Old Kashmiri songs by Raj Begum – compilation] – YouTube.</ref>
== کینٛہہ بٲتھ ==
* ویسے گُلن آوَے بہار ("ویسے گُلن آوُے بہار تہِ وننہٕ آمُت")<ref name="DH2016" /><ref name="HT2016" />
* مشرٲو تھس (جانان ژٕ کر یاد)<ref name="HT2016" />
* رُم گٔیَم شیٖشس بیٚگُر گۆوا بانہٕ میٛون <ref name="HT2016" />
* دِل ژوٗرَن ہے، دِل نیٛووُم شامن <ref name="HT2016" />
* والو واوو وَنَے سوز <ref name="YTAlbum" />
* کیٛا کیٛا وَنَے اے دوست، کم کم سِتم
* ژےٚ پتہٕ راورٲوٕم <ref name="YTAlbum" />
* حُسُن ژےٚ فۄلوُن روٗزنے <ref name="YTAlbum" />
== یَنام تہٕ اعزاز ==
* '''[[پَدَم شِرٛی]]''' (ہِندوستان سرکار، 2002۔
* '''[[سنگیٖت ناٹک اکادمی یَنام|سنگیٖت ناٹک اکادمی ایوارڈ]]''' (موٗسیٖقی 2013، کشمیری آوازٕ موٗسیٖقی مَنٛز زندگی بھرُک پہچان تسلیٖم کران۔
== اثر تہٕ وراثت ==
ہم عصر [[نسیٖم اختر (کأشر گلوکار)|نسیم اخترَس]] سٟتؠ سٟتؠ راج بیگمن کٔر کٔشیٖرِ مَنٛز عوٲمی طور گؠون واجؠن زنانَن أنٛدؠ پٔکؠ سمٲجی پامہٕ ختم کرنس مَنٛز مَدَتھ، ییٚمہِ سٟتؠ سٹیج تہٕ ریڈیوَس پؠٹھ یِنہٕ والؠن زنانہٕ فنکارن ہٕنٛدِ خٲطرٕ دروازٕ کھولنہٕ آو۔ تبصرٕ نِگارو چھُ تٔمہِ سٕنٛدِس ثقافتی قد کٲشرؠن علامتن سٟتہِ تشبیہ دِوان تہٕ اَتھ کتھہِ پؠٹھ زور دِوان زِ تٔمہِ سٕنٛزِ آواز کِتھ کٔنہِ چھِ کلاسیکی کٲشِرؠ شٲعری عوٲمی شعورس مَنٛز واتناوان۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="HT2016">[https://www.hindustantimes.com/music/kashmir-loses-its-nightingale-legendary-raj-begum-dies-at-89/story-gOPiDW8EsMlPZKm13JBT7J.html Kashmir loses its Nightingale, legendary Raj Begum dies at 89] – ''Hindustan Times'' (25 Oct 2016).</ref>
== ذٲتی زِندگی ==
راج بیگمہِ کوٚر [[جۆم تہٕ کٔشیٖر پُلیٖس|جموں و کشمیر پُلیٖس]] کِس أکِس سینیر اہلکار (ڈی آیی جی) قٲدِر گاندربٕلؠ سٟتہِ خانٛدر، یُس أمِس گۄڈَے گُزریومُت اوس۔ سۄ ٲس پتہٕ یِنہٕ والؠن ؤرِین مَنٛز سرینگر کِس چھنہٕ پوٗر علاقس مَنٛز روزان تہٕ پتہٕ ٲسؠ زٕ نیٚچی تہٕ اَکھ کوٗر۔<ref name="DE2016">[https://www.dailyexcelsior.com/the-legend-of-raj-begum/ The Legend of Raj Begum] – ''Daily Excelsior'' (28 Oct 2016).</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="KL2016">[https://kashmirlife.net/kashmir-singer-raj-begum-dies-at-89-121948/ Kashmir Singer Raj Begum Dies At 89] – ''Kashmir Life'' (25 Oct 2016).</ref>
== موتھ ==
سۄ گُزرے 26 اکتوبر 2016 89 ؤرشہِ وٲنٛسہِ سِریٖنگرَس مَنٛز، مُبینہٕ طور بؠمار آسنہٕ پتہٕ چھانہٕ پوٗرِس مَنٛز پننہِ کورِ ہِنٛدِس رِہٲیشہِ پؠٹھ۔ فنکارَن تہٕ اہلکارَن ہٕنٛدِ سمنن دِیُت أمِس اَکھ ثقافتی علامت ییٚمؠ سَتن [[دہائ|دہلن]] مَنٛز کٲشِرِ ورثَس آواز دِژ۔<ref name="RajBegumWP">[[:en:Raj_Begum|Raj Begum – Wikipedia]].</ref><ref name="DH2016">[https://www.deccanherald.com/archives/legendary-kashmiri-singer-raj-begum-2093022 Legendary Kashmiri singer Raj Begum dies at 89] – ''Deccan Herald'' (25 Oct 2016).</ref><ref name="HT2016">[https://www.hindustantimes.com/music/kashmir-loses-its-nightingale-legendary-raj-begum-dies-at-89/story-gOPiDW8EsMlPZKm13JBT7J.html Kashmir loses its Nightingale, legendary Raj Begum dies at 89] – ''Hindustan Times'' (25 Oct 2016).</ref>
== فِلِم تہٕ پلے بیک ==
[[ریڈیو]] تہٕ گؠوَن محفِلن ہٕنٛزِ کامہِ علاوٕ چھےٚ سۄ کٲشرِ فیچر فِلِم مہجوٗر باپتھ پلے بیک سٟتؠ وابسطہٕ، پنٕنؠ آواز کٲشرِ شٲعری ہٕنٛزِ سنیما تشریح سٟتؠ ہم آہنٛگ کٔرمٕژ۔ تیم سٟنٛدؠ فلمی بٲتن ہند رسمی کیٹلاگ چھُ عوٲمی ذرایعن مَنٛز محدوٗد۔
2025 [[جنتٕک بٲتھ|سونگ آف پیراڈائز]] فِلِم رِلیٖز کرنہٕ یۄس أکس کٲشِرؠ زنانہ ہنٛد سفرٕچ پیروی کران یوٚس راج بیگم سٕنٛدؠ بٲتھ سٟتؠ متٲثر گژھتھ گؠون واجؠن بننِک خواب چھ وٕچھان۔
==بیٚیہِ وٕچھِو==
* [[رشیٖد ہأفظی]]
* [[نسیٖم اختر (کأشر گلوکار)|نسیٖم اختر]]
* [[سونگ آف پیراڈائز]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:کٲشِرؠ فَنکار]]
pf6jzc9ietv6ehcklbucnlcx062t3rh
کِم سے رون
0
22163
140705
106049
2026-06-10T17:59:16Z
آیات محراج
11062
[[ِکم سے رون]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کِم سے رون]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
106049
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|suppressfields=awards|death_place=[[سیٛول]]<br> '''وَجَہ''': [[خۄدکشی]]|module={{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=transparent
| hangul = 김새론
| rr = Gim Saeron
| mr = Kim Saeron
}}|image=2018-10-08 Kim Sae-ron (2).png}}
کِم سے رون (کورین:김새론 ) 31 جُلَے 2000-16 فَرؤری 2025) ٲس اَکھ جنوٗبی کوریائی اداکٲر۔ کِمن کوٚر پننہ پیشورانہٕ زِندگی ہنٛز شروعات 2001 مَنٛز بطور چائلڈ ماڈل تہٕ 2009 مَنٛز کٕرٕن فلم اے برانڈ نیو لائف (2009) سٟتؠ اداکٲری مَنٛز تبدیلی۔ تیم سند گوڈنیوک بالیغ مرکزی کردار اوس سیریز سیکرٹ ہیلرس (2016) مَنٛز۔
ینہٕ والؠن ؤرین مَنٛز، کِم بنے جنوٗبی کوریاہس مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پراُمید نوجوان اداکارن مَنٛز اَکھ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=February 16, 2025|title=Kim Sae-ron: South Korean actress found dead, aged 24|url=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|archive-date=February 18, 2025|access-date=February 22, 2025|website=[[BBC News]]|language=en-GB}}</ref> وونہِ گۆ، 2022 ہس مَنٛز، شراب چیٚتھ ڈرائیونگ کس واقعہٕ پتہٕ گٔیہ أمہ سٕنٛز پیشورانہٕ زِندگی ہموار، ییٚمہ سٕتہ عوٲمی ردعمل تہٕ قونوٗنی نٔتیٖجہٕ سٟتؠ مُتٲثِر۔ تیم تروو ''ٹرٛالی'' ہنٛز پروڈکشن تہٕ ٲسکھ جزوی طورس پؠٹھ ڈرامہ بلڈ ہاؤنڈز (2023) مَنٛز ترمیم کرنہٕ آمٕژ تہٕ تٲریخس مَنٛز آی ترمیم کرنہٕ۔
کِم آے 16 فَرؤری 2025 ہس مَنٛز 24 ؤرِش وٲنٛسہ مَنٛز جۆنوٗبی کوریا کس [[سیٛول]] مَنٛز پننس [[گرٕ|گرس]] مَنٛز مرِتھ لبنہٕ۔ أمؠ سٕنٛد مرنہٕ آو خۄدکشی قرار دنہٕ۔
== اِبتدٲے زِندگی ==
کِم سے رون زاے 31 جُلَے 2000 [[سیٛول|سیولس]] مَنٛز۔ کِمس ٲس زٕ لۄکچہِ بیٚنہِ، کِم اے رون تہٕ کم یی-رون ، یم اداکارہٕ تہٕ چھِ۔ تیٚم کٕر سیٛولس مَنٛز میانگ ایلیمنٹری سکوٗلٕچ تٲلیٖم حٲصل، تہٕ فَرؤری 2016ہس مَنٛز کٕر ایلسان کِس یانگ ال مڈل سکول پیٹھہٕ گریجویشن۔ اَمہِ پتہٕ کوٚر تٔمؠ سکوٗل آف پرفارمنگ آرٹس سیولَس مَنٛز گژھُن شروٗع۔ 2018 مَنٛز، کم آو چنگ انگ یونیورسٹی کس ڈپارٹمنٹ آف پرفارمنگ آرٹس اینڈ فلم اسٹڈیزس مَنٛز دٲخل کرنہٕ۔<ref>{{cite web|date=November 8, 2018|title=[SBS Star] Kim Sae Ron Gets Accepted to University After Homeschooling|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108144450/https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|archive-date=November 8, 2018|access-date=November 8, 2018|website=[[Seoul Broadcasting System]]}}</ref>
== موت ==
مئی 2022 ہَس مَنٛز گوٚو کِمَن ڈی یو آٮٔی حٲدثہٕ، تہٕ کٔرٕن عوٲمی معٲفی جٲری۔ امہٕ پتہٕ گٔیہٕ تٔمؠ سٕنٛزِ زایہِ دۄہٕچ پارٹی تہٕ مٲلی جدوجہد سٟتؠ تَنقیٖد، ییٚمہِ سٟتؠ جز وقتی کٲم تہٕ اہم قرضہٕ گوٚو۔ مارٕچ 2023 ہَس مَنٛز پیوٚو تٔمِس جُرمانہٕ تہٕ کٔرٕن نرمی ہٕنٛز اپیل ۔ 2024 ہَس مَنٛز کوٚر [[کِم سوٗ ہیٛون|کِم سوٗ ہیونَن]] اَکھ فوٹو پوسٹ کرنہٕ پتہٕ ڈیٹنگ افواہَن نکار، تہٕ تٔمؠ سٕنٛز ایجنسی ٲس بدنامی خٕلاف وارنِنٛگ دِژمٕژ۔ 2025 ہَس مَنٛز تٔمؠ سٕنٛزِ [[خۄدکشی|خۄدکُشی]] پتہٕ، ییٚلہِ سۄ کم وٲنٛسہِ مَنٛز ٲس تِہنٛدِس تعلُقاتس مُتعلِق اِلزام برٛونٛہہ کُن، ییٚمِچ تٔمؠ سٕنٛزِ ایجنسی گۄڈٕ اِنکار کٔر، پتہٕ کٔر پتہٕ 2019-2020 ہَس تام تعلقاتٕچ تصدیٖق، ییٚلہِ زن تِہنٛزِ کَتھ باتھہِ ہٕنٛز ٹائم لائن تہٕ نوعیتَس پؠٹھ بحث چھِ ۔
== حَوالہٕ ==
ae4twimifbjhhbvakekfq3ddvtj7dbc
140707
140705
2026-06-10T17:59:50Z
آیات محراج
11062
/* */
140707
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|suppressfields=awards|death_place=[[سیٛول]]<br> '''وَجَہ''': [[خۄدکشی]]|module={{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=transparent
| hangul = 김새론
| rr = Gim Saeron
| mr = Kim Saeron
}}|image=2018-10-08 Kim Sae-ron (2).png}}
کِم سے رون (کورین:김새론 ) 31 جُلَے 2000-16 فَرؤری 2025) ٲس اَکھ جنوٗبی کوریائی اداکٲر۔ کِمن کوٚر پننہ پیشورانہٕ زِندگی ہنٛز شروعات 2001 مَنٛز بطور چائلڈ ماڈل تہٕ 2009 مَنٛز کٕرٕن فلم اے برانڈ نیو لائف (2009) سٟتؠ اداکٲری مَنٛز تبدیلی۔ تیم سند گوڈنیوک بالیغ مرکزی کردار اوس سیریز سیکرٹ ہیلرس (2016) مَنٛز۔
ینہٕ والؠن ؤرین مَنٛز، کِم بنے جنوٗبی کوریاہس مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پراُمید نوجوان اداکارن مَنٛز اَکھ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=February 16, 2025|title=Kim Sae-ron: South Korean actress found dead, aged 24|url=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|archive-date=February 18, 2025|access-date=February 22, 2025|website=[[BBC News]]|language=en-GB}}</ref> وونہِ گۆ، 2022 ہس مَنٛز، شراب چیٚتھ ڈرائیونگ کس واقعہٕ پتہٕ گٔیہ أمؠ سٕنٛز پیشورانہٕ زِندگی ہموار، ییٚمہ سٕتہ عوٲمی ردعمل تہٕ قونوٗنی نٔتیٖجہٕ سٟتؠ مُتٲثِر۔ تیم تروو ''ٹرٛالی'' ہنٛز پروڈکشن تہٕ ٲسکھ جزوی طورس پؠٹھ ڈرامہ بلڈ ہاؤنڈز (2023) مَنٛز ترمیم کرنہٕ آمٕژ تہٕ تٲریخس مَنٛز آی ترمیم کرنہٕ۔
کِم آے 16 فَرؤری 2025 ہس مَنٛز 24 ؤرِش وٲنٛسہ مَنٛز جۆنوٗبی کوریا کس [[سیٛول]] مَنٛز پننس [[گرٕ|گرس]] مَنٛز مرِتھ لبنہٕ۔ أمؠ سٕنٛد مرنہٕ آو خۄدکشی قرار دنہٕ۔
== اِبتدٲے زِندگی ==
کِم سے رون زاے 31 جُلَے 2000 [[سیٛول|سیولس]] مَنٛز۔ کِمس ٲس زٕ لۄکچہِ بیٚنہِ، کِم اے رون تہٕ کم یی-رون ، یم اداکارہٕ تہٕ چھِ۔ تیٚم کٕر سیٛولس مَنٛز میانگ ایلیمنٹری سکوٗلٕچ تٲلیٖم حٲصل، تہٕ فَرؤری 2016ہس مَنٛز کٕر ایلسان کِس یانگ ال مڈل سکول پیٹھہٕ گریجویشن۔ اَمہِ پتہٕ کوٚر تٔمؠ سکوٗل آف پرفارمنگ آرٹس سیولَس مَنٛز گژھُن شروٗع۔ 2018 مَنٛز، کم آو چنگ انگ یونیورسٹی کس ڈپارٹمنٹ آف پرفارمنگ آرٹس اینڈ فلم اسٹڈیزس مَنٛز دٲخل کرنہٕ۔<ref>{{cite web|date=November 8, 2018|title=[SBS Star] Kim Sae Ron Gets Accepted to University After Homeschooling|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108144450/https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|archive-date=November 8, 2018|access-date=November 8, 2018|website=[[Seoul Broadcasting System]]}}</ref>
== موت ==
مئی 2022 ہَس مَنٛز گوٚو کِمَن ڈی یو آٮٔی حٲدثہٕ، تہٕ کٔرٕن عوٲمی معٲفی جٲری۔ امہٕ پتہٕ گٔیہٕ تٔمؠ سٕنٛزِ زایہِ دۄہٕچ پارٹی تہٕ مٲلی جدوجہد سٟتؠ تَنقیٖد، ییٚمہِ سٟتؠ جز وقتی کٲم تہٕ اہم قرضہٕ گوٚو۔ مارٕچ 2023 ہَس مَنٛز پیوٚو تٔمِس جُرمانہٕ تہٕ کٔرٕن نرمی ہٕنٛز اپیل ۔ 2024 ہَس مَنٛز کوٚر [[کِم سوٗ ہیٛون|کِم سوٗ ہیونَن]] اَکھ فوٹو پوسٹ کرنہٕ پتہٕ ڈیٹنگ افواہَن نکار، تہٕ تٔمؠ سٕنٛز ایجنسی ٲس بدنامی خٕلاف وارنِنٛگ دِژمٕژ۔ 2025 ہَس مَنٛز تٔمؠ سٕنٛزِ [[خۄدکشی|خۄدکُشی]] پتہٕ، ییٚلہِ سۄ کم وٲنٛسہِ مَنٛز ٲس تِہنٛدِس تعلُقاتس مُتعلِق اِلزام برٛونٛہہ کُن، ییٚمِچ تٔمؠ سٕنٛزِ ایجنسی گۄڈٕ اِنکار کٔر، پتہٕ کٔر پتہٕ 2019-2020 ہَس تام تعلقاتٕچ تصدیٖق، ییٚلہِ زن تِہنٛزِ کَتھ باتھہِ ہٕنٛز ٹائم لائن تہٕ نوعیتَس پؠٹھ بحث چھِ ۔
== حَوالہٕ ==
l09dsn57meevst5cy0y98vj44boqmuw
140708
140707
2026-06-10T18:00:14Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140708
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|suppressfields=awards|death_place=[[سیٛول]]<br> '''وَجَہ''': [[خۄدکشی]]|module={{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=transparent
| hangul = 김새론
| rr = Gim Saeron
| mr = Kim Saeron
}}|image=2018-10-08 Kim Sae-ron (2).png}}
کِم سے رون (کورین:김새론 ) 31 جُلَے 2000-16 فَرؤری 2025) ٲس اَکھ جنوٗبی کوریایی اداکٲر۔ کِمن کوٚر پننہ پیشورانہٕ زِندگی ہنٛز شروعات 2001 مَنٛز بطور چایلڈ ماڈل تہٕ 2009 مَنٛز کٕرٕن فِلِم اے برانڈ نیو لایف (2009) سٟتؠ اداکٲری مَنٛز تبدیلی۔ تیم سند گوڈنیوک بالیغ مرکزی کردار اوس سیریز سیکرٹ ہیلرس (2016) مَنٛز۔
ینہٕ والؠن ؤرین مَنٛز، کِم بنے جنوٗبی کوریاہس مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پراُمید نوجوان اداکارن مَنٛز اَکھ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=February 16, 2025|title=Kim Sae-ron: South Korean actress found dead, aged 24|url=https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218162020/https://www.bbc.com/news/articles/c626p25egddo|archive-date=February 18, 2025|access-date=February 22, 2025|website=[[BBC News]]|language=en-GB}}</ref> وونہِ گۆ، 2022 ہس مَنٛز، شراب چیٚتھ ڈرایونگ کس واقعہٕ پتہٕ گٔیہ أمؠ سٕنٛز پیشورانہٕ زِندگی ہموار، ییٚمہ سٕتہ عوٲمی ردعمل تہٕ قونوٗنی نٔتیٖجہٕ سٟتؠ مُتٲثِر۔ تیم تروو ''ٹرٛالی'' ہنٛز پروڈکشن تہٕ ٲسکھ جزوی طورس پؠٹھ ڈرامہ بلڈ ہاؤنڈز (2023) مَنٛز ترمیم کرنہٕ آمٕژ تہٕ تٲریخس مَنٛز آی ترمیم کرنہٕ۔
کِم آے 16 فَرؤری 2025 ہس مَنٛز 24 ؤرِش وٲنٛسہ مَنٛز جۆنوٗبی کوریا کس [[سیٛول]] مَنٛز پننس [[گرٕ|گرس]] مَنٛز مرِتھ لبنہٕ۔ أمؠ سٕنٛد مرنہٕ آو خۄدکشی قرار دنہٕ۔
== اِبتدٲے زِندگی ==
کِم سے رون زاے 31 جُلَے 2000 [[سیٛول|سیولس]] مَنٛز۔ کِمس ٲس زٕ لۄکچہِ بیٚنہِ، کِم اے رون تہٕ کم یی-رون ، یم اداکارہٕ تہٕ چھِ۔ تیٚم کٕر سیٛولس مَنٛز میانگ ایلیمنٹری سکوٗلٕچ تٲلیٖم حٲصل، تہٕ فَرؤری 2016ہس مَنٛز کٕر ایلسان کِس یانگ ال مڈل سکول پیٹھہٕ گریجویشن۔ اَمہِ پتہٕ کوٚر تٔمؠ سکوٗل آف پرفارمنگ آرٹس سیولَس مَنٛز گژھُن شروٗع۔ 2018 مَنٛز، کم آو چنگ انگ یوٗنِوَرسِٹی کس ڈپارٹمنٹ آف پرفارمنگ آرٹس اینڈ فِلِم اسٹڈیزس مَنٛز دٲخل کرنہٕ۔<ref>{{cite web|date=November 8, 2018|title=[SBS Star] Kim Sae Ron Gets Accepted to University After Homeschooling|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108144450/https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005008030|archive-date=November 8, 2018|access-date=November 8, 2018|website=[[Seoul Broadcasting System]]}}</ref>
== موت ==
مٔی 2022 ہَس مَنٛز گوٚو کِمَن ڈی یو آٮٔی حٲدثہٕ، تہٕ کٔرٕن عوٲمی معٲفی جٲری۔ امہٕ پتہٕ گٔیہٕ تٔمؠ سٕنٛزِ زایہِ دۄہٕچ پارٹی تہٕ مٲلی جدوجہد سٟتؠ تَنقیٖد، ییٚمہِ سٟتؠ جز وقتی کٲم تہٕ اہم قرضہٕ گوٚو۔ مارٕچ 2023 ہَس مَنٛز پیوٚو تٔمِس جُرمانہٕ تہٕ کٔرٕن نرمی ہٕنٛز اپیل ۔ 2024 ہَس مَنٛز کوٚر [[کِم سوٗ ہیٛون|کِم سوٗ ہیونَن]] اَکھ فوٹو پوسٹ کرنہٕ پتہٕ ڈیٹنگ افواہَن نکار، تہٕ تٔمؠ سٕنٛز ایجنسی ٲس بدنامی خٕلاف وارنِنٛگ دِژمٕژ۔ 2025 ہَس مَنٛز تٔمؠ سٕنٛزِ [[خۄدکشی|خۄدکُشی]] پتہٕ، ییٚلہِ سۄ کم وٲنٛسہِ مَنٛز ٲس تِہنٛدِس تعلُقاتس مُتعلِق اِلزام برٛونٛہہ کُن، ییٚمِچ تٔمؠ سٕنٛزِ ایجنسی گۄڈٕ اِنکار کٔر، پتہٕ کٔر پتہٕ 2019-2020 ہَس تام تعلقاتٕچ تصدیٖق، ییٚلہِ زن تِہنٛزِ کَتھ باتھہِ ہٕنٛز ٹایم لاین تہٕ نوعیتَس پؠٹھ بحث چھِ ۔
== حَوالہٕ ==
g50jas62lshv7vducx97l8j5zy8r8dk
سِکَندَرِ اعظم
0
22688
140667
108542
2026-06-10T14:01:21Z
آیات محراج
11062
/* */
140667
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty/Wikidata|caption=الیگزینڈر دی گریٹ عیسا کِس جنگس منٛز، پومپیی سٕنٛد موزیکٕچ تفصیٖل|death_date=20/21 جُلَے 365 BC}}
'''میسیڈنُک الیگزینڈر III''' یا '''سِکَندَرِ اعظم''' (قدیم [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]]: Ἀλέξανδρος، رومانائزڈ : Aléxandros; 20/21 جُلَے 356 BC - 10/11 جون 323 BC)، یوس عام طورس پؠٹھ '''الیگزینڈر دی گریٹ''' کہِ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ چھُ یوان، اوس قدیم یونٲنی سلطنت [[مقدون|مقدونُک]] بادشاہ۔ سُہٕ بنیو 20 وٕہٕر وٲنٛسہِ مَنٛز 336 قبل مسیح مَنٛز پننِس مٲلِس فلپ II سٕندِ پتہٕ تختس پؠٹھ تہٕ گُزٲرِن پنٕنؠ زیادٕہ تر حکمرٲنی ؤری مغربی ایشیا، وسطی ایشیا، جۆنوٗبی ایشیا کین کینٛہہ حصن تہٕ مصرس مَنٛز اَکھ زیٖٹھ فوجی مہم۔ 30 ؤری وٲنٛسہِ تام ٲس تٔمؠ تٲریخٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ بٔڑ سلطنتو مَنٛز اَکھ بنٲومٕژ، یُس یونان پٮ۪ٹھٕ شمال مغربی ہندوستانس تام پھٔلِتھ اوس۔ سُہ اوس جَنٛگس مَنٛز ناقابلِ شکست تہٕ سُہ چھُ بٔڑِس پیمانس پؠٹھ تٲریخُک سارِوٕے کھوتہٕ بوٚڑ تہٕ کامیاب فوجی کمانڈرو مَنٛز اَکھ مانٛنہٕ یوان۔ سِکَندَرِ اعظم ، ٹیوشن بذریعہ [[ارسطوٗ]] 16 ہس تام، بنیو 335 قبل مسیح مَنٛز میسیڈنُک بادشاہ۔ تٔمؠ کٔر بلقان مۄحفوٗظ، تھیبس تباہ، تہٕ پتہٕ کٔر 334 قبل مسیح مَنٛز فارسس پؠٹھ پین ہیلینک حملہٕ شۆروٗع کرنہٕ خٲطرٕ لیگ آف کورنتھچ قیادت۔ دہَن ؤرؠ یَن دوران کٔر تٔمؠ فارسی سلطنت فتح، اسس تہٕ گوگامیلا ہِشن اَہَم لڑایَن مَنٛز دریس III ہَس شِکست دِتھ، ییٚمہِ سٟتؠ ایڈریاٹک پٮ۪ٹھٕ سندھ تام اَکھ وسیع سلطنت قٲیِم گٔیہِ۔ تٔمؠ کوٚر 326 قبل مسیح مَنٛز ہندوستانس پؠٹھ حملہٕ، تہٕ دِتُن ہائیڈاسپس مَنٛز پورسَس شِکست، مگر أمہِ سٕنٛدِ فوجٕکہِ بغاوتن کوٚر سُہ پتھ کھسنس پؠٹھ مجبوٗر۔ سُہٕ گُزریو 323 قبل مسیح مَنٛز بابلس مَنٛز، منصوبہٕ بند مہمات ترٲوٕن نہٕ پھانسی تہٕ تیم سٕنز سلطنت گٲی پتہٕ ڈیاڈوچی کہِ جَنٛگن مَنٛز ٹُکرٕ۔ تیم سٕندیو فتوحات کٕر ہیلینسٹک دورُک آغاز، یمہِ سٟتؠ یونٲنی ثقافت پھٕلییہِ تہٕ ثقافتی ہم آہنگی ہند بٲعث بنیو۔ تیم ترٲو متعدد شہرن ہنز بنیاد، خاص طورس پؠٹھ اسکندریہ، تہٕ تیم سٕنز فوجی ذہانت بنٲو سُہٕ اَکھ افسانوی شخصیت یمیوک مطالعہٕ فوجی رہنماہن صدیو تام کوٚر، تہندؠ کارنامہٕ ٲس مقبوٗل الیگزینڈر رومانسس مَنٛز رومانوی بناونہٕ آمٕتؠ۔<ref name=":5">{{Cite book|last1=Mínguez Cornelles|first1=Víctor|title=The visual legacy of Alexander the Great from the Renaissance to the age of revolution|last2=Rodríguez Moya|first2=Inmaculada|date=2024|publisher=Routledge, Taylor & Francis Group|isbn=978-1-032-54990-3|series=Routledge research in art history|location=New York London|pages=22}}</ref>
== ہِندوستٲنؠ مُہِم تہٕ لیگیسی ==
326 قبل مسیح مَنٛز، کوٚر الیگزینڈرن ہندوستانس پؠٹھ حملہٕ، تہٕ ہائیڈاسپس کس جَنٛگس مَنٛز دِژ بادشاہ پورسس مَشہوٗر۔ پننہِ فتح باووٚجوٗد کوٚر أمہِ سٕنٛدِ فوجن ؤرِین ہِنٛزِ مُہِمہِ سٕتہِ تھكِتھ ، ہِنٛدُستانس مَنٛز مٔزیٖد مشرِقس مَنٛز پیش قدمی کرنہٕ نِش اِنکار۔
== موت تہٕ نتیٖجہٕ ==
الیگزینڈر آو [[بابل]] واپس، یتن تم مستقبلک فتوحات ہنٛد منصوبہٕ بنوو مگر 32 وٲنٛسہٕ مَنٛز موٗد 323 قبل مسیح مَنٛز غٲر متوقع طورس پؠٹھ۔ تیٚم سٕندِ مرنہٕ کہِ وجہ سٟتؠ گٲی تیم سٕنزِ سلطنتٕچ تقسیٖم ، ٲخر کار گوو ہیلینسٹک دور، یَتھ مَنٛز ثقافتی پھیلاؤ تہٕ مختلف علاقن مَنٛز تیٚم سٕندِ اثر و رسوخُک تسلسل چھُ۔
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
1zq9ss62t4csj5gbtvt3fjso5rh43eu
140718
140667
2026-06-10T18:01:04Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140718
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty/Wikidata|caption=الیگزینڈر دی گریٹ عیسا کِس جنگس منٛز، پومپیی سٕنٛد موزیکٕچ تفصیٖل|death_date=20/21 جُلَے 365 BC}}
'''میسیڈنُک الیگزینڈر III''' یا '''سِکَندَرِ اعظم''' (قدیم [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]]: Ἀλέξανδρος، رومانایزڈ : Aléxandros; 20/21 جُلَے 356 BC - 10/11 جون 323 BC)، یوس عام طورس پؠٹھ '''الیگزینڈر دی گریٹ''' کہِ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ چھُ یوان، اوس قدیم یونٲنی سلطنت [[مقدون|مقدونُک]] بادشاہ۔ سُہٕ بنیو 20 وٕہٕر وٲنٛسہِ مَنٛز 336 قبل مسیح مَنٛز پننِس مٲلِس فلپ II سٕندِ پتہٕ تختس پؠٹھ تہٕ گُزٲرِن پنٕنؠ زیادٕہ تر حکمرٲنی ؤری مغربی ایشیا، وسطی ایشیا، جۆنوٗبی ایشیا کین کینٛہہ حصن تہٕ مصرس مَنٛز اَکھ زیٖٹھ فوجی مہم۔ 30 ؤری وٲنٛسہِ تام ٲس تٔمؠ تٲریخٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ بٔڑ سلطنتو مَنٛز اَکھ بنٲومٕژ، یُس یونان پؠٹھٕ شمال مغربی ہندوستانس تام پھٔلِتھ اوس۔ سُہ اوس جَنٛگس مَنٛز ناقابلِ شکست تہٕ سُہ چھُ بٔڑِس پیمانس پؠٹھ تٲریخُک سارِوٕے کھۄتہٕ بوٚڑ تہٕ کامیاب فوجی کمانڈرو مَنٛز اَکھ مانٛنہٕ یوان۔ سِکَندَرِ اعظم ، ٹیوشن بذریعہ [[ارسطوٗ]] 16 ہس تام، بنیو 335 قبل مسیح مَنٛز میسیڈنُک بادشاہ۔ تٔمؠ کٔر بلقان مۄحفوٗظ، تھیبس تباہ، تہٕ پتہٕ کٔر 334 قبل مسیح مَنٛز فارسس پؠٹھ پین ہیلینک حملہٕ شۆروٗع کرنہٕ خٲطرٕ لیگ آف کورنتھچ قیادت۔ دہَن ؤرؠ یَن دوران کٔر تٔمؠ فارسی سلطنت فتح، اسس تہٕ گوگامیلا ہِشن اَہَم لڑایَن مَنٛز دریس III ہَس شِکست دِتھ، ییٚمہِ سٟتؠ ایڈریاٹک پؠٹھٕ سندھ تام اَکھ وسیع سلطنت قٲیِم گٔیہِ۔ تٔمؠ کوٚر 326 قبل مسیح مَنٛز ہندوستانس پؠٹھ حملہٕ، تہٕ دِتُن ہایڈاسپس مَنٛز پورسَس شِکست، مگر أمہِ سٕنٛدِ فوجٕکہِ بغاوتن کوٚر سُہ پتھ کھسنس پؠٹھ مجبوٗر۔ سُہٕ گُزریو 323 قبل مسیح مَنٛز بابلس مَنٛز، منصوبہٕ بند مہمات ترٲوٕن نہٕ پھانسی تہٕ تیم سٟنٛز سلطنت گٲی پتہٕ ڈیاڈوچی کہِ جَنٛگن مَنٛز ٹُکرٕ۔ تیم سٕندیو فتوحات کٕر ہیلینسٹک دورُک آغاز، یمہِ سٟتؠ یونٲنی ثقافت پھٕلییہِ تہٕ ثقافتی ہم آہنگی ہند بٲعث بنیو۔ تیم ترٲو متعدد شہرن ہِنٛز بنیاد، خاص طورس پؠٹھ اسکندریہ، تہٕ تیم سٟنٛز فوجی ذہانت بنٲو سُہٕ اَکھ افسانوی شخصیت یمیوک مطالعہٕ فوجی رہنماہن صدیو تام کوٚر، تہندؠ کارنامہٕ ٲس مقبوٗل الیگزینڈر رومانسس مَنٛز رومانوی بناونہٕ آمٕتؠ۔<ref name=":5">{{Cite book|last1=Mínguez Cornelles|first1=Víctor|title=The visual legacy of Alexander the Great from the Renaissance to the age of revolution|last2=Rodríguez Moya|first2=Inmaculada|date=2024|publisher=Routledge, Taylor & Francis Group|isbn=978-1-032-54990-3|series=Routledge research in art history|location=New York London|pages=22}}</ref>
== ہِندوستٲنؠ مُہِم تہٕ لیگیسی ==
326 قبل مسیح مَنٛز، کوٚر الیگزینڈرن ہندوستانس پؠٹھ حملہٕ، تہٕ ہایڈاسپس کس جَنٛگس مَنٛز دِژ بادشاہ پورسس مَشہوٗر۔ پننہِ فتح باووٚجوٗد کوٚر أمہِ سٕنٛدِ فوجن ؤرِین ہِنٛزِ مُہِمہِ سٕتہِ تھكِتھ ، ہِنٛدُستانس مَنٛز مٔزیٖد مشرِقس مَنٛز پیش قدمی کرنہٕ نِش اِنکار۔
== موت تہٕ نتیٖجہٕ ==
الیگزینڈر آو [[بابل]] واپس، یتن تم مستقبلک فتوحات ہنٛد منصوبہٕ بنوو مگر 32 وٲنٛسہٕ مَنٛز موٗد 323 قبل مسیح مَنٛز غٲر متوقع طورس پؠٹھ۔ تیٚم سٕندِ مرنہٕ کہِ وجہ سٟتؠ گٲی تیم سٕنزِ سلطنتٕچ تقسیٖم ، ٲخر کار گوو ہیلینسٹک دور، یَتھ مَنٛز ثقافتی پھیلاؤ تہٕ مختلف علاقن مَنٛز تیٚم سٕندِ اثر و رسوخُک تسلسل چھُ۔
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
3u4sapjoitv8c04fm97qldccnznh6vo
ذاکِر حُسین
0
22697
140789
126535
2026-06-11T11:33:11Z
آیات محراج
11062
/* */
140789
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes}}
'''ذاکِر حُسین خان''' (8 فَرؤری 1897-3 مئی 1969) اوس اَکھ ہِندوستٲنؠ تعلیمی ماہر تہٕ سِیاستھ دان ییٚمہ 1962 پؠٹھٕ 1967 تام ہِندوستانک نٲیِب صٔدٕر تہٕ 13 مئی 1967 پؠٹھٕ 3 مئی 1969 تام پننہِ مرنس تام ہِندوستانک صدر پٲٹھؠ کٲم کٔر۔
[[اُردوٗ زَبان|اُردوس]] مَنٛز واریاہن کِتابن ہنٛد [[لِکھٲرؠ|مصنف]] تہٕ ترجمہٕ کار تہٕ بچن ہنٛدن کِتابن ہنٛد اَکھ شاندار مصنف، حُسین چھ ہندوستانس مَنٛز ڈاک ٹکٹن تہٕ واریاہن تعلیمی ادارن، کِتاب خانن، سڑکن تہٕ [[زاکِر حُسین گۄلاب باغ|ایشیا ہک ساروی کھۄتہٕ بوٚڑ گۄلاب باغک]] ذریعہٕ یاد کرنہٕ آمت یمن ہنٛد ناو چھ أمؠ سٕنٛد ناوس پؠٹھ تھونہٕ آمت۔
==موت==
[[File:Building 18 jamia.JPG|thumb|جامعہ ملیہ اِسلامیہ ہَس منٛز اوس حُسین سُنٛد مقبرہٕ معمار حبیب رحمانَن ڈِزائن کوٚرمُت۔|right]]
حُسین، ییٚمِس ؤرِیہِ کِس شُروٗعاتس مَنٛز ہلکہٕ دِلُک دورٕ پیوٚومُت اوس، اوس 26 اپریل 1969 [[آسام]] کِس دورٕ پٮؠٹھ دِلہِ واپس یِنہٕ پتہٕ بیمار ۔ سُہ گُزریٛوو 3 مئی 1969 دِلُک دورٕ پینہٕ سٟتؠ راشٹرپتی بھَونَس مَنٛز۔<ref>{{cite news |title=The Des Moines Register 05 May 1969, p. 26 |url=https://www.newspapers.com/image/338780705/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |access-date=17 September 2022 |work=Newspapers.com |language=en |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170320/https://www.newspapers.com/image/338780705/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Coventry Evening Telegraph 03 May 1969, p. 1 |url=https://www.newspapers.com/image/810836962/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |access-date=17 September 2022 |work=Newspapers.com |language=en |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920172459/https://www.newspapers.com/image/810836962/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Evening Post and News 03 May 1969, p. 1 |url=https://www.newspapers.com/image/794042306/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |access-date=17 September 2022 |work=Newspapers.com |language=en |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171540/https://www.newspapers.com/image/794042306/?terms=dr.%20zakir%20husain&match=1 |url-status=live }}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ سِیاسَتدان]]
m7b2f9du13cmti421t90099hbhjck03
مجدد
0
24162
140676
139651
2026-06-10T14:23:47Z
Hazigh
13069
140676
wikitext
text/x-wiki
{{Islam|اصول الفق کِس سلسلس منز اکھ مضمُون۔
UsulALFiqh.svg}}
'''مُجَدِد''' چھہٕ تس نفرس ونان یُس [[اِسلام|اسلامس]] مَنٛز تجدید(تِگۆو دین دوبارہٕ زندہٕ کرُن) انان چھُہ۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Meri|first=Josef W.|title=Medieval islamic civilization: an encyclopedia|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-96690-0|series=Routledge encyclopedias of the Middle Ages|location=New York}}</ref> سنن ابو داود کہِ اکہ مشہُور [[حدیٖث|حدیث]] کِن چھُہ اِسلٲمی کلیندر مُطابق پرؠتھہ صدی مَنٛز مُجدد یوان تہٕ دینس مَنٛز بدعتہٕ تہٕ لادینی چیز ختم کٔرتھہ سۄنتٕچ عملہٕ زندہٕ کران تہٕ اصل دین واپس انان۔ مُجدد چھُہ پننہ صدی ہُنٛد بہترین [[مُسلمان]] ماننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Oxford Islamic Studies Online - Oxford Islamic Studies Online|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/|access-date=2025-09-12|website=www.oxfordislamicstudies.com|language=en|archive-date=2008-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080704075505/http://www.oxfordislamicstudies.com/|url-status=dead}}</ref>
ابو ہُریرہ رضی اللہ تعالی عنُہ سٟنٛز ریوایت چھہ زِ:
"إِنَّ اللَّهَ یَبْعَثُ لِهَذِهِ الأُمَّةِ عَلَى رَأْسِ كُلِّ مِایَةِ سَنَةٍ مَنْ یُجَدِّدُ لَهَا دِینَهَا"
یعنی، "بیشک کرِ خدا تۄنزِ اُمت مَنٛز سُہ/تِم نفر کھڈا، یُس/یِم تُہندِس دینس اندر تجدید انہِ/انن۔"<ref>{{Cite journal|last=Arofik|first=Slamet|date=2017-12-16|title=TALQIN MAYIT ANALISIS KUALIFIKASI HADITH DALAM KITAB SUNAN ABU DAWUD|url=https://doi.org/10.30762/universum.v11i2.695|journal=UNIVERSUM|volume=11|issue=2|doi=10.30762/universum.v11i2.695|issn=2502-8650}}</ref>
عٲلمن اندر چھُہ اختلاف زِ اتھہ حدیثس اندر چھا مُجدد وٲحد کراوُت کننہ جمع، مگر أزؠ کہ اُمتٕچ ابٲدی وُچھِتھہ چھُہ یی ونُن جان زِ أکس صدی اندر اندر ہؠکؠن اکہ کھۄتہٕ علاو مُجدد ٲسِتھہ۔
مُجددن اندر چھہِ عظیم عٲلمو علاوہٕ نیک پادشاہ تہٕ سپاہ سالار تہِ شٲمِل۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Meri|first=Josef W.|title=Medieval islamic civilization: an encyclopedia|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-96690-0|series=Routledge encyclopedias of the Middle Ages|location=New York}}</ref>
[[فَیِل:Ahmad Sirhindi.jpg|thumb|مُجدد الف الثانی احمد سِرھندی]]
== '''<big>اسلامس اندر مُجددن ہٕندؠ ناو</big>''' ==
[[ابو حنیفہ|امامُ الاعظم ابو حنیفہ]]۔ رحمتہ اللہ علیہ (699-767)<ref>{{Cite journal|last=H. Şükrü|first=OYTUN|date=1956|title=14-18 EYLÜL 1956 TARIHINDE ATINA'DA TOPLANAN MİLLETLERARASI VI. HYDATİDOLOGİE KONGRESİNE DAİR|url=https://doi.org/10.1501/vetfak_0000002352|journal=Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi|volume=3|issue=3.4|pages=129–135|doi=10.1501/vetfak_0000002352|issn=1300-0861}}</ref>
عمر بن عبدُ العزیز رحمتہ اللہ علیہ (682-720)<ref>{{Cite journal|date=2023-04-30|url=https://doi.org/10.33096/mujaddid.v1i1|journal=Mujaddid: Jurnal Penelitian dan Pengkajian Islam|volume=1|issue=1|doi=10.33096/mujaddid.v1i1|issn=2987-7148}}</ref>
امام شافعی رحمتہ اللہ علیہ (767-820)<ref>{{Cite journal|last=Shah|first=Zahir|last2=Zubair|first2=Muhammad|last3=Alam|first3=Jan|date=2018-03-30|title=Shah Waliullah and his Concept of Welfare State: An Analysis|url=https://doi.org/10.31703/gssr.2018(iii-i).08|journal=Global Social Sciences Review|volume=III|issue=I|pages=113–129|doi=10.31703/gssr.2018(iii-i).08|issn=2520-0348}}</ref>
امام احمد ابن حنمبل رحمتہ اللہ علیہ (780-855)<ref>{{Cite journal|last=Mohamed Nor|first=Zulhilmi|last2=Azmi|first2=Ahmad Sanusi|date=2019-06-18|title=Al-Hafiz Al-Zarkasyi Dan Kitabnya Al-Nukat ‘Ala Muqaddimah Ibn Al-Salah|url=https://doi.org/10.33102/johs.v4i1.61|journal=Journal Of Hadith Studies|doi=10.33102/johs.v4i1.61|issn=2550-1488}}</ref>
محمد البُخاری رحمتہ اللہ علیہ (810-870)<ref>{{Cite journal|last=Shah|first=Zahir|last2=Zubair|first2=Muhammad|last3=Alam|first3=Jan|date=2018-03-30|title=Shah Waliullah and his Concept of Welfare State: An Analysis|url=https://doi.org/10.31703/gssr.2018(iii-i).08|journal=Global Social Sciences Review|volume=III|issue=I|pages=113–129|doi=10.31703/gssr.2018(iii-i).08|issn=2520-0348}}</ref>
ابو الحسن الاشعری رحمتہ اللہ علیہ (874-936)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|title=Medieval Islamic civilization: an encyclopedia|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-96691-7|editor-last=Meri|editor-first=Josef W.|series=Routledge encyclopedias of the Middle Ages|location=New York|editor-last2=Bacharach|editor-first2=Jere L.}}</ref>
[[الغزالی|حجت الاسلام ابو حمید الغالی]] رحمتہ اللہ علیہ (1058-1111)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waines|first=David|title=An introduction to Islam|date=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-53906-7|edition=2. ed., 4. print|location=Cambridge}}</ref>
عبد القادر جیلانی رحمتہ اللہ علیہ (1078-1166)<ref>{{Cite journal|last=Ahmad|first=La Ode Ismail|last2=Amri|first2=Muhammad|date=2019-06-01|title=Epistemologi Ibn Taymiyah dan Sistem Ijtihadnya dalam Kitab Majmu al-Fatawa|url=https://doi.org/10.30603/au.v19i1.618|journal=Al-Ulum|volume=19|issue=1|pages=171–194|doi=10.30603/au.v19i1.618|issn=2442-8213}}</ref>
صلاحُ الدین عیُوبی رحمتہ اللہ علیہ (1137-1193)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|title=Advocate of dialoge [sic]|date=2000|publisher=Fountain|isbn=978-0-9704370-1-3|editor-last=Ünal|editor-first=Ali|location=Fairfax}}</ref>
فخرُد دین الرازی رحمتہ اللہ علیہ (1149-1210)<ref>"al-Razi, Fakhr al-Din (1149–1209)". Muslim Philosophy.</ref>
[[اِبن تیمیہ|ابن تیمیہ رحمتہ اللہ علیہ]] (1269-1328)<ref>{{Cite journal|last=Burge|first=S.R.|date=2019-02|title=Rebecca Skreslet Hernandez: The Legal Thought of Jalāl al-Dīn al-Suyūṭī: Authority and Legacy. (Oxford Islamic Legal Studies.) ix, 238 pp. Oxford: Oxford University Press, 2017. ISBN 978 0 19 880593 9.|url=https://doi.org/10.1017/s0041977x19000053|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|volume=82|issue=1|pages=167–169|doi=10.1017/s0041977x19000053|issn=0041-977X}}</ref>
ابن القیم رحمتہ اللہ علیہ(1292-1350)<ref>{{Cite journal|last=Burge|first=S.R.|date=2019-02|title=Rebecca Skreslet Hernandez: The Legal Thought of Jalāl al-Dīn al-Suyūṭī: Authority and Legacy. (Oxford Islamic Legal Studies.) ix, 238 pp. Oxford: Oxford University Press, 2017. ISBN 978 0 19 880593 9.|url=https://doi.org/10.1017/s0041977x19000053|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|volume=82|issue=1|pages=167–169|doi=10.1017/s0041977x19000053|issn=0041-977X}}</ref>
ابن الھجر رحمتہ اللہ علیہ (1372-1448)<ref>{{Cite journal|date=2012|title=al-Asqalani, Ibn Hajar (1372–1449)|url=https://doi.org/10.5040/9798216024781.0009|journal=Encyclopedia of the Black Death|pages=3–4|doi=10.5040/9798216024781.0009}}</ref>
محمت فاتح (1432-1481)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|title=Advocate of dialog[!]e: Fethullah Gülen|date=2000|publisher=Fountain|isbn=978-0-9704370-1-3|editor-last=Ünal|editor-first=Ali|location=Fairfax|editor-last2=Williams|editor-first2=Alphonse}}</ref>
جلال الدین السیوطی رحمتہ اللہ علیہ (1445-1505)<ref>{{Cite journal|date=2023-04-30|url=https://doi.org/10.33096/mujaddid.v1i1|journal=Mujaddid: Jurnal Penelitian dan Pengkajian Islam|volume=1|issue=1|doi=10.33096/mujaddid.v1i1|issn=2987-7148}}</ref>
سلیمان قانُونی (1494-1566)<ref>Transactions of the Royal Historical Society: Volume 12: Sixth Series By Royal Historical Society</ref>
احمد سرھندی رحمتہ اللہ علیہ(1564-1624)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Meri|first=Josef W.|title=Medieval islamic civilization: an encyclopedia|date=2006|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-96690-0|series=Routledge encyclopedias of the Middle Ages|location=New York}}</ref>
[[شاہ ولی اللہ دھلوی|شاہ ولی اللہ دھلوی رحمتہ اللہ علیہ]](1706-1762)<ref>{{Cite journal|last=العروسي فرحات|first=عبدالوهاب|date=2025-06-01|title=الإمام ولي الله الدهلوي (1114هـ - 1176هـ) ومنهجه في الدعوة والإصلاح دراسة تحليلية- Imam Shah Waliullah Dehlawi (1114 AH - 1176 AH) and His Approach to Da'wah and Reform: An Analytical Study|url=https://doi.org/10.21608/bfsa.2025.442837|journal=الفرائد في البحوث الإسلامية والعربية|volume=48|issue=1|pages=2147–2212|doi=10.21608/bfsa.2025.442837|issn=2805-2609}}</ref>
محمُود حسن دیوبندی رحمتہ اللہ علیہ (1851-1920)<ref>{{Cite journal|last=Hartung|first=Jan-Peter|date=2016-09-03|title=The Praiseworthiness of Divine Beauty – The ‘Shaykh al-Hind’ Maḥmūd al-Ḥasan, social justice, and Deobandiyyat|url=https://doi.org/10.1080/19472498.2016.1223719|journal=South Asian History and Culture|volume=7|issue=4|pages=346–369|doi=10.1080/19472498.2016.1223719|issn=1947-2498}}</ref>
سید نُرصی رحمتہ اللہ علیہ (1898-1960)<ref>{{Cite journal|last=Rippin|first=Andrew|last2=Bernheimer|first2=Teresa|date=2018-09-04|title=Muslims|url=https://doi.org/10.4324/9781315414775|doi=10.4324/9781315414775}}</ref>
[[مُحَمَّد اِقبال|علامہ اقبال]] رحمتہ اللہ علیہ (1877-1938)<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Sevea|first=Iqbal Singh|title=The political philosophy of Muhammad Iqbal: Islam and nationalism in late colonial India|date=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-00886-1|location=New York}}</ref>
عبد الرحمان الاصعدی رحمتہ اللہ علیہ(1889-1957)<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Van Mitchell|date=1974-09|title=History of West Africa, Vol. 2: Ajayi, J. F. A., and Michael Crowder, eds.: New York: Columbia University Press, 764 pp., Publication Date: May 31, 1974|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03612759.1974.9946605|journal=History: Reviews of New Books|language=en|volume=2|issue=10|pages=251–251|doi=10.1080/03612759.1974.9946605|issn=0361-2759}}</ref>
b0ks1a0iquurmk6c7pohxk04nmoyo04
نٲدؠہَل
0
24459
140664
118122
2026-06-10T13:56:28Z
آیات محراج
11062
[[نٲدؠ ہَل]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[نٲدؠہَل]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
118122
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=#cddeff}}
نٲدؠ ہَل چھُ اَکھ گام یس ہِنٛدستٲنؠ مرکزی زیر انتظام علاقہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] کس شمالس مَنٛز واقعہٕ چھ۔ یہِ چھُ [[بَنٛڈٕ پوٗر]] شہرٕ پؠٹھٕ صرف 4 کلومیٹر دوٗر، تہٕ [[سِریٖنَگَر]] پؠٹھٕ 51 کلومیٹر دوٗر۔ یہِ چھ [[بنٛڈٕ پوٗر ضِلہٕ]] سارِوٕے کھۄتہٕ بوٚڑ گام۔ اَتھ انٛد پٔکہٕ چھ واریاہ لۄکٹ گام۔ یہِ چھ اَکھ خوشحال تہٕ جدید گام یمیچ آبٲدی 5167 چھ (2011 چہ سرکٲری مردم شماری مطٲبق) ۔<ref>"[https://books.google.com/books?id=QDYhj5IQJrsC Jammu, Kashmir, Ladakh: Ringside Views]," Onkar Kachru and Shyam Kaul, Atlantic Publishers, 1998, ISBN 9788185495514</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=cb7UAAAAMAAJ District Census Handbook, Jammu & Kashmir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512072405/https://books.google.com/books?id=cb7UAAAAMAAJ |date=12 मई 2016 }}," M۔ H۔ Kamili, Superintendent of Census Operations, Jammu and Kashmir, Government of India</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=YSqOAAAAMAAJ Restoration of Panchayats in Jammu and Kashmir]," Joya Roy (Editor), Institute of Social Sciences, New Delhi, India, 1999</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=xc6GAwAAQBAJ Land Reforms in India: Computerisation of Land Records]," Wajahat Habibullah and Manoj Ahuja (Editors), SAGE Publications, India, 2005, ISBN 9788132103493</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:بَنٛڈٕپوٗر ضِلہٕ]]
capbtnfjdcv6w3y9oln8c92isgsidwp
140666
140664
2026-06-10T13:56:48Z
آیات محراج
11062
/* */
140666
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=#cddeff}}
نٲدؠہَل چھُ اَکھ گام یس ہِنٛدستٲنؠ مرکزی زیر انتظام علاقہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] کس شمالس مَنٛز واقعہٕ چھ۔ یہِ چھُ [[بَنٛڈٕ پوٗر]] شہرٕ پؠٹھٕ صرف 4 کلومیٹر دوٗر، تہٕ [[سِریٖنَگَر]] پؠٹھٕ 51 کلومیٹر دوٗر۔ یہِ چھ [[بنٛڈٕ پوٗر ضِلہٕ]] سارِوٕے کھۄتہٕ بوٚڑ گام۔ اَتھ انٛد پٔکہٕ چھ واریاہ لۄکٹ گام۔ یہِ چھ اَکھ خوشحال تہٕ جدید گام یمیچ آبٲدی 5167 چھ (2011 چہ سرکٲری مردم شماری مطٲبق) ۔<ref>"[https://books.google.com/books?id=QDYhj5IQJrsC Jammu, Kashmir, Ladakh: Ringside Views]," Onkar Kachru and Shyam Kaul, Atlantic Publishers, 1998, ISBN 9788185495514</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=cb7UAAAAMAAJ District Census Handbook, Jammu & Kashmir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512072405/https://books.google.com/books?id=cb7UAAAAMAAJ |date=12 मई 2016 }}," M۔ H۔ Kamili, Superintendent of Census Operations, Jammu and Kashmir, Government of India</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=YSqOAAAAMAAJ Restoration of Panchayats in Jammu and Kashmir]," Joya Roy (Editor), Institute of Social Sciences, New Delhi, India, 1999</ref><ref>"[https://books.google.com/books?id=xc6GAwAAQBAJ Land Reforms in India: Computerisation of Land Records]," Wajahat Habibullah and Manoj Ahuja (Editors), SAGE Publications, India, 2005, ISBN 9788132103493</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:بَنٛڈٕپوٗر ضِلہٕ]]
6rtdzntfcu2b6s7rwjoiai2ih317fpm
مِصری ہایروگلیفٕس
0
25999
140669
125954
2026-06-10T14:10:17Z
آیات محراج
11062
[[مِصری ہائروگلیفٕس]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[مِصری ہایروگلیفٕس]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
125954
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=mistyrose}}
'''قدیٖم مِصری ہائروگلیفٕس''' (/{{IPAc-en|ˈ|h|aɪ|r|oʊ|ˌ|ɡ|l|ɪ|f|s}}/{{respell|HY|roh|glifs}} [[قدیٖم مِصر|قدیٖم مِصرس]] مَنٛز [[مِصری زَبان]] لؠکھنہٕ خٲطرٕ اِستِمال گژھن وول [[لِکھٲرؠ نِظام]] اوس۔{{refn|{{Citation |last=Jones |first=Daniel |author-link=Daniel Jones (phonetician) |title=English Pronouncing Dictionary |editor-first=Peter |editor-last=Roach |editor2-first=James |editor2-last=Hartmann |editor3-first=Jane |editor3-last=Setter |publisher=Cambridge University Press |orig-year=1917 |year=2003 |isbn=978-3-12-539683-8}}}}{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|hieroglyph}}}} ہائروگلیفس چھ نظریٲتی لاگگرافک سلیبک تہٕ [[أچھَر]] عناصر یکجا کران، یَتھ مَنٛز 1,000 کھۄتہٕ زیٛادٕ الگ الگ أچھَر چھِ۔<ref>{{Cite book|last=El Daly|first=Okasha|title=Egyptology: The Missing Millennium 'Ancient Egypt in Medieval Arabic Writings'|publisher=ULC Press (UK)|year=2005|isbn=1-84472-063-2|pages=139-140|language=English}}</ref>
==تَوٲریٖخ==
[[File:Ägyptisches Museum Berlin 057.jpg|thumb|upright=0.8|(کرٛالہٕ بانس پؠٹھ نقٲشی 3200 BC)]]
ہائروگلیفٕس آسہِ مِصرٕچ پرُن لؠکھُن برٛونٛہہ کَلاکٲری رؠوایاتو سٟتؠ پھۄلیمٕتؠ۔ مثالہٕ پٲٹھؠ، 4000 BC (مسیح برٛونٛہہ) پیٹھہٕ چھِ گرزین میژِ ہِنٛدؠن بانن پؠٹھ نِشانہٕ ہائروگلیفِک لِکھارِ سٟتؠ ہِشؠر تھاوان دٔلیٖل دِنہٕ آمٕژ۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
rb957kkkm52w04p4tet5xbjttcckpce
140671
140669
2026-06-10T14:10:41Z
آیات محراج
11062
/* */
140671
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=mistyrose}}
'''قدیٖم مِصری ہایروگلیفٕس''' (/{{IPAc-en|ˈ|h|aɪ|r|oʊ|ˌ|ɡ|l|ɪ|f|s}}/{{respell|HY|roh|glifs}} [[قدیٖم مِصر|قدیٖم مِصرس]] مَنٛز [[مِصری زَبان]] لؠکھنہٕ خٲطرٕ اِستِمال گژھن وول [[لِکھٲرؠ نِظام]] اوس۔{{refn|{{Citation |last=Jones |first=Daniel |author-link=Daniel Jones (phonetician) |title=English Pronouncing Dictionary |editor-first=Peter |editor-last=Roach |editor2-first=James |editor2-last=Hartmann |editor3-first=Jane |editor3-last=Setter |publisher=Cambridge University Press |orig-year=1917 |year=2003 |isbn=978-3-12-539683-8}}}}{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|hieroglyph}}}} ہائروگلیفس چھ نظریٲتی لاگگرافک سلیبک تہٕ [[أچھَر]] عناصر یکجا کران، یَتھ مَنٛز 1,000 کھۄتہٕ زیٛادٕ الگ الگ أچھَر چھِ۔<ref>{{Cite book|last=El Daly|first=Okasha|title=Egyptology: The Missing Millennium 'Ancient Egypt in Medieval Arabic Writings'|publisher=ULC Press (UK)|year=2005|isbn=1-84472-063-2|pages=139-140|language=English}}</ref>
==تَوٲریٖخ==
[[File:Ägyptisches Museum Berlin 057.jpg|thumb|upright=0.8|(کرٛالہٕ بانس پؠٹھ نقٲشی 3200 BC)]]
ہائروگلیفٕس آسہِ مِصرٕچ پرُن لؠکھُن برٛونٛہہ کَلاکٲری رؠوایاتو سٟتؠ پھۄلیمٕتؠ۔ مثالہٕ پٲٹھؠ، 4000 BC (مسیح برٛونٛہہ) پیٹھہٕ چھِ گرزین میژِ ہِنٛدؠن بانن پؠٹھ نِشانہٕ ہائروگلیفِک لِکھارِ سٟتؠ ہِشؠر تھاوان دٔلیٖل دِنہٕ آمٕژ۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
ehg876npxiol0ybry3puwo4keujvx9a
140717
140671
2026-06-10T18:00:59Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140717
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ|bgcolor=mistyrose}}
'''قدیٖم مِصری ہایروگلیفٕس''' (/{{IPAc-en|ˈ|h|aɪ|r|oʊ|ˌ|ɡ|l|ɪ|f|s}}/{{respell|HY|roh|glifs}} [[قدیٖم مِصر|قدیٖم مِصرس]] مَنٛز [[مِصری زَبان]] لؠکھنہٕ خٲطرٕ اِستِمال گژھن وول [[لِکھٲرؠ نِظام]] اوس۔{{refn|{{Citation |last=Jones |first=Daniel |author-link=Daniel Jones (phonetician) |title=English Pronouncing Dictionary |editor-first=Peter |editor-last=Roach |editor2-first=James |editor2-last=Hartmann |editor3-first=Jane |editor3-last=Setter |publisher=Cambridge University Press |orig-year=1917 |year=2003 |isbn=978-3-12-539683-8}}}}{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|hieroglyph}}}} ہایروگلیفس چھ نظریٲتی لاگگرافک سلیبک تہٕ [[أچھَر]] عناصر یکجا کران، یَتھ مَنٛز 1,000 کھۄتہٕ زیٛادٕ الگ الگ أچھَر چھِ۔<ref>{{Cite book|last=El Daly|first=Okasha|title=Egyptology: The Missing Millennium 'Ancient Egypt in Medieval Arabic Writings'|publisher=ULC Press (UK)|year=2005|isbn=1-84472-063-2|pages=139-140|language=English}}</ref>
==تَوٲریٖخ==
[[File:Ägyptisches Museum Berlin 057.jpg|thumb|upright=0.8|(کرٛالہٕ بانس پؠٹھ نقٲشی 3200 BC)]]
ہایروگلیفٕس آسہِ مِصرٕچ پرُن لؠکھُن برٛونٛہہ کَلاکٲری رؠوایاتو سٟتؠ پھۄلیمٕتؠ۔ مثالہٕ پٲٹھؠ، 4000 BC (مسیح برٛونٛہہ) پیٹھہٕ چھِ گرزین میژِ ہِنٛدؠن بانن پؠٹھ نِشانہٕ ہایروگلیفِک لِکھارِ سٟتؠ ہِشؠر تھاوان دٔلیٖل دِنہٕ آمٕژ۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:لِکھٲرؠ نِظام]]
dxuk8j8derfsipr2e8ylegirpv59pac
مصری ہائروگلیفس
0
26000
140732
123979
2026-06-10T18:25:56Z
EmausBot
1793
Fixing double redirect from [[مِصری ہائروگلیفٕس]] to [[مِصری ہایروگلیفٕس]]
140732
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[مِصری ہایروگلیفٕس]]
g3tr6rj6v0zulilg7u8f3r9atkh3t73
مِصری ہائروگلیفس
0
26001
140733
123980
2026-06-10T18:26:07Z
EmausBot
1793
Fixing double redirect from [[مِصری ہائروگلیفٕس]] to [[مِصری ہایروگلیفٕس]]
140733
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[مِصری ہایروگلیفٕس]]
g3tr6rj6v0zulilg7u8f3r9atkh3t73
مہراج دیٖن وَڈوٗ
0
26483
140663
126198
2026-06-10T13:38:37Z
آیات محراج
11062
/* */
140663
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = LightSteelBlue
}}
'''مہراج دیٖن وَڈوٗ''' (پیدٲیش 12 فَرؤری 1984) چھُ اَکھ کٲشُر مینیجر تہٕ سٲبقہٕ پیشور [[فٹ بال|فٹ بالر]]<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Maitra|first=Sayantan|date=7 January 2017|title=Jammu and Kashmir: How the CRPF helped two Indian footballers play in Spain!|url=https://www.ibtimes.co.in/jammu-kashmir-how-crpf-helped-two-indian-footballers-play-spain-711374|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812142407/https://www.ibtimes.co.in/jammu-kashmir-how-crpf-helped-two-indian-footballers-play-spain-711374|archive-date=12 August 2022|access-date=29 June 2021|website=ibtimes.co.in}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Wadoo to take Charge|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-i-league-2022-23-mohammedan-sc-part-ways-head-coach-kibu-vicuna-sign-mehrajuddin-wadoo|website=khelnow.com}}</ref>
وڈوٗہن کٕر فُٹ بال پلیئرس ویلفیئر ایسوسی ایشن (ایف پی اے اے) آف انڈیا ہک صدٕر تہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Noronha|first=Anselm|date=3 July 2011|title=India: FPWA President Mehrajuddin Wadoo Holds a Football Awareness Camp in Srinagar|url=http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2011/07/03/2557864/india-fpwa-president-mehrajuddin-wadoo-holds-a-football|archive-url=https://web.archive.org/web/20110705012841/http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2011/07/03/2557864/india-fpwa-president-mehrajuddin-wadoo-holds-a-football|archive-date=5 July 2011|access-date=14 July 2011|publisher=Goal}}</ref>
==کلب پیٚشہٕ==
===اِبتدٲیی کیریئر===
تٔمؠ کٔر پنٕنؠ ابتدٲیی سکوٗلٕچ تٲلیٖم معین پبلک سکوٗل، سَریہِ بَل، اِقرا مسجد مَنٛز دٔہمہِ جمٲژ تام تہٕ پتہٕ کٔرٕن سری پرتاپ ہائی سکوٗل، سرینگرَس مَنٛز دٲخل۔ تٔمؠ کٔر بی اے دۆیم ؤری [[امر سنٛگھ کالیٚج|امر سِنٛگھ کالیج]]، وزیر باغ پؠٹھٕ۔ تٔمؠ کٔر کم وٲنٛسہِ پؠٹھٕے فٹ بال گِنٛدُن شروٗع تہٕ ییٚلہِ سُہ 8 وُہُر گوٚو، تٔمِس کٔر أمؠ سٕنٛدِ مٲلؠ محمد سلطان واڈو سٕنٛدِ دٔسؠ حوصلہٕ افزٲیی، یٔمؠ کرکٹ بدلہٕ فٹ بال بناونہٕ خٲطرٕ سنتوش ٹرافی مَنٛز جموں و کشمیرٕچ نُمٲینٛدگی کٔرمٕژ۔
میٚہراجَن کٔر 1996 مَنٛز اِقبال سپورٹس کلبَس مَنٛز شٲمِل۔ سُہ اوس جموں و کشمیر کِس انڈر 21 ٹیمُک رُکُن تہٕ اَمہِ کِس نٔتیٖجَس مَنٛز آو قومی سطحَس پؠٹھ توجہ دِنہٕ۔
===سینئر کیریئر===
مہراج الدینَن کٔر شُروٗعات بطور سٹرائیکر مگر پتہٕ گوٚو أکِس محافظَس مَنٛز تبدیٖل، تہٕ ہؠکَن آسٲنی سان دِفٲعی مِڈ فیلڈر پوزیشنہِ پٲٹھؠ گِنٛدِتھ۔ أمؠ گوٚو اقبال سپورٹس پؠٹھٕ شروعات تہٕ پتہٕ گوٚو جموں و کشمیر پولیسَس مَنٛز تہٕ پتہٕ گوٚو پیشہٕ ورانہٕ پٲٹھؠ ایچ اے ایل، آئی ٹی آئی، سپورٹنگ گوا، موہن باگان، مشرقی بنگالَس سٟتؠ لیگ سطحس پؠٹھ ۔ وُنکینَس چھُ سُہ جموں و کشمیر سپورٹس کونسلَس سٟتؠ وابسطہٕ، جموں و کشمیرٕک نوجوان فٹ بال شوقیٖنَن تربیت دِوان۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:کٲشِرؠ کھِلٲڑؠ]]
8kqtfxb94klhd188ivw5c67oavh1s8n
140719
140663
2026-06-10T18:01:09Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140719
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = LightSteelBlue
}}
'''مہراج دیٖن وَڈوٗ''' (پیدٲیش 12 فَرؤری 1984) چھُ اَکھ کٲشُر مینیجر تہٕ سٲبقہٕ پیشور [[فٹ بال|فٹ بالر]]<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Maitra|first=Sayantan|date=7 January 2017|title=Jammu and Kashmir: How the CRPF helped two Indian footballers play in Spain!|url=https://www.ibtimes.co.in/jammu-kashmir-how-crpf-helped-two-indian-footballers-play-spain-711374|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812142407/https://www.ibtimes.co.in/jammu-kashmir-how-crpf-helped-two-indian-footballers-play-spain-711374|archive-date=12 August 2022|access-date=29 June 2021|website=ibtimes.co.in}}</ref><ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Wadoo to take Charge|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-i-league-2022-23-mohammedan-sc-part-ways-head-coach-kibu-vicuna-sign-mehrajuddin-wadoo|website=khelnow.com}}</ref>
وڈوٗہن کٕر فُٹ بال پلییَرس ویلفییَر ایسوسی ایشن (ایف پی اے اے) آف انڈیا ہک صدٕر تہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Noronha|first=Anselm|date=3 July 2011|title=India: FPWA President Mehrajuddin Wadoo Holds a Football Awareness Camp in Srinagar|url=http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2011/07/03/2557864/india-fpwa-president-mehrajuddin-wadoo-holds-a-football|archive-url=https://web.archive.org/web/20110705012841/http://www.goal.com/en-india/news/136/india/2011/07/03/2557864/india-fpwa-president-mehrajuddin-wadoo-holds-a-football|archive-date=5 July 2011|access-date=14 July 2011|publisher=Goal}}</ref>
==کلب پیٚشہٕ==
===اِبتدٲیی کیرییَر===
تٔمؠ کٔر پنٕنؠ ابتدٲیی سکوٗلٕچ تٲلیٖم معین پبلک سکوٗل، سَریہِ بَل، اِقرا مسجد مَنٛز دٔہمہِ جمٲژ تام تہٕ پتہٕ کٔرٕن سری پرتاپ ہایی سکوٗل، سرینگرَس مَنٛز دٲخل۔ تٔمؠ کٔر بی اے دۆیم ؤری [[امر سنٛگھ کالیٚج|امر سِنٛگھ کالیج]]، وزیر باغ پؠٹھٕ۔ تٔمؠ کٔر کم وٲنٛسہِ پؠٹھٕے فٹ بال گِنٛدُن شروٗع تہٕ ییٚلہِ سُہ 8 وُہُر گوٚو، تٔمِس کٔر أمؠ سٕنٛدِ مٲلؠ محمد سلطان واڈو سٕنٛدِ دٔسؠ حوصلہٕ افزٲیی، یٔمؠ کرکٹ بدلہٕ فٹ بال بناونہٕ خٲطرٕ سنتوش ٹرافی مَنٛز جموں و کشمیرٕچ نُمٲینٛدگی کٔرمٕژ۔
میٚہراجَن کٔر 1996 مَنٛز اِقبال سپورٹس کلبَس مَنٛز شٲمِل۔ سُہ اوس جموں و کشمیر کِس انڈر 21 ٹیمُک رُکُن تہٕ اَمہِ کِس نٔتیٖجَس مَنٛز آو قومی سطحَس پؠٹھ توجہ دِنہٕ۔
===سینیر کیرییَر===
مہراج الدینَن کٔر شُروٗعات بطور سٹرایکر مگر پتہٕ گوٚو أکِس محافظَس مَنٛز تبدیٖل، تہٕ ہؠکَن آسٲنی سان دِفٲعی مِڈ فیلڈر پوزیشنہِ پٲٹھؠ گِنٛدِتھ۔ أمؠ گوٚو اقبال سپورٹس پؠٹھٕ شروعات تہٕ پتہٕ گوٚو جموں و کشمیر پولیسَس مَنٛز تہٕ پتہٕ گوٚو پیشہٕ ورانہٕ پٲٹھؠ ایچ اے ایل، آیی ٹی آیی، سپورٹنگ گوا، موہن باگان، مشرقی بنگالَس سٟتؠ لیگ سطحس پؠٹھ ۔ وُنکینَس چھُ سُہ جموں و کشمیر سپورٹس کونسلَس سٟتؠ وابسطہٕ، جموں و کشمیرٕک نوجوان فٹ بال شوقیٖنَن تربیت دِوان۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:کٲشِرؠ کھِلٲڑؠ]]
55ut1zlxdvfx7nj1g005t8aiwtovp0i
فرما:مولوٗماتھ/doc
10
26506
140657
140335
2026-06-10T12:15:10Z
آیات محراج
11062
140657
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{Documentation subpage}}</noinclude>
== Usage ==
{| class="wikitable"
! پیرامیٹرز دیٚتھ !! تَفصیٖل
|-
! bgcolor
| اگر تُہہِ ڈیٹا باکسُک ہیڈرُک رنٛگ بدلُن چھُ، تہٕ یَتھ مَنٛز رنگُک ناو یا رَنٛگ کوڈ اَنٛگریٖزؠ پٲٹھؠ لیٚکھِو۔ (بۄنِم چارٹ وُچھِو)
|-
! آیٹم (Item)
| اگر موجوٗد صفہٕ خٲطرٕ بیٚیہِ وِکی ڈیٹا اَیٹم اِستِمال کرُن چھُ، تیٚلہِ لیٚکھِو تیٚمیُک Qid اَیٹم۔
|-
! کھٔٹِتھ (Hidden Properties)
| یِم وِکی ڈیٹا پراپرٹی تُہہِ چھُپاوٕنؠ چھِ، تِمَن ہُنٛد کوڈ یا ناو اَنٛگریٖزؠ یا کٲشِرؠ مَنٛز لیٚکھِو۔
|-
! صِرِف کٲشُر (Only Kashmiri)
| اگر صِرِف کٲشُر لیبل یَژھان چھُ، تیٚلہِ لیٚکھِو <code>آ</code>۔
|-
! لوگو (Logo)
| اگر وِکی ڈیٹا بَجٲے خۄد لوگو اِستِمال کرُن چھِ، تیٚلہِ لیٚکھِو فایلُک ناو۔
|-
! لوگو_تَفصیٖل (logo_caption)
| لوگو خٲطرٕ کیپشن۔
|-
! تَصویٖر (Image)
| اگر وِکی ڈیٹا بَجٲے خۄد تَصویٖر اِستِمال کرُن چھِ، تیٚلہِ لیٚکھِو فایلُک ناو۔
|-
! تَصویٖر_تَفصیٖل (Image_caption)
| تَصویٖر خٲطرٕ کیپشن۔
|-
! titletextcolor
| Header text بَدلاونہٕ لیٚکھِو رنگُک ناو یا کوڈ۔
|-
! Custom header
| تۄہہِ ہؠکِیٛو خۄد مۄختٲری سآن گۄڈنیُک ہیڈر بَنٲوِتھ (label1/data1 برٛونٛہہ)
|-
! Custom header 2
| تۄہہِ ہؠکِیٛو خۄد مۄختٲری سآن دۄیِم ہیڈر بَنٲوِتھ (label6/data6 برٛونٛہہ)
|-
! label1–10 / data1–10
| یِم اِستِمال کٔرِو اگر تُہہِ پانہٕ نٔوؠ قطار بَناوٕنؠ چھِ (Custom rows)۔
|-
! module1–10 / module
| یِم اِستِمال کٔرِو اگر تُہہِ کونٛہہ تہٕ ذیلی ماڈیول یا اِنفوباکس اِتھ مَنٛز embed کرُن چھِ۔
|}
=== رَنٛگَن ہُنٛد چارٹ (Color Chart) ===
تُہؠ ہیٚکِو یِم رَنٛگ اِستِمال کٔرِتھ۔ ییٚلہِ وِجول اِڈیٹَر (VisualEditor) اِستِمال کٔرِو، تیٚلہِ ژٲرِو '''ویلیو (Value)'''۔
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:95%;"
! رَنٛگ (Look) !! ویلیو (Value to Select) !! عام ناو / شیڈ (Alias/Shade)
|-
| style="background:NavajoWhite;" |
| NavajoWhite
| Soft Orange / Peach
|-
| style="background:#CCCCFF;" |
| #CCCCFF
| Periwinkle / Light Lavender
|-
| style="background:#cdeeff;" |
| #cdeeff
| Ice Blue / Very Light Blue
|-
| style="background:#007BA7;" |
| #007BA7
| Cerulean / Deep Blue
|-
| style="background:Gold;" |
| Gold
| Yellow / Golden
|-
| style="background:PaleGreen;" |
| PaleGreen
| Soft Green
|-
| style="background:Khaki;" |
| Khaki
| Light Brown / Mud
|-
| style="background:Lavender;" |
| Lavender
| Light Purple
|-
| style="background:LightGray;" |
| LightGray
| Silver / Grey
|-
| style="background:LightSteelBlue;" |
| LightSteelBlue
| Metallic Blue
|-
| style="background:#decd87;" |
| #decd87
| Sand / Dark Beige
|-
| style="background:Pink;" |
| Pink
| Light Red / Rose
|}
<templatedata>
{
"params": {
"bgcolor": {
"label": "Background Color",
"description": "اگر تُہہِ ڈیٹا باکسُک ہیڈرُک رنٛگ بدلُن چھُ، تہٕ یَتھ مَنٛز رنگُک ناو یا رَنٛگ کوڈ اَنٛگریٖزؠ پٲٹھؠ لیٚکھِو۔",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"#cdff",
"#cdeeff",
"#007BA7",
"#FFD700",
"#e7dcc3",
"Gold",
"PaleGreen",
"Khaki",
"NavajoWhite",
"Lavender",
"LightGray",
"#CCCCFF",
"#8A4437",
"LightSteelBlue",
"#decd87",
"#2E5B88",
"Pink"
]
},
"اَیٹم": {
"aliases": [
"item"
],
"label": "آئٹم (Item)",
"description": "اگر موجوٗد صفہٕ خٲطرٕ بیٚیہِ وِکی ڈیٹا آئٹم اِستِمال کرُن چھُ، تیٚلہِ لیٚکھِو تیٚمیُک Qid آئٹم۔",
"type": "line"
},
"کھٔٹِتھ": {
"label": "کھٔٹِتھ (Hidden Properties)",
"description": "یِم وِکی ڈیٹا پراپرٹی تُہہِ چھُپاوٕنؠ چھِ، تِمَن ہُنٛد کوڈ یا ناو اَنٛگریٖزؠ یا کٲشِرؠ مَنٛز لیٚکھِو۔",
"type": "string"
},
"صِرِف کٲشُر": {
"label": "صِرِف کٲشُر (Only Kashmiri)",
"description": "اگر صِرِف کٲشُر لیبل یَژھان چھُ، تیٚلہِ لیٚکھِو آ۔",
"type": "boolean"
},
"لوگو": {
"aliases": [
"logo"
],
"label": "لوگو (logo)",
"description": "اگر وِکی ڈیٹا بَجاے خۄد لوگو اِستِمال کرُن چھِ، تیٚلہِ لیٚکھِو فایلُک ناو۔",
"type": "wiki-file-name"
},
"تَصویٖر": {
"aliases": [
"image"
],
"label": "تَصویٖر (Image)",
"description": "اگر وِکی ڈیٹا بَجاے خۄد تَصویٖر اِستِمال کرُن چھِ، تیٚلہِ لیٚکھِو فایلُک ناو۔",
"type": "wiki-file-name"
},
"لوگو_تَفصیٖل": {
"aliases": [
"logo_caption"
],
"label": "لوگو تَفصیٖل (Logo Caption)",
"description": "لوگو خٲطرٕ تَفصیٖل یا وَضاحَت۔",
"type": "string"
},
"تَصویٖر_تَفصیٖل": {
"aliases": [
"caption"
],
"label": "تَصویٖر تَفصیٖل (Image Caption)",
"description": "تَصویٖرِ خٲطرٕ تَفصیٖل یا وَضاحَت۔",
"type": "string"
},
"titletextcolor": {
"label": "Title Text Color",
"description": "Header text بَدلاونہٕ خٲطرٕ اِستِمال کٔرِو",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"Black",
"White",
"Blue",
"Red",
"Gold"
]
},
"customheader": {
"label": "Custom Header",
"description": "پانَے خۄد مۄختٲری سآن گۄڈنیُک ہؠڈر بَنٲوِتھ (label1/data1 برٛونٛہہ)",
"type": "line",
"suggested": false
},
"label1": { "label": "Label 1", "type": "line" },
"data1": { "label": "Data 1", "type": "content" },
"module1": { "label": "Module 1", "type": "content" },
"label2": { "label": "Label 2", "type": "line" },
"data2": { "label": "Data 2", "type": "content" },
"module2": { "label": "Module 2", "type": "content" },
"label3": { "label": "Label 3", "type": "line" },
"data3": { "label": "Data 3", "type": "content" },
"module3": { "label": "Module 3", "type": "content" },
"label4": { "label": "Label 4", "type": "line" },
"data4": { "label": "Data 4", "type": "content" },
"module4": { "label": "Module 4", "type": "content" },
"label5": { "label": "Label 5", "type": "line" },
"data5": { "label": "Data 5", "type": "content" },
"module5": { "label": "Module 5", "type": "content" },
"customheader2": {
"label": "Custom Header 2",
"description": "پانَے خۄد مۄختٲری سآن دۄیِم ہؠڈر بَنٲوِتھ (label6/data6 برٛونٛہہ)",
"type": "line",
"suggested": false
},
"label6": { "label": "Label 6", "type": "line" },
"data6": { "label": "Data 6", "type": "content" },
"module6": { "label": "Module 6", "type": "content" },
"label7": { "label": "Label 7", "type": "line" },
"data7": { "label": "Data 7", "type": "content" },
"module7": { "label": "Module 7", "type": "content" },
"label8": { "label": "Label 8", "type": "line" },
"data8": { "label": "Data 8", "type": "content" },
"module8": { "label": "Module 8", "type": "content" },
"label9": { "label": "Label 9", "type": "line" },
"data9": { "label": "Data 9", "type": "content" },
"module9": { "label": "Module 9", "type": "content" },
"label10": { "label": "Label 10", "type": "line" },
"data10": { "label": "Data 10", "type": "content" },
"module10": { "label": "Module 10", "type": "content" },
"module": { "label": "Module (Standalone)", "type": "content" }
},
"description": "Infobox parameters for VisualEditor",
"format": "block"
}
</templatedata>
5r6nu1klqrqp0ia39q8ttsg1se8seuz
قدیٖم مِصر
0
26772
140672
127779
2026-06-10T14:11:45Z
آیات محراج
11062
/* ثقافت */
140672
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = Khaki
}}
قدیم مصرن کٔر [[دٔریٲے نیٖل|دریائے نیلس]] سٟتؠ شمال مشرقی افریقہس مَنٛز ترقی، یمک سالانہٕ سٔہلاب زرخیز میٚژ فراہم کران تہٕ زراعتس مَدَتھ کوٛر۔
==توٲریخ==
یہٕ تہذیب پھۄلے تَقریٖبَن 3100 مسیح برٛونٛہہ مَنٛز بالٲئی تہٕ زیریں مصر کہِ اِکوَٹس سٟتؠ تہٕ روٗد ترٛےٚ ساس وٕریو کھۄتہٕ زیادٕہ عرصس تام جٲری۔
==ثقافت==
{{Hiero|''r n kmt''<br /> 'مِصری زَبان|<hiero>r:Z1 n km m t:O49</hiero>|align=right|era=egypt}}
قدیم مصر چھُ پننہٕ [[مِصری ہایروگلیفٕس|ہایروگلیفٕس لِکھٲرؠ نظام]]،<ref>{{cite book|last1=Morkot|first1=Robert|title=The Egyptians: an introduction|date=2005|publisher=Routledge|isbn=0-415-27104-5|location=New York|page=10}}</ref> مذہبی عقائد، یادگار فن تعمیر یَتھ کٔنؠ اہرام تہٕ مندر، تہٕ فن، سائنس تہٕ حکمرانی مَنٛز اہم شراکتہٕ خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:مِصر]]
09d0skgvm81x3l3fhs9z6n4xadyixth
140716
140672
2026-06-10T18:00:54Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140716
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = Khaki
}}
قدیم مصرن کٔر [[دٔریٲے نیٖل|دریائے نیلس]] سٟتؠ شمال مشرقی افریقہس مَنٛز ترقی، یمک سالانہٕ سٔہلاب زرخیز میٚژ فراہم کران تہٕ زراعتس مَدَتھ کوٛر۔
==توٲریخ==
یہٕ تہذیب پھۄلے تَقریٖبَن 3100 مسیح برٛونٛہہ مَنٛز بالٲیی تہٕ زیریں مصر کہِ اِکوَٹس سٟتؠ تہٕ روٗد ترٛےٚ ساس وٕریو کھۄتہٕ زیادٕہ عرصس تام جٲری۔
==ثقافت==
{{Hiero|''r n kmt''<br /> 'مِصری زَبان|<hiero>r:Z1 n km m t:O49</hiero>|align=right|era=egypt}}
قدیم مصر چھُ پننہٕ [[مِصری ہایروگلیفٕس|ہایروگلیفٕس لِکھٲرؠ نظام]]،<ref>{{cite book|last1=Morkot|first1=Robert|title=The Egyptians: an introduction|date=2005|publisher=Routledge|isbn=0-415-27104-5|location=New York|page=10}}</ref> مذہبی عقاید، یادگار فن تعمیر یَتھ کٔنؠ اہرام تہٕ مندر، تہٕ فن، ساینس تہٕ حکمرانی مَنٛز اہم شراکتہٕ خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:مِصر]]
r923bxhhvr3wl9sts15ib6kczbxx0zy
فرما:Hiero
10
26773
140673
127638
2026-06-10T14:12:21Z
آیات محراج
11062
/* */
140673
wikitext
text/x-wiki
{| style="font-size: 88%; border-collapse: collapse; border: 1px solid {{hiero/{{#ifexist:Template:heiro/{{{era|default}}}/bordercolour|{{{era|default}}}|default}}/bordercolour}}; margin: 0.5em 1em; text-align: center; {{#switch:{{{align}}}
| #default | left = clear: left; float: left; margin-left: 0;
| center = margin-left: auto; margin-right: auto; <!-- this probably needs to be deprecated -->
| right = clear: right; float: right; margin-right: 0;
}} {{{style|}}}"
|-
| style="padding:0.75em; background-color: var(--background-color-base); color:var( --color-base ); text-align: center" | {{trim|1={{{image|{{{2|}}}}}}}}
|-
! style="background: {{hiero/{{#ifexist:Template:hiero/{{{era|default}}}/bgcolour|{{{era|default}}}|default}}/bgcolour}}; color:black; border-bottom: 1px solid {{hiero/{{#ifexist:Template:hiero/{{{era|default}}}/bordercolour|{{{era|default}}}|default}}/bordercolour}}; padding: 0.5em" | {{{1|{{{name}}}}}}<br /> [[مِصری ہایروگلیفٕس|ہایروگلیفٕس]] مَنٛز
|-
| {{#if:{{Hiero/era|era={{{era|}}} |format=era-id}}<!-- id has text, so show --> |
{{Hiero/era |era={{{era|}}} |format=era-bgcolor}} {{!}} [[History of Egypt|Era]]: {{Hiero/era|era={{{era|}}} |BC={{#switch:{{uc:{{{BC|}}}}}|BCE=BCE|BC|#default=BC}} |AD={{#switch:{{uc:{{{AD|}}}}}|CE=CE|AD|#default=AD}} |format=era-wl}} |}}
|-
| {{#if:{{{gardiner|}}}|[[Gardiner's sign list|Gardiner]]: {{{gardiner|}}}}}
|-
| {{#if:{{{unicode|}}}|Unicode: U+{{uc:{{#invoke:String|replace|source={{{unicode|}}}| pattern=^[Uu]%+ *([A-Fa-f%d]+)| replace=%1| plain=false}}}}}}
|-
|}<!--
--><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
lwzf0wrb8cofv58ujofurtgq19ilazc
رُکُن:Nadeemulhaqmir-bot/log/2026/6
2
30298
140728
140594
2026-06-10T18:01:57Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ اَز دۄہُک لاگ مَحفوٗظ کَران.
140728
wikitext
text/x-wiki
==1-6-2026==
==== [[کلاڈ (زَبانہِ ہُنٛد ماڈَل)]] - ([[Special:Diff/139788|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
==== [[ہنٹر ڈوہان]] - ([[Special:Diff/139789|فَرَق]]) ====
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مایکروسافٹ]] - ([[Special:Diff/139790|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[سایب بن خلاد]] - ([[Special:Diff/139791|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ==زٲتی زِندگی== </nowiki><b> -> </b><nowiki>== ذٲتی زِندگی ==</nowiki>
# <nowiki> {{Stub}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{نامُکَمَل مَضموٗن}}</nowiki>
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[ساے]] - ([[Special:Diff/139792|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[ساینا نہوال]] - ([[Special:Diff/139793|فَرَق]]) ====
# <nowiki> کَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھَ</nowiki>
# <nowiki> جِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>جہِ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[سایٹوسین]] - ([[Special:Diff/139794|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مایرہ]] - ([[Special:Diff/139795|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مایکل چی]] - ([[Special:Diff/139796|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مایک ٹایسن]] - ([[Special:Diff/139797|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ل. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ل۔</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]] - ([[Special:Diff/139798|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[تلچھَٹ حوض]] - ([[Special:Diff/139799|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki>
# <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> لٕہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>لہٕ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[جِبرٲییٖل]] - ([[Special:Diff/139800|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> انسان </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسان</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۅ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۄ</nowiki>
# <nowiki> ہٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہٕنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ُ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ُ۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[اوریگَن سٹیٹ کیپیٹَل]] - ([[Special:Diff/139801|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[لویی پاسچر]] - ([[Special:Diff/139802|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ابتدائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِبتدٲیی</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ستمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَتَمبَر</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییَ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[ریبیز]] - ([[Special:Diff/139803|فَرَق]]) ====
# <nowiki> انسان </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسان</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> تقریبا </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہک</nowiki>
# <nowiki> علاج </nowiki><b> -> </b><nowiki>ییٚلاج</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[ابن قطیبہ]] - ([[Special:Diff/139804|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شاعری </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲیری</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہٕنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==2-6-2026==
==== [[اِسلٲمی فَلسفہٕ]] - ([[Special:Diff/139900|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> تِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہِ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہس</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ب. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ب۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[حسن الجبرتی]] - ([[Special:Diff/139901|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> شائع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شایَع</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> بٕہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>بہٕ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[حسن العطار]] - ([[Special:Diff/139902|فَرَق]]) ====
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> گۄڈنیُٛک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[اسرار خودی]] - ([[Special:Diff/139903|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> کرنہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کَرنہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
==== [[ایالت مِصر]] - ([[Special:Diff/139904|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> جنگ </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنٛگ</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/139905|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ر. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ر۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اَنکاسٹر واقعہ]] - ([[Special:Diff/139906|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اِستعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سیاستدان </nowiki><b> -> </b><nowiki>سِیاسَتھ دان</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> {{Stub}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{نامُکَمَل مَضموٗن}}</nowiki>
==== [[آیرلینٛڈ]] - ([[Special:Diff/139907|فَرَق]]) ====
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> ھ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ھ۔</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[شُمٲلی آیرلینٛڈ]] - ([[Special:Diff/139908|فَرَق]]) ====
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[آیرِش زَبان]] - ([[Special:Diff/139909|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئین </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئین</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[مایکل مَلارکی]] - ([[Special:Diff/139910|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[جِبرٲییٖل]] - ([[Special:Diff/139911|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[لویی پاسچر]] - ([[Special:Diff/139912|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[مَسجدِ نبوی]] - ([[Special:Diff/139913|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ۓ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۓ</nowiki>
==3-6-2026==
==== [[اینٛڈی سیٚرکِس]] - ([[Special:Diff/140027|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> فلم </nowiki><b> -> </b><nowiki>فِلِم</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئیل </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئیل</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[لٔقوٕ]] - ([[Special:Diff/140028|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki>
==== [[لِیٛدٕر دٔرؠیاو]] - ([[Special:Diff/140029|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki>
==== [[سِنٛد دٔرؠیاو]] - ([[Special:Diff/140030|فَرَق]]) ====
# <nowiki> معاون </nowiki><b> -> </b><nowiki>سہارٕ</nowiki>
==== [[شِکاگو]] - ([[Special:Diff/140031|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہَس</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
==== [[لولاپالوزا]] - ([[Special:Diff/140032|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[ہُما میرافشار]] - ([[Special:Diff/140033|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتہِ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتہِ</nowiki>
# <nowiki> شاعر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲیِر</nowiki>
# <nowiki> شاعری </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲیری</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[صُحابن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/140034|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
==== [[موبایل سیکورٹی]] - ([[Special:Diff/140035|فَرَق]]) ====
# <nowiki> خطر </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَطرٕ</nowiki>
# <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[مُحمد سٕنٛدؠ اولاد]] - ([[Special:Diff/140036|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> مِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>مہِ</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[محمد دۆیِم]] - ([[Special:Diff/140037|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> جنوب </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗب</nowiki>
# <nowiki> جنگس </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنٛگس</nowiki>
# <nowiki> حکوٗمت </nowiki><b> -> </b><nowiki>حوٚکوٗمَتھ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہٕک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہٕک</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ستمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَتَمبَر</nowiki>
# <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> گھرس </nowiki><b> -> </b><nowiki>گرس</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مارچ </nowiki><b> -> </b><nowiki>مارٕچ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اسلامیا کالج ساینس تہِ کامرس، سِریٖنَگَر]] - ([[Special:Diff/140038|فَرَق]]) ====
# <nowiki> یٕہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہٕ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> کِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کہِ</nowiki>
# <nowiki> ۭ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٟ</nowiki>
==== [[اِسلٲمی فَلسفہٕ]] - ([[Special:Diff/140039|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
==== [[ایالت مِصر]] - ([[Special:Diff/140040|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/140041|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ۔. </nowiki><b> -> </b><nowiki>۔۔</nowiki>
==4-6-2026==
==== [[ستلج]] - ([[Special:Diff/140131|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
==== [[جوٗن 4]] - ([[Special:Diff/140132|فَرَق]]) ====
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ی. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی۔</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[محمد عبد الباری]] - ([[Special:Diff/140133|فَرَق]]) ====
# <nowiki> پیدائش </nowiki><b> -> </b><nowiki>پٲدٲیِش</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ع. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ع۔</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
==== [[ٹموتھی ونٹر]] - ([[Special:Diff/140134|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> امہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَمہِ</nowiki>
# <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> سٲتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سٕند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛد</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کٔرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> کرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[ہیپاٹایٹس B]] - ([[Special:Diff/140135|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ابتدائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِبتدٲیی</nowiki>
# <nowiki> تقریبا </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> ژِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ژھِ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[ساؤتھمپٹن]] - ([[Special:Diff/140136|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki>
# <nowiki> جنوب </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗب</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
==== [[ہیٚنری نوواک سُنٛد قَتٕل]] - ([[Special:Diff/140137|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[محمد بن عبد الوہاب]] - ([[Special:Diff/140138|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[شووَم چیٹرجی]] - ([[Special:Diff/140139|فَرَق]]) ====
# <nowiki> بھارتی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> حاصل </nowiki><b> -> </b><nowiki>حٲصِل</nowiki>
# <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki>
# <nowiki> شامل </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲمِل</nowiki>
# <nowiki> ضلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[میرابایی]] - ([[Special:Diff/140140|فَرَق]]) ====
# <nowiki> چَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھَ</nowiki>
==== [[عِنایَت خان]] - ([[Special:Diff/140141|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki>
# <nowiki> جنگس </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنٛگس</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> شائع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شایَع</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہندوستٲنی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/140142|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ۔. </nowiki><b> -> </b><nowiki>۔۔</nowiki>
==5-6-2026==
==== [[بابا شُکُر الدیٖن ولی]] - ([[Special:Diff/140224|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> پیدائش </nowiki><b> -> </b><nowiki>پٲدٲیِش</nowiki>
# <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیا</nowiki>
# <nowiki> سٍتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[کٲشُر وِکیٖپیٖڈیا]] - ([[Special:Diff/140225|فَرَق]]) ====
# <nowiki> گۄڈنیُٛک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki>
# <nowiki> ت. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ت۔</nowiki>
==== [[زٔڈؠبَل]] - ([[Special:Diff/140226|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ضلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
==== [[پامپر]] - ([[Special:Diff/140228|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> و. </nowiki><b> -> </b><nowiki>و۔</nowiki>
==== [[ہاوڑہ ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140229|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہک</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
==== [[بِلال فِلِپس]] - ([[Special:Diff/140230|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> ٹیلی ویژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٹیلی وِجَن</nowiki>
# <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[محمد بن عبد الوہاب]] - ([[Special:Diff/140231|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==6-6-2026==
==== [[فریدالدین عطار]] - ([[Special:Diff/140294|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> بییہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>بیٚیہِ</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> کٔرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> کھوتہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
==== [[جامع مسجد (ہانٛگ کانٛگ)]] - ([[Special:Diff/140295|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> جنوب </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗب</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[رتن ٹاٹا]] - ([[Special:Diff/140296|فَرَق]]) ====
# <nowiki> انسان </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسان</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> سنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
==== [[پامپر اسمبلی حلقہٕ]] - ([[Special:Diff/140297|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
==== [[زین الدیٖن ولی]] - ([[Special:Diff/140298|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سٲتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> متاثر </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُتٲثِر</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==7-6-2026==
==== [[اسلامس منٛز توبہٕ]] - ([[Special:Diff/140387|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140388|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> حأصل </nowiki><b> -> </b><nowiki>حٲصِل</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> تَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تھَ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مسجد ابو حجاج]] - ([[Special:Diff/140389|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہک</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> گوڑنک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki>
# <nowiki> موسیقی </nowiki><b> -> </b><nowiki>موٗسیٖقی</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ر. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ر۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[مسجد عبدل رحمان]] - ([[Special:Diff/140390|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> امہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَمہِ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> == حوالہ == </nowiki><b> -> </b><nowiki>== حَوالہٕ ==</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سماجی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَمٲجی</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[پل ای کشتی مسجد]] - ([[Special:Diff/140391|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> امہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَمہِ</nowiki>
# <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki>
# <nowiki> == حوالہ == </nowiki><b> -> </b><nowiki>== حَوالہٕ ==</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> کٔرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[ذکر]] - ([[Special:Diff/140392|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چھے </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھےٚ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> حأصل </nowiki><b> -> </b><nowiki>حٲصِل</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سٕند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛد</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> کرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> کِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٘ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٚ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[کیمنڈ ٹاؤن]] - ([[Special:Diff/140393|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
==== [[ایٚنتھونی ہیٚڈ]] - ([[Special:Diff/140394|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> ٹیلی ویژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٹیلی وِجَن</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[ہِنٛدُستٲنؠ ریلوے]] - ([[Special:Diff/140395|فَرَق]]) ====
# <nowiki> امہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَمہِ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> حکوٗمت </nowiki><b> -> </b><nowiki>حوٚکوٗمَتھ</nowiki>
# <nowiki> دُنیاہُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہُک</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki>
# <nowiki> میل </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖل</nowiki>
# <nowiki> ہندوستٲنی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[جۆم تَوی ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140396|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[جۆم-وَرمُل لٲن]] - ([[Special:Diff/140397|فَرَق]]) ====
# <nowiki> دُنیاہُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہُک</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[چایی وان سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140398|فَرَق]]) ====
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[چایی وان]] - ([[Special:Diff/140399|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[چایی وان مسجد]] - ([[Special:Diff/140400|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> جنوب </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗب</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ۓ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۓ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==8-6-2026==
==== [[علی شاہ بُخاری]] - ([[Special:Diff/140491|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> پیدائش </nowiki><b> -> </b><nowiki>پٲدٲیِش</nowiki>
# <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> تعلیٖم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki>
# <nowiki> ڈویژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ڈِویجَن</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> مارچ </nowiki><b> -> </b><nowiki>مارٕچ</nowiki>
# <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> لِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>لہِ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[زٔج]] - ([[Special:Diff/140492|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> م. </nowiki><b> -> </b><nowiki>م۔</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[اِسلام ہِندوستانس مَنٛز]] - ([[Special:Diff/140493|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہندوستٲنی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> و. </nowiki><b> -> </b><nowiki>و۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[جامع مسجد ترٕٛہ گام]] - ([[Special:Diff/140494|فَرَق]]) ====
# <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki>
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> تِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہِ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> صحیح </nowiki><b> -> </b><nowiki>صٔحیٖح</nowiki>
# <nowiki> گوڑنک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> مقامی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُقٲمی</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[جامع مَشیٖد، سوپُر]] - ([[Special:Diff/140495|فَرَق]]) ====
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> ۓ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۓ</nowiki>
==== [[اُمِ حرم]] - ([[Special:Diff/140496|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> تِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہِ</nowiki>
# <nowiki> == حوالہٕ == </nowiki><b> -> </b><nowiki>== حَوالہٕ ==</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ژُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ژھُ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> چِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چہِ</nowiki>
==== [[نُسیبہ بنت کعب]] - ([[Special:Diff/140497|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چھے </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھےٚ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اسماء بنت یزیٖد]] - ([[Special:Diff/140498|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki>
# <nowiki> چھے </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھےٚ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
==== [[اَبوٗ تُراب]] - ([[Special:Diff/140499|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> صحیح </nowiki><b> -> </b><nowiki>صٔحیٖح</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[اسلامس منٛز توبہٕ]] - ([[Special:Diff/140500|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
==== [[ہند رجب سُنٛد قتل]] - ([[Special:Diff/140501|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> ئیل </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئیل</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[زنانہِ ہند اعتقاد: گرچ مضبوط بنیاد]] - ([[Special:Diff/140502|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چھے </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھےٚ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہن </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہن</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سٍتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> صحیح </nowiki><b> -> </b><nowiki>صٔحیٖح</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> استاد </nowiki><b> -> </b><nowiki>وۄستاد</nowiki>
# <nowiki> ۅ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۄ</nowiki>
# <nowiki> ہٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہٕنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> قہُ </nowiki><b> -> </b><nowiki>قُہ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[ذکر]] - ([[Special:Diff/140503|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[چایی وان]] - ([[Special:Diff/140504|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==9-6-2026==
==== [[قایِد آباد]] - ([[Special:Diff/140579|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
==== [[جُنٛگ أن ووٗ]] - ([[Special:Diff/140580|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی]] - ([[Special:Diff/140581|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> ==حوالہٕ== </nowiki><b> -> </b><nowiki>== حَوالہٕ ==</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> و. </nowiki><b> -> </b><nowiki>و۔</nowiki>
==== [[سِریٖنَگَر]] - ([[Special:Diff/140582|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki>
==== [[ابوٗ بکر البغدادی]] - ([[Special:Diff/140583|فَرَق]]) ====
# <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki>
# <nowiki> جنگن </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنٛگن</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> قتل </nowiki><b> -> </b><nowiki>قَتٕل</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> استاد </nowiki><b> -> </b><nowiki>وۄستاد</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> م. </nowiki><b> -> </b><nowiki>م۔</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئے </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئے</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[2026 مِنٛڈاناؤ بُنیُل]] - ([[Special:Diff/140584|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> میل </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖل</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[ساحل گپتا]] - ([[Special:Diff/140585|فَرَق]]) ====
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> == حوالہٕ == </nowiki><b> -> </b><nowiki>== حَوالہٕ ==</nowiki>
# <nowiki> سماجی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَمٲجی</nowiki>
# <nowiki> شامل </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲمِل</nowiki>
# <nowiki> صحیح </nowiki><b> -> </b><nowiki>صٔحیٖح</nowiki>
# <nowiki> ضروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضۆروٗری</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مجموعی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُنی</nowiki>
# <nowiki> ہندوستانی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140586|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ،. </nowiki><b> -> </b><nowiki>،۔</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> لٕہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>لہٕ</nowiki>
==== [[سراقہ ِبن مالِک]] - ([[Special:Diff/140587|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[غُلام اَحمَد فاضل کشمیری]] - ([[Special:Diff/140588|فَرَق]]) ====
# <nowiki> شاعری </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲیری</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> ل. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ل۔</nowiki>
==== [[پرَٛیوٗزَن واد]] - ([[Special:Diff/140589|فَرَق]]) ====
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
==== [[جامع مسجد ترٕٛہ گام]] - ([[Special:Diff/140590|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[اُمِ حرم]] - ([[Special:Diff/140591|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[نُسیبہ بنت کعب]] - ([[Special:Diff/140592|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==== [[اَبوٗ تُراب]] - ([[Special:Diff/140593|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
==10-6-2026==
==== [[کِم سے رون]] - ([[Special:Diff/140708|فَرَق]]) ====
# <nowiki> فلم </nowiki><b> -> </b><nowiki>فِلِم</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[راجہٕ بیگم]] - ([[Special:Diff/140709|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕندؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛدؠ</nowiki>
# <nowiki> گھرَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>گرَس</nowiki>
# <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> ئین </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئین</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[گوہرشاد مسجد]] - ([[Special:Diff/140710|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہِ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> ضروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضۆروٗری</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئیس </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئیس</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[اِمام رضا مزار]] - ([[Special:Diff/140711|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> تِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہِ</nowiki>
# <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki>
# <nowiki> دنیاہُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠیاہُک</nowiki>
# <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مسلمان </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُسلمان</nowiki>
# <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یِہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki>
==== [[امام علی رضا]] - ([[Special:Diff/140712|فَرَق]]) ====
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
==== [[عمر الفاروق مسجد]] - ([[Special:Diff/140713|فَرَق]]) ====
# <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
==== [[مسجد ابو حجاج]] - ([[Special:Diff/140714|فَرَق]]) ====
# <nowiki> {{Databox}} </nowiki><b> -> </b><nowiki>{{مولوٗماتھ}}</nowiki>
==== [[امام نووی]] - ([[Special:Diff/140715|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> بییہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>بیٚیہِ</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> سنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> سُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُنٛد</nowiki>
# <nowiki> صحیح </nowiki><b> -> </b><nowiki>صٔحیٖح</nowiki>
# <nowiki> کانہہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کانٛہہ</nowiki>
# <nowiki> کرتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کٔرِتھ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
==== [[قدیٖم مِصر]] - ([[Special:Diff/140716|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[مِصری ہایروگلیفٕس]] - ([[Special:Diff/140717|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[سِکَندَرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/140718|فَرَق]]) ====
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki>
# <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] - ([[Special:Diff/140719|فَرَق]]) ====
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
# <nowiki> ئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئی</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[گوٗگٕل میٖٹ]] - ([[Special:Diff/140720|فَرَق]]) ====
# <nowiki> ژ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ژ۔</nowiki>
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[سٹیسی کِنٛگ]] - ([[Special:Diff/140721|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki>
# <nowiki> ٹیلی ویژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٹیلی وِجَن</nowiki>
# <nowiki> جنوری </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنؤری</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> یئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یئ</nowiki>
==== [[العقیدہ الحمویہ]] - ([[Special:Diff/140722|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تنقید </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَنقیٖد</nowiki>
# <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki>
# <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki>
# <nowiki> شامل </nowiki><b> -> </b><nowiki>شٲمِل</nowiki>
# <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> تِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تھِ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اِبن تیمیہ]] - ([[Special:Diff/140723|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki>
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki>
# <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki>
# <nowiki> تنقید </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَنقیٖد</nowiki>
# <nowiki> جنوری </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنؤری</nowiki>
# <nowiki> جنگس </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنٛگس</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki>
# <nowiki> سٍتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
# <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> مخالف </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُخٲلِف</nowiki>
# <nowiki> ہٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہٕنٛز</nowiki>
# <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki>
# <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki>
# <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki>
# <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
# <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki>
==== [[اَرمان ژَروکؠیان]] - ([[Special:Diff/140724|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
# <nowiki> جنوری </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنؤری</nowiki>
# <nowiki> مئی </nowiki><b> -> </b><nowiki>مٔی</nowiki>
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> ئ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ئ</nowiki>
==== [[الیکسِس ژِپراس]] - ([[Special:Diff/140725|فَرَق]]) ====
# <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki>
# <nowiki> د. </nowiki><b> -> </b><nowiki>د۔</nowiki>
==== [[جارجِس ژَمپوراکِس]] - ([[Special:Diff/140726|فَرَق]]) ====
# <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki>
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140727|فَرَق]]) ====
# <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki>
edzwl6mwz9sgdi3om2eavqe6cgum1qy
اِستیگَفار
0
30421
140727
140586
2026-06-10T18:01:49Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140727
wikitext
text/x-wiki
{{دَے|phrases}}
اِستیگَفار (عربی: استغفار، : istigfar) چٗھ [[اِسلام|اسلامس]] مَنٛز دَیہِ سٟنٛز معٲفی ہنٛز درخواست۔ یہٕ چھ عام طور پٲٹھؠ یمہِ آیہِ ونٔنہٕ یوان زِ "بہٕ چھس دَیہِ سنٛدِ معافیُک طلبگار " (عربی: استغفر اللہ، یا "بہٕ چھس خدا، پننس رب سنٛدٕ معافیچ تلاش کران، تہٕ اَتھ کن چھُس رجوع کران (توبس مَنٛز) " (عربی، استغفر اللہ ربی واتوب الیہ،۔<ref name="auto">{{ویب حَوالہٕ|title=How to Repent in Islam - Islam Question & Answer|url=https://islamqa.info/|website=Islam-QA}}</ref>
یہِ چھُ اسلامس مَنٛز عبادتُک اَکھ اہم حصہٕ سمجھنہٕ یوان۔<ref name="auto">{{ویب حَوالہٕ|title=How to Repent in Islam - Islam Question & Answer|url=https://islamqa.info/|website=Islam-QA}}</ref>
== معنیٰ ==
استیگَفار (عربی: استغفر) چھ خدایس نِش پنٕنین گۄنہن، خٲمیٖین تہٕ غلطین ہنٛز معافی حٲصِل کرنُک عمل۔ یہِ چھ اسلامس مَنٛز اَکھ بنیٲدی تصور، یتھَ مَنٛز توبہ، عٲجزی تہٕ خۄداے سنٛد رحم خٲطرٕ زور چھ دنہٕ آمت-صرف خدایس نش براہ راست معافی حٲصِل کرن بغأرؠ شراکت دارن۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=July 28, 2012|title=What are the benefits of istighfar? How does one make istighfar?|url=https://islamqa.org/hanafi/askimam/6264/what-are-the-benefits-of-istighfar-how-does-one-make-istighfar/}}</ref><ref name="auto">{{ویب حَوالہٕ|title=How to Repent in Islam - Islam Question & Answer|url=https://islamqa.info/|website=Islam-QA}}</ref>
''استغفر اللہ'' سُنٛد لفظی ترجمہٕ چھ "بہٕ چھس خدایس مَنٛز معافی یژھان منگُن"۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=June 8, 2025|title=أستغفر الله|url=https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=%D8%A3%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&oldid=85072978|via=Wiktionary}}</ref>
== حوالہٕ جات ==
[[زٲژ:اِسلام]]
== قُرآنس مَنٛز ==
اِستیگَفار، تہٕ اَتھ سٟتؠ جُڈِتھ تعلق تھاوان وألؠ کینٛہہ باقی الفاظ یتھہٕ کٔنؠ [[غفار]] ،[[الغفور]] ،[[غافِر]] چھ [[قُرآن|قرآنس]] مَنٛز ستھ تھو کھۄتہٕ زیٛادٕ لٹہِ لبنہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Forgiveness and Repentance in Islam|url=https://www.islamicity.org/11211/forgiveness-and-repentance-in-islam/|access-date=12 March 2018|website=IslamiCity|language=en}}</ref>
oo6ykvdutlr7hdmmt7gcqxhe7kps5os
مسجد ابو حجاج
0
30422
140680
140389
2026-06-10T14:32:39Z
511KeV
8268
/* */ Databox
140680
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''ابو حجاج [[مشیٖد|مسجدٕ]]''' (عربی: مسجد أبو الحجج بل اقرض) چھ [[مِصر|مصر]] لکسور گورنریٹ کس لکسورس مَنٛز اَکھ مسجد۔ مسجدس مَنٛز چھ شیخ یوسف ابو حجاج سنٛد مقبرہٕ، ییٚمؠ سٕنٛد ناو پیٚٹھ مسجدک ناو چھ تھاونہٕ آمت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2020-03-09|script-title=ar:خطأ - بوابة الشروق|url=https://www.shorouknews.com/404.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20200309143459/https://www.shorouknews.com/404.aspx|archive-date=2020-03-09|access-date=2023-11-17|language=ar}}</ref> مسجد چھ لکسر ٹیمپل کس ڈھانچس مَنٛز ضم آمت کرنہٕ، یس [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] عبادت گاہ مرکز چھ، یمہٕ سٟتؠ یہٕ دُنؠیاہک سارِوٕے کھۄتہٕ پریون مسلسل اِستِمال گژھن وألن مندرن مَنٛز چھ اَکھ، یس 14 مہٕ صدی قبل مسیح مَنٛز فرعون امینہوٹپ III کس دورک چھ۔<ref name="Fletcher">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Fletcher|first=Joann|url=https://books.google.com/books?id=q1JSJcXy2fwC&pg=PT27|title=The Search For Nefertiti|date=2013|publisher=[[Hachette (publisher)|Hachette]]|isbn=9781444780543|page=27|access-date=21 August 2019}}</ref>
== تٲریخہ ==
ییہِ مسجد ٲسک مصرس مَنٛز ایوبی دورس مَنٛز، خاص طور پٲنٹھ الصالح نجم الدین ایوب کس دورس مَنٛز تعٲمیر کورمُت۔ یہِ اوس لکسر مندر کمپلیکسس اندر اکس مسمار کرنہٕ آمت باسیلیکا کس جایٔہٕ پؠٹھ تعٲمیر کورمُت۔<ref name="isac.uchicago.edu">{{ویب حَوالہٕ|title=The Mosque of Abu'l Haggag at Luxor Temple|url=https://isac.uchicago.edu/research/publications/le/mosque-abul-haggag-luxor-temple|access-date=2023-11-17|website=Institute for the Study of Ancient Cultures|publisher=[[University of Chicago]]}}</ref>
2009 ہس مَنٛز، آیہٕ مسجدچ بحٲلی ہنٛز کوششہٕ کرنہٕ۔ اَتھ لٔگ زٕ ؤری سپریم کونسل آف نوادرات کس نگرٲنی مَنٛز تہٕ لاگت ٲس E£7 ملین۔ نیس فن تعمیرس مَنٛز اوس نمازک چوک توسیع کرُن، گنبد مضبوط کرُن، تہِ چھت تبدیل کرُن شٲمل، جون 2007 مَنٛز مسجدس نار لگنہٕ پتہٕ، تہٕ اَتھ بحالی دوران۔ تعمیرس دوران، کالم تہٕ لنٹلز آیٔیہٕ فرعونن [[رَمیٚسِس دۆیِم|رمسیس II]] کس زمانس مَنٛز قدیم مصری تحریرن پؠٹھ۔<ref name="web.archive.org">{{ویب حَوالہٕ|date=2007-09-26|script-title=ar:إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد|url=http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-date=2007-11-28|access-date=2023-11-17|website=moheet.com|language=ar}}</ref>
== آرکیٹیکچر ==
[[فَیِل:Flickr_-_saaleha_-_Minaret.Masjid_Abu_Haggag.jpg|right|thumb|158x158px|مسجد ہند زٕ مینارٹس چھ اکھ۔]]
مسجدِ مَنٛز چھِ زٕ مینار یِم میٚژِ سیرِ سٟتؠ بنیمٕتؠ چھِ۔ مینار چھِ موجودٕ مسجدک قدیم ترین حصن مَنٛز شٲمل۔ پرٛٲنِس چھِ ترےٚ منزل۔ گۄڈنُیٛک چھُ چَکور، دیم تہٕ تریم چھِ سلنڈریکل، تہٕ ہیرمس حصس مَنٛز چھِ دٲرن تہٕ سوراخن ہنٛد اَکھ سلسلہٕ، یَتھ مَنٛز چَکور بنیادس لکڑٕ کالمن سٟتؠ تقویت چھِ دنہٕ آمژ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|script-title=ar:عذرا، لم يتم العثور على الصفحة المطلوبة|url=http://www.alkhaleej.ae/portal/31bc827a-6ac8-4e57-a28d-4a05d13e9d77.aspx|access-date=August 25, 2024|website=www.alkhaleej.ae|language=ar}}</ref>
ییوسف ابو الحجاج سُنٛد مقبرہ چھ مسجد کس گنبدس تل واقع۔ امہٕ مقبرک چیمبرچ چھت چھِ بے قاعدٕ طول و عرض کس بنیادس پؠٹھ مشتمل، یُس گنبدچ گول شکلہٕ تام واتنس تام وسان چھُ۔۔<ref name="web.archive.org">{{ویب حَوالہٕ|date=2007-09-26|script-title=ar:إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد|url=http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-date=2007-11-28|access-date=2023-11-17|website=moheet.com|language=ar}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8 <bdi lang="ar">إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد</bdi>]. ''moheet.com'' (in Arabic). September 26, 2007. Archived from [http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8 the original] on November 28, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 uses Arabic-language script (ar)]]
[[Category:CS1 Arabic-language sources (ar)]]</ref>
== ماولد جشن ==
[[فَیِل:Maulid_Abu_el_Haggag_I_in_Luxor,_Egypt.jpg|right|thumb|[[عیدے میٖلاد|ماولڈ]] جشنس دوران کٔرۍ ناو مسجدس انٛدۍ پٔکھۍ پریڈ۔]]
یوسف ابو الحگاگ سنٛد سالانہٕ زینہٕ دوہ، یا [[عیدے میٖلاد|ماولڈ]] چھ مسجد مَنٛز مناونہٕ یوان۔ یہِ جشن چھ رمضان ہند 15 دوہ برونٹھ ختم گژھان تہٕ چھ بھڑس تعدادس مَنٛز زایرین متوجہ کران۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Mahallati|first=Amar|date=2017-05-01|title=Abu Haggag Mosque – The Mosque in the Heart of Luxor Temple|url=https://www.egypttoursplus.com/abu-haggag-mosque/|access-date=2023-11-17|website=Egypt Tours Plus|language=en}}</ref><ref name="ARCE">{{ویب حَوالہٕ|title=Luxor Temple Abu'l Hajjaj Mosque Documentation|url=https://arce.org/project/luxor-temple-abul-hajjaj-mosque-documentation/|access-date=2024-01-07|website=American Research Center in Egypt|language=en}}</ref> اَتھ تہوارس دوران چھ ناون ہنٛد اَکھ جلوس مندرس انٛدؠ پٔکؠ پکناوان، عام طور پٲٹھؠ چھ الہگاگ سنٛد اولاد ننہٕ یوان۔ یم ناو چھ الحگاگ سند مصرک سفرٕچ علامت۔<ref name="ARCE" /> لکسورٕکؠ بسکیٖن چھ رنگارنگ پلو لاگان تہٕ ترٛؠن دۄہن باپتھ چھ مولڈ تہوارس مَنٛز شرکت کران۔ تیوہار چہ سرگرمین مَنٛز چھ اکثر گٲڑن ہنٛز دوڑ، صوفی موٗسیٖقی ہنٛز پیشکش، ڈنڈک لڑٲیہ تہٕ ناون ہنٛز سواری شٲمل۔ مسجدس اندر، الہغگ سند اولاد چھ اَکھ کونسل منعقد کران یَتھ ال-دیایم چھ ونان، مذہبی منتر بڑاوان، پیشن گویی ہنٛز تعریفیں گیون تہٕ قرآن چھ پران۔<ref name="Sufi">{{ویب حَوالہٕ|title=Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque|url=https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east|website=Arab News|language=en}}</ref>
یِم جیٚشنہٕ چھِ فرعونی رسمن سٟتؠ ہِشر تھاوان، یِم چھِ اوپیٹٕچ سختی سان یاد دلاوان۔ تقریبک منتظم احمد ابو حگاجن چھُ ونان: "مولد تقریبن مَنٛز چھ قدیم رسومات تہٕ رسم و رواج پیش یوان یم فرعونی تہوارن سٟتؠ واریہ زیٛادٕ جُڑتھ چھِ"<ref name="Sufi">{{ویب حَوالہٕ|title=Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque|url=https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east|website=Arab News|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east "Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque"]. ''Arab News''.</cite></ref> اَتھ جشنس مَنٛز چھ عادتس مطٲبق تیم لوک شرکت کران یم لکسرس مَنٛز اہم سرکٲرؠ عہدٕ چھ تھاوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Luxor residents celebrate Mawlid Sidi Aboul Haggag|url=https://egyptindependent.com/luxor-residents-celebrate-mawlid-sidi-aboul-haggag/|access-date=2024-01-07|website=Egypt Independent|language=en}}</ref>
== گیلری، نگارخانہ ==
<gallery>
فَیِل:Luxor_Egypt_temple.jpg
فَیِل:Luxor_Temple_(14075124758).jpg
فَیِل:مسجد_ابوالحجاج_وكنیسة_الملاك_و_معبد_الاقصر۔jpg
فَیِل:مسجد_ابو_الحجاج_الاقصرى_-_معبد_الاقصر۔jpg
فَیِل:LuxorTempleAbuHaggagTomb.jpg
فَیِل:LuxorAbuHaggagEast2010.jpg
فَیِل:LuxorAbuHaggagNorthSide.jpg
فَیِل:Ägypten_1999_(263)_Tempel_von_Luxor-_Moschee_des_Abu_el-Haggag_(27711010264).jpg
</gallery>
== حوالہ جات ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{حَوالہٕ}}
== بیرونی لنکس ==
{{Commons category-inline}}
[[زٲژ:Coordinates on Wikidata]]
i835k4pdhmkqvtyol7y5pbvmoubhty8
140714
140680
2026-06-10T18:00:44Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140714
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}
'''ابو حجاج [[مشیٖد|مسجدٕ]]''' (عربی: مسجد أبو الحجج بل اقرض) چھ [[مِصر|مصر]] لکسور گورنریٹ کس لکسورس مَنٛز اَکھ مسجد۔ مسجدس مَنٛز چھ شیخ یوسف ابو حجاج سنٛد مقبرہٕ، ییٚمؠ سٕنٛد ناو پیٚٹھ مسجدک ناو چھ تھاونہٕ آمت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=2020-03-09|script-title=ar:خطأ - بوابة الشروق|url=https://www.shorouknews.com/404.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20200309143459/https://www.shorouknews.com/404.aspx|archive-date=2020-03-09|access-date=2023-11-17|language=ar}}</ref> مسجد چھ لکسر ٹیمپل کس ڈھانچس مَنٛز ضم آمت کرنہٕ، یس [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] عبادت گاہ مرکز چھ، یمہٕ سٟتؠ یہٕ دُنؠیاہک سارِوٕے کھۄتہٕ پریون مسلسل اِستِمال گژھن وألن مندرن مَنٛز چھ اَکھ، یس 14 مہٕ صدی قبل مسیح مَنٛز فرعون امینہوٹپ III کس دورک چھ۔<ref name="Fletcher">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Fletcher|first=Joann|url=https://books.google.com/books?id=q1JSJcXy2fwC&pg=PT27|title=The Search For Nefertiti|date=2013|publisher=[[Hachette (publisher)|Hachette]]|isbn=9781444780543|page=27|access-date=21 August 2019}}</ref>
== تٲریخہ ==
ییہِ مسجد ٲسک مصرس مَنٛز ایوبی دورس مَنٛز، خاص طور پٲنٹھ الصالح نجم الدین ایوب کس دورس مَنٛز تعٲمیر کورمُت۔ یہِ اوس لکسر مندر کمپلیکسس اندر اکس مسمار کرنہٕ آمت باسیلیکا کس جایٔہٕ پؠٹھ تعٲمیر کورمُت۔<ref name="isac.uchicago.edu">{{ویب حَوالہٕ|title=The Mosque of Abu'l Haggag at Luxor Temple|url=https://isac.uchicago.edu/research/publications/le/mosque-abul-haggag-luxor-temple|access-date=2023-11-17|website=Institute for the Study of Ancient Cultures|publisher=[[University of Chicago]]}}</ref>
2009 ہس مَنٛز، آیہٕ مسجدچ بحٲلی ہنٛز کوششہٕ کرنہٕ۔ اَتھ لٔگ زٕ ؤری سپریم کونسل آف نوادرات کس نگرٲنی مَنٛز تہٕ لاگت ٲس E£7 ملین۔ نیس فن تعمیرس مَنٛز اوس نمازک چوک توسیع کرُن، گنبد مضبوط کرُن، تہِ چھت تبدیل کرُن شٲمل، جون 2007 مَنٛز مسجدس نار لگنہٕ پتہٕ، تہٕ اَتھ بحالی دوران۔ تعمیرس دوران، کالم تہٕ لنٹلز آیٔیہٕ فرعونن [[رَمیٚسِس دۆیِم|رمسیس II]] کس زمانس مَنٛز قدیم مصری تحریرن پؠٹھ۔<ref name="web.archive.org">{{ویب حَوالہٕ|date=2007-09-26|script-title=ar:إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد|url=http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-date=2007-11-28|access-date=2023-11-17|website=moheet.com|language=ar}}</ref>
== آرکیٹیکچر ==
[[فَیِل:Flickr_-_saaleha_-_Minaret.Masjid_Abu_Haggag.jpg|right|thumb|158x158px|مسجد ہند زٕ مینارٹس چھ اکھ۔]]
مسجدِ مَنٛز چھِ زٕ مینار یِم میٚژِ سیرِ سٟتؠ بنیمٕتؠ چھِ۔ مینار چھِ موجودٕ مسجدک قدیم ترین حصن مَنٛز شٲمل۔ پرٛٲنِس چھِ ترےٚ منزل۔ گۄڈنُیٛک چھُ چَکور، دیم تہٕ تریم چھِ سلنڈریکل، تہٕ ہیرمس حصس مَنٛز چھِ دٲرن تہٕ سوراخن ہنٛد اَکھ سلسلہٕ، یَتھ مَنٛز چَکور بنیادس لکڑٕ کالمن سٟتؠ تقویت چھِ دنہٕ آمژ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|script-title=ar:عذرا، لم يتم العثور على الصفحة المطلوبة|url=http://www.alkhaleej.ae/portal/31bc827a-6ac8-4e57-a28d-4a05d13e9d77.aspx|access-date=August 25, 2024|website=www.alkhaleej.ae|language=ar}}</ref>
ییوسف ابو الحجاج سُنٛد مقبرہ چھ مسجد کس گنبدس تل واقع۔ امہٕ مقبرک چیمبرچ چھت چھِ بے قاعدٕ طول و عرض کس بنیادس پؠٹھ مشتمل، یُس گنبدچ گول شکلہٕ تام واتنس تام وسان چھُ۔۔<ref name="web.archive.org">{{ویب حَوالہٕ|date=2007-09-26|script-title=ar:إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد|url=http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8|archive-date=2007-11-28|access-date=2023-11-17|website=moheet.com|language=ar}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-script cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20071128103215/http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8 <bdi lang="ar">إكتشاف أعمدة ونقوش معبد الأقصر داخل جدران مسجد</bdi>]. ''moheet.com'' (in Arabic). September 26, 2007. Archived from [http://www.moheet.com/show_news.aspx?nid=35229&pg=8 the original] on November 28, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2023</span>.</cite>
[[Category:CS1 uses Arabic-language script (ar)]]
[[Category:CS1 Arabic-language sources (ar)]]</ref>
== ماولد جشن ==
[[فَیِل:Maulid_Abu_el_Haggag_I_in_Luxor,_Egypt.jpg|right|thumb|[[عیدے میٖلاد|ماولڈ]] جشنس دوران کٔرۍ ناو مسجدس انٛدۍ پٔکھۍ پریڈ۔]]
یوسف ابو الحگاگ سنٛد سالانہٕ زینہٕ دوہ، یا [[عیدے میٖلاد|ماولڈ]] چھ مسجد مَنٛز مناونہٕ یوان۔ یہِ جشن چھ رمضان ہند 15 دوہ برونٹھ ختم گژھان تہٕ چھ بھڑس تعدادس مَنٛز زایرین متوجہ کران۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Mahallati|first=Amar|date=2017-05-01|title=Abu Haggag Mosque – The Mosque in the Heart of Luxor Temple|url=https://www.egypttoursplus.com/abu-haggag-mosque/|access-date=2023-11-17|website=Egypt Tours Plus|language=en}}</ref><ref name="ARCE">{{ویب حَوالہٕ|title=Luxor Temple Abu'l Hajjaj Mosque Documentation|url=https://arce.org/project/luxor-temple-abul-hajjaj-mosque-documentation/|access-date=2024-01-07|website=American Research Center in Egypt|language=en}}</ref> اَتھ تہوارس دوران چھ ناون ہنٛد اَکھ جلوس مندرس انٛدؠ پٔکؠ پکناوان، عام طور پٲٹھؠ چھ الہگاگ سنٛد اولاد ننہٕ یوان۔ یم ناو چھ الحگاگ سند مصرک سفرٕچ علامت۔<ref name="ARCE" /> لکسورٕکؠ بسکیٖن چھ رنگارنگ پلو لاگان تہٕ ترٛؠن دۄہن باپتھ چھ مولڈ تہوارس مَنٛز شرکت کران۔ تیوہار چہ سرگرمین مَنٛز چھ اکثر گٲڑن ہنٛز دوڑ، صوفی موٗسیٖقی ہنٛز پیشکش، ڈنڈک لڑٲیہ تہٕ ناون ہنٛز سواری شٲمل۔ مسجدس اندر، الہغگ سند اولاد چھ اَکھ کونسل منعقد کران یَتھ ال-دیایم چھ ونان، مذہبی منتر بڑاوان، پیشن گویی ہنٛز تعریفیں گیون تہٕ قرآن چھ پران۔<ref name="Sufi">{{ویب حَوالہٕ|title=Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque|url=https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east|website=Arab News|language=en}}</ref>
یِم جیٚشنہٕ چھِ فرعونی رسمن سٟتؠ ہِشر تھاوان، یِم چھِ اوپیٹٕچ سختی سان یاد دلاوان۔ تقریبک منتظم احمد ابو حگاجن چھُ ونان: "مولد تقریبن مَنٛز چھ قدیم رسومات تہٕ رسم و رواج پیش یوان یم فرعونی تہوارن سٟتؠ واریہ زیٛادٕ جُڑتھ چھِ"<ref name="Sufi">{{ویب حَوالہٕ|title=Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque|url=https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east|website=Arab News|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.arabnews.com/node/2266696/middle-east "Sufis celebrate birthday of Sheikh Abu El-Haggag at Luxor mosque"]. ''Arab News''.</cite></ref> اَتھ جشنس مَنٛز چھ عادتس مطٲبق تیم لوک شرکت کران یم لکسرس مَنٛز اہم سرکٲرؠ عہدٕ چھ تھاوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Luxor residents celebrate Mawlid Sidi Aboul Haggag|url=https://egyptindependent.com/luxor-residents-celebrate-mawlid-sidi-aboul-haggag/|access-date=2024-01-07|website=Egypt Independent|language=en}}</ref>
== گیلری، نگارخانہ ==
<gallery>
فَیِل:Luxor_Egypt_temple.jpg
فَیِل:Luxor_Temple_(14075124758).jpg
فَیِل:مسجد_ابوالحجاج_وكنیسة_الملاك_و_معبد_الاقصر۔jpg
فَیِل:مسجد_ابو_الحجاج_الاقصرى_-_معبد_الاقصر۔jpg
فَیِل:LuxorTempleAbuHaggagTomb.jpg
فَیِل:LuxorAbuHaggagEast2010.jpg
فَیِل:LuxorAbuHaggagNorthSide.jpg
فَیِل:Ägypten_1999_(263)_Tempel_von_Luxor-_Moschee_des_Abu_el-Haggag_(27711010264).jpg
</gallery>
== حوالہ جات ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{حَوالہٕ}}
== بیرونی لنکس ==
{{Commons category-inline}}
[[زٲژ:Coordinates on Wikidata]]
n3sm6c1947gupnfqqw17pc6h75ejnh0
کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی
0
30451
140734
140581
2026-06-11T04:10:05Z
Pazyoru
14377
/* پیٚٹھؠ نظر */
140734
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
==وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا==
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
==وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا==
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
==وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا==
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
cmd0gtqrsb3qidkokoseyu47xkj5ima
140735
140734
2026-06-11T04:10:49Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا */
140735
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
==وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا==
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
==وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا==
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
9v4sg4usj6tcpdpikdwllopdfchpr37
140736
140735
2026-06-11T04:11:09Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا */
140736
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
==وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا==
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
hfdrgr82ycub7d8v5rpjmwww93ngh46
140737
140736
2026-06-11T04:11:26Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا */
140737
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا==
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا==
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
cjbaspvknmjswdr5333rqfbdq7jx4kl
140738
140737
2026-06-11T04:11:41Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا */
140738
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
==وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا==
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
qt3wn2teijl8vlksc6jqu2s19leg8oj
140739
140738
2026-06-11T04:12:08Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا */
140739
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
72htksnpgeqj79gwop25d0bc5oa1p8d
140740
140739
2026-06-11T04:30:23Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا */
140740
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
4urmih1nihwffwalxhfe2utm96ta35a
140741
140740
2026-06-11T04:45:35Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا */
140741
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
skw9seidy2khq9nrqh8nho1c0984xr1
140742
140741
2026-06-11T04:59:54Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا */
140742
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
[[File:Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio.jpg|Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio|thumb|180 px|[[سیٖسیٖل]]، اتھ علاقس چھُ ''Csa''، یعنی تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*EF = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
9r1vlwre741uu0kodadosqlc73r9pxy
140743
140742
2026-06-11T05:01:04Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا */
140743
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
[[File:Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio.jpg|Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio|thumb|180 px|[[سیٖسیٖل]]، اتھ علاقس چھُ ''Csa''، یعنی تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*''EF'' = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
rp0w2som0n0ulw99k9583moyhpuaqyz
140744
140743
2026-06-11T05:25:23Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا */
140744
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
[[File:Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio.jpg|Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio|thumb|180 px|[[سیٖسیٖل]]، اتھ علاقس چھُ ''Csa''، یعنی تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
[[File:Лес около д. Кузайкино. Альметьевский р-н. РТ. Июль 2014 - panoramio.jpg|Лес_около_д._Кузайкино._Альметьевский_р-н._РТ._Июль_2014_-_panoramio|thumb|180px|[[کُزایکِنو]]، [[تاتارستان جۆمہوٗریَتھ]]، اتھ جایہِ چھُ Dfb، یعنی وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*''EF'' = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
ouz3u526wu5nswuwwzryzdrf404u4uj
140745
140744
2026-06-11T05:31:15Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا */
140745
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
[[File:Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio.jpg|Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio|thumb|180 px|[[سیٖسیٖل]]، اتھ علاقس چھُ ''Csa''، یعنی تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
[[File:Лес около д. Кузайкино. Альметьевский р-н. РТ. Июль 2014 - panoramio.jpg|Лес_около_д._Кузайкино._Альметьевский_р-н._РТ._Июль_2014_-_panoramio|thumb|180px|[[کُزایکِنو]]، [[تاتارستان جۆمہوٗریَتھ]]، اتھ جایہِ چھُ Dfb، یعنی وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
[[File:Polar bear sign Svalbard.jpg|Polar_bear_sign_Svalbard|thumb|180 px|[[سوالبارد]]، اتھ علاقس چھُ ''ET''، یعنی ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*''EF'' = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
s2t6qajwtzpjll7qiumzv0grzizbswq
140746
140745
2026-06-11T06:52:37Z
Pazyoru
14377
/* وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا */
140746
wikitext
text/x-wiki
'''کیٛوپن آب و ہَوٲیی وَرگہٕ-بنٛدی''' (Köppen climate classification) چھےٚ اَکھ نِظام یُس [[جَرمن]] [[مٲہِرِ نباتات]] تہٕ [[موٗسمؠ یٲتی مٲہِر]] [[ولادِمِر کیٛوپن|ولادِمِر کیٛوپنن]] بَنوو۔ یہِ بناونس مَنٛز اوس تٔمؠ سُنٛد مقصد یِتھؠ فارمُلا بَناوٕنؠ یِم موٗسِمؠ یٲتی سرحدٕ کَرٕہَن تِتھؠ پٲٹھؠ قرار یُتھ تِم رَلہٕ ہَن سبزارٕکؠن زونن۔ تٔمؠ چھٲپ پنٕنؠ گۄڈنٕچ سِکیٖم ۱۹۰۰س مَنٛز، تہٕ دۆیِم نَظر دِتھ چھٲپٕن بییٚہِ ۱۹۱۸س مَنٛز۔ ۱۹۴۰س مَنٛز پنہٕ نِس مَرنس تام روٗد سُہ پَنٕنہِ وَرگہٕ-بنٛدی پۆت نظر دِتھ سُداران۔
امہِ کِنؠ چھِ آب و ہَوا پانٛژن بڈؠن ورگن مَنٛز بٲگرِتھ، یِم اَنٛگریٖزی اچھرو کِنؠ چھِ ہاونہٕ یِوان، زن A (اے، [[ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|ٹرٛاپِکی]])، B (بی، [[ہۆکھ آب و ہَوا|ہۆکھ]])، C (سی، [[معتدل آب و ہَوا|معتدل]])، D (ڈی، [[براعظمی آب و ہَوا|براعظمی]])، تہٕ E (ای، [[قطبی آب و ہَوا|قطبی]]). ورٕگ B ورٲے چھِ سٲری ورٕگ تژرٕکِس درجہِ کِس بُنؠ یادس پؠٹھ قرار کرنہٕ یِوان، ییٚلہِ ورٕگ B آب و ہَوا ہۄچھرٕ کِنؠ چھُ پٲدٕ سپدان۔<ref>{{cite encyclopedia
|title=Köppen climate classification
|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
|url=https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification
}}</ref>
[[File:Koppen-Geiger Map v2 World 1991–2020.svg|thumb|center|upright=3|کیٛوپن- گایِگر آب و ہَوٲیی نقشہٕ ۱۹۹۱-۲۰۲۰<ref name="Beck">{{Cite journal |last1=Beck |first1=Hylke E. |last2=Zimmermann |first2=Niklaus E. |last3=McVicar |first3=Tim R. |last4=Vergopolan |first4=Noemi |last5=Berg |first5=Alexis |last6=Wood |first6=Eric F. |author-link6=Eric Franklin Wood |date=30 October 2018 |title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution |journal=Scientific Data |volume=5 |article-number=180214 |bibcode=2018NatSD...580214B |doi=10.1038/sdata.2018.214 |issn=2052-4463 |pmc=6207062 |pmid=30375988}}</ref>
{|
|- valign=top |
|
{{legend|#0000FE|[[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا|Af]]}}
{{legend|#0077FF|[[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا|Am]]}}
{{legend|#46A9FA|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|Aw]]}}
{{legend|#79BAEC|[[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا|As]]}}
| width=10 |
|
{{legend|#FE0000|[[تۆت ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWh]]}}
{{legend|#FE9695|[[تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا|BWk]]}}
{{legend|#F5A301|[[تۆت اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSh]]}}
{{legend|#FFDB63|[[تُرُن اَڈٕ-ہۆکھ آب و ہَوا|BSk]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FFFF00|[[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csa]]}}
{{legend|#C6C700|[[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csb]]}}
{{legend|#969600|[[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا|Csc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#96FF96|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cwa]]}}
{{legend|#63C764|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwb]]}}
{{legend|#329633|[[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد علاقٲیی آب و ہَوا|Cwc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#C6FF4E|[[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا|Cfa]]}}
{{legend|#66FF33|[[سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfb]]}}
{{legend|#33C701|[[تَلہٕ-قطبی سۆدٕرؠ آب و ہَوا|Cfc]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#FF00FE|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsa]]}}
{{legend|#C600C7|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dsb]]}}
{{legend|#963295|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsc]]}}
{{legend|#966495|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dsd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#ABB1FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwa]]}}
{{legend|#5A77DB|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dwb]]}}
{{legend|#4C51B5|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwc]]}}
{{legend|#320087|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dwd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#00FFFF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfa]]}}
{{legend|#38C7FF|[[اۆدُر براعظمی آب و ہَوا|Dfb]]}}
{{legend|#007E7D|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfc]]}}
{{legend|#00455E|[[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا|Dfd]]}}
| width=5 |
|
{{legend|#B2B2B2|[[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا|ET]]}}
{{legend|#686868|[[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا|EF]]}}
|}
]]
{{clear}}
==پیٚٹھؠ نظر==
{| class="wikitable plainlist" style="margin:auto;"
|+ کیٛوپن موٗسؠ می ورگہٕ-بنٛدی سِکیٖم ہاوَکھ وؠستار ٹیبل<ref name="Beck">{{Cite journal
|last=Beck
|first=Hylke E.
|year=2018
|title=Present and future Köppen-Geiger climate classification maps
|journal=Scientific Data
|volume=5
|page=180214
|doi=10.1038/sdata.2018.214
}}</ref><ref name="kottek2006">{{Cite journal
|last=Kottek
|first=Markus
|year=2006
|title=World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated
|journal=Meteorologische Zeitschrift
|volume=15
|issue=3
|pages=259–263
|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130
}}</ref><ref name="Peel">{{Cite journal
|last1=Peel
|first1=M. C.
|last2=Finlayson
|first2=B. L.
|last3=McMahon
|first3=T. A.
|name-list-style=amp
|year=2007
|title=Updated world map of the Köppen–Geiger climate classification
|url=https://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.pdf
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|bibcode=2007HESS...11.1633P
|doi=10.5194/Hess-11-1633-2007
|issn=1027-5606
|doi-access=free
}}</ref>
! scope="col" | أکیُٛم
! scope="col" | دوٚیُم
! scope="col" | ترٛیٚیُم
|-
! scope="row" | (ٹرٛاپِکی) A
|
* (روٗدٕ وَن) f
* (ؤہراتھ) m
* (سَوانا، ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (سَوانا، ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
|-
! scope="row" | (ہۆکھ) B
|
* (ہۆکھ ریگِستان) W
* (اَڈٕ-ہۆکھ اِستپی) S
|
* (تۆت) h
* (تُرُن) k
|-
! scope="row" | (معتدل) C
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
|-
! scope="row" | (براعظمی) D
|
* (ہۆکھ وَنٛدٕ) w
* (ہۄچھرٕ رۆستُے) f
* (ہۆکھ رؠتہٕ کول) s
|
* (تۆت رؠتہٕ کول) a
* (وُشُن رؠتہٕ کول) b
* (تُرُن رؠتہٕ کول) c
* (واریٛاہ تُرُن وَنٛدٕ) d
|-
! scope="row" | (قطبی) E
|
* (ٹنٛڈرٛا) T
* (یَخہٕ وُرُن) F
|
|}
===وَرٕگ A: ٹرٛاپِکی آب و ہَوا===
[[File:Iquitos amazónico.jpg|Iquitos_amazónico|thumb|180 px|[[اِکِتوس]]، اتھ شہرس چھُ ''Af'' آب و ہَوا، یعنی ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]
یتھ منٛز یِنہٕ خٲطرٕ پَزِ کُنہِ جایہِ ہُنٛد آب و ہوا یُتھ آسُن زِ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس منٛز آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَس یا امہِ ہیٛۆر.
*''Af'' (اے اؠف) = [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]]؛ درمیٲنی روٗدٕ تعداد پَزِ پرٛتھ رؠتہٕ کم کھۄتہٕ کم ۶۰ مِلی میٖٹر آسُن.
*''Am'' (اے اؠم) = [[ٹرٛاپِکی ؤہرٲژ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، مگر<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ پَزِ ژۆر آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
*''Af'' یا ''As'' (اے اؠم یا اے اؠس) = [[ٹرٛاپِکی سَوانا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتس منٛز پَزِ ۶۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم روٗدٕ تعداد آسُن، تہٕ<math display="inline">100-\left(\frac{\text{و. (mm)}}{25}\right)</math> کھۄتہٕ تہِ پَزِ کم آسُن، ییٚتؠتھ '''و.''' = ؤرؠ یُک کُل روٗدٕ تعداد.
===وَرٕگ B: ۂکھؠ تہٕ اَڈٕ-ۂکھؠ آب و ہَوا===
[[File:Karabaur.jpg|Karabaur|thumb|180 px|[[اُستیُٛرت وُڈٕر]]، [[قَرَہ قَلپَقستان]]، اتھ علاقس چھُ BWk، یعنی تُرُن ریگِستٲنؠ آب و ہَوا]]
یِم چھِ تِم آب و ہَوا یِہٕنٛز مۄکھ خوٚصوٗصیتھ واریٛاہ کم روٗدٕ تعداد چھےٚ آسان، مگر ییٚتہِ قطبی آب و ہواہن ہٕنٛدِ پٲٹھؠ واریٛاہ کم تژرُک درجہِ چھُنہٕ آسان.
روٗدٕ تعدادُک حد کڈنہٕ خٲطرٕ چھِ گۄڈٕ ؤرؠ یِکِس درمیٲنی تژرٕکِس درجس (سؠلسیٖیَسس منٛز) ۲۰ سٟتؠ گونان، تہٕ پَتہٕ چھِس جوران:
ا) ۲۸۰، اگر ۷۰٪ یا تَمہِ ژوٚر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز پیٚیہِ، یا
ب) ۱۴۰، اگر ۳۰-۷۰٪ حِصہٕ کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعدادُک پیٚیہِ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز، یا
پ) صِفر، اگر ۳۰٪ کھۄتہٕ کم حِصہٕ پیٚیہ سونٛتہٕ تہٕ رؠتہٕ کٲلؠ رؠتن منٛز
یتھ جایہِ امہِ حدُک ژھۆرُے ۵۰٪ یا تَمہِ کم پیٚیہِ، تتھ جایہِ یِیہِ BW (ہۆکھ، ریگِستٲنؠ) آب و ہَوا ماننہٕ، تہٕ ییٚتؠتھ امیُٛک ۵۰-۱۰۰٪ پیٚیہِ تَتہِ یِیہِ BS (اَڈٕ-ہۆکھ، اِستپی) آب و ہَوا ماننہٕ.
ترٛیٚیمہِ اچھرٕ سٟتؠ چھُ تژرُک درجہِ ہاونہٕ یِوان؛ h چھُ ہاوان تِم آب و ہَوا ییٚتؠتھ ؤرؠ یُک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس بروبر یا تَمہِ ہیٛۆر آسہِ، تہٕ k تِم آب و ہَوا ییٚتہِ یہِ امہِ بۄن آسہِ.
===وَرٕگ C: معتدل آب و ہَوا===
[[File:Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio.jpg|Veduta-Vallone-Caltanissetta-ritaglio|thumb|180 px|[[سیٖسیٖل]]، اتھ علاقس چھُ ''Csa''، یعنی تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) پؠٹھٕ ۱۸ درجہِ سؠلسیٖیَسس تام آسان. تِمن جاین یِم Csچہِ تہٕ Cwچہِ شرطہٕ، دۄشوے، چھےٚ پوٗرٕ کران، چھُ Cs وَرٕگ دِنہٕ یِوان اگر کُل روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد آسہِ وَنٛدَس ژۆر، تہٕ Cw اگر رؠتہٕ کالہِ آسہِ کُل روٗدٕ تعداد ژۆر. یِتھے پٲٹھؠ چھُ Dw تہٕ Dsس منٛز تہِ بیٚنؠر کَرنہٕ یِوان.
*''Cfa'' (سی اؠف اے) = [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfb'' (سی اؠف بی) = معتدل [[سۆدٕرؠ آب و ہَوا]] یا [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cfc'' (سی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Cs تہٕ Cw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Cwa'' (سی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[اۆدُر تَلہٕ-ٹرٛاپِکی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwb'' (سی ڈَبلیٛوٗ بی) = [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ معتدل سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Cwc'' (سی ڈَبلیٛوٗ سی) = تُرُن [[تَلہٕ-ٹرٛاپِکی تھۆد-علاقٲیی آب و ہَوا]]، یا ؤہرٲژ تَلہٕ-آرکٹِک سوٚدٕرؠ آب و ہَوا؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Csa'' (سی اؠس اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csb'' (سی اؠس بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Csc'' (سی اؠس سی) = [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ D: براعظمی آب و ہَوا===
[[File:Лес около д. Кузайкино. Альметьевский р-н. РТ. Июль 2014 - panoramio.jpg|Лес_около_д._Кузайкино._Альметьевский_р-н._РТ._Июль_2014_-_panoramio|thumb|180px|[[کُزایکِنو]]، [[تاتارستان جۆمہوٗریَتھ]]، اتھ جایہِ چھُ ''Dfb''، یعنی وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]
یِمَن آب و ہَوا ہن منٛز چھُ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتس درمیٲنی تژرُک درجہِ ۰ (صِفر، یا -۳ درجہِ) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ کھۄتہٕ کَم آسان، تہٕ کم کھۄتہٕ کم کُنہِ أکِس رؠتس منٛز ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر آسان.
*''Dfa'' (ڈی اؠف اے) = [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfb'' (ڈی اؠف بی) = [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfc'' (ڈی اؠف سی) = [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dfd'' (ڈی اؠف ڈی) = واریٛاہ تُرُن [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، تہٕ Ds تہٕ Dw شرطہٕ آسن نہٕ پوٗرٕ گژھان.
*''Dwa'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ اے) = ؤہرٲژ [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwb'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ بی) = ؤہرٲژ [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwc'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ سی) = ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dwd'' (ڈی ڈَبلیٛوٗ ڈی) = واریٛاہ تُرُن ؤہرٲژ [[تَلہٕ-آرکٹِک آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ وَنٛدٕ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم داہ گۆن ژۆر.
*''Dsa'' (ڈی اؠس اے) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تۆت-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ کم کھۄتہٕ کم أکِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsb'' (ڈی اؠس بی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[وُشُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ کم کھۄتہٕ کم ژۄن رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsc'' (ڈی اؠس سی) = بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر (یا -۳) درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
*''Dsd'' (ڈی اؠس ڈی) = واریٛاہ تُرُن بَحرِ روٗمی اثرٕ-ہۆت [[تُرُن-رؠتہٕ کٲلؠ براعظمی آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ تٕرنِس رؠتَس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ -۳۸ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، تہٕ سارِنٕے رؠتَن آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ ۲۲ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن، بیٚیہِ آسہِ ۱-۳ رؠتَن درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ ہیٛۆر. سارِوٕے کھۄتہٕ أدرِس وَنٛدٕ رؠتَس آسہِ روٗدٕ تہٕ شیٖنہٕ تعداد سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِ رؠتہٕ کالہِ رؠتہٕ کہِ کھۄتہٕ کم از کم ترٛےٚ گۆن ژۆر، تہٕ سارِوٕے کھۄتہٕ ۂکھِس رؠتہٕ کٲلؠ رؠتس آسہِ روٗدٕ تعداد ۴۰ مِلی میٖٹرٕ کھۄتہٕ کم.
===وَرٕگ E: قطبی یا اَلپی آب و ہَوا===
[[File:Polar bear sign Svalbard.jpg|Polar_bear_sign_Svalbard|thumb|180 px|[[سوالبارد]]، اتھ علاقس چھُ ''ET''، یعنی ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]
قطبی تہٕ اَلپی (بالہٕ) آب و ہَواہن منٛز چھُ پرٛتھ ریٚتیُٛک درمیٲنی تژرُک درجہِ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن آسان.
*''ET'' = [[ٹَنٛڈرٛا آب و ہَوا]]؛ سارِوٕے کھۄتہٕ وُشنِس رؠتس آسہِ درمیٲنی تژرُک درجہِ صِفر درجہِ پؠٹھٕ ۱۰ درجہِ سؠلسیٖیَسَس تام.
*''EF'' = [[یَخہٕ وُرنہٕ آب و ہَوا]]؛ ؤرؠ یِکؠن سارِنٕے رؠتَن آسَن درمیٲنی تژرٕکؠ درجہِ صِفر درجہِ سؠلسیٖیَسہٕ بۄن.<ref>{{cite journal
|last1=Peel
|first1=Murray C.
|last2=Finlayson
|first2=Brian L.
|last3=McMahon
|first3=Thomas A.
|title=Updated World Map of the Köppen-Geiger Climate Classification
|journal=Hydrology and Earth System Sciences
|volume=11
|issue=5
|pages=1633–1644
|year=2007
|doi=10.5194/hess-11-1633-2007
}}</ref>
== حَوالہٕ ==
hh5ar8m0h0c3dsi9rweprg7lflu2lu3
2026 مِنٛڈاناو بُنیُل
0
30457
140756
140584
2026-06-11T09:52:53Z
آیات محراج
11062
[[2026 مِنٛڈاناؤ بُنیُل]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[2026 مِنٛڈاناو بُنیُل]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140584
wikitext
text/x-wiki
{{بٕنیُل معلوٗمات ڈَبہٕ|local-date=8 جوٗن 2026|local-time=07:37:40 [[فلپاینُک معیٲری وقت|PhST]] ([[UTC+8]])|timestamp=2026-06-07 23:37:40|anss-url=us7000srb1|isc-event=|image=Collapsed building in General Santos City - DSWD.jpg|caption=بُنلہِ پتہٕ|duration=30 سیکنٛڈ|map2={{Location map many | Mindanao
| relief = yes
| label =
| lat = 5.600
| long = 125.065
| mark = Bullseye1.png
| marksize = 55
| position = bottom
| caption =
|label2 = جنرل سینٹوس
|lat2 = 6.1167
|long2 = 125.1667
|mark2 = Red pog.svg
|mark2size = 7
|position2 = left
|label3 = ڈیواؤ شہر
|lat3 = 7.0661
|long3 = 125.6094
|mark3 = Orange pog.svg
|mark3size = 7
|position3 = left
|label4 = کورونادل
|lat4 = 6.5006
|long4 = 124.8432
|mark4 = Red pog.svg
|mark4size = 7
|position4 = left
}}|magnitude={{M|w|link=y}} 7.8|depth={{cvt|55.2|km}}|type=Thrust|coordinates={{Coord|5.592|N|125.047|E|region:PH_type:event|display=inline,title}}|intensity={{PEIS|8|MMI|8}}|affected=[[مِنٛڈاناؤ]], فلپاین<br />[[شمالی سولاویسی]], اِنٛڈونیشِیا|aftershocks=1,100+<br />{{M|w|6.5}} جوٗن 8، 2026 {{small|(مضبوٗط ترین)}}|casualties=41+ موت، 488+ زخمی، 4+ لاپتا (فلپاین)<br />3 زخمی (اِنٛڈونیشِیا)|damage=₱1ارب|fault=[[کوٹاباٹو ٹرینچ]]|tsunami={{convert|1.5|m}}|landslide=Yes}}
8 جوٗن 2026 ہس مَنٛز، 07:37:40 PhST (UTC+8) آو [[فِلِپیٖن|فلپاینس]] مَنٛز [[مِنٛڈاناؤ]] کِس جۆنوٗبی ساحلس پؠٹھ Mw 7.8 بُنیُل۔ امیُک بُنیُلُک مرکز اوس کابلان پیٹھٕ 26 کلومیٹر (16 میٖل) مغرِب جنوٗب مغربس مَنٛز سارنگانی صوبہٕ کِس بٹھِس پؠٹھ۔یہِ بُنیُل آو کوٹاباٹو [[کھل|کھَلس]] سٟتؠ دباونہٕ سٟتؠ یُس اَکھ بٔڑؠ بُنیِلؠ پٲدٕ کرن وول ڈانٛچہٕ چھُ۔ جۆنوٗبی فلپاینس سٟتؠ سٟتؠ [[اِنٛڈونیشِیا]]، [[ملیشیا]]، [[پالاؤ]]، [[جاپان]]، [[تایوان]] تہٕ [[پاپوا نیو گنی]] مَنٛز آیہٕ [[سُنامی|سُنامیچ]] شؠچھہِ جٲری کرنہٕ۔ کم از کم گٔیہِ 41 نفر ہلاک، 491 باقٕی زخمی تہٕ ژور گٔیہِ لاپتہ گژھنٕچ اطلاع۔ یہِ بُنیُل اوس 1990 پتہٕ مُلکَس مَنٛز یِنہٕ وول سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ طاقتور تہٕ یہِ اوس پانٛژَن ؤرِین مَنٛز مُلکَس مَنٛز یِنہٕ والؠن سارِوٕے کھۄتہٕ تباہ کُن بُنِیِلہِ مَنٛز اَکھ ماننہٕ یِوان۔<ref name=":2">{{Cite web|date=2026-06-09|title=Outdoor hospitals, cut-off communities as Mindanao quake toll hits 41|url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/9/outdoor-hospitals-cut-off-communities-as-philippine-quake-toll-hits-41-1428|access-date=2026-06-09|website=ABS-CBN News}}</ref>
==اثر==
===فِلِپیٖن===
فِلِپینس مَنٛز:
[[File:DepEd Mahayahay Elementary School, Malita, Davao Occidental, Mindanao, Philippines - 7.8 Mw Earthquake - 8 June 2026.webm|thumb|School children ]]
[[File:Matanao National High School - Matanao, Davao del Sur, Mindanao, Philippines - 7.8 Mw Earthquake - 8 June 2026.webm|thumb|A collapsed school building in Matanao]]
[[فَیِل:2026 Mindanao earthquake landslide.jpg|thumb|A landslide that trapped four people in Sarangani]]
[[فَیِل:Collapsed building in City of General Santos - 2026.jpg|thumb|Search and rescue operations at a collapsed commerical building in General Santos]]
===اِنٛڈونیشِیا===
[[File:A House destroyed in Sangihe Island, Indonesia.jpg|thumb|A house destroyed in Sangihe Island, North Sulawesi]]
[[File:A house severely damage by earthquake in Sangihe Island, Indonesia.jpg|thumb|Collapsed roof of a house in Sangihe Island, North Sulawesi]]
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:2026 واقعات]]
bh0hicsfoy40jyw5ctne2jfp2pc06as
140758
140756
2026-06-11T09:53:43Z
آیات محراج
11062
/* */
140758
wikitext
text/x-wiki
{{بٕنیُل معلوٗمات ڈَبہٕ|local-date=8 جوٗن 2026|local-time=07:37:40 [[فلپاینُک معیٲری وقت|PhST]] ([[UTC+8]])|timestamp=2026-06-07 23:37:40|anss-url=us7000srb1|isc-event=|image=Collapsed building in General Santos City - DSWD.jpg|caption=بُنلہِ پتہٕ|duration=30 سیکنٛڈ|map2={{Location map many | Mindanao
| relief = yes
| label =
| lat = 5.600
| long = 125.065
| mark = Bullseye1.png
| marksize = 55
| position = bottom
| caption =
|label2 = جنرل سینٹوس
|lat2 = 6.1167
|long2 = 125.1667
|mark2 = Red pog.svg
|mark2size = 7
|position2 = left
|label3 = ڈیواؤ شہر
|lat3 = 7.0661
|long3 = 125.6094
|mark3 = Orange pog.svg
|mark3size = 7
|position3 = left
|label4 = کورونادل
|lat4 = 6.5006
|long4 = 124.8432
|mark4 = Red pog.svg
|mark4size = 7
|position4 = left
}}|magnitude={{M|w|link=y}} 7.8|depth={{cvt|55.2|km}}|type=Thrust|coordinates={{Coord|5.592|N|125.047|E|region:PH_type:event|display=inline,title}}|intensity={{PEIS|8|MMI|8}}|affected=[[مِنٛڈاناو]], فلپاین<br />[[شمالی سولاویسی]], اِنٛڈونیشِیا|aftershocks=1,100+<br />{{M|w|6.5}} جوٗن 8، 2026 {{small|(مضبوٗط ترین)}}|casualties=41+ موت، 488+ زخمی، 4+ لاپتا (فلپاین)<br />3 زخمی (اِنٛڈونیشِیا)|damage=₱1ارب|fault=[[کوٹاباٹو ٹرینچ]]|tsunami={{convert|1.5|m}}|landslide=Yes}}
8 جوٗن 2026 ہس مَنٛز، 07:37:40 PhST (UTC+8) آو [[فِلِپیٖن|فلپاینس]] مَنٛز [[مِنٛڈاناو]] کِس جۆنوٗبی ساحلس پؠٹھ Mw 7.8 بُنیُل۔ امیُک بُنیُلُک مرکز اوس کابلان پیٹھٕ 26 کلومیٹر (16 میٖل) مغرِب جنوٗب مغربس مَنٛز سارنگانی صوبہٕ کِس بٹھِس پؠٹھ۔یہِ بُنیُل آو کوٹاباٹو [[کھل|کھَلس]] سٟتؠ دباونہٕ سٟتؠ یُس اَکھ بٔڑؠ بُنیِلؠ پٲدٕ کرن وول ڈانٛچہٕ چھُ۔ جۆنوٗبی فلپاینس سٟتؠ سٟتؠ [[اِنٛڈونیشِیا]]، [[ملیشیا]]، [[پالاؤ]]، [[جاپان]]، [[تایوان]] تہٕ [[پاپوا نیو گنی]] مَنٛز آیہٕ [[سُنامی|سُنامیچ]] شؠچھہِ جٲری کرنہٕ۔ کم از کم گٔیہِ 41 نفر ہلاک، 491 باقٕی زخمی تہٕ ژور گٔیہِ لاپتہ گژھنٕچ اطلاع۔ یہِ بُنیُل اوس 1990 پتہٕ مُلکَس مَنٛز یِنہٕ وول سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ طاقتور تہٕ یہِ اوس پانٛژَن ؤرِین مَنٛز مُلکَس مَنٛز یِنہٕ والؠن سارِوٕے کھۄتہٕ تباہ کُن بُنِیِلہِ مَنٛز اَکھ ماننہٕ یِوان۔<ref name=":2">{{Cite web|date=2026-06-09|title=Outdoor hospitals, cut-off communities as Mindanao quake toll hits 41|url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/9/outdoor-hospitals-cut-off-communities-as-philippine-quake-toll-hits-41-1428|access-date=2026-06-09|website=ABS-CBN News}}</ref>
==اثر==
===فِلِپیٖن===
فِلِپینس مَنٛز:
[[File:DepEd Mahayahay Elementary School, Malita, Davao Occidental, Mindanao, Philippines - 7.8 Mw Earthquake - 8 June 2026.webm|thumb|School children ]]
[[File:Matanao National High School - Matanao, Davao del Sur, Mindanao, Philippines - 7.8 Mw Earthquake - 8 June 2026.webm|thumb|A collapsed school building in Matanao]]
[[فَیِل:2026 Mindanao earthquake landslide.jpg|thumb|A landslide that trapped four people in Sarangani]]
[[فَیِل:Collapsed building in City of General Santos - 2026.jpg|thumb|Search and rescue operations at a collapsed commerical building in General Santos]]
===اِنٛڈونیشِیا===
[[File:A House destroyed in Sangihe Island, Indonesia.jpg|thumb|A house destroyed in Sangihe Island, North Sulawesi]]
[[File:A house severely damage by earthquake in Sangihe Island, Indonesia.jpg|thumb|Collapsed roof of a house in Sangihe Island, North Sulawesi]]
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:2026 واقعات]]
tbui1r5bqav8hh8z1l8k0qjim9tikgx
جارجِس ژَمپوراکِس
0
30470
140726
140598
2026-06-10T18:01:44Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140726
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}
'''جارجِس ژَمپوراکِس''' (یونانی: Γιωργής Τσαμπουράκης؛ زامُت: 31 اکتوبر 1974) چھُ اَکھ یونٲنی اداکار تہٕ پروڈیوسر۔<ref>[https://www.unstage.gr/sintelestes/giorgis-tsampourakis Giorgis Tsampourakis in unstage]</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗنٲنؠ اداکار]]
a83i036uqskm3gvptnjahdiwbbx5y25
الیکسِس ژِپراس
0
30473
140725
140604
2026-06-10T18:01:39Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140725
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder/Wikidata}}
'''الیکسِس ژِپراس''' ([[یونٲنی زَبان|یونانی]]: Αλέξης Τσίπρας [aˈleksis ˈt͡sipras]؛ زامُت: 28 جُلَے 1974) چھُ اَکھ [[یونان|یوٗنٲنی]] سِیاسَت دان یُس سِیٲسی جمٲژ ELAS ہُک بٲنی تہٕ رہنُما چھُ تہٕ یِمو 2015 پیٹھٕ 2019 تام یوٗنانُک ؤزیٖر اعظم سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ چھِ۔
2026 ہس مَنٛز کٔر ژِپراسَن دٔچھُن طرفٕچ سیٲسی جماعت ایی ایٚلٕچ بنیاد۔<ref name=":2">{{Cite web|last=atsatsouli|date=2026-05-26|title=ΕΛ.Α.Σ: Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη το όνομα έκπληξη του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα|url=https://www.in.gr/2026/05/26/politics/politiki-grammateia/el-a-s-elliniki-aristeri-symparataksi-to-onoma-ekpliksi-tou-neou-kommatos-tou-aleksi-tsipra/|access-date=2026-05-26|website=in.gr|language=el}}</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:یوٗنٲنؠ ؤزیٖرِ اعظم]]
3u5ja4zdv7ivd1n8nun2xhxbhf5alxk
اَرمان ژَروکؠیان
0
30475
140724
140611
2026-06-10T18:01:34Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140724
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}
'''اَرمان نیروؠوِچ ژَروکؠیان''' {{IPA|/ɐrˈman nɐjˈrovʲɪtɕ tsɐrʊˈkʲan/}} (زامُت 11 اکتوبر 1996) چھُ اَکھ [[روٗس|روٗسی]] تہٕ [[آرمینیا|آرمینیٲیی]] پیشہٕ ور رلہٕ مارشل آرٹسٹ، سبمیشن گریپلر، تہٕ فری سٹایل پہلوان۔ سُہ چھُ الٹیمیٹ فایٹنگ چیمپین شِپ (یوٗ ایف سی) کِس لایٹ ویٹ ڈویجنَس مَنٛز مقابلہٕ کران۔ 27 جَنؤری 2026 تام، چھُ سُہ یو ایف سی لایٹ ویٹ رینکنگَس مَنٛز #2 تہٕ 12 مٔی 2026 تام چھُ سُہ یو ایف سی مردَن ہٕنٛز پاؤنڈ فار پاؤنڈ رینکنگَس مَنٛز #15۔<ref>{{Cite web|title=UFC Rankings, Division Rankings, P4P rankings, UFC Champions {{!}} UFC.com|url=https://www.ufc.com/rankings|access-date=2026-05-12|website=UFC.com}}</ref>
==حَوالہٕ==
[[زٲژ:روٗسی لوٗکھ]]
envf2hkvmsaxzm53u7en3ca4ocfhp9r
اِبن تیمیہ
0
30477
140723
140628
2026-06-10T18:01:29Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140723
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religious biography/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|religion=[[اِسلام]]|education=مدرسہ دار الحدیث السکریہ|jurisprudence=[[حنبلی]]|denomination=[[سُنی]]|module={{infobox Arabic name|embed=yes
|ism=Aḥmad
|ism-ar=أَحْمَد
|nasab=Ibn ʿAbd al-Ḥalīm ibn ʿAbd al-Salām ibn ʿAbd Allāh ibn al-Khiḍr ibn Muḥammad ibn al-Khiḍr ibn Ibrāhīm ibn ʿAlī ibn ʿAbd Allāh
|nasab-ar=ٱبْن عَبْد ٱلْحَلِيم بْن عَبْد ٱلسَّلَام بْن عَبْد ٱللَّٰه بْن ٱلْخِضْر بْن مُحَمَّد بْن ٱلْخِضْر بْن إِبْرَاهِيم بْن عَلِيّ بْن عَبْد ٱللَّٰه
|kunya=Abū al-ʿAbbās
|kunya-ar=أَبُو ٱلْعَبَّاس
|laqab=Taqī al-Dīn
|laqab-ar=تَقِيّ ٱلدِّين
|nisba=[[Banu Numayr|Al-Numayrī]] al-Ḥarrānī<ref name=":0">{{harvnb|Haque|1982|p=}}</ref>{{page needed|date=August 2023}}
|nisba-ar=ٱلنُّمَيْرِيّ ٱلْحَرَّانِيّ
}}}}
'''اِبن تیمیہ''' ({{زَبان|Ar|ٱبَن تَمِیَوَة}}؛ 22 جَنؤری 1263 - 26 سَتَمبَر 1328ء) اوس اَکھ سُنی مُسلِم عٲلِم، فقہہ، مجتحد، رِوایت پسند، قادری صوفی، قدیم سلفی عٲلِم تہٕ اَیکونوکلاسٹ۔1263 عیٖسویس مَنٛز [[حران|حرانس]] مَنٛز زامُت تہٕ منگول حملہٕ نِش ژلنہٕ پتہٕ، أمِس اوس تٔمؠ سٕنٛدِ بٕڑؠ بب تہٕ مٲلؠ [[دمشق|دمشقس]] مَنٛز اِسلٲمی فقہ کین اصوٗلن مَنٛز ہیچھناومُت۔ ابن تیمیہ سپُد پننؠن ہم عصرن تہٕ پٔتِمین صٔدین مَنٛز اَکھ متنازعہ شخصیت ثٲبت۔ شامی سلفی ماہر الہیات محمد رشید رضا، یُس ابن تیمیہ سندین کامین ہنٛد اَکھ بٔڑ جدیٖد حامیو منٛزٕ اَکھ اوس، کوٚر تم 7 مہٕ اِسلأمی صدی ہنٛد مجددی نامزد۔<ref>{{Cite book|last1=Haynes|first1=Jeffrey|title=The Routledge handbook of Religion, Politics and Ideology|last2=S. Sheikh|first2=Naveed|publisher=Routledge: Taylor & Francis Group|year=2022|isbn=978-0-367-41782-6|location=New York, USA|pages=182|chapter=Making Sense of Salafism: Theological foundations, ideological iterations and political manifestations}}</ref>
علماء تہٕ ریاستی حکامو لگٲو ابن تیمیہ تہٕ تٔمؠ سنٛد شاگردن پؠٹھ بشریاتُک الزام ، یمہٕ وجہ سٟتؠ بالٲخر تیٚم سٕنٛز کامین سنسر کرنہٕ تہٕ امہٕ پتہٕ آو قید کرنہٕ۔<ref name="Routledge: Taylor & Francis Group">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Haynes|first=Jeffrey|title=The Routledge handbook of Religion, Politics and Ideology|last2=S. Sheikh|first2=Naveed|publisher=Routledge: Taylor & Francis Group|year=2022|isbn=978-0-367-41782-6|location=New York, USA|pages=180|chapter=Making Sense of Salafism: Theological foundations, ideological iterations and political manifestations|quote=His denouncement of both the (high-church) ʿulamāʾ of the rival theological schools—particularly the Ash‘aris, even as he muddied the waters by calling them anachronistic names such as ‘Jahmis’ after the heterodox theologian Jahm Ibn Safwan (d. 745)—and (low-church) folk religion steeped in local understandings of Sufism, earned him the authorities’ wrath. He was imprisoned on charges of corporealism (tajsīm) and likening the attributes of God to those of His creation (tashbīḥ), a dual charge that his followers from Ibn Qayyim al-Jawziyya (1292–1350) onwards have also faced.}}</ref><ref name="Sinani 344">{{Cite journal|last=Sinani|first=Besnik|date=April 10, 2022|title=Post-Salafism: Religious Revisionism in Contemporary Saudi Arabia|journal=Religions|volume=13|issue=4|pages=344|doi=10.3390/rel13040340|quote=A key aspect of the legacy of Ibn Taymiyya is his opposition to the two dominant schools of Sunni theology (kalam), Ashaʿrism and Maturidism|doi-access=free}}</ref><ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nettler|first=Ronald L.|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195305135.001.0001/acref-9780195305135-e-1167?rskey=KtEa3S&result=491|title=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|publisher=Oxford University Press|year=2009|isbn=9780195305135|editor-last=L. Esposito|editor-first=John|chapter=Ibn Taymīyah, Taqī al-Dīn Aḥmad|doi=10.1093/acref/9780195305135.001.0001|quote=He incurred the wrath of some Shāfiʿī and other ʿulamāʿ (religious scholars) and theologians for some of his teachings on theology and law. He was persecuted and imprisoned in Syria and Egypt, for his tashbīh (anthropomorphism), several of his rulings derived through ijtihād (independent reason), and his idiosyncratic legal judgments|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101153717/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195305135.001.0001/acref-9780195305135-e-1167?rskey=KtEa3S&result=491|archive-date=1 November 2022}}</ref>
بہر حال، ابن تیمیہ چھِ حالیہ دورس مَنٛز سنی علمی حلقن مَنٛز بااثر بنیومُت، تہٕ تٔمؠ سٕنٛدین اعتقاداتی مقالن چھ عصری سلفی تحریکک پیروکار بٔڑس پیمانس پؠٹھ کلاسیکی علمی حوالہٕ مانان۔ پننؠن مقالن دوران، ابن تیمیہ ہن دِژ اَتھ کتھہٕ پؠٹھ زور زِ وجہ تہٕ وحی درمیان چھُنہٕ کانٛہہ تضاد، تہٕ مذہبی پزرُک ہنٛز تلاشہٕ مَنٛز فلسفک استعمالچ مذمت کٔرمٕژ۔ سُہ چھُ کلام کؠن مُختٔلِف مکاتب فکر، خاص طور [[اشعری|اشعریت]] تہٕ ماتورِدزمس خَلاف پننہٕ زوردار بحث خٲطرٕ تہٕ قٲبلہٕ ذکر۔
بحیثیت عالم دین یُس شیعیت مسلم معاشرن مَنٛز بدعنوانی ہُنٛد ماخذ مانان اوس، ابن تیمیہ اوس منہاج السنت ہوین مقالن مَنٛز شیعہ مُخٲلِف بحثو خٲطرٕ تہِ زاننہٕ یوان، یَتھ مَنٛز تمو امامی شیعہ عقیدس ملحد قرار دِوان اوس۔ تٔمؠ کوٚر کسروان کین شیعین خَلاف جہاد کرنُک حکم جٲری تہٕ پانہٕ لوٚڑُن کسروان مہمَن مَنٛز پانہٕ ، شیعین پؠٹھ الزام لگٲوُن زِ تِم چھِ فرینک صلیبین تہٕ منگول الخانین ہٕنٛدِ پٲنژِم کالم نگار پٲٹھؠ کٲم کران۔ سُہ چھُ الخانی حکمران غازان خانس سٟتؠ مرج الصفار کِس جَنٛگس مَنٛز پننہِ سِفارتی شمولیتہٕ خٲطرٕ تہِ زاننہٕ یِوان، یٔمہِ شامَس پؠٹھ منگول حملہٕ ختم کٔرؠ۔ حنبلی مکتب فکرُک اَکھ قونوٗنی فقیہ، ابن تیمیہ سٕندِ بزرگن ہٕنٛز تعظیم تہٕ مقبرن ہٕندِس دورس سٟتؠ وابستہٕ متعدد صوفی طریقن ہٕنٛز مذمت بنیوو سُہ تمہ وقتٕکین واریاہن حکمرانن تہٕ عالمن سٟتؠ اَکھ متنازعہ شخصیت، ییمہ کِس نتیجس مَنٛز آو سُہ واریاہ لٹہِ قٲد کرنہٕ۔
حالیہ تٲریخس مَنٛز، ابن تیمیہ چھ بٔڑس پیمانس پؠٹھ عسکریت پسند اسلامی تحریکن یَتھ کٔنؠ سلفی جہادیت مَنٛز اَکھ بوٚڑ علمی اثر و رسوخ سمجنہٕ یِوان۔ تٔمؠ سٕنٛزِ تعلیمہٕ ہٕنٛدؠ بٔڑؠ پہلوو تروو جزیرٕ نما عربس مَنٛز شکٕل دِنہٕ آمٕژ [[وہابیت]] اصلاحی تحریکٕک بٲنؠ، [[محمد بن عبد الوہاب|محمد بن عبد الوہابس]] سٟتؠ سٟتؠ پتہٕ ینہٕ والؠن باقی سنی سکالرن پؠٹھ سرٛوٚن اثر۔ ابن تیمیہ سُنٛد نظریاتی پوزیشن، یَتھ کٔنؠ منگول الخانین پؠٹھ تہنز تکفیر تہٕ باقین مُسلمانن خَلاف جہادچ اِجازت دیُن، یمن ہنٛد حوالہٕ اوس پتہٕ مسلم دنیاہچ عصری حکومتن خَلاف سمٲجی بغاوتن ہنٛد جواز پیش کرنہٕ خٲطرٕ [[اخوان المسلم]]، [[حزب التحریر]]، [[القاعدہ]]، تہٕ [[اِسلامِک سٹیٹ]] شٲمل چھُ۔ حالانٛکہِ ابن تیمیہ سُنٛد حوالہٕ چھُ اکثر وہابی تحریکہِ ہٕنٛدیو پیروکارو دٔسؠ صوفی مُخٲلِف مباحثن مَنٛز دِنہٕ یوان، مگر تٔمِس سٕنٛز تصویر کشی چھِ بٔڑِس پیمانس پؠٹھ غلط ماننہٕ یِوان، یُس تٔمؠ سٕنٛزن کینژن تحریرن ہٕنٛزِ منتخب تہٕ سیاق و سباقس نؠبر تشریحات سٟتؠ پٲدٕ سپدان چھُ۔ ییلہ زن تٔمؠ کُنہِ ساتہٕ صوفی ازمس سٟتؠ وابستہٕ کینژن عملن پؠٹھ تَنقیٖد کران اوس، تٔمؠ اوس تسلیم کران زِ تصوف چھُ اسلامُک اَکھ لٲزمی حصہٕ تہٕ واریاہن صوفی آقاؤں ہٕندؠ تعریف۔ تم اوس پانہٕ [[قادریہ]] سلسلس سٟتؠ وابستہٕ۔<ref name=":21">{{Cite journal |last=Assef |first=Qais |date=2012-05-01 |title=Le soufisme et les soufis selon Ibn Taymiyya |url=https://journals.openedition.org/beo/330 |journal=Bulletin d'études orientales |language=fr |issue=60 |pages=91–121 |doi=10.4000/beo.330 |issn=0253-1623}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Al-Nassar |first=Khalid |date=March 2025 |title=The Future of Sufism in Saudi Arabia Under Salafi–Sufi Polemics and Vision 2030's Adoption of Wasaṭiyya |url=https://theses.gla.ac.uk/85207/4/2025alnassarphd.pdf |work= |degree=PhD |location= |publisher=[[University of Glasgow]] |access-date=10 November 2025|pages=127–130}}</ref>
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]]
[[زٲژ:1263 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1328 وَفات]]
430qvf0s2cwg066burhskbb87nc5kjk
العقیدہ الحمویہ
0
30482
140722
140646
2026-06-10T18:01:24Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140722
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book/wikidata|published=13ہمہِ صٔدی}}
العاقدہ الحمویہ چھےٚ [[اِبن تیمیہ|ابن تیمیہ]] ہن لیٚچھمٕژ عقیدس پؠٹھ اَکھ کتاب۔<ref name=":1">{{Cite journal|last=Fanani|first=Ahwan|date=2021|title=The Hanbalite Theology: A Critical Study of The Hanbalite Theological Creeds and Polemical Adversaries|url=https://journal.umy.ac.id/index.php/afkaruna/article/view/11353|journal=Afkaruna: Indonesian Interdisciplinary Journal of Islamic Studies|language=en|volume=17|issue=1|pages=18|doi=10.18196/afkaruna.v17i1.11353|issn=2599-0586|doi-access=free}}</ref>
==کِتاب ہُنٛد موضوٗع==
۶۹۸ ہجری مَنٛز سوٗز شام کِس شَہَر حماہ مَنٛز کینٛہو لوُکو ابن تیمیہ ہس اَکھ سوالنامہٕ یَتھ مَنٛز تِمو اللہ تعالیٰ سٟنٛز صفات مُتلِق پرژھنہٕ آمٕژ یِمن ہُنٛد ذکر قرآن مَنٛز دِنہٕ آمُت چھُ: {{تصویری قرآن|20|5}}(سوٗرے طہٰ، آیت ۵) تہٕ {{تصویری قرآن|41|11}} (سوٗرے فصلت آیت 11)۔ "آدم سٕنٛدِ اولادَن ہُنٛد دِل چھُ رحمان سٕنٛزِ دۄن اونگجہِ مَنٛز" ، "قادر مطلق چھُ پَنُن کھۄر نارس مَنٛز تراوان".
تم پرِٛژھن زِ اللہ تعالیٰ سٕنٛز یِمن صفاتن مُتلِق کیا چھُ سنی علما ہُنٛد موقف ؟ ابن تیمیہ چھِ اَتھ جوابس مَنٛز تفصیلہ سان لیکھمُت، یس العقیدہ الحمویہ الکبری ناوٕ سٟتؠ مَشہوٗر سپُد۔ یہِ رسالہ چھہِ تَقریٖبَن 50 صفحن پؠٹھ مشتمل تہٕ یہِ چھُہ "الرسایل الکبرہ سۄمبرنہٕ" مَنٛز شٲمِل۔
ابن تیمیہ ین کٔر صحابہ، طبیعین، مجتہدین، امامن تہٕ ابوالحسن العشری، قاضی ابو بکر البقالانی تہٕ امام جوانی ہیوین علمن ہٕنٛدین خیالاتن سٟتؠ بحث۔ تم چھِ ذکر کران زِ یمن علمن ہُنٛد عقیدہ اوس یہِ زِ اللہ تعالیٰ سٕنزِ صفاتن پؠٹھ ایمان تھاوُن چھُ دینُک اَکھ لازمی حصہ تہٕ تم چھ اللہ تعالیٰ سٕنٛزِ صفاتن پؠٹھ کُنہِ تشبیہ، استعارہ، حد یا انکار ورٲے یقیٖن تھاوان۔
== اِبن تیمیہ سٕنٛز آزمٲیِش ==
اَتھ فتویٰ آو حنبلی حلقن سؠٹھاہ پذیرایی مگر اشعریو تہٕ الہییاتو کٔر اَتھ پؠٹھ پننہِ ناپسندیدگی ہُنٛد اظہار، تکیازِ تمہ وقتہٕ ٲسؠ اشعری حکومتٕچ سرپرستی مَنٛز تہٕ قذا تہٕ افتا ہٕندؠ عہدہ ٲسؠ تِمن ہٕندِس اتھس مَنٛز۔
ابن کثیر مطٲبق 698 ہجری مَنٛز کٔر کینژو فقہاء ابن تیمیہ ہس خَلاف آواز بلند تہٕ تس کٔر قاضی جلال الدین الحنفی برٛونٛہہ کُن پیش کرنچ کوٗشِش، مگر سُہ آو نہٕ پیش۔ شہرس مَنٛز اوس تٔمؠ سٕنٛدِس فتویٰ "الحمویہ" پؠٹھ عوٲمی ردعمل۔ امیر سیف الدین جاغان گوٚو ابن تیمیہ سٕنٛدِس حقس مَنٛز، فتویٰ پؠٹھ تَنقیٖد کرن والیو مَنٛز گٔیہٕ واریاہ روپوش، تہٕ فتویٰ خٕلاف بولن والؠن مَنٛز آیہِ کینٛہَن سزا دِنہٕ۔
امہِ پتہٕ سپُد ابن تیمیہ قاضی امام الدین تہٕ فقیہن ہِنٛزن اکِس جمٲژ برٛونٛہہ کنہِ پیش، ییتہِ فتویٰ کین کینژن مقامن پؠٹھ تمن پرِٛژھہٕ گٲر کرنہٕ، یمن ہُنٛد تفصیلی جواب دِیُت۔ یہٕ تہٕ چھُ یوان وننہٕ زِ مسلہٕ ہیٚکہِ ہا بڑھتھِ مگر تاتارن ہنٛد حملہٕ کہ وجہ سٟتؠ گو صورتحال تبدیٖل تہٕ ابن تیمیہ اُبریٚو مٲدانہٕ جنگک رہنما، یمہٕ سٟتؠ نظریاتی ٹکراوٕچ شدت کم گیہٕ۔
==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}
==نؠبرِم کُنٛڈٕ==
* [[iarchive:20240823 20240823 0630|''Al-Aqidah al-Hamawiyyah'']] ، [[اِنٹرنؠٹ آرکایِو]] پؠٹھ
[[زٲژ:کِتاب]]
4530dyi4wdgr5hvai899feyqwyrla5r
سٹیسی کِنٛگ
0
30484
140654
140653
2026-06-10T11:59:17Z
آیات محراج
11062
/* */
140654
wikitext
text/x-wiki
{{databox
| کھٔٹِتھ = قٲبلہٕ ذِکر واقعات
| bgcolor = LightGray
| customheader = پیشٕچ تَوٲریٖخ
| data1 = '''گِنٛدمٕتؠ'''
| label2 = 1989 - 1994
| data2 = شِکاگو بالز
| label3 = 1994 - 1995
| data3 = مِنیسوٹا ٹِمبر وُلوٕز
| label4 = 1995 - 1996
| data4 = مِیامی ہیٖٹ
| label5 = 1996 - 1997
| data5 = گرٛینٛڈ ریپڈذ ہوٗپس
| label6 = 1997
| data6 = سیوکس فالس سکایی فورس
| label7 = 1997
| data7 = بوسٹن سیلٹکس
| label8 = 1997
| data8 = ڈلاس ماویرکس
| label9 = 1998
| data9 = سیوکس فالس سکایی فورس
| data10 = {{Infobox
| child = Yes
| label1 = 1998–1999
| data1 = ایتھنز آف قرطبہ
| data2 = کوچِنٛگ
| label3 = 2001–2002
| data3 = راک فورڈ لایٹِنِنٛگ
| label4 = 2002–2003
| data4 = سیوکس فالس سکایی فورس
}}
}}
'''رونالڈ سٹیسی کِنٛگ''' (29 جنوری 1967 - 7 جوٗن 2026) اوس اکھ امریکی پیشہٕ ور باسکٹ بال کھلٲڑۍ تہٕ کھیلن ہُنٛد اعلان کَرن وول۔ تٔمۍ گِیُنٛد نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشنَس (NBA) منٛز سینٹر پٲٹھۍ تہٕ زیٖنِن 1991 پٮ۪ٹھٕ 1993 تام شکاگو بُلزَس سۭتۍ لگاتار ترٛےٚ چیمپین شِپ۔ تٔمۍ گِیُنٛد اوکلاہوما سونرز خٲطرٕ کالج باسکٹ بال تہٕ 1989 منٛز کٔرٕن نیشنل پلیئر آف دی ایئرُک اعزاز حٲصِل۔ أکِس کھلٲڑۍ سٕنٛدِ پٲٹھۍ سبکدوش گژھنہٕ پتہٕ، اوس کنگ 2006-07 سیزنَس منٛز 2026 ہَس منٛز پننِس مرنَس تام ٹیلی ویژن نشریاتَن منٛز بُلز خٲطرٕ کلر کمنٹیٹر ۔
== موتھ ==
کِنٛگ آو 7 جوٗن 2026 دۄہ 59 ؤری وٲنٛسہِ منٛز ریور فارسٹ، [[اِلِنوے]] منٛز پننِس گَرَس منٛز موٗدمُت لبنہٕ۔ وننہٕ آو زِ سُہ اوس پننِس گَرَس منٛز ؤسؠ پیوٚومُت۔<ref>{{Cite web |last=Hoornstra |first=J. P. |date=June 7, 2026 |title=Bulls champion, broadcaster Stacey King cause of death revealed|url=https://sports.yahoo.com/articles/bulls-champion-broadcaster-stacey-king-174727904.html |access-date=June 7, 2026 |publisher=Yahoo! Sports }}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:2026 وَفات]]
o0m85r9ivjjl04cp4g4yxjmmopgdzua
140659
140654
2026-06-10T12:18:57Z
آیات محراج
11062
/* */
140659
wikitext
text/x-wiki
{{databox
| کھٔٹِتھ = قٲبلہٕ ذِکر واقعات
| bgcolor = LightGray
| customheader = پیشٕچ تَوٲریٖخ
| data1 = '''گِنٛدمٕتؠ'''
| label2 = 1989 - 1994
| data2 = شِکاگو بالز
| label3 = 1994 - 1995
| data3 = مِنیسوٹا ٹِمبر وُلوٕز
| label4 = 1995 - 1996
| data4 = مِیامی ہیٖٹ
| label5 = 1996 - 1997
| data5 = گرٛینٛڈ ریپڈذ ہوٗپس
| label6 = 1997
| data6 = سیوکس فالس سکایی فورس
| label7 = 1997
| data7 = بوسٹن سیلٹکس
| label8 = 1997
| data8 = ڈلاس ماویرکس
| label9 = 1998
| data9 = سیوکس فالس سکایی فورس
| module9 = {{Infobox
| child = Yes
| label1 = 1998–1999
| data1 = ایتھنز آف قرطبہ
| data2 = '''کوچِنٛگ'''
| label3 = 2001–2002
| data3 = راک فورڈ لایٹِنِنٛگ
| label4 = 2002–2003
| data4 = سیوکس فالس سکایی فورس
}}
}}
'''رونالڈ سٹیسی کِنٛگ''' (29 جنوری 1967 - 7 جوٗن 2026) اوس اکھ امریکی پیشہٕ ور باسکٹ بال کھلٲڑۍ تہٕ کھیلن ہُنٛد اعلان کَرن وول۔ تٔمۍ گِیُنٛد نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشنَس (NBA) منٛز سینٹر پٲٹھۍ تہٕ زیٖنِن 1991 پٮ۪ٹھٕ 1993 تام شکاگو بُلزَس سۭتۍ لگاتار ترٛےٚ چیمپین شِپ۔ تٔمۍ گِیُنٛد اوکلاہوما سونرز خٲطرٕ کالج باسکٹ بال تہٕ 1989 منٛز کٔرٕن نیشنل پلیئر آف دی ایئرُک اعزاز حٲصِل۔ أکِس کھلٲڑۍ سٕنٛدِ پٲٹھۍ سبکدوش گژھنہٕ پتہٕ، اوس کنگ 2006-07 سیزنَس منٛز 2026 ہَس منٛز پننِس مرنَس تام ٹیلی ویژن نشریاتَن منٛز بُلز خٲطرٕ کلر کمنٹیٹر ۔
== موتھ ==
کِنٛگ آو 7 جوٗن 2026 دۄہ 59 ؤری وٲنٛسہِ منٛز ریور فارسٹ، [[اِلِنوے]] منٛز پننِس گَرَس منٛز موٗدمُت لبنہٕ۔ وننہٕ آو زِ سُہ اوس پننِس گَرَس منٛز ؤسؠ پیوٚومُت۔<ref>{{Cite web |last=Hoornstra |first=J. P. |date=June 7, 2026 |title=Bulls champion, broadcaster Stacey King cause of death revealed|url=https://sports.yahoo.com/articles/bulls-champion-broadcaster-stacey-king-174727904.html |access-date=June 7, 2026 |publisher=Yahoo! Sports }}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:2026 وَفات]]
6q7gyuyzwshomtzb0ldloqzxhn18h7r
140660
140659
2026-06-10T12:49:42Z
آیات محراج
11062
/* */
140660
wikitext
text/x-wiki
{{databox
| کھٔٹِتھ = قٲبلہٕ ذِکر واقعات
| bgcolor = LightGray
| customheader = پیشٕچ تَوٲریٖخ
| data1 = '''گِنٛدمٕتؠ'''
| label2 = 1989 - 1994
| data2 = شِکاگو بالز
| label3 = 1994 - 1995
| data3 = مِنیسوٹا ٹِمبر وُلوٕز
| label4 = 1995 - 1996
| data4 = مِیامی ہیٖٹ
| label5 = 1996 - 1997
| data5 = گرٛینٛڈ ریپڈذ ہوٗپس
| label6 = 1997
| data6 = سیوکس فالس سکایی فورس
| label7 = 1997
| data7 = بوسٹن سیلٹکس
| label8 = 1997
| data8 = ڈلاس ماویرکس
| label9 = 1998
| data9 = سیوکس فالس سکایی فورس
| module9 = {{Infobox
| child = Yes
| label1 = 1998–1999
| data1 = ایتھنز آف قرطبہ
| data2 = '''کوچِنٛگ'''
| label3 = 2001–2002
| data3 = راک فورڈ لایٹِنِنٛگ
| label4 = 2002–2003
| data4 = سیوکس فالس سکایی فورس
}}
| تَصویٖر_تَفصیٖل = 2012 ہس مَنٛز
}}
'''رونالڈ سٹیسی کِنٛگ''' (29 جنوری 1967 - 7 جوٗن 2026) اوس اکھ امریکی پیشہٕ ور باسکٹ بال کھلٲڑۍ تہٕ کھیلن ہُنٛد اعلان کَرن وول۔ تٔمۍ گِیُنٛد نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشنَس (NBA) منٛز سینٹر پٲٹھۍ تہٕ زیٖنِن 1991 پٮ۪ٹھٕ 1993 تام شکاگو بُلزَس سۭتۍ لگاتار ترٛےٚ چیمپین شِپ۔ تٔمۍ گِیُنٛد اوکلاہوما سونرز خٲطرٕ کالج باسکٹ بال تہٕ 1989 منٛز کٔرٕن نیشنل پلیئر آف دی ایئرُک اعزاز حٲصِل۔ أکِس کھلٲڑۍ سٕنٛدِ پٲٹھۍ سبکدوش گژھنہٕ پتہٕ، اوس کنگ 2006-07 سیزنَس منٛز 2026 ہَس منٛز پننِس مرنَس تام ٹیلی ویژن نشریاتَن منٛز بُلز خٲطرٕ کلر کمنٹیٹر ۔
== موتھ ==
کِنٛگ آو 7 جوٗن 2026 دۄہ 59 ؤری وٲنٛسہِ منٛز ریور فارسٹ، [[اِلِنوے]] منٛز پننِس گَرَس منٛز موٗدمُت لبنہٕ۔ وننہٕ آو زِ سُہ اوس پننِس گَرَس منٛز ؤسؠ پیوٚومُت۔<ref>{{Cite web |last=Hoornstra |first=J. P. |date=June 7, 2026 |title=Bulls champion, broadcaster Stacey King cause of death revealed|url=https://sports.yahoo.com/articles/bulls-champion-broadcaster-stacey-king-174727904.html |access-date=June 7, 2026 |publisher=Yahoo! Sports }}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:2026 وَفات]]
3jg593qia0fijnfo73jhppb6zx8fes9
140661
140660
2026-06-10T12:50:21Z
آیات محراج
11062
/* */
140661
wikitext
text/x-wiki
{{databox
| کھٔٹِتھ = قٲبلہٕ ذِکر واقعات
| bgcolor = LightGray
| customheader = پیشٕچ تَوٲریٖخ
| data1 = '''گِنٛدمٕتؠ'''
| label2 = 1989 - 1994
| data2 = شِکاگو بالز
| label3 = 1994 - 1995
| data3 = مِنیسوٹا ٹِمبر وُلوٕز
| label4 = 1995 - 1996
| data4 = مِیامی ہیٖٹ
| label5 = 1996 - 1997
| data5 = گرٛینٛڈ ریپڈذ ہوٗپس
| label6 = 1997
| data6 = سیوکس فالس سکایی فورس
| label7 = 1997
| data7 = بوسٹن سیلٹکس
| label8 = 1997
| data8 = ڈلاس ماویرکس
| label9 = 1998
| data9 = سیوکس فالس سکایی فورس
| module9 = {{Infobox
| child = Yes
| label1 = 1998–1999
| data1 = ایتھنز آف قرطبہ
| data2 = '''کوچِنٛگ'''
| label3 = 2001–2002
| data3 = راک فورڈ لایٹِنِنٛگ
| label4 = 2002–2003
| data4 = سیوکس فالس سکایی فورس
}}
| تَصویٖر_تَفصیٖل = 2012 ہس مَنٛز
| تَصویٖر = Stacey King Navy Marine Corps Classic 2012.jpg
}}
'''رونالڈ سٹیسی کِنٛگ''' (29 جنوری 1967 - 7 جوٗن 2026) اوس اکھ امریکی پیشہٕ ور باسکٹ بال کھلٲڑۍ تہٕ کھیلن ہُنٛد اعلان کَرن وول۔ تٔمۍ گِیُنٛد نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشنَس (NBA) منٛز سینٹر پٲٹھۍ تہٕ زیٖنِن 1991 پٮ۪ٹھٕ 1993 تام شکاگو بُلزَس سۭتۍ لگاتار ترٛےٚ چیمپین شِپ۔ تٔمۍ گِیُنٛد اوکلاہوما سونرز خٲطرٕ کالج باسکٹ بال تہٕ 1989 منٛز کٔرٕن نیشنل پلیئر آف دی ایئرُک اعزاز حٲصِل۔ أکِس کھلٲڑۍ سٕنٛدِ پٲٹھۍ سبکدوش گژھنہٕ پتہٕ، اوس کنگ 2006-07 سیزنَس منٛز 2026 ہَس منٛز پننِس مرنَس تام ٹیلی ویژن نشریاتَن منٛز بُلز خٲطرٕ کلر کمنٹیٹر ۔
== موتھ ==
کِنٛگ آو 7 جوٗن 2026 دۄہ 59 ؤری وٲنٛسہِ منٛز ریور فارسٹ، [[اِلِنوے]] منٛز پننِس گَرَس منٛز موٗدمُت لبنہٕ۔ وننہٕ آو زِ سُہ اوس پننِس گَرَس منٛز ؤسؠ پیوٚومُت۔<ref>{{Cite web |last=Hoornstra |first=J. P. |date=June 7, 2026 |title=Bulls champion, broadcaster Stacey King cause of death revealed|url=https://sports.yahoo.com/articles/bulls-champion-broadcaster-stacey-king-174727904.html |access-date=June 7, 2026 |publisher=Yahoo! Sports }}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:2026 وَفات]]
03ds3m1gvegq2nefwamsv17g0nm3139
140721
140661
2026-06-10T18:01:20Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140721
wikitext
text/x-wiki
{{databox
| کھٔٹِتھ = قٲبلہٕ ذِکر واقعات
| bgcolor = LightGray
| customheader = پیشٕچ تَوٲریٖخ
| data1 = '''گِنٛدمٕتؠ'''
| label2 = 1989 - 1994
| data2 = شِکاگو بالز
| label3 = 1994 - 1995
| data3 = مِنیسوٹا ٹِمبر وُلوٕز
| label4 = 1995 - 1996
| data4 = مِیامی ہیٖٹ
| label5 = 1996 - 1997
| data5 = گرٛینٛڈ ریپڈذ ہوٗپس
| label6 = 1997
| data6 = سیوکس فالس سکایی فورس
| label7 = 1997
| data7 = بوسٹن سیلٹکس
| label8 = 1997
| data8 = ڈلاس ماویرکس
| label9 = 1998
| data9 = سیوکس فالس سکایی فورس
| module9 = {{Infobox
| child = Yes
| label1 = 1998–1999
| data1 = ایتھنز آف قرطبہ
| data2 = '''کوچِنٛگ'''
| label3 = 2001–2002
| data3 = راک فورڈ لایٹِنِنٛگ
| label4 = 2002–2003
| data4 = سیوکس فالس سکایی فورس
}}
| تَصویٖر_تَفصیٖل = 2012 ہس مَنٛز
| تَصویٖر = Stacey King Navy Marine Corps Classic 2012.jpg
}}
'''رونالڈ سٹیسی کِنٛگ''' (29 جَنؤری 1967 - 7 جوٗن 2026) اوس اَکھ امریکی پیشہٕ ور باسکٹ بال کھلٲڑؠ تہٕ کھیلن ہُنٛد اعلان کَرن وول۔ تٔمؠ گِیُنٛد نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشنَس (NBA) مَنٛز سینٹر پٲٹھؠ تہٕ زیٖنِن 1991 پؠٹھٕ 1993 تام شکاگو بُلزَس سٟتؠ لگاتار ترٛےٚ چیمپین شِپ۔ تٔمؠ گِیُنٛد اوکلاہوما سونرز خٲطرٕ کالج باسکٹ بال تہٕ 1989 مَنٛز کٔرٕن نیشنل پلییَر آف دی اییَرُک اعزاز حٲصِل۔ أکِس کھلٲڑؠ سٕنٛدِ پٲٹھؠ سبکدوش گژھنہٕ پتہٕ، اوس کنگ 2006-07 سیزنَس مَنٛز 2026 ہَس مَنٛز پننِس مرنَس تام ٹیلی وِجَن نشریاتَن مَنٛز بُلز خٲطرٕ کلر کمنٹیٹر ۔
== موتھ ==
کِنٛگ آو 7 جوٗن 2026 دۄہ 59 ؤری وٲنٛسہِ مَنٛز ریور فارسٹ، [[اِلِنوے]] مَنٛز پننِس گَرَس مَنٛز موٗدمُت لبنہٕ۔ وننہٕ آو زِ سُہ اوس پننِس گَرَس مَنٛز ؤسؠ پیوٚومُت۔<ref>{{Cite web |last=Hoornstra |first=J. P. |date=June 7, 2026 |title=Bulls champion, broadcaster Stacey King cause of death revealed|url=https://sports.yahoo.com/articles/bulls-champion-broadcaster-stacey-king-174727904.html |access-date=June 7, 2026 |publisher=Yahoo! Sports }}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:2026 وَفات]]
ny01btv9h2dgyjrypm4m3xs5bi9e4f8
نٲدؠ ہَل
0
30485
140665
2026-06-10T13:56:28Z
آیات محراج
11062
[[نٲدؠ ہَل]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[نٲدؠہَل]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140665
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[نٲدؠہَل]]
5ntf99693tt4ahczy6gon8c3rnglban
امام نووی
0
30486
140668
2026-06-10T14:04:10Z
Hazigh
13069
Created page with "'''امام نووی'''، ییمؠ سُند پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہ بییہ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ منز شیخی..."
140668
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُند پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہ بییہ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ منز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس منز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس منز تام تہ کانہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہ وُچھ، تیمؠ واتناو یہ خبر امام سندس مُدّرسس، تہ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سُوز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن منز دستگاہ حٲصل کرتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس منز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ رُود مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس منز پننہ فقر تہ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس منز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لُوکھ چھ تس نش ہدایتہ مُوجُوب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ منز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
٭المنھاج فی شرح صحیح المسلم
٭ریاض الصالحین
٭کتاب الروضہ
٭تھذیب الاسما
٭کتاب الاذکار
٭الاربعین
٭التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیہ
٭الطبیان
٭شرح صحیح بخاری (ناقص)
٭شرح سنن ابی داود (ناقص)
٭مناقب الشافعی
٭بستان العارفین
٭الخلاصتہ فی الحدیث
٭مختصر الترمذی
pda48jcmwa0em3o85jkahgecwlpszlo
140674
140668
2026-06-10T14:15:12Z
Hazigh
13069
/* زندگی */ پراگرام آو الگ کرنہ
140674
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُند پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہ بییہ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ منز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس منز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس منز تام تہ کانہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہ وُچھ، تیمؠ واتناو یہ خبر امام سندس مُدّرسس، تہ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سُوز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن منز دستگاہ حٲصل کرتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس منز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ رُود مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس منز پننہ فقر تہ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس منز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لُوکھ چھ تس نش ہدایتہ مُوجُوب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ منز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
٭المنھاج فی شرح صحیح المسلم
٭ریاض الصالحین
٭کتاب الروضہ
٭تھذیب الاسما
٭کتاب الاذکار
٭الاربعین
٭التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیہ
٭الطبیان
٭شرح صحیح بخاری (ناقص)
٭شرح سنن ابی داود (ناقص)
٭مناقب الشافعی
٭بستان العارفین
٭الخلاصتہ فی الحدیث
٭مختصر الترمذی
9g17993yeqidg188p0gk83uzhaa4eb4
140675
140674
2026-06-10T14:17:40Z
Hazigh
13069
/* کتابہ */ دُرستی ٹائپو
140675
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُند پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہ بییہ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ منز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس منز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس منز تام تہ کانہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہ وُچھ، تیمؠ واتناو یہ خبر امام سندس مُدّرسس، تہ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سُوز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن منز دستگاہ حٲصل کرتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس منز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ رُود مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس منز پننہ فقر تہ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس منز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لُوکھ چھ تس نش ہدایتہ مُوجُوب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ منز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
*المنھاج فی شرح صحیح المسلم
*ریاض الصالحین
*کتاب الروضه
*تھذیب الاسما
*کتاب الاذکار
*الاربعین
*التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیه
*الطبیان
*شرح صحیح بخاری (ناقص)
*شرح سنن ابی داود (ناقص)
*مناقب الشافعی
*بستان العارفین
*الخلاصة فی الحدیث
*مختصر الترمذی
nbgx8f7rbm2pu2mcgag1mnbsxdykbxo
140677
140675
2026-06-10T14:24:33Z
آیات محراج
11062
/* زندگی */ fixed typo
140677
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُند پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہ بییہ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ منز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس منز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس منز تام تہ کانہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہ وُچھ، تیمؠ واتناو یہ خبر امام سندس مُدرسس، تہ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سوٗز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن منز دستگاہ حٲصِل کرتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس منز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ روٗد مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس منز پننہ فقر تہ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس منز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لوٗکھ چھ تس نش ہدایتہ موٗجوٗب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سنز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ منز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
*المنھاج فی شرح صحیح المسلم
*ریاض الصالحین
*کتاب الروضه
*تھذیب الاسما
*کتاب الاذکار
*الاربعین
*التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیه
*الطبیان
*شرح صحیح بخاری (ناقص)
*شرح سنن ابی داود (ناقص)
*مناقب الشافعی
*بستان العارفین
*الخلاصة فی الحدیث
*مختصر الترمذی
mgaepu3qwznbaqf9lxpxk8cvjmjmp3g
140715
140677
2026-06-10T18:00:50Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140715
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُنٛد پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اَکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہٕ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہٕ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہٕ بیٚیہِ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ مَنٛز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس مَنٛز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اَکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس مَنٛز تام تہٕ کانٛہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہِ وُچھ، تیمؠ واتناو یہِ خبر امام سندس مُدرسس، تہٕ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اَکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہِ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سوٗز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سٟنٛز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن مَنٛز دستگاہ حٲصِل کٔرِتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس مَنٛز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ روٗد مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اِسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس مَنٛز پننہ فقر تہٕ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہٕ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس مَنٛز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لوٗکھ چھ تس نش ہدایتہ موٗجوٗب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہٕ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہٕ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہٕ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سٟنٛز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ مَنٛز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہٕ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہٕ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
*المنھاج فی شرح صٔحیٖح المسلم
*ریاض الصالحین
*کتاب الروضه
*تھذیب الاسما
*کتاب الاذکار
*الاربعین
*التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیه
*الطبیان
*شرح صٔحیٖح بخاری (ناقص)
*شرح سنن ابی داود (ناقص)
*مناقب الشافعی
*بستان العارفین
*الخلاصة فی الحدیث
*مختصر الترمذی
kamkhpkw2fiycwl1muwjjyyadzwj2jt
140766
140715
2026-06-11T10:13:21Z
Hazigh
13069
image
140766
wikitext
text/x-wiki
'''امام نووی'''، ییمؠ سُنٛد پُورہ ناو '''ابو زکریا محی الدین یحیی الشرف النووی''' چھُ، اوس اَکھ [[اِسلام|اسلٲمی]] عٲلم، محدّث تہٕ فقیہ، یُس "ریاض الصالحین" تہٕ "شرح [[صحیٖح مُسلِم|صحیح مسلم]]" لیکھنہ کنؠ زاننہ یوان۔ امام نووی، تہٕ بیٚیہِ ابو القاسم الرافعی، چھ شافعی فقہ مَنٛز شیخین (یعنی:زٕ [بزرگ] شیخ) کہ ناو مشہُور۔[[فَیِل:يحيى_بن_شرف_النووي.PNG|thumb|امام نووی سُند ناوتخطیطس منز]]
==زندگی==
امام نووی زاو 631ھ نَوَاہس مَنٛز، یُس [[دمشق|دمشقس]] نزدیک اَکھ قصبہ چھُ۔<ref>Ludwig W Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam pp 238-239</ref>
امام نووییس ٲس لۄکچار پؠٹھے تحصیل علمس کُن کل۔ سُہ اوس نہ گندنس مَنٛز تام تہٕ کانٛہہ دلچسپی تھاوان۔ یاسین بن یُوسُف مراکشی ییلہ یہِ وُچھ، تیمؠ واتناو یہِ خبر امام سندس مُدرسس، تہٕ و وٚننس، ز امام نووی بننہ اکہ دۄہہ اَکھ بوٚڈ عٲلم۔ ایمہ پتہ واتناو یہِ خبر امام سندؠ مُدّرسن تسندس مٲلس، ییمؠ امام دمشق تحصیل علم باپتھ سوٗز۔<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سٟنٛز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 9-8</ref>
واریاہن علُومن مَنٛز دستگاہ حٲصِل کٔرِتھ دیُتُکھ امام نوویس اشرفیہ دار الحدیث درسگاہس مَنٛز شیخُک منصب، اتھؠ منصبس پؠٹھ روٗد مرنس تام۔<ref>یاشر کردمر، (2007) "نووی"، اِسلٲمی اینسیکلوپیڈیا، جلد 33، صفہ 45-49۔ ترکش۔</ref>
امام نووی اوس دمشقس مَنٛز پننہ فقر تہٕ فکر کنؠ مشہُور۔ سُہ اوس سادہ پۄشاک لاگان تہٕ سادہ غذا کھوان۔ بقول شیخ محی الدین، "امام نووییس ٲسؠ ترے صفژ کردارس مَنٛز۔ اگر کٲنسہ یم ترے صفژ آسن، لوٗکھ چھ تس نش ہدایتہ موٗجوٗب یوان۔ گۄڈنیُک، علم تہٕ تیمیُک تبلیغ۔ دوییم، دنیٲیی مشغُولیت نش پوٚت پھیرُن، تہٕ ترییم، لُوکن دعوت دننؠ 'المعرُوفس' کُن تہٕ 'المُنکر' نش پتھ رٹنیؠ۔ امام نووییس آسہ تریشوے۔"<ref>ریاض الصالحین، امام نووی سٟنٛز مۄخصر سوانح، انگریزؠ ترجمہ، صفہ 11</ref>
امام نووی گذریوو 676ھ مَنٛز 45 وُہُر، ییلہ سُہ نوا واپس آیاو، تہٕ پیوٚو بؠمار۔<ref>کتاب تحفتہ الطابیین فی ترجمتہ الامام محی الدین، ابن العطار</ref>
==کتابہ==
کم وٲنس پرٲوتھ تہٕ [[پوٗتھ|کتابہ]] واریاہن علُومن پؠٹھ:
*المنھاج فی شرح صٔحیٖح المسلم
*ریاض الصالحین
*کتاب الروضه
*تھذیب الاسما
*کتاب الاذکار
*الاربعین
*التقریب فی العلم حدیث والارشاد فیه
*الطبیان
*شرح صٔحیٖح بخاری (ناقص)
*شرح سنن ابی داود (ناقص)
*مناقب الشافعی
*بستان العارفین
*الخلاصة فی الحدیث
*مختصر الترمذی
7o15uyh19qk9dzw24ikgphhefyntj8b
مِصری ہائروگلیفٕس
0
30487
140670
2026-06-10T14:10:17Z
آیات محراج
11062
[[مِصری ہائروگلیفٕس]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[مِصری ہایروگلیفٕس]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140670
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[مِصری ہایروگلیفٕس]]
g3tr6rj6v0zulilg7u8f3r9atkh3t73
عمر الفاروق مسجد
0
30488
140678
2026-06-10T14:25:56Z
511KeV
8268
"[[:en:Special:Redirect/revision/1339912630|Omar Al-Farooq Mosque]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140678
wikitext
text/x-wiki
'''عمر الفاروق مسجد''' یتھ جیم عمر مسجد تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[سُنی|سنی]] جمعہ مسجد یۄس [[قَنٛدھار|قندھار]] [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] منٛز واقع چھِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=|title=Jame Omer Masque, Kandahar Afg|url=https://habibfaizgroup.com/portfolios/jame-omer-masque-kandahar-afg/|access-date=2024-04-12|website=Habib Faiz Group}}</ref> یہ چھِ شاہدان چوک (مارٹرس سکوائر) کِس نزدیٖک مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://pajhwok.com/photo/omar-al-farooq-mosque/|title=Omar Al-Farooq mosquel|journal=Pajhwok Afghan News|date=July 13, 2012|accessdate=2024-04-11}}</ref>
مسجدٕچ منصوبہٕ بندی ٲس اصلی ملا عمرن 1990 کِس ٲخرس منٛز کٔرمٕژ۔ تعٲمیر گیہٕ 2010 منٛز شروع تہٕ مسجد گیہٕ 2014 منٛز مکمل، امہٕ ورٲیہ امہٕ کیٛن ژور مینارٹس یم نامکمل رود۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/09/140903_k03_kandahar_masque_ok|journal=[[BBC News]]|date=3 September 2014|accessdate=2024-04-11|language=persian}}</ref>
fa3pbs44y264lkqqrnjztbba8h61aqg
140679
140678
2026-06-10T14:26:33Z
511KeV
8268
/* */ Databox
140679
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''عمر الفاروق مسجد''' یتھ جیم عمر مسجد تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[سُنی|سنی]] جمعہ مسجد یۄس [[قَنٛدھار|قندھار]] [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] منٛز واقع چھِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=|title=Jame Omer Masque, Kandahar Afg|url=https://habibfaizgroup.com/portfolios/jame-omer-masque-kandahar-afg/|access-date=2024-04-12|website=Habib Faiz Group}}</ref> یہ چھِ شاہدان چوک (مارٹرس سکوائر) کِس نزدیٖک مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://pajhwok.com/photo/omar-al-farooq-mosque/|title=Omar Al-Farooq mosquel|journal=Pajhwok Afghan News|date=July 13, 2012|accessdate=2024-04-11}}</ref>
مسجدٕچ منصوبہٕ بندی ٲس اصلی ملا عمرن 1990 کِس ٲخرس منٛز کٔرمٕژ۔ تعٲمیر گیہٕ 2010 منٛز شروع تہٕ مسجد گیہٕ 2014 منٛز مکمل، امہٕ ورٲیہ امہٕ کیٛن ژور مینارٹس یم نامکمل رود۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/09/140903_k03_kandahar_masque_ok|journal=[[BBC News]]|date=3 September 2014|accessdate=2024-04-11|language=persian}}</ref>
qbxsgmb9cayk98xbfpn4z4r1zd1x1en
140681
140679
2026-06-10T14:33:39Z
511KeV
8268
/* */ اض
140681
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''عمر الفاروق مسجد''' یتھ جیم عمر مسجد تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[سُنی|سنی]] جمعہ مسجد یۄس [[قَنٛدھار|قندھار]] [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] منٛز واقع چھِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=|title=Jame Omer Masque, Kandahar Afg|url=https://habibfaizgroup.com/portfolios/jame-omer-masque-kandahar-afg/|access-date=2024-04-12|website=Habib Faiz Group}}</ref> یہ چھِ شاہدان چوک (مارٹرس سکوائر) کِس نزدیٖک مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://pajhwok.com/photo/omar-al-farooq-mosque/|title=Omar Al-Farooq mosquel|journal=Pajhwok Afghan News|date=July 13, 2012|accessdate=2024-04-11}}</ref>
مسجدٕچ منصوبہٕ بندی ٲس اصلی ملا عمرن 1990 کِس ٲخرس منٛز کٔرمٕژ۔ تعٲمیر گیہٕ 2010 منٛز شروع تہٕ مسجد گیہٕ 2014 منٛز مکمل، امہٕ ورٲیہ امہٕ کیٛن ژور مینارٹس یم نامکمل رود۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/09/140903_k03_kandahar_masque_ok|journal=[[BBC News]]|date=3 September 2014|accessdate=2024-04-11|language=persian}}</ref>
== بیٚیہِ وُچھِو==
* [[مسجد ابو حجاج]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
sx6oljjrhswwk5c8ph55m4pqmajei94
140682
140681
2026-06-10T14:34:01Z
511KeV
8268
مِلاوُن [[زٲژ:مسجد]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''عمر الفاروق مسجد''' یتھ جیم عمر مسجد تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[سُنی|سنی]] جمعہ مسجد یۄس [[قَنٛدھار|قندھار]] [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] منٛز واقع چھِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=|title=Jame Omer Masque, Kandahar Afg|url=https://habibfaizgroup.com/portfolios/jame-omer-masque-kandahar-afg/|access-date=2024-04-12|website=Habib Faiz Group}}</ref> یہ چھِ شاہدان چوک (مارٹرس سکوائر) کِس نزدیٖک مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://pajhwok.com/photo/omar-al-farooq-mosque/|title=Omar Al-Farooq mosquel|journal=Pajhwok Afghan News|date=July 13, 2012|accessdate=2024-04-11}}</ref>
مسجدٕچ منصوبہٕ بندی ٲس اصلی ملا عمرن 1990 کِس ٲخرس منٛز کٔرمٕژ۔ تعٲمیر گیہٕ 2010 منٛز شروع تہٕ مسجد گیہٕ 2014 منٛز مکمل، امہٕ ورٲیہ امہٕ کیٛن ژور مینارٹس یم نامکمل رود۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/09/140903_k03_kandahar_masque_ok|journal=[[BBC News]]|date=3 September 2014|accessdate=2024-04-11|language=persian}}</ref>
== بیٚیہِ وُچھِو==
* [[مسجد ابو حجاج]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:مسجد]]
gpebes8rkmi94isfac9ay71y9vwrfh0
140713
140682
2026-06-10T18:00:39Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140713
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ}}
'''عمر الفاروق مسجد''' یَتھ جیم عمر مسجد تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[سُنی|سنی]] جمعہ مسجد یۄس [[قَنٛدھار|قندھار]] [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] مَنٛز واقع چھِ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|date=|title=Jame Omer Masque, Kandahar Afg|url=https://habibfaizgroup.com/portfolios/jame-omer-masque-kandahar-afg/|access-date=2024-04-12|website=Habib Faiz Group}}</ref> یہِ چھِ شاہدان چوک (مارٹرس سکوایر) کِس نزدیٖک مَنٛز واقعہٕ۔<ref>{{Cite news|url=https://pajhwok.com/photo/omar-al-farooq-mosque/|title=Omar Al-Farooq mosquel|journal=Pajhwok Afghan News|date=July 13, 2012|accessdate=2024-04-11}}</ref>
مسجدٕچ منصوبہٕ بندی ٲس اصلی ملا عمرن 1990 کِس ٲخرس مَنٛز کٔرمٕژ۔ تعٲمیر گیہٕ 2010 مَنٛز شۆروٗع تہٕ مسجد گیہٕ 2014 مَنٛز مکمل، امہٕ ورٲیہ امہٕ کیٛن ژور مینارٹس یم نامکمل رود۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/09/140903_k03_kandahar_masque_ok|journal=[[BBC News]]|date=3 September 2014|accessdate=2024-04-11|language=persian}}</ref>
== بیٚیہِ وُچھِو==
* [[مسجد ابو حجاج]]
== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[زٲژ:مسجد]]
6d7lx1mec6k2ffip8yrgdnqq2hnk00c
اِمام رضا مزار
0
30489
140683
2026-06-10T14:40:48Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1358654052|Imam Reza shrine]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140683
wikitext
text/x-wiki
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
kmgzpi823e87vpg5jyhidm6wqiyu6z0
140684
140683
2026-06-10T14:44:42Z
آیات محراج
11062
/* */
140684
wikitext
text/x-wiki
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ ۷۶۶ عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
pqx2hmzann4qwltit60aeee393eanzt
140685
140684
2026-06-10T14:47:43Z
آیات محراج
11062
/* */
140685
wikitext
text/x-wiki
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ ۷۶۶ عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
g6231mr3hn1eyffux62wa661ihpaf07
140686
140685
2026-06-10T14:50:00Z
آیات محراج
11062
/* */
140686
wikitext
text/x-wiki
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
l73gceb4n82b3iwgymtvipofbe7nf25
140687
140686
2026-06-10T14:50:50Z
آیات محراج
11062
/* */
140687
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
85oz4g4t37ued1ghedx7djfzvf8la3z
140688
140687
2026-06-10T14:51:58Z
آیات محراج
11062
/* */
140688
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = Directions، Streaming media URL
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
30q38z4yu6kzp4zakns5luv79xc99z8
140689
140688
2026-06-10T15:00:07Z
آیات محراج
11062
/* */
140689
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = Directions، Streaming media URL
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| image = Null.png
| capacity = 700,000 worshippers
| length =
| width =
| width_nave =
| interior_area =
| height_max =
| dome_quantity = Two {{small|(maybe more)}}
| dome_height_outer =
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer =
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = 12
| minaret_height = {{cvt|70|m|ft|0}}
| spire_quantity =
| spire_height =
| site_area = {{Cvt|267069|m2|acre}}
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| shrine_quantity = Two
}}
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
8vrkppt8a915rtwokz4me3us5g5g7ry
140690
140689
2026-06-10T15:03:38Z
آیات محراج
11062
/* */
140690
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = Directions، Streaming media URL
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| religious_affiliation = [[اِسلام]]
| image = Null.png
| capacity = 700,000 عبادت کرن وٲلؠ
| length =
| width =
| width_nave =
| interior_area =
| height_max =
| dome_quantity = زٕ {{small|(شاید زیٛادٕ تہٕ)}}
| dome_height_outer =
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer =
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = 12
| minaret_height = {{cvt|70|m|ft|0}}
| spire_quantity =
| spire_height =
| site_area = {{Cvt|267069|m2|acre}}
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| shrine_quantity = زٕ
}}
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
1w4wxh54nr00ja0iftdadvuwhrpv9p2
140694
140690
2026-06-10T15:20:00Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:مسجد]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140694
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = Directions، Streaming media URL
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| religious_affiliation = [[اِسلام]]
| image = Null.png
| capacity = 700,000 عبادت کرن وٲلؠ
| length =
| width =
| width_nave =
| interior_area =
| height_max =
| dome_quantity = زٕ {{small|(شاید زیٛادٕ تہٕ)}}
| dome_height_outer =
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer =
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = 12
| minaret_height = {{cvt|70|m|ft|0}}
| spire_quantity =
| spire_height =
| site_area = {{Cvt|267069|m2|acre}}
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| shrine_quantity = زٕ
}}
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضوية''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو منٛز اکھ آسنہٕ کسِ طورس پیٹھ، تقریباً 30 ملین مسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک ساروی کھوتہٕ زیادٕ زیارت گاہ چُھ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمۍ سُند نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] منٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس منٛز حصہٕ، یمہٕ سۭتۍ [[سُنی|سنی]] اسلامس منٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پیٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس منٛز سنیاضی ہُند نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس منٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پیٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چُھ 1,200,000 مربع میٹرس پیٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پیٹھ تریم ساروی کھوتہٕ بٔڑ مسجد چِھ۔ اتھ احاطس منٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اکھ لائبریری، ژور مدرسہٕ، اکھ قبرستان، تہٕ رضوی یونیورسٹی آف اسلامک سائنسز شٲمل۔ یِہ اوسُک 1932 منٛز ایرانس منٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پیٹھ درج کورمُت تہِ 2017 منٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن منٛز چھ تیموری، صفوی تِہ قاجار خاندانک رکنو سۭتۍ سۭتۍ عباس مرزا تِہ علی خامنہ ای ہیوۍ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شہر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اسلٲمی دنیاہُک ثقافتی دارالحکومت قرار دِنہٕ۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مسجد]]
dvdhi30g0ffqdkjs9wailc4vbflm2x9
140711
140694
2026-06-10T18:00:29Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140711
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| کھٔٹِتھ = Directions، Streaming media URL
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| religious_affiliation = [[اِسلام]]
| image = Null.png
| capacity = 700,000 عبادت کرن وٲلؠ
| length =
| width =
| width_nave =
| interior_area =
| height_max =
| dome_quantity = زٕ {{small|(شاید زیٛادٕ تہٕ)}}
| dome_height_outer =
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer =
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = 12
| minaret_height = {{cvt|70|m|ft|0}}
| spire_quantity =
| spire_height =
| site_area = {{Cvt|267069|m2|acre}}
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| shrine_quantity = زٕ
}}
}}
'''اِمام رضا مزار''' ([[فارسی زَبان|فارسی]]: '''حرم امام رضا'''، رومانیز: Haram-e Emâm Rezâ، [[عَربی زَبان|عربی]]: '''العتبة الرضویة''') چھُ [[شیعہ]] اِسلامک ٲٹھم [[امام علی رضا|امام علی الرضا]] سُنٛد مقبر، یُس ایران کس صوبہٕ [[رضوی خراسان صوبہٕ|رضوی خراسان]] [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع۔ شیعہ اسلامک مقدس ترین مقامو مَنٛز اَکھ آسنہٕ کسِ طورس پؠٹھ، تَقریٖبَن 30 ملین مُسلمان چھِ پرؠتھ ؤریہِ اَتھ مزارس زیارت کران، یُس اسلامک سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ زیارت گاہ چھُ۔<ref>{{Cite web|last=soltani|first=mis|title=Islamic Republic of Iran: Over 30 million pilgrims visit Mashhad annually|url=http://www.wocoshiac.org/en/news-events/all-news-en/all-news-b-en/islamic-republic-of-iran-over-30-million-pilgrims-visit-mashhad-annually|access-date=2025-11-18|website=www.wocoshiac.org|language=en-gb}}</ref>
امام رضا اوس پیغمبر اِسلام [[مُحَمَّد|محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]] سٕنٛدیو اَولادو مَنٛز، یُس تقویٰ تہٕ عٔلمہٕ خٲطرٕ زاننہٕ اوس یِوان۔ 766 عیسویس مَنٛز زامُت، تٔمؠ سُنٛد نسب چھُ محمد سٕنزِ کورِ [[فاطِمہ زہرا|فاطمہ]] سٕندِ ذریعہٕ علی سٕندِس نیچوِس [[امام حسین|حُسین]] سٕندِ طرفہٕ میلان۔ تِم چھِ سنی [[صوٗفیت|صوفی ازمس]] مَنٛز صوفیانہ اتھارٹی کس سلسلس مَنٛز حصہٕ، یمہٕ سٟتؠ [[سُنی|سنی]] اسلامس مَنٛز تہٕ چھ تس بٔڑس پیمانس پؠٹھ احترام یوان کرنہٕ۔ تم چھ تصوفس مَنٛز سنیاضی ہُنٛد نمونہٕ تہٕ شیعہ تصوفس مَنٛز اختیارٕچ زنجیٖر تمن ذریعہٕ ترقی کران۔ عیون اخبار الرضا چھِ معجزات درج کٔرمٕژ یِم مزارس پؠٹھ سپدان چھِ۔
یہٕ مزار چھُ 1,200,000 چَکور میٹرس پؠٹھ پھٔہلِتھ، یُس [[مَسجِدُ الحرام|مسجد الحرام]] تہٕ [[مَسجدِ نبوی|مسجد نبیوی]] پتہٕ عالمی سطحس پؠٹھ تریم سارِوٕے کھۄتہٕ بٔڑ مسجد چھِ۔ اَتھ احاطس مَنٛز چھ [[گوہرشاد مسجد]]، استان قدس رضوی سنٹرل میوزیم، اَکھ لایبریری، ژور مدرسہٕ، اَکھ قبرستان، تہٕ رضوی یوٗنِوَرسِٹی آف اسلامک ساینسز شٲمل۔ یہِ اوسُک 1932 مَنٛز ایرانس مَنٛز قومی ثقافتی ورثہٕ کس طورس پؠٹھ درج کورمُت تہِ 2017 مَنٛز آو یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہٕ کس درجہٕ خٲطرٕ تجویز کرنہٕ۔ مزارس اندر قٲبل ذکر تدفینن مَنٛز چھ تیموری، صفوی تہِ قاجار خاندانک رکنو سٟتؠ سٟتؠ عباس مرزا تہِ علی خامنہ ای ہیوؠ اہم شخصیات۔ 2017 ہس مَنٛز آو یہِ شَہَر اسلامی تعاونٕچ تنظیم طرفہٕ اِسلٲمی دُنؠیاہُک ثقافتی رازدٲنؠ قرار دِنہٕ۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مسجد]]
bqxs7i90s6iqnlivx3bz4qw3hyaxxf5
کَتھ:اِمام رضا مزار
1
30490
140691
2026-06-10T15:04:50Z
آیات محراج
11062
https://fountain.toolforge.org/editathons/dcw-k4
140691
wikitext
text/x-wiki
{{Dcw-k4}}
ikflrjk8j2p7hikzl5cxj42o2qrdwnp
گوہرشاد مسجد
0
30491
140696
2026-06-10T15:49:13Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1357770501|Goharshad Mosque]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140696
wikitext
text/x-wiki
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
cn1lu5w2xvsi57i6gnkgdxtq7wz68ov
140697
140696
2026-06-10T15:54:24Z
آیات محراج
11062
/* */
140697
wikitext
text/x-wiki
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سۭتۍ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس منٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس منٛز شروع۔
1911 ہس منٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن منٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہائیس منٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس منٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سۭتۍ سۭتۍ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سۭتۍ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پیٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پٮ۪ٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس منٛز قدیم گنبدٕچ ٹائلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹائل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضروری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیل۔
7mf0pxmxsw3bmjfv5g68a8i8auvso4s
140698
140697
2026-06-10T15:55:14Z
آیات محراج
11062
140698
wikitext
text/x-wiki
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سۭتۍ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس منٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس منٛز شروع۔
1911 ہس منٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن منٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہائیس منٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس منٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سۭتۍ سۭتۍ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سۭتۍ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پیٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پٮ۪ٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس منٛز قدیم گنبدٕچ ٹائلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹائل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضروری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیٖل۔
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery>
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN.jpg|<!-- Please add a description to each image. Thanks. -->
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN-main.jpg
GowharShad Mosque - unknown date - maybe before 1945.jpg
Mausoleum of Omar Khayyám.jpg
</gallery>
2fntjuxtl4xxnjqxfanqhv4zlvo4jpn
140699
140698
2026-06-10T16:02:40Z
آیات محراج
11062
140699
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| image = Null.png
| religious_affiliation = [[شیعہ اِسلام]]
| site_area = {{cvt|10000|m2}}<!-- Most likely site area; yet could be interior area. You can help to clarify. Thanks. -->
| dome_quantity = اَکھ
| dome_height_outer = {{cvt|43|m}}
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer = {{cvt|15|m}}
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = زٕ
| minaret_height = {{cvt|43|m}}
}}
| کھٔٹِتھ = قَد
}}
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سۭتۍ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس منٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس منٛز شروع۔
1911 ہس منٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن منٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہائیس منٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس منٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سۭتۍ سۭتۍ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سۭتۍ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پیٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پٮ۪ٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس منٛز قدیم گنبدٕچ ٹائلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹائل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضروری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیٖل۔<ref name=TT>{{cite news |author= |url=https://www.tehrantimes.com/news/463893/Goharshad-Mosque-highly-distinctive-in-terms-of-history-beauty |title=Goharshad Mosque highly distinctive in terms of history, beauty, and architecture |work=[[Tehran Times]] |date=9 August 2021 |access-date=17 April 2025 }}</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery>
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN.jpg|<!-- Please add a description to each image. Thanks. -->
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN-main.jpg
GowharShad Mosque - unknown date - maybe before 1945.jpg
Mausoleum of Omar Khayyám.jpg
</gallery>
fppbepvsgdeedurum8df33ol581qwnd
140700
140699
2026-06-10T16:03:38Z
آیات محراج
11062
/* */
140700
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| image = Null.png
| religious_affiliation = [[شیعہ]]
| site_area = {{cvt|10000|m2}}<!-- Most likely site area; yet could be interior area. You can help to clarify. Thanks. -->
| dome_quantity = اَکھ
| dome_height_outer = {{cvt|43|m}}
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer = {{cvt|15|m}}
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = زٕ
| minaret_height = {{cvt|43|m}}
}}
| کھٔٹِتھ = قَد
}}
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سۭتۍ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس منٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس منٛز شروع۔
1911 ہس منٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن منٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہائیس منٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس منٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سۭتۍ سۭتۍ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سۭتۍ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پیٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پٮ۪ٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس منٛز قدیم گنبدٕچ ٹائلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹائل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضروری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیٖل۔<ref name=TT>{{cite news |author= |url=https://www.tehrantimes.com/news/463893/Goharshad-Mosque-highly-distinctive-in-terms-of-history-beauty |title=Goharshad Mosque highly distinctive in terms of history, beauty, and architecture |work=[[Tehran Times]] |date=9 August 2021 |access-date=17 April 2025 }}</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery>
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN.jpg|<!-- Please add a description to each image. Thanks. -->
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN-main.jpg
GowharShad Mosque - unknown date - maybe before 1945.jpg
Mausoleum of Omar Khayyám.jpg
</gallery>
4ygeelvfoez5mcur3wk4eimw3nektgx
140701
140700
2026-06-10T16:04:55Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:مسجد]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140701
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| image = Null.png
| religious_affiliation = [[شیعہ]]
| site_area = {{cvt|10000|m2}}<!-- Most likely site area; yet could be interior area. You can help to clarify. Thanks. -->
| dome_quantity = اَکھ
| dome_height_outer = {{cvt|43|m}}
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer = {{cvt|15|m}}
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = زٕ
| minaret_height = {{cvt|43|m}}
}}
| کھٔٹِتھ = قَد
}}
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس منٛز، تیموری دورس منٛز، تِہ گیۍ تقریبن 1430 عیسویس منٛز مکمل۔ بیٛاکھ اکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] منٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سۭتۍ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس منٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس منٛز شروع۔
1911 ہس منٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن منٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہائیس منٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس منٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سۭتۍ سۭتۍ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سۭتۍ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پیٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پٮ۪ٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس منٛز قدیم گنبدٕچ ٹائلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹائل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضروری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیٖل۔<ref name=TT>{{cite news |author= |url=https://www.tehrantimes.com/news/463893/Goharshad-Mosque-highly-distinctive-in-terms-of-history-beauty |title=Goharshad Mosque highly distinctive in terms of history, beauty, and architecture |work=[[Tehran Times]] |date=9 August 2021 |access-date=17 April 2025 }}</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery>
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN.jpg|<!-- Please add a description to each image. Thanks. -->
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN-main.jpg
GowharShad Mosque - unknown date - maybe before 1945.jpg
Mausoleum of Omar Khayyám.jpg
</gallery>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مسجد]]
twcsy6nwx4z5p1cr2id0kholf2akpoh
140710
140701
2026-06-10T18:00:24Z
Nadeemulhaqmir-bot
9480
باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]
140710
wikitext
text/x-wiki
{{مولوٗماتھ
| bgcolor = PaleGreen
| module1 = {{Infobox religious building
| child = yes
| image = Null.png
| religious_affiliation = [[شیعہ]]
| site_area = {{cvt|10000|m2}}<!-- Most likely site area; yet could be interior area. You can help to clarify. Thanks. -->
| dome_quantity = اَکھ
| dome_height_outer = {{cvt|43|m}}
| dome_height_inner =
| dome_dia_outer = {{cvt|15|m}}
| dome_dia_inner =
| minaret_quantity = زٕ
| minaret_height = {{cvt|43|m}}
}}
| کھٔٹِتھ = قَد
}}
'''گوہرشاد مسجد''' چھِ اَکھ عظیم جُمعہ مسجد یس [[ایٖران]] کِس صوبہٕ رضوی خراسانس مَنٛز [[مشہد|مشہدس]] مَنٛز واقع [[اِمام رضا مزار|امام رضا مزارُک]] کمپلیکسُک حصہٕ چھُ۔ مسجدچ تعٲمیر گیہٕ 1418 عیسویس مَنٛز، تیموری دورس مَنٛز، تہِ گیؠ تقریبن 1430 عیسویس مَنٛز مکمل۔ بیٛاکھ اَکھ [[گو ہرشاد مسجد]] یوٚس امی وِزِ بناونہٕ آیہ، چھِ [[ہرات|ہراتَس]] مَنٛز واقع۔
== تَوٲریٖخ ==
یہٕ اوس تیموری خاندانچ [[شاہ رُخ]] سنٛز زنانہٕ ملکہ [[گوہر شاد]] کس حُکمس سٟتؠ تعمیر کورمُت، تہٕ امام رضا سُنٛد مزارک بٔڑ مرمت کس پروگرامس مَنٛز گیہٕ کٲم 1418 عیسویس مَنٛز شۆروٗع۔
1911 ہس مَنٛز روٗسی سلطنت کؠن فوجن ہُنٛد بم دھماکن مَنٛز گو مسجدک دۄن تہن گنبدس شدیٖد نۄقصان۔ 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، گوہرشاد مسجدک گنبد اوس شدید ساختی خطرس مَنٛز سمجھنہٕ یوان، وقتس سٟتؠ سٟتؠ مختلف [[بٕنیُل|بُنلیو]] سٟتؠ گژھن وٲل نۄقصان، 1911 ہک روٗسی بم دھماکہٕ، تہِ 1935 کس بغاوتس دوران رضا شاہ سنٛد مسجدس پؠٹھ حملہٕ خاطرٕ گنبد دوبارٕ تعمیر کرنچ ضرورت۔ [[رضا شاہ|محمد رضا شاہ]] سٕنٛدِ حُکمَس پؠٹھ آیہِ 1960 کِس دہلِس مَنٛز قدیم گنبدٕچ ٹایلہٕ ہٹاونہٕ تہٕ نیبرِم خول آو پھٹراونہٕ۔ اَکھ نٔو نؠبرِم خول آو بناونہٕ تہٕ گنبد آو دوبارٕ ٹایل کرنہٕ۔ اگرچہ امہٕ قٕسمچ مرمت ٲس ضۆروٗری، مگر یمو کٔر مسجدچ تٲریخی شناخت مستقل طور پٲٹھؠ تبدیٖل۔<ref name=TT>{{cite news |author= |url=https://www.tehrantimes.com/news/463893/Goharshad-Mosque-highly-distinctive-in-terms-of-history-beauty |title=Goharshad Mosque highly distinctive in terms of history, beauty, and architecture |work=[[Tehran Times]] |date=9 August 2021 |access-date=17 April 2025 }}</ref>
== تَصویٖر خانہٕ ==
<gallery>
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN.jpg|<!-- Please add a description to each image. Thanks. -->
Goharshad-mosque-mashhad-IRAN-main.jpg
GowharShad Mosque - unknown date - maybe before 1945.jpg
Mausoleum of Omar Khayyám.jpg
</gallery>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:مسجد]]
mwybxiduupzi4b6zp1069r9rdm8wwuo
کَتھ:امام نووی
1
30492
140702
2026-06-10T16:21:11Z
Hazigh
13069
https://fountain.toolforge.org/editathons/dcw-k4
140702
wikitext
text/x-wiki
{{Dcw-k4}}
ikflrjk8j2p7hikzl5cxj42o2qrdwnp
کَتھ:گوہرشاد مسجد
1
30493
140703
2026-06-10T16:34:51Z
آیات محراج
11062
https://fountain.toolforge.org/editathons/dcw-k4
140703
wikitext
text/x-wiki
{{Dcw-k4}}
ikflrjk8j2p7hikzl5cxj42o2qrdwnp
ِکم سے رون
0
30494
140706
2026-06-10T17:59:17Z
آیات محراج
11062
[[ِکم سے رون]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کِم سے رون]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140706
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[کِم سے رون]]
4qus26iqopqymmoldwobkv63y515wn7
مِنٛڈاناو
0
30495
140751
2026-06-11T09:45:03Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1358798825|Mindanao]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140751
wikitext
text/x-wiki
مِنٛڈاناو چُھ لوزون پتہٕ [[فِلِپیٖن|فلپاینُک]] دویم ساروی کھوتہٕ بوٚڑ [[لانٛکھ]]، تہٕ دنیاہک سٔتِم ساروی کھوتہٕ زیادٕ آبادی وول [[لانٛکھ]]۔ [[پَرلانٛکھ]] کس جنوبی علاقس منٛز واقع، یہٕ لانٛکھ چُھ امی ناوک اکس لانٛکہِ گروپُک حصہٕ یتھ منٛز امک ملحقہ لانٛکھ تہٕ شٲمل چِھ، خاص طور پأٹھۍ سولو لانٛکھ نمٲئش۔ 2020 چہِ مردم شمٲری مُطٲبِق ٲس منڈاناوٕچ آبٲدی 26,252,442، ییٚلہِ زَن پوٗرٕ جٔزیٖرٕ گروپٕچ آبٲدی ٲس 2024 تام 27,384,138۔
el0h799yhl1m5rywwkzz9cc0sfu3ffv
140752
140751
2026-06-11T09:48:18Z
آیات محراج
11062
/* */
140752
wikitext
text/x-wiki
مِنٛڈاناو چُھ لوزون پتہٕ [[فِلِپیٖن|فلپاینُک]] دویم ساروی کھوتہٕ بوٚڑ [[لانٛکھ]]، تہٕ دنیاہک سٔتِم ساروی کھوتہٕ زیادٕ آبادی وول [[لانٛکھ]]۔ [[پَرلانٛکھ]] کس جنوبی علاقس منٛز واقع، یہٕ لانٛکھ چُھ امی ناوک اکس لانٛکہِ گروپُک حصہٕ یتھ منٛز امک ملحقہ لانٛکھ تہٕ شٲمل چِھ، خاص طور پأٹھۍ سولو لانٛکھ نمٲئش۔ 2020 چہِ مردم شمٲری مُطٲبِق ٲس منڈاناوٕچ آبٲدی 26,252,442، ییٚلہِ زَن پوٗرٕ جٔزیٖرٕ گروپٕچ آبٲدی ٲس 2024 تام 27,384,138۔
مِنٛڈاناو چھُ فِلِپیٖنُک ژۆچہٕ ٹوٗکٕر ماننہٕ یِوان.<ref name="dd" /><ref>{{Cite news|date=October 15, 2015|title=Fruits of Peace|newspaper=The Economist|url=https://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|url-status=live|access-date=October 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701161446/http://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|archive-date=July 1, 2017}}</ref><ref name="investvine">{{Cite news|last=Calderon|first=Justin|date=April 22, 2013|title=Unearthed Gem|work=Investvine|url=http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|access-date=April 29, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226084529/http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|archive-date=December 26, 2018}}</ref>
8snyukfvbnw2n70ur3r432x5s0cekeh
140753
140752
2026-06-11T09:49:43Z
آیات محراج
11062
/* */
140753
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
مِنٛڈاناو چُھ لوزون پتہٕ [[فِلِپیٖن|فلپاینُک]] دویم ساروی کھوتہٕ بوٚڑ [[لانٛکھ]]، تہٕ دنیاہک سٔتِم ساروی کھوتہٕ زیادٕ آبادی وول [[لانٛکھ]]۔ [[پَرلانٛکھ]] کس جنوبی علاقس منٛز واقع، یہٕ لانٛکھ چُھ امی ناوک اکس لانٛکہِ گروپُک حصہٕ یتھ منٛز امک ملحقہ لانٛکھ تہٕ شٲمل چِھ، خاص طور پأٹھۍ سولو لانٛکھ نمٲئش۔ 2020 چہِ مردم شمٲری مُطٲبِق ٲس منڈاناوٕچ آبٲدی 26,252,442، ییٚلہِ زَن پوٗرٕ جٔزیٖرٕ گروپٕچ آبٲدی ٲس 2024 تام 27,384,138۔
مِنٛڈاناو چھُ فِلِپیٖنُک ژۆچہٕ ٹوٗکٕر ماننہٕ یِوان.<ref name="dd" /><ref>{{Cite news|date=October 15, 2015|title=Fruits of Peace|newspaper=The Economist|url=https://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|url-status=live|access-date=October 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701161446/http://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|archive-date=July 1, 2017}}</ref><ref name="investvine">{{Cite news|last=Calderon|first=Justin|date=April 22, 2013|title=Unearthed Gem|work=Investvine|url=http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|access-date=April 29, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226084529/http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|archive-date=December 26, 2018}}</ref>
21q41cc7v7ig2swkdb41ubfrn44z545
140754
140753
2026-06-11T09:51:15Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:فِلِپیٖن]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140754
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
مِنٛڈاناو چُھ لوزون پتہٕ [[فِلِپیٖن|فلپاینُک]] دویم ساروی کھوتہٕ بوٚڑ [[لانٛکھ]]، تہٕ دنیاہک سٔتِم ساروی کھوتہٕ زیادٕ آبادی وول [[لانٛکھ]]۔ [[پَرلانٛکھ]] کس جنوبی علاقس منٛز واقع، یہٕ لانٛکھ چُھ امی ناوک اکس لانٛکہِ گروپُک حصہٕ یتھ منٛز امک ملحقہ لانٛکھ تہٕ شٲمل چِھ، خاص طور پأٹھۍ سولو لانٛکھ نمٲئش۔ 2020 چہِ مردم شمٲری مُطٲبِق ٲس منڈاناوٕچ آبٲدی 26,252,442، ییٚلہِ زَن پوٗرٕ جٔزیٖرٕ گروپٕچ آبٲدی ٲس 2024 تام 27,384,138۔
مِنٛڈاناو چھُ فِلِپیٖنُک ژۆچہٕ ٹوٗکٕر ماننہٕ یِوان.<ref name="dd" /><ref>{{Cite news|date=October 15, 2015|title=Fruits of Peace|newspaper=The Economist|url=https://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|url-status=live|access-date=October 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701161446/http://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|archive-date=July 1, 2017}}</ref><ref name="investvine">{{Cite news|last=Calderon|first=Justin|date=April 22, 2013|title=Unearthed Gem|work=Investvine|url=http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|access-date=April 29, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226084529/http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|archive-date=December 26, 2018}}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:فِلِپیٖن]]
rzr8kakwx4si6ki6gu2uybh0cf5yvcz
140755
140754
2026-06-11T09:51:44Z
آیات محراج
11062
/* */
140755
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political geography}}
'''مِنٛڈاناو''' چُھ لوزون پتہٕ [[فِلِپیٖن|فلپاینُک]] دویم ساروی کھوتہٕ بوٚڑ [[لانٛکھ]]، تہٕ دنیاہک سٔتِم ساروی کھوتہٕ زیادٕ آبادی وول [[لانٛکھ]]۔ [[پَرلانٛکھ]] کس جنوبی علاقس منٛز واقع، یہٕ لانٛکھ چُھ امی ناوک اکس لانٛکہِ گروپُک حصہٕ یتھ منٛز امک ملحقہ لانٛکھ تہٕ شٲمل چِھ، خاص طور پأٹھۍ سولو لانٛکھ نمٲئش۔ 2020 چہِ مردم شمٲری مُطٲبِق ٲس منڈاناوٕچ آبٲدی 26,252,442، ییٚلہِ زَن پوٗرٕ جٔزیٖرٕ گروپٕچ آبٲدی ٲس 2024 تام 27,384,138۔
مِنٛڈاناو چھُ فِلِپیٖنُک [[ژۆچہٕ ٹوٗکٕر]] ماننہٕ یِوان.<ref name="dd" /><ref>{{Cite news|date=October 15, 2015|title=Fruits of Peace|newspaper=The Economist|url=https://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|url-status=live|access-date=October 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701161446/http://www.economist.com/news/asia/21674840-struggling-violence-and-investment-mindanao-fruits-peace|archive-date=July 1, 2017}}</ref><ref name="investvine">{{Cite news|last=Calderon|first=Justin|date=April 22, 2013|title=Unearthed Gem|work=Investvine|url=http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|access-date=April 29, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226084529/http://investvine.com/unearthed-gem-of-minda/|archive-date=December 26, 2018}}</ref>
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:فِلِپیٖن]]
jkr00lm4lamdnypky2e2m3ut8mcnuko
2026 مِنٛڈاناؤ بُنیُل
0
30496
140757
2026-06-11T09:52:53Z
آیات محراج
11062
[[2026 مِنٛڈاناؤ بُنیُل]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[2026 مِنٛڈاناو بُنیُل]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140757
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[2026 مِنٛڈاناو بُنیُل]]
d6adw65shxizuert2c8915ebw44g2cg
خان سر
0
30497
140759
2026-06-11T10:05:37Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1358835351|Khan Sir]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140759
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
braigdrnohxjfb6jkq99jyoowmcz1ko
140760
140759
2026-06-11T10:09:53Z
آیات محراج
11062
/* */
140760
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
ho1uwhjf3fl3fkosso9tu0gx606aa3u
140761
140760
2026-06-11T10:12:21Z
آیات محراج
11062
/* پیشہٕ */
140761
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
ejp8kv52tduyrj8rz7xxe27vez81yof
140770
140761
2026-06-11T10:28:45Z
آیات محراج
11062
140770
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗنَس دِژ پَٹنا سِوَل کورٹَن خانَس بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخَس تام گِرَفتٲری نِش عارضی تَحَفُظ۔
90elf8nw6smom1c2w40sjl4mltg9iba
140771
140770
2026-06-11T10:32:07Z
آیات محراج
11062
140771
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔
golv83smeurr7rnhmx2bnt8e8z530y4
140772
140771
2026-06-11T10:35:08Z
آیات محراج
11062
140772
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تشخیٖص|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
e8m5ciqulhcumo1wzw1mdgwwkhwjcpo
140773
140772
2026-06-11T10:37:17Z
آیات محراج
11062
140773
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تشخیٖص|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
5n7ro5el1ur0fdtyqmdrml37nivpxba
140774
140773
2026-06-11T10:37:45Z
آیات محراج
11062
/* سمٲجی کامہِ */
140774
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
g9073y8nwzlllhs64iipbawzyw4qrmh
140775
140774
2026-06-11T10:39:45Z
آیات محراج
11062
+[[زٲژ:یوٗٹیوبر]]; +[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140775
wikitext
text/x-wiki
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ یوٗٹیوبر یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗٹیوبر]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
8bk9woofxlvnm17wgk96km9f3aa5zvl
140776
140775
2026-06-11T10:42:13Z
آیات محراج
11062
/* تنازٕ */
140776
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}}
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ [[یوٗٹیٛوٗبر]] یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔ <ref>{{Cite news |title=Khan Sir controversy intensifies in Bihar; BJP says administration will work as per law|url=https://telanganatoday.com/khan-sir-controversy-intensifies-in-bihar-bjp-says-administration-will-work-as-per-law|access-date=2026-06-08 |work=IANS |language=en-IN }}</ref>
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/latest/1093443/patna-court-blocks-action-against-bihar-educator-youtuber-khan-sir-in-firing-case|title=Patna Court blocks action against Bihar educator YouTube Khan Sir in firing case|website=Scroll.in|access-date=9 June 2026}}</ref>
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗٹیوبر]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
omn8japtje5gw32aw5q9eommco4t3b3
140777
140776
2026-06-11T10:45:24Z
آیات محراج
11062
/* */
140777
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|module={{Infobox social media personality
| child = yes
| youtube_handle = khangsresearchcentre1685
| youtube_display_name = Khan GS Research Centre
| youtube_handle2 = khanglobalstudies
| youtube_display_name2 = Khan Global Studies
| youtube_years_active = 2019–ازکال
| youtube_genre = {{hlist|[[تٲلیٖم]]|[[کوچِنٛگ]]}}
| stats_update = 15 جَنؤری 2026
}}}}
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ [[یوٗٹیٛوٗبر]] یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔ <ref>{{Cite news |title=Khan Sir controversy intensifies in Bihar; BJP says administration will work as per law|url=https://telanganatoday.com/khan-sir-controversy-intensifies-in-bihar-bjp-says-administration-will-work-as-per-law|access-date=2026-06-08 |work=IANS |language=en-IN }}</ref>
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/latest/1093443/patna-court-blocks-action-against-bihar-educator-youtuber-khan-sir-in-firing-case|title=Patna Court blocks action against Bihar educator YouTube Khan Sir in firing case|website=Scroll.in|access-date=9 June 2026}}</ref>
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗٹیوبر]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
047bb73y42wyzt0e77a72rlojjlcaxx
140778
140777
2026-06-11T10:46:18Z
آیات محراج
11062
140778
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|module={{Infobox social media personality
| child = yes
| youtube_handle = khangsresearchcentre1685
| youtube_display_name = Khan GS Research Centre
| youtube_handle2 = khanglobalstudies
| youtube_display_name2 = Khan Global Studies
| youtube_years_active = 2019–ازکال
| youtube_genre = {{hlist|[[تٲلیٖم]]|[[کوچِنٛگ]]}}
| stats_update = 15 جَنؤری 2026
}}}}
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ [[یوٗٹیٛوٗبر]] یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔ <ref>{{Cite news |title=Khan Sir controversy intensifies in Bihar; BJP says administration will work as per law|url=https://telanganatoday.com/khan-sir-controversy-intensifies-in-bihar-bjp-says-administration-will-work-as-per-law|access-date=2026-06-08 |work=IANS |language=en-IN }}</ref>
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/latest/1093443/patna-court-blocks-action-against-bihar-educator-youtuber-khan-sir-in-firing-case|title=Patna Court blocks action against Bihar educator YouTube Khan Sir in firing case|website=Scroll.in|access-date=9 June 2026}}</ref>
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗٹیٛوٗبر]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
oziyfaat10wgmxaikvx39zt2fp8kyu7
140781
140778
2026-06-11T10:53:11Z
آیات محراج
11062
/* */
140781
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|module={{Infobox social media personality
| child = yes
| youtube_handle = khangsresearchcentre1685
| youtube_display_name = Khan GS Research Centre
| youtube_handle2 = khanglobalstudies
| youtube_display_name2 = Khan Global Studies
| youtube_years_active = 2019–ازکال
| youtube_genre = {{hlist|[[تٲلیٖم]]|[[کوچِنٛگ]]}}
| stats_update = 15 جَنؤری 2026
}}|noicon=Yes}}
پیشہٕ ورانہٕ طور '''خان سر''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یِنہٕ وول چھُ اکھ ہندوستٲنی تٲلیٖم کار تہٕ [[یوٗٹیٛوٗبر]] یُس [[پٹنہ ضِلہٕ|پٹنہ]]، بہارَس منٛز چھُ۔ سُہ چُھ اکھ کوچِنٛگ اِنسٹی چَلاوان یُس طٲلبہِ عٔلِم ہِنٛدُستانس منٛز مُقابلہٕ کِس اِمتِحانن خٲطرٕ تَیار چُھ کَران۔<ref name=":0">{{cite web|date=4 August 2023|title=Meet Khan Sir, Everyone's Favourite Online 'Guru' Who Has Impacted Lives of 21 Million|url=https://www.news18.com/viral/meet-khan-sir-everyones-favourite-online-guru-who-has-impacted-lives-of-21-million-8501401.html|access-date=4 August 2023|website=News18}}</ref>
== شُروٲتی زِندگی ==
خان اوس [[دیوریا]]، [[وۄتُر پرَٛدیش]] منٛز زامُت۔ تٔمۍ سُنٛد مول اوس ٹھیکدار پٲٹھۍ کٲم کران تہٕ تٔمۍ سٕنٛز موج ٲس گریلوٗ زنان۔
أمہِ کٔر پنٕنہِ سکوٗلی تٲلیٖم بھٹپر رانی منٛز مُکمل تہٕ پتہٕ کٔرٕن [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] منٛز تعلیٖم حٲصِل، ییٚتہِ أمہِ جغرافیہ منٛز بیچلر آف ساینَس ڈگری تہٕ جغرافیہ منٛز ماسٹرز ڈگری حٲصِل کٔر۔
2025 ہَس منٛز کوٚر أمہِ عینم صِدیٖقی عرف زینت خانَس سۭتہِ خانٛدر۔
== پیشہٕ ==
خانَن کوٚر پنُن [[یوٗٹیٛوٗب]] چینل «خان جی ایس ریسرچ سینٹر» شروٗع، ییٚتہِ سُہ تعلیٖمی مواد فراہم کران چھُ۔ 2021 منٛز کوٚر تٔمۍ آن لائن کورسز پیش کرنہٕ خٲطرٕ اکھ موبائل ایپلیکیشن شروع۔
جوٗن 2025 ہَس منٛز کوٚر بہارٕکۍ گورنر [[عارف محمد خان|عارف محمد خانَن]] [[عید الاضحیٰ]] کِس موقعَس پٮ۪ٹھ پٹنہ ہَس منٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ انسٹی ٹیوٹُک دورٕ۔ دورَس دوران کٔر یِمو تٲلیٖم تہٕ سمٲجی خدشاتَن سۭتۍ وابستہٕ مسلَن پٮ۪ٹھ تبادلہٕ خیال، یَتھ منٛز ثقافتی اقدار تہٕ زنانَن خٕلاف جُرُم شٲمِل چھِ۔
==تنازٕ==
اَپریل ۲۰۲۱ ہَس مَنٛز، خان سٕنٛدِس فرانس-پاکِستان تالُقاتَن پؠٹھ اَکِس ؤڈیوَس آیہِ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ تَنقیٖد کَرنہٕ۔
جَنؤری ۲۰۲۲ ہَس مَنٛز، ریلوے رِکروٗٹمینٹ بورڈ اِمتِحانَن سۭتؠ مُتعلِق اِحتِجاجَن ہٕنٛدِس سِلسِلَس مَنٛز آیہِ خانَس سَمیت واریاہَن کوچِنٛگ اِدارٕکؠن وۄستادَن خٕلاف اَکھ ايف آی آر (FIR) دَرٕج کَرنہٕ۔
دَسَمبَر ۲۰۲۴ ہَس مَنٛز کۆر تٔمؠ بِہار پَبلِک سٔروِس کَمِشَن اِمتِحانَس مَنٛز بَدلاوَن سٟتؠ مُتعلِق اَکِس اِحتِجاجَس مَنٛز شِرکَتھ۔
===اَنجَنا اوم کَشیَپَس سۭتؠ تَنازٕ===
۲۹ مٔیی ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز، آج تَقَس پؠٹھ نیٖٹ (NEET) اِمتِحٲنی نِظامَس پؠٹھ اَکِس لایِو بَحسَس دوران، ٹی وی اینٛکَر اَنجَنا اوم کَشیَپَن کۆر آنلایِن "سِٹار وۄستادَن" ہٕنٛدِس بَڈن اَثَرَس تہٕ آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛز تِجارَتھ کٲری پؠٹھ ٹیٖپ، تہٕ تِمَن خٲطرٕ کٔرٕن "دو کوڈی کے سِٹار ٹیچَر" یِتھؠ تَوہیٖن آميز اَلفاظ اِستِمال، یٔمیُک مَطلَب چھُ فریب دِنہٕ وٲلؠ تہٕ دۆنٛکھہٕ باز۔
یَمہِ سۭتؠ خان سَر، اَبِھنَو تہٕ باقؠن سَمیت واریاہَن آنلایِن وۄستادَن ہٕنٛدِ طَرفہٕ ؤڈیو، پوسٹ تہٕ بَراڈکاسٹ ہٕنٛدِس شَکلہِ مَنٛز سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھ بٔڈس پَیمانَس پؠٹھ رَدِعَمَل وۄتھ۔ تِمَن مَنٛز کِہَو کٔرؠ مَبیَنہٕ طورَس پؠٹھ "بِکاو پَترَکار"، "چاٹوٗکار"، "دَلی" یِتھؠ بَدنام کَرن وٲلؠ اَلفاظ اِستِمال، تہٕ تِمَن پؠٹھ لَگووُن اَنجَنا تہٕ آج تَقَس خٲطرٕ "دَلالی" کَرنُک تہٕ "فیک نیوٗز کی دُکان" چَلاونُک اِلزام۔
پَتہٕ کۆر اَنجَنا تہٕ ٹی وی ٹُڈے نؠٹورکَن، یٔمِس خٲطرٕ سۄ کٲم چھِ کَران، «فیصل خان (خان سَر)»، اَبِھنَے شَرما، بَبیٖتا تیاگی، اَروِنٛد بَھدۆرِیا تہٕ ۴ پی ایم (4PM) نیوز نؠٹورکَس خٕلاف دِلی ہاے کورٹَس مَنٛز اَکھ ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمہٕ دٲیِر، یَتھ مَنٛز ۲ کَروڑ رۄپيَن ہٕنٛز بَرپٲیی تہٕ سۄشَل میٖڈیاہَس پؠٹھٕ بَدنام کَرن وٲلؠ مَوادَس فَوری طور ہَٹاونٕچ مَنٛگ کَرنہٕ آیہِ۔
۸ جوٗنَس کۆر دِلی ہاے کورٹَن کَشیَپَس تہٕ ٹی وی ٹُڈے یَس تِہِنٛدِس ہَتکِ عِزَتھ مُقَدمَس مَنٛز کانٛہہ تِہ عارضی رٲحَتھ دِنہٕ نِش اِنکار، تہٕ بَیسہِ ہٕنٛز اَگٕمؠ تٲریٖخ کٔرٕن ۱۷ جوٗن مُقَرَر۔
===۲۰۲۶ کوچِنٛگ اِدارٕچ فایِرِنٛگُک کیس===
جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز گَو پَٹناہَس مَنٛز خان سٕنٛدِس کوچِنٛگ اِدارَس نیٚبَر فایِرِنٛگُک اَکھ واقہٕ پيش۔ پُلیٖسَن کٔر اَمیُک واقہٕ ہٕنٛز تَحقیٖقات شُروٗع تہٕ مَسلَس سۭتؠ مُتعلِق کۆرُن اَکھ کیس دَرٕج۔
اَمہِ پَتہٕ آیہِ کیسَس سۭتؠ مُتعلِق خانَس سۭتؠ جُڑِتھ قانوٗنی کاروٲیی شُروٗع کَرنہٕ۔ جوٗن ۲۰۲۶ ہَس مَنٛز دۆپ تٔمِس سٕنٛدِ ؤکیٖلَن زِ خان مَنٛگہِ قَبٕل اَز گِرَفتٲری ضَمانَتھ تہٕ کَرِ نہٕ کورٹَس برونٛہہ کَنہِ سَرؠنٛڈَر یِتھ وَقٕتَس تام مَملہٕ تَحقیٖقاتَس تَل آسہِ۔
خانَن دۆپ زِ تٔمِس چھُ یَقیٖن زِ اَمیُک واقُک تالُق ہيٚکہِ کوچِنٛگ صَنعَتَس مَنٛز رِقابَتَس سۭتؠ ٲسِتھ، اَگَرچہِ پُلیٖسَن ٲس نہٕ تِتھ وَقٕتَس تام عَوٲمی طورَس پؠٹھ اَمہِ دٲواہٕچ تَصدیٖق کٔرمٕژ۔
دَرمِیانَس مَنٛز چھُ بِہارَس مَنٛز بی جے پی (BJP) حُکوٗمَتَن وۆنمُت زِ قانوٗن کَرِ پَنٕنؠ کاروٲیی۔ <ref>{{Cite news |title=Khan Sir controversy intensifies in Bihar; BJP says administration will work as per law|url=https://telanganatoday.com/khan-sir-controversy-intensifies-in-bihar-bjp-says-administration-will-work-as-per-law|access-date=2026-06-08 |work=IANS |language=en-IN }}</ref>
۹ جوٗن دِیُت پٹنہ سِوَل کورٹَن خانَس بیٛکہِ پیشی تام گِرِفتٲری نِش عارضی بچاو ۔<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/latest/1093443/patna-court-blocks-action-against-bihar-educator-youtuber-khan-sir-in-firing-case|title=Patna Court blocks action against Bihar educator YouTube Khan Sir in firing case|website=Scroll.in|access-date=9 June 2026}}</ref>
== سمٲجی کامہِ ==
خان سر چھُ سستہٕ صحتٕچ دیکھ بال سۭتۍ وابستہٕ اقداماتَن منٛز شٲمِل۔
2025 ہَس منٛز کھوٗل تٔمۍ پٹنہ ہَس منٛز اکھ ہسپتال ییٚمیُک مقصد عوامس کم قۭمتٕچ ییٚلاج خدمات فراہم کرٕنۍ اوس۔ یہِ سہولیت چھِ واریاہَن سرکٲرؠ ہسپتالَو کھۄتہٕ کم شرحَن پیٹھ علاج پیش کران، یَتھ منٛز اقتصٲدی طور کمزور طبقَن ہٕنٛز رسٲیی پیٹھ توجہ چھِ دِنہٕ یِوان۔
رپورٹَن منٛز چھُ نوٹ کوٚرمُت زِ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیصی]] ٹیسٹ ہِش خٔدمات چھِ امہِ پہل کِس حصہٕ پٲٹھۍ واریاہ کم قۭمتَس پیٹھ فراہم کرنہٕ یِوان۔
== عوٲمی آوریٛار ==
2025 ہَس منٛز کوٚر خان سرَن پٹناہَس منٛز اَکہِ بٔڑِس رکشا بندھن تقریبُک اہتمام یَتھ منٛز ساسہٕ بٔدۍ طٲلبہِ عٔلِمَو شِرکت کٔر۔ رپورٹَن منٛز چھُ ونٛنہٕ آمُت زِ تقریبَس دوران لَگ بَگ 15,000 زَنانَو گۄنٛڈ أمِس راکھی، یَتھ میٖڈیا ہُنٛد توجہ حٲصِل کٔر۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یوٗٹیٛوٗبر]]
[[زٲژ:ہِندوستٲنؠ لوٗکھ]]
mvgzvd3e3nqyqstu3lx0ziv9tluxbwl
عیٖداُلاضحٰی
0
30498
140763
2026-06-11T10:13:12Z
آیات محراج
11062
[[عیٖداُلاضحٰی]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[عیٖداُلاضحیٰ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140763
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[عیٖداُلاضحیٰ]]
b7abgtk2okuukapvb0n0x28o12u883b
کَتھ:عیٖداُلاضحٰی
1
30499
140765
2026-06-11T10:13:12Z
آیات محراج
11062
[[کَتھ:عیٖداُلاضحٰی]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:عیٖداُلاضحیٰ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج
140765
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[کَتھ:عیٖداُلاضحیٰ]]
j2xcr34yhl3xzm3mveriyvpp1d88wae
عید الاضحیٰ
0
30500
140769
2026-06-11T10:14:19Z
آیات محراج
11062
رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران
140769
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[عیٖداُلاضحیٰ]]
b7abgtk2okuukapvb0n0x28o12u883b
زٲژ:یوٗٹیٛوٗبر
14
30501
140779
2026-06-11T10:46:32Z
آیات محراج
11062
Created blank page
140779
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
140780
140779
2026-06-11T10:46:51Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:پییٚشہِ مُطٲبِق لوٗکھ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140780
wikitext
text/x-wiki
[[زٲژ:پییٚشہِ مُطٲبِق لوٗکھ]]
fp8kz572t1d1uz9xxk1x8z16cjnrjpc
الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی
0
30502
140782
2026-06-11T11:09:30Z
آیات محراج
11062
"[[:en:Special:Redirect/revision/1339934764|University of Allahabad]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت
140782
wikitext
text/x-wiki
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
25nj6yay008qvch2x951n9nwhlfocpp
140783
140782
2026-06-11T11:15:59Z
آیات محراج
11062
/* */
140783
wikitext
text/x-wiki
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
== تَوٲریٖخ ==
مُیر سینٹرل کالجُک افتتاح کوٚر 9 دسمبر 1873 ہندوستانٕکۍ گورنر جنرل لارڈ نارتھ بروک سٕنٛدِ دٔسۍ تہٕ امیُک ناو اوس متحدہ صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس پیٹھ تھونہٕ آمُت۔ معمار ولیم ایمرسنن ہند-ساریسنک، مصری تہٕ گوتھک اندازس منٛز ڈیزائن کورمُت، یہٕ کالج اوس ابتدٲئی طور پٲنٹھ 23 ستمبر 1887 منٛز الہ آباد یونیورسٹی کس قیامس تام کلکتہ یونیورسٹی تحت کٲم کران۔ یہِ یونیورسٹی بنییہِ نوآبادیاتی ہندوستانَس منٛز پٲنژِم یُنورسِٹی، یۄس کلاسیکی توجہ سۭتۍ گریجویٹ تہٕ پوسٹ گریجویٹ ڈگرین ہٕنٛز نگرٲنی کٔر۔ 1891 پٮ۪ٹھٕ 1922 تام اوس اَتھ منٛز گورنمنٹ سائنس کالج، جبل پور شٲمِل، تہٕ 1904 تام کٔرٕکھ پنٕنۍ تدریسی شعبہٕ تیار۔ یونیورسٹی سینیٹ ہالک افتتاح آو 1912 منٛز کرنہٕ۔ الہ آباد یونیورسٹی ایکٹ 1921 پتہٕ رَلٮ۪و مُیر سینٹرل کالج یُنورسِٹی سٕتہِ ، تہٕ یہِ أکِس وحدٲنی تدریسی تہٕ رہٲیشی اِدارس منٛز تبدیٖل گوٚو، یَتھ سۭتۍ وابستہٕ کالج آیہِ ٲخٕر کار آگرہ یونیورسٹی منتقل کرنہٕ تہٕ سیکنڈری امتحانات آیہِ دُبارٕ ایٚساین کرنہٕ۔
l52yd5eesgps1hzpz9lamxgz5oyrxe8
140784
140783
2026-06-11T11:19:33Z
آیات محراج
11062
مِلاوُن [[زٲژ:یونِورسِٹی]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ
140784
wikitext
text/x-wiki
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 3.jpg|thumb|ہال]]
مُیر سینٹرل کالجُک افتتاح کوٚر 9 دسمبر 1873 ہندوستانٕکۍ گورنر جنرل لارڈ نارتھ بروک سٕنٛدِ دٔسۍ تہٕ امیُک ناو اوس متحدہ صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس پیٹھ تھونہٕ آمُت۔ معمار ولیم ایمرسنن ہند-ساریسنک، مصری تہٕ گوتھک اندازس منٛز ڈیزائن کورمُت، یہٕ کالج اوس ابتدٲئی طور پٲنٹھ 23 ستمبر 1887 منٛز الہ آباد یونیورسٹی کس قیامس تام کلکتہ یونیورسٹی تحت کٲم کران۔ یہِ یونیورسٹی بنییہِ نوآبادیاتی ہندوستانَس منٛز پٲنژِم یُنورسِٹی، یۄس کلاسیکی توجہ سۭتۍ گریجویٹ تہٕ پوسٹ گریجویٹ ڈگرین ہٕنٛز نگرٲنی کٔر۔ 1891 پٮ۪ٹھٕ 1922 تام اوس اَتھ منٛز گورنمنٹ سائنس کالج، جبل پور شٲمِل، تہٕ 1904 تام کٔرٕکھ پنٕنۍ تدریسی شعبہٕ تیار۔ یونیورسٹی سینیٹ ہالک افتتاح آو 1912 منٛز کرنہٕ۔ الہ آباد یونیورسٹی ایکٹ 1921 پتہٕ رَلٮ۪و مُیر سینٹرل کالج یُنورسِٹی سٕتہِ ، تہٕ یہِ أکِس وحدٲنی تدریسی تہٕ رہٲیشی اِدارس منٛز تبدیٖل گوٚو، یَتھ سۭتۍ وابستہٕ کالج آیہِ ٲخٕر کار آگرہ یونیورسٹی منتقل کرنہٕ تہٕ سیکنڈری امتحانات آیہِ دُبارٕ ایٚساین کرنہٕ۔
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 2.jpg|thumb|یوٗنِوَرسِٹی ]]
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یونِورسِٹی]]
h95mvku4lbwnv0x1xxbu7aeyojwfjvg
140785
140784
2026-06-11T11:21:31Z
آیات محراج
11062
140785
wikitext
text/x-wiki
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 3.jpg|thumb|ہال]]
مُیر سینٹرل کالجُک افتتاح کوٚر 9 دسمبر 1873 ہندوستانٕکۍ گورنر جنرل لارڈ نارتھ بروک سٕنٛدِ دٔسۍ تہٕ امیُک ناو اوس متحدہ صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس پیٹھ تھونہٕ آمُت۔ معمار ولیم ایمرسنن ہند-ساریسنک، مصری تہٕ گوتھک اندازس منٛز ڈیزائن کورمُت، یہٕ کالج اوس ابتدٲئی طور پٲنٹھ 23 ستمبر 1887 منٛز الہ آباد یونیورسٹی کس قیامس تام کلکتہ یونیورسٹی تحت کٲم کران۔ یہِ یونیورسٹی بنییہِ نوآبادیاتی ہندوستانَس منٛز پٲنژِم یُنورسِٹی، یۄس کلاسیکی توجہ سۭتۍ گریجویٹ تہٕ پوسٹ گریجویٹ ڈگرین ہٕنٛز نگرٲنی کٔر۔ 1891 پٮ۪ٹھٕ 1922 تام اوس اَتھ منٛز گورنمنٹ سائنس کالج، جبل پور شٲمِل، تہٕ 1904 تام کٔرٕکھ پنٕنۍ تدریسی شعبہٕ تیار۔ یونیورسٹی سینیٹ ہالک افتتاح آو 1912 منٛز کرنہٕ۔ الہ آباد یونیورسٹی ایکٹ 1921 پتہٕ رَلٮ۪و مُیر سینٹرل کالج یُنورسِٹی سٕتہِ ، تہٕ یہِ أکِس وحدٲنی تدریسی تہٕ رہٲیشی اِدارس منٛز تبدیٖل گوٚو، یَتھ سۭتۍ وابستہٕ کالج آیہِ ٲخٕر کار آگرہ یونیورسٹی منتقل کرنہٕ تہٕ سیکنڈری امتحانات آیہِ دُبارٕ ایٚساین کرنہٕ۔
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 2.jpg|thumb|یوٗنِوَرسِٹی ]]
1951 منٛز، یونیورسٹی کٔر پنُن وحدٲنی کردار برقرار تھٲوتھ، مقامی ادارن انڈر گریجویٹ کورسن خٲطرٕ وابستہٕ کالجن ہٕنٛدس طورس پیٹھ تسلیٖم۔ أمۍ کٔر جولائی 1992 منٛز 'پریمیئر ادارٕ' پٲٹھۍ باضٲبطہٕ شناخت حٲصل تہٕ 1987 منٛز پننہٕ صد سالہ تقریبن دوران، آیہٕ سنٹرل یونیورسٹی ہنٛد درجہٕ خٲطرٕ مطالبہٕ کرنہٕ۔ مرکزی کابینہٕ کٔر 2003 ہس منٛز یہِ درجہٕ بحال، ییٚمیُک تصدیق 2005 منٛز الہ آباد یونیورسٹی ایٚکٹ کہِ ذٔریعہٕ کرنہٕ آیہ، تہٕ کوٚرُکھ یہِ قومی اہمیتُک اِدارٕ تہِ نامزد کرنہٕ۔ یونیورسٹی چھِ نیشنل اسیسمنٹ اینڈ ایکریڈیٹیشن کۄنسل طرفہٕ تسلیٖم شدٕ ۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یونِورسِٹی]]
75w6lkoov1mz89wn1jngglii940cyp4
140786
140785
2026-06-11T11:24:22Z
آیات محراج
11062
/* */
140786
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox university/Wikidata|onlysourced=No|fetchwikidata=Yes|mottoks=ییٖتیاہ کُل لنجہِ تیٖتیاہ کُلؠ}}
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 3.jpg|thumb|ہال]]
مُیر سینٹرل کالجُک افتتاح کوٚر 9 دسمبر 1873 ہندوستانٕکۍ گورنر جنرل لارڈ نارتھ بروک سٕنٛدِ دٔسۍ تہٕ امیُک ناو اوس متحدہ صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس پیٹھ تھونہٕ آمُت۔ معمار ولیم ایمرسنن ہند-ساریسنک، مصری تہٕ گوتھک اندازس منٛز ڈیزائن کورمُت، یہٕ کالج اوس ابتدٲئی طور پٲنٹھ 23 ستمبر 1887 منٛز الہ آباد یونیورسٹی کس قیامس تام کلکتہ یونیورسٹی تحت کٲم کران۔ یہِ یونیورسٹی بنییہِ نوآبادیاتی ہندوستانَس منٛز پٲنژِم یُنورسِٹی، یۄس کلاسیکی توجہ سۭتۍ گریجویٹ تہٕ پوسٹ گریجویٹ ڈگرین ہٕنٛز نگرٲنی کٔر۔ 1891 پٮ۪ٹھٕ 1922 تام اوس اَتھ منٛز گورنمنٹ سائنس کالج، جبل پور شٲمِل، تہٕ 1904 تام کٔرٕکھ پنٕنۍ تدریسی شعبہٕ تیار۔ یونیورسٹی سینیٹ ہالک افتتاح آو 1912 منٛز کرنہٕ۔ الہ آباد یونیورسٹی ایکٹ 1921 پتہٕ رَلٮ۪و مُیر سینٹرل کالج یُنورسِٹی سٕتہِ ، تہٕ یہِ أکِس وحدٲنی تدریسی تہٕ رہٲیشی اِدارس منٛز تبدیٖل گوٚو، یَتھ سۭتۍ وابستہٕ کالج آیہِ ٲخٕر کار آگرہ یونیورسٹی منتقل کرنہٕ تہٕ سیکنڈری امتحانات آیہِ دُبارٕ ایٚساین کرنہٕ۔
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 2.jpg|thumb|یوٗنِوَرسِٹی ]]
1951 منٛز، یونیورسٹی کٔر پنُن وحدٲنی کردار برقرار تھٲوتھ، مقامی ادارن انڈر گریجویٹ کورسن خٲطرٕ وابستہٕ کالجن ہٕنٛدس طورس پیٹھ تسلیٖم۔ أمۍ کٔر جولائی 1992 منٛز 'پریمیئر ادارٕ' پٲٹھۍ باضٲبطہٕ شناخت حٲصل تہٕ 1987 منٛز پننہٕ صد سالہ تقریبن دوران، آیہٕ سنٹرل یونیورسٹی ہنٛد درجہٕ خٲطرٕ مطالبہٕ کرنہٕ۔ مرکزی کابینہٕ کٔر 2003 ہس منٛز یہِ درجہٕ بحال، ییٚمیُک تصدیق 2005 منٛز الہ آباد یونیورسٹی ایٚکٹ کہِ ذٔریعہٕ کرنہٕ آیہ، تہٕ کوٚرُکھ یہِ قومی اہمیتُک اِدارٕ تہِ نامزد کرنہٕ۔ یونیورسٹی چھِ نیشنل اسیسمنٹ اینڈ ایکریڈیٹیشن کۄنسل طرفہٕ تسلیٖم شدٕ ۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یونِورسِٹی]]
cbknbtnd6dok9cf6k7layesmmrre743
140787
140786
2026-06-11T11:26:33Z
آیات محراج
11062
/* */
140787
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox university/Wikidata|onlysourced=No|fetchwikidata=Yes|mottoks=ییٖتیاہ کُل لنجہِ تیٖتیاہ کُلؠ|colour={{color box|#950b0b}} وۄزُل}}
'''الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی''' چھےٚ اکھ مرکٔزی یونیورسٹی یوٚسہٕ [[وۄتُر پرَٛدیش]]، ہندوستانس منٛز [[پرَٛیاگراج|پرَٛیاگ راجس]] منٛز واقع۔ یہٕ آو 23 ستمبر 1887 منٛز پارلیمنٹ کہ ایکٹ کہ ذریع قائم کرنہٕ تہٕ یہٕ چُھ قومی اہمیت کس انسٹی ٹیوٹ (INI) کس طورس پیٹھ تسلیم کرنہٕ یوان۔ یہِ چھےٚ ہندوستانٕچ ژوٗرِم قٔدیٖم تٔریٖن جٔدیٖد یوٗنِورسٹی مانٛنہٕ یِوان۔ امیُک ابتدا چھُ مُیر سنٹرل کالجَس منٛز، یُس 1873 منٛز شمال مغربی صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس ناوس پیٹھ تھونہٕ آو، یٔمۍ الہ آبادَس منٛز اکھ سیٚنٹرل یونیورسٹی بناونُک خیال تجویز کوٚر، یُس پتہٕ موجودٕ یونیورسٹی منٛز تیار گوٚو۔<ref>[http://www.allduniv.ac.in/aboutus/hist.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525043931/http://allduniv.ac.in/aboutus/hist.html|date=25 May 2009}} Allahabad University website.</ref> بطورِ مرکٔزی یوٗنِوَرسِٹی ہُنٛد درجہٕ آو ہِنٛدُستان پارلیمٮ۪نٛٹن الہ آباد یوٗنیورسٹی ایٚکٹ 2005 کہِ ذٔریعہٕ دُبارٕ قٲیِم کرنہٕ۔
== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 3.jpg|thumb|ہال]]
مُیر سینٹرل کالجُک افتتاح کوٚر 9 دسمبر 1873 ہندوستانٕکۍ گورنر جنرل لارڈ نارتھ بروک سٕنٛدِ دٔسۍ تہٕ امیُک ناو اوس متحدہ صوبہٕ کِس لیفٹیننٹ گورنر سر ولیم مویرَس پیٹھ تھونہٕ آمُت۔ معمار ولیم ایمرسنن ہند-ساریسنک، مصری تہٕ گوتھک اندازس منٛز ڈیزائن کورمُت، یہٕ کالج اوس ابتدٲئی طور پٲنٹھ 23 ستمبر 1887 منٛز الہ آباد یونیورسٹی کس قیامس تام کلکتہ یونیورسٹی تحت کٲم کران۔ یہِ یونیورسٹی بنییہِ نوآبادیاتی ہندوستانَس منٛز پٲنژِم یُنورسِٹی، یۄس کلاسیکی توجہ سۭتۍ گریجویٹ تہٕ پوسٹ گریجویٹ ڈگرین ہٕنٛز نگرٲنی کٔر۔ 1891 پٮ۪ٹھٕ 1922 تام اوس اَتھ منٛز گورنمنٹ سائنس کالج، جبل پور شٲمِل، تہٕ 1904 تام کٔرٕکھ پنٕنۍ تدریسی شعبہٕ تیار۔ یونیورسٹی سینیٹ ہالک افتتاح آو 1912 منٛز کرنہٕ۔ الہ آباد یونیورسٹی ایکٹ 1921 پتہٕ رَلٮ۪و مُیر سینٹرل کالج یُنورسِٹی سٕتہِ ، تہٕ یہِ أکِس وحدٲنی تدریسی تہٕ رہٲیشی اِدارس منٛز تبدیٖل گوٚو، یَتھ سۭتۍ وابستہٕ کالج آیہِ ٲخٕر کار آگرہ یونیورسٹی منتقل کرنہٕ تہٕ سیکنڈری امتحانات آیہِ دُبارٕ ایٚساین کرنہٕ۔
[[فَیِل:Vizianagaram Hall 2.jpg|thumb|یوٗنِوَرسِٹی ]]
1951 منٛز، یونیورسٹی کٔر پنُن وحدٲنی کردار برقرار تھٲوتھ، مقامی ادارن انڈر گریجویٹ کورسن خٲطرٕ وابستہٕ کالجن ہٕنٛدس طورس پیٹھ تسلیٖم۔ أمۍ کٔر جولائی 1992 منٛز 'پریمیئر ادارٕ' پٲٹھۍ باضٲبطہٕ شناخت حٲصل تہٕ 1987 منٛز پننہٕ صد سالہ تقریبن دوران، آیہٕ سنٹرل یونیورسٹی ہنٛد درجہٕ خٲطرٕ مطالبہٕ کرنہٕ۔ مرکزی کابینہٕ کٔر 2003 ہس منٛز یہِ درجہٕ بحال، ییٚمیُک تصدیق 2005 منٛز الہ آباد یونیورسٹی ایٚکٹ کہِ ذٔریعہٕ کرنہٕ آیہ، تہٕ کوٚرُکھ یہِ قومی اہمیتُک اِدارٕ تہِ نامزد کرنہٕ۔ یونیورسٹی چھِ نیشنل اسیسمنٹ اینڈ ایکریڈیٹیشن کۄنسل طرفہٕ تسلیٖم شدٕ ۔
== حَوالہٕ ==
[[زٲژ:یونِورسِٹی]]
a3heciffxiuum6bkbg4tym9i36fzxkv
الہ آباد یونیورسٹی
0
30503
140788
2026-06-11T11:29:07Z
آیات محراج
11062
رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران
140788
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[الہ_آباد_یوٗنِوَرسِٹی]]
ge9s98tglwe8r6htkgfur4qjqc5x2up